ARTIKEL TENTANG MASALAH RUTIN DAN BUKAN RUTIN Pengetahuan dalam matematik boleh dikategorikan dalam lima jenis

iaitu fakta, algoritma, konsep, hubungan antara konsep dan penyelesaian masalah. Penyelesaian masalah matematik merupakan satu kemahiran yang sangat penting dan ianya adalah objektif utama dalam pembelajaran matematik di sekolah rendah. Ia juga merupakan bentuk pembelajaran pada tahap tertinggi (Gagne, 1985). Pelbagai strategi penyelesaian masalah matematik telah diperkenalkan oleh para guru kepada pelajar dan diharapkan mereka dapat mengaplikasikan kemahiran yang telah dipelajari untuk melaksanakan pembelajaran atau tugasan yang lebih berkesan di sekolah. Guru di sekolah sentiasa meneroka pelbagai strategi untuk menyelesaikan masalah serta dapat memilih strategi yang sesuai dengan mengambil kira perbezaan seperti kebolehan, minat, gaya pembelajaran serta pelbagai kecerdasan pelajar. Maka guru akan memberi peluang kepada pelajar untuk menyelesaikan masalah matematik dengan membanding bezakan kekuatan dan kelemahan strategi yang telah dan akan digunakan oleh pelajar. Pelajar diharapkan agar dapat membina pengetahuan dan kemahiran baru melalui proses penyelesaian masalah, menyelesaikan masalah yang dihadapi dalam kurikulum matematik serta dapat mengaplikasikan pelbagai strategi penyelesaian masalah matematik dalam konteks yang berbeza. Menurut Krulik dan Rudnick (1989), penyelesaian masalah adalah merupakan satu proses yang kompleks dan sukar dipelajari. Ianya mengandungi satu siri tugasan dan proses pemikiran yang berkait rapat untuk membentuk satu set corak pemikiran heuristik. Ianya merupakan satu keadaan dimana pelajar mesti melaluinya untuk menyelesaikan masalah dalam matematik. Heuristik ialah satu kaedah umum yang mana dapat diapliksikan kepada semua jenis masalah. Terdapat beberapa model penyelesaian masalah yang sering digunakan dalam pendidikan matematik seperti Model Lester (1975), Model Mayer (1983), Model Polya (1973) dan Model Schoenfeld (1985). Dalam Kurikulum Bersepadu Sekolah Rendah (KBSR) Model Polya adalah model utama yang digunakan dalam kurikulum matematik dimana ianya mempunyai empat langkah yang mudah difahami dan sering digunakan dalam penyelidikan matematik di Malaysia. Menurut Model Polya (1973), terdapat empat fasa penyelesaian masalah matematik yang merangkumi pemahaman tentang masalah, merancang strategi tentang masalah, implementasikan strategi yang dirancang dan mengimbas kembali. Dalam setiap fasa penyelesaian masalah, beberapa soalan ditanya atau cadangan untuk membantu para pelajar memahami masalah serta mendapat penyelesaian tentang masalah tersebut. Salah satu pendekatan pengajaran ialah pendekatan berpusatkan masalah (problem-centered approach). Pendekatan ini dipercayai dapat menerokai idea idea penting dalam matematik serta memperkembangkan kuasa matematik iaitu keupayaan untuk membuat matematik dan mempunyai celik akal dalam pembelajaran matematik. Ianya juga dapat mengelakkan penekanan daripada melakukan aktiviti matematik kepada memikirkan hubungan antara idea idea matematik. Menurut Schroeder dan Lester (1989) sesuatu masalah boleh digunakan sebagai satu cara untuk mempelajari isi kandungan dalam matematik. Dalam penyelesaian masalah juga terdapat dua jenis masalah iaitu masalah rutin (routine problem) dan masalah bukan rutin (non-routine problem). Masalah rutin (routine problem) ialah ialah jenis masalah matematik secara mekanikal iaitu pengiraan, ianya bertujuan untuk melatih pelajar untuk menguasai

Dan juga aplikasi secara terus (direct) yang menggunakan formula matematik. Kaedah penyelesaian masalah bukan rutin dalam matematik tidak boleh dihafal atau dicongak tidak sepertimana menjawab soalan yang berbentuk pengiraan. pendaraban dan pembahagian. Strategi strategi yang biasa digunakan di sekolah rendah adalah seperti: 1) Analysis method: Kaedah analisis ini biasanya untuk membantu para pelajar untuk memikirkan langkah yang paling sesuai untuk menyelesaikan masalah matematik. Cari untuk yang diperolehi oleh jurujual tersebut? Strategi penyelesaian masalah : 1) Apa yang telah diberi? harga kos dan harga jual 2) Apa yang hendak dicari? untung 3) Bagaimana untuk mencari untung? menggunakan operasi penolakan Penyelesaian : . Secara umumnya masalah rutin ini ialah jenis penyelesaian masalah dalam matematik yang paling mudah atau asas ianya bertujuan untuk memudahkan pelajar menguasai konsep algoritma.kemahiran asas terutamanya kemahiran aritmetik yang melibatkan empat operasi dalam matematik iaitu penambahan. Pada dasarnya. Dalam penyelesaian masalah dalam matematik. Manakala masalah bukan rutin (non-routine problem) pula ialah penyelesaian masalah yang unik dimana memerlukan pelajar mangaplikasikan kemahiran dan konsep atau prinsip dalam matematik yang telah dipelajari dan dikuasai. Proses penyelesaian masalah ini memerlukan satu set aktiviti yang sistematik dimana ianya mempunyai perancangan yang logik termasuk strategi yang hendak digunakan serta pemilihan kaedah yang sesuai untuk melaksanakannya. mengikut prinsip matematik. Seorang jurujual telah menjual televisyen tersebut dengan harga RM 3400. penolakan. secara teori dan persamaan. kaedah ini mengandungi beberapa langkah penyelesaian yang mana beberapa soalan yang ditanya kepada murid untuk membantu mereka membuat analisis dengan betul iaitu: Apa yang telah diberi dalam soalan? Apa yang hendak dicari dalam soalan? Apakah langkah yang sesuai digunakan untuk selesaikan masalah? Contoh soalan : Harga kos bagi sebuah televisyen berjenama ialah RM 2880. lebih daripada satu strategi digunakan untuk memperolehi penyelesaiannya.

strategi penyelesaian masalah ialah mengenalpasti maklumat dan item item yang terkandung dalam masalah tersebut. oleh yang demikian pelajar pelajar ini sepatutnya boleh menggunakan strategi yang telah mereka perolehi daripada pengalaman lepas untuk menyelesaikan masalah yang baru. 2) Analogy method : Kaedah analogy ini pula telah digunakan untuk menyelesaikan masalah dalam matematik yang mana ianya mengandungi langkah penyelesaian yang sama dengan penyelesaian masalah matematik yang sebelumnya. Dalam proses penyelesaian masalah dalam matematik boleh dilaksanakan dalam pelbagai jenis pendekatan penyelesaian masalah. Analisis ini biasanya untuk memudahkan pelajar menjawab soalan yang bersiri. sesetengah pelajar lebih suka menggunakan pendekatan melukis gambar rajah untuk menyelesaikan masalah dalam matematik. Apabila ingin menyelesaikan masalah matematik yang baru. jadi mereka boleh mengaplikasikan proses penyelesaian masalah daripada apa yang telah mereka pelajari dengan menggunakan pendekatan yang sama untuk menyelesaikan masalah bagi soalan yang baru. Dengan cara ini dapat memudahkan dan menolong pelajar untuk mengenalpasti hubungan diantara kuantiti yang dinyatakan dalam bentuk lebih mudah dan jelas. Contoh soalan : Tukarkan 4 kg kepada unit gram ? Pengalaman lepas (previous experience) : pelajar telah belajar bagaiman untuk menukarkan unit 6 km kepada meter. guru akan melakarkan pemerhatian yang dibuat oleh pelajar berdasarkan kepada pengalaman lepas mereka tentang soalan tersebut. Kedua dua kaedah pertukaran unit itu adalah sama. Dalam pemerhatian ini. .Harga kos : RM 2880 harga jual : RM 3400 Untung : Harga Jual Harga Kos RM 3400 RM 2880 = RM 520 Dalam pendekatan kaedah analisis ini. 3)Diagram method Dalam kaedah melukis gambar rajah ini biasanya maklumat atau situasi soalan ditunjukkan dalam bentuk gambar rajah. Masalah baru : pelajar telah diarahkan untuk menukar unit 4kg kepada garam.

pelajar akan menulis : 1 kotak ada 5 biji guli 4 kotak ada = 4 x 5 giji guli = 20 biji guli Contoh soalan 2 : Cikgu Aiman ada 176 batang pembaris. prinsip atau teori dalam matematik bergantung kepada masalah yang telah dianalisis. 2) Pelajar melukis gambar rajah untuk menyelesaikan masalah : kotak 1 kotak 2 kotak 3 kotak 4 = gambar rajah kotak dan guli 3) Dengan menggunakan rajah yang telah dilukis. Berapakah bilangan pensel yang diterima oleh Danish? Penyelesaian : 176 batang pembaris 176 26 = 150 26 batang pembaris 150 batang pembaris ( 150 ÷ 3 = 50 ) 50 batang 50 batang 50 batang 4)Deduction method : Deduction method adalah satu kaedah dimana ianya dilihat sebagai salah satu penyelesaian masalah yang kompleks berbanding dengan cara yang lain. Ianya bergantung kepada apa yang pelajar perolehi pada pengalaman lepas untuk selesaikan masalah matematik. Rajah 1 : Proses deduction dalam penyelesaian masalah. Berapakah harga bagi 10 buah buku cerita yang sama jenis? . Chong dan Danish. pelajar bukan sahaja diminta untuk menganalisis masalah tetapi pelajar juga perlu untuk mengingati dan menggunakan formula. Dalam pendekatan deduction (deduction approach). Contoh soalan : Harga bagi 3 buah buku cerita ialah RM12. Dia memberikan 26 batang pensel kepada Ali.Contoh soalan 1: Berapakah biji guli yang terdapat dalam 4 kotak jika setiap kotak mengandungi 5 biji guli? Penyelesaian : 1) Pelajar perlu untuk membaca dan memahami kehendak soalan. Baki pensel itu dibahagikan secara sama rata kepada Badrul.

pelajar ditanya objektif utama soalan tersebut? ( untuk mencari harga 10 buah buku cerita) 2) Apakah cara atau operasi yang sesuai untuk menyelesaikan masalah tersebut? ( kaedah operasi bercampur yang berkenaan dengan unit wang ) 3) Apakah maklumat yang boleh diperolehi daripada maklumat tersebut ? ( harga bagi 3 buah buku cerita = RM 12 ) 4) Pelajar telah diberi panduan untuk menggunakan maklumat yang diberi dan menyelesaikan masalah dengan menggunakan kaedah berkenaan dengan unit dibawah deductive approach .Penyelesaian : 1) Selapas membaca soalan. 6)Simplify the problem : Kaedah ini merujuk kepada transformasi ayat matematik kepada bentuk bahasa matematik yang paling mudah dan ringkas. Contoh soalan : . Contoh soalan : 15 8 = ? ? + 8 = 15 18 ÷ 3 = ? ? x 3 = 18 Dalam kedah ini fokus kepada matlamat untuk mendapat jawapan serta melihat kepada titik permulaan dalam proses penyelesaian masalah. Harga 3 buah buku cerita = RM 12 Harga 1 buah buku cerita = RM 12 ÷ 3 Harga 10 buah buku crita = RM 12 ÷ 3 x 10 = RM 4 x 10 = RM 40 5)Working backwards : Working backwards merujuk kepada aplikasi yang menggunakan kaedah songsangan (inverse method) dalam menyelesaikan masalah dalam matematik.

Proses penyelesaian masalah mestilah berkait diantara strategi yang telah dipilih dan kaedah yang telah digunakan. kaedah analogy. 1+2+3+4+5+6+7+8+9+10 8) Using experiment : Menggunakan eksperimen atau bahan untuk kajian yang melibatkan penyelesaian masalah adalah aplikasi kaedah yang paling praktikal dengan menggunakan bahan konkrit (menda maujud). Berasaskan pengalaman dalam pengajaran dan pembelajaran di sekolah rendah. Biasanya ia melibatkan tajuk isipadu. strategi melukis gambar rajah merupakan salah satu strategi yang amat berguna dan dapat membantu pelajar membuat perwakilan serta model matematik secara separa konkrit (semi-concrete) dan seterusnya dapat membantu menyelesaikan masalah dalam matematik. deduction method. Secara kesimpulannya. simplify the problem. 2) Memilih strategi dan kaedah yang sesuai untuk menyelesaikan masalah. pecahan. working backwards. Contoh soalan : Cari jumlah : 1+2+3+4+5+6+7+8+9+10 Penyelesaian : dengan menggunakan kaedah yang paling ringkas untuk mencari jawapan. Strategi strategi yang kerap digunakan dalam menyelesaikan masalah matematik di sekolah rendah adalah seperti kaedah analisis. statistik dan masa.Berapakah yang perlu ditambah kepada hasil darab lima dan empat untuk mendapat jawapannya tiga puluh? Untuk menyelesaikan masalah matematik diatas. melukis gambarajah. kita perlu tukarkan soalan dalam bentuk ayat berikut kepada bentuk persamaan matematik : 5 x 4 + ? = 30 7) Identification of mathematics pattern : Sesetengah masalah dalam soalan matematik mengandungi pola yang spesifik di mana ianya memerlukan kepastian dan kesimpulan yang betul untuk menyelesaikannya. strategi pengajaran yang menggunakan penyelesaian masalah dalam matematik secara umumnya telah menemui empat langkah yang diterangkan secara ringkas : 1) Mentafsirkan masalah matematik berdasarkan pemahaman individu itu sendiri dan menukarkan masalah itu kepada istilah matematik yang paling mudah. . identification of mathematics pattern dan using experiment. Kesimpulan Pemilihan strategi penyelesaian masalah adalah banyak bergantung kepada jenis masalah yang ingin dan hendak di selesaikan. berat.

3) Memilih dan menyediakan bahan pengajaran dan pembelajaran yang sesuai.html . ini akan membantu pelajar untuk menyelesaikan masalah matematik. 4) Membuat penilaian berdasarkan kepada keberkesanan strategi dan kaedah yang telah dipilih dan digunakan sebagai penyelesaian. Source : http://ahmadfadzli1979.com/2010/10/startegi-penyelesaian-masalah-di.blogspot.

membuat penyesuaian berdasarkan kepada perancangan yang telah dirancang pada awalnya. melaksanakan strategi . Agus Susanta 1.2 Tahap-tahap utama dalam penyiasatan . 2. Ia biasanya berbentuk terbuka dan boleh diintepretasikan atau dikembangkan oleh pelajar dalam banyak cara.0 Apa Dia Penyelesaian Masalah? Proses yang digunakan untuk menentukan jawapan kepada sesuatu kenyataan atau soalan.pelajar perlu mengetahu apa yang diberi& dan apa yang perlu dicari merancang strategi . 5.. 5.2 Non-Routin Problem ( masalah bukan rutin) Masalah yang memerlukan proses-proses yang lebih tinggi. Kejayaan dalam penyelesaian masalah bukan rutin bergantung kepada kebolehan murid menggunakan pelbagai strategi penyelesaian masalah matematik bersama fakta-fakta dan maklumat dalam pertimbangan. 3. Murid perlu berfikir. 4. 3.1 Model Polya Model yang paling biasa digunakan yang dicadangkan oleh George Polya yang memerlukan pelajar melalui 4 peringkat penyelesaian masalah seperti berikut: memahami masalah .1 Routin Problem ( masalah rutin) Masalah yang hanya melibatkan hanya satu operasi aritmetik sahaja dalam penyelesaiannya. Ia merupakan cabaran kepada murid yang harus memainkan peranan aktif dalam penyelesaiannya.1 Merupakan latihan penyelesaian masalah yang lebih muas.beberapa perkara perlu diberi perhatian supaya penylesaian masalah yang dilaksanakan pelajar adalah logik walaupun berbeza-beza strategi.0 Apa Itu Masalah? Masalah merupakan kenyataan atau situasi dalam kehidupan seharian yang memerlukan penyelesaian tetapi penyelesaian itu tidak begitu nyata atau ketara. Ia hanya memerlukan murid memahami masalah.cuba mengaitkan dengan pengalaman yang ttelah dialami dalam menyelesaikan masalah. menyemak semula .PROBLEM SOLVING ( PENYELESAIAN MASALAH ) Fasilitator : Drs. membuat keputusan-keputusan serta menggunakan strategi-strategi untuk menyelesaikan sesuatu masalah. memilih operasi yang sesuai serta mempraktikkanalgoritmaalgoritma yang telah dipelajari.0 Kemahiran Menyelesaikan Masalah 4. Satu penggunaan penting proses penyiasatan ialah membolehkan pelajar meneroka kepenntingan konsep matematik dan perhubungannya.0 Apa Itu Masalah Penyiasatan ( Heuristics) ? 5..0 Jenis-Jenis Masalah 3.

6. kita harus menyenaraikan beberapa contoh spesifik tentang masalah itu dan kemudiannya melihat sama ada munculnya sesuatu pola yang mencadangkan penyelesaian kepada seluruh masalah.0 Strategi Penyelesaian Masalah 6.7 Menjalankan Eksperimen ( Menyiasat Semua Kemungkinan) Eksperimen boleh dijalankan untuk mencari berapa kerap perkara tertentu terjadi. Eksperimen yang hendak . 6.6 Melakonkan Masalah Tujuan melakonkan masalah ialah untuk membantu pelajar memahami masalah dengan lebih mudah dan jelas. Cara penyelesaian yang lebih mudah ini kemudiannya digunakan untuk menyelesaikan masalah asal. Melambung duit syiling atau buah dadu dijalankan secara eksperimen ke atas kebarangkaliannya. Pelajar dapat melihat unsur-unsur masalah itu secara konkrit dan ini akan menggalakkan mereka mencari jalan penyelesaiannya. Dari pembinaan model atau rajah. 6. kita enggan menyelesaikannya kerana takut dengan nilai besar.3 Menggunakan Gambarajah Perkaitan di antara unsur-unsur dalam sesuatu situasi masalah akan menjadi lebih jelas dengan menggunakan gambarajah.1 Teka dan uji Strategi teka dan uji melibatkan kita membuat tekaan tentang penyelesaian terlebih dahulu dan kemudian menguji untuk melihat sama ada betul atau tidak. Eksperimen digunakan untuk mendapatkan maklumat bagi membantu anda menyelesaikan masalah.5 Mencari Pola Dengan menggunakan strategi mencari pola.4 Memudahkan Masalah Apabila kita menghadapi sesuatu masalah yang rumit dan melibatkan nombor-nombor bernilai besar. khususnya dalam penyelesaian masalah rutin yang berbentuk cerita. anda akan dapat menyelesaikan masalah dengan lebih mudah tanpa memikirkan cara pengiraan yang kompleks. 6.mengumpul data analisis data untuk penemuan dan rumusan pembuktian atau penerokaan perkembangan 6.2 Membina model Sesuatu masalah akan lebih mudah difahami jika kita dapat memindahkannya dalam bentuk yang konkrit. 6. Bagaimana jika nilai besar itu digantikan dengan nilai kecil? Ini dapat memudahkan masalah dan senang diselesaikan. Ada tiga cara melaksanakan strategi penyelesaian masalah teka dan uji iaitu teka dan uji secara rawak teka dan uji secara sistematik teka dan uji secara inferens 6. Salah satu cara yang dapat anda lakukan ialah dengan membina model.

3 Anda perlu belajar bagaimana membaca carta.1 Pengelolaan maklumat ke dalam carta. 6. 6.8 Mengelola Maklumat Dalam Carta. graf garis atau carta pai.11 Menggunakan Gambarajah Biasanya perkaitan di antara unsur-unsur dalam sesuatu situasi masalah akan menjadi lebih jelas dengan menggunakan gambarajah.2 Graf boleh digunakan untuk menunjukkan hubungan antara dua atau lebih set fakta atau maklumat. menyimpan rekod dan hasil yang diperolehi. Jadual Atau Graf 6.9 Kerja Secara Songsang Ada beberapa masalah yang memberikan syarat-syarat akhir sesuatu tindakan dan anda dikehendaki menentukan apa yang berlaku sebelumnya. Membaca dan meembina graf adalah suatu kemahiran yang perlu dikuasai sebelum mentafsir. mencerakin dan menggunakan maklumat. jadual atau graf adalah satu cara untuk menggambarkan maklumat supaya lebih cepat dan mudah ditafsirkan menyenaraikan maklumat secara tersusun 6. jadual atau graf terlebih dahulu dan kemudian belajar bagaimana membinanya dan melaporkan maklumat. meenyediakan bahan berkaitan. 6. Maklumat yang boleh digambarkan adalah CARTA JADUAL GRAF menu jadual bas majalah kalendar jadual sekolah keputusan peperiksaan ramalan cuaca buku telefon laporan perniagaan maklumat sukan 6. carta atau graf 6. Penyelesaian subgoal berkenaan membawa kita kepada penyelesaian masalah itu.8.8. graf palang. Dalam masalah-masalah sedemikian. Source : http://www.4 Masalah akan dapat diselesaikan dengan lebih mudah jika kita menterjemahkannya ke dalam jadual.oocities.10 Mengenalpasti Subgoal Banyak masalah bukan rutin boleh diselesaikan dengan mengenalpasti 'subgoal' bagi masalah itu. anda boleh menentukan syarat-syarat akhir itu terlebih dahulu dan kemudiannya menggunakan strategi kerja secara songsang (work backwards) 6.dijalankan mesti dirancang dengan baik.8. Fakta atau maklumat boleh dikelolakan dalam bentuk piktograf.org/hypatiasix2001/problemsolving.8.html .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful