tai chinh cong

VAI TRÒ C A NHÀ N C TRONG N N KINH T TH TR NG NH H NG XÃ H I CH NGH A VI T NAM HI N NAY GS.TS.

PH M NG C QUANG ± H c vi n Chính tr ± Hành chính Qu c gia H Chí Minh Phát huy vai trò c a Nhà n c trong n n kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a n c ta hi n nay chính là cách thi t th c góp ph n b o m công b ng xã h i, vì s phát tri n dân ch , v n minh c a t n c, song v n gi cb ns c chính tr ± xã h i c a dân t c trong th i k h i nh p toàn c u. Phát tri n n n kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a là m t trong nh ng v n c n b n c a tri t lý phát tri n Vi t Nam hi n nay. Không ph i n khi kh ng ho ng ti n t xu t phát t M n m 2008 gây nh h ng lan t a ra h u kh p th gi i nh hi n nay, cùng nh ng gi i pháp c b n mà các n c ang s d ng v i hy v ng ng n ng a nh ng k t c c bi th m v m t kinh t ± xã h i do kh ng ho ng ó gây ra, chúng ta m i th y tính phi lý c a cái g i là ³th tr ng t do´, ³bàn tay vô hình´. T r t s m, chúng ta ã kh ng nh, n n kinh t mà chúng ta ang xây d ng ph i có s qu n lý c a Nhà n c. Kiên trì t t ng ó, t i i h i X, ng ta nh n m nh s c n thi t ph i ³b o m vai trò qu n lý, i u ti t n n kinh t c a Nhà n c pháp quy n xã h i ch ngh a´(1). Vi t Nam hi n nay, vai trò c a Nhà n c i v i kinh t không ch xu t phát t yêu c u ph bi n c a quá trình phát tri n kinh t th tr ng, mà còn xu t phát t tính c thù c a n n kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a. Bài vi t này ch t p trung vào khía c nh th hai v a nêu. Th tr ng, kinh t th tr ng là m t ki u quan h gi a ng i v i ng i trong s n xu t, trao i và tiêu dùng, nên mang m d u n c a quan h xã h i, c a th ch chính tr mà n n kinh t ó t n t i. V i m c áng k , s phát tri n kinh t th tr ng Vi t Nam hi n nay b chi ph i và nh m ph c v cho nh h ng xã h i ch ngh a. ng nhiên, nhân t sâu xa b o m nh h ng chính tr i v i kinh t là ng l i, quan i m, t t ng ch oc a ng C ng s n c m quy n. Song, ng l i, quan i m, t t ng ch o c a ng bi n thành hi n th c v n ng c a n n kinh t , chúng ph i c th ch hóa thành h th ng pháp lu t, ch ng trình, k ho ch phát tri n kinh t ± xã h i và c tri n khai b ng Nhà n c, thông qua Nhà n c, d i s qu n lý c a Nhà n c do ng lãnh o. Xét t giác ó, Nhà n c có tác ng tr c ti p nh t t i vi c nh h ng s v n ng c a kinh t th tr ng. Pháp lu t, ch ng trình, k ho ch phát tri n kinh t ± xã h i c a Nhà n c ch úng, khi chúng ph n ánh chính xác yêu c u phát tri n khách quan c a th tr ng, l y quy lu t th tr ng làm c s . Xét m t này, chúng mang tính khách quan. Nh ng chúng l i là s th ch hóa, c th hóa m c tiêu chính tr c a ng, nên c ng có m t ch quan. Trong quá trình phát tri n n n kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a, nh h ng ch quan (ý chí c a ng, c a Nhà n c và nhân dân ta) là ch , cùng v i vi c b o m l i ích h p lý c a doanh nhân, thì vi c u tiên b o v l i ích h p pháp, chính áng c a ng i lao ng là m t v n có tính nguyên t c. Nhà n c có c ch , chính sách b o m s u tiên ó, th hi n c ba l nh v c kinh t c b n sau: Trên l nh v c s h u: S t n t i c a ba ch s h u (s h u toàn dân, s h u t p th , s h u t nhân), ba hình th c s h u (hình th c s h u nhà n c, hình th c s h u t p th , hình th c s h u t nhân) là m t òi h i khách quan c a n n kinh t th tr ng

Nhà n c có vai trò to l n trong vi c b o m s n nh v mô cho phát tri n và t ng tr ng kinh t . pháp lu t.Vi t Nam hi n nay. công b ng xã h i trên l nh v c kinh t c bi u hi n không ch ch lao ng ngang nhau thì c h ng th ngang nhau. n c m nh. làm cho kinh t nhà n c t ng b c v n lên n m vai trò ch o. ³ n nh´ ây th hi n s cân i. m t m t. trong s phát tri n kinh t th tr ng n c ta. Nhà n c ta c ng có vai trò to l n trong vi c b o m gia t ng phúc l i xã h i. pháp lu t c a Nhà n c. t ó mà có n nh xã h i cho phát tri n và t ng tr ng kinh t . t o v th cho kinh t nhà n c có s c m nh nh h ng . gi m nghèo. chính sách« t o i u ki n thu n l i cho ng i lao ng tr c ti p hay thông qua các khâu trung gian nh t nh tham gia quá trình ho ch nh. Nhà n c thông qua h th ng chính sách. công b ng xã h i c th hi n y ngay trong t ng b c và t ng chính sách phát tri n kinh t là m t nhi m v c b n c a Nhà n c ta trong vi c th c hi n ch c n ng phát tri n. t ng tr ng kinh t trong n n kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a. T ó. giám sát. b o m phúc l i ngày m t gia t ng nh hi u qu tác ng c a chính sách kinh t ti n b do Nhà n c ho ch nh và t ch c th c hi n b ng nh ng n l c c a nhi u ch th kinh t khác nhau« là nhân t có vai trò quy t nh trong v n này. h p lý và k p th i c a vi c ho ch nh và n ng l c t ch c th c hi n các chính sách phát tri n v mô do Nhà n c m nhi m là i u ki n tiên quy t nh t hình thành s ng thu n ó. Trên l nh v c phân ph i: Nhà n c v a thông qua h th ng chính sách kinh t do mình ho ch nh. t o ra s ng thu n xã h i trong hành ng vì m c tiêu phát tri n c a t n c. m t khác. l i ích gi a ng i và ng i. ki m tra vi c th c hi n các k ho ch phát tri n c a doanh nghi p. Nhà n c ch ng tham gia kinh t th tr ng nh m b o h cho hình th c t ch c s n xu t ch a ng các y u t c a quan h s n xu t xã h i ch ngh a và t o i u ki n cho chúng phát huy u th c a mình. òn b y kinh t nh h ng. Trên l nh v c qu n lý: Nhà n c xây d ng c ch . kinh t nhà n c cùng kinh t t p th t o thành n n t ng c a n n kinh t qu c dân. mà còn ch c ng hi n ± óng góp c v v t ch t l n tinh th n trong quá kh c ng nh trong hi n t i ± ngang nhau cho s phát tri n t n c thì c h ng ngang nhau. ho ch nh các chính sách xóa ói. Công b ng xã h i là m t ng l c c a s phát tri n xã h i nói chung. t ch c. xã h i công b ng. ph i tôn tr ng tính a d ng v nhu c u. ây là m t nhi m v lâu dài. v a s d ng các ngu n l c ± tr c ti p là b ph n kinh t nhà n c ± nh h ng. n c ta hi n nay. ph i ph n ánh úng nh ng nhu c u chung c a xã h i. c a m i ch th kinh t «. Có chính sách xã h i h p lý. b i m c tiêu c n b n c a n n kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a Vi t Nam là góp ph n th c hi n ³dân giàu. dân ch . c a s phát tri n và t ng tr ng kinh t b n v ng nói riêng. vi c b o m yêu c u th c hi n ti n b . Là nh ng công c t o ra s ng thu n xã h i. can thi p vào l nh v c phân ph i và phân ph i l i theo h ng u tiên phân ph i theo lao ng và qua phúc l i xã h i. k t h p t ng tr ng kinh t v i th c hi n công b ng xã h i. các chính sách. Tính úng n. v n minh´. M t trong nh ng m c tiêu c a quá trình phát tri n n n kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a mà Nhà n c h ng t i là xóa b tình tr ng vi ph m công b ng xã h i. hài hòa các quan h nhu c u. n n áp ngh a« c bi t. l i ích c th c a các ch th ó.

t nó. . môi tr ng an ninh ± tr t t . liên doanh. nhà n c góp ph n cung c p thông tin th tr ng cho các ch th kinh t các ch th này ch ng l a ch n ph ng án s n xu t kinh doanh. nhà n c góp ph n kh i u và có tác ng tích c c vào quá trình thi t l p quan h qu c t . Qua ó. các ngh nh th «. vùng kinh t qua vi c nhà n c ti n hành quy ho ch phát tri n kinh t theo l i th t ng vùng. h i nh p kinh t qu c t c a m i qu c gia ch có hi u qu cao. môi tr ng kinh doanh. không l c l ng nào khác có th t o l p c nh ng yêu c u an toàn nh v y. m i lo i hình kinh t . khi có tác nhân kh i th y t phía nhà n c. càng có tác ng tích c c t i s v n hành c a n n kinh t b y nhiêu. th c hi n các m c tiêu ó. N ng l c i u hành kinh t b ng pháp lu t là m t th c o ánh giá s tr ng thành và vai trò c a nhà n c trong kinh t . nh t o l p k t c u h t ng kinh t cho s n xu t. Nhà n c chính là thi t ch ch y u m ng nhi m v này. B ng h th ng chính sách giáo d c. khai thác nh ng c quan truy n thông m nh nh t c a qu c gia. t o l p s phân công lao ng theo ngành. nâng cao hi u qu c a kinh t th tr ng nói chung. nh t quán và k p th i bao nhiêu. Trong xu th toàn c u hóa hi n nay. Nhà n c cung c p ngu n lao ng chính. th i i m th c hi n các giao d ch kinh t . s giao l u kinh t . c h tr c l c t phía nhà n c. B ng chính sách h i nh p úng n và n ng l c t ch c th c hi n có hi u qu chính sách ó. liên k t trong n c và v i n c ngoài«).xây d ng mô hình kinh t cho phép gi i phóng con ng i. i tác kinh t . ngoài công l p. cách th c s n xu t kinh doanh có hi u qu nh t trong i u ki n c th c a mình« Mu n s n xu t ph i có an toàn v môi tr ng xã h i. gi a doanh nghi p và các c quan công quy n« Ngoài nh ng n l c c a nhà n c trong s ng tình c a nhân dân. chúng ph i c a vào v n hành. S ki n àm phán gia nh p T ch c Th ng m i th gi i (WTO) thành công là ch ng minh rõ r t cho i u này. ngh . Nhà n c ta có tác ng r t m nh và tr c ti p t i vi c nâng cao n ng l c s n xu t. i di n cho t n c tham gia vào các quá trình so n th o và thông qua chu n m c lu t pháp kinh t . Nhà n c ta góp ph n t o cho ch th kinh t c a t n c v trí có l i trong quan h kinh t qu c t . có ch t l ng cho s n xu t kinh doanh. H chu n pháp lu t kinh t c a nhà n c càng c xây d ng ng b . pháp lu t kinh t không gây ra nh ng bi n i trong hi n th c kinh t . ng n ch n các xu h ng phát tri n kinh t không có l i cho qu ng i ng i lao ng. Song. i u quan tr ng nh t là Nhà n c t o l p khung kh pháp lý cho ho t ng s n xu t kinh doanh di n ra hi u qu . Ch duy nh t nhà n c có c ch c n ng này. l u thông hàng hóa. cho các lu t kinh t tr thành tác nhân kích thích phát tri n kinh t . Nhà n c ta là ch th chính c a n n giáo d c ± ào t o. dù t n t i d i nhi u lo i hình khác nhau (công l p. các hi p nh kinh t . ngành và nhu c u chung c a xã h i« Là ch th tr c ti p s h u ho c qu n lý. Vai trò c a nhà n c i v i s phát tri n kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a c ng th hi n vi c nhà n c góp ph n c l c vào vi c t o môi tr ng cho th tr ng phát tri n. an toàn trong quan h gi a ng i và ng i. ào t o c a mình. úng n. nâng cao hi u qu qu n lý n n kinh t . c th c hi n qua h th ng giáo d c ± ào t o do Nhà n c th ng nh t qu n lý. cung c p cán b qu n tr doanh nghi p cho m i thành ph n.

5%/n m. Trong i u ki n c th Vi t Nam hi n nay.xã h i. Vi c t ng b c hoàn thi n h th ng chính sách v ch s h u và c c u thành ph n kinh t ã góp ph n thúc y chuy n d ch theo h ng t o ng l c và i u ki n thu n l i h n cho khai thác các ti m n ng trong và ngoài n c phát tri n kinh t . góp ph n gi v ng c l p t ch trong phát tri n kinh t . N m 1996 m i có 12. quy lu t kinh t th tr ng l i thu c l nh v c quy lu t xã h i. Nh ó. khi l i ích chân chính mà nhà n c theo u i phù h p v i quy lu t phát tri n khách quan c a xã h i nói chung. ây là nhân t có tác ng tr c ti p thúc y n n kinh t th tr ng v n ng phù h p v i quy lu t n i t i c a nó. do dân. n m 2007 t 8. Nhà n c ta l y h t t ng cách m ng và khoa h c (ch ngh a Mác ± Lê-nin. chính sách. chính sách thu nh p và vi c làm« Vi c nh n m nh vai trò c a Nhà n c trong vi c nh h ng s phát tri n c a n n kinh t th tr ng n c ta không mâu thu n v i v n có tính nguyên t c: s v n hành c a n n kinh t th tr ng nào c ng tr c h t và ch y u do các quy lu t th tr ng quy t nh. Song. vì dân. xét v b n ch t. xác nh úng b c i hi n th c hóa chúng. Song.9%. t ng tr ng GDP bình quân t 4. t ó có c l p t ch trên con ng phát tri n t n c nói chung. coi tr ng tích l y t n i b n n kinh t .5%/n m.31% l c l ng lao ng c ào t o. Th c ti n phát tri n n n kinh t th tr ng h n 20 n m i m i cho th y. Nhà n c còn nh h ng n n kinh t qua các công c gián ti p là chính sách kinh t . 2001 ± 2005: 7. Nhà n c ta ã có nhi u tác ng tích c c trong vi c b o m nh h ng xã h i ch ngh a trong quá trình phát tri n n n kinh t này. nh ng Vi t Nam v n t m c t ng tr ng GDP là 6. t l tích l y so v i GDP m i t 2. Nhà n c ta là nhà n c c a dân. v n d ng yêu c u c a các quy lu t kinh t vào vi c ho ch nh các chính sách phát tri n. chính sách u t . s th ng nh t ó ch có c. t c t ng tr ng kinh t . chúng ta coi tr ng tr c h t nhân t con ng i. c a kinh t th tr ng nói riêng.Cùng v i tác ng c a h th ng lu t kinh t và s u t tr c ti p vào kinh t . Nhà n c ã có nhi u chính sách phát huy vai trò các nhân t n i l c. ch th nhà n c có n ng l c trí tu t m n m b t.23%. Nhà n c c th hóa nh ng yêu c u ó thành lu t.15% và nh ng n m g n ây u có xu h ng t ng lên« . nhìn chung. n nay. ây có s th ng nh t gi a khách quan và ch quan. V n l c nâng cao tích l y t n i b n n kinh t : n m 1990. nh chính sách tài chính ± ti n t . Trong n ng l c n i sinh. dù ph i i m t v i không ít khó kh n. Nhà n c ã có nhi u chính sách v giáo d c ± ào t o nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c. 1996 ± 2000: 7%/n m. D a trên vi c nh n th c úng n nh ng yêu c u c a các quy lu t trong n n kinh t th tr ng. n m 2004 là 35. S lao ng t t nghi p ph thông trung h c t 13. không ng ng c nâng cao: th i k 1986 ± 1990. Tính khách quan c a nó c th hi n và th c hi n thông qua ho t ng có ý th c c a con ng i. k ho ch phát tri n kinh t ± xã h i. ó là hai nhân t b o m có s th ng nh t gi a tính khách quan c a quá trình phát tri n kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a và vi c phát huy vai trò c a nhà n c xã h i ch ngh a v i t cách là m t nhân t ch quan tác ng tích c c t i s phát tri n c a n n kinh t ó. Do v y.5% n m 1996 t ng lên 19.48%. l y l i ích c a dân t c áp ng úng nhu c u phát tri n khách quan c a xã h i làm m c tiêu ho t ng c a mình. t t ng H Chí Minh) làm m t trong nh ng c s xu t phát quan tr ng ho ch nh chi n l c phát tri n kinh t .7% n m 2005. N m 2008. t l này t 31%.

ch a gi i quy t t t m i quan h gi a t ng tr ng kinh t và b o v môi tr ng« nâng cao h n n a hi u qu . Kim ng ch xu t kh u t 62. Nhà n c c n s m hoàn thi n th ch c a n n kinh t th tr ng.4 t USD.Nhà n c c ng có nhi u chính sách khai thác ngo i l c.19%.3% so v i n m 2007.000 USD. t o môi tr ng thu n l i cho t ng tr ng kinh t . qu n lý nhà n c v kinh t còn nhi u b t c p. v t k ho ch ra. cung c p vi c làm cho kho ng 50 v n ng i và vi c làm gián ti p cho 2. GDP bình quân theo u ng i ã t trên 1. M t tiêu chí quan tr ng ánh giá tính nh h ng xã h i ch ngh a c a n n kinh t là h ng s phát tri n c a nó vào vi c nâng cao i s ng c a nhân dân. GDP bình quân u ng i m i t 289 USD. v n hành suôn s . Trên c s tiên nh nh ng di n bi n x u có th x y ra. ch a có gi i pháp mang t m t phá kinh t nhà n c th c s hoàn thành t t ch c n ng ch o trong n n kinh t . N m 2008. trong ó. 80% là ngu n v n vay u ãi. 30. N m 1995. FDI.76%. vi c phát huy vai trò c a Nhà n c i v i s phát tri n n n kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a n c ta hi n nay c ng còn nh ng h n ch áng k : th ch kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a còn ch a c xây d ng ng b . Nhà n c ã a ra 8 nhóm gi i pháp c p bách. ào t o c 8. kim ng ch nh p kh u t 80. N m 2008. c bi t là hoàn thi n h th ng pháp lu t v s h u. th c thi các chính sách kh c ph c tình tr ng suy gi m kinh t g n ây. thu hút c nhi u v n ODA. tháng 10 gi m 0. nhi m v quan tr ng hàng u c a Nhà n c ta là cung c p môi tr ng pháp lý tin c y cho các ch th kinh t phát huy t i a n ng l c c a h . Tuy nhiên. H th ng lu t này ph i kh ng nh và b o v s t n t i khách quan. n m 2007: 835 USD.000 d án u t FDI v i t ng v n ng ký 74 t USD. C n xác nh rõ. tháng 12 gi m 0. Bi u hi n rõ nh t là Nhà n c ã hoàn thi n Lu t u t . Nhà n c ã góp ph n tích c c vào vi c ki m ch l m phát. các t ch c tài chính qu c t c p cho Vi t Nam t h n 40 t USD. kinh t t p th còn r t y u kém. n ng l c c nh tranh c a n n kinh t th p. bi n ngo i l c thành n i l c cho s phát tri n.9 t USD. b o v các quy n và l i ích h p pháp c a các ch s h u.000 cán b qu n lý.2 t USD. t ng thu ngân sách nhà n c v t m c d toán c n m. ch s giá tiêu dùng không ng ng gi m: tháng 9-2008 t ng 0. hi u l c tác ng c a Nhà n c t i phát tri n n n kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a Vi t Nam hi n nay.« T n m 1988 n h t n m 2006. dù kinh t th gi i suy thoái. N m 2007. Nh ng thành t u này có vai trò to l n trong vi c gi v ng n nh xã h i. n m 2005: 639 USD.18%.68%. xu t kh u c a khu v c này chi m kho ng 50% t ng kim ng ch xu t kh u c a c n c. nh ng ngu n u t n c ngoài vào Vi t Nam l i t ng k l c: v n ng ký 64 t USD. thu nh p c a nhân dân ã có b c c i thi n áng k .000 cán b k thu t. khu v c FDI óng góp g n 30% cho t ng tr ng kinh t . . V i m c thu nh p này. Kinh t v mô n nh: thu chi ngân sách c cân i. N m 2006. trong ó các d án m i chi m 60.5 tri u ng i. và b ng vi c t ch c th c hi n có hi u qu các gi i pháp ó. Nhìn l i h n 20 n m i m i. tháng 11 gi m 0. t ng 26. t ng 28% so v i n m 2007. lâu dài tính a d ng c a các hình th c s h u. Vi t Nam v t qua ng ng n c thu nh p th p(2)« Vai trò c a Nhà n c ta i v i kinh t càng b c l rõ nét trong ban hành. ngu n v n ODA t các n c. có h n 8.

ngu n v n ch y u mà nhà n c có c là t s óng góp không hoàn tr c a cá nhân. . ngu n v n này c phân b l i (tái phân ph i) cho xã h i. D i khía c nh h c thu t. c bi t là k t c u h t ng kinh t và xã h i« nâng cao n ng l c c a b máy qu n lý nhà n c v kinh t . T sách i h c Sài gòn. Theo Philip E. ngu n v n ch y u có c t thu nh p và vi c phân b l i c ng h n ch h n. i v i tài chính t . tích c c u tranh ch ng các hành vi c oán. c n ti p t c phân nh r ch ròi ch c n ng qu n lý hành chính nhà n c i v i kinh t và qu n lý s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p. t khoa h c kinh t . ho t ng tái chính t nguyên t c này tuy c ng c th hi n nh ng rõ ràng v i yêu c u th p h n. Theo Lê ình Chân. . tài chính công và tài chính t còn khác bi t nh ng i m sau ây: i v i tài chính công. Tài chánh công. Taylor. m c ích c a tài chính công là duy trì ho t ng c a b máy nhà n c m nhi m hi u qu các ch c n ng c a nhà n c i v i xã h i.Ho t ng tài chính công ph i tuân th ch t ch nguyên t c công khai minh b ch do liên quan n t t c các t ch c. chuyên quy n. Khai niem tai chinh cong Khái ni m tài chính công khá ph c t p và c bàn n d i nhi u giác . và sau ó.Ho t ng tài chính công ph i th hi n nguyên t c dân ch trong ho t ng c a nhà n c.Th nh t. ³tài chánh công bàn v tài chánh c a toàn th qu c dân coi nh m t nhóm c t ch c d i hình th c nh ch là Chính ph ´. Taylor. tham nh ng trong b máy nhà n c. Khác v i tài chính t có m c ích l i nhu n ho c tho mãn nhu c u cá nhân. hi n i hóa t n c và h i nh p toàn c u hi n nay. Các quy t nh v thu thu hay phân b ngân sách u c th c hi n d i hình th c quy t nh c a c quan nhà n c có th m quy n. 1975) Bên c nh nh ng c tr ng trên. 1963). cá nhân (còn g i là tài chính t ) hai ph ng di n sau ây: . c n c i cách th ch xây d ng chính sách. tài chính công c phân bi t v i tài chính c a các t ch c. phát tri n kinh t và nâng cao phúc l i xã h i cho công dân c a mình. . tài chính công ch y u c th c hi n thông qua c ch quy n l c nhà n c mà không ph i là c ch tho thu n. mà ó. Nhà n c c n làm t t ch c n ng h tr cho toàn xã h i s n xu t hàng hóa công c ng nh t . Trung tâm nghiên c u Vi t nam xu t b n. chính tr và pháp lý. t quan liêu. Tài chánh công. trong khi ó. (Lê ình Chân. t ch c trong xã h i d i hình th c thu và các hình th c khác. m c tham gia và th h ng c a công dân trong ho t ng tài chính nhà n c h u nh không ph thu c vào kh n ng óng góp c a b n thân h . Vi c gi i quy t có hi u qu nh ng v n v a có tính c p bách./. (Philip E.Th hai. trong khi ó nguyên t c này d ng nh r t h n ch i v i ho t ng tài chính t . . khái ni m tài chính công còn dùng ch ngành khoa h c nghiên c u v ho t ng tài chính c a nhà n c. cá nhân trong xã h i. m c ích c a tài chính công là nh m m b o s t n t i v ng ch c c a qu c gia v ph ng di n chính tr .Cùng v i v n then ch t trên. v a có tính lâu dài ó s nâng cao h n n a hi u qu tác ng c a Nhà n c t i s phát tri n n n kinh t th tr ng nh h ng xã h i ch ngh a n c ta trong th i k công nghi p hóa.

B n ch t c a Nhà n c quy t nh b n ch t giai c p c a NSNN. Nhà n c ch n thu n m nh n nhi m v gi gìn an ninh. khái ni m tài chính công ang có nh ng thay i nh t nh. v ch quy n a n nh ng cu c chi n tranh xâm l c làm cho b máy th ng tr .chi tiêu cho b máy nhà n c. quân i. t n t i c a Nhà n c và n n kinh t hàng hoá. Ngân sách nhà n c ra i là m t t t y u khách quan. c a ch t h u và c a Nhà n c"..Khi giai c p t s n lên n m chính quy n. qu c phòng. b t công dân ph i óng góp l p ra qu ti n t riêng có .Th i gian g n ây. Qu b o hi m y t . Nhà n c ã n nh các th thu . Khái ni m Ngân sách nhà n c a) Vài nét s l c v ngu n g c ra i và phát tri n c a Ngân sách nhà n c Ngân sách nhà n c (NSNN) là ph m trù kinh t và là ph m trù l ch s . Trong tác ph m "Ngu n g c c a gia ình.qu NSNN . Trong s các công c ó thì NSNN là .Nhà n c s d ng NSNN nh th nào? . Nhà n c xu t hi n v i t cách là c quan có quy n l c công c ng duy trì và phát tri n xã h i. vai trò xã h i c a nhà n c ngày càng m r ng. Nh v y.. nó là s n ph m c a u tranh giai c p. a n n kinh t thoát kh i kh ng ho ng. th c hi n ch c n ng ó. . b máy công quy n cai tr xã h i. c nh sát.NH NG V N CHUNG V NGÂN SÁCH NHÀ N C 1. do ó. Nhà n c ph i can thi p vào n n kinh t b ng cách l p ra các ch ng trình chi tiêu l n và th c hi n tái phân ph i l i thu nh p xã h i thông qua các công c tài chính.v. . . quân i. Nhi u tác gi cho r ng. NGÂN SÁCH NHÀ N C . NSNN lúc này ch óng vai trò là m t qu ti n t c a nhà n c duy trì ho t ng c a b máy nhà n c. ngghen ã ch ra r ng: Nhà n c ra i trong cu c u tranh c a xã h i có giai c p. tài chính công là tài chính công c ng. qua vi c phân tích nói trên c a ng.ti n t . B ng quy n l c công c ng.Nhà n c qu n lý NSNN ra sao? I.Quá trình t o l p NSNN. Thu không m b o c nhu c u chi tiêu bu c Nhà n c ph i vay n b ng cách phát hành công trái bù p s thi u h t c a NSNN. Nh ng d n d n nh ng tham v ng v lãnh th . n n kinh t c a các n c t b n lâm vào kh ng ho ng nghiêm tr ng. v. ngu n thu c a NSNN ch y u d a trên s óng góp b t bu c c a dân chúng hình thành qu NSNN và qu này dùng chi tiêu cho nhà vua.D i ch chi m h u nô l và ch phong ki n. B c vào nh ng n m 1929-1933. giai o n u h ch tr ng xây d ng m t Nhà n c không can thi p vào ho t ng c a các l c l ng kinh t trên th tr ng. Nhà n c ph i có ngu n l c tài chính.ghen chúng ta có th th y r ng: s ra i c a NSNN luôn g n li n v i s ra i và phát tri n c a Nhà n c. bao g m tài chính nhà n c và các qu công khác do nhà n c qu n lý nh Qu b o hi m xã h i. g n li n v i s ra i. L ch s phát tri n c a xã h i loài ng i ã ch ng minh r ng. quân i ngày m t l n.Ngân sách là gì? Vai trò c a nó? . Ng i dân c h ng r t ít các phúc l i công c ng t NSNN..

Ch ng h n: + Theo các nhà kinh t ph ng Tây. t c là n i dung kinh t . Chúng ta có th th y. thu t ng "Ngân sách nhà n c" c s d ng r ng rãi trong i s ng kinh t . ho c tu theo m c ích nghiên c u khác nhau. có nh ng v n mang tính toàn c u mà khu v c t nhân không th gi i quy t c (ch ng h n v n b o v môi tr ng. . s c bén nhà n c th c hi n i u ch nh n n kinh t và nâng cao phúc l i công c ng cho ng i dân. c thi t l p hàng n m. Th nh ng ng i ta v n ch a có s nh t trí v NSNN là gì? Có nhi u ý ki n khác nhau v khái ni m NSNN. khái ni m NSNN ph i th hi n c m t b n ch t. trình Qu c h i phê chu n và giao cho Chính ph t ch c th c hi n. chi c a NSNN ngày càng phát tri n phong phú h n và NSNN ã tr thành m t công c quan tr ng c a Nhà n c trong vi c m b o chi tiêu cho nhà n c và tác ng n i s ng xã h i cho t n c. mà ch a ph n ánh c n i dung kinh t bên trong. NSNN là qu ti n t t p trung c a Nhà n c. Các ý ki n trên xu t phát t cách ti p c n v n khác nhau và có nhân t h p lý song ch a y . k h p th 9 thông qua ngày 20/3/1996 c ng có ghi: Ngân sách nhà n c là toàn b các kho n thu.. xã h i m i qu c gia. . vi c ch ng kh ng b .Các nhà kinh t h c hi n i c ng a ra nhi u nh ngh a khác nhau v NSNN. thiên tai. NSNN là k ho ch thu. mu n v y NSNN ph i c xem xét trên các giác khác nhau: .. Nh v y cùng v i vi c m r ng các ch c n ng. . . + Các nhà kinh t Nga c ng cho r ng.) do v y nhà n c ph i ng ra gi i quy t các v n ó. V y th c ch t NSNN là gì? b) Khái ni m NSNN Cho n nay. NSNN là b ng li t kê các kho n thu. chi c a Nhà n c trong d toán ã c c quan Nhà n c có th m quy n quy t nh và c th c hi n trong m t n m m b o th c hi n các ch c n ng và nhi m v c a Nhà n c.Lu t Ngân sách nhà n c ã c Qu c h i n c C ng hoà XHCN Vi t Nam Khoá IX.Theo quan i m c a các nhà nghiên c u kinh t c i n.m t b n ch t c a NSNN. là k ho ch tài chính c b n c a Nhà n c. chi b ng ti n trong m t giai o n nh t nh c a Nhà n c. sinh thái.xã h i ch a ng bên trong c a NSNN. . tu theo quan i m c a ng i nh ngh a thu c các tr ng phái kinh t khác nhau. các hình th c thu. + Các nhà kinh t Trung Qu c cho r ng. quan i m c a các nhà kinh t Nga và Trung Qu c khá g n g i v i quan i m c a các nhà kinh t c i n. chi c a Chính ph . Khái ni m NSNN là m t khái ni m tr u t ng. nh ng n u xem xét giác ho t ng tài chính thì NSNN l i là m t ho t ng tài chính c th c a Nhà n c.. chi tài chính hàng n m c a Nhà n c c xét duy t theo trình t pháp lu t quy nh. B i chúng m i ch mô t hình th c bi u hi n bên ngoài c a NSNN. Trong th i k này NSNN có thêm nhi m v m b o ngu n tài chính cho nh ng ho t ng i ngo i nói trên c a nhà n c.ti n t . thì: Ngân sách nhà n c là m t v n ki n tài chính.công c quan tr ng.Xét v hình th c: NSNN là m t b n d toán thu và chi do Chính ph l p ra.i v i Nhà n c trong th i i h i nh p qu c t hi n nay. Do v y. mô t các kho n thu. nhi m v c a Nhà n c và s phát tri n c a các quan h hàng hoá.

th hi n: dân c n p các th thu cho nhà n c và nhà n c chi các kho n h tr cho dân c nh các kho n tr c p xã h i.v. ta có th a ra khái ni m NSNN nh sau: NSNN là m t khâu c a h th ng tài chính qu c gia. xã h i.xu t qu NSNN chính là quá trình hình thành và s d ng qu ti n t c a Nhà n c. Nh v y. c i m này th hi n tính pháp lý t i cao c a NSNN. Quan h  tài chính gi a Nhà n c v i khu v c doanh nghi p. Nh ng quan h thu n p và c p phát qua qu NSNN là nh ng quan h c xác nh tr c. Thu và chi qu này có quan h ràng bu c v i nhau g i là cân i cân i thu.v.lu ng nh p qu NSNN. . chi nào c a NSNN c ng ch có m t c quan quy n l c cao .v. th hi n nhà n c chi h tr cho ho t ng c a các t ch c xã h i c khuy n khích. th hi n: doanh nghi p n p thu cho nhà n c và nhà n c chi h tr v n u t . ng sau hình th c bi u hi n bên ngoài c a NSNN là m t qu ti n t c a Nhà n c v i các kho n thu. c nh l ng và Nhà n c s d ng chúng i u ti t v mô n n kinh t .v. giáo d c. phân ph i và s d ng qu ti n t t p trung c a Nhà n c khi Nhà n c tham gia phân ph i các ngu n tài chính qu c gia nh m th c hi n các ch c n ng c a Nhà n c trên c s lu t nh. nó ph n ánh quan h kinh t phát sinh g n li n v i quá trình t o l p. chi c a nó thì NSNN l i ph n ánh các quan h kinh t g n v i m t ch th c bi t ó là Nhà n c trong quá trình phân ph i các ngu n tài chính qu c gia nh m t o l p và s d ng qu ti n t t p trung c a Nhà n c gi i quy t các nhi m v kinh t . T s phân tích trên. b sung hay bãi b m t kho n thu. vi c t o l p và s d ng qu NSNN luôn g n v i quy n l c c a Nhà n c và c Nhà n c ti n hành trên c s lu t nh. ó là m t cân i l n trong n n kinh t th tr ng và c Nhà n c quan tâm c bi t. Vì l ó có th kh ng nh NSNN là m t qu ti n t l n c a Nhà n c.chi NSNN. . tr c p xoá ói gi m nghèo. nh ng kho n chi c th và c nh l ng.Xét v th c th : NSNN bao g m nh ng ngu n thu c th . s a i. y t . th hi n: quan h vay n .Xét trong t ng th m t h th ng tài chính th ng nh t: NSNN là khâu ch o trong h th ng tài chính qu c gia.và các kho n chi u c xu t ra t qu ti n t y. Các ngu n thu u c n p vào m t qu ti n t . các kho n chi . tr c p xu t kh u cho doanh nghi p.. h p tác kinh t gi a các nhà n c v i nhau ho c gi a nhà n c v i các t ch c phi chính ph .qu NSNN .C th : Quan h tài chính gi a Nhà n c v i dân c .Xét v các n i dung kinh t ch a ng trong NSNN: Quan sát các ho t ng ngân sách ta th y: các kho n thu . vi n tr . c i m c a Ngân sách nhà n c T vi c phân tích ngu n g c ra i và khái ni m c a NSNN. Quan h tài chính gi a Nhà n c v i các Nhà n c khác và v i các t ch c qu c t . 2. chúng ta rút ra m t s c i m c b n c a NSNN: Th nh t. Quan h tài chính gi a Nhà n c v i các t  ch c xã h i. Vi c ban hành. Trong quá trình ó xu t hi n hàng lo t các quan h tài chính gi a m t bên là Nhà n c v i m t bên là các ch th phân ph i trong quá trình phân ph i các ngu n tài chính .

v s nghi p xã h i tr c m t và lâu dài.Thu NSNN chính là quá trình t o l p và s d ng qu ti n t c bi t. các v n v phúc l i công c ng. trong ó: . Tuy nhiên.Quá trình t o l p qu NSNN (thu NSNN) chính là quá trình phân ph i l i l i ích kinh t gi a Nhà n c và các ch th tham gia phân ph i. Hai là: M i ng i dân s nh n c m t ph n các hàng hoá.Quá trình s d ng qu NSNN (chi NSNN) c ng chính là quá trình phân ph i l i ích nh m th c hi n các ch c n ng. M t khác tính quy n l c c a Nhà n c i v i NSNN còn th hi n ch Chính ph không th th c hi n thu. ng i n p thu c ng không có quy n òi h i Nhà n c cung c p hàng hoá. Có ngh a là m c thu nh p mà ng i n p chuy n giao cho Nhà n c không hoàn toàn d a trên m c l i ích mà ng i n p thu th a h ng t nh ng d ch v và hàng hoá công c ng do Nhà n c cung c p. NSNN luôn g n ch t v i s h u Nhà n c. B i vì: . chi NS m t cách tu ti n mà ph i d a trên c s pháp lý ã c xác nh trong các v n b n pháp lu t do c quan quy n l c c a Nhà n c ban hành. chi NSNN c th hi n trên các khía c nh sau: M t là: S chuy n giao thu nh p c a xã h i vào qu NSNN ch y u thông qua hình th c thu . ho t ng thu. Nh ph n trên ã phân tích.Qu c h i quy t nh. Th ba. i u ti t c m t ph n thu nh p c a xã h i nh m t o l p c qu NSNN thì Nhà n c ph i dùng quy n l c c a mình bu c các t ch c. Do v y ho t ng c a NSNN luôn ch a ng l i ích công c ng. chi cho xây d ng và phát tri n c s h t ng. Tính ch t không hoàn tr tr c ti p c a ho t ng thu. an ninh. K t qu c a các kho n chi nói trên không ngoài m c ích m b o cho m t xã h i n nh. chính là vi c s d ng qu này chi tiêu cho nh ng ho t ng c a b máy qu n lý hành chính. d ch v công c ng tr c ti p cho mình m i n p thu cho Nhà n c.n p b t bu c. nh m th c hi n các ch c n ng c a Nhà n c. .nh t c a Nhà n c . l i ích công c ng. cá nhân trong xã h i óng góp. d ch v công c ng mà Nhà n c ã cung c p cho c c ng ng. nhi m v c a Nhà n c. trong th c t không ph i t t c các t ch c. Ph n giá tr mà ng i ó c h ng th không . ó là hình th c thu. luôn ch a ng l i ích chung. Quá trình này tác ng n l i ích kinh t c a các ch th m i l nh v c kinh t -xã h i do v y m b o tính th ng nh t. ho t ng NSNN c bi u hi n c th b ng các ho t ng thu và chi. không mang tính hoàn tr tr c ti p. Th hai. . k c ng trong i s ng kinh t xã h i Nhà n c hoàn thành ch c n ng c a mình thì các kho n chi NSNN ph i c th hi n b ng quy n l c c a Nhà n c t c là lu t pháp. n n kinh t t ng tr ng b n v ng và phúc l i công c ng c nâng cao. cá nhân trong xã h i u s n sàng chia s l i ích c a mình cho Nhà n c. Ng c l i. Do v y. nhi m v c a nhà n c. qu c phòng. l i ích chung toàn xã h i. trong ó Nhà n c i u ti t m t ph n l i ích kinh t t các ch th tham gia phân ph i là các t ch c và cá nhân trong xã h i. chi NSNN c th c hi n theo nguyên t c không hoàn tr tr c ti p là ch y u. T t c nh ng kho n chi nói trên nh m th c hi n các ch c n ng.qu này thu c s h u c a Nhà n c.Chi NSNN.

93% GDP (Vi t Nam 20.45 % GDP ( Viet Nam 23. vai trò c a NSNN bao gi c ng g n li n v i vai trò c a Nhà n c trong t ng th i k nh t nh. t l ng viên GDP vào ngân sách chính quy n trung ng bình quân trong giai o n 1971-2000 là 29.25 % GDP) ! . m c ng viên GDP vào NSNN các n c phát tri n th ng kho ng trên 30%. Vai trò c a NSNN NSNN có vai trò r t quan tr ng trong toàn b ho t ng kinh t . Trong n n kinh t th tr ng. và các n c ang phát tri n kho ng t 14% n 17% (không tính t i các kho n không ph i là thu . phát huy vai trò c a NSNN trong quá trình phân ph i. Nhóm 33 n c xu t kh u d i khí giai o n 2000-2005 là 37. C ng cùng giai o n trên. -T l ng viên (t su t thu) c a nhà n c trên GDP. S ho t ng c a nhà n c trong các l nh v c chính tr . Nghiên c u nh ng c i m c a NSNN không nh ng cho phép tìm c ph ng th c và ph ng pháp qu n lý NSNN hi u qu h n.1. 3. ây là vai trò l ch s c a NSNN. phí. i v i 13 n c c a n n kinh t khu v c EURO là 32. kinh t .92 %GDP. [Theo th ng kê c a th gi i. Các nhu c u chi tiêu c a nhà n c c th a mãn t các ngu n thu b ng hình th c thu và thu ngoài thu .72% GDP). mà còn giúp ta nh n th c và phát huy t t h n vai trò c a Ngân sách nhà n c. an ninh qu c phòng và i ngo i c a t n c.74%GDP (trong ó duy ch có Nh t là d i 15% GDP do n c này phân c p m nh ngân sách cho chính quy n a ph ng). NSNN là công c tài chính quan tr ng nh t cung ng ngu n tài chính cho ho t ng c a b máy nhà n c. Các n c ASEAN giai o n 1971-2000 (tr tài tr ) là 18. NSNN c ng có nh ng c i m nh các qu ti n t khác (th hi n tính m c ích và tính v n ng th ng xuyên).Các công c kinh t c s d ng t o ngu n thu cho nhà n c và th c hi n các kho n chi c a nhà n c. huy ng các ngu n tài chính c a xã h i cho nhà n c c n thi t ph i xác nh: . Ngoài ba c i m nêu trên. xã h i luôn òi h i ph i có các ngu n tài chính chi tiêu cho nh ng m c ích xác nh. .23%GDP .nh t thi t t ng ng v i kho n óng góp mà h ã n p vào NSNN. có tác d ng riêng và ch sau ó NSNN m i c chi dùng cho nh ng m c ích nh t nh ã nh tr c. nét riêng bi t c a NSNN v i t cách là m t qu ti n t t p trung c a Nhà n c là nó c chia thành nhi u qu nh . 30 n c c a n n kinh t phát tri n (ngu n kinh t tài chính th gi i 1970-2000 c a Vi n nghiên c u tài chính). Tuy nhiên. Tuy nhiên. c xu t phát t tính n i t i c a ph m trù tài chính mà trong b t k ch xã h i và c ch kinh t nào. NSNN u ph i th c hi n và phát huy. l phí nh các ngu n thu t bán tài nguyên thiên nhiên c bi t là d u thôlà th không tái t o l i c trong t ng lai) T l ng viên GDP vào ngân sách quy t nh qui mô qu NSNN.M c ng viên các ngu n tài chính t nv c s hình thành ngu n thu c a nhà n c.xã h i. c a nhóm G7 là 25. vai trò c a NSNN có th xem xét trên m t s m t sau ây: 3.

NSNN là công c i u ti t th tr ng. 16% GDP. ng c l i. gi m thu . M t chính sách thu có l i s thu hút c doanh nghi p b v n u t vào n i c n thi t.7% GDP.. 16. m b o cho n n kinh t t ng tr ng n nh và b n v ng. 24. Bên c nh ó t l ng viên GDP và NSNN nói chung m c 24% GDP hi n nay c ng h p lý (theo ó t tr ng thu NSTW chi m 2/3 NSNN nh m c phân c p thu NSNN hi n nay).4% GDP .9% GDP. 2005. Chính ph có th t o i u ki n và h ng ngu n v n u t c a các doanh nghi p vào nh ng l nh v c. ( ngu n IMF tháng 11 n m 2006). t l ng viên h p lý GDP vào ngân sách chính quy n TW c a Vi t Nam hi n nay m c 16% GDP là hoàn toàn h p lý.« (Câu h i thêm: trong khi m c thu t d u thô v n c tính chung là t ng thu c a NSNN ph c v cho chi tiêu chung c a Chính ph . 25. phát tri n nh ng ngành m i nh n có kh n ng c nh tranh trên th tr ng. Các kho n chi này c a NSNN không thu h i tr c ti p. nh ng hi u qu c a nó l i c tính b ng s t ng tr ng c a GDP. m t chính sách thu kh t khe s gi m b t lu ng di chuy n v n vào n i c n h n ch s n xu t kinh doanh. Thông qua các kho n chi kinh t và chi u t xây d ng các công trình k t c u h t ng kinh t . các quy nh mi n.9% GDP. 2006 l n l t là 26. Trong khi thu NSTW (tr vi n tr ) t ng ng n m là 17.. Và v i m c tiêu phát tri n b n v ng thì trong tr ng h p bóc tách y b n có ý ki n s d ng qu thu t d u thô vào vi c gì?) 3. s phân b chung h p lý c a n n kinh t ho c b ng các ch tiêu khác nh t o ra kh n ng t ng t c l u chuy n hàng hoá và d ch v . c bi t là t thu TNDN. y m nh s n xu t các m t hàng thu c th m nh xu t kh u.. 3. T ng thu và vi n tr c a VN qua các n m 2004.5% GDP trong ó thu thu nh p doanh nghi p chi m t tr ng t ng i l n (h n 8%GDP) ti p n là thu VAT. n u tách riêng ra thành m t qu riêng thi m c ng viên c a Vi t Nam trong t ng lai t i ây s ph i c bù vào b i kho n thu nào th cho kho n thu t d u thô ã c bóc tách riêng. Qua phân tích và nh n nh c a các chuyên gia. nh ng vùng c n thi t hình thành c c u kinh t m i c ng nh t o ra môi tr ng thu n l i cho s n xu t kinh doanh.m c này b t h p lý so v i trình và ngu n l c phát tri n kinh t VN hi n nay và trong t ng lai g n.2.V yt l ng viên GDP vào ngân sách Vi t Nam bao nhiêu s là h p lý ? Vi t Nam là n c có GDP th p v i n n kinh t và thu ngân sách ph thu c m t ph n quan tr ng vào khai thác xu t kh u d u thô và tài nguyên khoáng s n thô.. Mu n duy trì m c phân c p nh hi n nay v i t l ng viên GDP vào ngân sách chính quy n TW c a VN m c 18% GDP thì c n 27% GDP cho NSNN . NSNN là công c thúc y s chuy n d ch c c u kinh t . bình n giá c và ki m ch l m phát .. có tác d ng kích thích m nh m i v i các doanh nghi p.3. Rõ ràng là chính sách thu. h n th n a l i là n c vay n thu n v i t l n Chính ph t ng i cao.. chính sách chi ngân sách g n li n v i chính sách phát tri n kinh t . Ph n gi m thu t d u khí và thu XNK c a NSTW c bù p b ng thu tr c thu. Vi c t ra các lo i thu v i thu su t u ãi. Thông qua thu ngân sách mà ch y u là thu c ng góp ph n nh h ng phát tri n s n xu t..xã h i và ph c v tr c ti p cho chính sách này c a Nhà n c.

c th là chính sách thu và chính sách chi tiêu ngân sách.v. có kh n ng gây thi t h i cho ng i s n xu t và t o ra xu h ng di chuy n v n sang l nh v c khác. thu su t.. V n t ra là ph i có m t chính sách phân ph i h p lý thu nh p c a toàn xã h i.v. c ch i u ti t là: + Khi giá c c a m t lo i hàng hoá nào ó lên cao. B ng vi c s d ng công c NSNN. gi m thu thu nh p. Chính ph ã làm gi m b t s chênh l ch quá l n v thu nh p gi a ng i giàu và ng i nghèo nh m n nh i s ng c a các t ng l p dân c trong ph m vi c n c. .Trong tr ng h p x y ra l m phát. quy lu t cung c u chi ph i n giá c th tr ng r t m nh m . B ng ngu n c p phát c a chi tiêu NS hàng n m các qu d tr c a Nhà n c (b ng ti n. Chính sách ó ph i v a khuy n khích s t ng tr ng. l i v a m b o tính công b ng xã h i m t cách h p lý. chính ph có th thông qua công c NSNN tác ng vào cung ho c c u hàng hoá trên th tr ng. trên c s ó s bình n c giá c và h n ch kh n ng t ng giá ng lo t. Ví d : khi giá c hàng hoá lên cao.) c hình thành. h n ch l m phát x y ra (ii) Thông qua chính sách chi tiêu c a Nhà n c (chi NSNN). 3. các lo i hàng hoá.v. nhà n c có th i u ch nh t ng thu thu nh p cá nhân gi m c u. gi m thu cho các doanh nghi p s n xu t. Chính ph th c hi n i u ti t th tr ng bình n giá c . vai trò quan tr ng c a NSNN trong i u ch nh phân ph i thu nh p c th hi n trên ph m vi r ng l n c hai m t ho t ng thu và chi NSNN. th c hi n công b ng xã h i M t mâu thu n gay g t ang n y sinh trong th i i hi n nay là mâu thu n gi a tính nhân o xã h i mà m i nhà n c và m i cá nhân c n v n t i và quy lu t kh t khe c a n n kinh t th tr ng xung quanh v n thu nh p. Hay nói cách khác. Chính ph s b ti n mua các hàng hoá ó theo m t giá nh t nh m b o quy n l i cho ng i s n xu t. b ng ngo i t . mi n. + T ng thu tiêu dùng. . ó là: + Th t ch t chi tiêu c a NSNN. v t t chi n l c.. nh t là các kho n chi cho tiêu dùng. M t cách t ng quát. n nh giá c . Chính ph a d tr hàng hoá ó ra th tr ng t ng cung. kìm hãm và ch ng u c . nâng cung t ó thúc y cân b ng cung c u. Ngân sách là công c h u hi u c a Nhà n c i u ch nh trong l nh v c thu nh p. Chính ph c ng có th tác ng vào t ng cung ho c t ng c u góp ph n n nh giá c trên th tr ng.Trong n n kinh t th tr ng. Chính ph c ng có th s d ng NSNN kh ng ch và y lùi l m phát m t cách hi u qu b ng các bi n pháp nh m nâng cung và gi m b t c u. S tác ng này có th c th c hi n theo hai h ng: thu và chi NSNN. chính sách mi n gi m thu h p lý. M i s bi n ng c a giá c trên th tr ng u có nguyên nhân t s m t cân i gi a cung và c u. ó là s chênh l ch quá l n v thu nh p gi a ng i giàu và ng i nghèo. có nguy c tr thành l m phát. Thông qua các qu này.v. C th : (i) Thông qua i u ch nh chính sách thu NSNN: B ng vi c i u ch nh c c u h th ng thu . + Còn khi giá c m t lo i hàng hoá nào ó b gi m m nh. gây nguy c l m phát chung cho n n kinh t .4. n nh giá c .

Vai trò c a nhà n c trong lichx v c tài chình công . phân ph i và s d ng qu ngân sách nhà n c c ng nh các quan h xã h i phát sinh trong quá trình t o l p. s d ng ngân sách nhà n c úng ch c n ng nhi m v .Khaai tài chính là thu t ng c dung ch t ng nhóm quan h tài chính có cùng tính ch t c i m phát sinh trong t ng l nh v c c a i s ng xã h i. Câu 5. góp ph n t ng thu nh p cho h i gia ình. H th ng tài chính bao g m các quan h tài chính c i u ch nh b i các quy ph m pháp lu t : lu t tài chính là bao trùm toàn b 5 khâu tài chính: . . 1 n m. h gia ình có th g i tu n t i ngân hàng.Pháp lu t ngân sách nhà n c ch là m t b phân c a lu t tài chính.phê chu n ch p hành và quy t toán ngân sách nhà n c.H th ng tài chính là t ng th th ng nh t c a các khâu tài chính và khaai tài chính này có m i quan h m t thi t v i nhau trong quá trình t o l p phân ph i và s d ng các qu ti n t c a các ch th khác nhau trong xã h i.Quan h tài chính là nh ng quan h phát sinh gi a các ch th trong vi c t o l p phân ph i và s d ng các qu ti n t . phân ph i và s d ng nh m t c m c ích ra): Khâu ngân sách nhà n c. s l n m nh c a ngân sách nhà n c s giúp cho h th ng tài chính v ng m nh và ng c l i. Các khâu tài chính c a vn( t o l p.S d ng các ph ng pháp i u ch nh c a lu t tài chính( m nh l nh và t giác) .Pháp lu t ngân sách nhà n c còn c g i là pháp lu t taiof chính công/ Phân bi t lu t ngân sách nhà n c ± ngân sách nhà n c N i dung: lu t ngân sách nhà n c là t ng h p cách quy ph m pháp lu t Hình th c:lu t ngân sách nhà n c Th i gian: lâu dài. khâu tài chính doanh nghi p.Ngân sách nhà n c óng v trí qyan tr ng trung tâm chi ph i toàn b h th ng tài chính. . ngân sách nhà n c d i dào s a vào xây d ng h t ng. nhà n c s chi ti n mua c phi u. t o i u ki n cho doanh nghi p phát tri n.Câu4 V trí c a khâu NSNN trong h th ng tài chính . mua b o hi m cho hành hóa. Câu 6. Khâu tín d ng( nh m th a mãn v v n). không xác nh c c th M c ích: s d ng 1cach có hi u qu ngân sách nhà n c. ngh quy t c a qu c h i. Pháp lu t ngân sách nhà n c là t ng h p các qui ph m pháp lu t do c quan nhà n c có th m quy n ban hành nh m i u ch nh các quan h xã h i phát sinh trong quá trình t o l p. . . doanh nghi p tr l ng cho nhân viên t o nên qu h gia ình. ngân sách nhà n c bao g m tat c các kho n thu chi. khâu ngân sách h gia ình và t ch c phi kinh doanh(ch nh m th a mãn nhu c u c a các thành viên). Doanh nghi p có l i s óng thu cho nhà n c. khaai b o hi m( nh m kh c ph c khó kh n c a nh ng ng i b r i ro).

C s h t ng pháp lý ± k thu t .Th tr ng tài chính .Tr l i cho câu h i này tr c tiên chúng ta s tr l i cho v n ³ nhà n c b ng cách nào tác ng n h th ng tài chính?. h p lý và kiph th i c a vi c ho ch nh và n ng l c tôt ch c th c hi n các chính sách phát tri n v mô do nhà n c m nhi m là i u ki n tiên quy t nh t hình thành s ng thu n ó. Nhà n c t o l p khung kh p háp lý cho ho t ng .Các nh ch tài chính trung gian .Các tô ch c giám sát và i u hành h th ng tài chính Nhà n c có vai trò to l n trong vi c b o m s n nh v mô cho phát tri n và t ng tr ng kt. ó là thông qua các b ph n c a h th ng tài chính: . Tính úng n.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful