1

ΧΗΜΕΙΑ
1) Ποιες είναι οι ιδιότητες των οξέων;
α) τα οξέα έχουν ξινή γεύση, β) μεταβάλλουν το χρώμα των δεικτών, γ) όταν επιδρούν στα
ανθρακικά άλατα, ελκύουν διοξείδιο του άνθρακα, δ) όταν επιδρούν στα μέταλλα, ελκύουν
υδρογόνο, ε) τα υδατικά διαλύματα των οξέων είναι καλοί αγωγοί του ηλεκτρισμού και γι' αυτό
ονομάζονται ηλεκτρολύτες.
2) Ποιες ουσίες λέμε ότι έχουν όξινο χαρακτήρα;
Ουσίες που εμφανίζουν τις κοινές ιδιότητες των οξέων λέμε ότι έχουν όξινο χαρακτήρα.
3) Τι μετράμε με την κλίμακα pH και με τι την μετράμε;
Με την κλίμακα pH μετράμε την ένταση της οξύτητας των διαλυμάτων. Κυμαίνεται από 0 έως 14.
την τιμή του pH ενός διαλύματος τη μετράμε με ειδικά όργανα τα πεχάμετρα. Όταν δεν απαιτείται
μεγάλη ακρίβεια χρησιμοποιούμε ειδικές ταινίες πεχαμετρικού χαρτιού. Σε διαλύματα που
περιέχουν οξέα η τιμή του pH παίρνει τιμές από 0-7. μια τιμή μικρότερη του 7 δείχνει όξινο
χαρακτήρα. Όσο πιο μικρή είναι η τιμή του pH τόσο μεγαλύτερη είναι η οξύτητα του
διαλύματος.
4) Ποια οξέα βρίσκονται στον ανθρώπινο οργανισμό και πού;
Στο βλεννογόνο του στομάχου υπάρχουν αδένες που εκκρίνουν υδροχλωρικό οξύ.
Στους ιστούς συσσωρεύεται γαλακτικό οξύ μετά από έντονη άσκηση (γυμναστική).
Στα ούρα υπάρχει μικρή ποσότητα ουρικού οξέος.
Στα περισσότερα στάδια του μεταβολισμού σχηματίζονται οξέα. Αυτά είναι τα αμινοξέα, το
πυροσταφυλικό οξύ κα
5) Τι είναι όξινη βροχή και ποιες οι επιπτώσεις της στο περιβάλλον;
Όξινη βροχή είναι η βροχή που έχει pH μικρότερο από 5,6. Το pH της είναι 5,5. Οφείλεται στο
διαλυμένο διοξείδιο του άνθρακα και στο διοξείδιο του θείου. Τα αέρια οξείδια αντιδρούν με τους
υδρατμούς της ατμόσφαιρας και το νερό της βροχής. Σχηματίζονται οξέα, ανθρακικό και θειώδες
οξύ που διαλύονται στο νερό της βροχής. Έτσι η βροχή παρουσιάζει όξινο χαρακτήρα.
Επιπτώσεις: Καταστροφή για τη χλωρίδα και της πανίδας, καταστροφή δασών, εξαφάνιση
ψαριών από ποτάμια και λίμνες, διαβρώνει τα μαρμάρινα μνημεία και προκαλεί τη λεγόμενη
γυψοποίηση των μαρμάρων.
6) Ποιες είναι οι ιδιότητες των βάσεων;
α) οι βάσεις αλλάζουν το χρώμα των δεικτών: π.χ. μεταβάλλουν το χρώμα του βάμματος του
ηλιοτροπίου από μενεξεδί σε μπλε, β) οι βάσεις εξουδετερώνουν τα διαλύματα των οξέων, γ) τα
διαλύματα των βάσεων άγουν το ηλεκτρικό ρεύμα. Οι βάσεις είναι ηλεκτρολύτες.
7) Που οφείλονται οι ιδιότητες των βασικών διαλυμάτων;
Οφείλονται στα ανιόντα υδροξειδίου.
8) Ποιες είναι οι βάσεις με μεγάλη βιομηχανική σημασία;
Το υδροξείδιο του καλίου (ΚΟΗ) και το υδροξείδιο του νατρίου (NaOH) που ονομάζονται και
καυστικό κάλιο ή καυστικό νάτριο αντίστοιχα και η αμμωνία (NH3).
9) Ποια οξείδια ονομάζονται βασικά και ποια αντίδραση κάνουν;
Ορισμένα οξείδια μετάλλων αντιδρούν με το νερό και σχηματίζουν τα αντίστοιχα υδροξείδια. Τα
οξείδια αυτά έχουν βασικό χαρακτήρα και ονομάζονται βασικά οξείδια. Η αντίδραση που κάνουν
είναι:
Οξείδιο του ασβεστίου + νερό
υδροξείδιο του ασβεστίου.
CaO(s)
+ H2O(l)
Ca(OH)2(s)
10) Ποιες τιμές παίρνει η κλίμακα ph στη βασική περιοχή;
Τα διαλύματα των βάσεων εμφανίζουν ένα ph από 7 μέχρι και 14.
Παραδείγματα: σάλιο (ουδέτερο)=7, αίμα (ελαφρώς βασικό)=8, θαλασσινό νερό (λίγο βασικό)=9,
σαπουνόνερο (λίγο βασικό)=10, ασβεστόνερο (βασικό)=11, χλωρίνη (βασικό)=12, καυστικό νάτριο
(πολύ βασικό)=13….
11)Τι είναι η εξουδετέρωση; Περιγράψτε τον μηχανισμό της εξουδετέρωσης.
Εξουδετέρωση είναι η αντίδραση που κάνουν τα κατιόντα του υδρογόνου των οξέων με τα
ανιόντα του υδροξειδίου και δίνουν μόρια νερού. Τα οξέα παράγουν κατιόντα υδρογόνου, ενώ οι
βάσεις ανιόντα υδροξειδίου. Κάθε κατιόν υδρογόνου ενώνεται με ένα ανιόν υδροξειδίου στο
υδατικό τους διάλυμα και παράγουν ένα μόριο νερού. Επομένως η εξίσωση της εξουδετέρωσης
είναι: H+(aq) + OH --(aq)
H2O . Το διάλυμα που δημιουργείται από την αντίδραση της
εξουδετέρωσης είναι ίσο με 7 και το ονομάζουμε ουδέτερο.
12)Ποια κονιάματα ονομάζονται αεροπαγή και ποια υδατοπαγή; Ποιο είναι το κύριο
συστατικό των υδραυλικών κονιαμάτων;
Αεροπαγή κονιάματα είναι τα κονιάματα που σκληραίνουν με τη βοήθεια του αέρα όπως π.χ. το
ασβεστοκονίαμα που παράγεται όταν σε μίγμα υδροξειδίου του ασβεστίου και άμμου προστεθεί
νερό.
Υδραυλικά κονιάματα είναι τα κονιάματα που σκληραίνουν με την προσθήκη νερού όπως π.χ. το
τσιμέντο το οποίο είναι και το κύριο συστατικό των υδραυλικών κονιαμάτων.
Το τσιμέντο είναι μίγμα πολλών χημικών ενώσεων (ασβεστίου, πυριτίου και αργιλίου κυρίως).
Αυτές οι ενώσεις αντιδρούν με νερό και σχηματίζουν δυσδιάλυτες στερεές ενώσεις.
13)Τι είναι το μπετόν αρμέ ή οπλισμένο σκυρόδεμα και τι το μπετόν;

2
Το μπετόν το σκυροκονίαμα που είναι μίγμα από τσιμέντο, άμμο και χαλίκια (σκύρα).
Το μπετόν αρμέ ή οπλισμένο σκυρόδεμα είναι το σκυροκονίαμα που μέσα στη μάζα του μπετόν
έχουν τοποθετηθεί οπλισμός (βέργες) από σίδηρο.
14)Ποιοι είναι οι κυριότεροι τρόποι που παραλαμβάνεται το αλάτι;

15)Ποια είναι η σημασία του χλωριούχου νατρίου για τον άνθρωπο;

16)Τι είναι τα άλατα και ποιες οι ιδιότητές τους;
Είναι μια μεγάλη κατηγορία ενώσεων που εκτός από το χλωριούχο νάτριο περιλαμβάνουν και άλλες
ενώσεις όπως κιμωλία, μάρμαρο, σαπούνια, πολλά ορυκτά κ.λ.π. Τα άλατα όπως τα οξέα και οι
βάσεις ονομάζονται ηλεκτρολύτες. Το όνομα άλατα το πήραν οι ενώσεις αυτές από το μαγειρικό
αλάτι. Το μαγειρικό αλάτι ονομάζεται χλωριούχο νάτριο και είναι ένα λευκό κρυσταλλικό στερεό
που αποτελείται από θετικά ιόντα νατρίου και αρνητικά χλωρίου. Ιδιότητες: α) σε συνήθη
θερμοκρασία είναι κρυσταλλικές στερεές ουσίες, β) ανήκουν στους ηλεκτρολύτες δηλαδή τα
διαλύματά τους και τα τήγματά τους άγουν το ηλεκτρικό ρεύμα γ) εμφανίζουν ψηλά σημεία τήξης
και βρασμού.
17)Σε τι διακρίνουμε τα άλατα; Τι παράγεται κατά την εξουδετέρωση διαλύματος
οξέος από διάλυμα βάσης;
Τα άλατα είναι προϊόντα εξουδετέρωσης διαλυμάτων οξέων από βάσεις. Διακρίνονται σε θειικά
όταν το οξύ της εξουδετέρωσης είναι το θειικό, σε νιτρικό όταν είναι νιτρικό, σε χλωριούχα (ή
χλωρίδια) όταν το οξύ είναι υδροχλωρικό. Επίσης διακρίνονται σε ευδιάλυτα και δυσδιάλυτα.
Η αντίδραση που έγινε κατά την εξουδετέρωση είναι: οξύ + βάση = αλάτι + νερό
NAOH (aq) + HCL (aq)___________ NACL (aq) + H2O
18)Πού χρησιμοποιούμε το χλωριούχο νάτριο;
Είναι ένα από τα βασικότερα αρτύματα δηλαδή μια πρόσθετη ουσία που νοστιμίζει τα φαγητά.
Χρησιμοποιείται ακόμη στα τρόφιμα σαν συντηρητικό (αλίπαστα ψάρια, σαρδέλες, ελιές, τουρσιά).
Επίσης το χρησιμοποιούμε σαν αντιπηκτικό στους χιονισμένους δρόμους. Λιώνει το χιόνι το
εμποδίζει να παγώσει και μειώνει την ολισθηρότητα του αυτοκινητόδρομου.
19)Πώς παρασκευάζονται δυσδιάλυτα άλατα;
Δυσδιάλυτα άλατα μπορούμε να παρασκευάσουμε με καταβύθιση. Αυτό που παράγεται επειδή είναι
δυσδιάλυτο στο νερό καταβυθίζεται σαν στερεό (ίζημα).
20)Τι είναι τα λιπάσματα; Πόσα είδη έχουμε;
Λιπάσματα είναι ουσίες οι οποίες προστίθενται στο έδαφος για να αναπληρώσουν τα στοιχεία που
καταναλώνονται από τα φυτά. Υπάρχουν τα φυσικά λιπάσματα όπως η κοπριά των ζώων και τα
τεχνητά λιπάσματα τα οποία αποτελούνται από διάφορα ευδιάλυτα άλατα, όπως νιτρικό αμμώνιο,
νιτρικό ασβέστιο, θειικό αμμώνιο, θειικό κάλιο, φωσφορικό αμμώνιο κ.λ.π. Η περιεκτικότητά τους
είναι κωδικοποιημένη με τρεις αριθμούς αντίστοιχα. Τα συνηθέστερα λιπάσματα είναι τα μικτά
που περιέχουν ενώσεις αζώτου, φωσφόρου και καλίου. Εκτός απ αυτά τα στοιχεία περιέχουν σε
μικρές ποσότητες και ενώσεις άλλων απαραίτητων στοιχείων για την ανάπτυξη του φυτού, οι
οποίες ονομάζονται μικροθρεπτικές.
21)Πως ρυπαίνεται το περιβάλλον από τα λιπάσματα;
Τα λιπάσματα είναι ευδιάλυτα άλατα και διαλυμένα από το νερό της βροχής εισέρχονται στους
υδροφόρους ορίζοντες που τροφοδοτούν λίμνες, ποτάμια, θάλασσες. Η εκτεταμένη χρήσης τους
έχει δημιουργήσει πολλά προβλήματα ευτροφισμού. Ορισμένα είδη υδρόβιων φυτών και
φυτοπλαγκτού αναπτύσσονται υπερβολικά σε λίμνες ή ποτάμια ή θαλάσσιες περιοχές. Αποτέλεσμα
είναι να ανατρέπονται τα οικοσυστήματα και να καταστρέφονται από έλλειψη οξυγόνου οι
φυσιολογικοί πληθυσμοί ψαριών.
22) Τι ονομάζουμε κρυσταλλικούς και άμορφους άνθρακες;
Κρυσταλλικοί ονομάζονται οι άνθρακες στους οποίους τα άτομα του άνθρακα είναι κανονικά
διαταγμένα σε κρυσταλλικό πλέγμα. Άμορφοι άνθρακες είναι οι άνθρακες στους οποίους τα άτομα
είναι τυχαία διαταγμένα στο χώρο.
23)Ποιους κρυσταλλικούς άνθρακες γνωρίζετε και ποιους άμορφους άνθρακες;
Κρυσταλλικοί άνθρακες: 1) το διαμάντι είναι καθαρή μορφή κρυσταλλικού άνθρακα και
αποτελείται από διαφανείς κρυστάλλους. Υπάρχουν διάφορες αποχρώσεις. Είναι σκληρό, φυσικό
υλικό και έχει τιμή σκληρότητας 10. 2) ο γραφίτης είναι κρυσταλλική μορφή του άνθρακα με
διαφορετική δομή και ιδιότητες. Είναι μαύρος, μαλακός, καλός αγωγός της θερμότητας και του
ηλεκτρισμού, χρησιμοποιείται στην κατασκευή ηλεκτροδίων, στις μπαταρίες και στα ηλεκτρικά
καμίνια. Κατασκευάζονται μολύβια σε μίγμα με άργιλο και γραφίτη. Σε μίγμα με ορυκτέλαιο

3
χρησιμοποιείται ως ειδικό λιπαντικό. Άμορφοι άνθρακες: είναι οι γαιάνθρακες οι οποίοι είναι
προϊόντα απανθράκωσης υπό υψηλή πίεση και μεγάλη θερμοκρασία φυτικών υλών
που
εγκλωβίστηκαν σε μεγάλα ή μικρά βάθη του φλοιού της γης. Οι διάφορες μορφές γαιανθράκων
είναι: ο ανθρακίτης, ο λιθάνθρακας, ο λιγνίτης και η τύρφη.
24) Τι είναι απανθράκωση;
Είναι η χημική διαδικασία κατά την οποία μια οργανική ένωση κάτω από υψηλές πιέσεις και
θερμοκρασίες και απουσία αέρα, μετατρέπεται σε μαύρο στερεό που αποτελείται κυρίως από
άνθρακα.
25) Τι είναι υδρογονάνθρακες;
Είναι οι χημικές ενώσεις που αποτελούνται από υδρογόνο και άνθρακα.
26)Τι είναι φυσικό πετρέλαιο;
Το φυσικό πετρέλαιο ή αργό πετρέλαιο ή απλώς πετρέλαιο είναι ένα καστανόμαυρο υγρό,
δυσάρεστης χαρακτηριστικής οσμής που αντλείται από το υπέδαφος με γεωτρήσεις. Είναι μίγμα
πολλών χημικών ενώσεων. Οι περισσότερες αποτελούνται από υδρογόνο και άνθρακα
(υδρογονάνθρακες). Περιέχουν ακόμη ενώσεις θείου και αζώτου.
27) Ποιες διεργασίες αποτελούν τη διύλιση του αργού πετρελαίου;
Η διύλιση του πετρελαίου επιτυγχάνεται με τις εξής διεργασίες:
• Υφίσταται την αποθείωση, ειδική κατεργασία για την απομάκρυνση των προσμίξεων του
θείου που περιέχει.
• Υποβάλλεται σε κλασματική απόσταξη κατά την οποία διαχωρίζεται σε κλάσματα, δηλαδή
μίγματα ενώσεων που έχουν παραπλήσια σημεία βρασμού.
28)Πώς σχηματίστηκε και πού βρίσκεται το πετρέλαιο;
Το πετρέλαιο βρίσκεται συγκεντρωμένο σε υπόγειες κοιλότητες του στερεού φλοιού της γης, τα
κοιτάσματα πετρελαίου, όπου συσσωρεύτηκε πριν εκατομμύρια χρόνια. Σχηματίστηκε από το
πλαγκτόν και άλλους μικροοργανισμούς που ζούσαν στη θάλασσα κατά τις παλαιότερες
γεωλογικές εποχές και καταπλακώθηκαν από πετρώματα, οπότε με την επίδραση υψηλών πιέσεων
και θερμοκρασιών μετατράπηκαν αργά στις οργανικές ενώσεις που αποτελούν το πετρέλαιο.
29)Πώς βελτιώνεται η ποιότητα της βενζίνης;
Για να βελτιωθεί η ποιότητα της βενζίνης σαν καύσιμο, προσθέτουμε σε αυτήν ενώσεις μολύβδου
(βενζίνες με μόλυβδο) και στις αμόλυβδες βενζίνες προσθέτουμε βελτιωτικά που δεν περιέχουν
μόλυβδο.
30)Τι ξέρετε για το φυσικό αέριο;
Το φυσικό αέριο είναι ένα μίγμα αέριων υδρογονανθράκων που περιέχει κυρίως μεθάνιο. Βρίσκεται
σε φυσικές κοιλότητες, υπόγειες ή υποθαλάσσιες και χρησιμοποιείται σαν καύσιμο και σαν πρώτη
ύλη στην πετροχημική βιομηχανία.
31)Ποια είναι η βασική πηγή υδρογονανθράκων; Ποιες εκτιμήσεις γίνονται για το
μέλλον;
Βασικές πηγές υδρογονανθράκων είναι το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που κάποτε θα
εξαντληθούν αφού δεν ανανεώνονται. Για το μέλλον ελπίζεται ότι θα χρησιμοποιηθούν η πυρηνική,
η ηλιακή, η γεωθερμική και η ενέργεια των κυμάτων. Αργότερα ελπίζεται ότι θα αναπτυχθούν
φθηνές μέθοδοι παραγωγής υδρογονανθράκων από γαιάνθρακες.
32)Τι ονομάζονται καυσαέρια; Πλήρης και ατελής καύση υδρογονανθράκων.
Τα αέρια προϊόντα της καύσης ονομάζονται καυσαέρια.
Κατά την πλήρη καύση των υδρογονανθράκων τα καυσαέρια αποτελούνται αποκλειστικά από
διοξείδιο του άνθρακα και νερό.
Κατά την ατελή καύση τα καυσαέρια μπορεί να περιέχουν και μονοξείδιο του άνθρακα, άνθρακα με
τη μορφή αιθάλης ή και υδρογονάνθρακα που δεν κάηκε.
33)Ποιος είναι ο ρόλος των καταλυτικών μετατροπέων στα αυτοκίνητα;
Οι καταλυτικοί μετατροπείς περιορίζουν τους ρύπους των καυσαερίων, επιταχύνοντας την
αντίδρασή τους με το οξυγόνο (έτσι το μονοξείδιο του άνθρακα ενώνεται με το οξυγόνο και δίνει
διοξείδιο του άνθρακα, ενώ τα οξείδια του αζώτου ανάγονται και δίνουν άζωτο). Το τελικό
αποτέλεσμα είναι τα καυσαέρια να μην περιέχουν τοξικά προϊόντα.
34)Τι είναι η πετροχημεία; Ποια είναι τα δευτερογενή και τριτογενή προϊόντα του
πετρελαίου;
Πετροχημεία είναι ο κλάδος της χημείας που ασχολείται με την παρασκευή χημικών προϊόντων
από το πετρέλαιο. Από την επεξεργασία των αερίων και των υγρών υδρογονανθράκων που
λαμβάνονται από τη διύλιση του πετρελαίου, προκύπτουν τα δευτερογενή προϊόντα που είναι:
αιθυλική αλκοόλη, αιθυλένιο, στυρόλιο, βενζόλιο. Με κατάλληλες χημικές επεξεργασίες των
δευτερογενών προϊόντων λαμβάνονται τα τριτογενή προϊόντα όπως είναι τα πολυμερή
(πλαστικά), λιπάσματα, απορρυπαντικά και χρώματα.
35)Τι είναι πλαστικά και τι πολυμερή;
Τα πλαστικά είναι πετροχημικά προϊόντα που εμφανίζουν ελαστικότητα, αντοχή στη θραύση και
παίρνουν εύκολα μορφές σχήματα και χρώματα. Κύριο συστατικό τους είναι ένα πολυμερές.
Πολυμερή είναι ουσίες οι οποίες αποτελούνται από μεγάλα μόρια. Τα μακρομόρια αυτά
προκύπτουν από συνένωση εκατοντάδων ή και χιλιάδων μικρότερων μορίων τα μονομερή. Ένα

4
πολύ γνωστό πολυμερές είναι το πολυαιθυλένιο από το οποίο κατασκευάζονται οι πλαστικές
σακούλες και υλικά συσκευασίας καθημερινής χρήσης.
36)Τι ονομάζεται πολυμερισμός;
Πολυμερισμός είναι η διαδικασία παρασκευής ενός πολυμερούς από μικρά μόρια, τα μονομερή.
37)Να αναφέρετε τρεις κατηγορίες υλικών που να περιέχουν ενώσεις του πυριτίου.
Το γυαλί, τα κεραμικά και οι σιλικόνες.
38)Ρύπανση από τα πλαστικά.
Η εκτεταμένη χρήση των πλαστικών δημιούργησε και πολλά προβλήματα. Το σημαντικότερο ίσως
είναι ότι μετά τη χρήση τους δεν είναι εύκολη η ανακύκλωση ή η καταστροφή τους. παραμένουν
πολύ καιρό αναλλοίωτα στα σκουπίδια και αποτελούν σημαντική αιτία ρύπανσης του
περιβάλλοντος. Τα πλεονεκτήματά τους όμως, το χαμηλό κόστος παραγωγής, η εύκολη
μορφοποίηση, η ποικιλία των προϊόντων και η αντοχή τους, καθιστούν τα πλαστικά πολύ χρήσιμα
υλικά με ευρύτατη ποικιλία εφαρμογών, ώστε η παραγωγή και κατανάλωσή τους να αυξάνεται
συνεχώς.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful