1.

0

MORFOLOGI

Morfologi merupakan bidang tatabahasa yang mengkaji perkataan dan cara-cara pembentukannya. Morfologi ialah bidang ilmu bahasa yang mengkaji struktur, bentuk dan golongan kata. Struktur kata bermaksud susunan bentuk bunyi ujaran atau lambing tulisan yang menjadi unit bahasa yang bermakna. Bentuk kata pula ialah rupa unit tatabahasa, sama ada berbentuk tunggal atau hasil daripada proses pengimbuhan, pemajmukan dan penggandaan. Golongan kata ialah proses mengkategorikan perkataan berdasarkan keserupaan bentuk atau fungsi dengan anggota lain dalam golongan yang sama. Justeru, morfologi bahasa Melayu ialah bidang yang mengkaji struktur, bentuk dan golongan kata dalam bahasa Melayu. Menurut Kamarudin Hj.Husin dan rakan ±rakannya dalam buku Pengajian Melayu 1, Ilmu Bahasa dan Kecekapan Berbahasa,1997 : 83, morfologi ialah disiplin ilmu bahasa yang mengkaji struktur, bentuk dan penggolongan kata. Bentuk kata ini merujuk bentuk bunyi atau ujaran sesuatu kata itu. Manakala Abdullah Hassan juga menyatakan definisi morfologi dalam buku

Linguistik Am, 2007 : 117 , morfologi ialah bidang linguistik yang mengkaji bagaimana perkataan dibina.Kajian ini dilakukan terhadap unsur-unsur yang membentuk perkataan, proses-proses membentuk perkataan dan bentuk ± bentuk perkataan ialah morfem dan kata. Nik Safiah Karim dan rakan ± rakannya dalam buku Tatabahasa Dewan Edisi Baharu , 2004:43 berpendapat morfologi ialah bidang ilmu bahasa yang mengkaji struktur , bentuk dan penggolongan kata.Dengan struktur kata dimaksudkan susunan bentuk bunyi ujaran atau lambang yang turut menjadi unit bahasa yang bermakna. Manakala, Siti Hajar Hj.Husin Abdul Aziz, dalam bukunya Tatabahasa Bahasa Melayu ( Perkataan ), 1996 : 17 telah menyatakan teori morfologi iaitu morfologi satu

1

cabang daripada ilmu linguistik

yang mengkaji soal ± soal yang berkaitan dengan

kemungkinan adanya perubahan kata, golongan kata, dan makna kata akibat daripada perubahan bentuk kata.Morfologi mengkaji selok ±belok bentuk kata dan fungsi gramatik atau semantik perubahan kata itu.Beliau juga telah merumuskan bahawa morfologi adalah bidang mengkaji bagaimana morfem ± morfem itu bergabung untuk membentuk ayat. Menurut Raminah Hj.Sabran dan Rahim Syam dalam buku Kajian Bahasa Untuk Pelatih Maktab Perguruan ,1985 :152, bidang morfologi merupakan bidang dalam kajian bahasa yang mengkaji tentang perkataan dan cara ±cara pembentukkannya.O`Grady & Guzman juga menyatakan pendapat pada tahun 2000 :121 dalam buku yang disediakan oleh Radiah Yusoff dan rakan ± rakannya,2004:36 iaitu morfologi adalah merujuk kepada kajian tentang pembentukan kata dan struktur kata. Manakala ahli bahasa juga iaitu Leonard Bloomfield dalam bukunya Language yang telah diterjemahkan oleh Alias Mahpol, Kamaruzaman Mahayiddin dan Noor Ein Mohd.Noor,menyatakan bahawa ³Morfologi adalah konstruksi yang mengandungi bentuk ± bentuk terikat antara konsituen ± konsituennya.´³Morfologi meliputi konstruksi kata ± kata dan bahagian kata´. Kamus Dewan Edisi Keempat (2005) mendefinisikan morfologi ialah satu kajian tentang pembentukan kata dalam sesuatu bahasa, termasuk infleksi (pengimbuhan), terbitan, dan pemajmukan. Manakala Hj. Sabran dan Rahim Syam (1985) mendefinisikan morfologi ialah satu bidang dalam kajian bahasa yang mengkaji tentang perkataan dan cara-cara pembentukanya. Buku Tatabahasa Dewan (2004) mendefinisikan morfologi ialah bidang ilmu bahasa yang mengkaji struktur, bentuk dan penggolongan kata. Dengan struktur kata dimaksudkan susunan bentuk bunyi ujaran atau lambang (tulisan) yang menjadi unit bahasa yang bermakna.

2

Bentuk kata pula ialah rupa unit tatabahasa (morfem), sama ada berbentuk tunggal atau hasil daripada proses pengimbuhan, pemajmukan dan penggandaan. Penggolongan kata ialah proses menjeniskan perkataan berdasarkan keserupaan bentuk dan/atau fungsi dengan anggota lain dalam golongan yang sama.

Konsep Morfem Morfem ialah unit terkecil yang menjadi unsur perkataan. Sekiranya kata tidak boleh dipecahkan kepada unit bermakna atau nahu yang lebih kecil, maka kata-kata ini terdiri daripada satu unit atau satu morfem. Misalnya minum. Minum tidak akan berfungsi dan memberi makna jika dipecahkan kepada mi dan num. Sebaliknya, kata diminum boleh dipecahkan kepada dua morfem, iaitu di danminum.Kesimpulannya, perkataan boleh terdiri daripada beberapa morfem.

Jenis-jenis morfem Morfem dapat dibahagikan kepada dua iaitu morfem bebas dan morfem terikat Morfem bebas 1. Dapat berdiri sendiri Morfem terikat/imbuhan 1. Bentuk imbuhan

2. Mempunyai makna sendiri

2.

Tidak

mempunyai

makna,

tapi

mempunyai fungsi tatabahasa atau nahu. Boleh mengubah makna sesuatu kata, dan seterusnya makna ayat.

3

Morfem terikat/imbuhan 1) Awalan 2) Akhiran 3) Sisipan 4) Apitan - ditambah pada bahagian depan kata dasar - ditambahkan pada bahagian belakang kata dasar - diselitkan di antara unsur-unsur kata dasar - ditambahkan serentak pada awalan dan akhiran kata dasar.

PROSES PEMBENTUKAN KATA a) Akronim Pembentukan melalui proses memendekkan dan meringkaskan perkataan yang kebanyakan terdiri dari kata nama supaya memudahkan untuk ditulis dan dilafazkan sebagai contoh ‡JAIS ± Jabatan Agama Islam Selangot ‡IPG ± Institut Pendidikan Guru ‡UPSI ± Universiti Pendidikan Sultan Idris b) Analogi Pembentukan melalui proses ini adalah dengan mengiaskan kata baharu dengan bentuk kata yang telah sedia ada. Misalnya perkataantatabahas a memang telah ada, dan melalui proses analogi diciptakan pula perkataan tatatertib, tatacara dantatah i as. Antara contoh lain ialah : ‡Prasangka ± Prasarana, prasekolah, prauniversiti ‡Jurunikah ± juruwang, juruaudit, juruacara ‡Lelabah ± gegelang, jejari, rerambut c) Peleburan Fonem Peleburan kata melalui proses ini adalah dengan menggabungkan perkataan agar kelihatan satu kata dengan menggugurkan fonem-fonem tertentu. Misalnya perkataan benda+alir menjadi bendalir, terbentuk setelah satu fonem vokal /a/ digugurkan.

4

d) Perluasan Makna Pembentukan perkataan dengan cara ini adalah dengan mengambil kata-kata yang telah sedia ada dan kemudiannya diperluaskan maknanya dengan hal-hal lain. Seperti perkataanFamily yang diperluas maknanya menjadifamili yang boleh digunakan kepada manusia termasuk haiwan. e) Pemberian Makna Khusus Perkataan itu dibentuk dengan mengambil kata-kata yang telah sedia ada lalu diberi makna khusus atau dijadikan istilah. Misalnya perkataansurih pada asalnya bermaksud bekas atau kesan yang dilalui siput di atas daun. Namun setelah dilakukan proses inisuri h juga bermaksud meniru atau melukis peta. f) Peminjaman Kata Proses ini sangat luas digunakan dalam bahasa melayu malah bahasa lain juga. Bahasa melayu banyak meminjam perkataan dari bahasa arab dan inggeris sehingga perkataan tersebut telah sebati dengan penutur bahasa melayu. Proses ini disebabkan oleh ketiadaan pembendaharaan kata untuk sesuatu makna tersebut. Antara contohnya ialah : ‡Element ± elemen ‡Magistrate ± majistret ‡Diplomat ± diplomat g) Penambahan Proses ini adalah melalui penambahan kepada kata akar satu suku kata dengan perkataan yang lain yang terdiri dari satu suku kata juga. Bentuk perkataan ini telah sebati dengan penutur bahasa melayu. Antara contohnya ialah : ‡Bu + kit = bukit ‡Bu + lan = bulan ‡Bu + luh = buluh

5

i) Penggemblengan Perkataan ini dicipta dengan menggabungkan dua perkataan atau lebih. Seperti perkataank i wi iaitu sejenis burung di Australia tetapi diciptakan pula perkataan mengiwi yang bermaksud mengilapkan kasut menggunakan bahan khas.h) Penciptaan Pembentukan kata melalui proses ini bermaksud penciptaan perkataan baru tanpa disandarkan kepada perbendaharaan kata yang sedia ada. Sebagai contohnya ialah : ‡BERNAMA ± Berita Nasional Malaysia ‡PROTON ± Perusahaan Otomobil Malaysia j) Penyempitan Makna Pembentukan melalui mengambil perkataan yang telah sedia ada namun disempitkan maknanya kepada sesuatu yang lebih umum. namun digugurkan bahagian lain dalam perkataan tersebut. perkataan tersebut dipendekkan apabila ditulis namun sering dianggap 1 perkataan sahaja seperti : ‡Dr ± Doktor ‡Tv ± Televisyen ‡Prof ± Professor 6 . Seperti perkataan tuan puteri yang merujuk kepada wanita berketurunan raja namun kini perkataantuan telah diambil dan disempitkan makna merujuk kepada seorang lelaki yang patut dihormati malah boleh digunakan kepada kedua jantina. k) Penyingkatan Melalui proses ini.

POLA V + KV V + VK V + KVK VK + KV VK + KVK KV + V KV + VK KV + KVK KV + KVK KVK + KV KVK+ KVK CONTOH apa air alas abdi embun doa diam buku mulut binti tunggal ela aur ekor inti indah ria kuih guru pukul sendi jemput 7 .BENTUK KATA TUNGGAL (i)Kata tunggal satu suku kata NO. 7. 11. 6. 4. 6. 10. 1. 4. 5. POLA KV VK KVK KKVK KVKK KKKV KKKVK straw bah brek bank ru CONTOH ya am cat draf seks skru skrip Spring dan gred teks yu (ii) Kata tunggal dua suku kata NO. 8. 7. 3. 9. 3. 5. 2. 2. 1.

13. 16. 19. 18. 1. 4. 2. 17. 12. 11. POLA KV+V+KV KV+V+KVK V+KV+V KV+KV+V KVK+KV+V KV+KV+VK KVK+KV+VK V+KV+KV V+KV+KVK VK+KV+KV KV+KV+KV KVK+KV+KV VK+KV+VK V+KV+VK KV+KV+KVK KVK+KV+KVK KV+KVK+KV KV+KVK+KVK KVK+KVK+KV CONTOH buaya ziarah idea deria rahsia haluan manfaat udara akibat almari budaya bestari akliah akaun riwayat mahkamah belanja kelompok niaga siasat usia mulia dahlia rasuah lengkuas agama amaran istana delima bendera ilmiah elaun hikayat martabat selamba gelombang sempurna 8 .(iii) Kata Tunggal Tiga Suku Kata NO. 5. 9. 8. 3. 14. 10. 7. 15. 6.

2. 6. 12. 3. POLA KV+KV+VK+KV KV+KVK+KV+KV KVK+KV+KV+KV KVK+KV+V+KVK KV+KV+KV+KV KV+KV+KV+KVK KVK+KV+KV+KVK KVK+KVK+KV+KV KV+KV+V+KVK V+KV+KVK+KV+KV KVK+KV+KV+KV+KVK KV+KV+KV+KV+KV+KV CONTOH keluarga sejahtera bendahara biduanda sementara laksamana sentiasa selesema muzakarah samudera hulubalang sentimeter singgahsana nasional mesyuarat universiti kosmopolitan maharajalela 9 . 11. 4. 5.iv) Kata Tunggal Empat Suku Kata dan Lebih NO. 1. 10. 7. 8. 9.

mememmenmengmengememperberCONTOH KATA NAMA pedagang pelajar pembuat penderma penggubak pengelap jururawat ketua mahasiswa tatacara dwibahasa KATA KERJA menyikat membasuh mendakwa mengajar mengecat merasa membilang mendaki mengikut mengetam pelari pembuka pendatang pengganti pengebom juruwang kelipat maharaja tatatertib dwifungsi CONTOH memperisteri memperhamba berangka berekor 10 .KATA TERBITAN Kata terbitan berawalan Awalan dapat hadir dalam kata nama terbitan. dan kata adjektif terbitan seperti: BIL. kata kerja. pepelpempenpengPengejurukemahatatadwi2. AWALAN 1.

-i CONTOH KATA NAMA sultanah jualan muslimat hadirin seniman jutawan KATA KERJA naikkan sertai bukakan duduki ustazah pameran hadirat muslimin budiman karyawan CONTOH 11 ..-kan .. . ... AKHIRAN 1.-wan 2..beldidiperter3.-man ... seteter- belajar dibasuh diperoleh tertulis KATA ADJEKTIF semanis terendah terbersih belunjur digilap dipercepat terjebak sesejuk teringin terbesar Kata terbitan berakhiran Akhiran dalam bahasa Melayu hanya wujud dalam kata nama terbitan dan kata kerja terbitan seperti: BIL.-at .-an .-in ..-ah .

.-an peng.-kan men-...-an APITAN CONTOH KATA NAMA perasaan pembalakan pengajaran keindahan KATA KERJA menaikkan menjadikan bermaafan disampaikan diperlihatkan memainkan mentafsirkan bersalaman dibukukan diperbahaskan pemalsuan pembekuan pengesahan kelainan CONTOH memperhatikan memperlakukan kehausan KATA ADJEKTIF kemelayuan kecinaan kepanasan 12 ..-an pem...kan ber-.. ke-. pe-..-an 2.-kan diper-.. me-..Kata terbitan berapitan Apitan hanya dapat wujud dalam kata nama terbitan...-an di-.-kan ke-.-an 3.-an ke-. 1.-kan memper-. kata kerja terbitan dan kata adjektif terbitan seperti: BlL.

lipas kudung dan lain-lain. . Kata Majmuk Kiasan i. makan angin .-er-....Kata terbitan bersisipan Sisipan ialah bentuk imbuhan yang menyisipi bahagian tengah kata dasar. curi tulang... . Sisipan Contoh KATA NAMA telepak serabut telunjuk keruping Contoh KATA ADJEKTIF gementar sinambung semerbak KATA MAJMUK Kata Majmuk Umum Kata majmuk umum terbahagi kepada: i.. kata majmuk dieja terpisah kecuali beberapa perkataan yang sudah mantap 13 .-em-. Kata majmuk jenis ini mempunyai maksud lain selain maksud sebenarnya.. Kata majmuk biasa Kata Majmuk Gelaran Kata Majmuk Istilah Khusus Kata gandingan untuk istilah-istilah yang khusus dalam pelbagai bidang. 2. . . Bil. ii..-el-.-in-. tebal muka. Dalam sistem baku. Kata yang dipilih untuk digandingkan sama ada daripada kata-kata umum atau istilah khusus. misalnya: Masam muka. 1.

Bentuk Kata Majmuk yang telah Mantap Kata dasar 1 Kata dasar 2 Kata majmuk dieja sebagai satu perkataan Antara Apa Apa Apa Bagai Barang Beri Bumi Dari Dari Duka Jawatan Kaki Ke Kerja Mana Mata Olah Pada Pesuruh Setia Bangsa Bila Kala Lagi Mana Kali Tahu Putera Hal Pada Cita Kuasa Tangan Pada Sama Kala Hari Raga Hal Jaya Usaha antarabangsa Apabila Apakala Apalagi Bagaimana Barangkali Beritahu Bumiputera Darihal Daripada Dukacita jawatankuasa Kakitangan Kepada Kerjasama Manakala Matahari Olahraga Padahal Pesuruhjaya Setiausaha 14 .

an di..kan Ke.... seperti contoh pada jadual di bawah: Kata Majmuk Apitan kuat kuasa kemas kini lipat ganda anak tiri ibu bapa kuat kuasa surat khabar meN..an meN. tetapi akan dieja/ditulis sebagai satu perkataan apabila menerima apitan (imbuhan)...an peN.kan Ejaan penguatkuasaan Mengemaskinikan melipatgandakan menganaktirikan keibubapaan dikuatkuasakan persuratkhabaran 15 ..Suka Suruhan Tanda Tanggung Warga Rela Jaya Tangan Jawab Negara Sukarela Suruhanjaya Tandatangan Tanggungjawab warganegara Pengimbuhan Kata Majmuk Sungguhpun kata majmuk dieja terpisah..kan peR....

Contoh:a. Kata Imbuhan Kata Majmuk Terbitan garis pusat berRterima kasih meNpeN-an -kan ambil alih cari gali daya serap urus niaga berterima kasih mengambil alih pencari gali daya serapan urus niagakan bergaris pusat Majmuk Penggandaan Kata Majmuk Melibatkan unsur pertama kata sahaja. imbuhan dirangkaikan pada hujung kata yang terakhir. Manakala akhiran. alat-alat tulis b. suku-suku kata e. balai-balai raya c. Lihat jadual di bawah.Untuk awalan. kata majmuk diimbuhkan kepada kata pertama dalam kata majmuk berkenaan. kapal-kapal terbang d. Menteri-Menteri besar 16 .

merangkumi sejumlah perkataan yang boleh menjadi unsur inti pada binaan frasa nama dan lazimnya kata ini menamakan orang.KATA GANDA Semua bentuk kata nama. Kata nama terbahagi kepada tiga iaitu kata nama khas. kata nama am dan kata ganti nama. 17 . Kata Nama Khas Kata nama khas ialah kata nama yang merujuk nama sesuatu benda yang khusus dan ejaannya berpangkalkan huruf besar. seperti yang telah diterangkan. Penggandaan ialah proses pengulangan kata dasar sepenuhnya. Kata nama khas hidup pula terbahagi kepada dua iaitu kata nama khas hidup manusia dan kata nama khas hidup bukan manusia. iii. iaitu kata nama tunggal. iv. ii. atau sebahagian sahaja. Kata nama khas terbahagi kepada dua iaitu kata nama khas hidup dan kata nama khas tak hidup. kata nama terbitan dan kata nama majmuk boleh digandakan. Empat jenis kata nama ganda iaitu : i. tempat atau benda. Gandaan penuh Gandaan separa Gandaan berentak Gandaan makna Bagaimana pun ada ahli bahasa yang men membahagikan kata ganda kepada tiga jenis iaitu: i) ii) iii) penggandaan penuh penggandaan berentak pengandaan separa KATA NAMA Golongan kata nama.

Terdapat hanya dua iaitu itu dan ini.i) Kata Nama Khas Hidup a)manusia b)bukan manusia ii) Kata Nama Khas Tak Hidup Kata Nama Am Kata nama am ialah perkataan yang merujuk benda-benda atau perkara-perkara yang umum sifatnya. Kata ganti nama diri orang terdiri daripada kata ganti nama pertama. perkara atau manusia. Kata ganti nama diri dibahagikan lagi kepada dua iaitu kata ganti nama diri tanya dan kata ganti nama diri orang. b) kata ganti nama diri orang 18 . kedua dan ketiga. i) Kata Ganti Nama Tunjuk Kata nama yang berfungsi menunjuk pada sesuatu perkara atau benda. ii) Kata Ganti Nama Diri Kata nama yang menjadi pangganti sesuatu benda. perkara atau manusia. Kata nama am dapat dibahagikan kepada dua jenis iaitu kata nama am abstrak dan kata nama am konkrit. i) Kata Nama Am Abstrak ii) Kata Nama Am Konkrit Kata Ganti Nama Kata ganti nama dibahagikan kepada dua iaitu kata ganti nama tunjuk dan kata ganti nama diri. Terbahagi kepada dua iaitu: a) kata ganti nama diri tanya-menanya hal benda.

sangat. Kata Adjektif Adjektif . sekali 19 . kau peristeri ii) Kata Kerja Tak Transitif dibahagikan kepada dua iaitu kata kerja tak transitif tak berpelengkap dan kata kerja tak transitif berpelengkap. kau ambil ditendang. sudah lama sungguh. kamu lihat diperisteri. juga dikenali sebagai kata sifat. paling. Kata kerja transitif aktif makan mengambil menendang melihat memperisteri Kata kerja transitif pasif dimakan. kau makan diambil. masih lebat lagi. saya lihat. ku ambil. Kata-kata dalam golongan kata adjektif menerangkan keadaan atau sifat sesuatu nama atau frasa nama. kau tendang dilihat. i) Kata Kerja Transitif pula dibahagi kepada dua iaitu kata Kerja Transitif Aktif dan Kata Kerja Transitif Pasif. a) kata kerja tak trasitif tak berpelengkap b) kata kerja tak transitif berpelengkap . ku makan. Kata adjektif boleh dikenali jika kata berkenaan didahului atau diikuti oleh kata penguat seperti amat.Kata Kerja Kata kerja dapat dibahagikan kepada dua iaitu Kata Kerja Transitif dan Kata Kerja Tak Transitif. ku tendang. ialah kata yang menjadi inti dalam frasa adjektif seperti manis sekali.

Cara 8. Pancaindera 9. 3. Ukuran 4. Sifat ( menerangkan sifat keadaan atau seseorang) 2. 20 .Darjah biasa dinyatakan dengan menggunakan kata adjektif biasa. Perasaan Darjah Perbandingan Kata Adjektif Darjah perbandingan atau tahap adjektif ada tiga : 1. Warna 3. Waktu 6.Darjah perbandingan merupakan perbandingan sama.Jenis . Jarak 7.jenis kata adjektif 1. Darjah penghabisan menerangkan adjektif paling atau penghabisan. Bentuk 5. 2. lebih atau kurang.

kata kerja dan kata adjektif kerana kata ini tidak berfungsi sebagai unsur inti dalam binaan frasa. belakang dan bebas iii) Kata penegas iaitu kata yang menegaskan frasa predikat dan kata yang bersifat bebas iv) Kata naïf v) Kata pemeri kata arah vi) Kata bilangan vii) Kata sendi nama 21 .KATA TUGAS Golongan kata yang berbeza daripada kata nama. Kata hubung pancangan relatif Kata hubungan pancangan komplemen Kata hubungan pancangan keterangan Kata Praklausa a) Kata seru b) Kata Tanya c) Kata pembenar d) Kata perintah e) Kata pangkal ayat iii. Jenis Kata Tugas i. Kata Penyambung Ayat a) Kata Hubung Gabungan b) Kata Hubung Pancangan y y y ii. Kata Prafrasa i) Kata bantu iaitu kata bantu aspek dan kata bantu ragam ii) Kata penguat iaitu kata penguat hadapan.

iaitu sama ada: 1) 2) 3) 4) Frasa nama Frasa kerja Frasa adjektif Frasa sendi nama (FN) (FK) (FA) (FS) POLA-POLA AYAT DASAR Ayat dasar ialah ayat yang menjadi dasar atau sumber bagi pembentukan semua ayat lain dalam sesuatu bahasa. Bahagian subjek dan predikat. Daripada pola-pola ayat dasar itu terbit ayat lain iaitu: 22 . struktur. Contohnya : Ahmad sedang membuat kerja rumah Ayat di atas terdiri daripada dua bahagian iaitu (i) Ahmad sedang dan bahagian (ii) membuat kerja rumah. iaitu unit-unit yang membentuk ayat. Subjek dan predikat pula mempunyai unsur-unsur. merupakan bahagian utama yang membentuk klausa atau ayat bahasa Melayu.2. Ayat Ayat ialah binaan yang terdiri daripada unsur ayat. Pola-pola ayat dasar dapat menjadi ayat dasar kepada ayat-ayat lain. Sintaksis bukan sahaja mengkaji proses pembinaan ayat tetapi juga hukum-hukum yang menentukan bagaimana perkataan disusun dalam ayat.0 SINTAKSIS Cabang ilmu bahasa yang mengkaji bentuk. dan binaan atau konstruksi ayat.

Inti + Inti 23 . Inti + Penerang b. Binaan FN boleh terdiri daripada: a. BINAAN FRASA 1) 2) 3) 4) Frasa Nama Frasa Kerja Frasa Adjektif Frasa Sendi Nama (FN) (FK) (FA) (FS) FRASA NAMA Frasa Nama boleh terletak pada bahagian subjek atau predikat. Inti + Penerang Bukan Nama d.AYAT TUNGGAL /AYAT MAJMUK /AYAT AKTIF/AYAT PASIF Empat pola ayat dasar 1) Pola 1 : Frasa Nama + Frasa Nama 2) Pola 2 : Frasa Nama + Frasa Kerja 3) Pola 3 : Frasa Nama + Frasa Adjektif 4) Pola 4 : Frasa Nama + Frasa Sendi Nama (FN + FN) (FN + FK) (FN + FA) (FN+FSN) FRASA Frasa ialah binaan yang terdiri daripada sekurang-kurangnya satu perkataan yang berpotensi untuk menjadi unit yang lebih besar ataupun sederetan perkataan. Kata nama adalah sebagai kata intinya dan boleh hadir dengan penerang atau tidak. Inti + Penerang Nama c.

Berfungsi sebagai: 1. Frasa Kerja Tanpa Objek a. Bersifat transitif (dengan objek) dan tak transitif (tanpa objek). Objek yang menjadi penyambut tak langsung dipanggil objek sipi (objek yang kedua) 1. FK tanpa objek dengan keterangan yang (tidak boleh dgugurkan) 2. FK dengan dua objek FRASA ADJEKTIF Kata adjektif sebagai kata intinya. a. FA sebagai penerang KN dalam predikat Mempunyai unsur penguat yang terbahagi kepada 3 jenis: 1) Penguat Hadapan 2) Penguat Belakang 3) Penguat Bebas 24 . FA sebagai predikat 2. FK dengan satu objek b. Frasa Kerja Dengan Objek a. FA sebagai unsur keterangan (KK) 3.FRASA KERJA Frasa Kerja berfungsi sebagai predikat. FK tanpa objek dengan keterangan (boleh digugurkan) b. Kata kerja sebagai kata intinya. b. Objek yang menjadi penyambut langsung dipanggil objek tepat (objek yang pertama).

atau inti frasa. yakni hukum Diterangkan . atau penerang hadir kemudian.Menerangkan. Sendi Nama + Frasa Nama 2. Terdiri daripada satu kata sendi nama dan diikuti FN. peraturan ini dipanggil hukum D-M. Sendi Nama + Kata Nama Arah + Frasa Nama + Frasa Keterangan Frasa Nama Frasa boleh terdiri daripada satu perkataan atau atau beberapa perkataan. Antara binaan Frasa Sendi Nama : 1. Jika terdiri daripada beberapa perkataan maka inti frasa hendaklah kata nama. Perhatikan contoh-contoh kekecualian berikut: Frasa Nama Penerang Perdana Tuan Timbalan Inti Menteri Ahmad Menteri Pelancongan Penerang nama jawatan Penerang gelaran/panggilan Penerang nama jawatan Nota 25 . Sendi Nama + Kata Nama Arah + Frasa Nama 3.FRASA SENDI NAMA Frasa Sendi Nama tidak ada kata inti. Sungguhpun begitu. hadir dahulu dan kata yang menerangkan. Rumus Frasa Nama (FN) Kata yang diterangkan. umumnya susunan unsur frasa nama menurut hukum DM terdapat beberapa kekecualian dalam beberapa keadaan frasa nama yang mempunyai penerangan mengenai nama jawatan atau gelaran dan bilangan bukan ordinal. Dalam bahasa Melayu. Sendi Nama + Kata Nama Arah + Frasa Nama + Ayat Komplemen 4.

Binaan frasa kerja secara umumnya sama dengan kata kerja (lihat nota kata kerja) 26 . Frasa kerja terbahagi kepada dua jenis. Inti Penerang Adjektif Kereta berkilat Penerang Kata Nama/Frasa Nama ayah itu Penentu belakang Frasa Kerja (FK) 1. iaitu frasa kerja transitif dan frasa kerja tak transitif. penerang adjektif yang menerangkan inti frasa hendaklah hadir sesudah inti frasa dn diikuti oleh penerang lain dan diakhiri oleh penentu belakang. frasa kerja wujud dalam predikat. 2.Frasa Nama Bilangan Penjodoh bilangan inti Nota Lapan bilah pedang Penerang kata bilangan dan penjodoh bilangan Semua - murid Penerang kata bilangan Enam ekor buaya Kata bilangan dan penjodoh bilangan Selain susunan unsur mengikut hukum D-M. 3. Dalam ayat. Frasa kerja boleh terdiri daripada satu atau beberapa perkataan dengan kata kerja sebagai intinya. 4.

maksud ayat di papan hitam. berpelengap *Tanda kurung menunjukkan unsur yang boleh ada atau tiada contoh 1 .Binaan frasa kerja tak transitif tanpa pelengkap Subjek Predikat Frasa kerja Frasa Nama Kata bantu Lelaki itu Cikgu bayi itu Jamal Khatib sedang masih sedang akan sedang Kata kerja makan menulis merangkak datang berkhutbah Keterangan di atas meja. lengkap jika dengan laju. keterangan esok dibuang. di surau Nota 27 .Pembahagian jenis-jenis frasa kerja boleh diringkaskan seperti di bawah: Frasa kerja Frasa Kerja Transitif Frasa Kerja Tak Transitif Frasa kerja tak transitif Frasa kerja tak transitif ( i) (kata bantu) + kata kerja + objek + (penerangan) + (keterangan) (ii) (kata bantu) + kata kerja + objek tepat + objek sipi + (keterangan) tanpa pelengkap (i) (kata bantu) + ( kata bantu) + kata kerja kata kerja + (keterangan) + pelengkap + (penerang) (ii) (kata bantu) + kata kerja + keterangan + (penerang) + (keterangan) .

Sebagai unsur keterangan. Predikat Subjek Penguat Kata Adjektif hadapan Ahli Gusti itu Ali Awak sungguh sangat handal pandai hebat betul Belakang Penguat Nota 28 .contoh 2 . Frasa adjektif boleh menjadi predikat.Binaan frasa kerja tak transitif berpelengkap Subjek Predikat Frasa kerja Frasa nama Kata bantu Kata kerja pelengkap Penerang keterangan pelengkap secepat Mereka akan pulang ke rumah mungkin minggu ini nama yang Ahmad ingin menjadi penyanyi terkenal di negara ini kata nama Pelengkap Saya tinggal di Klang frasa sendi nama pelengkap dalam frasa sendi Nota Frasa Adjektif Frasa Adjektif sebagai frasa endosentrik berintipati kata adjektif. manakala sebagai unsur penerang Frasa Adjektif hadir setelah kata nama atau Frasa Nama. Frasa Adjektif hadir setelah kata kerja atau Frasa Kerja.

Contoh: Predikat Subjek Kata bantu Alias Rombongan akan sekolah Kedai Pak Abu di depan ke Lumpur masjid Frasa sendi nama Kata sendi nama dari Kata arah arah selatan Frasa nama Tanjung Malim Menara Kuala Klausa Klausa ialah satu lagi unit ayat yang agak berbeza daripada frasa.Frasa sendi nama Frasa sendi nama wujud bersama frasa nama dan mungkin diikuti oleh kata arah sebelum frasa nama. Sebagai unsur ayat. iaitu unsure utama yang wajib untuk status ayat. klausa boleh dibahagikan kepada dua jenis. Oleh kerana sifatnya eksosentrik. Frasa tidak mungkin menjadi ayat yang lengkap tetapi klausa mungkin menjadi ayat yang lengkap kerana klausa mempunyai subjek dan predikat. ia hanya wujud bersama frasa nama. Frasa ini boleh didahului oleh kata bantu.iaitu klausa bebas dan klausa tak bebas. 29 .

3.penyusunan dan perluasan. Struktur permukaan berpunca daripada suatu ayat yang lain kecuali menyerupai ayat dasar. Pengguguran unsur-unsur daripada binaan ayat pada peringkat struktur permukaan unsur yang digugurkan tidak lagi wajib. 30 .Klausa bebas. Proses gramatis melibatkan pelaksanaan rumus transformasi yang berfungsi mengubah struktur memperluas sesuatu unsur dalam ayat atau frasa. Kata ganti nama diri orang kedua dalam ayat perintah. 2. PROSES PENGGUGURAN 1. 2. Perhatikan contoh berikut: Klausa Subjek Predikat mendengar budak itu radio ujian tadi jambatan itu mereka amat susah jambatan kayu ke pantai Ujian tadi Jambatan itu Mereka Budak itu radio amat susah jambatan kayu ke pantai Subjek Ayat Predikat mendengar KONSEP AYAT TERBITAN 1. Pengguguran subjek serupa dalam kata majmuk. Proses transformasi mengakibatkan pengguguran. Pengguguran Frasa Nama sebagai subjek 1. Klausa bebas bersifat ayat yang lengkap (ada subjek dan predikat) dan denan itu boleh berdiri sendiri sebagai ayat apabila diucapkan atau dituli.Wujud pada peringkat struktur dalaman dan wujud dalam bentuk yang serupa.

Penyusunan semula. 31 . PROSES PENYUSUNAN SEMULA 1. 3. Frasa Sendi Nama yang serupa. 4. 3. 2. Frasa Kerja yang serupa. menghasilkan ayat terbitan bersifat peluasan. Peluasan melalui proses komplementasi. Frasa Nama yang serupa. 2.tetapi. Proses pengabungan ayat melibatkan 2 konstituen yang sama menggunakan kata hubung seperti dan. Proses pengubahan ayat menjadi FN dan memancang pada ayat yang lain menghasilkan peluasan kepada ayat.Pengguguran frasa predikat 1. Ayat asal diubah susunannya dan diterbitkan semula dalam satu struktur ayat gramatis yang baharu. 4. 3. 5. 2. Peluasan FN sebagai subjek yang diluaskan melalui pemancangan ayat relatif. Pengguguran bahagian-bahagian frasa predikat. PROSES PELUASAN 1. Frasa Adjektif yang serupa. Peluasan dengan kata hubung. Tidak membawa perubahan pada makna ayat. 4.kerana. Mengakibatkan perubahan kata-kata lain pada ayat yang diterbitkan. Peluasan frasa predikat Frasa Nama direlativisasikan berfungsi sebagai subjek dan ayat akan di pancangkan. jika dan walaupun. Penambahan unsur-unsur dalam ayat yang baharu disebut peluasan ayat.

Ayam Kucing meratah itu itu ayam goreng itu goreng ratah itu. Kata kerja tak transitif ini pula ada dua bentuk. kena kucing oleh Tembok terlanggar kereta oleh Frasa Kata Nama 32 . Ayat yang menggunakan kata kerja transitif aktif mengandungi subjek dan predikt yang mengandungi objek. ayat aktif yang subjeknya terdiri daripada kata ganti diri orang pertama ( seperi saya. kata kerja terdiri daripada dua jenis. Di samping itu. kamu.Ragam Ayat Dalam penggolongan kata.atau kata bantu pasif kena. anda) . engkau. iaitu aktif dan pasif. kami aku) dan orang kedua (seperti awak. iaitu kata kerja tak transitif dan kata kerja transitif. ayat transitif aktif dapat ditukar ragamnya menjadi ayat pasif. Ayat Aktif Subjek Predikat Subjek Ayat Pasif Predikat Frasa Frasa Nama Kata Frasa Nama (Objek) kerja Nama Kerja (Objek) Pak memotong Ali rumput Rumput dipotong Pak Ali. oleh Kereta melanggar itu tembok itu itu. kata ganti nama berkenaan boleh digunakan sebagai penanda pasif pada dasar kata kerja. Dengan menggunakan imbuhan pasif di.

iaitu susunan biasa dan susunan songsang. iaitu frasa kerja. Jika dilihat dari sudut ini. Ayat-ayat dasar yang telah dibincangkan ialah ayat susunan biasa. maka ayat demikian dikatakan ayat songsang. Perhatikan contoh-contoh di bawah. Mengikut rumus tatabahasa bahasa Melayu. Mandi lagi adik-adik saya di sungai itu (FK mandi lagi -didepankan). Ayat susunan biasa ialah ayat yang mendahulukan subjek dan mengemudiankan predikat. bahagian yang di hadapan ayat itu yang dianggap lebih penting. Susunan biasa ialah binaan ayat yang subjeknya terletak di hadapan ayat. frasa adjektif.Susunan Ayat Ayat bukan sahaja dapat dilihat dari segi unsur yang mendirika ayat tetpi juga dari segi susunan unsur-unsur itu. Adik-adik saya mandi lagi di sungai itu. iaitu susunan biasa dan susunan songsang. ayat terbahagi kepada dua bentuk. Setiap ayat terdiri daripada binaan subjek dan predikat. Pendepanan boleh melibatkan bahagian-bahagian tertentu pada predikat. Ke Langkawi Ahmad dengan keluarganya (FS ke Langkawi didepankan). atau frasa sendi nama. Jika susunan biasa itu diubah dan predikat didahulukan. diikuti oleh predikat. 33 . Ahmad ke Langkawi dengan keluarganya. Susunan ayat dalam bahasa Melayu terdiri daripada dua. Susunan Ayat SUSUNAN ayat bermaksud kedudukan subjek dan predikat dalam ayat. lalu dijadikan sebagai judul.

penyongsangan boleh berlaku sama ada pada seluruh predikat atau hanya pada bahagian-bahagian tertentu sahaja. iaitu berada selepas predikat. manakala ³M´ pula bermaksud unsur yang menerangkan. Apakah maksud hukum D-M ini? ³D´ bermaksud unsur yang diterangkan. Namun demikian. Dalam susunan ayat songsang. manakala bahagian subjek dibawaka ke belakang. Oleh itu.Bentuk ini bertepatan dengan hukum D-M dalam bahasa Melayu. Maka susunan ayat dalam bahasa Melayu yang biasa mematuhi peraturan ini. predikat ayat dianggap lebih penting. tujuan penyongsangan ayat adalah untuk memberi tekanan kepada predikat. dalam penggunaan bahasa sehari-hari. tidak semua unsur dalam predikat ayat dikedepankan. 34 . Pada hakikatnya. dan oleh itu menjadi bahagian yang diterangkan (D). yakni menerangkan unsur ³D´. dan tidak pada subjek. bahagian predikat dibawa ke hadapan. kadang-kadang kita menekankan bahagian predikat dan tidak bahagian subjek ayat. iaitu peraturan subjek diikuti oleh predikat. Dengan kata-kata lain. Dalam ayat songsang.

Budaya melayu dapat ditonjolkan melalui hal-hal tentang bahasa. liuk lampai tarian dan kombinasi cahaya serta lain-lain lagi. warna dalam catan dan karya-karya seni lukis. Cara hidup ini sukar difahami kecuali dengan mendalami budaya itu terlebih dahulu.ad yang berpendapat seni itu sebagai satu medium hiburan. Kebudayaan ini bersifat dinamik dan mempunyai ciri menerima dan menolak. adat. peraturan. Kesenian ini juga turut meliputi aspek-aspek gerak-geri. telinga dan sebagainya. iaitu yang boleh dinikmati melalui penghayatan dan pengalaman pancaindra semata-mata seperti mata. Kesusasteraan juga adalah keindahan bahasa yang muncul dari proses penciptaannya. keseniaan. Kesenian umumnya diertikan sebagai bentuk-bentuk yang menyenangkan. Menurut Ali Ahmad ³keindahan penggunaan bahasalah yang menjadi asas bagi wujudnya hasil kesusasteraan´. bunyi dan muzik. 35 . Kebudayaan adalah tamadun sesuatu masyarakat yang diwarisi daripada satu generasi yang berikut kepada generasi yang berikutnya. indah dan ada kesan serta kepuasan keindahan dalam proses penghayatan seni itu. agama. Perkara utama yang dikaitkan dengan kesusasteraan ialah kehalusan atau estetika dan bahasa. Sesungguhnya kesusasteraan itu adalah kehalusan penciptanya dan keinginan pembacanya mencari kehalusan itu.3. KESENIAN DAN KEBUDAYAAN MELAYU PENGENALAN KESUSASTERAAN Ali Ahmad (1994) telah membuka ruang yang luas dan baru dalam mencari maksud kesusasteraan melalui penulisannya ³Definisi Kesusasteraan´ di dalam buku Pengantar Pengajian Kesusasteraan (DBP). Kebudayaan ini boleh ditakrifkan sebagai cara hidup kumpulan manusia atau masyarakat orang melayu. Kebudayaan melayu merujuk kepada amalan sistem kehidupan yang dipraktikkan oleh masyarakat melayu.0 KESUSTERAAN. dan sebagainya.

1. 6. KATA TUNGGAL Satu Suku Kata CONTOH PERKATAAN YANG TERDAPAT DI DALAM NO. 7. 3.4. POLA KV VK KVK KKVK KVKK KKKV KKKVK yang wang (TIADA DALAM CERPEN ) (TIADA DALAM CERPEN) sah di ya CERPEN ke (TIADA DALAM CERPEN) teh stor pun jam 36 . 4. 5.0 ANALISIS BENTUK DAN PENGGOLONGAN KATA Saya telah memilih cerpen Orang Surat Khabar dan cerpen Pinggan Retak Seribu sebagai bahan analisis bagi tugasan ini. 2. Berikut adalah bentuk dan penggolongan kata yang terdapat dalam cerpen-cerpen berkenaan.

3. 11. 5. 1. POLA V + KV V + VK V + KVK VK + KV VK + KVK KV + V KV + VK KV + KV KV + KVK KVK + KV KVK+ KVK arwah dia buah dari jatuh pasti dengan tuan meja dapur ganti simbol emak itu DALAM CERPEN ini dia apa (TIADA DALAM CERPEN) arus agar oleh (TIADA DALAM CERPEN) untuk dua buat kaca tidak minta cantik luar lidi sedar janji majlis 37 .Dua suku kata CONTOH PERKATAAN YANG TERDAPAT DI NO. 10. 6. 9. 8. 4. 7. 2.

8. 15. 11. 14. 4. 5.Tiga suku kata CONTOH PERKATAAN YANG TERDAPAT DI DALAM NO. 7. 17. 1. 16. 19. 3. 10. POLA KV+V+KV KV+V+KVK V+KV+V KV+KV+V KVK+KV+V KV+KV+VK KVK+KV+VK V+KV+KV V+KV+KVK VK+KV+KV KV+KV+KV KVK+KV+KV VK+KV+VK V+KV+VK KV+KV+KVK KVK+KV+KVK KV+KVK+KV KV+KVK+KVK KVK+KVK+KV belakang wartawan seperti sebentar (TIADA DALAM CERPEN) bahawa kembali begini perdana ibarat amarah antara terima kerjaya mereka percaya harian suara biasa CERPEN tiada muara (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) belia (TIADA DALAM CERPEN) meriah maruah serius (TIADA DALAM CERPEN) usaha amanah (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) jawapan mustahak popular catatan maklumat periksa 38 . 18. 6. 9. 2. 12. 13.

4. 8. 12. 2. 11.Empat suku kata dan lebih CONTOH PERKATAAN YANG TERDAPAT DI NO. POLA KV+KV+VK+KV KV+KVK+KV+KV KVK+KV+KV+KV KVK+KV+V+KV KV+KV+KV+KV KV+KV+KV+KVK KVK+KV+KV+KVK KVK+KVK+KV+KV KV+KV+V+KVK V+KV+KVK+KV+KV KVK+KV+KV+KV+KVK KV+KV+KV+KV+KV+KV pelihara DALAM CERPEN keluarga (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) sentiasa konotasi (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) 39 . 5. 9. 6. 7. 1. 10. 3.

AWALAN pepeR1. teRtersindir bertindak dilantik menarik pekerja (TIADA DALAM CERPEN) penghuni pengantin CERPEN pelajar (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) tatarias (TIADA DALAM CERPEN) memberi menggeledah menghukum (TIADA DALAM CERPEN) berkhidmat disemai bertanya digalang bertugas dibubuh (TIADA DALAM CERPEN) tertulis tersenyum ternampak 3. KATA NAMA peNjurukemahatatadwimeNKATA KERJA memperbeRdidipeR2. KATA ADJEKTIF ter- terbaharu se- separuh seribu 40 .KATA TERBITAN CONTOH PERKATAAN YANG TERDAPAT DI DALAM BIL.

AKHIRAN -an -ah 1. KATA NAMA -at -in -isme -man -wan -wati buatan CERPEN tindakan fikiran warisan (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) wartawan (TIADA DALAM CERPEN) 2.CONTOH PERKATAAN YANG TERDAPAT DI DALAM BIL. KATA KERJA -i (TIADA DALAM CERPEN) -kan jelaskan lakukan biarkan 41 .

-i Me-.-i di-.-i Men-.-an Pe-.-an Pem-.-an Me-...-an CONTOH PERKATAAN YANG TERDAPAT DI DALAM CERPEN kepastian pelajaran kementerian perancangan kerinduan peninggalan kemarahan perasaan 1... APITAN ke-...-an Ber-.-an Peng-.-kan Diper-.....-i Diper-.-an Pen-...kan dipenuhi ditunjukkan perguruan berpeleseran (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) penjelasan pendidikan (TIADA DALAM CERPEN) perkahwinan berpakaian perlakuan berhampiran perbuatan berderaian (TIADA DALAM CERPEN) diketahui dikatakan dimiliki dikeluarkan ditemui dikumpulkan (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) (TIADA DALAM CERPEN) mematuhi melaporkan melebihi memulangkan memenuhi meletakkan memiliki melepaskan 2....-i Mem-.. KATA KERJA Ke-. KATA NAMA Pel-.-an Penge-.-kan Men-.-i menceritakan membuatkan mempunyai membosankan membetulkan membenarkan (TIADA DALAM CERPEN) menyedari menjejaskan mendapatkan mengakhiri mengkehendaki 42 ...BIL..-kan Memper-.-an Per-.-kan Mem-....-an Ber-.-kan di-.-kan Meng-..

Gatal tangan c. Riak wajah b.. Kain batik f. Temu bual ii) Kata majmuk simpulan bahasa atau kiasan yang terdapat di dalam cerpen a. Rutin harian e.. Muara hati iii) CONTOH BENTUK KATA MAJMUK YANG TELAH MANTAP DI DALAM CERPEN Kata dasar 1 bagai apa barang kerja Kata dasar 2 mana bila kali sama Kata majmuk dieja sebagai satu perkataan bagaimana apabila barangkali kerjasama 43 . Buah fikir b.-kan Menge-.Meng-.-kan menggantikan mengenakan menggunakan mengeluarkan menggusarkan menghidangkan mengecilkan mengendahkan KATA MAJMUK YANG TERDAPAT DALAM CERPEN i) Kata majmuk rangkai kata bebas yang terdapat di dalam cerpen a. Barang antik c. Kuih pelita d.

Wartawan itu menghirup sedikit air yang dipesan tadi. 44 . Saudara mara yang jarang berjumpa dipertemukan dalam majlis itu. Dia terus melayan tetamu yang datang. Haida mematikan perbualannya di telefon.KATA GANDA JENIS CONTOH KATA GANDA YANG TERDAPAT DI DALAM CERPEN datang-datang tetamu pelajar-pelajar artikel-artikel memilih-milih berhati-hati (TIADA DALAM CERPEN) muda-mudi beli-belah riuh-rendah tiap-tiap seolah-olah GANDAAN PENUH GANDAAN SEPARA PENGULANGAN VOKAL GANDAAN PENGULANGAN BERENTAK KONSONAN BERENTAK BEBAS PENGGOLONGAN KATA KATA NAMA KATA NAMA KATA NAMA pinggan AM KATA NAMA Mak KHAS Lijah KATA saya GANTI NAMA KATA KERJA KATA KERJA TANPA PELENGKAP TAK TRANSITIF nenek Haida Sulasti siapa arwah Zaidi Ponijan kamu CONTOH kenduri selipar Amina Beevi kita Kuala Lumpur dia kedai Jepun encik beg Cikgu Bakri ini sekolah Rolex itu BERPELENGKAP AKTIF TRANSITIF PASIF CONTOH Dia melepaskan buah fikirnya agar pergi. Cikgu Bakri mengangkat tangan. Bagi Mak Lijah sudah lama dia tidak mengadakan kenduri. Seorang pekerja dating mencelah. Perdana Hitam yang dipinjam daripada anak sulungnya. Cikgu Bakri memberi respon mudah. Wartawan itu pantas mencatat maklumat baru. Amina Nampak orang memilih-milih pinggan. Artikel yang dimaksudkan wartawan itu yang mana satu. Dia tidak mahu idea yang tengah dating-datang itu berhenti mengalir. Sesekali dia mengeluh. Kepuasan dapat dirasai oleh Haida.

KATA ADJEKTIF JENIS KATA ADJEKTIF SIFAT PERASAAN CARA UKURAN BENTUK WAKTU WARNA JARAK PANCAINDERA KATA TUGAS JENIS KATA TUGAS KATA KATA HUBUNG GABUNGAN RELATIF KOMPLEMEN KETERANGAN bahawa sekiranya oh apa bagaimana betul jangan supaya ketika wah siapa ya minta lalu CONTOH dan yang untuk kerana tapi atau CONTOH KATA ADJEKTIF YANG TERDAPAT DI DALAM CERPEN segar retak gila suka risau sedih marah tekun sibuk tinggi besar kecil sedikit panjang lama baharu dulu hitam hijau putih jauh dekat bersih cantik kemas basi PENYAMBUNG KATA AYAT HUBUNG PANCANGAN KATA PRAKLAUSA KATA SERU KATA TANYA KATA PEMBENAR KATA PERINTAH KATA PANGKAL AYAT KATA PRAFRASA KATA BANTU ASPEK RAGAM KATA PENGUAT HADAPAN BELAKANG BEBAS KATA PENEGAS PREDIKAT BEBAS KATA NAFI KATA PEMERI KATA ARAH KATA BILANGAN KATA SENDI NAMA bawah seribu dengan pernah mahu (TIADA DALAM CERPEN) sudah hendak terlalu sekali sangat payahlah hanya bukan ialah tengah dua kepada lagi patutlah memang tidak adalah belakang tiap-tiap seperti atas semua hingga pun masih boleh agak akan dapat 45 .

SUBJEK AYAT KATA NAMA KHAS Haida KATA KERJA membenarkan PREDIKAT AYAT KATA GANDA kata-kata KATA NAMA AM emaknya 6. SUBJEK AYAT PREDIKAT AYAT KATA KERJA Mak Lijah memanggil KATA NAMA KHAS Imah 3. Haida membenarkan kata-kata emaknya. Dia sudah menyiapkan segala-galanya. SUBJEK AYAT KATA GANTI NAMA Dia KATA BANTU sudah PREDIKAT AYAT KATA KERJA menyiapkan PENERANG segala-galanya 5. SUBJEK AYAT PREDIKAT AYAT KATA KERJA KATA NAMA Haida mematikan perbualannya KATA SENDI NAMA di KATA NAMA telefon 4. 1. Mak Lijah memanggil Imah.5. Haida mematikan perbualannya di telefon. Mak Lijah meluru ke dapur rumahnya sebentar SUBJEK AYAT KATA KERJA Mak Lijah meluru PREDIKAT AYAT KATA SENDI NAMA ke KATA NAMA dapur rumahnya PENERANG sebentar 46 . Mak Lijah mengutip sisa-sisa kaca.0 15 AYAT YANG DIPILIH DARIPADA DUA BUAH CERPEN TERSEBUT DAN ANALISIS BINAAN FRASA DALAM AYAT BERKENAAN. SUBJEK AYAT KATA KERJA Mak Lijah mengutip PREDIKAT AYAT KATA GANDA sisa-sisa KATA NAMA kaca 2.

Wartawan itu terasa tersindir. SUBJEK AYAT Cikgu Bakri KATA KERJA melihat PREDIKAT AYAT KATA NAMA jam KATA SENDI di PENERANG tangannya 11. Cikgu Bakri melihat jam di tangannya. Mak Lijah memandang jauh di luar tingkap. SUBJEK AYAT Corak bunga PREDIKAT AYAT KATA NAMA AM KATA NAMA KHAS tradisi Jepun KATA PENEGAS memang KATA ADJEKTIF menarik 8.7. Cikgu Bakri memandu kereta Perdana Hitam. SUBJEK AYAT PREDIKAT AYAT KATA KERJA KATA ADJEKTIF Mak Lijah memandang jauh KATA SENDI di PENERANG luar tingkap 9. SUBJEK AYAT KATA KERJA Cikgu Bakri memandu PREDIKAT AYAT KATA NAMA AM kereta KATA NAMA KHAS Perdana Hitam 10. SUBJEK AYAT PREDIKAT AYAT KATA GANTI NAMA Wartawan itu KATA KERJA terasa PENERANG tersindir 47 . Corak bunga tradisi Jepun memang menarik.

Seorang pekerja datang mencelah. Temu bual mereka terhenti seketika. SUBJEK AYAT KATA MAJMUK Temu bual KATA GANTI NAMA mereka PREDIKAT AYAT KATA KERJA terhenti PENERANG seketika 48 . SUBJEK AYAT PREDIKAT AYAT KATA BANTU KATA KERJA Kementerian Pelajaran telah meletakkan PENERANG garis panduan berpakaian 13.12. Semua pelajar dimestikan memakai kasut berwarna putih. SUBJEK AYAT KATA BILANGAN Seorang KATA NAMA pekerja PREDIKAT AYAT KATA KERJA datang PENERANG mencelah 15. Kementerian Pelajaran telah meletakkan garis panduan berpakaian. SUBJEK AYAT KATA KATA KATA KERJA PREDIKAT AYAT KATA NAMA PENERANG BILANGAN NAMA AM Semua pelajar dimestikan memakai kasut berwarna putih 14.

PERSOALAN-PERSOALAN 1. Namun. Beliau menghadapi pelbagai cabaran dalam memikul tanggungjawab sebagai seorang guru beliau melaksanakan tugas yang mencabar sebagai seorang guru dalam mendidik pelajarpelajarnya untuk menjadi lebih berdisiplin. KETEKUNAN SEORANG GURU Persoalan ini sekali lagi dapat dilihat pada watak utama di dalam cerpen ini iaitu Cikgu Bakri. beliau tidak takut kepada cabaran tersebut malahan beliau telah mengambil langkah yang sepatutnya untuk mengatasi masalah disiplin di sekolahnya.6. 49 . Cabaran yang paling ketara dapat dilihat pada beliau ialah apabila beliau terpaksa berhadapan dengan sidang media disebabkan tindakan beliau yang dianggap melampau dalam menangani masalah disiplin pelajar-pelajar di sekolahnya. Beliau merupakan seorang guru yang sangat komited dalam tugasnya. CERPEN : ORANG SURAT KHABAR TEMA : CABARAN SEORANG GURU Tema ini dapat dilihat dengan jelas pada watak utama di dalam cerpen ini iaitu Cikgu Bakri. beliau juga terpaksa berhadapan dengan orang ramai di luar yang memandang serong terhadap cara beliau menangani masalah disiplin di sekolahnya. Walaupun beliau menghadapi pelbagai tohmahan yang mengatakan beliau melampaui batasan dalam menangani masalah disiplin namun beliau tetap tekun dalam menjalankan tugasnya. Selain itu.0 TEMA DAN PERSOALAN-PERSOALAN YANG TERDAPAT DALAM SALAH SATU SEBUAH CERPEN YANG DIKAJI. Beliau tidak mengendahkan pandangan orang lain terhadapnya sebaliknya terus tekun memikul tugasnya sebagai guru disiplin dengan mengenakan hukuman yang memberikan pengajaran kepada pelajarnya apabila mereka melanggar peraturan sekolah.

Kerajinan yang ada pada beliau juga dapat dilihat apabila beliau sanggup meluangkan masa untuk ditemu bual oleh seorang wartawan yang ingin mengetahui lebih lanjut tentang cara-cara Encik Bakri menangani masalah disiplin di sekolahnya. beliau juga turut menjadi penulis sambilan.2. Tanggungjawabnya sebagai wartawan tidaklah mudah apabila terpaksa berhadapan dengan pelbagai jenis ragam manusia di dunia ini. 50 . Dia telah menjalankan tanggungjawab beliau dengan begitu baik sekali. Dia memikul tanggungjawabnya sebagai wartawan dengan sempurna . Hal ini dapat dibuktikan apabila Cikgu Bakri yang selaku guru disiplin terpaksa mengambil tindakan yang sewajarnya kepada pelajar yang bermasalah tersebut untuk mengawal masalah disiplin di sekolahnya. Sikap sabar yang ada pada beliau telah menyebabkan terjalinnya satu hubungan yang mesra antara dia dengan Cikgu Bakri. Pelajar-pelajar tersebut telah melanggar etika berpakaian yang sepatutnya serta mengenakan fesyen yang tidak mengikut standard yang telah ditetapkan oleh Kementerian Pelajaran. Pelajar di sekolah tersebut telah melanggar peraturan-peraturan yang telah ditetapkan oleh Kementerian Pelajaran untuk sekolah-sekolah di Malaysia. TANGGUNGJAWAB SEORANG WARTAWAN Persoalan ini dapat dilihat pada watak wartawan yang menemu buak Cikgu Bakri iatu Kamarul Arifin. MASALAH DISIPLIN PELAJAR SEKOLAH Persoalan ini dapat dilihat pada pelajar-pelajar di sekolah Cikgu Bakri mengajar. 4. Beliau merupakan seorang guru yang sangat rajin. Selain memikul tanggungjawab sebagai seorang guru. Kamarul juga menunjukkan sikap seorang wartawan yang professional apabila menemu bual Cikgu Bakri yang dikatakan panas baran. 3. GOLONGAN PENDIDIK YANG RAJIN Persoalan ini dapat dibuktikan wujud di dalam cerpen ini melalui watak Cikgu Bakri.

Seterusnya.0 REFLEKSI Pada 11 Februari 2011. Saya memulakan kerja kursus ini dengan mencari cerpen di dalam akhbar Berita Harian. saya telah mendapat gambaran kasar untuk menghasilkan kerja kursus ini. Kerja kursus ini juga telah memberikan saya pengetahuan bahawa sesuatu ayat tidak boleh dibina sewenang-wenangnya dan sesuatu ayat itu mempunyai bentuk dan penggolongan katanya yang tersendiri. saya telah menambahkan dan meningkatkan pengetahuan saya dalam bidang morfologi. 51 . Selain itu.7. Pada mulanya. Namun begitu setelah berbincang dengan beberapa orang rakan mengenai kerja kursus ini. Melalui kerja kursus ini. sintaksis dan kesusasteraan. kami telah diberikan tugasan kerja kursus berdasarkan ilmu (KKBI). saya ketandusan idea untuk memulakan kerja kursus ini memandangkan kami tidak mendapat maklumat yang secukupnya dalam menghasilkan kerja kursus ini. Melalui tugasan tersebut. Saya sangat bersyukur kerana walaupun menghadapi beberapa masalah seperti kekurangan masa dan kekurangan maklumat dalam menghasilkan kerja kursus ini namun berkat usaha dan kerjasama saya dengan kawan-kawan yang lain akhirnya saya mampu menyiapkan kerja kursus ini sebelum tarikh hantar tiba. sintaksis dan kesusasteraan. Kerja kursus ini telah memberikan saya ilmu yang baru dalam mengenali jenis-jenis bentuk kata dan penggolongan kata yang terdapat dalam bahasa kita. Saya telah berjaya meningkatkan kefahaman saya dalam menguasai tiga bidang tersebut dengan lebih baik. kami diminta untuk memilih dua buah cerpen dalam manamana akhbar mingguan. kami diminta untuk membuat analisis terhadap cerpen yang telah kami pilih tersebut dari aspek morfologi. saya berpeluang untuk belajar menganalisis ayat dengan cara yang betul yang tidak pernah saya lakukan selama ini.

Siti Hajar Abdul Aziz (2008). Bentuk dan Golongan Kata. Diakses pada 21 Februari 2011 dari http://www.com/presentations/226222/konsep-sastera-dalam-cerpen Tatabahasa STPM (2011).tutor. Diakses pada 15 Februari 2011 dari http://www.BIBLIOGRAFI Karim. Diakses pada 16 Februari 2011 dari http://www.slideboom. Bhd. Tatabahasa Dewan Edisi Baharu. Diakses pada 20 Februari 2011 dari http://www.com/2010/07/bm-bentuk-golongan-kata. Konsep Sastera dalam Cerpen. Kuala Lumpur: Dewan Bahasa dan Pustaka.my/stpm/SukatanSTPM/sukatan_pelajaran_bahasa_melayu_.html Portal Pendidikan (2011).com/v2/index. Bahasa Melayu I.php?option=com_content&view=article&id =1143&Itemid=470 52 . Sintaksis.htm Jepri (2010).blogspot. (2006).com/2010/03/morfo-sintaksis-bahagian-morfologi-1.tatabahasastpm.html Slideboom (2011).tutor. N. Tatabahasa Morfologi dan Sintaksis. Morfologi dan Sintaksis. Diakses pada 16 Februari 2011 dari http://jepri7. Portal Pendidikan (2011).my/stpm/sintaksis/Sintaksis.ht m Bahasa Melayu (2010).blogspot.com. Sistem Bahasa Melayu. Morfologi.com. Diakses pada 18 Februari 2011 dari http://zihanthesensei. S. Selangor Darul Ehsan: Oxford Sdn.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful