You are on page 1of 6

People

P+People
KINDERDROMEN

Planet
Ps-Energy
LED-JES Philips cn Osram bereiden de wereld voor op het nieuwc licht dar LED heet en heel zuinig is.
OoorTsrard Zoerhout

Afrikaansc kinderendromcn crvan 0111 doktcr re worden, of piloot, of naar school te kunnen gaan.
Door Chris de Bode

38

P+Guide P+ Social Case
MINDER ZIEK VERRE LEVERANCIERS

Zelfs in de bouw zijn werknemers steeds minder vaak zick, en dar kornr niet allecn door angsr voor banenvcrlics.
Door Astrid van Unen
2.0

Ecn concern heeft een hele staf om verre Ieveranciers tc conrroleren, maar toch is het ook voor het MKB goed te doen. Door Karolien Bais 44

Ps-Future
P+ Biography
TRANSPARANTIE WATERSTEOEN

Esther Jacobs is als Lucky Luke: ze kornt, stelr orde op zakcn en rijdt de ondergaande zon tcgcmocr.
Door Het~vNietsdt

Dura Vermeer is slcchts ecn van de bed rijven die al klaar staan om de waters ted en van de toekomst tc bouwen. Door Teus Molenaar

P+ Platform P+Partners
KERSTCADEAU'S ZEERECHTEN

War is her MVO-gehalte van ecn flesjc Chand No 5 of een rubberen vaas uit Marokko? Door Karoliw Bais 2. 8

Zowcl hct Were1d Natuur Fonds als de Nederlandse visserij voelen er niets voor om de zcc aan vissers te verkopen. Door Astrid van Unen 60

P+ Corporate Storytelling
CRUlJFF OF CLINTON

Op jachr naar bekende namen die hct MVO-beleid kunnen ondcrsteuncn.
Door Burt Speleers

EstherJacobs

deschrik van de80ede doelen

Eenzame
Paardrijden is een van haar sportieve hobby's. Esther Jacobs, fakkeldrager voor tra nspara ntie: "Heerlij k om me af en toe even op iets heel anders te concentreren. Zo'n paard geeft hele directe

Jeedback;excuses
of spanning en worden niet geaccepteerd."

cowgirl
Op Nijenrode zagen ze haar eerst helemaal niet zitten, dat sportschoolmeisje uit Nieuwegein in dat strakke gele wielrenbroekje. Op het Expeditie Robinson-eiland noemden haar concurrenten haar een 'autoritaire bitch' en ze mikten haar het eiland af. Op vergaderingen van goede doelen gaat ze over de tong als een beter te mijden lastpak. Ze luistert naar de naam Esther Jacobs.Ze isals de stripheld Lucky Luke. Komt aileen, stelt orde op zaken en rijdt in het laatste plaatje weer eenzaam de ondergaande zon tegemoet.
DoorHerry Nimch Foto8rajiedoor Anne Hamers, met dank aan mane8eSpaamwoude

er kan niet anders of de oud-directeur van de Nederlandse Hartstichring schrikt bij rijd en wijle wakker door een angsrdroom waarin ZIJ de hoofdrol speelr. Naaraanleiding van een gesprek mer Esther Jacobs (1970) over de ondoorzichtige kosren vangoede doelcn, maakre de Volkskraut zijn exorbitante hoge salaris wereldkundig. Die publica tie zorgde ervoor dar hij z'n lucratieve baantje uitcindelijk vaarwel moesr zeggen. Zomaar een vertegenwoordiger van een grote gocde-doelen-instelling gevraagd naar de ervaringen met deze mede-wereld verbcreraar, Het ijzige antwoord terug: 'Ik spreek nier over Esther Jacobs ...' Zo zijndus de maniercn als her gaat om de vrouw die kri tisch keek naar de wijze waarop charirarieve instellingen met het binnengekomen geld omgaan. Ze kijkt er niet van op, vanzo'n reactic, En in aile eerlijkheid: ze is in her geheel niet wars van cornrnercie, van geld verdienen. Inregendeel, Ze heeft haar levenzo ingedeelddatzc in een paar weken per jaar als marketing consultant zoveel verdient dat ze er net van kan leven, om vervolgens de rest van haar tijd belangeloos te besteden aan haar gocde-doclcn-werk.

H

Francs en peseta's
Ze bezocht meer dan honderd landen, leefde russ en de Maya-indianen in Zuid-Arnerika en zag hoe kleine buitenlandse projecten van enorrn grote steun konden zijn. Zewoondeop Curacao, studeerde antropologie in Florida en

eenmaal terug in Nederland, dacht ze: ik wil iets doen. lets goeds, we! te verstaan. Maar toen ze zich als vrijwilliger aanme!dde bij een aantal goede doelen, werd haar niet veel anders aangeboden dan her rondbrengen van folders. Nederland was toen nog niet toe aan de 'hoger opge!eide vrijwilliger'. En zo ontstond het idee van Coins for Care. "N a de invoering van de euro konden veel mensen niet zo veel rneer met hun buitenlandse rnuntcn, tenzij ze die flessen vol rnuntjes zelf in de landen van herkomst gingen inwisselen." Esther besloot de francs en peseta's in te zamelen voor goede doelen. "Later bleken er mccrdcre personen en organisaties te zijn, die zeiden: 'Dar willen we ook, dat is een goed idee. We do en mce maar vragen dan wel een paar procentjes vergoeding voor onze onkosren'." Jacobs dacht: "Zo gaat dat dus, een procentje hier en een procentje daar. Samen met ecn aantal van dit soort 'welwillende' personen zaten we in vergadering bijeen en toen heb ik in een cpwelling gczcgd: 'Weerje wat: als we er nou eens niks aan verdienen ... lk niet.jullie niet, niemand niet- dan gaat al her geld naar her goede doel', Een aantal mensen vieI toen af. Niet erg ... dat waren toch vooral van die uitgerangeerde reclamewereldtypes die op deze manier een baan voor zichzelf probeerden te creeren, Maar de mensen die overbleven, die gingen er echt voor! Zo begon het. Met niks. Alles moest gesponsord worden. Als je onkosten maakte, zorgde je er zelf maar voor

dat die vcrgoed werden, want Coins for Care had geen geld." De regu Here chariraswereld keek roe. "Er was instcmming. Maar er was ook wantrouwen. Zo van: Esther Jaco bs en Coins for Care doen allcs anders, sneller en goedkoper. Daar was de gevestigdeordedan nierblij mee, ze zagenons als ccn bedrciging. Dat heefr me heel erg verbaasd. In plaats van blij te zijn met hulp, waren ze bang dar de status quo in de knel kwam." Hoe ze dat merkte? "Door tegenwerking. Ze gingen statutcn opvragcn bij de Kamer van Koop handel en dan gingen ze daarin kij ken of er iets niet klopte, En ze gingen achter mijn rug om bij ins tan ties klagen: Jullie moe ten echt eens bij Coins for Care gaan kijken, er klopt iets niet ..." Het was vooral het sarncnwcrkingsvcrband Collecteplan dar Jacobs naar eigen zeggen in de weg zat: het oudste samenwerkingsverband van de verschillende collecterende organisaties, dat het he!e jaar opdee!t in wekcn waarin door een organisatie langs de deur mag worden gegaan. Jacobs: "Zij wilden onder de naam Eurocollecte ook een grote Euro-actie organisereno Daarom hebben ze zich erg verzet regen Coins for Care. Uiteindelijk moesten ze wel metons samenwerken." Hoezo moesten? "Waarorn zouje dingen dubbe! gaan do en? Hoe kunje aan her publiek uitleggen dar er twcc organisatics zij n ... Maar uitei.ndelij k, toen we gingen samcnwerkcn, blevcn zc nog steeds

Eenzame COW8irl

>:z: c

... • g

ii

dwarsliggcn. Dat heeft de goede doelen uireindelijk veelgcld gekost. Coins for Care had alles gratis gcrcgcld, dar wasjuist her idee. Een reclamebureau dar gratis voor ons wcrktc, de website voor niks, her call-cenm voor noppes. Maar Eurocollecte ging gewoon door met her bctaald inhuren van diezclfde diensten. Het was vcrschrikkelijk. Uiteindelijk is de dikberaaldc directie van Eurocollecte door het bcsruur naar huis gestuurd orndar her zo echt nier verder kon. "Later bleek ook dat bij Eurocollecte ruim zes miljoen eu ro aan kosten was gemaakt. Die miljoenen zijn uirgcgcven aan organisatiekosten, advieskosren en communicaticplanncn, terwijl dar helemaal n iet nodig was geweest. Zoicts mag niet meer gebeu ren." De les die ze hicruit trok was, zcgt. zc, dai cr veel menscn en dus organisaries zijn die hun eigen positie bela ngrijker vi nden dan hct goede docl waarvoor ze werken. "Ik ben daar eenjaar depressiefvan gcwccst. Ik had me uir de naad gewcrkr en ik krccg alleen maar regenwerking. Bovendien: ik zag hoeveel geld er over de balk wcrd gcgooid, hocvccl lcugens cr werden verteld; hoe iederecn clkaar in dar klcinc wcreldje de handen boven her hoofd hicld. Her heefr me allemaal heel erg geraakt." De heren die tot de ontslagcn dirccric bchorcn, wcrken nog steeds in dczcl fde charitatieve

wereld. "Maar daar zegt niemand iers van, orndat ze cr allemaal bij betrokken zijn. Dat maakte me ook zo somberen daarorn wilde ik eigenlijk ook nicts rnccr met die wereld te maken hebben. Ik zie dat niernand elkaar corrigeert omdar iedereen er middenin zit en hct netzo heeftgedaan ... Ik was de enige die onafhankelijk was, gecn positic hocfde te verdedigen. Maar ik dacht ook; als ik er niets aan doc, dan doet nicmand het! Bovendien was er nict alleen het negatieve. Er zij n in Nederland dertigduizend gocde doelen, waarvoor bij her overgrore dee! bevlogen mensen werken die hele goede dingen doen. Maar het negatieve trekt hclaas de rnccstc aandacht van de pers en dus her publiek. Dar was voor mij een dilemma. Moest ik alles war ik hadgezien naarbuiten brengen mer het risico dat die heel goedcdoclen-wercld in kwaad daglicht zou worden gesteld? Of mijn mond houden? Ofkon ik her een positievewendinggeven?"

Zestien miljoen donateurs
Zo ontstond haar idee voor de Donateursvereniging om bewustwording, transparantie en betcre verantwoording van goede doelen tc promoren. Doclstelling is ook om de dialoog tussen goede doe) en en donateurs op gang te brengen. Jacobs: "Zestien miljoen donateurs zeggen: als ik aan cen goed docl geef, dan wil ik

weten wat er met dar geld gcbeurt. Of in ieder geval dar mijn geldgoed terecht kornt." Zo blccf de charitatieve wereld dus last houden van deze luis in de pels. Jacobs: "Eigcnlijk vinden we al lernaal dat een direcreur van ccn gocdc-doclcn-stichting niks mag verdicncn, maar dat is niet realistisch. Natuurlijkmoeteen organ isatiegerund worden en kost dar geld, maar wces daar open over. En alsjc open bent en duidclijk maakt watje ovcrwcgingen zijn, dan kun je ook duidclijk rnakcn waaromje iernand voor ccn bepaald salaris j nhuurt. "In Amcrika en Engeland zijn de bclastingopgaven vangoede doelen wei heel uitgebreid en cpcnbaar. In Nederland hoeven goedc doclen hun jaarcijfers - in tcgcnstclling tot bcdrijven - niet bij de Kamer van Koophandcl in tc leveren, Dat is waarschijnlijk vanuitde bcste bcdoeli.ngen zo gcgaan, maar inmiddcls gaat er zoveelgeld inomdatzo'n vrijstelling gewoon niet meer realistisch is. De schatringen van inkomstcn aan giften en erfen issen varieren van eenjaarlijks bedrag van vier tot twintig miljardeuro. "De Nederlandse goede-doelen-wereld heeft zclf ccn kcurrnerk in het leven geroepen, her CBF-keur, van her CentraalBurcau Fondsenwerving. De indruk wordt gcwckt dat dit keurrnerk voor alle goede doelen is, en dat de beste-

Biografie
GEBOREN:
)U

in Utrecht

OPLEIDING:
I q; 9 I.)) Bedrijfskunde Universiteit Nijenrode I 'I .J' Masters in Arts (antropologie), Un iversity of Florida

Esther Jacobs als deelnemer aan Expeditie Robinson.Ook daartwee bazige heren die er alles aan deden om van haar afte komen.
FotoT"lpa

LOOPBAAN:

h L 1 zclfstandig marketing consultant }l'. '.'oprichterCoins for Care II P geridderd inde Orde van Oranje Nassau '0' oprichrcr Donarcursvcrcniging Z 0') dcclncrncr Expeditie Ro binson
1.J9
j

"Zo aUeenalsik me op dateiland vcelde, zo ontzettend, oruroerendgesteund voelde ik me hier."

dingen worden geconrrolccrd. Dit is een groot rnisverstand. Van de derrigduizend goede doelen in Nederland voeren vooral de 270 laudelijk wervende doelen dar logo. Her keurmerk is niet geschikt voor iedere organisatie. Bovendien is het vrijwillig: organisaties kunnen zichzelf aanmelden en moeren daar dan wel srevigvoor beta len. H er is meer een keurmerk waarmec een soort 'schijnzekerheid' wordt gecreeerd. De achtergrond van het CBF is dat niet meer dan 25 procent vanalle giften door een goed doel aan kosten van fondsenwerving mag worden bestced, Naar de overige 75 procent van de uitgaven, zoals voorlichtingskosten, overhead kosten en projectkosten, wordt nict gckekcn. Over de effectiviteit van de bestedingen zegt her keurrnerk niets." Hoevedaeldaaat er volgcnsjouuan 8emiddeldop acn de kosten van eeI18oede-doelen-oraanisa tie? "Sommigenzeggen 80 procent, and.ercn zeggen minder. Niemand weer her. Het hangr er ook maar net van af watje onder kosten verstaat. Her is ook nierzo darde goedkoopste organisarie de besre is. Als je hulp verleent in bijvoorbeeld een oorlogsgebied, kan her onrzettend vee! kosten om een euro ter plekke te krijgen. Des tc meer reden om transparant te zijn overde reden waaromje doet watje doer." Omdic reden heeft de Donateursvereniging (nu 3500 leden) samen met PricewarerhouseCoopers (PWC) de Transparamprijs voor de beste charitatieve verslaggevingin her leven geroepen. Winnaar ditjaar: De KNRM (Koninklijke Nederlandse Reddings Maarschappij). PWC nodigde Morris Tabaksblat als voorzitter van de jury uit de man van de corporcte qovernunce ende openbare salarissen van topondernemers in Nederland. Eenhcle ccr dar hij de uitnodiging accepteerde, vindt ze. "Hij heeft gewerkt en geleerd en gezien en hij wil dar meegeven aan een nieuwe generatie. Ik vind dat heel erg goed. Hij is zick en gepensioneerd en heeft aUe reden om te zeggen: nu even niet, maar hij doet dit wel omdat hij her belangrijk vindt. Ik heb daar heel vee! bewondering voor. Idem dito voor Herman WijffeIs, de schcidcnde SER-voorzitter, waarrnee ik in de commissie-Wij ffels voor goed besruur voor goede doelen heb gezeten. H ij heeft een balans gevonden tussen de hardc zakcnwereld en down to enrth-

mens zij n. Die man eet aileen maar biologisch. Hij gaat eens in de zoveel tijd naar Afrika om gewoon op de grond re slapen."

Als laatste overblijven
Weer zo'n opwelling, afgelopen zomer. Er werden kandidatcn gezocht voor het tv-programma Expeditie Robinson: een spel waarin de kandidaten een felle strijd leveren op een Malcisischc archipel om de hoofdprijs: als allerlaarsre over te blijven op ecn onbewoond eiland, "Ik was net op een goede-doelen-bijeenkomst geweest waar een paar ech te 'egotrippers' rondlicpcn en ik wilde gewoon even WEG! Ik werd er letterlij k misseLijk van. De hypocrisie!" Zc mcldt zich aan, word t geselecteerd en reist af naar Maleisie. "Ik wist dat het cell.gok was. De strijd om voedsel speelt er een grote rol. Ik kan heel slechr tegen te weinig eten, Wat zou ik doen? De mango's stelcn en stickern ope ten? Andere mensen 'weg-ellebogen'? De druk is extreern groor en alles wordt met camera's geregistreerd. Zou ik mezelf van mijn allerslechtste kant Laten zien? Dan zou mijn reputatie op her spel staan." Ze viel niet uit haar rol. Imegendeel. Als twee mannelijke concurrenten haar herhaaldelij k voor het oog van een groat kijkerspubliek ond em it ha len, be1edigen, vaIs kleineren, b lijft ze overei nd.. "Die twee man nen zeiden regen me: 'Esther.je bent lager dan laag...' Datgaat door rnerg en been. Ik had kunnen gaan schelden, mij n waardigheid verliezen, maar dat heb ik niet gedaan. Daarginds, zo ver weg van huis, heb ik geprobeerd mezeIf te blijven, menselijk tezijn. Maarje vocltje dan wel heel klein en eenzaam en kwetsbaar. Ik heb mocten huilen, iets war ik niet sneI doe." De heren kregen haar toch weg. "M aa r toen! Ecnmaal thuis! Op straat sprak iedereen me aan. Hoe geweldig ik me had goedgehouden, en hoe verschrikkelijkdie rnannen waren geweest. Honderden e-mails heb ik ontvangen, duizenden reacties op internet. Zo aileen als ik me op dar eiland voeIde, zo ontzettend ontroerend gesteund voelde ik me hier." www.estherjacobs.info www.donateursvereniging.nl www.geefwijzer.nl www.transparantprijs.nl www.comsforcare.nl