You are on page 1of 3

Uzasadnienie

Każdy obywatel Rzeczypospolitej Polskiej ma prawo do godnego życia w społeczeństwie. Fundamentalnym zaś obowiązkiem demokratycznego państwa prawa jest przeciwdziałanie ubóstwu i wykluczeniu społecznemu. Tego rodzaju obowiązek realizowany powinien być między innym przez godne zabezpieczenie potrzeb życiowych osób starszych i chorych – emerytów i rencistów. Osób, które z racji wieku zakończyły swoją aktywność zawodową lub uwagi na stan zdrowia nie są w stanie samodzielnie zarobkować. Wyrazem tego obowiązku, ale również przejawem solidaryzmu społecznego winno więc być wyrównanie poziomu życia najsłabszych jednostek. Dlatego też projektodawcy proponują wprowadzić do systemu rentowo – emerytalnego dodatkowe świadczenie w postaci rocznego dodatku pieniężnego. Świadczenia skierowanego do osób najsłabiej uposażonych, których wysokość renty lub emerytury nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych – zakupu żywności, lekarstw, opłacenia czynszu i innych mediów, a także zakupu ubioru. Uzasadnieniem proponowanej instytucji jest nie tylko wzmocnienie funkcji i zadań Państwa w zakresie ochrony swoich najsłabszych obywateli, ale również aktualne otoczenie makroekonomiczne. Obecnie obserwujemy wzrost cen podstawowych dóbr konsumpcyjnych, głównie cen żywności. Spowodowany on jest nie tylko kilkuletnim wzrostem cen na rynkach światowych, ale również niedoborem podstawowych produktów spożywczych, który został wywołany ubiegłoroczną powodzią. Dodatkowo z dniem 1 stycznia bieżącego roku wskutek działań rządu Pana Premiera Donalda Tuska doszło do podwyższenia stawki podatku od towarów i usług. Podwyższenia, które nastąpiło pomimo wcześniejszych, licznych oświadczeń Pana Premiera i innych przedstawicieli obecnego rządu o dobrej sytuacji ekonomicznej Polski i stanu finansów publicznych. Powyższe, zdaniem wnioskodawców niniejszego projektu ustawy, będzie skutkowało dalszym wzrostem podstawowych dóbr od kilku do kilkunastu procent w skali roku. Konsekwencją zaś tego będzie dalsze pogłębienie ubóstwa w Polsce i przeniesienie ciężaru podwyżki VAT-u na osoby najmniej zarabiające. Przygotowany przez posłów „Prawa i Sprawiedliwości” ma przeciwdziałać takiej sytuacji i łagodzić skutki wzrostu cen dla emerytów i rencistów, którzy otrzymują najniższe świadczenia. Proponowany projekt ustawy wchodzi w skład pakietu propozycji ustawowych zmian przygotowanych przez posłów „Prawa i Sprawiedliwości”, a które to mają stanowić realną pomoc dla najsłabiej zarabiających obywateli naszego kraju. Równoległe zostanie przygotowany projekt wsparcia dla najbiedniejszych rodzin poprzez odpowiednią nowelizację ustawy o zasiłkach rodzinnych.

Projekt ustawy wprowadza do ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nowe świadczenie w postaci rocznego dodatku pieniężnego. Projektodawcy proponują przyznanie raz w roku dodatku w wysokości 700 zł dla osób, u których otrzymywane świadczenie nie przekraczało kwoty 800 zł miesięcznie, 500 zł dla osób otrzymujących świadczenie w wysokości wyższej niż 800 zł, ale nie przekraczającej kwoty 1300 zł i wreszcie 250 zł dla osób, których świadczenie jest wyższe niż 1 300 zł. Zaproponowaną wysokości dodatku wnioskodawcy traktują jako absolutne minimum. Projektodawcy przewidują wprowadzenie negatywnej przesłanki prawa do tego świadczenia w postaci uzyskiwania jednocześnie przez osobę uprawnioną do świadczenia emerytalnego lub rentowego przychodu z tytułu działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, o której mowa w art. 104 ust. 2 oraz służby wymienionej w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dodatek ten nie będzie przysługiwał, jeżeli uprawniony do renty lub emerytury będzie jednocześnie wykonywał działalność podlegającą obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu w postaci zatrudnienia, służby lub innej pracy zarobkowej albo jeżeli będzie prowadził pozarolniczą, a także w razie uzyskiwania przychodu z pełnionej służby, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy. Projekt ustawy wprowadza również mechanizm określania wysokości renty lub emerytury dla potrzeba ustalenia istnienia prawa do rocznego dodatku pieniężnego. Przy ustalaniu wysokości dodatku uwzględnia się kwotę świadczenia (renty lub emerytury) łącznie z dodatkiem pielęgnacyjnym, dodatkiem dla sierot zupełnych w wysokości ustalonej przed dokonaniem potrąceń i egzekucji na zasadach określonych w ustawie. Jeżeli osobie uprawnionej do renty lub emerytury przysługuje jednocześnie świadczenie o charakterze emerytalnym lub rentowym z instytucji zagranicznych to przy ustaleniu rocznego dodatku pieniężnego przyjmuje się sumę świadczeń przysługujących osobie uprawnionej. W przypadku natomiast, gdy do renty rodzinnej jest uprawniona więcej niż jedna osoba będzie przysługiwał wyłącznie jeden dodatek. W sytuacji, gdy osobie uprawnionej do renty rodzinnej przysługuje jednocześnie renta socjalna, przy ustaleniu wysokości dodatku przyjmuje się sumę świadczeń przysługujących osobie uprawnionej. Projekt ustawy wprowadza także mechanizm waloryzacji proponowanego świadczenia. Kwota rocznego dodatku pieniężnego będzie podwyższana przy zastosowaniu wskaźnika waloryzacji emerytur i rent od miesiąca, w którym przeprowadzana jest waloryzacja. Przyjęte zostało tożsame rozwiązanie z zasadami waloryzacji dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych. Roczny dodatek pieniężny będzie wypłacany z urzędu przez organ emerytalno-rentowy i bez konieczności składania odrębnego wniosku przez osobę uprawnioną. Proponuje się, ażeby

świadczenie to było wypłacane w miesiącu marcu roku kalendarzowego wraz rentą lub emeryturą. W pozostałym zakresie do zasad wypłacania tego świadczenia będą miały zastosowanie odpowiednio przepisy art. 130 – 132 ustawy. Charakter i cel projektowanego rocznego dodatku pieniężnego uzasadnia również zdaniem wnioskodawców zwolnienie kwoty tego dodatku spod opodatkowania podatkiem od osób fizycznych, jak również nieuwzględniania tego świadczenia jako składnika dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Konsekwencją takiego rozwiązania jest zaproponowanie wprowadzanie odpowiednich zmian w: ustawie z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 2 projektu ustawy), w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (art. 3 projektu ustawy) oraz w ustawie z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (art. 4 ustawy). Konsekwencją uznania proponowanego rocznego dodatku pieniężnego jako świadczenia w rozumieniu art. 3 ustawy jest również to, iż kwota tego dodatku nie będzie zaliczana do podstawy wymiaru składki zdrowotnej, o której mowa w 81 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla osób pobierających emeryturę lub rentę. Nowelizacja ustawy spowoduje obciążenie budżetu państwa kwotą około 3 500 mln zł rocznie. Projekt powoduje pozytywne skutki społeczno-gospodarcze. Przedmiotowy projekt ustawy nie jest objęty prawem Unii Europejskiej. Projekt ustawy nie został poddany konsultacjom społecznym, o których mowa w art. 34 ust. 3 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.