You are on page 1of 4

1.

System polityczny
W adza
To zdolno do wydawania i egzekwowania polece

1.1. System polityczny.
-System polityczny charakterystyczny jest przez stosunki w adzy istniej ce w danym spo ecze stwie (walka o zdobycie i sprasowywanie w adzy) -System gospodarczy charakteryzuj go w danym spo ecze stwie stosunki w asno ci i podzia u dóbr oraz stosunki powstaj ce w procesie gospodarczym -System spo eczny okre la stosunki warstw i klas spo ecznych oraz narodowo ciowych, a tak e rozmieszczenie terytorialne ludzi 3 elementy systemu politycznego: -idee i warto ci polityczne -organizacje, organy i instytucje polityczne -normy prawne, moralne, obyczajowe itp.

1.2. Ustrój polityczny i jego uwarunkowanie.
-Ustrój polityczny (organizacja polityczna spo ecze stwa) to jeden z trzech elementów systemu politycznego, który tworzy ogó organizacji i instytucji hamuj cych udzia w yciu politycznym spo ecze stwa. -Ustrój polityczny to ca okszta t zasad okre laj c organizacj spo eczn wskazuj cych na podmiot w adzy i sposób jej sprawowywania przez grup panuj c -Ustrój polityczny to ogól legalnie istniej cych w danym kraju organizacji s u cych danemu spo ecze stwu do zaspokajania jego potrzeb w sferze sprawowania w dzy, kierowania spo ecze stwem i organizowania jego ycia politycznego.

1.3. Typ pa stwa
-Typ pa stwa okre la do kogo nale podstawowe rodki produkcji i kto nimi dysponuje. Decyduj ca jest wi c wspólno ustroju ekonomiczne -Typ pa stwa to zespó cech wyra aj cych istoty pa stw powsta ych na gruncie dominacji tego samego rodzaju stosunków produkcji -Typ pa stwa okre la, kto sprawuje w adze w pa stwie. -Trzy sfery panowania: ekonomiczna, polityczna i spo eczna.

a reszt ludno ci i na jakich zasadach si opieraj . kompetencje prezydenta s wi ksze ni parlamentu. si a gospodarki 3.4. Wewn trzne (ekonomiczne. kapitalistyczne i socjalistyczne. -Forma pa stwa to sposób rz dzenia pa stwem. polityczne. Forma pa stwa Forma pa stwa okre la jak jest sprawowana w adza. Francja. jakie mamy z nimi stosunki +Formy pa stwa ze wzgl du na podzia rz du: -Monarchia -Republik (bur uazyjna i socjalistyczna) +Formy pa stwa ze wzgl du na podzia w adzy (ustawodawczej legislatywa i wykonawczej egzekutywa) -parlamentarno-komitetowy parlament ma ca kowit w dz nad rz dem -parlamentarno-gabinetowy mniejsza kontrola parlamentu. USA -system semiprezydencki je li prezydent i parlament ten sam to w adza prezydenta jest silna. Przyrodnicze (geograficzne. dost p do zasobów naturalnych 2. W asnymi s owami: Typ pa stwa okre la do kogo nalez podstawowe rodki produkcji i kto nimi dysponuje. Jednocze nie okre la kto sprawuje w adze w pa stwie. aby okre li tak pojmowan form pa stwa nale y zadba jakie w danym pa stwie dzia aj organy naczelne i jak okre laj si stosunki mi dzy nimi. Zewn trzne (uk ad mi dzynarodowych si politycznych) z jakim pa stwem wspó pracuje nasze pa stwo. feudalne. ideologiczne). -system prezydencki jeden organ w adzy wykonawczej. kanclerz jest odpowiedzialny za rz d +Ustrój terytorialny . a je li nie to parleent ma przewag . 1. jak kszta tuj si stosunki pomi dzy aparatem pa stwowym. terytorialne. -Forma pa stwa jest wynikie aktualnego uk adu si spo ecznych. Czynniki wp ywaj ce na form pa stwa: 1. samodzielno rz du jest nieco wi ksza ponosi premier. demograficzne) po o enienie pa stwa. Okre la wi c sposób w jaki urzeczywistnianie pa stwowe kierowane spo ecze stwem. Powinna by dostosowana do realizacji okre lonych interesów grupy panuj cej. jaka jest struktura prawna danego pa stwa. jak jest zorganizowana i jak dzia a. ale odpowiedzialno który jest szefem gabinetu.Typy pa stw: pa stwo niewolnicze. -system kanclerski parlament wybiera kanclerza.

sk adzie rz du (lub prezydent zale nie od ustroju).1. Czechy 4. Podzia y socjopolityczne 2.1. a jej metod jest zdobycie i sprasowywanie w adzy. dwu i pó partyjny (Niemcy) . Modele ustrojowe pa stw EUR R-WSCH 4.-Federacje pa stwo rezygnuje z suwerenno ci i przekazuje cz -Konfederacje pa stwo rezygnuje z suwerenno ci i przekazuje cz w adzy podmiotom ni szy w adzy podmiotom ni szy W asnymi s owami: Forma pa stwa okre la to w jaki sposób jest sprasowywana w adza w danym pa stwie i jak dzia a. system rozbicia wielopartyjnego (Polska) 4. Systemy wyborcze 4. Uchwala ustawy. Niemcy.2. Ogólna charakterystyka pa stw EUR R-WSCH 2. Parlamenty i parlamentaryzm Parlament = w adza ustawodawcza. Parlament podejmuje decyzje o tworzeniu nowych organów pa stwowych.Litwa Dwuizbowe Polska.2.4. Rosja.3. rozporz dzenia. System partyjny to mechanizm wspó dzia ania wszystkich legalnie dzia aj cych partii politycznych System jednopartyjny. wielopartyjny. 2. Pozycja i wp ywy polityczne G owy Pa stw G owa pa stwa = w adza wykonawcza +Sposób wyboru g owy pa stwa -wi kszo -wi kszo zwyk a bezwzgl dna (Polska) -reprezantacyjna +Pozycja ustrojowa g owy pa stwa . dwublokowy. Celem jest realizacja programu politycznego. ustawy mi dzynarodowe (ponad i pod ustawowe) Jednoizbowe W gry. Polityczne tradycje pa stw regionu 4. Jest organizacj celow . Partie polityczne i systemy partyjne Partia polityczna jest organizacj spo eczn i polityczn .

np. gdy nie ma wotum zaufania dla sejmu 3) sej utrwala wotum nieufno ci dla rz du 4. USA) 2) wotum zaufania. Polska c) symboliczna reprezentatywna +Odpowiedzialno g owy pa stwa -prerogatywy prezydent podejmuje decyzje i to one obowi zuj -kontrasygnata prezydent podejmuje decyzje. prezydent powo uje i odwo uje cz onków rz du. ale jego decyzja wymaga zgody parlamentu Obalanie: 1) koniec kadencji 2) dymisja. Wybór: 1) g owa pa stwa (np. w Polsce) 4. system prezydencki b) koryguj ca prezydent mo e zawetowa ustaw . ale rz d musi zatwierdzi (np.a) dominuj ca model amerykanski.5. Wymiar sprawiedliwo ci . Rz d.6.