You are on page 1of 24

NR. 5/9 www.thealbanian.co.uk info@thealbanian.co.

uk
Tel: 02082169527
LONDON 5 MARS
E.U. FURNITURE LTD
Ofron mundesi fantastike per biznes me Kinen dhe Vietnamin
Ne kemi zyrat tona ne keto vende dhe ofrojme mundesi per hap-
jen e bizneseve te reja qe nga tregeti mallerash, konfeksione,
elekronike etj. Na kontaktoni dhe ne ju ndihmojme
E.U. FURNITURE LTD.
Unit 2, The Cromwell Centre,
24-30 Minerva Road London NW10 6HJ
Tel: 0208 961 8765
PASAPORTA BIOMETRIKE
PR SHQIPTART
N BRITANIN E MADHE
GRUAJA
SHQIPTARE
SIPAS FLORA
BROVINS...
EKSKLUZIVE
KONFERENCA E GRUAS
SHQIPTARE MBARKOMBTARE
N LONDR, SHNON SUKSES
faqe 5
INTEGRIMI
EUROPIAN DHE
ROLI I MEDIAS
faqe 9
SPECIALE faqe 6-7
NGA FIONA MCILWHAM
Aktualitet www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 2
DREJTOR: PETRIT KUANA
Kryeredaktor: BASHKIM METALIA
REDAKSIA
Akil Koci, Daut Dauti,
Pranvera Smith,Brixhilda Ndini,
Blerim Ciroka, Majlind Goge,
Claire Fletcher,
Flori Slatina,
Kastriot Dervishi,
Enkeleid Omi,
Artan Zeneli,
Jeni Myftari,
Agim Shabani,
Anila Hoxha,
Shefit Domi,
Web-design Shefdomi.com
www.thealbanian.co.uk
albania7@gmail.com
Tel/fax:02082169527
THE ALBANIAN
K
a vetm pak dit q ka
ardhur n krye t am-
basads shqiptare n
Londr si Charg DAffaires
dhe sht gjendur pran halleve
t mrgimtarve t ktushm.
Kur akoma nuk e ka
marr firmn e presidentit Topi
pr t qen Ambasador i
Jashtzakonshm dhe fuqiplot i
Republiks s Shqipris , z.Mal
Berisha, ka ndrmarr iniciativn
e madhe pr pajisjen me pas-
aporta biometrike t t gjith
shtetasve shqiptar q jetojn n
Britani. Me nj projekt pilot
Z.Berisha krkon q t bind zyr-
tart n Tiran se numri i shqip-
tarve q jetojn n Britani dhe
q krkojn t pajisen me pas-
aporta biometrike sht vrtet i
madh dhe se duhet domosdosh-
mrisht hapja e nj zyre edhe
ktu n Londr pr hapjen zyrs
pr pajisje me pasaporta bio-
metrike.
Pr kt ambasada n
Londr ka lshuar nj njoftim, ku
u krkon ndihmn e t gjith
mrgimtarve q dshirojn t
pajisen me pasaporta biometrike,
q thjesht t drgojn nj email
n adresn e hapur pr kt ql-
lim.
Ky sht lajmi m i
gzueshm pr shqiptart e k-
tushm, nse do t kihet parasysh
shpenzimet e mdha q duhet t
bj nj shqiptar pr tu pajisur
me pasaport biometrike n
Shqipri, bileta vajtje-ardhje, sh-
penzimet e qndrimit, koha e
pritjes etj etj.
Duket se kjo maraton do t
marr fund nprmjet ktij pro-
jekti, ku besohet se studimi i fiz-
ibilitetit ekonomik do t rezultoj
pozitiv.
Pr t gjith shqiptart e
Britanis krkohet q vetm t
drgojn nj email me krkesn
e tyre n
albpassport@gmail.com
M posht mund t lexoni njof-
timin e ambasads shqiptare n
Londr
NJOFTIM
Ambasada e Repub-
liks s Shqipris n
Londr njofton t
gjith bashkatdhetart
shqiptar me banim n
Britanin e Madhe dhe
n Republikn e Ir-
lands, t cilt i plot-
sojn kushtet pr tu
pajisur me Pashaporta
Biometrike t Shtetit
Shqiptar q t
paraqesin krkesn e
tyre via on line n
adresn elektronike t
mposhtme:
albpassport@
gmail.com
Ky do t jet nj test
numerik. Si i till nuk
krkon dhnien e iden-
titetit. Varsisht nga ky
numr do vendoset
Hapja e Zyrs s
Lshimit t Pashapor-
tave nga Qeveria
Shqiptare dhe Kompa-
nia Aleat. Kjo do t
vlej edhe pr studimin
e fizibilitetit ekonomik.
Afati i aplikimit on-
line fillon me datn 8
Mars 2012 dhe zgjat
deri me datn 8 Prill.
Inkurajojm tr ap-
likuesit t njoftojn
miqt e tyre npr
rrjetet sociale Face-
book, Titer dhe n ato
t komunikimit t
prditshm elektronik
q t njoftojn nse
dshirojn nj gj t
till.
Ambasada e Repub-
liks s Shqipris n
Britanin e Madhe
inkurajon do shtetas
shqiptar q dshiron t
pajiset me Pasaport
Biometrike Shqiptare
ta bj kt brenda
ktij afati.
Ambasada Shqiptare
Londr
PASAPORTA BIOMETRIKE
PR SHQIPTART N BRITANIN E MADHE
MAL BERISHA
I NGARKUARI ME PUNE
I REPUBLIKES SE SHQIPERISE
NE BRTIANINE E MADHE
aktualitet www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 4
P
rezantuesja e BBC-s, Jill
Dando, sht vrar nga nj
serb vrass me pages, pas
kritikave ndaj regjimit brutal t
Sllobodan Millosheviit.
Vrasja e ndodhur n vitin
1999 rikthehet n qendr t v-
mendjes pas deklaratave t serbes
Branka Prpa, gruaja e Slavko Cu-
ruvija, prezantues i njohur n
Beograd pr qndrimet e tij kritike
ndaj regjimit t Millosheviit, q u
vra me nj plumb n kok n prill
t 1999-s, dy jav para vrasjes s
prezantueses s BBC-s.
Branka Prpa shprehet se t dy vras-
jet kan ndodhur n rrethana t ng-
jashme dhe n nj distanc kohore
t shkurtr.
Sipas saj, apeli i gazetares
Dando n emr t refugjatve koso-
var t lufts e bri at shnjestr
t regjimit t Millosheviit.
Historianja serbe thot se
n vitin 1999, nj numr i madh
njerzish u cilsuan nga regjimi si
armiq politik dhe u kthyen n
shnjestra t vrassve me pages.
Po t shikosh kohn dhe rrethanat
e vrasjeve kupton se ato jan kryer
n t njjtin kontekst, evidenton
vejusha Branka Prpa ngjashmrit
mes dy krimeve.
Faktikisht, si prezantuesja
e BBC-s, edhe Slavko Curuvija
ishin gazetar t profilit t lart dhe
jan ekzekutuar n t njjtn
mnyr: me plumb n
kok teksa ktheheshin
n shtpi.
Jill Dando u
vra n 11 prill 1999,
pak metra larg shtpis
s saj n Londr. Pr
vrasjen e saj u akuzua
Barry George, komshiu
i Jill, nj vetmitar i ob-
sesionuar pas armve.
Ai u dnua me burgim
t prjetshm n vitin
2001, por Apeli e sh-
palli t pafajshm dhe e
riktheu n liri 7 vjet m
pas.
Gazmira Ndoja
GAZETARJA E BBC-S U VRA SE U DOLI
N MBROJTJE REFUGJATVE KOSOVAR
T LUFTS N 1999-N
BEJME TRANSPORT MALLRASH LONDER-SHQIPERI
DHE SHQIPERI-LONDER
TRANSPORT I SHPEJTE
DHE KORREKT
TEL:0782115197
TEL:00355695826749
Kngtarja shqiptare, Rita Ora, sht ftuar
nga grupi britanik, ColdPlay, n turneun e
tyre t radhs n Evrop
Rita Ora do ta paraqes muzikn e saj para
nj publiku t gjer, pasi q ajo sht ftuar
nga grupi britanik ColdPlay, q t performoj
n koncertet e tyre q do ti zhvillojn n
shum shtete t Evrops.
Miqsia e mir e shefit t kngtares
shqiptare, Jaz-Z, me udhheqsin e
grupit, Chris Martin, ka br q Rita Ora
t siguroj nj vend n grupin e kng-
tarve t rinj q do t performojn n
koncertet e ColdPlay.
RITA ORA N TURNE
ME COLDPLAY
aktualitet www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 5
INTERVISTOI
BASHKIM METALIA
K
onferenca e Gruas
shqiptare mbarkombtare,
e para n llojin e vet q u
zhvillua n Londr, hapi nj dritare
t re shprese dhe integruese t gruas
shqiptare. Fal Albanian Women
Network drejtuar nga znj. Lida
Rragami, q hodhi themelet reale t
nj debati t qensishm mbi gruan
shqiptare, jo vetm n trojet
shqiptare por dhe n Diaspor, u b
e mundur q femra shqiptare q je-
tojn dhe punojn n disa vende t
Evrops , Shqipria dhe Kosova t
mblidhen dhe t diskutojn sfidat
dhe problemet q prballin gruan
shqiptare.
Prfaqsuese nga forume
dhe shoqata t ndryshme nga kto
vende evropiane dhe Britania , de-
putet t parlamentit t Kosovs ,
politikan dhe prfaqsues t am-
basadave shqiptare n Londr,
pjestare nga komuniteti shqiptar n
Britani , u mblodhn pr t disku-
tuar n kt Konferenc pr gruan
shqiptare.
Menjher mbas mbylljes
maraton tre ditore t ksaj konfer-
ence arritm q ti marrim nj opin-
ion legjends s gjall, forcs s
femrs shqiptare, mjekes, poli-
tikanes dhe padyshim nj nn ,
bashkshorte t devotshme
shqiptare; Zonjs Flora Brovina.
Zonja Brovina, dhe sfidat
npr t cilat numrojn nj kalvar
t gjat t jets s saj gjat regjimit
diskriminues dhe pervers serb, arriti
q ti bj ball ksaj nomenklature
me forcn dhe guximin e nj femre
intelektuale shqiptare.
Zonja Brovina cila sht domethnia
e pjesmarrjes suaj n kt Kon-
ferenc t gruas shqiptare n
Londr?
Jam e knaqur q vi n emr t Parla-
mentit t Kosovs, dhe me ftes t or-
ganizatorve, n nj takim ku marrin
pjes grat nga t gjitha trojet shqip-
folse, vendet tona dhe diaspora n
Evrop. Sigurisht si deputete e parla-
mentit t Kosovs kisha nevoj ta
dgjoj zrin e grave gjithandej q t
kuptoj m mir , jo vetm pr temat q
u diskutuan n kt takim, por dhe n
kontaktet e drejtprdrejta , problemet
q pr t cilat po flasim dhe q u fol n
Konferenc.
Kjo njohje sht reciproke
sepse edhe kto gra duke qndruar pr
nj koh t gjat kan nevoj t marrin
informacione t drejtprdrejta,
konkretisht nga deputetet dhe t rinji-
hemi pr nj teme q sht shum e
rndsishme edhe pr zhvillimin ton
kombtar dhe shtetror e q sht
pozita e gruas dhe avancimi i saj n
do lmi.
Cili sht roli i gruas shqiptare n
vendimmarrje?
Tanim jemi br nj vettdije e
zgjuar. Po japim nj kontribut dhe nj
z, q po dgjohet do dit e m
shum, i gruas, jo vetm n politik
por edhe n vendimmarrje dhe n ud-
hheqje, n nivelet m t larta n
Kosov. Duke ia filluar nga pjesmar-
rja prej nj t katrtat e deputetve t
Parlamentit t Kosovs q jan femra,
pastaj duke qen ato prezent n punn
e Parlamentit, t komisioneve parla-
mentare ku bhet puna kryesore dhe
shum profesioniste n nxjerrjen e lig-
jeve dhe duke kontribuar me njohjet e
politikave q i kan msuar gjat
shkollimit n nxjerrjen e ligjeve adeku-
ate dhe ligjeve q na afrojn dhe t pr-
shtatshme me ligjet e Bashkimit
Evropian.
E dyta grat n Qeverin e
Kosovs sot kan pozicione udhhe-
qse dhe vendimmarrse sa asnjher
nuk kan pasur deri m tani . Kemi dy
zvendskryeministre dhe dy ministre
t rndsishme n sektort jo gji-
nor, si dhe nj presidente femr q
po l nj pozit mjaft pozitive .
Natyrisht ka shum pr tu
br , p.sh n n Kosov nuk kemi
asnj Kryetare komune dhe faji sht i
partive politike , kemi shum nevoj
pr reforma n kuadrin e partive poli-
tike dhe pozicione m konkrete n
vendimmarrje dhe udhheqje n partit
politike.
Kur thua se sht faji i
forcave politike mendon se ndikon
superioriteti maskilist dhe inferior-
iteti femror?
Do t thoja se qndrojn t dyja , por
sigurisht nj shoqri e dal nga lufta
dhe nj shoqri n tranzicion mbi-
zotrojn kto forca maskuline, jo
vetm n Kosov po kudo dhe n Bal-
lkan.
Mos vall ndikon dhe tradita?
Tradita jon pr udi jo. Tradita jon e
pranon gruan t zonjn , por sa ajo e ka
shansin. Megjithat sht nj shoqri
m e ashpr sepse po shihet , n t
gjitha vendet e rajonit. Kto probleme
i kan t gjitha kto vende. Ne shpesh
takohemi npr takimet ndrparla-
mentare t rajonit dhe i diskutojm
kto shtje bashkrisht dhe nuk kan
dallim mes njri-tjetrit. Prkundrazi
Kosova sht nj shtet lider pr sa i
prket avancimit t pozits t gruas n
rajon dhe m tej.
Ke marr pjes n takime dhe kon-
ferenca, n vende t ndryshme
evropiane, si kjo q u zhvillua n
Londr, sa mendon se femra
shqiptare ka luajtur rolin e saj pr
tu integruar n shoqrin ku jeton ?
Kam marr pjes dhe e vlersoj shum
kt takim sepse ka qen nj takim i
prgatitur dhe nuk ka qen nj takim
kortezie pr tu par dhe pr tu prqa-
fuar , por pr t kmbyer prvojat dhe
praktikat e puns, dhe pr t zhvilluar
debate q ndoshta n arqe t tjera nuk
mund t paramendohet .
Kto takime t tilla kam dshir t
ndodhin n Kosov dhe vende t tjera
dhe t dgjohet zri yn ndryshe.
Mirpo kam dshir q n kto takime
t marrin pjes edhe komunitete t
tjera ku shqiptart jetojn. Bie fjala n
kt konference mungonin anglezt, q
ta kuptojn mirfilli q bashkatdhetaret
tona jo vetm ato q jetojn n Londr
por dhe ato q vijn nga shtetet e tjera
evropiane jan nj vetditje e zgjuar
dhe kontribuojn n avancimin e
familjes, komunitetit por dhe t gjin-
is.
Sa kan ndikuar qeverit shqiptare
dhe a mendon se duhet t bhet m
tepr pr gruan n emigracion?
N Kosov i kemi shum-
fishuar ministrit pr bashkpunim me
jasht , si Ministria e Jashtme ,
Zvendskryeministrin q merret me
shtje t jashtme, Ministrin e Dias-
pors. Me diasporn duhen t merren
edhe ministrit tjera si jan Ministria
e Arsimit ajo e shtjeve sociale dhe
ekonomike.
Megjithat kur puna ndahet
n disa persona nuk mund t bhet nj
plan global pr veprim dhe ky sht nj
problem, aq m tepr kur komuniteti
n kto shtete nuk sht i kombinuar
nga t gjitha territoret tona , nga
Kosova, Shqipria, Presheva dhe Bu-
janovci, Maqedonia dhe m gjer.
Prandaj them se duhet nj plan global
n bashkpunim me diasporn pr ta
ndihmuar q t mos asimilohet , t
shkollohen si duhen dhe ti shfrytzo-
jm kapacitetet e ksaj diaspore dhe jo
si po ndodh deri tani , domethn
kemi vjel ndihm pr Kosovn dhe
Shqiprin q emigrantt drgojn , si
ndihma financiare tek familjet e tyre
ose n forma t tjera . Ne duhet tiu
ofrojm mundsit e investimeve dhe
mundsi t tjera q ata e tregojn me
afinitetin e tyre dhe sidomos gruaja
ktu mund t bj shum.
Nj aspekt tjetr social shqetsues
pr shqiptart n Britani q sa vjen
e rritet sht dhe divorci , si mendoni
se cilat jan shkaqet q ojn n nj
vendim t till ?
Edhe n Kosov sht shtuar numri i
divorceve disa parametra q jan neg-
ative pr shoqrin ton por q e kan
nj baz ose q jan nj hara i zhvil-
limit t shoqris. Nuk them vetm pr
zhvillimet ekonomike , por dhe vetdi-
jesimit dhe ndrtimit t infrastrukturs
pr ti dal ball dhuns n familje dhe
vetdijesimit t gruas dhe antarve t
tjer t familjes pr t drejtat e veta. N
fakt nuk e kam ditur se ka t dhna t
tilla , duke ditur se familjet jan t
mbrojtura nga tradita por them se
dhuna n familje sht nj fenomen.
Shoqrit e avancuara demokratike,
sikurse dhe n Kosov, kan ndrtuar
nj infrastruktur n mbrojtje t vik-
tims, prandaj dhe sjell dhe divorce,
mendoj un.
E konsideruar si nj model
i forcs s femrs shqiptare , far
mendon se duhet t bj m tepr
gruaja shqiptare n prballimin e
sfidave globaliste?
N kt konferenc , nuk e di sesa u
nnvizua ajo q thash , por papunsia e
grave n prgjithsi si n Kosov apo
dhe Shqipri dhe t gjitha territoret
tona, do t thot munges e Liris.
Sepse baza e liris sht pavarsia
ekonomike. Kjo sht e lidhur ngusht
me shkalln e arsimimit , sepse nj per-
son i paarsimuar mjaftueshm me nj
shkoll fillore apo shkoll t mesme
sht m vshtir t gjej pun t pak-
tn n Kosov se sa nj tjetr me
shkoll t lart. Grat e punsuara dhe
t arsimuara n Kosov jan nivele t
larta n barazi me burrat , sepse nuk
mund t flitet pr analfabetizm dhe
diskriminim n baza shkollimi, pasi
nuk ka.
Por abstenimi n shkollim t
lart n Kosov sht m i madh
ndoshta pr shkak t humbjes s per-
spektivs dhe martesave , shtjeve t
siguris dhe nj mori arsyesh t tjera.
Pra temat e shkollimit dhe punsimit
jan temat q duhen diskutuar m
tepr, q ia sigurojn lirin dhe nj
baz m t mir ekonomike dhe
pavarsi m t mir ekonomike famil-
jes. Kur familja ka nj baz
ekonomike, rrjedhimisht ka dhe
shoqria.
far do tu thoshit lexuesve shqip-
tar n Britani?
Un e di rolin e diaspors edhe pse
jetoj n Kosov , e di rolin tek secilit
ve e ve dhe s bashku dhe ndikimet
e tyre tek shtetet respektive q ato kan
br q ti dalin ball atdheut jo vetm
me arm n dor por dhe duke sakri-
fikuar nga t mirat dhe mundi shumv-
jear q t ndihmojn familjen e vet
dhe Kosovn n prgjithsi, qoft me
hapjen e shkollave paralele, qoft dhe
nevojave t tjera . Kjo duhet eviden-
tuar si sakrific pr pavarsin , pran-
daj ata e kan gjithnj hisen e vet
prve mallit q kemi ne pr kta
njerz sepse jan tant. Ata e kan
hisen e vet n pavarsin e Kosovs,
ata e meritojn gjithnj , hapsirn e
kontributit. Natyrisht un pres q nesr
ata t prfitojn nga kjo hapsir.
GRUAJA SHQIPTARE SIPAS
FLORA BROVINS...
.... papunsia e grave n prgjithsi si n
Kosov apo dhe Shqipri dhe t gjitha terri-
toret tona, do t thot munges e Liris. Sepse
baza e Liris sht pavarsia ekonomike
aktualitet www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 6
THE ALBANIAN
P
r her t par n Londr u
mbajt Konferenca e Gruas
Shqiptare Mbarkombtare fal
puns dhe prkushtimit t jashtza-
konshm t s palodhurs Znj. Lida
Rragami.
Qllijmet e Konferencs ishin:
Nxitja dhe fuqizimi i
bashkpunimit mbarkombtar p
zhvillim ekonomik, paqe, prosperitet
dhe integrim t vndeve tona amtare
n familjen Evropiane
Mobilizimi i dhe fuqizimi i
Diaspors Shqiptare pr kontribim n
zhvillimin ekonomik t gjith trevave
Shqiptare n Ballkan
Ruajtja e Gjuhs dhe pa-
suris kulturore Shqiptare n Diaspor
Fuqizimi i Gruas Shqiptar
n kt nism madhore pr t qn
forc e madhe lvizse pr zhvillim
ekonomik, paqe dhe prosperitet
N Konference morn pjes Am-
basadori i Shqiptarve, i Drguari me
pun i Republiks s Shqipris n
Mbretrin e bashkuar, z. Mal Berisha
s bashku me bashkshorten e tij Znj.
Donika Berisha; Ambasadori i Repub-
liks Kosovs n Mbretrin e
Bashkuar, Z. Muhamet Hamiti; pr-
faqsues t Qeveris s Republiks s
Kosovs, zv. Kryeministrja Edita
Tahiri; Parlamentarja e Republiks s
Kosovs Dr. Flora Brovina; Z. Avni
Dervishi, Kshilltar i lart politik pr
Bashkpunim Ndrkombtar pr
Zv/Kryeministrin e Kosovs Z. Behg-
jet Pacolli; Z. Lulzim Dragusha,
Kshilltar i Ministrit t Diaspors n
Republikn e Kosovs, Z. Ibrahim
Makolli; Dr. Mirela Oktrova, Drejtore-
sh e Televizionit Shqiptar (TVSH),
prfaqsues t Pushteteve Lokale t
Kosovs dhe Shqipris.
Pjesmarrsit n Konferenc
erdhen nga t gjitha trevat Shqiptare n
Ballkandhe nga e gjith Diaspora
Shsqiptare.
Puna e Konferencs u hap me 2 Mars
ne dark, me takimin Rrjet Biznesi,
ku u krijua mundsia e shkmbimit t
ideve t ndryshme n grupe apo me 1-
1, u krijua mundsia e krijimit t
rrjeteve m t gjra njohjesh mes pjes-
marrsve nga shtete t ndryshme dhe
atyre q jetojn n Angli.
Me 3 Mars isht dita pro-
gramit t ngjeshur t Konferencs, ku
u mbushn sallat e hotelit ku u mbajt
Konferenca me Shqiptar nga an e
mban bota duke krijuar nje miniature
t bukur dhe lartsuar Shqiptare, dhe
nuk ishte vetm konferenca e Gruas
Shqiptare, por platforma e
bashkepunimit gjithprfshirs kom-
btar Shqiptar.
Konferenca u hap me
mirseardhjen e ngroht nga Znj. Lida
Rragami, Presidente dhe Themeluese e
Albanian Women Network (Organi-
zata e Gruas Shqiptare) dhe organiza-
torja e ktij aktiviteti. Pastaj u pasua
me prezantimin e Znj. Rragami me
temn: Krijimi dhe Fuqizimi i
Bashkpunimit Mbarkombtar pr
zhvillim ekonomik dhe pr integrim n
familjen Evropiane Elementt e do-
mosdoshm t suksesit dhe reko-
mandimet prkatse.
Znj. Rragami e hapi prezan-
timin e saj me nj prmbledhje t
gjndjes s ekonomis Globale, situata
sot dhe pozicioni q z Shqipria dhe
Kosova n kt sfid. Ajo u perqn-
drua n faktin q ndonse po bhen in-
vestime nga bota n Shqipri dhe
Kosov, prsri nuk jan n nivelin q
duhej t ishin duke patur parasysh
pozicionin gjeografik, potencialin tur-
istik dhe pasurit natyrore t vendeve
tona.
Znj. Rragami theksoi dhe analizoi fak-
tort kryesor t zhvillimit ekonomik
dhe t rritjes s mundsive investuese
si jan: Bashkpunimi mbarkomb-
tar, Diaspora Shqiptare, Fuqizimi i
Gruas dhe pjes e pandar puna e Qev-
eris s Shqipris dhe Kosovs.
Ajo theksoi se pa nj bashkpunim
mbarkombtar me frymn e shn-
dosh, pa nj platform globale nuk ka
bashkpunim t sukseshm. Ajo thek-
soi se bashkpunimi duhet t jet n t
gjitha sferat e jets shoqrore dhe
ekonomike.
Znj. Rragami lanoi dhe
prezantoi kt platform globale, q do
jet pika dhe ura lidhse mes gjith
Shqiptarve kudo q ndodhen, do jet
hub dhe mjeti mundsues pr
bashkpunim, fuqizim rrjeti per zhvil-
lim ekonomik dhe investime: Shqip-
tart pr Ndryshim dhe Integrim
(Albanian for Change and Integration
ACI), tashm e ligjruar n
Mbretrin e Bashkuar dhe ne proes
t hapjes s nn-degve n Diaspor
(mbi 10 shtete prfhsir ktu t gjitha
trevat Shqiptare n Ballkan). Kjo plat-
form do mbuloj hallkat shoqrore
dhe ekonomike t bashkpunimit dhe
do jet pika lidhse globale pr gjith
Shqiptart pr t nxitur zhvillimin
ekonimik, shkmbim idesh dhe pro-
jektesh, pr t mundsuar replikimin e
modeleve t sukseshme dhe pozitive
n vendet e tjera, pa dallim kufinjsh
apo largsish gjeografike.
Zj. Rragami u ndal gjat n
Diasporn Shqitare, duke theksuar se
ajo sht nj ndr elementt ky t suk-
sesit t shvillimit ekonomik dhe pros-
peritetit t Shqipris, Kosovs dhe
gjitha trevave t tjera Shqiptare n Bal-
lkan. Ajo theksoi se Diaspora sht n
dy kategori: brezi i lindur dhe rritur n
trojet Shqiptare dhe brezi i ri (femijt e
brezit t par). Brezi i dyt i Diaspors
sht ai q krkon investimin ton q
t ruajm gjuhn dhe atdhedashurin,
pasi ata do jen investitor t fuqishm
n Ballkan pas 5-10 vite, dhe t ruhen
si qnsi kombtar, ndonse n dias-
por.
Prsri n pjesn e Dias-
pors, Znj. Rragami theksoi se e vet-
mja mnyr q t ket nj
bashkpunim sa m efektiv dhe frytd-
hns mes Diaspors dhe Dikastereve
t Diaspors n Shqipri dhe Kosov
sht q t ket tryeza t rumbullakta
bisedimesh dhe pune mes Diaspors q
do prfaqsohet nga Kshilli i Dias-
pors, (pjes e ACI - Shqiptart pr
Ndryshim dhe Integrim). Ajo u bn
thirrje intelektualve Shqiptar q
duan t prfshihen dhe te kontribuojn,
t jen pjes e ktij Kshilli, i cili do
ket prfaqsues nga do shtet. Pr m
shum detaje mund t kontaktoni me
e-mail n lida.rragami@albwnet.org.
Znj. Rragami theksoi vakumin mo-
mental q ekziston mes Diaspors
Shqiptare dhe Shteteve tona amtare,
dhe vuri n dukje trekndshin e
mundsimit t urs lidhse: Kshillit t
Diaspors (pjese e ACI), Dikastereve
t Diaspors (Ministria e Diaspors n
Kosov dhe Drejtoria e Diaspors n
Ministrin e Jashtme n Shqipri) dhe
Ambasadave tona n vendet prkatse.
Ajo doli me nj plan pune konkret me
afat kohor dhe prgjegjsi t qart-
suara, pr t vn n vij dhe pr t im-
plementuar modelin e puns.
Duke qn akoma te pjesa e
Diaspors, Znj. Rragami doli prsri
me pika konkrete pune me afat kohor
dhe pergjegjsi prkatse pr Gjuhn
Shqipe n diaspor, ku prgjegjsit
bien mbi Dikasteret e Diaspors, Min-
istrite e Arsimit, Ambasadave tona dhe
Diaspors. Ajo theksoi krijimin e mod-
elit n Angli me Ambasadorin
Shqiptare Z. Mal Berisha, dhe pastaj
replikimin e tij n vnde t tjera.
Si element ky i zhvillimit
ekonomik dhe prosperitetit, Znj.
Rragami theksoi Fuqizimin e Gruas
Shqiptare. Si pjes e ktij procesi ajo
bri t ditur publikisht q do mbahen 9
Konferenca t gruas, por tashm n
Ballkan. Kto Konferenca do jen si
pjes e Samitit Global t gruas dhe do
prfundojn me 1 Gusht 2012. Kto
Konferenca kan pr qllim fuqizimin
e Gruas, familjes dhe rezultatet e k-
tyre Konferencave do drgohen n
Kombet e Bashkuara me 1 Shtator
2012, si pjes e informacionit Global
pr gruan, pr tju dhn ktyre insti-
tucioneve q t krijojn projekte
konkrete dhe t ndrhyjn aty ku duhet
me shum pun pr t sjell paqe,
prosperitet, rritje mundsish dhe rua-
jtje t t drejtave njerzore. Pikat ku do
bhen kto Konferenca jan: Shqipri
(Tropoj, Tiran, Sarand), Kosov
(Mitrovic dhe Prishtin), Maqedoni
(Tetov), Mal i Zi (Ulqin), Serbi (Pre-
shev) dhe nj n trevat ame (zona e
sakt pr tu prcaktuar). T gjitha Kon-
ferencat n trevat Shqiptare do bhen
n bashkpunim me grat Shqiptare q
jetojn n kto vende. Pr m shum
informacion, ju lutemi kontaktoni n
admin@albwnet.org.
Znj. Rragami e mbylli
prezantimin e saj m nj prmbledhje
t planit t puns, prgjegjsit dhe
afat kohor pr t gjith ata q do ken
prgjegjsit pr t krijuar modelet e
suksesit, implementimin dhe rep-
likimin e tyre. Ajo ju drejtua psemar-
rsve me nj pyetje: Pse po e bj
gjith kt pune dhe kush sht pas
gjith ktij organizimi mbarkomb-
tar?, dhe tha keto fjal mbyllse: E
bj pr fmijt e mi, pr fmijt tuaj.
Historia jon Kombtare sht mijra
vjeare, secili nga ne jeton maximumi
nj jet 100-vjeare.
Ku largohemi nga kjo jet
nuk marrim dot me vete as pasurin e
vn, as parat e vna. POR, nse nuk
bashkepunojme pr zhvillim dhe pros-
peritet, ather nga kjo jet do marrim
me vete shansin dhe mundsin q
fmijt tan t ken nj jet m t mir
se ne dhe do ua largojm dshirn e
madhe t jetojn apo t kthehen n
vendet tona Amtare n Ballkan. Un
nuk pranoj kt prgjegjsi morale,
dhe nuk duhet t bjm gabimet q
jan br nga disa nga udhheqsit
tan t mparshm, mime t cilat
vazhdojm ti paguajm ne si Komb!
Prezantimi i dyt u b nga
Ambasadori i Shqiptarve n
Mbretrin e Bashkuar, i ngarkuari me
pun Z. Mal Berisha, ku prshndeti
pjesmarrsit, organizatort e Konfer-
encs, Lida dhe Luan Rragamin dhe
foli rreth rndsis s ruajtjes s
KONFERENCA E GRUAS SHQIPTARE MBARKOMBTARE
N LONDR, SHNON SUKSES
aktualitet www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 7
Gjuhs Shqipe. Ai solli nj shmbull
konkret, ku vlerat dhe kultura
Shqiptare jan tashm pjes edhe e re-
portereve muzikore n sallat m pres-
tigjoze t artit muzikor n Londr, ku
nj kompozitore e muziks kalsike
hapte dhe mbyllte kolazhin e saj me
pjes nga Moxart dhe Stint e Vivaldit,
por n zemrn e kolazhit kishte Stint
Shqiptare, muzike klasike me motive
Shqiptare dhe si u shpreh Z. Berisha,
n at sall prestigjoze, muzika foli
Shqip.
Z. Berisha, foli gjithashtu
pr rndsin e bashkepunimit pr
zhvillim ekonomik, rolin e Gruas dhe
prkrahjen q Ambasada Shqiptare do
jap n kt nism madhore. Ai vlere-
soi Konferencen si nj veprimtari
shum t rndsishme n valn e
Kremtimit t 100 vjetorit t pavarsis
s Shqipris.
Fjalimi i Z. Berisha u pasua
nga Ambasadori i Republiks s
Kosovs Z. Muhamet Hamiti, ku pr-
shendeti pjesmarrsit dhe aktivitetin.
Zv. Kryeministrja e Republiks s
Kosovs Dr. Edita Tahiri foli gjersisht
pr rolin e Gruas Shqiptare n
Shekullin e 21-t, sukseset dhe sfidat
dhe u ndal me konkretisht n rolin e
Grave n pushtet, t cilat, theksoi ajo,
sapo marrin detyrn harrojn q duhet
t mbshtesin t grat e tjera pr t
patur po t njjtin sukses. ZVKM
propozoi gjithashtu q 8 Konferencave
t Gruas q do bheshin n Ballkan ti
shtohej dhe nj zon nga amria,
propozim i cili rriti numrin e Konfer-
encave n trevat Shqiptare n Ballkan
n 9-t.
Dr. Flora Brovina, parla-
mentarja e Republiks s Kosovs,
bri nj fjalim motivues pr ecurin e
femrs Shqiptare n nj Kosov Shtet,
sukseset, arritjet, vshtirsit dhe sfi-
dat. Ajo u shpreh q Znj. Rragami na
krojoi n mes t Londrs nj Shqipri
t vogl dhe ku m mir duhej t ndod-
hte kjo sesa n tokn Angleze ku para
99 vitesh u vendos t ndahej Kosova
dhe trevat e tjera Shqiptare nga
Kosova.
Para s t mbyllej seanca e par e Kon-
ferencs, q do pasohej nga dreka dhe
seanca e dyte e prezantimeve, u sh-
prndan cmime pr disa gra q shihen
si figura dhe modeli i femrs Shqiptare
n jetn Shoqrore, prefesion, art, poli-
tik etj.
U nderua me mim Dr. Flora
Brovina, si femra Shqiptare heroin
dhe model e njohur gjat lufts s
Kosovs, pr sakrificat prsonale dhe
familjare, mbijetimin dhe tashme
pishtare e Demokracis n nj Kosov
t lir, si dhe nj shkrimtare e talentuar.
ZVKM Dr. Edita Tahiri u nderua me
mim pr rolin e gruas n politik.
Zonja e nderuar Vitore Stefa Leka,
Nn Lokja e Kosovs, Nn Tereza e
Triestes, Shkrimtare dhe poete, ajo q
mbijetoi prsekutimin e egr Komunist
n Shqipri, por q ka tolerancn hu-
mane dhe kombtare pr paqe dhe
prosperitet, ajo q kshillon t mos
kthehet koka prapa, por vetm prpara.
Zonja e nderuar dhe kngtarja e tal-
entuar Alida Hisku u nderua me
mimin e Artit pr arritjet e saj n
fushn e muziks, duke qn fituese e
shum mimeve vite me radhe n fes-
tivalet e kngs n Shqipri n vitet
70-80, deri sa karriera e saj u nda
m dysh nga sigurimi i shtetit dhe Par-
tia Komuniste pr idet e saj, duke
ln dy fmij t vegjl, ku me i vogli
ishte vetm 7-muajsh. Ndonse u godit
nga jeta n burgjet komuniste, ku dhu-
nimet dgjoheshin dhe mbyteshin nga
betoni i qelive, ajo mbijetoi dhe jo
vetm kaq, vazhdoi karriern e saj
dhe ishte ajo q mbshteti luftn e
Kosovs m ndihma ushqimesh dhe
rroba, duke drguar 5 aeroplana me
ndihma, vlera e t cilave shkonte mbi
gjysm milioni Eurosh. Alida, e emo-
cionuar, prshndeti t gjith pjesmar-
rsit dhe Znj. Rragami dhe vlersoi
dhnien e mimit duk thn q kjo
ishte nj dit e veant dhe e paharruar
pr t.
mim ju dha dhe Am-
basadorit t Paqes Globale Z. Can
Tahiri, pr punn e palodhur q ka br
pr kt aktivitet, duke angazhuar
kngtart, kameramane etj. Z. Tahiri
sht i njohur pr punn e tij human-
itare q bn n Gjermani n mbshtetje
t vlerave dhe kulturs Kombtare.
Dr. Flora Brovina solli dhurat pr
Lida Rragamin n emr t grave n
Kuvend t Republiks s Kosovs.
Aferdita Xheladini solli nj dhurat pr
Lida Rragamin n emr t Shoqats
Nn Tereza dhe Shoqats Kulturore
Nermin Vlora Falaschi nga Heidel-
bergh, Gjermani.
Mesuesit e palodhur t
gjuhs Shqip n Angli u mirnjohn
pr punn e tyre t shkelqyer dhe te
palodhur me medalje, konkretisht:
Zyra Elezi, Mirjeta dhe Ismet Pali,
Nexhmije Ahmeti, Anila Zeqiri, Sanie
Pali, Silva Daci, Luan dhe Lida
Rragami.
Koha e dreks ju dha mundsi pjes-
marrsve t bisedonin, krijonin njohje
dhe rrjete m t mdha shoqrore dhe
bashkpunimi, si nj ndr qllimet
kryesore t konferencs.
Seanca e dyt e Konferencs
u pasua me prezantime mjaft mo-
tivuese, dhe u hap nga Z. Avni
Dervishi, Kshilltar i lart politik i
ZVKM Z. Behgjet Pacolli. Z. Dervishi
trajtoi temen Fuqizimi i Gruas Si
munden grate te pershpejtojne procesin
e integrimit? Fuqizimi i Gruas n Poli-
tik A sjell zhvillime t qn-
drueshme?. Ai foli gjr dhe me
statistika rreth fuqizimit t gruas dhe
rolit t saj qeveriss, si dhe fuqizimin
e saj si hallk e rndsishme e inte-
grimit t vendeve tona n familjen
Evropiane.
Dr. Mirela Oktrova, Drej-
toreshe e televizionit Shqiptar TVSH,
trajtoi temn: Risk, sfid apo shans
profili mediatik i gruas shqiptare n
perspektivn e objektivave gjinor t
mijvjearit (Analiz dhe perspek-
tiva), duke i br nj analiz t holl-
sishme zhvillimit t Shoqris dhe
Gruas n epoka t ndryshme.
Znj. Leonora Visoka Weller
bri nj prezantim motivues duke
kapur temn Tranzicioni i Femrs
Shqiptare n 20 vitet e fundit dhe
imazhi i saj n bot. far do t thot
t jesh Grua Shqitpare n shekullin e
21-te. Leonora ishte objektive n
diskutimin e saj dhe realiste pr
gjendjen e gruas sot, pozicionin e saj
dhe far pritt t bht me shum nga
qeverit pr t mbshtetur zhvillimin e
saj, prfshir ketu grat q marrin
pozita qeveritare, t cilat duhet t bejn
m shum pr t ndihmuar gruan.
Znj. Vitore Stefa Leka i pr-
shendeti pjesmarsit dhe foli rreth
rndsis s bashkpunimit
mbarkombtar pr zhvillim dhe rolit
t gruas n kt nism. Ajo u ndal me
konretisht pr t kujtuar grat Shqip-
tar t rna n luftn e kosovs, pr
lirimin e vendit, liri t ciln brezat e
ardhshm gzojn.
Z. Luan Rragami trajtoi temn Roli i
burrit dhe shoqris n prkrahjen pr
prparimin e femrs Shqiptare. Tabut
dhe pengesat kryesore. Rekomandimet
pr t mbshtetur ndryshimet n rolin
dhe poziten e gruas Shqiptare pr
zhvillim ekonomik dhe shoqror.
Prezantimi i tij u prit me shum interes,
pasi ai po fliste nga opozita e gruas,
duke theksuar faktin q mentaliteti yn
shoqror, n prgjithsi, e ndrydh fem-
rn dhe ecurin e saj. Ai theksoi se
femra duhet t ndrgjegjsohet pr t
drejtat e saj, por dhe pr t drejtat q
burri mund t ket mbi t, pr t mos
lejuar violencn dhe abuzimin, i cili
mund t jet verbal apo fizik. Ai thek-
soi se elsi i suksesit t femrs qn-
dron n forcn e saj mendore,
ndergjegjsimin dhe guximin e saj pr
t ndryshuar ato q pengojn pr-
parimin.
Znj. Teuta Halili ngriti zrin
e gruas me aftsi t kufizuara, tabut e
shoqrsi, ndryshimet q duhen br
dhe punn e saj t madhe n kt drej-
tim.
Znj. Remzie Duli dhe Adelina Toplica,
secila trajtuan temen fuqizimit t
familjes, nns, Komunitetit dhe nxit-
jes s atdhedashuris.
Znj. Dava Gjoka prshendeti pjesmar-
rsit dhe aktivitetin, duke prcjell mo-
tivimin q Konferenca i dha, t koleget
e saj n Itali.
Pas Seancave t prezantimeve, Kon-
ferenca vazhdoi me tre seminare
edukuese: (1) Arti i udhheqjes dhe
ndertimi i profilit personal nga Shona
Rowan; (2) Gruaja dhe Fuqia Medi-
atike, nga Dr. Mirela Oktrova; (3) Si t
fillojm njbiznes dhe t ndrtojm
rrjete njohje pr sukses, nga Sue
Tonks.
Gjat gjith dits s Konfer-
encs, isht nj sall e dedikuar pr Ek-
spozitn e Krijuesve Shqiptar, disa
pr t prmendur: foto nga lufta e
Kosovs (150), nga Dr. Mirela Ok-
trova; Piktura nga femijet Shqiptare t
rritur n Angli Enriko dhe Stela Gjeta;
Libra nga autor t ndryshm si Z. Mal
Berisha, Fatmir Terziu, Vitore Stefa
Leka, Alida Hisku, Mardena Kel-
mendi; Koleksion muzikor nga t tal-
entuarat Alida Hisku dhe Alma
Hyska-Civeja.
Konferenca e dits u mbyll
n dark me nj koncert madhshtor
dhe argtues live deri n mesnat me
kngtaret e njohura dhe t talentuara
Alida Hisku, Alma Hyska dhe Benita
Pula ku ndezen salln dhe u shoqruan
me valle dhe kercime energjike t pjes-
marrsve nn tingujt e zerave t tyre t
embl.
Ne dark u dhan tufa me
lule pr pjesmarrsen nga Sllovenia
Ganimete Shala; pjesmarrsen nga Ka-
menica, Gjilani- Besa Hoxha; dy asisi-
tentet n konferenc: Hatixhe Lamnica
dhe Silva Daci; Aferdita Xheladini
pjesmarrse nga Gjermania; dhe Liri
Mustafa si pjesmarrse nga Italia dhe
prezantuese e Koncertit t darks.
Dita e tret e aktivitetit filloi
me vizita turistike n Londr dhe pas-
dite, Ambasada Shqiptare organizoi nje
pritje t shklqer pr t gjith pjesmar-
rsit me nj koktej. I ngarkuari me
pun z. Mal Berisha prshndeti
mysafirt dhe shprehu nderin dhe k-
naqsin q kisht prezencn e shqip-
tarve nga treva t ndryshme, duke
theksuar se Konferenca e Gruas
Shqiptare ishte aktiviteti m i rnd-
sishm q ka br q nga caktimi i tij
n detyrn e tij t re.
Dr. Flora Brovina falenderoi
Z. Berisha pr ftesn dhe i uroi pun t
mbare dhe suksese n detyrn e tij t
re. Falenderoi Znj. Lida Rragami pr
Konferencn dhe suksesin e saj.
Znj. Lida Rragami falenderoi t zotin e
shtpis Z. Berisha pr ftesn dhe prit-
jen e mir, qe po krijonte nje mbyllje t
shkelqyer pr nj Konferenc madhor
mbarkombtare 3-Ditore.
Ajo u shpreh, q si qllim i
Konferencs ka qn nxitja e
Bashkpunimit mbarkombtar n t
gjitha sferat, dhe Konferenca,
prvecse planit t detajuar t puns
dhe temave mjaft t mprehta, ka kri-
juar hapsira bashkpunimi. Dhe vet
Konferenca ka shrbyer si nj model
pr bashkpunim, e cila doli me suk-
ses dhe tregoi rezultatet pozitive t
para.
Ajo theksoi se vetem duke
bashkepunuar, duke qn t sinkro-
nizuar dhe t ko-ordinuar, duke qn
n unitet pr zhvillim ekonomik, do ar-
rijm t bjm Shqiprin dhe
Kosovn modelin pozitiv Ekonomik
n Ballkan, Evrop dhe Bot.
aktualitet /www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 8
NGA SAMI ISLAMI
N
jra nga fushat q, gjithsesi,
ndikon n ndrgjegjsimin
gjuhsor t profileve t
ndryshme shoqrore, padyshim jan
mediat. Me media secili nga ne sht
n kontakt gjat gjith dits; si me ato
t shkruara, gazetat ditore ose peri-
odike, revistat , poashtu edhe me me-
diat elektronike, televizioni, radioja,
interneti etj. T gjitha ngjarjet q ndod-
hin n vend a n bot, si dhe t gjitha
aktivitetet e tjera nga fusha e kulturs,
shkencs, sportit etj. transmetohen te
lexuesi apo dgjuesi kryesisht
nprmes gjuhs. S kndejmi pra,
kur jemi te gjuha, mund t bhet
pyetja, sa jemi kritik pr at se si po e
flasim, apo po e shkruajm at? Kjo
shtje n rend t par i v n
prgjegjsi njerzit q direkt apo indi-
rekt merren me gjuh. Nuk mjafon q
me gjuh t merren vetm gjuhtart,
si ndoshta mund t mendoj ndokush.
Gjuha sht e t gjithve, apo jo?
Duke e pasur parasysh,
mungesn e nj ndrgjegjsimi jo t
mjaftueshm gjuhsor t ksaj kate-
gorie intelektualsh, gabime t tilla n
mediat tona, po dalin pr dit e m
shum. Ksaj radhe, mendoj, se ia vlen
t preken vetm disa probleme t ksaj
natyre. T shkojm me radh!
Shpesh na ka rn ti dgjojm, apo ti
shohim t shkruara konstruktet, si: Nj
qift bashkshortor e adaptoi nj fmij.
N jetimore presin pr tu adaptuar
edhe shum fmij t tjer etj. A e dijn
ata ( n rend t par gazetart, por edhe
t tjert, si lektort, redaktort etj.)
domethnien e ksaj fjale? A konsul-
tohet mjaft fjalori (edhe pse edhe pr
Fjalorin e Gjuhs Shqipe ka far t
thuhet, sigurisht edhe pr mungesat e
tij)? Megjithat le t shohim se thot
ai?
Fjalori i Gjuhs Shqipe,
Tiran, 2006, f. 26 jep kt shpjegim:
ADAPT/OJ, kal. -OVA, -UAR , pr-
dorim librar PRSHTAT. Pra, prsh-
tat nj dhom pr ta br klas, ose
prshtat nj tekst pr nj nivel arsimi
t caktuar etj. etj.
Nga kjo del qart se fjala q do t
duhej t prdorej pr t shprehur kup-
timin q e prmendm m lart nuk
sht ADAPTOJ, por sht ADOP-
TOJ. Nga lat. ADOPTARE q do t
thot marr nj fmij t huaj dhe e
bj si timin (n lidhje me kt shih: B.
Klaiq, Fjalor i Madh i Fjalve dhe i Sh-
prehjeve t Huaja, Zagreb 1974, f.14).
S kndejmi shembujt q i morm n
shqyrtim do t duhej t dilnin kshtu:
Nj qift bashkshortor adoptoi nj
fmij. Dhe : N jetimore presin pr
tu adoptuar edhe shum fmij t
tjer, por jo: N jetimore presin pr
tu adaptuar edhe shum fmij t
tjer etj.
Nuk jan raste t rralla kur
mund t haset n prdorim t gabuar
edhe fjala BIRSOJ (folje),
BIRSIM (emr), I, E BIRSUAR
(mbiemr), n kuptimin e adoptimit.
Po ktu sht nj problem tjetr, se
fjala (folja) BIRSOJ po prdoret
gabimisht edhe ather kur ka t bj
me fmijn e gjinis femrore. Dihet
se fjala BIRSOJ vjen nga fjala BIR (
i biri) q normalisht i referohet nj
fmije t gjinis mashkullore. N
Fjalorin e Gjuhs Shqipe , 2002, fjala
BIRSOJ prdoret edhe kur sht
fjala pr adoptimin si t nj djali,
poashtu edhe apo t nj vajze! P.sh.
Nj qift e birsoi nj djal, por edhe
Nj qift e birsoi nj vajz! Pra nse
birsoj prdoret kur adoptohet nj
femij i gjinis mashkullore, kur kemi
t bjm me fmij t gjinis femrore
duhet t prdoret fjala bijsoj (pra
nga bij). S kndejmi mund t kon-
statohet se konstrukti i drejt do t
duhej t ishte Qifti e BIJSOI nj
vajz. Por jo e BIRSOI nj
vajz!. Fjaln BIJSOJ do ta gjejm
n Fjalorin e Gjuhs Shqipe (botim i
vitit 2006, f.91), por jo edhe n botimet
e m hershme. N fjalor gjejm kt
shpjegim: Bijsoj, e bj bij n shpirt ,
bijoj.
Nj shtje tjetr q,
ndoshta, vlen t shqyrtohet ktu sht
edhe ngatrrimi kuptimor (semantik) i
fjalve dshmor dhe martir ( nga
greqishtja martyros flijues, dshmor
etj. , B Klaiq, f.815) . Duke mos e
ditur, ndoshta, se kto dy fjal jan
sinonime , shpesh ngatrrohen. M ka
rn ti dgjoj n RTK, n RTV 21, e
gjetiu kto dy fjal n konstrukte si:
Varrezat e dshmorve dhe t mar-
tirve i vizitoi nj delegacion shtetror.
N varrezat e dshmorve dhe mar-
tirve do t mbahet nj prkujtim rasti.
Ose edhe m paradoksale: Sot u prku-
jtuan 5 dshmor dhe katr martir! etj.
Dihet mirfilli, se, ashtu si i kemi
fjalt (sinonimet) djal- un, vajz-
goc, fmij-kalama etj , poashtu kemi
edhe sinonimet dshmor dhe mar-
tir. Dhe kur jemi ktu, sht e natyr-
shme se shembujt q i morm n
shqyrtim do t duhej t prdoreshin me
njren apo tjetrn fjal, ose edhe me t
dyjat por pa lidhzat e, edhe, dhe. Se
vet prdorimi i ktyre lidhsave del
sikur kto dy fjal jan t ndryshme
kuptimisht e jo sinonime. Krejt n
rregull do t ishte sikur n mes t k-
tyre fjalve t prdoreshin lidhzat
veuese ose , a, apo. N kto raste kup-
timi i fjalis mbetet i njejt por i sh-
prehur me nj nj sinonim tjetr. P.sh:
Varrezat e dshmorve (ose t mar-
tirve) i vizitoi nj delegacion shtetror
. N varrezat e dshmorve (ose mar-
tirve) do t mbahet nj prkujtim
rasti, etj. Nse fjalia q sapo e cituam
do t mund t merrej si e e rregullt,
ather formulime t rregullta do t
mund t quheshin edhe konstruktet:
Disa djem dhe una po luanin n
oborr! , ose Pes vajza e dy goca je-
tojn n t njejtin pallat! etj.
Nj tjetr fjal q na bie sh-
pesh ta dgjojm , ose ta shohim t
shkruar sht edhe emri viktim-a.
Edhe kjo fjal shpesh po prdoret me
kuptim t gabuar. Krejt sht n rregull
nse kjo fjal prdoret n konstrukte
t tilla, si: Kto ishin viktima t
trmetit (nse dikush humb jetn apo
lndohet nga kjo fatkeqsi natyrore),
ose Duhet t prkujtohen viktimat e
lufts, etj. Por kur ndesh konstruktet,
si: Kto ishin viktima t pafajshme! N
luftn e Kosovs pati shum viktima t
pafajshme! etj. (RTK) kjo nuk shkon.
Konstruktet e tilla jan gabim pr arsye
se vet fjala viktim prmban kupti-
min e pafajsis. Viktim t fa-
jshme nuk ka. T gjitha viktimat jan
t pafajshme.
Edhe n fjalor e gjejm kt
shpjegim:VIKTIM-A Ai q vdes a
q lndohet gjat nj aksidenti a
fatkeqsie natyrore , nga dikush, nga
nj luft etj. viktimat e trmetit, 2 vik-
tim e agresionit. 2. ai q pson pa t
drejt nga nj veprim i gabuar , nga
dikush q e mashtron, nga nj qndrim
i caktuar etj. viktim e vetvetes, vik-
tim e nj mirbesimi; viktim e
dashuris (Fjalori i Gjuhs Shqipe,
Tiran, 2006, f. 1188). Pra nse themi
viktim e pafajshme, sht krejt nj-
soj sikur t themi Uj i lagsht(!) (uji
nuk mund t jet i that, apo jo?!) apo
akull i ftoht(poashtu as akulli nuk
mund t jet i ngroht!) etj.
Dhe krejt n fund vlen t
prmendet se tani von, n n disa
media tona, si n Top Channel, TVSH,
etj, pr fjaln thashetheme-t, po pr-
doret nj trajt tjetr thashethemnaj-
a.Kjo fjal ,si formim krejt artificial,
mendoj, se sht e panevojshme. sht
interesant se n Fjalorin e Gjuhs
Shqipe , Tiran , 2006 (pra botimi i
fundit) kjo fjal del n
formnthashethemanj-a, e jo
thashethemnaj-a, si po dgjohet n
media. Ky mosstabilitet , ndoshta,
dshmon qart se kjo fjal vshtir po
stabilizohet. Kjo divergjenc t bn t
mendosh se kjo fjal e re (edhe kshtu
si sht) a sht gabim n media
thashemnaj-a apo n fjalor
thashethemanj-a?
GJUHA E MEDIAVE DHE DISA
SHKARJE KUPTIMORE

Kur jemi te gjuha, mund t bhet pyetja, sa jemi kritik pr at se


si po e flasim, apo po e shkruajm at? Kjo shtje n rend t
par i v n prgjegjsi njerzit q direkt apo indirekt merren me
gjuh. Nuk mjafon q me gjuh t merren vetm gjuhtart, si ndoshta
mund t mendoj ndokush. Gjuha sht e t gjithve, apo jo?
aktualitet www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 9
Nga Mehmet ELEZI
S
hkollat e para shqipe jan hapur n Shkodr
e rrethin rreth 400 vjet m par dhe
shkolla e lart t paktn 134 vjet m par.
Shkodra ka pasur observatorin e par astronomik
n Ballkan. Gjat qindvjearve Shkodra ka qen
nj metropol i qytetrimit shqiptar e madje bal-
lkanik. Pr disa dhjetvjear shteti komunist e
pati zyrtarizuar nj tez t uditshme, sipas s
cils e para shkoll shqipe n trojet shqiptare
sht hapur vetm n vitin 1887 n Kor. N ku-
jtim t ksaj ngjarjeje 7 marsi qe shpallur si dita
kombtare e msuesit.
Shkolla e Kors bashk me poezin e
Naim Frashrit q i thot ta paim pr jet hua
ka at rndsi q ka, por t dhnat historike jan
t tjera, krejt t tjera. Shkollat shqipe n viset ve-
riore t Atdheut kan gjalluar t paktn qysh prej
katrqind vjetsh. At Donat Kurti n nj studim t
botuar te Hylli i Drits m 1935 flet pr t parn
shkoll shqipe n vitin 1638. Si t parat shkolla
pr sa dijm na ai prmend tri: shkolla e
Pdhans (lexo: Pllans), e Blinishtit e e Shko-
drs. Pr t parn thot se sht hapur m 1638.
Ndrsa studiuesi amerikan Edvin Zhak (Edwin
Jacques) n librin e tij t njohur Historia e pop-
ullit shqiptar nga lashtsia deri n ditt e sotme
(The Albanians: An Ethnic History from Pre-His-
toric Times to the Present) i on shkollat e para
shqipe pak m prpara n koh, n vitin 1632.
Shkolla e par, e dokumentuar, n
gjuhn shqipe u hap n Vel t Mirdits m
1632, shkruan ai. Por kjo nuk ishte e vetmja.
Sipas tij Nj tjetr shkoll mjaft e hershme ishte
hapur n Kurbin m 1632. Prve shkrimit e
leximit aty msohej gramatika shqipe dhe pr-
doreshin librat e Bardhit, Budit e Bogdanit. His-
toriani E. Zhak shton se edhe t tjera u hapn n
Pllan, nj fshat afr lumit Mat, m 1638, n
Troshan, m 1639, dhe n vet qytetin e Shkodrs
m 1698. Autori prmend disa prej msuesve q
shrbyen n kto shkolla. Trheqin vemendjen
mbiemrat e tyre: Shqiptari (Gjon), Shkodrani
(Filip), dhe nj i tret Dhrmiu (Dhimitr), q me
sa duket sht prej nj krahine jugore t vendit,
prej Dhrmiut.
M pas u eln shum shkolla t tjera.
Derisa m 1878, pra nj dhjetvjear para shkol-
ls s par shqipe(!) t propagands s dik-
taturs, n qytetet veriore shqiptare e deri n
Durrs, si nnvizon studiuesi amerikan, kishte
21 shkolla t tjera fillore shqipe, q zhvillonin
veprimtarin e tyre. Ai sqaron se secila prej k-
tyre shkollave kishte rreth tridhjet nxns,
prve asaj t Prizrenit, e cila kishte tetdhjet.
Pr arsye t njohura historike kto shkolla fillim-
isht u hapn n rrethin: n Shkodr dhe n
prgjithsi n qytete pushtuesi kishte kontroll t
fort, t prqndruar, dhe kjo e vshtirsonte deri
n pamundsi hapjen e nj shkolle shqipe.
Shkollat ishin fetare, katolike. Kjo pr-
mas ishte e kuptueshme pr kohn, nuk mund t
ishte ndryshe. Katolicizmi prfaqsonte fen e
par t shqiptarve. N ato kushte sidomos, kur
nprmjet trysnive me e ndrrue fen pushtuesi
synonte deri asimilimin, mund t thuhet se ka-
tolicizmi ishte pjes qensore e identitetit shqip-
tar. Katolicizmi prfaqsonte kulturn dhe
qytetrimin perndimor. E. Zhak citon nj klerik
franeskan shqiptar t quajtur Leonardo, i cili,
lidhur me thelbin e ktyre shkollave, pohon: Ne
jemi m shum misionar t qytetrimit se sa t
fes.
N kt hulli sht edhe Kuvendi i Ar-
brit, i mbajtur m 14-15 janar 1703, t dieln e
dyt t Epifanis, n Kishn e Shn Kollit n
Mrkinj t Lezhs. Si dihet ai u organizua me
nismn e nn kujdesin e drejtprdrejt t nj pape
t madh, Klementi XI, Albani. Studiuesit kan
vn n dukje se nn veshjen fetare t ktij ku-
vendi t organizuar prej nj pape me gjak shqip-
tar fshihej edhe synimi i madh me e mbajt gjall
shqiptarizmn, n kushtet e pushtimit osman.
Edhe fakti q dokumentet e ktij Ku-
vendi historik u botuan njhersh n latinisht
edhe n shqip, treqind vjet m par, dshmon
qartsisht kt synim, ashtu si dshmon se
njerzit q shkruanin shqip nuk ishin t pakt, pra
as shkollat ku ata kishin msuar e msonin shqip.
Sivjet ishte treqindvjetori i Kuvendit t Arbrit
dhe shteti n Tiran bri gjumin e madh, bashk
me institucionet e veta akademike, prfshi m t
rndsishmin institucion shkencor t vendit,
Akademin e Shkencave t Republiks s
Shqipris. Vijimsi e t njjtit qndrim shprfil-
ls q u mbajt edhe pr Nnn Terez, n vitin e
Lumnimit t saj. Po t mos kish br zhurm
shtypi, edhe aq sa u b me kt rast pr Shenj-
toren e madhe, e q ishte shum shum pak, edhe
aq nuk do t ishte br.
Por le t kthehemi prap te shkollat.
Asnj botim zyrtar nuk i prmend ato. Tekstet
msimore n shum vshtrime vazhdojn me
tezat e vjetra. Ndodh pr munges prgjegjsie t
institucioneve shtetrore, pr padije, pr ateizm,
apo sepse jan gjurmt e fryms kundrkom-
btare t diktaturs, e cila e vinte inernacional-
izmin e ideologjin mbi interesat kombtare? A
t gjitha kto kan gisht s bashku n kt mbas-
dore?
Prhapsimi i nj mashtrimi t till his-
torik e ligsisht t shmtuar pr qytetrimin e
vendit tnd, duke e uar hapjen e t pars shkoll
shqipe gati treqind vjet m von se sa sht e
vrteta e dokumentuar prej studiuesve, pr m
tepr n mes t nj Europe ku lulzojn univer-
sitete mijvjeare, sht me t vrtet dika
prbindshore. Esht nj ndr shrbimet m t
kqia q i bhet lenies (kombit) shqiptare dhe
padyshim nj investim pr llogari t qarqeve
parake etnonacionaliste ballkanike. T gjith dik-
tatort e rroposin popullin e vet, por jo edhe
qytetrimin e trashguar, kulturn e gjuhn e tij.
Ajo q ka ndodhur e pjesrisht po ndodh edhe sot
Shqipri, sht e pakundshoqe n llojin e vet.
Me sa duket ishte quajtur politikisht m
e dobishme q, pr inat t Shkodrs e t Veriut
kundrkomunist, pr urrejtje ndaj katolicizmit e
qytetrimin perndimor, le t fundohej edhe
trashgimia kulturore e qytetrimi europian i
kombit.
Me fjal t tjera, jo nusja q kruhej me
mullixhin, por plaka shtrig klithi: pr inat t
sime r tim bir e shtifsha n dh!
Historiani amerikan Edvin Zhak n veprn e nalt-
prmendur shton se m 1877 n qytetin e Shko-
drs kishte edhe nj qendr me ndikim pr
arsimin e lart, Kolegja e Shn Franesk Savierit,
q pajiste me arsim teknik e tregtar rreth 400 stu-
dent.
Kjo shkoll e lart ishte edhe nj
qendr shkencore pr krejt Ballkanin, jo vetm
pr Shqiprin. Sipas ktij autori, nj risi shken-
core n Kolegjin e Shn Savierit ishte Observa-
tori Metereologjik, i themeluar aty m 1888, si i
pari observator astronomik n Ballkan. Ky ob-
servator, thekson Zhak, i vazhdoi shrbimet e tij
t vlefshme deri m 1946, kur u konfiskua nga
regjimi komunist. Shkodra kshtu dshmohet
edhe nj her si nj qendr me pesh e qytetrimit
perndimor jo vetm n shkall shqiptare, por
edhe m gjr, n shkall rajonale.
E vrteta duhet m n fund t thuhet:
datat e themelimit t shkolls s par t lart n
Shqipri nuk lidhen me institutet q i shpalli me
shum zhurm pushtetit komunist e q vazhdo-
jn edhe sot me u njoh si data zyrtare t fillimit
t shkolls s lart. Shkolla e par e lart shqipe
daton t paktn vitin 1877, kur dokumentohet
Kolegji i Shn Franesk Savierit, q pajiste me
njohuri tregtare e teknike 400 student. Doku-
mentohet kjo dat, por nuk dihet: mund t ket
qen hapur edhe m par.
N studimin q e prmenda m lart At
Donat Kurti jep edhe nj t dhn t mrekul-
lueshme pr marrdhniet e vendit ton me at
revolucion teknologjik q e tronditi botn kultur-
ore me fuqin e jashtzakonshme shtytse q u
dha botimeve dhe kulturs n trsi: pr lidhjet
me shtypshkronjn. Ai thekson se shtypshkronja
kishte hyr n Obot fill mbas t gjetunit,
domethn fill pas shpikjes s saj nga Guten-
bergu. Shtypshkronja e Obotit, shkruan At Kurti,
njihet m 1493. Kjo do t thot se ajo ishte futur
n Shqipri vetm 38 vjet pasi Gutenbergu i dha
vendit t vet dhe bots prodhimin m t famshm
t krijess s tij: Bibln e shtypur n shtypshkro-
njn e vet.
Tridhjet e tet vjet pr at koh jan si
tridhjet e tet dit sot, ndoshta m pak. Ai pr-
mend edhe shtypshkronjn tjetr t Shkodrs, q
njihet m 1563, por nuk prjashtohet q edhe kjo
t jet m e hershme.
Shtypshkronja, si dihet, vlersohet si
nj prej shpikjeve m t mdha t gjith kohve.
Studiues t ndryshm e vendosin Gutenbergun,
autorin e ksaj shpikjeje, ndr njqind njerzit m
me ndikim n historin e njerzimit. Madje
amerikani Majkll Hart (Michael H. Hart), e ren-
dit t tetin sipas ktij kriteri. Futja kaq e vrull-
shme, e menjhershme, e ksaj teknologjie
dshmon se n Shkodr e rrethina lidhjet me
Perndimin ishin t drejtprdrejta; dshmon se
aty kishte nj jet intelektuale t dendur, plot en-
ergji, aty shkruhej, krijohej, botohej, prhapej
kultur.
Cilt libra jan botuar n ato vite t
mugta? Mjerisht gjat zhvillimeve t mvon-
shme dramatike n trojet shqiptare ato jan zh-
dukur. Por gjithsesi mund t shpresohet se dika
do t ket mbetur e herdokur do t zbulohet.
Arkivat e Vatikanit e ato t Stambollit kan ende
shum galeri t paprekura prej nesh.
(Ribotim)
SHKOLLA E PAR
ISHTE N SHKODR
BEJME MBUSHJE DHE RIMBUSHJE
TE KARTAVE DIGITALB DHE TRING
1 MUJORE 3 MUJORE 1 VJEARE
DISPUNOJME DEKODER TE DIGITALB DHE TE GJITHE
LLOJET E APARATURAVE TE TJERA
UNIT 5PAGE GREEN ROAD
LONDON N15 4PG TEL.02088011538, Mob: 07983570355
OSE NE FAQEN TONE TE INTERNETIT
www.fmsat.co.uk
BEJME GJITHASHTU INSTALIMIN, RIPARIMIN DHE
RREGULLIMIN TEKNIK TE APARATEVE TUAJA
F&M SATELITE SHOP
ME NJE EKSPERIENCE SHUMEVJEARE
JU OFRON MIME SHUME TE LIRA
FMSATUK ben ulje cmimesh Dekoder 95
Digitalb abonim 1 vit 135, Digitalb+SSport
1vit 235,Digitalb+SSport+HD 1vit 260
J
E
P
U
N
I M

S
H
U
M

A
F

R
M
V
E
T
U
A
J

P

R

K

T
O

P
A
S
H
K

DRG
O
NI PARA DUKE PRDO
RUR M
IM
ET TO
NA
T LIRA DHE SHRBIM
IN E SHPEJT N 10 M
INUTA
*

*N varsi t kohshrbimit t operatorve lokal. Prve tarifave t transferimit t aplikueshme pr nj transaksion, mund t zbatohet nj kurs i kmbimit t monedhs q vendoset nga MoneyGramose agjentt e saj. T gjith agjentt e msiprm jan agjent t MoneyGramInternational Limited n ofrimin
e sherbimeve te transferimit te parave. Post Offce dhe Post Offce logo jane te regjistruara si marka tregtare te Post Offce Ltd. MoneyGramnternational Limited eshte e autorizuar dhe e kontrolluar nga Autoriteti e Sherbimit Financiar. 2012 MoneyGram. Te gjitha te drejtat e rezervuara.








































































































































































































































A Class Motors
Na kontaktoni
Agim Halili
tel;02084530008
mob;07932024665
www.aclassmotors.co.uk
info@aclassmotors.co.uk
34c Park Royal Road
Park Royal
London, NW107LN
JU MIRPRESIM
Mos harroni!
Nese thoni se keni shkuar nga Gazeta
The Albanian prfitoni; *10% ZBRITJE
Me eksperienc 12
vjeare n Angli
Bjm Servisimin,
riparimin e t gjitha
llojeve dhe modeleve
t automjeteve
si sherbime tjera
-Skanimin e problemeve
elekronike
si dhe rregullimin e
tyre,
-Goma
-Regjistrimin e gomave
-Saldime,
-Modifikime,
-e shum shrbime
t tjera
BEJM GJITHASHTU
EDHE KONTROLLIN
TEKNIK (MOT)
Garazhi yn sht
i liensuar pr lshimin
e ertifikats s emotis
english faqe 23 intervista www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 11
NGA FIONA MCILWHAM
K
y lloj diskutimi sht jashtza-
konisht i rndsishm. Media
luan nj rol vendimtar jo
vetm n raportim, por edhe i jep
form politikave dhe zhvillimeve n
Evrop. Procesi i integrimit t
Shqipris si edhe debati rreth tij,
meriton, dhe do t krkoj, angazhimin
e plot t mediave n mnyr q t ket
sukses.
N Shqipri, t gjitha partit jan -
ose thon se jan - t prkushtuar pr
progresin e Shqipris n BE. Dhe
shqiptart e thjesht - mbi tetedhjete
per qind (80%) e tyre - jan pro hyrjes
n Bashkimin Europian. Kjo deshire
sht shum pozitive dhe prputhet
me ambicjet strategjike t BE-s pr t
integruar Shqiprin dhe rajonin. Pra
kemi nje kombinim perfekt. E
megjithat, progresi i Shqipris, si e
dim, nuk ka qen aq i qet dhe i sh-
pejt. Shqipria ka marr dy Jo pr
statusin kandidat dhe hapjen e negoci-
atave. Pr dallim, Serbia ku sipas
sondazheve entuziazmi eshte me i ulet
tridhjete e gjashte per qind (36%)
po vepron, po arrin rezultate dhe ka
ecur prpara.
Media ka nj rol vendimtar pr t anal-
izuar dhe ngushtuar kt hendek
pr t eksploruar se far punon dhe
far jo, dhe pse. sht jetike q media
t mos raportoj vetem titujt e
vendimeve, apo t prsris ose t am-
plifikoj reagimet politike, por t anal-
izoj, shpjegoj dhe informoj. Media
ka nj rol t rndsishm n shp-
jegimin e ans teknike, interpretimin e
krkesave t BE-s, dhe investigimin e
prgjigjes politike dhe progresit.
'sht m e rndsishmja, media
duhet t shikoj prtej politiks, t jap
pikpamje t ndryshme, dhe hapsir
pr debat t pavarur dhe t udhhequr
nga ekspertt.
Zgjerimi i BE-se sht nj mundsi
strategjike e jashtzakonshme pr
Shqiprin, pr kt rajon dhe pr BE-
n. sht nj shans pr t rritur sigur-
in dhe begatin ton t prbashkt.
Kjo realizohet vetem nse ne mirato-
jm sisteme dhe standarte t pr-
bashkta. Procesi i Antaresimit sht
projektuar pr t arritur pikrisht kt.
Esht nj projekt kompleks, teknik dhe
gjith-prfshirs. Integrimi Europian
sht nj projekt kombtar - nuk mund
t bhet prgjysm ose sa pr t fituar
vota. Funksionon m mir vetem nse
t gjitha institucionet dhe faktort
perkushtohen dhe bjn presion pr
prparim dhe reform; kur axhenda
sht e brendshme dhe kur reforma
nuk bhet pr ti br qefin BE-s, por
pr t prmirsuar jetn e shqiptarve
t zakonshm. Media n Shqipri ka
nj rol themelor q publiku ta kuptoj
m mir kt proces dhe q t arrij
nj angazhim sa m t gjer.
Ky debat sht pjes e ksaj axhende.
Po angazhon disa nga zrat m t
rndsishm dhe jep disa knd-
vshtrime t reja. Un dua t prg-
zoj Institutin e Medias dhe t gjith
kontribuesit q kan dorzuar eset.
Un jam e knaqur q Britania e
Madhe pati mundsi t mbshtes
projektin financiarisht. Shpresoj se
ky sht fillimi i dikaje m t madhe
dhe m t qndrueshme.
*Fjala e ambasadores britanike Fiona
McIlwham mbajtur dje n tryezn e
rrumbullakt organizuar nga Instituti
Shqiptar i Medias.
INTEGRIMI EUROPIAN
DHE ROLI I MEDIAS
Transporti falas kudo q t jeni n Londr
forum www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 14
Si e ndjet veten kur shkruat poez-
it tuaja t para, n far moshe i
keni krijuar ato dhe a mund t kuj-
toni disa prej tyre?
Qysh n mosh t vogl, kam qen i
dhn pas leximit t librave, si t au-
torve shqiptar, ashtu dhe t autorve
t huaj. Leximi sistematik, kultura e
vendit ku linda dhe u rrita, edukimi pa-
triotik i familjes, kontakti me njerz t
msuar dhe sidomos me krijues t sfer-
ave t ndryshme, etj, m ushqyen
frymzimin letrar dhe muzikor. Natyr-
isht, nxitsit e par n krijimtarin time
t kahershme kan qen prindrit e mi
e sidomos xhaxhai, Xhemali dhe halla
Sanie, ndr msuesit e par t fshatit,
me t cilt ia vlen t krenohem. Por
edhe shkolla bnte nj pun t mir me
nxnsit me prirje. Kshtu, mund t
prmend msuesit e mi t athershm,
si: Rexhep Hoxha, Zeqir Prapa, etj.
Ndrsa redaktor dhe botues
t vjershave t mia t para n Ush-
timn e maleve kan qen dy ish-
gazetart e talentuar t ksaj gazete,
redaktor t kulturs, q t dy bashkf-
shatar t mi, Kamber Farruku dhe
Hysni Bruci.
M von m ka ndihmuar edhe
shkrimtari dibran Xhafer Martini. Kur
isha n shkolln e mesme artistike n
Tiran, me ndihmn e Dritro Agollit
munda t botoj n gazetn Drita
vjershn time t par, pastaj dhe cikle
e ndonj tregim n disa revista e gazeta
t tjera letrare t kohs. Disa nga kri-
jimet e para t botuara n organet qen-
drore kan qen: Nj fjal e
Lasgushit, Ma prmend fshati
emrin, Njatjetani e tjer, tregimet:
Imazhi I prishur, Dashuri n
bjeshk, e ndonj tjetr.
Qysh n fillim krijimi i
poezive m kan shkaktuar knaqsi t
veant estetike. Un vazhdoj t
shkruaj poezi t drejtprdrejt dhe t
trthort, konkrete dhe abstrakte.
Shkruaj kshtu pr t knaqur gjith
kategorit e lexuesve t mi, t cilt,
tashm, nuk jan t pakt. Anoj nga
poezia me rim. Anglezt thon: No to
rime its a crime - poezia pa rim sht
nj krim.
Si e shpjegoni, q juve keni lvruar
prozn e gjat, poezin e poemn,
nj dukuri kjo shum e rrall tek
krijuesit e letrave?
Kam nisur t shkruaj proz t shkurtr
dhe t gjat, pothuaj njhersh me
poezin. Here pas here matesha ti pr-
cillja pr botim, por se dija as vete se
pse frenohesha. Qysh ather mendoja
se dhe ata q botonin proz nuk thonin
dika m shum. Shkrimtart m t
mire t sotm, thot Gete, nuk jan ata
q thon gjra t reja, por t tjer, t
cilt gjrat e njohura i paraqesin n
mnyr t till si t mos jen thn
kurr m par. Ndrsa Franc Kafka tek
Trail thot se, ka shum shkrimtar
t preferuar, por shum pak vepra q
si hiqen mendsh. Po t kisha parasysh
kt thnie, edhe un duhet t kisha bo-
tuar proz t gjat qysh kur isha, se
paku, njzet vje.
Sepse romanet Vetvrasja e
shpirtit dhe Bjeshkt e dashuris
mund t them se i kam pas gati t pr-
funduara qysh ather. Sa pr poemat,
do thosha, se nuk kan ndonj difer-
enc me poezin. Bile n Angli, poe-
mat pothuajse njehsohen me poezit.
Ai q shkruan vjersha, mund t shkruaj
edhe poema. Tjetr gj se dikush
guxon e dikush jo. Megjithat, sht e
vrtet se n kto njzet vjetet e fundit
poemat n letrsin shqipe, pothuajse,
kan munguar.
Keni shkruar edhe disa libra
pr fmij, n proz e n vargje, t cilat
jan pritur shum mir nga lexuesit e
vegjl. Ku e keni gjetur frymzimin
dhe a do ta vazhdoni krijimtarin n
kt fush?
sht e vrtet q kam shkruar disa
libra pr fmij. Me kan frymzuar
autort e huajt dhe shqiptar. Un edhe
sot nuk ndihem as poet e as shkrimtar
prpara emrave t mdhenj si n
letrsin pr fmij ashtu dhe n at
pr t rritur. Jam thjesht nj mik i li-
brave t tyre. Libri im i par pr fmij
dhe adoleshent ka qen Lejlekt e
lumit tim q vjen fill pas librit
Ngado syt e vajzs, libr me poezi
pr t rritur, botuar n vitin 1993 nga
shtpia botuese Enciklopedike.
Lejlekt e lumit tim kam ndrmend
ta ribotoj se shpejti bashk me nj libr
tjetr me fabula Grindja e skeleteve
pasi nuk m kan knaqur paraqitjet e
tyre t jashtme. Natyrisht, do ti pa-
suroj edhe n prmbajtje, edhe n
ilustrimet figurative. Ribotimi, thote
Kadare, vjen nga liria e vete veprs pr
tu shprfaqur n mnyrn sa m dinji-
toze.
Edhe librat pr fmij nuk
me jan pritur keq. Lejlekt e lumit
tim ka qen m I mirprituri, ndoshta
ka ndikuar edhe parathnia shum e
mir e Odhise Grillos. Edhe Njzet
lumenj rrjedhin n klasn time botuar
nga Dituria m 2007, sht pritur
mir nga lexuesit e vegjl dhe pothua-
jse sht shitur krejt tirazhi, po kshtu
dhe poemat fabulike, etj. Do vazhdoj
t shkruaj letrsi pr fmij, pasi kt
lloj letrsie e lexojn edhe t rriturit.
Si autori me nj krijimtari tashm t
shumt, a mund t na shpjegoni ra-
portin n mes reales e imagjinares
n krijimet tuaja n t gjitha zhan-
ret?
Ksaj pyetjeje se kam aq t lehte tI
prgjigjem shkurt, pasi sht nj pyetje
e vshtire dhe krkon koh dhe faqe t
tra gazete.
Pr realen dhe imagjinaren
jan shkruar mijra ese, studime dhe
krkime. Un mund t them se edhe
fantazit m t guximshme, madje dhe
ato q mund t shihen si jashttoksore
e kane nj baz, sado t padukshme,
dhe ajo sht realja.
N krijimtarin time, si n proz dhe
n poezi, mund t hasesh sa rill
(kupto:realitet) aq edhe fikshen (fan-
tazi). Arti, dihet, ssht vetm
pasqyrim, por edhe rikrijim. Jo vetm
shkrimtart, artistt, shkenctart, por
edhe boksiert duhet t ken m shum
fantazi sesa, forc fizike. Pr kt
mbase thoshte Muhamet Ali, kush ska
imagjinat, nuk ka as krah. Por kri-
juesit me t mir nuk duhet, mendoj, t
mjaftohen vetm me fantazin dhe tal-
entin e lindur. T dyja kta t fundit,
zbehen, veniten e vdesin, nse nuk ke
vullnet t hekurt n punn tnde, nse
nuk studion dhe prvetson kulturn e
profesionit e, sidomos, nse nuk lexon
sistematikisht. Ndaj rron aforizmi
francez: kur lexova shum, kuptova
se skisha ditur asgj.
N nj artikull t kohve t fundit ju
shkruani: Treva e Muhurrit edhe
para kohs s Dines (Hoxha)- thek-
soi profesor Zihni Sakoka qene treva
me figurative e Dibrs pse jo edhe e
gjith Shqipris. A mund ti shp-
jegoni lexuesit se prse u shpreh
kshtu Profesor Sako?
Kt gj e kam thn n pr-
cjelljen q I kam br romanit tim t
tret Gurkshtjella, i cili u publikua
vetm nj muaj m pare nga shtpia
botuese Toena.
Si e them edhe n shkrimin
e gazets Rruga e Arbrit,, profesor
Zihniun vetm at rast e kam takuar n
gjith jetn time. Ai tha ato fjal q
prsritni ju. Por ato fjal u than n
kafene. Si e kam theksuar dhe n pr-
cjellje, mua sm bn aq shum pr-
shtypje fjalt q nnvizoni ju, sesa ato
fjal t tij pr Dine Hoxhn, kur, si e
di edhe ti po aq sa dhe un. Dinja ishte
nj armik i shpallur me germa t
mdha nga partia n pushtet. Kshtu q
un, si e them dhe n shkrim, u nd-
jeva keq, pasi pata frik se mos kisha t
bja me ndonj provokim.
Megjithat, pr merakun
tnd dhe t lexuesit, mund t them
se treva e Muhurrit, sht po aq
figurative sa dhe trevat e tjera t
Dibrs. Tjetr gj pastaj se midis
tyre ka edhe t prbashkta, edhe
veanti, t cilat, gjithsesi, gjykoj se
nuk mund t bhen t ditura n
kt bisede t shkurtr.
Koht e fundit keni dal para
publikut me nj album me
kng, me tekst te shkruar,kom-
pozua dhe t knduar nga ju
vet, edhe kjo shum e rrall.
Vetvetiu lind pyetja. Kjo ishte nj
shprthim i astit, nj dhunti, apo
nj mjeshtri q e keni patur para se
t shtegtoni n Angli?
Po. sht e vrtet q kam
dal koht e fundit prpara publikut
edhe me nj CD, prndryshe, me nj
disk apo nj album me kng popul-
lore qytetare. Mua n jetn time t de-
ritanishme, gjithmon, m kan
interesuar letrsia, muzika dhe sporti.
Qysh i vogl kam pas luajtur mir fut-
boll dhe vjershn e par, uditrisht, e
kam shkruar pr sportistin. Kur sia
dola t bhem futbollist, (kupto: i
federuar me ndonj skuadr) iu vura
muziks dhe me pas ose njhersh,
letrsis.
Kto dy t fundit, mbeten, si
me thn, dy pasionet e mia, t cilat,
koh pas kohe, jam rrekur ti shaloj,
paka sesa ia kam dale mbante. Kam
knduar dhe jam i incizuar n Radio
Tirana dhe Radio Kuksi me disa
kng q n moshn pesmbdhjet
vjeare, si: Cila je ti q shkon bregut
t Drinit kng e Rexhep Hoxhs,
Kam gjet nj shami kng e Hilmi
Kolgjegjs, etj.
Pastaj fitova me konkurs t
drejtn e studimit n shkolln e mesme
artistike n Tiran. Dhe m n fund,
kreva studimet pr gjuh letrsi n UT.
Kam knduar me ansamblet e t gjitha
shkollave q kam kryer. Dhe qysh
hert kam pas kompozuar kng folk-
lorike dhe popullore kur isha msues
muzike n Qaf-Murre, Selisht, Kas-
triot, Sin e sidomos kur punoja n
Peshkopi.
N rastin e fundit me ka pas
ndihmuar shum kompozitori i shquar,
njhersh, mik i vjetr imi, Prparim
Tomini. Edhe kur jetoja n Burrel
kam pas bashkpunime me nj tjetr
kompozitor t shquar Naim Gjoshin.
M pastaj me Afrim Alin, Esat
Rukn, Fatmir Lekn, Shefqet Mern,
etj. Por, nse kam sadopak talent si n
letrsi dhe n muzik, at e kam t
trashguar prej dy prindrve t mi t
paharrueshm.
N vitin 1995 paraqita nj
kng t muziks s leht n festivalin
kombtar t kngs n televizion, kup-
tohet me tekst dhe muzike t shkruar
nga ana ime. Knga, e cila mu kthye,
titullohej T pata thn.
Mjeshtri Shptim Sarai, ather m
tha se ka nevoj pr pak shtrirje,
pavarsisht se nuk hyri n festival
ksaj radhe, kjo sdo t thot se knga
nuk do t kndohet.
N Londr, n vitet 1999-
2001 kreva nj kualifikim n muzik, i
cili mendoj se m ka hapur mjaft hori-
zont se si mund t kompozohen dhe
kndohen kngt, sidomos ato popul-
lore dhe qytetare. Kshtu edhe pse kam
gati pothuaj dy qind knge t
ndryshme, nuk jam dhe aq i knaqur.
Ashtu si ne letrsi edhe n fushn e
muziks dhe t kngs mendoj se jam
mjaft ambicioz.
Sidoqoft, m gzon fakti
q, si albumi prej dhjet kngsh edhe
tre vidio-klipet e prgatitura nga
shtpia diskografike Elrodi Music TV,
jan pritur mir nga masa e gjer e
dgjuesve, por edhe nga specialist
dhe profesionist shum t njohur t
muziks shqiptare.
Sa pr at qe ju thoni se edhe kjo sht
nj gj e rrall, un, q t jem i sin-
qert, nuk mendoj kshtu.
Dhe s fundi cilat jan planet kri-
juese n t ardhmen, mos ndoshta do
t provoni edhe tregimin?
Planet krijuese pr t ardhmen, si rreg-
ull, nuk parathuhen. Por ja disa prej
tyre: kam pothuajse gati pr botim tre
romane t tjer: Shpresa, Zri i
malit t Shnmris dhe Fakinfe-
mer, dy vllime me tregime; disa libra
me poezi si pr t rritur dhe pr fmij,
dy drama, Kushrinjt e kqij dhe
Pr t qen njri, nj roman tjetr n
vargje: Metamorfoz si dhe dy libra
t prkthyer nga anglishtja n shqip:
Sonetet e Shekspirit dhe Poezi nga
shum kultura t bots.
Faleminderit!
Pai gjithmon suksese!
Bisedoi: SELMAN MZIU
Rruga e Arbrit
NAIM BERISHA: N KRIJIMTARIN
TIME KA REALITET DHE FANTAZI
Red Driving School
Instruktori Shqiptar
Artan Jakupi
ne sherbimin tuaj
Menyra me e lehte per te
marre patenten
angleze
Mesimi i pare 15 ora
Mesimet e tjera 20
Per 10 ore 190
Ju ndihmojne nese deshironi
te beheni instruktor
Kontaktoni Artanin
07769628835
Prepaid MasterCard

The New Lycamoney Prepaid MasterCard


No credit checks, Instant approval, Use today
CONTROL YOUR BUDGET
Manage your money and get free text
alerts whenever you use your Lycamoney
card
NO STRESS
Only spend what you have, no
unexpected bills at the end of the month
SAFE
Safer than carrying cash, chip & pin
secure
ON-LINE
Ideal for spending on-line
4.99
Send money home for FREE
For more information please visit www.lycamoney.co.uk
or call us on 020 7132 1100
To get your card visit www.lycamoney.co.uk or nd
your nearest outlet
The Lycamoney Card is issued by Transact Network Limited pursuant to licence by
MasterCard International. MasterCard and the MasterCard Brand Mark are registered
trademarks of MasterCard International Incorporated. Sending money requires the upgraded
Lycamoney Silver Card and at least one companion card. Local laws in India mean that you
may not send companion cards to India for purposes of sending money.










































your near
d o get your car TTo







est outlet your near
.lycamon visit www







.co.uk or ndd eyy.







your near
i f t
may not send companion cards to India for purposes of sending money
ycamoney Silver Card and at LLy
trademarks of MasterCard International Incorporated. Sending money requires the upgraded
MasterCard International. MasterCard and the MasterCard Brand Mark are registered
ycamoney Card is is The LLy
or call us on 020 7132 1100
e informat FFor morr







est outlet
l
may not send companion cards to India for purposes of sending money
ycamoney Silver Card and at least one companion card. Local laws in India mean that you
trademarks of MasterCard International Incorporated. Sending money requires the upgraded
MasterCard International. MasterCard and the MasterCard Brand Mark are registered
ransact Network Limited ssued by TTr
your near
or call us on 020 7132 1100
.ly ti l i it tion please visit www







k
. may not send companion cards to India for purposes of sending money
ycamoney Silver Card and at least one companion card. Local laws in India mean that you
trademarks of MasterCard International Incorporated. Sending money requires the upgraded
MasterCard International. MasterCard and the MasterCard Brand Mark are registered
ransact Network Limited pursuant to licence by
or call us on 020 7132 1100
.co.uk ycamoneyy.
histori www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 16
histori www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 17
koha e lire www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 18
Shpesh ndodh q njeriu, per shkak te
stresit, nuk sht i vetdijshm pr sas-
in e ushqimit qe ha dhe as ka sht
duke ngrn.
SHMANGNI KRIPN
Sasia e rritur e krips s konsumuar
bllokon gjndrat q prodhojn adrena-
lin, e cila ju ofron energji shtes dhe
ua shton disponimin. Do t jeni nervoz,
t lodhur dhe prsri shum shpejt t
uritur.
SHMANGNI SHEQERIN
Marrja e tepruar e sheqerit shkakton
rnien e prqendrimit, rrahjet e shpej-
tuara t zemrs, harresn, madje edhe
vshtirsi me shikimin por edhe agre-
sivitet. Nse mblsirat i hani n
mbrmje vshtir do t flini, ndrsa t
mos prmendim edhe q do t
humbisni dshirn pr seks pasi q in-
jeksioni i forcs do t veproj shum
shkurt. Do t zhduket ende pa arritur te
shtrati. Konsumimi afatgjat i sasive
shkakton tendosjen e pankreasit dhe
sjell deri te diabeti.
USHQIMET DJEGS
Ushqimet q e prshpejtojn orga-
nizmin, sikur xhenxhefili apo speci,
jan t mira, por nse merren me mas.
Assesi nse jeni n ndikimin e stresit.
Pas marrjes s ushqimit djegs orga-
nizmi fiton energji t re dhe at e
przien me stresin me ka edhe e rrit
m shum. Prve ksaj, ushqimi
djegs ua humb gjumin, kshtu
q mos gaboni ta hani n
mbrmje para fjetjes. Kafja Pija
e zez sht burim i stimu-
luesve, kafeins (nxit krijimin e
hormonit t stresit, kontribuon
n mbledhjen e yndyrs rreth
belit, dmton zemrn dhe
trurin), teobrominit dhe teofil-
init (ju kthjellin, dhe kta mund
t shkaktojn probleme me gju-
min).
Pijet e gazuara
Kombinimi i kafeins dhe
sheqerit dhe i ngjyrave artifi-
ciale paraqet grumbullimin e
stresit n shishe! Disa decili-
tra t pijes s ftoht, e cila do
tju freskoj pr shkurtazi, do t
bj q sheqeri t vrapoj
npr gjak, do t ndalet n
pankreas, barku do t shoko-
het nga ftohja, ndrsa ju pr shum
shkurt do t jeni hiperaktiv.
ALKOOLI
Secila pirje e alkoolit gjat kohs s
tollovis n pun sht e dmshme pasi
q ai nn ndikimin e insulins shndr-
rohet n yndyr dhe akumulohet n
mli. Sherri i tij mlia nuk mund t
kryej funksionin e filtrimit, ndrsa
pikrisht kt e bn kur punon jasht
orarit, kur jeni nn stres. Toksinat
mbeten n trup dhe prqendrohen
npr organet prreth. Sa m shum q
ka gota me ver pas darks, kjo sht
fatale.
MISHI I KUQ
Prbrsit e mishi t viit dhe mishrave
t ngjashm rrisin nivelin e norepine-
frins, q jan t lidhur me rritjen e
ankthit dhe stresit.
Ushqimet q jan t
dmshme pr shndetin
S
a shum gjra mund t shkakto-
jn dhimbje koke. Afatet. Grind-
jet. Shefat e bezdisshm.
Bllokimet n trafik. Madje edhe gjrat
e mira mund tju japin dhimbje n
kok. N prgjithsi kokdhimbjet jan
reagimet e trupit tuaj ndaj stresit fizik
apo emocional. Ai stres mund ti bj
muskujt n kokn dhe qafn tuaj t
kontraktojn dhe kshtu krijojn
kokdhimbje tensionuese.
Apo mund ti bj ent e
gjakut t ngushtohen dhe pastaj t zg-
jerohen pr t prodhuar migrena apo
kokdhimbje vaskulare. Dhe nse si-
nuset tuaj jan t mbushur apo t in-
fektuar, shpesh rezultojn me
kokdhimbje shprthyese. Pavarsisht
sikletit, shumica e kokdhimbjeve jan
t prkohshme dhe reagojn mjaft mir
ndaj tretmanve q i bni vet dhe i
mbani n dollapin e ushqimeve
RRNJA E XHENXHEFILIT
SI AJ
Xhenxhefili mund t veproj kundr
migrens duke penguar sintezn e
prostaglandinit. Pr shum xhenxhefili
ndihmon t ndalen t przierat q sh-
pesh shoqrojn migrenat. Bni nj aj
duke zier e vluar leht tri copa me
mas ereku t rrnjs s xhenxhefilit
n dy filxhan uj, t mbuluar, pr 30
minuta.
VAJ T TRUMZS DHE
ROZMARINS PR FRKIM T
KOKS
Pr t qetsuar dhimbjen e koks, qitni
disa pika t vajit esencial t trumzs
apo rozmarins n duar dhe drejt n
ball. Bni masazh t leht lkurs suaj
dhe pastaj qndroni t qet pr disa
minuta.
N nj studim t vitit 2010,
hulumtuesit kan zbuluar q vajrat e
rozmarins dhe trumzs prmbajn
carvacrol, nj substanc q vepron si
agjent COX-II, ngjashm si veprojn
ilaet antiinflamatore pa steroide, si
sht ibuprofeni.
AJI KAMOMIL
Pak pushim n agjendn tuaj t ng-
jeshur mund ta qetsoj pak tensionin
q shkakton shum kokdhimbje. aji
i kamomilit ka prbrs q ndihmojn
t lehtsojn dhimbjen dhe tju relak-
sojn. Prgatiteni ajin duke prdorur
nj qese kamomil n nj filxhan me uj
sapo t vluar. Lreni t lshoj mbu-
luar pr 10 minuta. mblsojeni me
mjalt, nse keni qejf. Ndani disa min-
uta ta derdhni ngadal ajin e nxeht
derisa qndroni n nj vend t qet.
VAJI I PEPERMINTIT
DHE I LIVANDS PR LARJE
T KMBVE
Disa mjek t medicins popullore be-
sojn q larja e kmbve sht mjet i
fuqishm shrues pr kokdhimbjet.
Uji i ngroht e trheq gjakun n km-
bt tuaja, duke e lehtsuar presionin n
ent e gjakut t koks. Duke shtuar
disa pika t vajrave t pepermintit dhe
livands, aroma siguron nj lehtsim
qetsues.
MAGNEZI
Hulumtuesit e kokdhimbjeve
thon q ata q vuajn nga mi-
grena duhet ta mbajn kt min-
eral esencial n arkn e tyre
medicinale. Duket q personat
q vuajn nga migrena kan
nivele t ulta t magnezit n
trurin e tyre gjat sulmeve dhe
munden po ashtu t ken
munges t prgjithshme t
magnezit. N fakt dy
studime klinike me placebo,
kan treguar q marrja e shte-
save t magnezit mund t ndal
dhimbjen e koks. Ekspertt
rekomandojn marrjen e 400
miligramve t magnezit t ke-
latuar n dit, oksidit t mag-
nezit, apo magnezit t liruar
ngadal, ku t gjitha mund ti
gjeni n farmaci. Kujdes: mag-
nezi mund t shkaktoj diarre
tek disa njerz.
VITAMINA B2
N nj studim, marrja e 400
miligramve t ksaj vitamine, e njo-
hur si riboflavin, do dit pr tre
muaj, ka zvogluar migrenat n 59 pr
qind t vullnetarve, n krahasim me
vetm 15 pr qind tek vullnetart t
cilt kan marr placebo.
Ekstrakti i rapuhs (Petasites hybridus)
Nj barishte e quajtur rapuha ka dsh-
muar veten aq efektive pr lehtsimin
e migrens q mjekt e specializuar n
kurimin e migrens shpesh e rekoman-
dojn.
T paktn tri studime jan
kryer me Petadolex, nj ekstrakt i ra-
puhs pr t cilin nuk ka nevoj pr re-
cet nga mjeku, dhe n do studim,
barishtja n mnyr t konsiderueshme
ka reduktuar sulmet e migrens kur
sht krahasuar me placebon. Doza e
rekomanduar sht 75 miligram n
dit pr nj muaj, pastaj 50 miligram
dy her n dit.
Shtat shrues t kokdhimbjes
q duhen mbajtur afr
S
hkenctart amerikan
thon se konsumimi m i sh-
pesht i hudhrs on deri te
dobsimi i proceseve t cilat jan
t lidhura me zhvillimin e kancerit.
Hulumtimet nga Ohio State Univer-
sity kan pohuar se konsumimi i
shtuar i hudhrs n organizm lid-
het me gjasa m t pakta pr
shndrrimin e nitrateve nga disa
llojeve t ushqimit dhe nga uji i
kontaminuar n lidhje kimike t
cilat mund t sjellin zhvillimin e
kancerit.
Revista shkencore Ana-
lytical Biochemistry ka shkruar se
efekti pozitiv i hudhrs n paran-
dalimin e ktyre proceseve mund
t shihet edhe duke testuar urinn
Hudhra parandalon kancerin
english faqe 23 koha e lire /www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 19
Horizontalisht
1 Emer mashkulli, mbi bazen
e turqishtes.
6 Grumbull i madh.
11 Jo hyj.
14 Neurologji.
15 Aktorja, Besa.
16 Emer i huaj femre.
17 Kengetar yni.
19 Armiku i Budes.
20 Shkopi qe ia kalojne atletet
njeri-tjetrit gjate nje gare
vrapimi (Sh.Shq.).
21 K.F. italian.
23 Ish-futbollisti gjerman,
Valter.
24 Kengetarja e njohur, Foks.
25 Dhanorja e peremrit
"dikush".
29 Prove. 30 Kampionia.
31 Legjendat. 33 I afermi.
36 Regjisorja, Grabocka.
37 Takim i nivelit te larte.
38 Emnak i Amires. 39 Regjisori
i njohur, rrahmani.
40 Ai qe interpreton ne film.
41 Sheshi. 42 Bujtine.
44 Burimet e ndricimit.
45 Emer i huaj femre.
47 Autoritet. 48 Venia e notave.
49 Gjendje shqetsimi e me
kokarje. 54 Adut.
55 Marrje e tipareve italiane.
57 Dafine. 58 Emri i Ataturkut.
59 Ira, meria. 60 Organizate ter-
roriste baske.
61 Morale.
62 Liber hartash.
1 Vendes. 2 Hall.
3 Lloj motociklete e Suzukit.
4 Kengetari, Vladi. 5 Kshilltarja
ligjore e ngarkuar pr kryerjen e
disa veprimeve juridike. 6 Lloj
kemishe. 8 Rend namazi ne xhami.
9 Territoret ku sundojne imamet.
10 Vazhdimet. 11 Pergenjeshtrimet.
12 Emer mashkulli ilir.
13 K.F. nga Prizreni. 18 Special
Tertiary Admissions Test.
22 ... Vegas. 24 Figure mitike
greke. 25 Gamile. 26 Emri turk per
Pejen. 27 Vizatimi qesharak.
28 Ajo qe lidh brigjet e nje lumi.
31 Ama e bletes. 32 International
Maritime Organization.
34 Lloj lende plasese. 35 Pasuri e
patundshme. 37 Latohet. 38 Perzg-
jedhesi i kombetares shqiptare,
Han. 40 Q i mungon gjallria
(fig.). 41 Shtet fqinj i Turqise.
43 Qytet ne Nigeri. 44 Lloj vegle
pune. 45 Botime te pervjetshme
kalendarike. 46 Shenj q prfaq-
son nj tingull muzikor (sh.shq.).
47 Kengetarja, Hoxha. 49 I moshes
se trete. 50 Udhezim (ang.).
51 Lloj varke portogeze.
52 Ish-futbnollisti brazilian,
Milton Queiroz da Paixao.
53 Vend ne Rusi.
Vertikalisht
N vendet e zhvilluara prqindja e t
rritureve qe martohen ka rn nga 72% ne 1970 n 60 % ne 1996.
Mundsia pr divorcim n martesn e par u rrit nga 50% n 67%.
Mundsia pr divorcim n martesn e dyt sht rreth 10 % me e
lart se n martesn e par.
Sherbimi Postar i SHBA drgon rreth 43% t posts botrore, nd-
jeksi m i afrt sht Japonia me 6 %.
N prndim njerzit ndrrojn shtepi mesatarisht 1 her n 7 vjet.
Gjysma e popullis s bots sht nn moshn 25 vje.
Nj njeriu i duhen 12 vjet pr t numruar nga 1 deri n 1 miliard.
merrte fronin.
Ivani i IV. i cili erdhi n pushtet n vitin 1533 n Rusi, vrau djalin e
vet me pretendimin se synonte ti merrte fronin.
Formuesi i mimit Nobel, Alfred Nobel n
fakt ishte nj fabrikator dinamiti.
Nse damart e njeriut do t vendoseshin njeri pas tjetrit do t mund
t prshkronin Ekuatorin
2 her. Hyrja e foles s milingons drejtohet prher nga Veriu.
Strucat i kan syt m t mdhenj se truri. Nse do t mund t pr-
dornim 13% t trurit, do t mund t shfaqeshim nga nj vend n nj
tjetr.
Breshka mund t ec me 10 km n or. Peshkaqent nuk smuren.
N fytyrn e nj maceje ndodhen 146 muskuj. Milingonat e ndjejn
trmetin q m par dhe dalin menjher nga folet.
Njeriu m i gjat sht 2.75 cm Mjalti mund t qndroj pa u pr-
ishur 3000 vjet dhe pr kt arsye dylli i mjaltit prdoret pr pro-
cesin e mumjazimit.
Pergatiti A.Hoxha
A e dini se...
english faqe 23 sport /www.facebook.com/thealbanian.co.uk faqe 21
Ylli i Bazelit n sezonin
e ardhshm do t luaj
te Bajern Mynih
N kualifikueset e Botrorit
2014, Zvicra do t luaj kundr
Shqipris me pes futbollist
me origjin shqiptare. Bhet
fjal pr Xherdan Shaqirin,
Granit Xhakn, Valon
Behramin, Blerim Xhemajlin
dhe Admir Mehmedin.
P
rballja e par kuali-
fikuese e kuqezinjve t
De Biazit me helvetikt
do t luhet m 11 shtator n
Zvicr, vetm 4 dit pas debu-
timit me Qipron n shtpi.
Ndrkoh, sipas kalendarit
takimi i kthimit do t luhet m
11 tetor 2013 n Shqipri.
sht pikrisht kjo
sfid, ajo t cils i trembet
Xherdan Shaqiri, q shfaqet i
shqetsuar pr mnyrn sesi do
t pritet nga tifozt shqiptar.
N fakt, mbshtetsit e
Kombtares kuqezi vazhdojn
ta cilsojn tradhti aktivizimin
e Shaqirit, por edhe katr yjeve
t tjer shqiptar me Zvicrn.
Duhet ta shikojm mir, nuk e
di sa e rrezikshme do t jet n
Shqipri, tha ylli i Bazelit, q
prej sezonit t ardhshm do t
luaj me Bajernin e Mynihut.
Kam dgjuar se tifozt jan t
rrezikshm. Mua personalisht
n facebook m kan shkruar
shum gjra, m kan thn se
jam tradhtar, gj q nuk sht e
vrtet sepse nuk jam thirrur
nga Shqipria. Pr kt arsye
nuk e di si do t jet atmosfera
n Shqipri. Por, n Zvicr
besoj se do t kalojm m
mir, nnvijzoi Shaqiri.
Pergatiti Shef Domi
Shaqiri u trembet
tifozve Shqiptar...
BEJME TRANSPORT MALLRASH LONDER-SHQIPERI
DHE SHQIPERI-LONDER
TRANSPORT I SHPEJTE
DHE KORREKT
TEL:0782115197
TEL:00355695826749
M
e t gjitha gjasat, n fund ta
majit pr kuqezinjt do t
rezervohet nj miqsore
luksi, duke qen prball spanjollve
kampion Europe dhe bote
Miqsorja e djeshme mes Shqipris
dhe Gjeorgjis ka dhn sinjale pozi-
tive, ku nn drejtimin e italianit
Xhani De Biazi shpresohet t bhet
realitet ndrra utopike e t gjith
shqiptarve, kualifikimi n nj
veprimtari t madhe.Prpos ksaj,
gjat transmetimit t ksaj ndeshjeje
nga Tbilisi rrodhi edhe nj lajm nga
ata q jan pran ekipit kombtar, ku
u prfol se m 30 maj Shqipria
mund t jet prball Spanjs, kampi-
ones s dyfisht q mban kurorn e
Kups s Bots dhe t Europs.
Pra, nn drejtimin e trajnerit Xhani
De Biazi, kuqezinjt kan mundsi t
zhvillojn nj miqsore luksi dhe t
shum ndrruar pr do kombtare
n bot. Thuhet se kan mbetur
modalitetet e fundit pr ta finalizuar
kt miqsore. U tha se ky takim do
t zhvillohet n Zvicr, koh t ciln
spanjollt e kan si faz prgatitore
pr Europianin Poloni-Ukrain
2012.Dihet se ka nj marrdhnie
miqsore mes dy federatave, asaj t
Spanjs dhe Shqipris, gj e cila
mund t ket ndikuar n fiksimin e
ksaj prballjeje.
Me Gjeorgjin u tha se u hap nj
rrug e re, ku trajneri Xhani De Biazi
e nis me nj revolucion, pasi pati nj
fluks t ardhurish me mosh t re. N
Gjeorgji trajneri italian nuk e pati t
plot grupin, por pritet q ndaj Span-
js De Biazi do ti ket t gjith n
dispozicion, si dhe do t ket ide m
t qarta pr grupin q drejton.
sportishqiptar
M 30 maj Shqipria prball
kampiones s bots, Spanjs
R
e
k
l
a
m
e

e

s
p
o
n
s
o
r
i
z
u
a
r

n
g
a

p
r
o
n
a
r
i

i

A

C
L
S
S

M
O
T
O
R
S

Z
.
A
G
I
M

H
A
L
I
L
I
english www.facebook.com/thealbanian.co.uk page 23
T
hirteen years after NATO
airstrikes against Serbia ended
Slobodan Milosevics genocidal
campaign against Kosovar Albanians
in 1999, and four years after super-
vised independence began in 2008,
we feel compelled to publicly address
the deteriorating political and eco-
nomic situation in Kosova. All factors
are responsible: The international
community has failed to establish a
just and lasting political solution to the
Serbian-Albanian conflict. The Koso-
var leadership has failed to protect the
sovereignty and integrity of the Re-
public. And the Serbian elite, through
a multimillion dollar lobbying cam-
paign and support of parallel structures
in northern Kosova, have been suc-
cessful in their efforts to destabilize
Kosova and much of the region. With
only lip service opposition from the
West, Belgrade has been able to con-
trol northern Kosova since 1999.
Meanwhile, Serbia has never been
brought to justice for its ten-year oc-
cupation, followed by war crimes and
destruction in Kosova.
The focus of the European
Union and the United States in 2012
now in a final push to resolve the con-
flict between Belgrade and Prishtina
and exit the regionis on northern
Kosova, where Belgrades oft-repeated
intention to make the de facto partition
of this Serb majority area de jure is
coming ever closer to fruition. Bel-
grade has been successful in convinc-
ing much of the international
community that the Serbian minority
in northern Kosova is at risk. In real-
ity, the conflict in the north has always
been about Belgrades expansionist
aims. Ever since Milosevics troops in-
vaded Kosova in 1998, Serbias
endgame has always been the partition
of the north, just as it was in Bosnia,
where it was able to create an ethnic
Serb enclave called Republika Srpska.
Post-war political pressures on Kosova
and the acquiescence of Kosovar
politicians
The political leadership in Kosova has
been pressured to satisfy the West in
order appease Serbia since wars end
in 1999. Unfortunately the Kosovar
political elite did little to resist the de-
mands that were placed on it, out of a
lazy belief that the United States would
always represent its interests. In order
to gain supervised independence for
a country that is 92 percent Albanian
and 5 percent Serb, Kosova accepted
compromises through the Ahtisaari
plan and other measures, including:
Changing the Albanian name of the
Republic of Kosova to the Serbian
Kosovo
Removing the Albanian flag and
adopting a Kosova flag and national
anthem that are devoid of historical
and cultural meaning
Giving Kosova Serbs more
rights than any other ethnic minority in
Europe, including dual citizenship, es-
tablishing direct links between Kosova
Serb municipalities and Belgrade, re-
ceiving non-taxable funds from Serbia
on top of funding from Kosovas cen-
tral government, and getting 10 out of
120 seats in the Kosova parliament re-
served for Serbs on top of any seats
gained through elections.
Granting tax-free and extraterritorial
status for Serbian Orthodox churches
and monasteries, even though many
were originally part of Albanian cul-
ture and protected by Albanians.
Kosovas internal political and social
problems
The lack of a robust democratic gov-
ernment, the rise of corruption, insuf-
ficient rule of law and free press, high
unemployment coupled with little eco-
nomic development, and substandard
educational institutions in Kosova
have made it harder for the country to
defend its interests on the international
stage. Much of this is the result of
Kosova having spent nine years as an
international protectorate and four
years without genuine independence
leaving it economically, politically, and
socially in limbo and vulnerable to
Serbias interference in its internal af-
fairs. But some of the blame must be
placed on the Albanian leadership and
public for the following reasons:
There is indifference and unwilling-
ness on the part of many educated and
capable Kosovars to become actively
engaged in the democratic process.
There is an almost total submission of
the political class and public to the will
of the US State Department and other
Western representatives in Prishtina.
(There should be no illusion that the
United States and other Western
democracies will be able to resolve the
problems of Kosovar Albanians.)
Also, the belief that the United States
will take care of Kosova is often used
as an excuse on the part of Albanian
politicians and professionals not to
work to resolve Kosovas problems,
and this must stop.
There is a growing lack of interest in
resolving the Albanian national cause
in Kosova and a resulting lack of em-
pathy toward Albanians in Macedonia,
Montenegro, Presheva, and Chameria.
We believe that the politi-
cians who are not preserving and pro-
tecting the interests of the majority
should be voted out, and that Kosovars
must regain the ability to develop the
state on a par with their counterparts in
other parts of the world who are seek-
ing to insure that accountability and
transparency are the hallmarks of their
civic life.
The Turning Point: EU-sponsored
talks between Kosova and Serbia
The Prishtina-Belgrade negotiations
that began under the sponsorship of the
European Union in March 2011 were
purportedly technical, but final sta-
tus discussions (Serbias principal aim)
are now on the front burner. The talks,
which to some extent were
designed to help Serbia become part of
the European Union by showcasing it
as a nation committed to regional sta-
bility, broke down last fall after con-
frontations by Belgrade-backed Serb
extremists in the north, over Prishtinas
effort to extend its jurisdiction over all
of Kosovas territory, left an Albanian
policeman dead and four NATO sol-
diers and sixteen Serb civilians seri-
ously injured. German Prime Minister
Angela Merkel, in a principled depar-
ture from other EU member nations,
responded by blocking Serbia from
getting candidate status last December
and insisted that the barricades that
local Serbs had erected throughout the
north had to be removed and all illegal
parallel structures in northern Kosova
abolished before EU accession talks
could continue.
With the Prishtina-Belgrade
talks about to resume in March (when
the EU again plans to vote on Serbias
admission), Belgrade continues to
openly refuse to recognize Kosovas
independence and has yet to withdraw
its financial and political support for il-
legal, parallel structures in northern
Kosova. In addition, Serbs in northern
Kosova held an illegal referendum on
February 15, with 99.7 percent of the
regions voters refusing to accept the
legitimacy of the central government
in Prishtina.
Kosovas admittance to re-
gional meetings, until now blocked by
Belgrade, will be the focus of the
March meeting in Brussels. Through
weeks of shuttle diplo-
macy, Western negotia-
tors have been trying to
convince Prishtina that
it can gain admittance if
it is willing to be identi-
fied as Kosovo with-
out the word
Republic and with a
footnote that includes
a reference to UN Reso-
lution 1244, identifying
Kosova as a province of
Serbia under UN pro-
tection, and a statement
that the International
Court of Justice af-
firmed the legality of
Kosovas declaration of
independence.
We believe that Kosova
must not agree to delete
Republic in front of its name; nor
should it agree to any reference to UN
Resolution 1244, which was nullified
when Kosovas independence was rec-
ognized by the United States and most
Western nations on February 17, 2008.
Since the end of the war, Kosova has
been asked to make concessions to
Serbia. It is time for the Kosova gov-
ernment to draw the line here.
We believe that Kosova should not
continue talks with Serbia until they
recognize Kosovas independence.
The current negotiations (which after
independence should never have been
agreed to in the first place) will not
bring lasting peace and stability to
Southeast Europe as long as Serbia re-
fuses to recognize Kosovar Albanians
as equal counterparts and to respect the
sovereignty of Kosova.
We believe that the Serbian govern-
ment should return the human remains
of the Kosovar Albanians whose
corpses were transported in refriger-
ated trucks and buried in and around
Belgrade when the war ended in June
1999 and to pay war reparations.
While we believe that there should be
no special privileges for the Serbian
minority in Kosova, we also believe
that their rights should be strongly and
forcefully protected, as has been true
for Turkish, Roma, and Ashkalli popu-
lations in Kosova. After being sub-
jected to ten years of brutal military
occupation and two years of ethnic
cleansing and genocide at the hands of
Slobodan Milosevics military and
paramilitary forces, Kosovar Albani-
ans should be on the cutting edge of
human rights developments in Europe.
The Albanian relationship with the in-
ternational community
Albanians respect and trust
the United States, because of President
Woodrow Wilsons historic role in es-
tablishing the sovereign state of Alba-
nia at the end of World War I, when
Russia and European powers were pre-
pared to carve up all Albanians lands.
Nevertheless, with the war
in Afghanistan and the crisis in the
Middle East, it is time to recognize that
the United States has more pressing is-
sues on its foreign policy agenda and
cannot be relied on to determine
Kosovas future.
It is also time to acknowl-
edge that American administrations
have not always acted in the interests
of the people of Kosova. It took
twenty years of lobbying the US Con-
gress on the part of the Albanian Amer-
ican Civic League to get then President
George W. Bush to support Kosovas
declaration of independence in 2008.
And it will take another lobbying ef-
fort in the US Congress (and in the par-
liaments of the five EU member states
that refuse to recognize Kosovas in-
dependence) to end the Serbian-Al-
banian conflict and bring genuine
independence to Kosova. While the
Obama administration has maintained
publicly that the de facto partition of
northern Kosova must not become de
jure, it has taken no action to back up
this position. In reality, the Obama ad-
ministration has chosen to take a back
seat to Europe when it comes to
Kosova and the Balkans.
We believe that the political leadership
and Kosovar public must forcefully
oppose the partition of the north, which
in its de facto form was the product of
the ethnic cleansing of Albanians in
Mitrovice by Belgrade-backed para-
militaries after the war. In addition,
there is no need to create a special en-
tity for the north, when the majority of
Kosovas Serbs (80,000 out of
120,000) live in southern Mitrovice
and other parts Kosova.
Kosovas political leadership should
challenge Belgrades effort to get in-
ternational support for its Ahtisaari
Plus plan, which seeks to advance the
status of Serbs in the north by creating
an autonomous political entity, while it
violates the human and civil rights of
the Albanian majority population in
southern Serbiain Presheva,
Medvedje, and Bujanoc.
Save The Republic
Since 1986, the Albanian
American Civic League, under the
leadership of Joseph DioGuardi and
Shirley Cloyes DioGuardi (beginning
in 1994), has made a significant con-
tribution to promoting the human and
national rights of the Albanian people
in the Balkans and throughout the
world. We will continue to work for
the resolution of the Albanian national
cause and for lasting peace and stabil-
ity in Southeast Europe. Once again,
Kosova has become the biggest prob-
lem and challenge facing our nation.
We hope that Albanians all over the
world will contribute their time, pro-
fessional talents, and resources to help
save the Republic of Kosova.
Board of Directors
Albanian American Civic League
SAVE THE REPUBLIC
OF KOSOVA
For your FREE Lycamobile SIM
visit www.lycamobile.co.uk or call 020 7132 0322
Call
Landline
Buy and top up online or in over 115,000 stores
Customers may not be able to use Electronic Top-Up at all locations where the top-up logo appears
Albania
From the March 1st to March 31st 2012, customers with a minimum balance of 20p can enjoy free and unlimited calls from Lycamobile UK to Lycamobile UK.
1p/min promotion is valid from 01.03.2012 and valid until 31.03.2012. Visit www.lycamobile.co.uk for full terms and conditions and participating countries. 10 credit offer: When you top up with a 20 voucher online during March 2012, you will be credited with an additional 10
call credit. Offer valid only on the rst 2 online 20 top ups during March 2012.
NEW OFFER












































































































Call
Albania



Albania



Albania



Albania









Albania



Albania



Landline
Albania



Landline
Albania









Customers may not be able to use Electr
ch 31st 2012, customers with a minimum balance of 20p can enjoy fr ch 1st to Mar om the Mar Fr
om 01.03.2012 and valid until 31.03.2012. Visit www omotion is valid fr 1p/min pr
fer valid only on the rst 2 onl edit. Offf call cr



e the top-up logo appears op-Up at all locations wher onic TTo Customers may not be able to use Electr
ch 31st 2012, customers with a minimum balance of 20p can enjoy fr
.lycamobile.co.uk for full terms and conditions and participating countries. 10 cr om 01.03.2012 and valid until 31.03.2012. Visit www
ch 2012. fer valid only on the rst 2 online 20 top ups during Mar



e the top-up logo appears
ycamobile UK to L om L ee and unlimited calls fr ch 31st 2012, customers with a minimum balance of 20p can enjoy fr
.lycamobile.co.uk for full terms and conditions and participating countries. 10 cr



ycamobile UK. K to LLy
fer: When you top up edit offf .lycamobile.co.uk for full terms and conditions and participating countries. 10 cr


ch 2012, you will be cr fer: When you top up with a 20 voucher online during Mar


edited with an additional 10 ch 2012, you will be cr