You are on page 1of 2

Houdoe

jwr1947 In Wikipedia wordt Houdoe afgeschilderd als een Brabants woord dat in grote delen van NoordBrabant, het zuiden van Gelderland en in een deel van Limburg gebruikt wordt als afscheidsgroet, waarmee men dus een sociaal contact afsluit. Deze conclusie is echter wat voorbarig, zolang nog niet zeker is, of Houdoe inderdaad mag worden afgeleid van Houd oe (eige) goed (vrij vertaald: "pas goed op jezelf", "behoud uzelve"), zoals dat in het Wikipedia-artikel wordt beweerd. Hoewel er verschillende (meestal lokale) varianten op houdoe zijn, zoals hoedoe, houduu en haje [bron?], is houdoe veruit het meest te horen. Voor wat betreft de regio, waar hojje wordt toegepast kan men verwijzen naar de Dialectatlas van het Nederlands (2011), waarin onder meer enkele van de volgende groetwoorden cartografisch naar de enqute van 1973 zijn afgebeeld: Regio / tijdperk Oudste vorm Holland, Zeeland Friesland, Drenthe Twente, Noord-Holland Oost-Groningen Zuid-Holland Nederlands briefaanhef Noordelijk Belgi Zuid-Limburg Veluwe, Midden Nederland West-Brabants Antwerpen Brabants Belgisch-Limburgs Noord-Limburg Zweeds Zaans dialect, Vlieland ABN (enqute van 2008) Groetformule God geve u goeden dach Dag hoor, dag, gedag Goeie, 't goei, good gaan, goed hoor Moi Bezjoer Salu (1581) Adie, Adi Aju, ajuus, haju, tjeu, sjuus, tjuukes oudoe oudoe go Houdoe (hou je goed) Hadich (hoe je goed) Hojje (Hou je) Hej d Doeg Doei God geve u goeden dach God geve u goeden dach God geve u mooien dach Frans: Bonjour (goeden dag) Frans: salu Latijn: Salud (gezondheid) Frans: adieu (1475) Frans: adieu (1475) Alternatief: Adie (en Adieu) Alternatief: Adie (en Adieu) Alternatief: Adie (en Adieu) Alternatief: Adie (en Adieu) Alternatief: Houdoe (en Adieu) Groetformule (Bye) Dag Afgeleid van Doeg Bron

Groningen, Westelijk Belgi Tot ziens

Tabel 1: Bronvermeldingen van de Groetwoorden

Alternatieve herkomst
De Wikipedia pagina Houdoe documenteert ook de alternatieve afkomst van Adieu, en met gegeven correlatie van de naburige woorden Ajuus, Adie, Hadich, Hojje mag men er inderdaad vanuit gaan, dat Hadich, Hojje en Houdoe allemaal van Adieu afstammen. Wikipedia vermeldt daartoe in Houdoe: Er zijn vele Franse woorden vanuit de Franse tijd in het Brabantse dialect blijven 'hangen' die door de tijd verbasterd zijn: de groet (h)oudoe stamt af van het Franse woord adieu (ADieu). Een andere mogelijke afkomst wordt toegeschreven aan de perioden van de Spaanse Nederlanden. Hierbij is de Spaanse groet 'A Dios' blijven 'hangen' en verbasterd tot (h)oudoe. Omdat echter in alle Indo-Europese talen de woorden voor Dag en God (Dieu) op dezelfde basisstammen berusten, zijn de kernen doe en dich in houdoe, respectievelijk hadich tevens als dag te interpreteren. Houdoe kan dus ook met Doeg (Dag) en Doei gecorreleerd worden, zoals ook Hadich met het naburige Zuid-Limburgse Adi en het Limburgse Hojje met Aju. In het West-Brabants (ongeveer het gebied tussen, en met inbegrip van, Bergen op Zoom/Roosendaal, Steenbergen en Breda) sprake is van H-deletie en men dus "Oudoe" in plaats van "houdoe" zegt. Vaak worden de woorden Houdoe en de varianten hoedoe, houduu en haje gevolgd door h (eej) of wr. Wikipedia (Houdoe) voegt daaraan toe: In Antwerpen wordt meestal de volledige term gebruikt: 'oudoe go (hou je goed) en wordt er vaak nog aan toegevoegd: 'en tot zings' (en tot weerziens). In Belgisch Limburg wordt een gelijkaardig woord gebruikt: "haddig", "haddog" of "had'g'. Het Antwerpse 'oudoe go (hou je goed) is nu interpreteerbaar als een speciale vorm van Houdoe, waaraan een go (goed?) wordt toegevoegd. Indien dit klopt kan men ervan uitgaan, dat Adieu als alternatief minder goed past. Waarom moet een Adieu (tot bij God) als goed worden gewenst? Een weerzien bij God is automatisch goed. Het toewensen van een goede dag is echter in vrijwel alle dialecten afleesbaar. Om deze redenen is de Antwerpse groet oudoe go ook als oudoeg interpreteerbaar, dat als n woord duidelijk met haddog correleert. Ook andere tweeledige uitdrukkingen zoals Houdoe h (eej) duiden op een relatie tot Hojje en Adi.

Conclusie
Houdoe, oudoe en oudogo, Hadich, Hojje, Doeg en Doei baseren kennelijk alle op de gecombineerde Adi, Aju, Adieu-betekenissen, waarin Indo-Europese woorden voor God en Dag als gelijkwaardig worden beschouwd. Het Nederlandse Goeden Dag, het Duitse Grss Gott (God zij gegroet) en het Franse Adieu (bij God) zijn in dergelijke etymologische constructies volkomen gelijkwaardig. De oudste constructie God geve u goeden dach combineert duidelijk op God, goed en dag. De mens begroette zijn evenbeeld als een afbeelding van God en drukte dit in zijn groet uit. Omdat de oude religies het daglicht als goddelijk symbool beschouwden en voor God een eensluidend woordsymbool toepasten, is Goeden Dag echter gelijkwaardig met God zij gegroet. QED