You are on page 1of 133

Druk nr 1378

Warszawa, 12 listopada 2008 r.


SEJM
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
VI kadencja
Minister Skarbu Pa!stwa
MSP/DERRiUA/11797/08

Pan
Bronis"aw Komorowski
Marsza"ek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Marsza"ku

W za"#czeniu przedk"adam dokument pt.

- Sprawozdanie o stanie mienia Skarbu


Pa!stwa na dzie! 31 grudnia 2007 r.

Przed"o$enie Sprawozdania Sejmowi stanowi wykonanie dyspozycji


art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnie!
przys"uguj#cych Skarbowi Pa!stwa (Dz.U. nr 106,poz. 493 z pó%n. zm.), zgodnie
z którym: „Minister w"a&ciwy do spraw Skarbu Pa!stwa przygotowuje
i przedk"ada Radzie Ministrów oraz, z jej upowa$nienia, Sejmowi coroczne
sprawozdania o stanie mienia Skarbu Pa!stwa oraz o ekonomicznych,
finansowych i spo"ecznych skutkach prywatyzacji”.
Przedk"adane Sprawozdanie o stanie mienia Skarbu Pa!stwa na dzie!
31 grudnia 2007 r. Rada Ministrów przyj'"a w dniu 3 listopada 2008r.

Z powa$aniem

(-) Aleksander Grad


M I N I S T E R S T W O S K A R B U P A" S T W A

SPRAWOZDANIE
O STANIE MIENIA
SKARBU PA"STWA

MAJ#TEK SKARBU PA"STWA


I PA"STWOWYCH OSÓB PRAWNYCH

NA DZIE" 31 GRUDNIA 2007 R.

W A R S Z A W A 2008
SPIS TRE!CI
WST"P....................................................................................................................................... 5
1.1. PODSTAWA PRAWNA SPRAWOZDANIA .............................................................................................................. 5
1.2. ZAKRES PRZEDMIOTOWY SPRAWOZDANIA........................................................................................................ 5
1.3. CELE SPRAWOZDANIA....................................................................................................................................... 5
1.4. KLASYFIKACJA MIENIA SKARBU PA(STWA ...................................................................................................... 6
1.5. PODMIOTY DYSPONUJ)CE MIENIEM SKARBU PA(STWA.................................................................................... 8
1.6. POLITYKA W*A+CICIELSKA ............................................................................................................................. 10
1.6.1. Tworzenie rezerw na realizacj! i finansowanie wybranych zada" publicznych ................................. 10
1.6.2. Ochrona interesów Skarbu Pa"stwa................................................................................................... 10
1.6.3. Nadzór w#a$cicielski i wykonywanie praw z akcji i udzia#ów............................................................. 12
1.7. ZASADY WYCENY SK*ADNIKÓW MAJ)TKU SKARBU PA(STWA....................................................................... 13
1.8. ,RÓD*A DANYCH ............................................................................................................................................ 14
2. DOBRA KULTURY I ZASOBY ARCHIWALNE.............................................................. 17
2.1. ZABYTKI ......................................................................................................................................................... 17
2.1.1. Prawa Skarbu Pa"stwa do zabytków.................................................................................................. 17
2.1.2. Organy ochrony zabytków .................................................................................................................. 17
2.1.3. Ewidencja zabytków ........................................................................................................................... 17
2.1.4. Zabytki w Polsce................................................................................................................................. 18
2.2. MUZEALIA ...................................................................................................................................................... 18
2.3. MATERIA*Y BIBLIOTECZNE ............................................................................................................................. 19
2.4. ZASOBY ARCHIWALNE .................................................................................................................................... 21
2.4.1. Zakres praw Skarbu Pa"stwa ............................................................................................................. 21
2.4.2. Ewidencja ........................................................................................................................................... 21
2.4.3. Materia#y archiwalne ......................................................................................................................... 22
2.4.4. Narastaj%cy zasób archiwalny............................................................................................................ 22
2.4.5. Reprografia......................................................................................................................................... 22
3. ZASOBY NATURALNE ..................................................................................................... 23
3.1. WODY ............................................................................................................................................................. 23
3.1.1. Zakres praw Skarbu Pa"stwa i wykonywanie uprawnie"................................................................... 23
3.1.2. Ewidencja ........................................................................................................................................... 24
3.2. LASY ............................................................................................................................................................... 24
3.2.1. Zakres praw Skarbu Pa"stwa i wykonywanie uprawnie"................................................................... 24
3.2.2. Zasoby le$ne ....................................................................................................................................... 25
3.3. GEOLOGICZNE ZASOBY NATURALNE ............................................................................................................... 25
3.3.1. Zakres praw Skarbu Pa"stwa i wykonywanie uprawnie"................................................................... 25
3.3.2. Ewidencja zasobów kopalin................................................................................................................ 25
3.3.3. Zasoby bilansowe kopalin w Polsce ................................................................................................... 26
3.3.4. Wody lecznicze, termalne, solanki, zwyk#e wody podziemne .............................................................. 27
3.4. PARKI NARODOWE .......................................................................................................................................... 28
3.5. -YWE ZASOBY MORZA .................................................................................................................................... 28
3.6. ZASOBY CZ.STOTLIWO+CI RADIOWYCH .......................................................................................................... 29
4. GRUNTY SKARBU PA#STWA ......................................................................................... 30
4.1. DYSPONENCI I U-YTKOWNICY GRUNTÓW SKARBU PA(STWA ......................................................................... 30
4.2. ROZPORZ)DZANIE NIERUCHOMO+CIAMI SKARBU PA(STWA .......................................................................... 31
4.3. EWIDENCJA GRUNTÓW I BUDYNKÓW .............................................................................................................. 33
4.4. GRUNTY SKARBU PA(STWA ........................................................................................................................... 34
4.5. ZMIANY W STANIE GRUNTÓW SKARBU PA(STWA W ROKU 2007..................................................................... 36
4.6. GRUNTY ZASOBU W*ASNO+CI ROLNEJ SKARBU PA(STWA ............................................................................ 37
4.7. GRUNTY SKARBU PA(STWA W MIASTACH ...................................................................................................... 37
4.8. ZASÓB NIERUCHOMO+CI SKARBU PA(STWA W GOSPODAROWANIU STAROSTÓW I PREZYDENTÓW MIAST....... 39
4.9. NIERUCHOMO+CI W GOSPODAROWANIU MINISTRA SPRAW WEWN.TRZNYCH I ADMINISTRACJI .................... 40
4.10. SZACUNKOWA WARTO+/ GRUNTÓW SKARBU PA(STWA............................................................................... 42

2
5. OBIEKTY INFRASTRUKTURY........................................................................................ 43
5.1. DROGI ............................................................................................................................................................. 43
5.1.1. &ród#a praw Skarbu Pa"stwa i wykonywanie uprawnie"................................................................... 43
5.1.2 Ewidencja sieci dróg krajowych .......................................................................................................... 43
5.1.3. Wycena warto$ci sieci dróg krajowych............................................................................................... 44
5.2. MAJ)TEK SKARBU PA(STWA ZWI)ZANY Z GOSPODARK) WODN) I GOSPODARKA MORSK) ........................... 45
5.3. MELIORACJE WODNE PODSTAWOWE I OBIEKTY PRZECIWPOWODZIOWE .......................................................... 45
5.3.1. Ewidencja ........................................................................................................................................... 45
5.3.2 Stan ilo$ciowy i utrzymanie urz%dze" melioracyjnych ........................................................................ 46
5.3.3. Warto$' melioracji wodnych podstawowych i obiektów przeciwpowodziowych................................ 46
5.4. WODNE BUDOWLE IN-YNIERSKIE UTRZYMYWANE PRZEZ URZ.DY MORSKIE ................................................. 47
5.4.1. Zarz%dzanie i ewidencja ..................................................................................................................... 47
5.4.2. Warto$' budowli ................................................................................................................................. 47
6. MIENIE SKARBU PA#STWA WYDZIELONE W MAJ$TKI ODR"BNE ................... 48
6.1. LASY PA(STWOWE .......................................................................................................................................... 48
6.1.1. Gospodarowanie gruntami le$nymi .................................................................................................... 48
6.1.2. Grunty w zarz%dzie Lasów Pa"stwowych ........................................................................................... 49
6.1.3.Maj%tek pa"stwowej jednostki organizacyjnej PGL Lasy Pa"stwowe ................................................ 49
6.2. W*ASNO+/ ROLNA SKARBU PA(STWA ........................................................................................................... 50
6.2.1. Gospodarowanie Zasobem W#asno$ci Rolnej Skarbu Pa"stwa.......................................................... 50
6.1.2. Nieruchomo$ci Zasobu wy#%czone z obrotu........................................................................................ 52
6.1.3. Inne mienie Zasobu............................................................................................................................. 52
6.1.4. Warto$' Zasobu .................................................................................................................................. 53
6.3. MIENIE POWIERZONE AGENCJI MIENIA WOJSKOWEGO ................................................................................... 53
6.4. MIENIE POWIERZONE WOJSKOWEJ AGENCJI MIESZKANIOWEJ ........................................................................ 54
6.5. REZERWY PA(STWOWE ORAZ ZAPASY PA(STWOWE ROPY NAFTOWEJ I PRODUKTÓW NAFTOWYCH ................ 56
7. PA#STWOWE JEDNOSTKI SFERY BUD%ETOWEJ.................................................... 57
8. AKCJE I UDZIA&Y SKARBU PA#STWA........................................................................ 65
8.1. PODMIOTY WYKONUJ)CE PRAWA Z AKCJI I UDZIA*ÓW SKARBU PA(STWA .................................................... 65
8.2. AKCJE I UDZIA*Y Z KTÓRYCH PRAWA WYKONUJE MINISTER SKARBU PA(STWA ............................................ 65
8.2.1. Jednoosobowe spó#ki Skarbu Pa"stwa, w których prawa z akcji wykonuje MSP............................... 66
8.2.2. Maj%tek jednoosobowych spó#ek Skarbu Pa"stwa w nadzorze MSP.................................................. 68
8.2.3. Spó#ki z cz!$ciowym udzia#em Skarbu Pa"stwa.................................................................................. 69
8.3. AKCJE I UDZIA*Y Z KTÓRYCH PRAWA WYKONUJ) INNE ORGANY LUB JEDNOSTKI PA(STWOWE ...................... 73
8.4. WARTO+/ AKCJI I UDZIA*ÓW SKARBU PA(STWA ........................................................................................... 75
8.5. UDZIA*Y W MI.DZYNARODOWYCH INSTYTUCJACH FINANSOWYCH ................................................................ 76
9. PRZEDSI"BIORSTWA PA#STWOWE ........................................................................... 77
9.1. USTRÓJ PRZEDSI.BIORSTWA PA(STWOWEGO I ZAKRES UPRAWNIE( SKARBU PA(STWA ................................ 77
9.2. SYTUACJA PRAWNO – EKONOMICZNA PRZEDSI.BIORSTW ............................................................................... 77
9.3. PRZEDSI.BIORSTWA PA(STWOWE W NADZORZE MINISTRA SKARBU PA(STWA ............................................. 78
9.4. PRZEDSI.BIORSTWA W NADZORZE ZA*O-YCIELSKIM WOJEWODÓW................................................................ 79
9.5. PRZEDSI.BIORSTWA W NADZORZE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ ............................................................. 82
9.6. WARTO+/ MAJ)TKU PRZEDSI.BIORSTW PA(STWOWYCH ................................................................................ 82
10. INNE PA#STWOWE OSOBY PRAWNE........................................................................ 84
10.1. PA(STWOWE SZKO*Y WY-SZE ...................................................................................................................... 84
10.2. INSTYTUCJE KULTURY I INSTYTUCJE FILMOWE ............................................................................................. 85
10.3. JEDNOSTKI BADAWCZO – ROZWOJOWE ......................................................................................................... 86
10.4. SAMODZIELNE PUBLICZNE ZAK*ADY OPIEKI ZDROWOTNEJ ........................................................................... 87
10.5. BANK GOSPODARSTWA KRAJOWEGO............................................................................................................ 88
10.6. AGENCJE, FUNDACJE, FUNDUSZE I INNE PA(STWOWE OSOBY PRAWNE.......................................................... 88
10.7. USTANOWIONE USTAW) MONOPOLE ............................................................................................................. 93
10.8. O+RODKI DORADZTWA ROLNICZEGO............................................................................................................. 93
11. INNE SK&ADNIKI MIENIA SKARBU PA#STWA....................................................... 94
11.1. NALE-NO+CI Z TYTU*U ZBYCIA I ODP*ATNEGO KORZYSTANIA Z MIENIA SKARBU PA(STWA ....................... 94

3
11.2. NALE-NO+CI POZOSTA*E PO ZLIKWIDOWANYCH JEDNOSTKACH ORGANIZACYJNYCH ................................... 94
11.3. MIENIE RZECZOWE POZOSTA*E PO ZLIKWIDOWANYCH JEDNOSTKACH ORGANIZACYJNYCH ......................... 95
11.4. WIERZYTELNO+CI SKARBU PA(STWA I ICH ZABEZPIECZENIA ....................................................................... 96
11.5. NALE-NO+CI Z TYTU*U GWARANTOWANYCH PRZEZ SKARB PA(STWA UBEZPIECZE( EKSPORTOWYCH ....... 97
11.6. NALE-NO+CI ZAGRANICZNE SKARBU PA(STWA ........................................................................................... 97
12. OBCI$%ENIA PUBLICZNOPRAWNE I ZOBOWI$ZANIA SKARBU PA#STWA ... 98
12.1. ZASOBY MAJ)TKOWE S*U-)CE REALIZACJI ZADA( PUBLICZNYCH PA(STWA ............................................... 98
12.2. ZADANIA PUBLICZNE PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH ................................................................................... 98
12.2.1. Zadania realizowane na podstawie ustaw ........................................................................................ 98
12.2.2. Decyzje w#a$cicielskie na rzecz bezpiecze"stwa i obronno$ci pa"stwa.......................................... 101
12.2.3. Bezpiecze"stwo energetyczne w polityce w#a$cicielskiej ................................................................ 101
12.3.4. Szczególne zasady prywatyzacji i restrukturyzacji spó#ek .............................................................. 102
12.3. ZASÓB NA ZASPOKOJENIE ROSZCZE( Z TYTU*U POR.CZE( I GWARANCJI SKARBU PA(STWA ..................... 103
12.4. ZOBOWI)ZANIA WOBEC PRACOWNIKÓW KOMERCJALIZOWANYCH PRZEDSI.BIORSTW ............................... 104
12.5. ZAPLANOWANE W BUD-ECIE PA(STWA PRZYCHODY Z PRYWATYZACJI ...................................................... 105
12.6. PRZEZNACZENIE PRZYCHODÓW Z PRYWATYZACJI. ZASOBY NA REALIZACJ. CELÓW USTANOWIONYCH
USTAW) O KOMERCJALIZACJI I PRYWATYZACJI .............................................................................................. 105
12.6.1. Cele zwi%zane z zaspokojeniem roszcze" by#ych w#a$cicieli .......................................................... 106
12.6.2. Pomoc na restrukturyzacj! przedsi!biorców .................................................................................. 106
12.6.3. Cele zwi%zane z rozwojem nauki i technologii polskiej .................................................................. 106
12.6.4. Inne rozdysponowanie przychodów z prywatyzacji ........................................................................ 106
12.7. ZAD*U-ENIE SKARBU PA(STWA................................................................................................................. 107
12.8. REKOMPENSATY I ODSZKODOWANIA OD SKARBU PA(STWA ...................................................................... 107
12.8.1 Z tytu#u pozostawienia nieruchomo$ci poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.......... 107
13. ZESTAWIENIE ZBIORCZE MIENIA SKARBU PA#STWA ..................................... 109
14. ZA&$CZNIKI.................................................................................................................. 111
14.1. ZA*)CZNIKI DO ROZDZIA*U 4..................................................................................................................... 113
14.2. ZA*)CZNIK DO ROZDZIA*U 6 I 7................................................................................................................. 115
14.3. ZA*)CZNIKI DO ROZDZIA*U 8 .................................................................................................................... 116
Akcje Skarbu Pa"stwa w spó#kach publicznych.......................................................................................... 116
Jednoosobowe spó#ki Skarbu Pa"stwa ....................................................................................................... 118
14.4. ZA*)CZNIKI DO ROZDZIA*U 9..................................................................................................................... 129
14.5. ZA*)CZNIKI DO ROZDZIA*U 12................................................................................................................... 130
SPIS TABEL........................................................................................................................................................... 131

4
WST$P

1.1. Podstawa prawna Sprawozdania


Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania upraw-
nie! przys"uguj#cych Skarbowi Pa!stwa (Dz. U. Nr 106, poz. 493, z pó%n. zm.): „Minister
w%a&ciwy do spraw Skarbu Pa!stwa przygotowuje i przedk%ada Radzie Ministrów oraz,
z jej upowa'nienia, Sejmowi coroczne sprawozdania o stanie mienia Skarbu Pa!stwa
oraz o ekonomicznych, finansowych i spo%ecznych skutkach prywatyzacji”.
Niniejsze Sprawozdanie o stanie mienia Skarbu Pa"stwa (zwane dalej Sprawozdaniem)
sporz#dzono wed"ug stanu na dzie! 31 grudnia 2007 r. w zakresie okre&lonym w rozporz#-
dzeniu Rady Ministrów z dnia 14 wrze&nia 1999 r. w sprawie szczegó"owych zasad ewiden-
cjonowania maj#tku Skarbu Pa!stwa (Dz. U. Nr 77, poz. 864, z pó%n. zm.) i na podstawie
danych pozyskiwanych w trakcie prowadzenia zbiorczej ewidencji maj#tku Skarbu Pa!stwa
przez Ministra Skarbu Pa!stwa.
Sprawozdanie o ekonomicznych, finansowych i spo#ecznych skutkach prywatyzacji przed-
k"adane jest Sejmowi jako odr'bny dokument.
1.2. Zakres przedmiotowy Sprawozdania
Sprawozdanie obejmuje maj#tek pa!stwowy obj'ty zbiorcz# ewidencj# maj#tku Skarbu
Pa!stwa. Zgodnie z postanowieniami powo"ywanego rozporz#dzenia w ewidencji zbiorczej
uwzgl'dnia si' sk"adniki wyró$nione rodzajowo, sk"adniki maj#ce form' maj#tków odr'b-
nych oraz prawa maj#tkowe, które stanowi# wk"ad za"o$ycielski w pa!stwowych osobach
prawnych.
W Sprawozdaniu przedstawiono zasoby maj#tku s"u$#ce realizacji zada! publicznych
pa!stwa i przeznaczone na wykonanie zobowi#za! publicznoprawnych, wynikaj#cych
z ustaw lub przepisów wydanych na ich podstawie. W stosunkach maj#tkowych Skarb Pa!-
stwa wyst'puje bowiem nie tylko jako podmiot praw w"a&cicielskich lub wierzyciel. W licz-
nych sytuacjach – na podstawie Konstytucji, kodeksu cywilnego lub kodeksów post'powania
cywilnego i administracyjnego - ci#$# na nim obowi#zki wynikaj#ce z ustaw 1, umów lub z
tytu"u szkód wyrz#dzonych przez niezgodne z prawem dzia"anie w"adzy pa!stwowej 2.
1.3. Cele Sprawozdania
Celem niniejszego sprawozdania jest przedstawienie informacji o maj#tku skarbu pa!-
stwa - jego stanie prawnym, strukturze i warto&ci.
Ani ustawa ani wydane na jej podstawie Rozporz#dzenie Rady Ministrów z 14 wrze&nia
1999 r. nie okre&la wprost celu sporz#dzania dokumentu ani sposobów wykorzystania zawar-
tych w nim informacji przez organa decyzyjne. Zakres informacyjny tego dokumentu, rów-

1
Jak np. w ustawie z dnia 8 lipca 2005 r o realizacji prawa do rekompensaty z tytu#u pozostawienia mienia poza
obecnymi granicami pa"stwa polskiego (Dz.U. Nr 169 poz.1418 z pó(n. zm).
2
W sprawach o naprawienie szkody wyrz%dzonej przez wydanie ustawy, rozporz%dzenia Rady Ministrów lub
rozporz%dzenia innego organu konstytucyjnie do tego powo#anego, niezgodnych z Konstytucj%, ratyfikowan%
umow% mi!dzynarodow% lub ustaw%, a tak)e w sprawie o naprawienie szkody wyrz%dzonej przez niewydanie
takiego aktu normatywnego, którego obowi%zek wydania przewiduje przepis prawa, wierzyciel - wskazuj%c na
tytu# egzekucyjny - wzywa do spe#nienia $wiadczenia bezpo$rednio ministra w#a$ciwego do spraw Skarbu Pa"-
stwa, który jest obowi%zany spe#ni' niezw#ocznie $wiadczenie stwierdzone tytu#em egzekucyjnym ze $rodków
utworzonej w ramach bud)etu pa"stwa rezerwy celowej. (Art. 1060 § 11 Kodeksu Post!powania Cywilnego do-
dany przez ustaw! z dnia 28 lipca 2005 r. zmieniaj%c% KPC z dniem 10 grudnia 2005 r. (Dz.U. Nr 172,poz.1438)
W uchwale z 7 grudnia 2006 r. S%d Najwy)szy przes%dzi#, )e odpowiedzialno$' odszkodowawcz% za decyzje
nacjonalizacyjne uznane za niewa)ne lub podj!te z naruszeniem prawa dotycz%ce mienia, które nast!pnie zosta#o
skomunalizowane ponosi Skarb Pa"stwa. W ocenie Prokuratorii Generalnej stanowi to powa)ne zagro)enie dla
Skarbu Pa"stwa, poniewa) dotychczas znaczna cz!$' takich roszcze" kierowana by#a przeciwko gminom.

5
nie$ okre&lony w Rozporz%dzeniu sprawia, $e funkcj# Sprawozdania jest rejestracja stanu
mienia, opracowanie zbiorczych danych i informacji o stanie faktycznym przedstawianym w
dokumentach odpowiednich podmiotów.
Zgodnie ze swoim miejscem w systemie informacji publicznej Sprawozdanie ma dawa0
obraz mienia Skarbu Pa!stwa w uj'ciu zbiorczym, syntetycznym i statycznym, wg stanu na
okre&lony dzie!, przedstawiany na podstawie dokumentów b'd#cych %ród"em dla ewidencji
zbiorczej.
Zawarte w nim dane i informacje mog# wspomaga0 organy pa!stwa w decyzjach doty-
cz#cych prywatyzacji oraz wykorzystania maj#tku pa!stwowego.
1.4. Klasyfikacja mienia Skarbu Pa'stwa
Funkcjonalne i rzeczowe wyodr'bnienie sk"adników mienia Skarbu Pa!stwa z dawnego
mienia ogólnonarodowego (pa!stwowego) zosta"o zasadniczo dokonane w 1990 r. poprzez
ustawowe ustanowienie mienia komunalnego 3.
Wraz z utworzeniem samorz#du gminnego i ustanowieniem mienia komunalnego mie-
niem pa!stwowym pozosta"y sk"adniki, które wówczas:
! s"u$y"y wykonywaniu zada! publicznych nale$#cych do w"a&ciwo&ci organów administra-
cji rz#dowej, s#dów oraz organów w"adzy pa!stwowej;
! nale$a"y do przedsi'biorstw pa!stwowych lub jednostek organizacyjnych wykonuj#cych
zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim;
! nale$a"y do Pa!stwowego Funduszu Ziemi.
Nast'pnie w wyniku tzw. uw"aszczenia pa!stwowych osób prawnych podmioty te sta"y
si' w"a&cicielami budynków i innych urz#dze! oraz lokali na gruntach stanowi#cych w"asno&0
Skarbu Pa!stwa. 4
Do pa!stwa nale$# zatem - w uj'ciu funkcjonalnym:
! przedmioty potrzebne do wykonywania funkcji ustrojowych, takich m.in. jak obrona, bez-
piecze!stwo obywateli, administracja - powierzone pa!stwowym jednostkom organiza-
cyjnym;
! mienie udost'pniane obywatelom i ich organizacjom w celu wspierania ich ró$norodnej
dzia"alno&ci gospodarczej i niegospodarczej, dotyczy to na przyk"ad dóbr kultury, ró$nego
rodzaju dokumentacji, zasobów naturalnych czy dróg;
! maj#tek rzeczowy przeznaczony do zagospodarowania przez inwestorów prywatnych; jak
na przyk"ad zasoby nieruchomo&ci rolnych lub powojskowych czy rzeczy i prawa pozo-
sta"e po likwidacji pa!stwowych jednostek organizacyjnych.

3
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzaj%ce ustaw! o samorz%dzie terytorialnym i ustaw!
o pracownikach samorz%dowych (Dz.U. Nr 32, poz.191, pó(n. zm.).
1 stycznia 1999 r. w zwi%zku z utworzeniem powiatów i województw samorz%dowych, z mienia Skarbu Pa"stwa
wydzielono i przekazano im na w#asno$' sk#adniki maj%tku s#u)%ce wykonaniu powierzonych im zada".(Ustawa z
dnia 5 czerwca 1998 r. o samorz%dzie województwa (Dz. U. Z 2001r. Nr 142, poz. 1590, z pó(n. zm.), ustawa
z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorz%dzie powiatowym (Dz. U. Z 2001r. Nr 142, poz. 1592, z pó(n. zm.); ustawa z
dnia 13 pa(dziernika 1998 r. Przepisy wprowadzaj%ce ustawy reformuj%ce administracj! publiczn% (Dz. U.
1998 r. Nr 133, poz. 872, z pó(n. zm.).
4
Ustawa z dnia 29 wrze$nia 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wyw#aszczaniu nierucho-
mo$ci. (Dz.U. Nr 79, poz.464).
Grunty stanowi%ce w#asno$' Skarbu Pa"stwa (a tak)e w#asno$' gminy lub zwi%zku mi!dzygminnego,
z wy#%czeniem gruntów Pa"stwowego Funduszu Ziemi), b!d%ce w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarz%dzie pa"stwo-
wych osób prawnych innych ni) Skarb Pa"stwa, sta#y si! z mocy prawa przedmiotem u)ytkowania wieczystego.
Ustawa z dnia 7 pa(dziernika 1992 r. zmieniaj%ca ustaw! o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wyw#asz-
czaniu nieruchomo$ci (Dz. U. Nr 91, poz.455).

6
! prawa maj#tkowe uzyskane w zamian za zasoby kapita"u, w który wyposa$ono przedsi'-
biorców i pa!stwowe osoby prawne utworzone dla prowadzenia dzia"alno&ci naukowej,
kulturalnej, edukacyjnej, ochrony zdrowia, itp.

W niniejszym Sprawozdaniu, zgodnie z powo"ywanym rozporz#dzeniem Rady Mini-


strów zastosowano przede wszystkim klasyfikacj' rodzajow#, (z uwzgl'dnieniem przezna-
czenia, warto&ci, sposobu zagospodarowania oraz ewidencjonowania poszczególnych sk"ad-
ników i ich grup rodzajowych) wyró$niono:
1. Dobra kultury narodowej – muzealia, zabytki i zasoby biblioteczne - stanowi#ce pu-
bliczne dobra dziedzictwa narodowego, które pa!stwo zamierza utrzymywa0 beztermino-
wo ze wzgl'du na ich wyj#tkowe w"a&ciwo&ci historyczne, kulturowe lub &rodowiskowe;
2. Zasoby archiwalne;
3. Zasoby naturalne, czyli dobra naturalne w stanie nieprzetworzonym, z których korzysta
si' bez ogranicze! w celach niekomercyjnych, lub które mog# by0 wykorzystywane go-
spodarczo pod warunkiem uzyskania koncesji lub pozwolenia:
- kopaliny,
- wody,
- $ywe zasoby morza,
- cz'stotliwo&ci radiowe i telewizyjne,
- lasy (obszary le&ne i drzewostan) w zarz#dzie PGL Lasy Pa!stwowe, w zarz#dzie Parków
Narodowych, wchodz#ce w sk"ad Zasobu W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa i inne;
4. Grunty:
- zasób nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa, którym gospodaruj# starostowie,
- grunty w trwa"ym zarz#dzie pa!stwowych jednostek organizacyjnych, w tym wykorzysty-
wane na cele statutowe przez urz'dy organów w"adzy i administracji pa!stwowej,
- grunty w Zasobie W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa,
- grunty zarz#dzane przez PGL Lasy Pa!stwowe,
- grunty powierzone Agencji Mienia Wojskowego i Wojskowej Agencji Mieszkaniowej,
- grunty oddane w u$ytkowanie wieczyste osobom prawnym lub fizycznym 5;
5. Urz(dzenia infrastruktury (rozumiane tu jako ogólnodost'pne obiekty, urz#dzenia i in-
stalacje wykorzystywane dla u"atwienia dostaw dóbr i us"ug lub zapewnienia niezak"óconego
dzia"ania pa!stwa i gospodarki):
- drogi, mosty i wiadukty,
- obiekty budownictwa wodnego &ródl#dowego i morskiego,
- inne urz#dzenia, w tym melioracje;
6. Budynki i budowle:
- wykorzystywane przez pa!stwowe jednostki organizacyjne do realizacji ich zada! admini-
stracyjnych i &wiadczenia us"ug publicznych,
- powierzone Agencjom wykonuj#cym zadania z zakresu gospodarowania sk"adnikami ma-
j#tku Skarbu Pa!stwa,
- pozosta"e po likwidacji i upad"o&ci przedsi'biorstw pa!stwowych i spó"ek z udzia"em
Skarbu Pa!stwa;
7. Finansowe sk%adniki maj(tku trwa%ego Skarbu Pa!stwa, w tym przede wszystkim ak-
cje i udzia"y w spó"kach handlowych;
8. Sk%adniki maj(tku obrotowego, w tym nale'no&ci Skarbu Pa!stwa m.in. z tytu"u odda-
nia mienia do odp"atnego korzystania i z innych umów zawartych przez Skarb Pa!stwa i jego
poprzedników prawnych;
9. Rezerwy pa!stwowe gospodarcze;

5
W Sprawozdaniu . . . uwzgl!dniono równie) klasyfikacj! gruntów wed#ug u)ytków.

7
10. Uprawnienia wynikaj(ce z wniesienia wk%adu maj(tkowego do przedsi)biorstw
pa!stwowych;
11. Uprawnienia w stosunku do maj(tku innych pa!stwowych osób prawnych utworzo-
nych ustawami (agencji, funduszy, pa!stwowych szkó" wy$szych) lub na podstawie ustaw
(instytucji kultury, jednostek badawczo-rozwojowych, pa!stwowych Samodzielnych Publicz-
nych Zak"adów Opieki Zdrowotnej itd.);
12. Ustanowione ustaw( monopole, w tym monopol na gry losowe i zak"ady wzajemne.

1.5. Podmioty dysponuj(ce mieniem Skarbu Pa'stwa


W"asno&0 pa!stwowa – ze wzgl'du na jej znaczne rozmiary i zró$nicowane przeznacze-
nie - zarz#dzana jest w ró$norodnych formach. Cz'&0 z nich nale$y do wykonywania w"adzy,
a inne s# aktami woli w"a&ciciela z zakresu prawa cywilnego.
Sprawy dotycz#ce gospodarowania i rozporz#dzania mieniem Skarbu Pa!stwa, w tym
zw"aszcza komercjalizacji i prywatyzacji przedsi'biorstw pa!stwowych, obejmuje dzia" ad-
ministracji rz#dowej Skarb Pa!stwa. Do tego dzia"u nale$y te$ ochrona interesów Skarbu
Pa!stwa. Minister kieruj#cy dzia"em wykonuje uprawnienia wzgl'dem pa!stwowych osób
prawnych, je$eli nie zosta"y one zastrze$one na rzecz innych organów. Skarbowi Pa!stwa
reprezentowanemu przez Ministra Skarbu przys"uguj# te$ prawa maj#tkowe do sk"adnika
mienia pa!stwowego je$eli z odr'bnych przepisów nie wynika, $e przys"uguj# one pa!stwo-
wej osobie prawnej 6.
! Minister Skarbu Pa!stwa:
- wykonuje prawa z akcji i udzia"ów Skarbu Pa!stwa,
- gospodaruje mieniem pozosta"ym po zlikwidowanych pa!stwowych jednostkach organiza-
cyjnych lub spó"kach z udzia"em Skarbu Pa!stwa, mieniem po rozwi#zanych b#d% wygas"ych
umowach o oddanie przedsi'biorstwa do odp"atnego korzystania oraz mieniem przej'tym
przez Skarb Pa!stwa z innych tytu"ów,
- zbywa akcje i udzia"y,
- sk"ada o&wiadczenia woli o utworzeniu spó"ki handlowej lub innej osoby prawnej,
- wyra$a zgod' na prywatyzacj' bezpo&redni# przedsi'biorstwa pa!stwowego,
- udziela wsparcia w celu ratowania lub restrukturyzacji przedsi'biorstw pa!stwowych oraz
spó"ek z udzia"em Skarbu Pa!stwa
- rozpatruje wnioski o zgod' na rozporz#dzenie przez pa!stwow# osob' prawn# sk"adnikami
aktywów trwa"ych, je$eli warto&0 rynkowa przedmiotu rozporz#dzenia przekracza równowar-
to&0 w z"otych kwoty 50.000 EURO,
- zg"asza sprzeciw wobec wniosków organów za"o$ycielskich przedsi'biorstw pa!stwowych
o likwidacj' przedsi'biorstwa z przyczyn ekonomicznych,
- wykonuje prawa i obowi#zki wynikaj#ce z umów o oddanie przedsi'biorstwa do odp"atne-
go korzystania i umów sprzeda$y przedsi'biorstwa,
- nadzoruje realizacj' zobowi#za! pozacenowych zapisanych w umowach sprzeda$y akcji
lub udzia"ów Skarbu Pa!stwa w spó"kach handlowych oraz w statutach i umowach spó"ek
powsta"ych w wyniku prywatyzacji bezpo&redniej,
- wykonuje programy prywatyzacyjne finansowane ze &rodków pomocowych,
- wykonuje uprawnienia Skarbu Pa!stwa w post'powaniu upad"o&ciowym,
- reprezentuje Skarb Pa!stwa w post'powaniu egzekucyjnym,
- podejmuje czynno&ci procesowe w sprawie przeciw Skarbowi Pa!stwa o naprawienie
szkody wyrz#dzonej przez wydanie ustawy lub rozporz#dzenia Rady Ministrów niezgodnych
z Konstytucj#, ratyfikowan# umow# mi'dzynarodow# lub ustaw#, a tak$e w sprawie o napra-

6
Ustawa z 4 wrze$nia 1997 r. o dzia#ach administracji rz%dowej (Dz.U. 2007 r. Nr 65, poz. 437, z pó(n. zm.)

8
wienie szkody wyrz#dzonej przez niewydanie takiego aktu normatywnego, którego obowi#-
zek wydania przewiduje przepis prawa.
! Ministrowie kieruj(cy dzia%ami (gospodarki, finansów, sportu, transportu) lub inne insty-
tucje (Agencja Nieruchomo&ci Rolnych) wykonuj# prawa wynikaj#ce z akcji i udzia"ów Skar-
bu Pa!stwa w spó"kach, których dotycz# przepisy szczególne.
! Minister Finansów zapewnia realizacj' dochodów i wydatków bud$etu pa!stwa, realizuje
polityk' zaci#gania d"ugu publicznego, emituje skarbowe papiery warto&ciowe, dochodzi na-
le$no&ci i obs"uguje zobowi#zania oraz udziela por'cze! i gwarancji Skarbu Pa!stwa;
! Kierownicy urz)dów i pa!stwowych jednostek organizacyjnych reprezentuj# Skarb
Pa!stwa w odniesieniu do powierzonego im mienia i w zakresie zada! ich urz'dów lub jedno-
stek a tak$e zarz#dzaj# sk"adnikami maj#tkowymi wykorzystywanymi przez organy w"adzy i
administracji pa!stwowej w realizacji funkcji publicznych pa!stwa (maj#tek administracyj-
ny). Przepisy o gospodarce finansowej uwa$aj# je za maj#tek w"asny jednostki, ewidencjo-
nowany i wykazywany we w"a&ciwych dokumentach i sprawozdaniach.
! Organy w%adzy wykonawczej i administracji – bezpo&rednio lub poprzez podleg"e im
jednostki organizacyjne - wykonuj# funkcje zarz#dcze, regulacyjne, czy inwestorskie wobec
mienia o charakterze dóbr publicznych. Specyficzny zakres i sposób wykonywania tych
uprawnie! przedstawiany jest w niniejszym Sprawozdaniu w wyodr'bnionych podrozdzia-
"ach.
Niektóre sk"adniki takiego mienia – jak np. grunty i z"o$a kopalin – bywaj# obci#$ane
odp"atnie na rzecz osób trzecich. Inne udost'pniane s# obywatelom nieodp"atnie (drogi, wody,
zbiory bibliotek). Sk"adniki te najcz'&ciej nie podlegaj# obrotowi cywilnoprawnemu jako na-
le$#ce do ca"ego narodu. Dla takich dóbr nie prowadzi si' ewidencji finansowej i nie ujmuje
si' ich w aktywach bilansów jednostek dzia"aj#cych w imieniu Skarbu Pa!stwa. S# one reje-
strowane w zbiorach informacji nazywanych ewidencjami przedmiotowymi.
! Pa!stwowe osoby prawne lub jednostki organizacyjne nie posiadaj#ce osobowo&ci praw-
nej gospodaruj# szczególnymi, oddanymi im w zarz#d powierniczy, rzeczowymi sk"adnikami
mienia Skarbu Pa!stwa i wykonuj# w jego imieniu prawo w"asno&ci:
- Agencja Nieruchomo&ci Rolnych (ANR),
- Agencja Rezerw Materia"owych (ARM),
- Wojskowa Agencja Mieszkaniowa (WAM),
- Agencja Mienia Wojskowego (AMW),
- Lasy Pa!stwowe (PGL LP);
Inne pa!stwowe osoby prawne wyposa$one s# przez pa!stwo w sk"adniki maj#tkowe
niezb'dne do podj'cia dzia"alno&ci statutowej w"adaj#ce nimi pod nadzorem ministra lub wo-
jewody wskazanego przez powo"uj#c# je ustaw', rozporz#dzenie lub statut. Podmioty te wy-
st'puj# w obrocie prawnym w swoim imieniu i na swoj# rzecz. Warto&0 przys"uguj#cych im
sk"adników mienia pa!stwowego jest uj'ta w ich ksi'gach, prowadzonych na podstawie od-
powiednich przepisów o gospodarce finansowej i rachunkowo&ci.
- przedsi'biorstwa i banki pa!stwowe,
- jednostki badawczo – rozwojowe,
- pa!stwowe szko"y wy$sze,
- pa!stwowe instytucje kultury,
- fundacje, których jedynym fundatorem jest Skarb Pa!stwa,
- pa!stwowe agencje i fundusze celowe,
- pa!stwowe samodzielne publiczne zak"ady opieki zdrowotnej,
- pozosta"e pa!stwowe osoby prawne.

9
1.6. Polityka w)a*cicielska
Polityka w"a&cicielska pa!stwa 7 okre&la docelowy kszta"t sektora publicznego w gospo-
darce. W latach 2008-2011 planuje si' zako!czenie obecno&ci Skarbu Pa!stwa w wi'kszo&ci
bran$ i sektorów. Dla podmiotów podlegaj#cych prywatyzacji stworzony zosta" szczegó"owy
d"ugoletni harmonogram prywatyzacji.
Zakres bran$owy, strategia zaanga$owania pa!stwa jako w"a&ciciela i regulatora oraz
przekszta"cenia w"asno&ciowe w poszczególnych bran$ach realizowane s# zgodnie z rz#do-
wymi programami i strategiami sektorowymi.
Opracowany w Ministerstwie Skarbu Pa!stwa aktualny plan prywatyzacji ma na celu od-
blokowanie i przyspieszenie prywatyzacji. Ramowa lista zamierze! prywatyzacyjnych na lata
2008-2011 obejmuje 740 podmiotów (w tym PZU S.A. po rozstrzygni'ciu sporu z EUREKO)
nadzorowanych przez Ministra Skarbu Pa!stwa. Do prywatyzacji zg"oszone zosta"y 2 spó"ki
podlegaj#ce Ministrowi Gospodarki, 16 podmiotów podlegaj#cych Ministrowi Obrony Naro-
dowej i 3 zg"oszone przez Ministra Infrastruktury.
Nie przewiduje si' prywatyzacji 25 podmiotów (wyliczonych w za"#czniku). Prywatyza-
cji nie b'dzie podlega0 równie$ 19 spó"ek z grupy mediów publicznych. W stosunku do 23
podmiotów przewiduje si' mo$liwo&0 przesuni'cia prywatyzacji w czasie. Cztery spó"ki zo-
stan# postawione w stan likwidacji po zako!czeniu dzia"a!, dla których zosta"y powo"ane.
Pozosta"e spó"ki obj'te s# procesami konsolidacji i wniesienia przedsi'biorstwa do spó"ki.
1.6.1. Tworzenie rezerw na realizacj+ i finansowanie wybranych zada' publicznych
Przeznaczenie cz'&ci maj#tku pa!stwowego oraz cz'&ci przychodów uzyskiwanych z je-
go zbywania ograniczaj# ustawy lub programy rz#dowe.
Cz'&0 akcji lub udzia"ów stanowi rezerw' na nieodp"atne udost'pnienie pracownikom i
innym grupom uprawnionych.
+rodki specjalne (fundusze) z przychodów ze sprzeda$y maj#tku Skarbu Pa!stwa utwo-
rzono w celu finansowania wybranych zada! publicznych:
! zwi#zanych z zaspokojeniem roszcze! by"ych w"a&cicieli mienia przej'tego przez Skarb
Pa!stwa,
! wsparcia w celu ratowania lub restrukturyzacji przedsi'biorstw pa!stwowych oraz spó"ek z
udzia"em Skarbu Pa!stwa,
! zwi#zanych z rozwojem nauki i technologii,
! roszcze! z tytu"u por'cze! i gwarancji Skarbu Pa!stwa,
! przeciwdzia"ania bezrobociu.
1.6.2. Ochrona interesów Skarbu Pa'stwa
Umowy prywatyzacyjne
Polityka prywatyzacyjna rz#du ukierunkowana jest na pozyskiwanie inwestorów gwaran-
tuj#cych zaanga$owanie kapita"owe w rozwój sprywatyzowanych spó"ek. Prywatyzacja po-
winna tak$e wp"ywa0 stabilizuj#co na lokalny rynek pracy, nie tworz#c równocze&nie barier
w procesie restrukturyzacji spó"ek.
Dla zabezpieczenia interesów prywatyzowanych spó"ek i Skarbu Pa!stwa do umów
wprowadza si' zobowi#zania o charakterze strategicznym i d"ugookresowym, jak m.in. zo-
bowi#zania dotycz#ce zakazu likwidacji lub rozwi#zania spó"ki, zakazu zbywania przez inwe-
stora akcji/udzia"ów przez okre&lony czas, nakazu reinwestowania zysków, czy te$ nakazu
podwy$szania kapita"u zak"adowego spó"ki. Ponadto w umowach prywatyzacyjnych zawiera-
ne s# zobowi#zania uwzgl'dniaj#ce specyfik' prowadzonej przez dany podmiot dzia"alno&ci
gospodarczej lub po$#dane z punktu widzenia szerszego interesu Skarbu Pa!stwa, np.: reali-

7
„Program prywatyzacji na lata 2008-2011”. Krótkookresowe zamierzenia w#a$cicielskie rz%du przestawiane
s% Sejmowi corocznie w „Kierunkach prywatyzacji maj%tku Skarbu Pa"stwa”

10
zacja inwestycji proekologicznych, zobowi#zania z zakresu ochrony &rodowiska, zobowi#za-
nie do zawierania umów kontraktacyjnych, zobowi#zanie do prowadzenia prac badawczo-
rozwojowych.
Do umowy prywatyzacyjnej cz'sto za"#czony jest tak$e pakiet socjalny, zawieraj#cy do-
datkowe zobowi#zania kupuj#cego wobec pracowników prywatyzowanej spó"ki.
Niewykonanie lub nienale$yte wykonanie zobowi#za! pozacenowych wynikaj#cych
z umów prywatyzacyjnych, zabezpieczane jest sankcjami finansowymi w postaci kar umow-
nych lub klauzul gwarancyjnych, jak równie$ poprzez z"o$enie por'czonych weksli in blanco,
gwarancji bankowych lub poddanie si' egzekucji.

Zobowi!zania pozacenowe inwestorów


Realizacja zobowi#za! inwestorów podlega kontroli.
Wed"ug stanu na koniec 2007 roku Ministerstwo Skarbu Pa!stwa zako!czy"o nadzór nad
stanem realizacji i dokona"o rozlicze! zobowi#za! pozacenowych wynikaj#cych z 1 532
umów 8, a 295 umów z inwestorami by"o w toku realizacji.
Zast"pstwo procesowe
Ustaw# z 8 lipca 2005 r. utworzona zosta"a Prokuratoria Generalna Skarbu Pa!stwa, któ-
ra jest uprawniona do wykonywania zast'pstwa Skarbu Pa!stwa przed s#dami powszechnymi,
mi'dzynarodowymi, S#dem Najwy$szym i Arbitra$em 9.
Do jej zada! nale$y te$ wydawanie, na wniosek jednostek pa!stwowych opinii prawnych
w sprawach znacz#cych dla praw lub interesów maj#tkowych pa!stwa.
Prokuratoria Generalna zajmuje si' zast'pstwem procesowym w sprawach, w których
Skarb Pa!stwa jest najcz'&ciej stron# pozwan# 10. Takich spraw b'dzie przybywa"o, poniewa$
przepisy przewiduj# szerok# odpowiedzialno&0 Skarbu Pa!stwa za dzia"ania w"adzy publicz-
nej, tzn. za decyzje administracyjne, orzeczenia s#dowe oraz za bezprawie legislacyjne.
Podstaw# wyst'powania przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej przez inwestorów zagra-
nicznych s# te$ i mog# by0 w przysz"o&ci umowy mi'dzynarodowe o ochronie i wzajemnym
popieraniu inwestycji. W ocenie Prokuratorii Generalnej nale$y liczy0 si' powa$nym ryzy-
kiem rozstrzygni'0 niekorzystnych dla strony polskiej.

8
Wed#ug stanu na koniec 2007 roku Ministerstwo Skarbu Pa"stwa nadzorowa#o i monitorowa#o 295 umów
prywatyzacyjnych, w których zobowi%zania z nich wynikaj%ce pozostaj% w trakcie realizacji. Wst!pnie stwier-
dzono niewykonanie zobowi%za" - ró)nej rangi - w 77 z tych umów.
Zgodnie z regulacjami umownymi do ko"ca 2007 roku inwestorzy powinni dokona' nak#adów inwestycyjnych
w wysoko$ci 9 008 mln z#. Ministerstwo Skarbu Pa"stwa stwierdzi#o niewykonanie nak#adów inwestycyjnych na
kwot! 162 mln z#, co stanowi 0,77 % ogólnej kwoty zobowi%za" inwestycyjnych wynikaj%cych z czynnych umów
prywatyzacyjnych. Jednocze$nie inwestorzy realizowali inwestycje nie wymagane postanowieniami umów lub
pierwotnie przewidywane na lata pó(niejsze .
Do dnia 31 grudnia 2007 roku stwierdzono niewykonanie zobowi%zania do utrzymania poziomu zatrudnienia w
przypadku 20 czynnych umów prywatyzacyjnych, z czego w 16 przypadkach inwestorzy uregulowali kary umow-
ne. W pozosta#ych przypadkach prowadzone jest stosowne post!powanie maj%ce na celu wyegzekwowanie nale)-
nej kary umownej.
9
(Dz.U. Nr 169, poz.1417, z pó(n. zm.) Prokuratoria Generalna nie reprezentuje Skarbu Pa"stwa przed s%dami
administracyjnymi, które rozstrzygaj% spory dotycz%ce przej!cia zak#adów produkcyjnych, które nie powinny
zosta' znacjonalizowane. Aby pokrzywdzony decyzj% nacjonalizacyjn% móg# dochodzi' odszkodowania przed
s%dem powszechnym z tytu#u bezprawnie zabranego mienia, powinien najpierw uzyska' stwierdzenie niewa)no-
$ci tej decyzji przed s%dem administracyjnym albo w post!powaniu administracyjnym. W takich przypadkach
spory przed s%dami powszechnymi tocz% si! zazwyczaj o wysoko$' odszkodowania.
10
Do ko"ca 2007 zako"czy#o si! 1046 spraw z których wygrano 586 a przegrano 50 (pozosta#e zako"czy#y si! w
inny sposób). Suma roszcze" powodów oddalonych od Skarbu Pa"stwa wynios#a 2 218 mln z#. Na rzecz Skarbu
Pa"stwa zas%dzono od pozwanych ok. 23,5 mln z#. Suma roszcze" zas%dzonych od Skarbu Pa"stwa w sprawach
przegranych wynios#a 33,8 mln z#.

11
Najwi'cej pozwów przeciwko Skarbowi Pa!stwa dotyczy spraw podatkowych oraz pry-
watyzacyjnych. Sprawy podatkowe to najcz'&ciej spory o ulgi, zwolnienia podatkowe, wyda-
nie i wykonanie wadliwych decyzji administracyjnych.
Sprawy prywatyzacyjne dotycz# nieruchomo&ci odebranych tzw. dekretem warszawskim,
maj#tków przej'tych na podstawie przepisów o reformie rolnej i na podstawie przepisów o
nacjonalizacji oraz rekompensat za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczpo-
spolitej Polskiej. Natomiast sprawy, w których Skarb Pa!stwa pozywa, wynikaj# najcz'&ciej z
umów. S# to sprawy przesy"ane najcz'&ciej przez Ministra Skarbu Pa!stwa dotycz#ce umów
prywatyzacyjnych, o doradztwo lub zaskar$enia uchwa" walnych zgromadze!.
1.6.3. Nadzór w)a*cicielski i wykonywanie praw z akcji i udzia)ów
W okresie dochodzenia do docelowego kszta"tu sektora pa!stwowego prowadzi si' ak-
tywny nadzór, sprzyjaj#cy poprawie zarz#dzania w"asno&ci# pa!stwow# oraz efektywnemu
prowadzeniu procesów prywatyzacji.
Podejmowanie decyzji strategicznych przys"uguj#cych najwy$szym organom spó"ek jest
oddzielone od bie$#cego zarz#du. Nadzór w"a&cicielski i monitoring sprawuj# departamenty
nadzoru kieruj#c si' przepisami kodeksu spó"ek handlowych, ustaw szczególnych, umów i
statutów. Sta"y nadzór korporacyjny jest wykonywany przez Rady Nadzorcze W ich sk"adzie
s# osoby wy"onione w post'powaniu konkursowym i b'd#ce pracownikami ministerstwa.
Szczegó"owe zasady nadzoru w"a&cicielskiego nad spó"kami z udzia"em Skarbu Pa!stwa i
pa!stwowymi osobami prawnymi oraz zasady post'powania przy wykonywaniu czynno&ci
nadzorczych przez komórki organizacyjne Ministerstwa sformu"owane s# w zarz#dzeniach
Ministra Skarbu Pa!stwa. Na ich podstawie w spó"kach Skarbu Pa!stwa wdra$a si' rozsze-
rzone w porównaniu do obowi#zuj#cych przepisów prawa powszechnego formy i procedury
nadzoru, wprowadza szczególne mechanizmy monitorowania i oceny dzia"alno&ci spó"ek,
dobiera kadr' zarz#dzaj#c# spo&ród osób w"a&ciwie przygotowanych i spe"niaj#cych podwy$-
szone kryteria 11.
Polski system prawny w zakresie modelu nadzoru w"a&cicielskiego nad podmiotami z ka-
pita"owym udzia"em Skarbu Pa!stwa zasadniczo odpowiada standardom zawartym w Wytycz-
nych OECD dotycz%cych nadzoru korporacyjnego w przedsi!biorstwach publicznych 12.
Oczekiwania Skarbu Pa!stwa jako w"a&ciciela skatalogowano i sformu"owano w doku-
mencie pt. Zasady nadzoru w#a$cicielskiego nad spó#kami z udzia#em Skarbu Pa"stwa oraz
innymi pa"stwowymi osobami prawnymi. Zebrano w nim standardy i mechanizmy wykony-
wania nadzoru w"a&cicielskiego, obowi#zuj#ce w obszarze maj#tku pa!stwowego. Okre&laj#
one cele nadzoru w"a&cicielskiego, procedury i kryteria doboru, kompetencje, organizacj' i
ocen' pracy jak równie$ wynagradzanie cz"onków rad nadzorczych i zarz#dów spó"ek, system
monitorowania podmiotów z udzia"em Skarbu Pa!stwa, zasady wspó"pracy rady nadzorczej z
audytorem, wskazówki odno&nie wspó"pracy komórek organizacyjnych Ministerstwa Skarbu
Pa!stwa realizuj#cych zadania nadzoru z radami nadzorczymi, zadania w zakresie nadzorowa-
nia podmiotów zale$nych i sposób monitorowania zobowi#za! pozacenowych.
Analogiczne Zasady sprawowania nadzoru w#a$cicielskiego przez Ministra Gospodarki
nad przedsi!biorstwami górniczymi – spó#kami z udzia#em Skarbu Pa"stwa obowi#zuj# wo-
bec spó"ek podlegaj#cych Ministrowi Gospodarki.
11
Na stronach internetowych Ministerstwa Skarbu Pa"stwa jest umieszczana informacja o sk#adach organów
spó#ek z udzia#em Skarbu Pa"stwa. Wykaz ten jest aktualizowany co kwarta#.
12
Przedsi!biorstwa publiczne, co do zasady, posiadaj% zdolno$' upad#o$ciow%, s) zobowi%zane do przestrzega-
nia przepisów w zakresie ochrony konkurencji, a struktura w#asno$ciowa nie stanowi podstawy do odmiennego
traktowania ich na gruncie przepisów o zamówieniach publicznych czy o pomocy publicznej. Pe#ne wdro)enie
zalece" zawartych w wytycznych OECD wymaga zmian legislacyjnych w niektórych obszarach. Odnosi si! to do
wymogu prowadzenia audytu wewn!trznego, eliminacji ogranicze" wynagrodze" cz#onków organów spó#ki oraz
zapewnienia wi!kszej przejrzysto$ci w zakresie dzia#alno$ci u)yteczno$ci publicznej dotowanej przez pa"stwo.

12
1.7. Zasady wyceny sk)adników maj(tku Skarbu Pa'stwa
Maj#tek Skarbu Pa!stwa wyceniany jest na zasadach okre&lonych w Rozporz%dzeniu Rady
Ministrów w sprawie ewidencjonowania maj%tku Skarbu Pa"stwa. Zgodnie z tymi zasadami
wyceny dokonuj#, na podstawie przepisów odr'bnych, jednostki ewidencji podmiotowej i przed-
miotowej, a je$eli te przepisy odr'bne nie nak"adaj# obowi#zku prowadzenia ewidencji w uj'ciu
warto&ciowym, Minister Skarbu pa!stwa mo$e dokona0 oszacowania warto&ci lub ustali0 warto&0
ewidencjonowanych sk"adników mienia na potrzeby ewidencji. Rozporz#dzenie nie okre&la me-
tody jak# nale$y si' pos"u$y0 dla tego oszacowania lub ustalenia. Korzystaj#c z tego przepisu w
Sprawozdaniu dla ka'dego rodzaju sk%adników mienia przyjmowano mo'liwie najbar-
dziej adekwatn( metod) wyceny.
Zasadniczo uznano, $e do wyceny maj#tku Skarbu Pa!stwa mo$na stosowa0 te same me-
tody i udokumentowane dane, które powszechnie wykorzystuje si' do oszacowania warto&ci
pieni'$nej podmiotów gospodarczych i ich mienia, jak równie$ rzeczy i praw maj#tkowych
b'd#cych przedmiotem obrotu rynkowego. Takie oszacowanie mo$e by0 przydatne w ochro-
nie interesów Skarbu Pa!stwa w razie formu"owania programów u$ycia maj#tku Skarbu Pa!-
stwa do zaspokajania ró$nych roszcze! lub wsparcia programów pa!stwowych.
Z drugiej strony przyj'to, $e do sprawowania funkcji nie polegaj#cych na obrocie sk"ad-
nikami maj#tkowymi wystarcz# dane ilo&ciowe i opisowe, ograniczone do charakterystyki
rzeczowej i cech prawnych wyodr'bniaj#cych maj#tek nale$#cy do Skarbu Pa!stwa.
Uwzgl'dnienie powy$szych kryteriów powoduje podzia" mienia, o którym mowa, na trzy
podstawowe grupy:
! dobra nie b'd#ce przedmiotem obrotu, stale pozostaj#ce w"asno&ci# Skarbu Pa!stwa, dla
których niemo$liwe jest okre&lenie nak"adów poniesionych na nabycie, wytworzenie lub
odtworzenie (mienie w stanie wolnym, z"o$a kopalin, dobra kultury),
! dobra nie przeznaczone do obrotu, nabyte lub wytworzone za &rodki publiczne przez jed-
nostki pa!stwowe w celu wype"niania ich zada!,
! mienie stanowi#ce obecnie lub w przysz"o&ci przedmiot obrotu, w tym prywatyzacji.
Sprawozdanie o stanie mienia Skarbu Pa"stwa sporz#dzane jest zatem w uj'ciu:
" rzeczowym - tylko opisowym lub rodzajowo–ilo&ciowym, bez dokonywania wyceny – dla
dóbr w stanie naturalnym, dóbr kultury, zasobów dokumentacyjnych i archiwaliów;
" warto&ciowym-szacunkowym, stosowanym przede wszystkim do gruntów, uwzgl'dniaj#-
cym (zagregowan#) warto&0 wg szacunku eksperckiego (w ten sposób ustalono warto&0
gruntów le&nych, wy"#czonych z obrotu) lub na podstawie przeci'tnych cen rynkowych
(rejestrowanych przez Agencj' Nieruchomo&ci Rolnych lub badanych przez G"ówny
Urz#d Statystyczny);
" warto&ciowym-ksi)gowym, polegaj#cym na ustalaniu warto&ci sk"adników podlegaj#cych
ewidencji ksi'gowej na podstawie sprawozda! sporz#dzanych zgodnie z przepisami o ra-
chunkowo&ci oraz innymi przepisami szczególnymi dotycz#cymi jednostek pa!stwowych;
" warto&ciowym-rynkowym, odwo"uj#cym si' do cen w rzeczywistych transakcjach dob-
rami lub prawami okre&lonymi co do rodzaju, które zastosowano do akcji notowanych w
obrocie na Gie"dzie Papierów Warto&ciowych w Warszawie.
Przyj'ta metoda wyceny mienia Skarbu Pa!stwa, wykorzystuj#ca zró$nicowan# baz' da-
nych %ród"owych, powoduje jednak$e niewspó"mierno&0 poszczególnych warto&ci, a zatem
brak mo$liwo&ci podania warto&ci mienia Skarbu Pa!stwa jako jednej kwoty.
Warto jeszcze raz podkre&li0, i$ „wycena” nie oznacza tu próby ustalenia ceny, po której
sk"adniki maj#tkowe zmieni"yby w"a&ciciela. Metodologia „wyceny dla ewidencji” wynika
z poszukiwania optimum mi'dzy kompleksowo&ci# i warto&ci# informacyjn# z jednej strony,
a kosztami wyceny z drugiej. Uj'cie takie nie pozwala na pos"ugiwanie si' ustalonymi tu war-
to&ciami w prognozowaniu cen w transakcjach dotycz#cych konkretnych sk"adników. Dla
takich celów niezb'dne jest zastosowanie odr'bnych, specjalistycznych metod wyceny

13
uwzgl'dniaj#cych jednostkowe cechy przedmiotu transakcji i aktualne w okresie transakcji
warunki rynkowe.
Zastosowanie zasad wyceny
Ewidencja +ród%a danych Metoda wyceny Rodzaj dóbr
*ród%owa
O&rodek Dokumentacji Zabytków Zabytki
Eksponaty muzealne
Muzea i biblioteki i materia"y biblioteczne
Rodzajowo-
ilo&ciowa Naczelna Dyrekcja Archiwów Bez wyceny Archiwalia
(niefinansowa) Pa!stwowych
G"ówny Geolog Kraju Zasoby naturalne, wody
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwo-
ju Wsi Kwoty po"owowe
Grunty zasobu w"asno&ci
Ceny transakcyjne ANR Szacunek na podstawie rolnej skarbu pa!stwa
Rodzajowo- Ceny rynkowe rejestrowane przez przeci'tnych cen trans-
ilo&ciowa GUS; dane ilo&ciowe G"ównego akcyjnych Pozosta"e grunty
(z warto&ci# Geodety Kraju
szacunkow#)
Nieruchomo&ci lasów pa!-
PGL Lasy Pa!stwowe Szacunek ekspercki stwowych
Wg kosztów odtworze-
Ilo&ciowo- Informacje w"a&ciwych mini- nia Drogi i obiekty drogowe
warto&ciowa sterstw
(kosztowa) Wg poniesionych nak"a- Urz#dzenia wodne,
dów i stopnia zu$ycia Infrastruktura rolna
Bilanse placówek: Ministerstwo
Gospodarki, Ministerstwo Spraw Wg warto&ci ksi'gowej
Zagranicznych, Polska Akademia poszczególnych grup Mienie za granic#
Nauk rodzajowych aktywów
Bilanse dysponentów cz'&ci bu- podmiotu Mienie pa!stwowych jed-
d$etu i wojewodów nostek organizacyjnych
Ilo&ciowo- Protoko"y przej'cia przez MSP Wg operatów szacun- Nale$no&ci po likwidacji,
warto&ciowa i AMW kowych mienie przekazane AMW
(ksi'gowa) Akcje i udzia"y, maj#tek
Ewidencja MSP i bilanse podmio- Wg warto&ci maj#tku agencji, przedsi'biorstw
tów netto podmiotu oraz innych pa!stwowych
osób prawnych
Kilkuprocentowe pakiety
Wg warto&ci nominal- akcji i udzia"ów Skarbu
Ewidencja MSP nej, ksi'gowej lub ceny Pa!stwa w spó"kach niepu-
zbycia
blicznych
Ilo&ciowo- Akcje w spó"kach publicz-
warto&ciowa Cedu"a gie"dowa Wg kursu gie"dowego
nych
(rynkowa)

1.8. ,ród)a danych


Obowi#zek prowadzenia ewidencji przepisy prawa nak"adaj# na liczne instytucje pa!-
stwowe, organy administracji i jednostki organizacyjne. Ustanawiaj#c takie obowi#zki brano
pod uwag' regu"y realizacji bud$etu pa!stwa, prowadzenie przejrzystej gospodarki powierzo-
nym mieniem, kontrol' wewn'trzn#, potrzeb' ustalania stanu faktycznego b#d% prawnego dla
bezpiecze!stwa obrotu gospodarczego, albo te$ inne cele specjalne.
Rozporz#dzenie Rady Ministrów z dnia 14 wrze&nia 1999 r. w sprawie szczegó"owych
zasad ewidencjonowania maj#tku Skarbu Pa!stwa 13 zobowi#zuje dysponentów cz'&ci bud$e-
tu i organy nadzoru nad podmiotami, którym powierzono mienie Skarbu Pa!stwa, do przeka-
zywania Ministrowi Skarbu Pa!stwa jako %róde" danych dla ewidencji zbiorczej:
13
Rozporz%dzenie Rady Ministrów z dnia 14 wrze$nia 1999 r. w sprawie szczegó#owych zasad ewidencjonowa-
nia maj%tku Skarbu Pa"stwa (Dz. U. Nr 77, poz. 864, z pó(n. zm.).

14
! kopii bilansów "#cznych dla jednostek nie posiadaj#cych osobowo&ci prawnej,
! kopii bilansów pa!stwowych osób prawnych b'd#cych w ich nadzorze,
! informacji o stanie innego mienia Skarbu Pa!stwa, uzyskiwanych na podstawie odr'bnych
przepisów, z racji posiadanych uprawnie! za"o$ycielskich lub nadzorczych albo obowi#zku
prowadzenia ewidencji przedmiotowych.
Dla potrzeb ewidencji nie sporz#dza si' $adnych sprawozda!, zestawie! lub wycen, które
nie maj# podstawy w innych przepisach dotycz#cych zakresu dzia"ania jednostek pa!stwo-
wych, ewidencji okre&lonych kategorii sk"adników maj#tkowych, statystyki, rachunkowo&ci
itd.
Dokumenty wykorzystywane w zbiorczej ewidencji maj!tku Skarbu Pa#stwa – w
pierwszym rz"dzie bilanse i informacje o stanie mienia – nie zawieraj! danych pozwalaj!-
cych na przedstawianie powodów zaistnienia wykazywanych stanów ilo$ciowych b!d%
zmian warto$ci. Analizy takie dokonywane s# natomiast przez w"a&ciwe jednostki w innych
dokumentach sprawozdawczych sk"adanych Radzie Ministrów i Sejmowi takich jak „spra-
wozdania z dzia"alno&ci” lub „sprawozdania z wykonania bud$etu”.
Odst'pstwem od tej regu"y jest bardziej szczegó"owe obja&nienie zmian powodowanych
decyzjami i dzia"aniami organów (zw"aszcza Ministra Skarbu Pa!stwa) i jednostek (agencji),
dla których gospodarowanie mieniem Skarbu Pa!stwa jest g"ównym b#d% jednym z istotnych
zakresów dzia"alno&ci.
W Sprawozdaniu wykorzystano informacje z urz'dów, jednostek i podmiotów jakie Mi-
nisterstwo uzyska"o w odpowiedzi na kierowane do nich zapytania w sprawach spó"ek, akcji
lub udzia"ów, z których prawa na mocy szczególnych przepisów wykonuj# Ministrowie Go-
spodarki, Finansów, Infrastruktury nie ujmowanych w bilansach odpowiednich ministerstw.
Ze standardowych sprawozda! z dzia"alno&ci Agencji zawieraj#cych bilanse i informacje
dodatkowe pochodz# dane o stanie i warto&ci mienia Skarbu Pa!stwa, którym na podstawie
ustaw gospodaruj# lub zarz#dzaj# pa!stwowe osoby prawne.
Bilanse "#czne dysponentów cz'&ci bud$etu pa!stwa na dzie! 31 grudnia 2007 roku spo-
rz#dzone dla podleg"ych jednostek bud$etowych, zak"adów bud$etowych i gospodarstw po-
mocniczych pozwoli"y na przedstawienie w Sprawozdaniu m.in. zbiorczej warto&ci maj#tku
pozostaj#cego w dyspozycji pa!stwowych jednostek organizacyjnych nie posiadaj#cych oso-
bowo&ci prawnej, którym przys"uguje prawo wykonywania uprawnie! maj#tkowych lub re-
prezentowania Skarbu Pa!stwa w zakresie mienia powierzonego tym jednostkom dla wyko-
nywania ich zada! z zakresu administracji publicznej. Za po&rednictwem tych urz'dów
otrzymano te$ liczne bilanse lub wyci#gi z bilansów nadzorowanych pa!stwowych osób
prawnych.
Urz'dy pa!stwowe i podleg"e im jednostki organizacyjne dysponuj# znacznym maj#t-
kiem Skarbu Pa!stwa, który nie jest ujmowany w ewidencji bilansowej a uwzgl'dnianym w
ewidencji zbiorczej. Dla zbiorczego przedstawienia tych sk"adników maj#tkowych, wykorzy-
stano inne informacje urz'dów:
- Krajowy Wykaz Gruntów sporz#dzany przez urz#d G"ównego Geodety Kraju,
- zestawienia Ministerstwa +rodowiska ujmuj#ce zasoby kopalin i wód leczniczych, a tak$e
dotycz#ce gruntów zarz#dzanych przez Lasy Pa!stwowe i Parki Narodowe,
- oszacowanie warto&ci odtworzenia sieci dróg krajowych przygotowane przez Generaln#
Dyrekcj' Dróg Krajowych i Autostrad,
- dane Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi o urz#dzeniach melioracyjnych i kwotach
po"owowych,
- dane o warto&ci mienia Skarbu Pa!stwa znajduj#cego si' za granic# z Ministerstwa Spraw
Zagranicznych, Ministerstwa Gospodarki i Polskiej Akademii Nauk,
- informacje Ministerstwa Finansów o d"ugu publicznym i innych zobowi#zaniach Skarbu
Pa!stwa.

15
Z zasobów dokumentacyjnych Ministerstwa Skarbu Pa!stwa w opracowaniu wykorzy-
stano:
- bilanse spó"ek nadzorowanych przez Ministerstwo Skarbu Pa!stwa i przedsi'biorstw pa!-
stwowych, dla których organem za"o$ycielskim jest Minister Skarbu Pa!stwa,
- posiadane inne informacje o spó"kach z udzia"em Skarbu Pa!stwa,
- dane o mieniu pozosta"ym po likwidacji i upad"o&ci przedsi'biorstw pa!stwowych i spó"ek
z udzia"em Skarbu Pa!stwa oraz pozosta"ym po rozwi#zanych umowach o odp"atnym ko-
rzystaniu z mienia Skarbu Pa!stwa,
- dane o nale$no&ciach Skarbu Pa!stwa powsta"ych w wyniku procesów prywatyzacyjnych,
- rejestry, sprawozdania i dane analityczne, opracowane w komórkach Ministerstwa.

Ministerstwo Skarbu Pa!stwa przygotowuj#c niniejsze Sprawozdanie d#$y"o do stosowa-


nia tej samej co w latach poprzednich metodologii wyceny i agregacji zbiorczej. Jednak nowe
przepisy dotycz#ce klasyfikacji i ewidencji lub inna zawarto&0 sprawozda! jednostek gospo-
daruj#cych mieniem Skarbu Pa!stwa, mog# powodowa0 inny ni$ dotychczas uk"ad i sposób
prezentacji danych szczegó"owych w niektórych cz'&ciach dokumentu.
W tek&cie uwzgl'dnia si' równie$ szczególnie istotne zdarzenia dotycz#ce mienia Skarbu
Pa!stwa, które mia"y miejsce w roku 2008, w czasie przygotowywania dokumentu.

16
2. DOBRA KULTURY I ZASOBY ARCHIWALNE

2.1. Zabytki
Zabytkiem jest nieruchomo&0 lub rzecz ruchoma, ich cz'&0 lub zespó", b'd#ce dzie"em
cz"owieka lub zwi#zane z jego dzia"alno&ci# i stanowi#ce &wiadectwo minionej epoki b#d%
zdarzenia, których zachowanie le$y w interesie spo"ecznym ze wzgl'du na posiadan# warto&0
historyczn#, artystyczn# lub naukow# 14.
2.1.1. Prawa Skarbu Pa'stwa do zabytków
W"asno&0 Skarbu Pa!stwa stanowi# przedmioty b'd#ce zabytkami archeologicznymi od-
krytymi, przypadkowo znalezionymi albo pozyskanymi w wyniku bada! archeologicznych.
Wojewódzki konserwator zabytków przekazuje je, w drodze decyzji, w depozyt muzeum lub
innej jednostce organizacyjnej za jej zgod#.
Na w"asno&0 Skarbu Pa!stwa w sytuacjach przewidzianych ustaw# mo$e by0 przej'ty za-
bytek nale$#cy do innego w"a&ciciela. W przypadku wyst#pienia zagro$enia dla zabytku ru-
chomego wpisanego do rejestru, polegaj#cego na mo$liwo&ci jego zniszczenia, uszkodzenia,
kradzie$y, zagini'cia lub nielegalnego wywiezienia za granic', wojewódzki konserwator za-
bytków mo$e wyda0 decyzj' o zabezpieczeniu tego zabytku w formie ustanowienia czasowe-
go zaj'cia do czasu usuni'cia zagro$enia – tzn. przekazania go do muzeum, archiwum lub
biblioteki. Je$eli usuni'cie zagro$enia nie jest mo$liwe, zabytek ruchomy mo$e by0 przej'ty
przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, w drodze decyzji, na w"asno&0 Skarbu Pa!-
stwa, z przeznaczeniem na cele kultury, o&wiaty lub turystyki, za odszkodowaniem odpowia-
daj#cym warto&ci rynkowej tego zabytku.
W przypadku wyst#pienia zagro$enia dla zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru,
polegaj#cego na mo$liwo&ci jego zniszczenia lub uszkodzenia, starosta na wniosek woje-
wódzkiego konserwatora zabytków mo$e wyda0 decyzj' o zabezpieczeniu tego zabytku
w formie ustanowienia czasowego zaj'cia do czasu usuni'cia zagro$enia. Je$eli nie jest mo$-
liwe usuni'cie ww. zagro$enia, zabytek nieruchomy mo$e by0 na wniosek wojewódzkiego
konserwatora zabytków, wyw"aszczony przez starost' na rzecz Skarbu Pa!stwa lub gminy
w"a&ciwej ze wzgl'du na miejsce po"o$enia tego zabytku, w trybie i na zasadach przewidzia-
nych w przepisach o gospodarce nieruchomo&ciami.
2.1.2. Organy ochrony zabytków
Organami ochrony zabytków s#: minister w"a&ciwy do spraw kultury i ochrony dziedzic-
twa narodowego, w imieniu którego zadania i kompetencje, w tym zakresie, wykonuje Gene-
ralny Konserwator Zabytków; wojewoda, w imieniu którego zadania i kompetencje,
w tym zakresie, wykonuje wojewódzki konserwator zabytków. Generalny Konserwator Za-
bytków jest sekretarzem lub podsekretarzem stanu w urz'dzie obs"uguj#cym ministra w"a&ci-
wego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Generalny Konserwator Zabyt-
ków sprawuje nadzór nad dzia"alno&ci# wojewódzkich konserwatorów zabytków.
2.1.3. Ewidencja zabytków
Dla zabytków znajduj#cych si' na terenie danego województwa, wojewódzki konserwa-
tor zabytków prowadzi rejestr zabytków. Ponadto Generalny Konserwator Zabytków prowa-
dzi krajow# ewidencj' zabytków w formie kart ewidencyjnych zabytków znajduj#cych si'
w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zabytków wpisanych do inwentarza muzeum lub

14
Art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz.
1568, z pó(n. zm.).

17
wchodz#cych w sk"ad narodowego zasobu bibliotecznego nie wpisuje si' do rejestru zabyt-
ków 15.
2.1.4. Zabytki w Polsce
Krajowa ewidencja zabytków nie obejmuje aktualizacji danych dotycz#cych spraw w"a-
sno&ciowych.
Przedstawiane poni$ej zestawienie obejmuje zatem stan rejestru zabytków istniej#cych na
terytorium Polski.
Tab. 2.1. Zabytki w rejestrze
L.p. Województwo Zabytki nie- Zabytki Stanowiska Razem
ruchome ruchome archeologiczne
1 Dolno&l#skie 7 844 56 210 1 464 65 518
2 Kujawsko-Pomorskie 2 773 11 520 164 14 457
3 Lubelskie 3 526 34 400 158 38 084
4 Lubuskie 3 631 7 550 530 11 711
5 *ódzkie 2 449 25 948 143 28 540
6 Ma"opolskie 4 776 39 798 425 44 999
7 Mazowieckie 6 093 35 482 393 41 968
8 Opolskie 2 802 13 490 1 096 17 388
9 Podkarpackie 3 543 90 706 470 94 719
10 Podlaskie 2 208 6 668 265 9 141
11 Pomorskie 2 862 9 146 563 12 571
12 +l#skie 3 579 12 308 239 16 126
13 +wi'tokrzyskie 1 525 19 878 210 21 613
14 Warmi!sko-Mazurskie 5 520 7 590 264 13 374
15 Wielkopolskie 6 680 29 420 631 36 731
16 Zachodniopomorskie 3 067 3 766 375 7 208
Ogó"em 2007 62 878 403 880 7 390 474 148
Ogó"em 2006 62 065 193 661 7 489 263 215
Ogó"em 2005 61 213 190 152 7 475 258 840
&ród#o: Krajowy O$rodek Bada" i Dokumentacji Zabytków.
Wi'kszo&0 zabytków ruchomych poza zbiorami muzeów jest w"asno&ci# ko&cio"ów,
zwi#zków wyznaniowych i osób prywatnych. Do Skarbu Pa!stwa nale$y ok. 5% tych zabyt-
ków, ok. 2100 spo&ród 7,5 tys. stanowisk archeologicznych i ok. 15% zabytków architektury
i budownictwa, a tak$e wi'kszo&0 zabytków ruchomych klasyfikowanych jako zabytki tech-
niki i pozosta"e.
2.2. Muzealia
Muzeum jest jednostk# organizacyjn# nienastawion# na osi#ganie zysku, której celem jest
gromadzenie i trwa"a ochrona dóbr naturalnego i kulturalnego dziedzictwa ludzko&ci o cha-
rakterze materialnym i niematerialnym, informowanie o warto&ciach i tre&ciach gromadzo-
nych zbiorów, upowszechnianie podstawowych warto&ci historii, nauki i kultury polskiej oraz
&wiatowej, kszta"towanie wra$liwo&ci poznawczej i estetycznej oraz umo$liwianie korzysta-
nia ze zgromadzonych zbiorów.
Muzealiami s# rzeczy ruchome i nieruchomo&ci stanowi#ce w"asno&0 muzeum i wpisane
do inwentarza muzealiów. Muzealia stanowi# dobro narodowe 16.

15
Rozporz%dzenie Ministra Kultury z dnia 14 maja 2004 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej,
wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych
za granic! niezgodnie z prawem (Dz. U. Nr 124, poz. 1305).
16
Ustawa z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach (Dz. U. z 1997 r. Nr 5, poz. 24, z pó(n. zm.).

18
Muzeami pa!stwowymi s# muzea utworzone przez organy administracji rz#dowej. Na
koniec 2007 r. funkcjonowa%o 20 muzeów pa!stwowych (w tym jedno w organizacji). Mu-
zea utworzone albo przej'te przez jednostki samorz#du terytorialnego s# muzeami samorz#-
dowymi.
Wszystkie dobra kultury przechowywane w muzeach s# ewidencjonowane. Wpis w kar-
cie ewidencyjnej, ksi'dze inwentarzowej i ksi'dze depozytów zawiera mo$liwe do ustalenia,
nast'puj#ce dane identyfikacyjne zabytku: okre&lenie autorstwa lub wytwórcy, pochodzenie,
warto&0 w dniu nabycia, czas i miejsca powstania, materia", techniki wykonania, wymiary,
ewentualnie jego wag' oraz okre&lenie cech charakterystycznych. W razie braku danych iden-
tyfikacyjnych wpisuje si' w odpowiedniej rubryce ksi'gi wyraz „nieznane” 17.
Pa!stwowe i samorz#dowe muzea i biblioteki publiczne obj'te s# jednocze&nie sta"ym
badaniem statystycznym, które obejmuje w szczególno&ci liczb' jednostek wed"ug rodzajów
dzia"alno&ci oraz zasoby i okazy muzealne i biblioteczne.
Tab. 2.2. Muzea pa!stwowe i ich zbiory
Liczba muzealiów
L.p. Muzea
31 XII 2007 31 XII 2006
1 Centralne Muzeum Morskie 14 054 14 056
2 Muzeum Historii Polski 246 1
3 Muzeum *azienki Królewskie 1 812 1 793
4 Muzeum *owiectwa i Je%dziectwa 10 592 10 245
5 Muzeum Narodowe w Krakowie 671 191 659 193
6 Muzeum Narodowe Poznaniu 214 488 212 391
7 Muzeum Narodowe Warszawie 471 652 461 281
8 Muzeum Pa"ac w Wilanowie 8 063 7 745
9 Muzeum Sztuki i Techniki Japo!skiej Manggha* 4 731 -
10 Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie** 1 1
11 Muzeum Zamkowe w Malborku 53 762 52 660
12 Muzeum -up Krakowskich 15 499 14 654
13 Pa!stwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau 95 246 95 191
14 Pa!stwowe Muzeum na Majdanku 6 343 6 551
15 Pa!stwowe Muzeum Stutthof 1 016 1 003
16 Zamek Królewski w Warszawie 16 719 16 599
17 Zamek Królewski na Wawelu - Pa!stwowe Zbiory Sztuki 44 039 43 628
18 Muzeum Wojska Polskiego* 101 268 194 381
19 Pomorskie Muzeum Wojskowe* 28 579 b.d.
20 Muzeum Marynarki Wojennej* 425 b.d.
Ogó"em 1 759 726 1 791 373
* Przekszta#cone w muzeum pa"stwowe – pa"stwow% osob! prawn% w roku 2007.
**Powo#ane z dniem 1 maja 2005; w organizacji.
&ród#o: Dane Muzeów za po$rednictwem w#a$ciwych Ministerstw
2.3. Materia)y biblioteczne
Biblioteki i ich zbiory stanowi# dobro narodowe oraz s"u$# zachowaniu dziedzictwa na-
rodowego. Biblioteki organizuj# i zapewniaj# dost'p do zasobów dorobku nauki i kultury
polskiej oraz &wiatowej. Prawo korzystania z bibliotek ma charakter powszechny.
Materia"ami bibliotecznymi s# w szczególno&ci dokumenty zawieraj#ce utrwalony wyraz
my&li ludzkiej, przeznaczone do rozpowszechniania, niezale$nie od no&nika fizycznego i spo-
sobu zapisu tre&ci, a zw"aszcza: dokumenty graficzne (pi&miennicze, kartograficzne, ikono-
graficzne i muzyczne), d%wi'kowe, wizualne, audiowizualne i elektroniczne. Zbiory bibliotek

17
Rozporz%dzenie Ministra Kultury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie zakresu, form i sposobu ewidencjono-
wania zabytków w muzeach (Dz. U. Nr 202, poz. 2073).

19
maj#ce wyj#tkow# warto&0 i znaczenie dla dziedzictwa narodowego stanowi#, w ca"o&ci lub
cz'&ci, narodowy zasób biblioteczny, który podlega szczególnej ochronie18.
W Polsce istniej# 4 biblioteki zorganizowane przez ministrów i kierowników urz'dów
centralnych jako instytucje kultury. S# to:
- Biblioteka Narodowa, która jest centraln# bibliotek# pa!stwa,
- G"ówna Biblioteka Lekarska,
- Centralna Biblioteka Rolnicza,
- Centralna Biblioteka Wojskowa.
Tab. 2.3. Zbiory bibliotek pa!stwowych zorganizowanych jako instytucje kultury
G%ówna
Biblioteka Biblioteka Centralna Centralna
Zbiory Narodowa Lekarska Biblioteka Biblioteka
Rolnicza Wojskowa
Ksi#$ki 2 496 480 434 383 205 245 294 385
Ksi'gozbiór
Czasopisma 869 200 156 894 130 328 145 442
Zbiory specjalne 3 608 208 b.d 161 304
R'kopisy 26 810 1 157 780
Mikrofilmy 369 226 44 536 42 225 1 671
W tym:
Materia"y audiowizualne 114 336 647 1 507
Dokumenty elektroniczne 12 614 477 485
Liczba tytu"ów czasopism bie$#cych 6 389 6 817 809 446
&ród#o: Dane przes#ane przez Biblioteki.

Trzy inne biblioteki maj# status pa!stwowych jednostek organizacyjnych nie posiadaj#-
cych osobowo&ci prawnej:
- Biblioteka Polskiej Akademii Nauk,
- Centralna Bibliotek Statystyczna,
- G"ówna Biblioteka Pracy i Zabezpieczenia Spo"ecznego.
Tab. 2.4. Zbiory bibliotek zorganizowanych jako pa!stwowe jednostki organizacyjne
Biblioteki Centralna G%ówna Biblioteka
Zbiory Polskiej Akademii Biblioteka Pracy i Zabezpiecze-
Nauk Statystyczna nia Spo%ecznego
Ksi#$ki 764 697 278 926 43 235
Ksi'gozbiór
Czasopisma 177 765 106 077 5 842
Zbiory specjalne 285 750 4 494
R'kopisy 24 748 - -
Mikrofilmy 15 517 - -
W tym:
Materia"y audiowizualne 241 1 -
Dokumenty elektroniczne 1 664 1 449 30
Liczba tytu"ów czasopism bie$#cych 733 450 220
&ród#o: Biblioteki.
Zasady ewidencji materia"ów bibliotecznych w bibliotekach wchodz#cych w sk"ad ogól-
nokrajowej sieci bibliotecznej okre&la rozporz#dzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Naro-
dowego 19. Ewidencja materia"ów polega"a na uj'ciu wp"ywów i ubytków w sposób umo$li-
wiaj#cy identyfikacj' tych materia"ów oraz na uj'ciu ilo&ciowym i warto&ciowym ich stanu
i zachodz#cych w nim zmian. Szczegó"ow# ewidencj' wp"ywów wydawnictw zwartych i ci#-
g"ych oraz zbiorów specjalnych prowadzono w ksi'dze inwentarzowej. W terminach ustalo-
nych przez kierownika biblioteki, nie rzadziej jednak ni$ raz w roku, sporz#dzano zestawienie

18
Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach (Dz U. Nr 85, poz. 539, z pó(n. zm.).
19
Rozporz%dzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 5 listopada 1999 r. w sprawie zasad ewi-
dencji materia#ów bibliotecznych (Dz.U. Nr 93, poz.1077, z pó(n. zm.). Po zmianie ustawy o bibliotekach (Dz.U.
2006 r. Nr 220, poz.1600) Minister w#a$ciwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego w porozumie-
niu z w#a$ciwymi ministrami okre$li, w drodze rozporz%dzenia, sposób ewidencji materia#ów bibliotecznych,
maj%c na uwadze zapewnienie sprawnej realizacji zada" bibliotek.

20
liczby i warto&ci zinwentaryzowanych jednostek ewidencyjnych. Rozporz#dzenie nie przewi-
dywa"o prowadzenia ewidencji centralnej.
2.4. Zasoby archiwalne
Z mocy prawa w"asno&ci# Skarbu Pa!stwa s# liczne zasoby dokumentacji. Wg rozporz%-
dzenia w sprawie szczegó#owych zasad ewidencji maj%tku Skarbu Pa"stwa w ewidencji
zbiorczej uwzgl'dnia si' jedynie zasoby archiwalne.
2.4.1. Zakres praw Skarbu Pa'stwa
Materia"ami archiwalnymi wchodz#cymi do narodowego zasobu archiwalnego s# wszel-
kiego rodzaju akta i dokumenty, korespondencja, dokumentacja finansowa, techniczna i staty-
styczna, mapy i plany, fotografie, filmy i mikrofilmy, nagrania d%wi'kowe i wideofonowe,
dokumenty elektroniczne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informa-
tyzacji dzia"alno&ci podmiotów realizuj#cych zadania publiczne 20 oraz inna dokumentacja,
bez wzgl'du na sposób jej wytworzenia, maj#ca znaczenie jako %ród"o informacji o warto&ci
historycznej o dzia"alno&ci Pa!stwa Polskiego, jego poszczególnych organów i innych pa!-
stwowych jednostek organizacyjnych oraz o jego stosunkach z innymi pa!stwami, o rozwoju
$ycia spo"ecznego i gospodarczego, o dzia"alno&ci organizacji o charakterze politycznym,
spo"ecznym i gospodarczym, zawodowym i wyznaniowym, o organizacji i rozwoju nauki,
kultury i sztuki, a tak$e o dzia"alno&ci jednostek samorz#du terytorialnego i innych samorz#-
dowych jednostek organizacyjnych - powsta"a w przesz"o&ci i powstaj#ca wspó"cze&nie.
Narodowy zasób archiwalny s"u$y nauce, kulturze, gospodarce narodowej oraz potrze-
bom obywateli. W zale$no&ci od w"asno&ci materia"ów archiwalnych, dzieli si' na:
1) pa!stwowy zasób archiwalny,
2) niepa!stwowy zasób archiwalny 21.
Pa!stwowy zasób archiwalny stanowi# wszelkie zapisy informacji o warto&ci historycz-
nej, które dokumentuj# dzia"alno&0 pa!stwa, jego poszczególnych organów i pa!stwowych
jednostek organizacyjnych, jego stosunki z innymi pa!stwami oraz $ycie spo"eczne i gospo-
darcze, a tak$e dzia"alno&0 samorz#du terytorialnego i samorz#dowych jednostek organiza-
cyjnych oraz – o ile odpowiednie dokumenty znajduj# si' na obszarze Rzeczypospolitej Pol-
skiej – dzia"alno&0 obcych organów w"adzy i administracji oraz si" zbrojnych. Pa!stwowy
zasób archiwalny tworz# równie$ - je$eli znalaz"y si' w posiadaniu Pa!stwa – maj#ce warto&0
historyczn# zapisy informacji o dzia"alno&ci organizacji politycznych, spo"ecznych, zawodo-
wych i gospodarczych oraz innych niepa!stwowych organizacji i jednostek organizacyjnych,
o dzia"alno&ci ko&cio"ów i zwi#zków wyznaniowych, osobisto&ci, rodzin i rodów, które wy-
war"y wp"yw na rozwój Pa!stwa, $ycie polityczne, spo"eczne i gospodarcze oraz rozwój na-
uki, techniki, kultury i sztuki.
Materia"y archiwalne udost'pnia si' bezp"atnie jednostkom organizacyjnym i obywate-
lom dla potrzeb nauki, kultury, techniki oraz gospodarki.
Centralnym organem administracji rz#dowej w sprawach pa!stwowego zasobu archiwal-
nego jest Naczelny Dyrektor Archiwów Pa!stwowych. Nadzór nad Naczelnym Dyrektorem
Archiwów Pa!stwowych sprawuje minister w"a&ciwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa
narodowego.
2.4.2. Ewidencja
Jednostki podleg"e Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Pa!stwowych gromadz# spisy
przekazywanych im materia"ów archiwalnych, sporz#dzaj# inwentarze zbiorów i zespo"ów

20
Dz. U. Nr 64, poz. 565
21
Art.2 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tekst jednolity Dz. U. z
2006 r. Nr 97, poz. 673, z pó(n. zm.).

21
archiwalnych, a tak$e inne szczegó"owe pomoce ewidencyjne. Ponadto opracowuj# informa-
tory i przewodniki po zasobach poszczególnych archiwów pa!stwowych.
Wybrane dane o zasobach archiwalnych jednostek podleg"ych Naczelnemu Dyrektorowi
Archiwów Pa!stwowych obj'te s# badaniami statystyki publicznej 22.
Tab. 2.5. Archiwalne pomoce ewidencyjne
Wyszczególnienie Liczba
kartkowe 13 045
Inwentarze archiwalne
ksi#$kowe 45 246
Spisy zdawczo-odbiorcze 26 429
Indeksy 2 428
Sumariusze 20
Przewodniki 116
Informatory 151
Pomoce archiwalne publikowane 373
&ród#o: Sprawozdanie z wykonania prac archiwalnych w 2007 roku wed#ug stanu na 31 grudnia 2007 r.
2.4.3. Materia)y archiwalne
Stan zasobu archiwalnego Nabytki w roku Ubytki w
Zasób Archiwów Pa!stwowych na koniec 2007 sprawozdawczym roku spra-
zewidencjo- ogó%em z archiwów wozdaw-
Ogó%em nowany zak%adowych czym
Zespo"y (zbiory) 81 311 80 123 2 266 1 132 321
Metry bie$#ce 263 133 256 667 12 141 9 153 525
Jednostki inwentarzowe 35 949 871 33 530 645 556 799 435 538 50 131
aktowe materia"y archiwalne 19 788 924 19 198 086
jednostek inwentarzowych:
W tym nast'puj#ce rodzaje

dokumenty pergaminowe i pa-


pierowe 143 577 142 107
dokumentacja techniczna 614 399 574 614
kartografia 574 679 474 405
Fotografia 14 566 058 12 958 428
Filmy 5 051 3 824
nagrania d%wi'kowe 35 537 35 397
Piecz'cie 10 607 8 074
Inne 211 039 199 430
&ród#o: Sprawozdanie z wykonania prac archiwalnych w 2007 roku wed#ug stanu na 31 grudnia 2007 r.
2.4.4. Narastaj(cy zasób archiwalny
Liczba
Nadzorowane jednostki organizacyjne pa!stwowe samorz(dowe
5 162 4 507
przyby"o 36 33
w tym:
uby"o 69 8
Materia"y archiwalne w metrach bie$#cych 342 121 62 471
- w tym materia"y do przej'cia 33 279 7 747
&ród#o: Sprawozdanie z wykonania prac archiwalnych w 2007 roku wed#ug stanu na 31 grudnia 2007 r.
2.4.5. Reprografia
Zbiory reprograficzne Liczba
Mikrofilmy u$ytkowe w metrach bie$#cych 11 913 941
Mikrofilmy akt spoza pa!stwowego zasobu archiwalnego w klatkach 14 022 330
&ród#o: Sprawozdanie z wykonania prac archiwalnych w 2007 roku wed#ug stanu na 31 grudnia 2007 r.

22
Rozporz%dzenie Rady Ministrów z dnia 19 lipca 2005 r. w sprawie programu bada" statystycznych statystyki
publicznej na rok 2006 (Dz.U. Nr 178, poz. 1482).

22
3. ZASOBY NATURALNE
Strategicznymi zasobami naturalnymi kraju s# 23:
1) wody podziemne oraz wody powierzchniowe w ciekach naturalnych i w %ród"ach, z któ-
rych te cieki bior# pocz#tek, w kana"ach, w jeziorach i zbiornikach wodnych o ci#g"ym
dop"ywie,
2) wody polskich obszarów morskich wraz z pasmem nadbrze$nym i ich naturalnymi zaso-
bami $ywymi i mineralnymi, a tak$e zasobami naturalnymi dna i wn'trza ziemi znajduj#-
cego si' w granicach tych obszarów,
3) lasy pa!stwowe,
4) z"o$a kopalin nie stanowi#ce cz'&ci sk"adowych nieruchomo&ci gruntowej,
5) zasoby przyrodnicze parków narodowych.
Zasoby te, stanowi#ce w"asno&0 Skarbu Pa!stwa, nie podlegaj# przekszta"ceniom w"asno-
&ciowym, z zastrze$eniem przepisów zawartych w ustawach szczególnych.
Gospodarowanie strategicznymi zasobami naturalnymi jest prowadzone zgodnie z zasad#
zrównowa$onego rozwoju w interesie dobra ogólnego. Oznacza to, $e w"a&ciwe organy admi-
nistracji publicznej oraz inne podmioty sprawuj#ce na podstawie odr'bnych przepisów zarz#d
nad zasobami naturalnymi maj# obowi#zek:
1) utrzyma0, powi'ksza0 i doskonali0 zasoby odnawialne,
2) u$ytkowa0 z"o$a kopalin zgodnie z zasad# zrównowa$onego rozwoju.
+wiadczenia pozaprodukcyjne zasobów naturalnych Skarbu Pa!stwa na potrzeby w"asne
ludno&ci, szczególnie rekreacj' oraz niekomercyjny zbiór runa le&nego s# nieodp"atne.
3.1. Wody
3.1.1. Zakres praw Skarbu Pa'stwa i wykonywanie uprawnie'
W"asno&0 Skarbu Pa!stwa stanowi# wody morza terytorialnego, morskie wody we-
wn'trzne wraz z morskimi wodami wewn'trznymi Zatoki Gda!skiej, &ródl#dowe wody po-
wierzchniowe p"yn#ce oraz wody podziemne 24.
W"asno&0 Pa!stwa stanowi# tak$e grunty pokryte pa!stwowymi wodami p"yn#cymi.
P"yn#ce wody stanowi#ce w"asno&0 Skarbu Pa!stwa lub jednostek samorz#du terytorial-
nego i pokryte nimi grunty, z wyj#tkiem przypadków okre&lonych w ustawie, nie podlegaj#
obrotowi cywilnoprawnemu. Prawa w"a&cicielskie w stosunku do wód publicznych stanowi#-
cych w"asno&0 Skarbu Pa!stwa wykonuj#: minister w"a&ciwy do spraw gospodarki morskiej,
Prezes Krajowego Zarz#du Gospodarki Wodnej, dyrektor parku narodowego, marsza"ek wo-
jewództwa. Wody powierzchniowe p"yn#ce, stanowi#ce w"asno&0 Skarbu Pa!stwa, dyrektor
regionalnego zarz#du gospodarki wodnej oddaje za op"at# do korzystania rybackiego.
Uprawnienia w"a&cicielskie Skarbu Pa!stwa w stosunku do wód stoj#cych oraz wody
w rowach, znajduj#cych si' na terenie nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa, wykonuj# na podsta-
wie odr'bnych przepisów podmioty reprezentuj#ce Skarb Pa!stwa.
Uprawnienia w"a&cicielskie w stosunku do wód jezior stoj#cych (tj. bez sta"ego lub okre-
sowego odp"ywu lub dop"ywu wód powierzchniowych p"yn#cych) przys"uguj# w"a&cicielowi
gruntu pod jeziorem. Prawo do zbywania gruntów pod &ródl#dowymi wodami powierzchnio-
wymi stoj#cymi, stanowi#cymi w"asno&0 Skarbu Pa!stwa, ma minister w"a&ciwy do spraw

23
Ustawa z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju
(Dz. U. Nr 97, poz. 1051, z pó(n. zm.). Wg art. 6 Wst!p do lasów pa"stwowych i dost!p do cieków i zbiorników
wodnych stanowi%cych w#asno$' Skarbu Pa"stwa jest wolny, a szczegó#owe zasady korzystania ludno$ci z zaso-
bów naturalnych okre$laj% odr!bne przepisy. Wg art. 7 Roszczenia osób fizycznych, by#ych w#a$cicieli i ich
spadkobierców z tytu#u utraty w#asno$ci zasobów zaspokojone zostan% w formie rekompensat wyp#aconych ze
$rodków bud)etu pa"stwa na podstawie odr!bnych przepisów.
24
Art.10 ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r, Nr 239, poz. 2019).

23
Skarbu Pa!stwa, po uzyskaniu zgody ministra w"a&ciwego do spraw gospodarki wodnej. Pra-
wo do zbywania gruntów pod jeziorami stoj#cymi, które stanowi# zasób nieruchomo&ci rol-
nych Skarbu Pa!stwa do ko!ca 2011 r. posiada Agencja Nieruchomo&ci Rolnych.
Op"aty za grunty Skarbu Pa!stwa pokryte wodami, niezb'dne do realizacji przedsi'wzi'0
gospodarczych pozostaj#cych w gestii innych administratorów stanowi# dochód bud$etu pa!-
stwa, z tym $e op"aty za u$ytkowanie gruntów pokrytych wodami, w stosunku do których
prawa wykonuje Prezes Krajowego Zarz#du Gospodarki Wodnej, stanowi# przychód Naro-
dowego Funduszu Ochrony +rodowiska i Gospodarki Wodnej.
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne okre&la warunki korzystania z wód, które
polegaj# na u$ywaniu wód na potrzeby ludno&ci oraz gospodarki. Wyró$niamy korzystanie
powszechne, zwyk"e i szczególne (wykraczaj#ce poza wcze&niej wymienione), które wymaga
uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W ramach korzystania powszechnego ka$demu przy-
s"uguje amatorski po"ów ryb na zasadach okre&lonych w przepisach odr'bnych.
Organem w"a&ciwym do przeprowadzenia post'powania administracyjnego, a nast'pnie
wydania pozwolenia wodnoprawnego, jest starosta, a w przypadkach o którym mówi art. 140
ust. 2 Prawa wodnego - wojewoda. Ponadto dyrektor regionalnego zarz#du gospodarki wod-
nej oddaje w u$ytkowanie ustanowione na wodach p"yn#cych obwody rybackie, po rozstrzy-
gni'ciu konkursu ofert i wy"onieniu u$ytkownika rybackiego.
3.1.2. Ewidencja
Zbiorem dokumentów ewidencjonuj#cych zasoby wód &ródl#dowych, powierzchniowych
i podziemnych, rejestruj#cym dane dotycz#ce wód oraz urz#dze! wodnych jest kataster wod-
ny. Kataster zawiera dane o sieci hydrograficznej, zasobach i zbiornikach wód podziemnych,
ilo&ci i jako&ci zasobów wody, zanieczyszcze!, stanu biologicznego &rodowiska, obwodów
rybackich, stref i obszarów ochronnych oraz nara$onych na niebezpiecze!stwo powodzi.
Prowadzenie katastru wodnego dla obszaru pa!stwa jest obowi#zkiem Prezesa Krajowego
Zarz#du Gospodarki Wodnej. Niezb'dne dane przekazywane s# przez organy administracji
publicznej, jednostki badawczo-rozwojowe, zak"ady i w"a&cicieli urz#dze! wodnych.
3.2. Lasy
3.2.1. Zakres praw Skarbu Pa'stwa i wykonywanie uprawnie'
Lasami Skarbu Pa!stwa zarz#dza Pa!stwowe Gospodarstwo Le&ne Lasy Pa!stwowe 25 -
pa!stwowa jednostka organizacyjna nie posiadaj#ca osobowo&ci prawnej – które reprezentuje
Skarb Pa!stwa w zakresie zarz#dzanego mienia, prowadzi gospodark' le&n#, gospodaruje
gruntami i innymi nieruchomo&ciami oraz ruchomo&ciami zwi#zanymi z gospodark# le&n#,
a tak$e prowadzi ewidencj' maj#tku Skarbu Pa!stwa oraz ustala jego warto&0 26. Podstawo-
wym zadaniem PGL Lasy Pa!stwowe jest zachowanie trwa"o&ci lasów oraz ci#g"o&0 i zrów-
nowa$one wykorzystanie wszystkich pe"nionych przez nie funkcji.
Sprzeda$ lasów, gruntów i innych nieruchomo&ci w zarz#dzie Lasów Pa!stwowych mo$e
nast'powa0 tylko w przypadkach okre&lonych w ustawie. Je$eli jest to uzasadnione potrze-
bami gospodarki le&nej i nie narusza interesu Skarbu Pa!stwa, kierownik jednostki organiza-
cyjnej Lasów Pa!stwowych za zgod# Dyrektora Generalnego, mo$e nabywa0 grunty i nieru-
chomo&ci. W zarz#d Lasów Pa!stwowych (nadle&nictw) przekazuje si' decyzj# starosty grun-
ty stanowi#ce w"asno&0 Skarbu Pa!stwa przeznaczone do zalesienia w planach
zagospodarowania lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

25
Ustawa z dnia 28 wrze$nia 1991 r. o lasach. (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, z pó(n. zm.). Wg art. 4 ustawy
zasada ta nie dotyczy lasów w zarz%dzie parków narodowych, wchodz%cych w sk#ad Zasobu W#asno$ci Rolnej
Skarbu Pa"stwa i b!d%cych w u)ytkowaniu wieczystym na mocy odr!bnych przepisów.
26
§8 Rozporz%dzenia Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 1994 r. w sprawie szczegó#owych zasad gospodarki fi-
nansowej w Pa"stwowym Gospodarstwie Le$nym Lasy Pa"stwowe. (Dz. U. Nr 134, poz. 692).

24
3.2.2. Zasoby le*ne
Powierzchnia lasów i gruntów zalesionych nale$#cych do Skarbu Pa!stwa wed"ug Kra-
jowego Wykazu Gruntów wynosi 7 599 489 ha z czego:
- w zarz#dzie PGL Lasy Pa!stwowe jest 7 208 896 ha 27;
- 78 tys. ha znajduje si' w Zasobie W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa 28;
- 269 tys. ha jest zarz#dzanych lub pozostaje w gospodarowaniu innych podmiotów repre-
zentuj#cych Skarb Pa!stwa (w tym parków narodowych);
- 16 tys. ha u$ytkuj# u$ytkownicy wieczy&ci.
3.3. Geologiczne zasoby naturalne
3.3.1. Zakres praw Skarbu Pa'stwa i wykonywanie uprawnie'
W"asno&ci# Skarbu Pa!stwa s# z"o$a kopalin nie stanowi#ce cz'&ci sk"adowych nieru-
chomo&ci gruntowej 29, a zatem g"ównie z"o$a eksploatowane metod# podziemn#.
Z zasady nie jest dopuszczalne przeniesienie w"asno&ci takiego z"o$a na osob' trzeci#.
Skarb Pa!stwa mo$e, z wy"#czeniem innych osób, korzysta0 ze z"ó$ kopalin oraz rozporz#-
dza0 prawem do nich przez ustanowienie u$ytkowania górniczego. Ustanowienie u$ytkowa-
nia górniczego nast'puje w drodze umowy z w"a&ciwym organem, za wynagrodzeniem,
pod warunkiem uzyskania koncesji.
Z przepisów kodeksu cywilnego (art. 143) wynika, $e z"o$a kopalin eksploatowane me-
tod# odkrywkow# nale$# do w"a&ciciela nieruchomo&ci gruntowej. Tak wi'c w"asno&ci# Skar-
bu Pa!stwa s# z"o$a eksploatowane odkrywkowo tylko wtedy, gdy nieruchomo&0 gruntowa,
w obr'bie której wyst'puj#, równie$ stanowi w"asno&0 Skarbu Pa!stwa. Gospodarowanie
tymi z"o$ami mo$e polega0 na przeniesieniu praw w"asno&ci lub innego prawa do gruntu
i przeznaczeniu terenu pod wydobycie w planie zagospodarowania przestrzennego za op"at#
uwzgl'dniaj#c# warto&0 z"ó$ znajduj#cych si' w granicach nieruchomo&ci. Podj'cie wydoby-
cia te$ jest uwarunkowane uzyskaniem przez przedsi'biorc' koncesji.
Koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin podstawowych maj#-
cych strategiczne znaczenie dla bezpiecze!stwa energetycznego pa!stwa, gospodarki naro-
dowej, lecznictwa, a tak$e kopalin wyst'puj#cych w granicach obszarów morskich Rzeczypo-
spolitej Polskiej udziela minister w"a&ciwy do spraw &rodowiska. W przypadku pozosta"ych
kopalin podstawowych, a tak$e kopalin pospolitych, od 1 stycznia 2006 koncesji udziela mar-
sza"ek województwa. W odniesieniu do kopalin pospolitych wyst'puj#cych na powierzchni
nie wi'kszej ni$ 2 ha i przy wydobyciu nie przekraczaj#cym 20 000 tys m3 rocznie oraz bez
u$ycia materia"ów wybuchowych, organem koncesyjnym jest starosta.
Przedsi'biorca wydobywaj#cy kopalin' ze z"o$a uiszcza op"at' eksploatacyjn# za wydo-
byt# kopalin'. Wysoko&0 op"aty jest iloczynem stawki kwotowej oraz ilo&ci wydobytej kopa-
liny, za& obowi#zek jej ustalenia oraz wp"acenia spoczywa na przedsi'biorcy. Op"ata eksplo-
atacyjna stanowi dochód Narodowego Funduszu Ochrony +rodowiska i Gospodarki Wodnej i
gminy, na terenie której prowadzona jest dzia"alno&0 wydobywcza.
3.3.2. Ewidencja zasobów kopalin
Przedsi'biorca wydobywaj#cy kopaliny jest zobowi#zany do prowadzenia ewidencji za-
sobów na podstawie dokumentacji geologicznej i projektu zagospodarowania z"o$a. Prowa-
dzenie ewidencji polega na ustalaniu zmian, których przyczyn# jest dok"adniejsze rozpozna-
nie, eksploatacja, zmiana granic lub podzia" z"o$a, albo przeklasyfikowanie zasobów.

27
Wg danych PGL Lasy Pa"stwowe lasy w zarz%dzie PGL mia#y powierzchni! 7 25 9 401 ha (por. Rozdzia# 6.1)
28
Wg danych ANR w zasobie W#asno$ci Rolnej Skarbu pa"stwa pozostaje ok. 41 tys. ha gruntów le$nych.
29
Art.6 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. 2005 r. Nr 228, poz. 1947, z pó(n.
zm.). Z#o)em kopaliny jest takie naturalne nagromadzenie minera#ów i ska# oraz innych substancji sta#ych, ga-
zowych i ciek#ych, których wydobywanie mo)e przynie$' korzy$' gospodarcz%

25
Coroczny krajowy bilans zasobów kopalin i wód podziemnych sporz#dza, zgodnie z art.
49 prawa geologicznego i górniczego, Minister +rodowiska. Bilans ten wykonuje Pa!stwowy
Instytut Geologiczny w Warszawie na podstawie sprawozda! zbiorczych przedsi'biorców.
Bilans nie zawiera informacji o w"a&cicielu z"o$a.
3.3.3. Zasoby bilansowe kopalin w Polsce
Tab. 3.1. Zasoby bilansowe z"ó$ kopalin [w mln ton; gaz ziemny w mld m3]
Ilo&, z%ó' Zasoby bilansowe Wydoby-
Kopalina zagospoda- stan zagospoda- cie w r.
razem rowane 31.XII.2007 rowane 2007
SUROWCE ENERGETYCZNE 611 330 56 971,27 18 062,70 146,89
Gaz ziemny* 264 182 138,82 107,65 5,18
Metan pok"adów w'gla* 51 22 98,64 25,45 0,53
Ropa naftowa* 84 67 23,13 19,71 0,7
W'gle brunatne 76 12 13 629,02 1 789,25 57,7
W'gle kamienne 136 47 43 081,66 16 119,94 82,78
SUROWCE METALICZNE 35 9 1 684,94 1 246,12 27,87
Rudy cynku i o"owiu 21 3 141,15 22,04 4,18
w tym: cynk metaliczny 5,27 0,92
o#ów metaliczny 2,55 0,36
Rudy miedzi 14 6 1 543,79 1 224,08 23,69
w tym: mied( metaliczna 31,69 25,75
Rudy $elaza zasoby pozabilansowe
SUROWCE CHEMICZNE 49 10 85 707,76 12 692,65 3,96
Baryty 5 - 5,66 - -
Fluoryt 2 - 0,54 - -
Siarka 18 5 520,73 31,94 0,86
Sole potasowo-magnezowe 5 1 669,11 72,08 -
Sól kamienna 19 4 84 511,72 12 588,33 3,1
SUROWCE INNE (SKALNE) 8 973 3 093 54 179,02 15 866,15 255,82
Bentonity i i"y bentonitowe 8 1 2,72 0,5 0
Dolomity 11 4 347,32 158,27 3,79
Gipsy i anhydryty 15 5 262,14 130,35 1,54
Gliny ceramiczne 28 5 143,14 14,6 0,29
Gliny ogniotrwa"e 17 3 55,15 5,27 0,17
Kamienie "amane i bloczne 624 263 8 730,76 4 130,20 45,53
Kreda 197 42 197,92 19 0,15
Kwarcyty ogniotrwa"e 19 1 27,39 20,51 0,64
Kwarc $y"owy 7 3 6,56 5,35 0
Magnezyty 6 1 14,81 4,61 0,06
Piaski formierskie 78 10 343,39 87,52 1,14
Piaski d/p betonów komórkowych. i ceg"y
155 45 717,47 129,02 2,26
wapienno-piaskowej (1,8**)
Piaski podsadzkowe (1,7**) 33 8 4 507,58 789,99 11,2
Piaski i $wiry 6 029 2 278 15 022,31 3 468,38 139,54
Surowce ceramiki budowlanej (2,0**) 1 214 271 3 962,64 493,6 6,71
Surowce 28 5 219,49 0,5 0,03
Surowce d/p krusz. lekkiego (2,0**) 48 2 384,3 33,84 0,31
Surowce kaolinowe 14 2 214,26 81,6 0,32
Surowce skaleniowe 10 2 119,41 10,93 0,18
Surowce szklarskie 31 8 642,88 213,76 2,07
Torf 223 99 74,64 50,78 0,98
Wapienie i margle 178 35 18 182,74 6 017,57 38,91
*Ropa i gaz – zasoby wydobywalne. Zasoby gazu ziemnego dotycz% ilo$ci kopaliny gazowej w stanie natu-
ralnym o zmiennych parametrach jako$ciowych.

26
**Zasoby przeliczone z mln m3 na mln ton, wg podanej g!sto$ci przestrzennej.
&ród#o Dane Ministerstwa *rodowiska.
3.3.4. Wody lecznicze, termalne, solanki, zwyk)e wody podziemne
Do wód leczniczych zalicza si' zarówno wody mineralne (zawieraj#ce w 1 dm3 wody nie
mniej ni$ 1000 mg rozpuszczonych sk"adników sta"ych) jak i wody s"abo zmineralizowane,
ale zawieraj#ce sk"adniki farmakodynamiczne (radon, fluor, siarkowodór itp.). W bilansie
zasobów kopalin i wód podziemnych ujmuje si' równie$ wody termalne.
Tab. 3.2. Zasoby eksploatacyjne wód leczniczych, termalnych i solanek
Liczba z%ó' lub odwier- Zasoby eksploatacyjne
Województwo tów w obr)bie z%o'a (m3/godz.) Pobór (m3/rok)
nieeksploatowanego
Dolno&l#skie 18 489,12 1 240 657,56
Kujawsko-Pomorskie 3 526 128 335,37
Lubelskie 1 96 47 988,00
Lubuskie 1 5 -
*ódzkie 3 332,6 273 536,00
Ma"opolskie 31 1 576,81 3 449 754,50
Mazowieckie 2 69,12 175 567,00
Podkarpackie 6 86,27 42 834,70
Pomorskie 3 119,7 31 472,00
+l#skie 4 11,25 6 912,89
+wi'tokrzyskie 4 23,82 76 265,78
Wielkopolskie 2 75,7 -
Zachodniopomorskie 8 717,72 1 249 971,00
Z"o$a udokumentowane 2007 81 z"ó$; 86 odwiertów 4129,11 6723294,8
Z"o$a udokumentowane 2006 79 3 729,23 5 698 600,10
Z"o$a udokumentowane 2005 61 3 349,63 5 316 623,03

Tab. 3.3. Zestawienie ustalonych zasobów eksploatacyjnych zwyk"ych wód podziemnych


Ogó%em Stan zasobów eksploatacyjnych w m3/h z utworów
L.p. Województwo w m3/h czwartorz)- trzeciorz)- kredowych
dowych dowych starszych
Ogó"em 1 925 007,57 1 268 356,98 196 971,06 262 534,93 197 144,60
1 Dolno&l#skie 88 093,23 59 867,89 20 028,03 3 213,00 4 984,31
2 Kujawsko-Pomorskie 151 369,54 120 135,02 24 303,12 5 637,70 1 293,70
3 Lubelskie 132 489,35 21 489,80 12 418,30 97 775,95 805,30
4 Lubuskie 91 659,57 85 112,07 6 533,50 14,00 0,00
5 *ódzkie 156 284,87 61 105,56 6 627,30 59 107,11 29 444,90
6 Ma"opolskie 68 643,48 38 436,59 7 402,50 12 662,97 10 141,42
7 Mazowieckie 229 931,77 177 720,26 17 744,31 24 564,60 9 902,60
8 Opolskie 54 253,60 23 751,35 14 431,75 1 914,00 14 156,50
9 Podkarpackie 57 433,61 51 605,07 4 373,33 1 422,51 32,70
10 Podlaskie 75 489,10 73 396,00 2 047,10 34,00 12,00
11 Pomorskie 163 222,71 135 063,51 15 932,90 12 182,30 44,00
12 +l#skie 112 787,08 22 394,32 2 267,70 4 286,20 83 838,86
13 +wi'tokrzyskie 60 135,20 6 849,05 4 166,80 14 149,64 34 969,71
14 Warmi!sko-Mazurskie 129 686,60 122 699,10 6 839,30 148,20 0,00
15 Wielkopolskie 181 971,39 110 643,22 44 488,52 23 983,65 2 856,00
16 Zachodniopomorskie 171 556,47 158 088,17 7 366,60 1 439,10 4 662,60
&ród#o: Dane Ministerstwa *rodowiska.

27
3.4. Parki Narodowe
Parki Narodowe obejmuj# obszary wyró$niaj#ce si' szczególnymi warto&ciami przyrod-
niczymi, naukowymi, spo"ecznymi, na których ochronie podlega ca"o&0 przyrody oraz swoiste
cechy krajobrazu. Park narodowy tworzy si' w celu zachowania ró$norodno&ci biologicznej,
zasobów, tworów i sk"adników przyrody nieo$ywionej i walorów krajobrazowych, przywró-
cenia w"a&ciwego stanu zasobów i sk"adników przyrody oraz odtworzenia zniekszta"conych
siedlisk przyrodniczych, siedlisk ro&lin, siedlisk zwierz#t lub siedlisk grzybów. Obszar parku
narodowego jest udost'pniany w celach naukowych, edukacyjnych, kulturowych, turystycz-
nych, rekreacyjnych i sportowych w sposób, który nie wp"ynie negatywnie na przyrod'.
Nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa po"o$one w granicach parku narodowego zostaj# oddane
w trwa"y zarz#d parku. Parkowi narodowemu przys"uguje prawo pierwokupu nieruchomo&ci
po"o$onej w jego granicach na rzecz Skarbu Pa!stwa. Likwidacja parku narodowego mo$e
nast#pi0 wy"#cznie w razie bezpowrotnej utraty jego warto&ci przyrodniczych i kulturowych.
Poszczególne Parki powo"ywane s# rozporz#dzeniami Rady Ministrów 30.
Tab. 3.4. Powierzchnia i zapas drewna w parkach narodowych na koniec 2007 r.
Obszar W tym: Grunty Zapasy drew-
Parku w%asno&, Skarbu Pa!- w%asno&, le&ne
L.p. Park Narodowy Narodowego stwa w zarz(dzie prywatna Skarbu na - w%asno&,
ogó%em Parku Na- innych i pozosta- Pastwa stwa w Pa!-
Skarbu
tys.
rodowego jednostek %a m3
w ha
1. Babiogórski 3 390 3 253 17 121 3 121 1 075
2. Bia"owieski 10 517 10 517 0 9 974 4 132
3. Biebrza!ski 59 223 32 610 1 722 24 891 13 758 2 333
4. Bieszczadzki 29 198 29 054 99 45 24 709 7 985
5. Bory Tucholskie 4 613 4 599 11 3 3 936 918
6. Drawie!ski 11 342 11 122 190 30 9 564 2 654
7. Gorcza!ski 7 031 6 570 5 455 6 409 2 431
8. Gór Sto"owych 6 339 6 184 64 92 5 776 1 821
9. Kampinoski 38 548 32 624 432 5 492 27 526 6 427
10. Karkonoski 5 580 5 563 3 14 4 021 741
11. Magurski 19 439 19 351 76 12 18 560 4 157
12. Narwia!ski 7 350 1 642 415 5 293 46 0
13. Ojcowski 2 146 1 385 19 741 1 175 446
14. Pieni!ski 2 346 1 323 47 976 1 073 422
15. Poleski 9762 8406 14 1343 4254 721
16. Roztocza!ski 8 483 8 337 54 92 8 073 2 911
17. S"owi!ski 32 744* 20 764 545 11 409 6 181 1053
18. +wi'tokrzyski 7 626 7 462 33 131 7 212 2 049
19. Tatrza!ski 21 197 17 866 106 3 221 13 569 3 968
20. Uj&cie Warty 8 074 7 492 438 144 82 0
21. Wielkopolski 7 584 6 626 120 838 4 651 1 057
22. Wigierski 14 999 12 331 6 2 662 9 018 3 264
23. Woli!ski 10 937 10 852 71 14 4 642 1 793
Ogó%em 328 468 265 933 4 487 58 019 187 330 52 358
*W tym wody przybrze)ne Morza Ba#tyckiego; bez tych wód powierzchnia Parku wynosi 21 573 ha.
&ród#o: Ministerstwo *rodowiska.
3.5. %ywe zasoby morza
Utrzymanie i odtwarzanie zasobów ryb w polskich obszarach morskich jest dokonywane
przez zarybianie tych obszarów zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o ry-

30
Art.10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880, z pó(n. zm.).

28
bo"ówstwie 31. Zarybianie polskich obszarów morskich prowadzi minister w"a&ciwy ds. rolnic-
twa. Koszty zarybiania polskich obszarów morskich ponoszone s# corocznie przez bud$et
pa!stwa, z cz'&ci której dysponentem jest minister w"a&ciwy ds. rolnictwa.
Ustanowienie ogólnego dopuszczalnego po"owu w podziale na "owiska i rozdzielenie
mo$liwo&ci po"owowych jest obecnie kompetencj# Rady Unii Europejskiej.
Zgodnie z rozporz#dzeniem Rady z dnia 26 listopada 2007 r. ustalaj#cym wielko&ci do-
puszczalne po"owów na rok 2008 32, dla Polski dopuszczalny po"ów na Ba"tyku w granicach
wód terytorialnych Wspólnoty wynosi:
1) dorsza – 12 500 ton;
2) "ososia – 22 907 sztuk;
3) &ledzia – 158 427 ton;
4) szprota – 133 435 ton
5) g"adzicy – 480 ton.
3.6. Zasoby cz+stotliwo*ci radiowych
System gospodarowania zasobami cz'stotliwo&ci jest oparty na instrumentach, których
stosowanie ma stworzy0 warunki do niezak"óconego i efektywnego wykorzystania cz'stotli-
wo&ci przez ró$nych u$ytkowników. Poniewa$ cz'stotliwo&ci radiowe s# zasobem ograniczo-
nym, ich wykorzystanie podlega reglamentacji.
Poza wyj#tkami okre&lonymi w stosownych przepisach wykorzystywanie cz'stotliwo&ci
wymaga posiadania pozwolenia radiowego wydawanego przez Prezesa Urz'du Komunikacji
Elektronicznej.
Skarb Pa!stwa uzyskuje przychody z tytu"u przyznania uprawnie! do wykorzystania cz'-
stotliwo&ci. Podmiot, na rzecz którego wydano rezerwacj' cz'stotliwo&ci lub pozwolenie ra-
diowe ponosi regularne op"aty z tego tytu"u. W przypadku post'powania o wydanie rezerwa-
cji cz'stotliwo&ci, o ile brak dostatecznych zasobów, rozpisywany jest przetarg (lub konkurs
w przypadku rezerwacji cz'stotliwo&ci na cele rozprowadzania programów radiofonicznych
lub telewizyjnych). Jednym z kryteriów oceny ofert w przetargu jest wysoko&0 kwoty zade-
klarowanej przez uczestnika przetargu. Wyboru najistotniejszego kryterium ofert w przetargu
dokonuje Prezes Urz'du Komunikacji Elektronicznej spo&ród kryteriów, o których mowa w
art. 118a ust.1 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo Telekomunikacyjne, maj#c na uwadze cele regulacyj-
ne i stan konkurencji na rynku. Op"ata ta równie$ stanowi przychód bud$etu pa!stwa.

31
Dz. U. z 2004 r. Nr 62, poz. 574, z po(n. zm.
32
Rozporz%dzenie Rady (WE) Nr 1404/2007 z dnia 26 listopada 2007 r. ustalaj%ce wielko$ci dopuszczalnych
po#owów i zwi%zane z nimi warunki dla niektórych zasobów rybnych i grup zasobów rybnych maj%ce zastosowa-
nie do Morza Ba#tyckiego w 2008 r. Dziennik Urz!dowy Unii Europejskiej L.07.312.1

29
4. GRUNTY SKARBU PA"STWA
Grunty Skarbu Pa!stwa zajmuj( 11 542 396 ha co odpowiada 36,9% terytorium
kraju.

W %asno&, gruntów w Polsce

Osoby prawne
S am orz" dy ter y t ori al 3,5%
3,8%

Skarb P a! st wa
36,9%

O soby fizyczne
55,8%

4.1. Dysponenci i u-ytkownicy gruntów Skarbu Pa'stwa


Dysponentami gruntów reprezentuj#cymi prawa maj#tkowe Skarbu Pa!stwa i dzia"aj#-
cymi w jego imieniu i na jego rzecz s#:
- starostowie i prezydenci miast na prawach powiatu wykonuj#cy zadania z zakresu admini-
stracji rz#dowej, do których nale$y gospodarowanie zasobem nieruchomo&ci Skarbu Pa!-
stwa 33;
- Minister Spraw Wewn'trznych i Administracji gospodaruj#cy gruntami przeznaczonymi
na potrzeby statutowe centralnych i naczelnych organów pa!stwa oraz urz'dów wojewódz-
kich;
- Agencja Nieruchomo&ci Rolnych w stosunku do gruntów Zasobu W"asno&ci Rolnej Skarbu
Pa!stwa;
- Wojskowa Agencja Mieszkaniowa i Agencja Mienia Wojskowego - odpowiednio w zakre-
sie powierzonego im mienia;
- Lasy Pa!stwowe dzia"aj#ce poprzez Generaln# Dyrekcj' Lasów Pa!stwowych i regionalne
dyrekcje Lasów Pa!stwowych w zakresie gospodarowania lasami i gruntami le&nymi,
- minister w"a&ciwy do spraw Skarbu Pa!stwa, który rozstrzyga o sposobie zagospodarowa-
nia nieruchomo&ci, które pozosta"y po zlikwidowanej lub sprywatyzowanej pa!stwowej oso-
bie prawnej 34.
Prawo trwa"ego zarz#du maj# w szczególno&ci:
- Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad w zakresie gruntów po"o$onych w pa-
sach drogowych dróg krajowych oraz pod urz#dzeniami towarzysz#cymi;
- regionalne zarz#dy gospodarki wodnej w zakresie gruntów pod wodami p"yn#cymi i po"o-
$onych w wyznaczonych strefach ochrony przeciwpowodziowej;
- Parki Narodowe w zakresie obszarów i stref ochronnych tych Parków.
Szczególnymi podmiotami w"adaj#cymi z mocy prawa jako u$ytkownicy wieczy&ci grun-
tów Skarbu Pa!stwa s# mi'dzy innymi Polskie Koleje Pa!stwowe S.A i Poczta Polska. 35.

33
Zasób nieruchomo$ci Skarbu Pa"stwa stanowi% nieruchomo$ci, które s% w#asno$ci% Skarbu Pa"stwa z wy#%-
czeniem gruntów w u)ytkowaniu wieczystym i gruntów pokrytych wodami powierzchniowymi p#yn%cymi. Ustawa
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo$ciami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603, z pó(n. zm.).
34
Nieruchomo$ci te przechodz% z mocy prawa na rzecz Skarbu Pa"stwa, odpowiednio z dniem likwidacji
lub z dniem zako"czenia prywatyzacji. Je)eli Minister lub inny upowa)niony organ nie zagospodarowa# takich
nieruchomo$ci, przekazuje je protokolarnie staro$cie do zasobu nieruchomo$ci Skarbu Pa"stwa. Minister w#a-
$ciwy do spraw Skarbu Pa"stwa mo)e tak)e wnosi' nieruchomo$ci stanowi%ce w#asno$' Skarbu Pa"stwa jako
wk#ad niepieni!)ny (aport) do spó#ki, jak równie) mo)e wyposa)y' fundacj! lub dokona' darowizny nieruchomo-
$ci z zasobu Skarbu Pa"stwa na rzecz fundacji.

30
Odr'bny zasób nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa stanowi# grunty pod wodami powierzch-
niowymi p"yn#cymi, w stosunku do którego przepisy ustawy o gospodarce nieruchomo&ciami
zostaj# wy"#czone. Zgodnie z przepisem art. 11 ust. 1 pkt 1 - 4 w zwi#zku z art. 14 ust. 1
Prawa wodnego 36 dysponentami gruntów reprezentuj#cymi prawa maj#tkowe Skarbu Pa!-
stwa i dzia"aj#cymi w jego imieniu i na jego rzecz s#:
– minister w"a&ciwy do spraw gospodarki morskiej - w stosunku do gruntów pokrytych wo-
dami morza terytorialnego oraz morskich wód wewn'trznych wraz z wodami Zatoki Gda!-
skiej;
– dyrektor parku narodowego - w stosunku do gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami
p"yn#cymi znajduj#cymi si' w granicach parku, z wy"#czeniem wód, które s# sklasyfikowane
w klasie wy$szej ni$ klasa I, na podstawie ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o $egludze &ród-
l#dowej (Dz. U. z 2001 r. Nr 5, poz. 43, z pó%n. zm.);
– marsza"ek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rz#dowej wykonywane przez
samorz#d województwa - w stosunku do gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami p"y-
n#cymi istotnymi dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, s"u$#cymi polep-
szeniu zdolno&ci produkcyjnej gleby i u"atwieniu jej uprawy, oraz w stosunku do gruntów
pokrytych pozosta"ymi wodami.
Ponadto Prezes Krajowego Zarz#du Gospodarki Wodnej, przy pomocy dyrektorów re-
gionalnych zarz#dów gospodarki wodnej, reprezentuje prawa maj#tkowe Skarbu Pa!stwa
i dzia"a w jego imieniu i na jego rzecz w stosunku do gruntów pokrytych powierzchniowymi
wodami p"yn#cymi istotnymi dla kszta"towania zasobów wodnych oraz ochrony przeciwpo-
wodziowej.
4.2. Rozporz(dzanie nieruchomo*ciami Skarbu Pa'stwa
Nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa mog# by0 przedmiotem obrotu 37. W szczególno&ci mog#
by0 przedmiotem sprzeda$y, zamiany i zrzeczenia si', mog# by0 wnoszone jako wk"ady nie-
pieni'$ne (aporty) do spó"ek, przekazywane jako wyposa$enie tworzonych przedsi'biorstw
pa!stwowych oraz jako maj#tek tworzonych fundacji, a od roku 2005 tak$e jako wk"ad w"a-
sny podmiotu publicznego w celu realizowania zada! publicznych w ramach partnerstwa pu-
bliczno-prywatnego.
Pa!stwowe osoby prawne oraz pa!stwowe jednostki organizacyjne, z dniem ich utworze-
nia, s# wyposa'ane w nieruchomo&ci niezb)dne do ich dzia%alno&ci odpowiednio przez
ministra w"a&ciwego do spraw Skarbu Pa!stwa, organ za"o$ycielski lub przez organ nadzoru-
j#cy. Wyposa$enie polega na przeniesieniu na rzecz pa!stwowej osoby prawnej w"asno&ci
nieruchomo&ci albo oddaniu jej nieruchomo&ci gruntowej w u$ytkowanie wieczyste lub na
oddaniu pa!stwowej jednostce organizacyjnej nieruchomo&ci w trwa"y zarz#d.
W przypadku zbywania nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa osobom fizycznym i prawnym
pierwsze!stwo w ich nabyciu przys"uguje osobie, która:
1) ma roszczenie o nabycie nieruchomo&ci,
2) jest poprzednim w"a&cicielem pozbawionym prawa w"asno&ci tej nieruchomo&ci przed
dniem 5 grudnia 1990 r. albo jego spadkobierc#,
3) jest najemc# lokalu mieszkalnego, a najem zosta" nawi#zany na czas nieoznaczony.

35
Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsi!-
biorstwa pa"stwowego „Polskie Koleje Pa"stwowe” oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomo$ciami
(Dz. U. Nr 80, poz. 720). Nieruchomo$ci PKP zajmuj% 106 tys. ha.
36
Art.14a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne Art. 14a ust. 1 (Dz. U. z 2005 Nr 239, poz. 2019).
37
Podstawowe zasady gospodarowania nieruchomo$ciami pa"stwowymi reguluje Ustawa z dnia 21 sierpnia
1997 r. o gospodarce nieruchomo$ciami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603, z pó(n. zm.). Przepisy dotycz%ce
nieruchomo$ci o szczególnym charakterze lub szczególnych formach gospodarowania zawarte s% w licznych
aktach prawnych.

31
Sprzeda$ nieruchomo&ci albo oddanie w u$ytkowanie wieczyste nieruchomo&ci grunto-
wej nast'puje w drodze przetargu 38. W niektórych przypadkach, okre&lonych w ustawie, zby-
cie nieruchomo&ci mo$e nast#pi0 w drodze bezprzetargowej. Zbycia dokonuje starosta (pre-
zydent miasta na prawach powiatu) wykonuj#cy zadania z zakresu administracji rz#dowej za
zgod# wojewody. Sprzeda$, a w okre&lonych przypadkach tak$e nieodp"atne przekazanie,
nale$y do form gospodarowania nieruchomo&ciami przez ANR, AMW, WAM. Zbycie nieru-
chomo&ci nie mo$e nast#pi0, je&li toczy si' post'powanie administracyjne dotycz#ce prawi-
d"owo&ci nabycia nieruchomo&ci przez Skarb Pa!stwa.
Nieruchomo&0 Skarbu Pa!stwa mo$e by0 oddana osobie fizycznej lub prawnej w u'yt-
kowanie wieczyste. U$ytkownik ma obowi#zek jej wykorzystywania w sposób okre&lony w
umowie. Niewykonanie tego obowi#zku mo$e prowadzi0 do rozwi#zania umowy.
W my&l kodeksu cywilnego oddanie gruntu w u$ytkowanie wieczyste nast'puje na okres
99 lat, ale w przypadkach wyj#tkowych dopuszczalne jest oddane terenu na okres krótszy,
co najmniej jednak na lat czterdzie&ci. Nieruchomo&0 gruntowa oddana w u$ytkowanie wie-
czyste mo$e by0 sprzedana wy"#cznie u$ytkownikowi wieczystemu.
U$ytkowanie wieczyste ustanawia si' za wynagrodzeniem, które stanowi pierwsza op"ata
i op"ata roczna. Stawka procentowa pierwszej op"aty z tytu"u u$ytkowania wieczystego wyno-
si od 15% do 25% ceny nieruchomo&ci. Wysoko&0 op"aty rocznej dla nieruchomo&ci wyko-
rzystywanych do prowadzenia dzia"alno&ci gospodarczej wynosi 3% ceny.
Osoby fizyczne b'd#ce w dniu 12 pa%dziernika 2005 r. u$ytkownikami wieczystymi nie-
ruchomo&ci zabudowanych na cele mieszkaniowe lub gara$ami albo przeznaczonych pod tego
rodzaju zabudow' oraz nieruchomo&ci rolnych mog# wyst#pi0 z $#daniem przekszta"cenia
prawa u$ytkowania wieczystego tych nieruchomo&ci w prawo w"asno&ci. Decyzj' o nabyciu
prawa w"asno&ci - w odniesieniu do nieruchomo&ci stanowi#cych w"asno&0 Skarbu Pa!stwa,
w tym równie$ nieruchomo&ci, w stosunku do których prawo w"asno&ci Skarbu Pa!stwa wy-
konuj# inne pa!stwowe osoby prawne - wydaje starosta 39.
Nieruchomo&0 Skarbu Pa!stwa mo$e by0 tak$e przedmiotem darowizny na cele publicz-
ne. Darowizny nieruchomo&ci stanowi#cej w"asno&0 Skarbu Pa!stwa dokonuje starosta, wy-
konuj#cy zadanie z zakresu administracji rz#dowej, za zgod# wojewody. W umowie darowi-
zny okre&la si' cel, na który nieruchomo&0 jest darowana. W przypadku niewykorzystania
nieruchomo&ci na ten cel, darowizna mo$e by0 odwo"ana. W drodze darowizny przekazuje si'
m. in.: gminie nieruchomo&ci stanowi#ce zasób nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa przeznaczone
w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe
oraz na realizacj' zwi#zanych z tym budownictwem urz#dze! infrastruktury.
Pa!stwowe jednostki organizacyjne nie posiadaj#ce osobowo&ci prawnej w"adaj# nieru-
chomo&ciami sprawuj#c trwa%y zarz(d. Nabywaj# one nieruchomo&ci na w"asno&0 lub u$yt-
kowanie wieczyste Skarbu Pa!stwa.
Prawo korzystania z nieruchomo&ci oddanej w trwa"y zarz#d, ogranicza si' do:
1) korzystania w celu prowadzenia dzia"alno&ci nale$#cej do zakresu jej dzia"ania;
2) zabudowy, odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy lub remontu obiektu budow-
lanego na nieruchomo&ci, za zgod# organu nadzoruj#cego;
3) oddania nieruchomo&ci lub jej cz'&ci w najem, dzier$aw' albo u$yczenie na czas nie d"u$-
szy ni$ czas, na który zosta" ustanowiony trwa"y zarz#d, z równoczesnym zawiadomieniem
w"a&ciwego organu i organu nadzoruj#cego, je$eli umowa jest zawierana na okres do 3 lat,
lub za zgod# tych organów, je$eli umowa jest zawierana na okres powy$ej 3 lat.

38
Na poczet ceny sprzeda)y nieruchomo$ci stanowi%cych w#asno$' Skarbu Pa"stwa albo ceny sprzeda)y prawa
u)ytkowania wieczystego przys#uguj%cego Skarbowi Pa"stwa mo)na zaliczy' warto$ci nieruchomo$ci pozosta-
wionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w zwi%zku z wojn% rozpocz!t% w roku 1939.
39
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekszta#ceniu prawa u)ytkowania wieczystego w prawo w#asno$ci nieru-
chomo$ci (Dz.U. Nr 175, poz. 1459, z pó(n. zm).

32
Nieruchomo&ci stanowi#ce w"asno&0 Skarbu Pa!stwa, w stosunku do których trwa"y za-
rz#d wygas" na skutek likwidacji jednostki organizacyjnej, organ nadzoruj#cy przekazuje pro-
tokolarnie do zasobu nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa lub, na podstawie odr'bnych przepisów,
WAM albo AMW.
Nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa mog# by0 oddawane w najem lub dzier'aw), u'ycza-
ne, osobom fizycznym lub prawnym i mog# by0 obci#$ane ograniczonymi prawami rzeczo-
wymi.
4.3. Ewidencja gruntów i budynków
Zakres danych obj'tych ewidencj# gruntów i budynków oraz sposób i terminy sporz#-
dzania terenowych i krajowych zestawie! zbiorczych reguluje rozporz#dzenie Ministra Roz-
woju Regionalnego i Budownictwa 40. W systemie ewidencji zawarte s# liczne dane niezb'dne
dla ewidencjonowania nieruchomo&ci stanowi#cych w"asno&0 Skarbu Pa!stwa.
Danymi ewidencyjnymi dotycz#cymi dzia"ki ewidencyjnej s# m.in.: pole powierzchni,
u$ytki gruntowe i klasy gleboznawcze, warto&0. Danymi ewidencyjnymi dotycz#cymi budyn-
ków i lokali s# m.in.: informacje dotycz#ce funkcji podstawowej, warto&ci, roku zako!czenia
budowy, pola powierzchni zabudowy, powierzchni u$ytkowej.
Rejestr gruntów i kartoteka budynków uwzgl'dniaj# informacje dotycz#ce warto&ci
dzia"ki, budynku lub lokalu tylko wówczas je$eli warto&0 tych nieruchomo&ci jest znana 41.
Starosta prowadzi rejestr cen nieruchomo&ci okre&lonych w aktach notarialnych oraz warto&ci
nieruchomo&ci okre&lonych przez rzeczoznawców maj#tkowych w operatach szacunkowych.
Okresowych bada! rynku nieruchomo&ci dokonuje Minister w"a&ciwy do spraw budownic-
twa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. Statystyczne badanie transakcji kupna sprze-
da$y nieruchomo&ci i ich cen prowadzi G"ówny Urz#d Statystyczny.
W gminach, powiatach i urz'dach marsza"kowskich sporz#dzane s# gminne, powiatowe i
wojewódzkie wykazy gruntów wed"ug stanu na 1 stycznia ka$dego roku.
Wykaz gruntów jest spisem danych o ogólnej powierzchni i warto&ci gruntów po"o$o-
nych w granicach jednostki ewidencyjnej, zestawionych wed"ug ich przynale$no&ci do po-
szczególnych grup i podgrup rejestrowych z jednoczesnym podzia"em na u$ytki gruntowe. Na
podstawie wykazów danych ewidencyjnych opracowanych przez starostów 42 sporz#dza si'
powiatowe, wojewódzkie i krajowe zestawienie danych ewidencyjnych. Krajowe zestawienia
zbiorcze sporz#dza G"ówny Geodeta Kraju. Wykaz budynków jest spisem danych o liczbie i
warto&ci budynków, po"o$onych w granicach jednostki ewidencyjnej, zestawionych wed"ug
przynale$no&ci budynków do poszczególnych grup i podgrup rejestrowych z podzia"em na
rodzaje budynków oraz wyró$nieniem budynków, które stanowi# cz'&ci sk"adowe gruntów,
oraz budynków, które stanowi# odr'bne od gruntu nieruchomo&ci. Wykaz lokali jest spisem
danych o liczbie i warto&ci lokali, stanowi#cych odr'bne nieruchomo&ci, znajduj#cych si' w
granicach jednostki ewidencyjnej, zestawionych wed"ug przynale$no&ci lokali do poszczegól-
nych grup i podgrup rejestrowych.
Zbiorcze zestawienia danych ewidencyjnych o budynkach i lokalach, sporz#dzone zosta-
nie po raz pierwszy na dzie! 1 stycznia 2011 r. dlatego w Sprawozdaniu nie by"o mo$liwo&ci
ukazania danych ilo&ciowych ani warto&ciowych o budynkach i budowlach Skarbu Pa!stwa
w gospodarowaniu starostów i prezydentów miast na prawach powiatu.

40
Rozporz%dzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji
gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454).
41
Termin rozpocz!cia powszechnej taksacji nieruchomo$ci okre$li ustawa. (Art. 163 Ustawy z dnia 21 sierpnia
1997 r. o gospodarce nieruchomo$ciami, Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z po(n. zm.).
42
Wed#ug ustale" NIK z 2006 r. (Informacja o wynikach kontroli gospodarowania przez starostów nieruchomo-
&ciami stanowi#cymi w"asno&0 Skarbu Pa!stwa) niektórzy starostowie wykazywali dane niezgodne ze stanem
rzeczywistym w powiatowych zbiorczych zestawieniach danych obj!tych ewidencj% gruntów i budynków, a wi!c
tak)e G#ówny Geodeta Kraju sporz%dza# nierzetelne krajowe zbiorcze zestawienia ww. danych.

33
Grunty Skarbu Pa!stwa w ewidencji gruntów i budynków klasyfikuje si' wg osób, orga-
nów i jednostek organizacyjnych, posiadaj#cych prawa do nieruchomo&ci oraz przeznaczenia.
W podziale gruntów Skarbu Pa!stwa na grupy rejestrowe wyodr'bnia si':
grup) 1 - grunty Skarbu Pa!stwa, z wy"#czeniem gruntów przekazanych w u$ytkowanie
wieczyste. Wed"ug stanu prawnego na dzie! 31 grudnia 2007 r. tworzy"y j# grunty:
- Agencji Nieruchomo&ci Rolnych,
- Pa!stwowego Gospodarstwa Le&nego Lasy Pa!stwowe,
- innych pa!stwowych jednostek organizacyjnych nie posiadaj#cych osobowo&ci prawnej,
- Agencji Mienia Wojskowego,
- Wojskowej Agencji Mieszkaniowej,
- pozosta"e.
grup) 2 - grunty Skarbu Pa!stwa przekazane w u$ytkowania wieczyste. U$ytkowników
wieczystych gruntów nale$#cych do Skarbu Pa!stwa dzieli si' na nast'puj#ce podgrupy:
- osoby fizyczne,
- pa!stwowe osoby prawne,
- spó"dzielnie mieszkaniowe,
- pozosta"e osoby.
W"asn# ewidencj' gruntów do w"asnych potrzeb prowadz# ich najwi'ksi dysponenci –
Lasy Pa!stwowe i Agencja Nieruchomo&ci Rolnych. W Krajowym Wykazie Gruntów wyod-
r'bnia si' osobne grupy rejestrowe dla gruntów pozostaj#cych w zarz#dzie i u$ytkowaniu
wieczystym, i dlatego powierzchnia gruntów przypisywana Lasom i ANR jest mniejsza ni$
wed"ug danych dysponentów.
Zgodnie z ustaw# z dnia 7 wrze&nia 2007 r. o ujawnieniu w ksi'gach wieczystych prawa
w"asno&ci nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa oraz jednostek samorz#du terytorialnego (Dz.U. Nr
191, poz.1365) prawo w"asno&ci Skarbu Pa!stwa w odniesieniu do wszystkich jego nieru-
chomo&ci mia"o by0 ujawnione w ksi'gach wieczystych przed ko!cem 2008 r. Termin ten
uleg" zmianie w zwi#zku z wej&ciem w $ycie przepisów ustawy z dnia 30 maja 2008 r. O
zmianie ustawy o ujawnieniu w ksi'gach wieczystych prawa w"asno&ci nieruchomo&ci Skarbu
Pa!stwa oraz jednostek samorz#du terytorialnego (Dz.U. Nr 116, poz. 733)

4.4. Grunty Skarbu Pa'stwa


Na grunty Skarbu Pa!stwa sk"adaj# si' przede wszystkim lasy – 66% ogólnej powierzch-
ni gruntów Skarbu Pa!stwa i grunty rolne – 21,5%. Tylko niewiele ponad 1% stanowi# cenne
grunty wykorzystywane lub przeznaczone pod zabudow'. Udzia" Pa!stwa w ogólnym areale
gruntów zabudowanych i zurbanizowanych w Polsce wynosi 22,2%. Udzia" ten do&0 szybko
spada (na koniec roku 2004 – 27%). W u$ytkowanie wieczyste przekazano lub oddano w
trwa"y zarz#d jednostkom pa!stwowym 86% tych terenów. Wysoki jest udzia" Skarbu Pa!-
stwa w puli terenów komunikacyjnych (42%), zw"aszcza kolejowych (94%), a tak$e pokry-
tych wodami (94%).
Wi'ksza cz'&0 gruntów Skarbu Pa!stwa znajduje si' w zachodnich i pó"nocnych rejonach
kraju, co wynika z warunków przyrodniczych (wi'kszego udzia"u lasów i wód) i historyczno
– politycznych (zagospodarowanie ziemi rolniczej przez pa!stwowe gospodarstwa rolne, a po
ich likwidacji przez Agencj' W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa i Agencj' Nieruchomo&ci
Rolnych).
Znacz#co ni$szy jest udzia" gruntów Skarbu Pa!stwa w rolniczych rejonach Polski cen-
tralnej, po"udniowej i wschodniej.

34
Tab. 4.1. Grunty Skarbu Pa!stwa wg grup rejestrowych i u$ytków
Pole po- Razem Razem u'ytki Razem grunty Tereny Razem u'ytki
Wyszczególnienie gruntów wcho- Rodzaj jed- wierzchni u'ytki rol- le&ne i grunty zabudowane ekologiczne, Pole po-
nostki tery-
komunika- tereny ró'ne, Wody wierzchni
dz#cych w sk"ad grupy lub pod- ogólnej ne zadrzewione i zurbanizowane cyjne ogólnej na
grupy rejestrowej torialnej nieu'ytki
1.01.2007
stan na 1.01.2008r. w hektarach
Miasto 78 059 62 645 2 661 512 328 1 895 10 017 82 969
Grunty wchodz#ce w sk"ad Zasobu
W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa Wie& 2 245 132 1 946 714 76 165 3 594 6 397 65 819 146 444 2 381 053
Ogó"em 2 323 190 2 009 359 78 826 4 106 6 725 67 713 156 461 2 464 022
Miasto 323 485 7 438 309 707 866 731 4 103 640 326 342
Grunty Pa!stwowego Gospodar-
stwa Le&nego Wie& 7 229 532 164 480 6 899 189 3 569 8 225 143 318 10 751 7 214 279
Ogó"em 7 553 017 171 918 7 208 896 4 435 8 957 147 420 11 391 7 540 621
Grunty w trwa"ym zarz#dzie pa!- Miasto 80 838 4 696 8 961 5 548 12 038 13 190 36 405 77 792
stwowych jednostek organizacyj- Wie& 518 598 50 181 146 593 3 121 69 381 45 671 203 652 513 656
nych bez PGL Ogó"em 599 437 54 877 155 554 8 669 81 420 58 861 240 057 591 449
Miasto 55 219 9 778 7 807 4 400 14 267 4 937 14 030 56 040
Grunty wchodz#ce w sk"ad zasobu
nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa Wie& 213 529 57 043 40 167 2 943 49 563 11 110 52 703 208 978
Ogó"em 268 747 66 820 47 974 7 343 63 830 16 047 66 733 265 018
Grunty Skarbu Pa!stwa przekaza- Miasto 3 362 174 124 668 382 2 014 0 3 172
ne do zagospodarowania Agencji Wie& 14 375 1 501 8 588 358 140 3 775 13 15 982
Mienia Wojskowego Ogó"em 17 737 1 675 8 712 1 026 522 5 789 13 19 154
Grunty Skarbu Pa!stwa przekaza- Miasto 1 176 148 44 825 31 124 3 1 244
ne do zagospodarowania Wojsko- Wie& 1 490 173 308 145 217 623 24 1 542
wej Agencji Mieszkaniowej Ogó"em 2 666 321 352 970 248 747 27 2 786
Miasto 87 012 12 054 16 379 6 199 27 891 6 525 17 965 91 973
Pozosta"e grunty SP Wie& 386 137 87 756 67 050 2 638 110 944 23 729 94 021 377 597
Ogó"em 473 149 99 809 83 429 8 836 138 834 30 254 111 987 469 570
Miasto 129 279 13 177 6 067 75 880 22 638 9 214 2 302 129 798
Grunty Skarbu Pa!stwa przekaza-
ne w u$ytkowanie wieczyste Wie& 175 175 72 642 9 679 20 643 46 044 17 975 8 192 188 953
Ogó"em 304 453 85 819 15 745 96 523 68 682 27 189 10 494 318 750
Miasto 758 429 110 110 351 750 94 899 78 305 42 002 81 362 x
Grunty Skarbu Pa!stwa 1.01.2008 Wie& 10 783 967 2 380 489 7 247 738 37 010 290 912 312 018 515 801 x
Ogó"em 11 542 396 2 490 599 7 599 489 131 909 369 217 354 020 597 163 x
Skarb Pa!stwa w % ogó"u gruntów 36,9% 13,1% 80,3% 22,2% 41,6% 55,5% 90,4% x
Miasto 769 329 114 425 354 103 96 039 79 012 44 444 81 306 x
Grunty Skarbu Pa!stwa 1.01.2007 Wie& 10 902 039 2 492 954 7 210 782 36 517 300 721 346 366 514 699 x
Ogó"em 11 671 368 2 607 379 7 564 885 132 556 379 733 390 810 596 005 x
&ród#o: Centralny O$rodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej - Krajowy Wykaz Gruntów.

35
4.5. Zmiany w stanie gruntów Skarbu Pa'stwa w roku 2007
Na zmniejszanie si' powierzchni gruntów Skarbu Pa!stwa decyduj#cy wp"yw ma zbywa-
nie gruntów przez Agencj' Nieruchomo&ci Rolnych. W 2007 r. zmniejszy" si' obszar pa!-
stwowych gruntów zabudowanych. Nadal trwa przekazywanie samorz#dom gruntów pod dro-
gami. Powi'kszy" si' obszar terenów le&nych i zadrzewionych.
Tab. 4.2. Grunty Skarbu Pa!stwa, zmiany w strukturze u$ytków w roku 2007
Grunty Tereny U'ytki ekolo-
Rodzaj Zmiany U'ytki U'ytki le&ne i zabudowane
grunty za- i zurbani- komuni- giczne, tereny Wody
jednostki ogó%em rolne drzewione kacyjne ró'ne, nie-
terytorialnej zowane u'ytki
w ha
Miasto -10 900 -4 315 -2 353 -1 140 -707 -2 442 56
Wie& -118 072 -112 465 36 956 493 -9 809 -34 348 1 102
Razem w roku
2007 -128 972 -116 780 34 604 -647 -10 516 -36 790 1 158
Zmiany ogó"em
w 2006 -139 976 -116 169 -21 069 -3 650 -16 338 15 098 2 152
Zmiany ogó"em
w 2005 -145 195 -133 815 30 439 -21 283 -21 634 -429 1 527
&ród#o: Obliczenia MSP na podstawie Krajowego Wykazu Gruntów.
W roku 2007 trwa"a tendencja ograniczania pa!stwowego w"adania gruntami na rzecz w"a-
sno&ci osób fizycznych i prawnych. Widoczne jest równie$ stopniowe zast'powanie prawa
u$ytkowania wieczystego gruntów pa!stwowych i samorz#dowych prawem w"asno&ci.
Tab. 4.3. W"asno&0 gruntów w Polsce, zmiany w roku 2007
Powierzchnia w ha
Grupa rejestrowa
31 XII 2007 31 XII 2006 zmiana
Grunty Zasobu W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa* 2 323 190 2 464 022 -140 832
Grunty Pa!stwowego Gospodarstwa Le&nego* 7 553 017 7 540 621 12 396
Grunty w trwa"ym zarz#dzie pa!stwowych jednostek organi-
zacyjnych bez PGL 599 437 591 449 7 988
Zasób nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa 268 747 265 018 3 729
Grunty Agencji Mienia Wojskowego 17 737 19 154 -1 417
Grunty Wojskowej Agencji Mieszkaniowej 2 666 2 786 -120
Grunty pozosta"e 473 149 469 570 3 579
Grunty Skarbu Pa!stwa w u$ytkowaniu wieczystym 304 453 318 750 -14 297
Grunty Skarbu Pa!stwa 11 542 396 11 671 368 -128 972
Grunty pa!stwowych osób prawnych 57 358 51 549 5 809
Grunty samorz#dów terytorialnych oddane w u$ytkowanie
wieczyste 88 309 90 791 -2 482
Inne grunty samorz#dów terytorialnych 1 101 743 1 088 335 13 408
Grunty osób fizycznych 17 418 755 17 330 997 87 758
Grunty spó"dzielni 218 633 224 220 -5 587
Grunty ko&cio"ów i zwi#zków wyznaniowych 135 349 132 436 2 913
Grunty wspólnot gruntowych 121 836 122 594 -758
Grunty spó"ek i innych osób prawnych 558 908 529 608 29 300
Tylko grunty zaliczone do grup rejestrowych (powierzchnia ewidencyjna), bez uwzgl!dnienia powierzchni wy-
równawczej.
* Dane ANR zob. tab. 4.4; dane PGL Lasy Pa"stwowe zob. tab. 6.1.
&ród#o: Obliczenia MSP na podstawie Krajowego Wykazu Gruntów.

36
4.6. Grunty Zasobu W)asno*ci Rolnej Skarbu Pa'stwa
Na koniec 2007 r. w Zasobie pozostawa"y nieruchomo&ci o powierzchni 2 475 684 ha 43.
Wykazywana w tabelach poni$ej powierzchnia obejmuje pozostaj#ce jeszcze w ewidencji
zasobu 166 tys. ha gruntów pod wodami p"yn#cymi, dla których prawa u$ytkowania rybackie-
go przesz"y do regionalnych zarz#dów gospodarki wodnej, a tak$e grunty uczelni publicznych,
które wcze&niej by"y w ich u$ytkowaniu wieczystym, a od 2006 r. stanowi# ich w"asno&0. W
miar' protokolarnego przekazywania tych nieruchomo&ci uprawnionym dysponentom b'd# one
zmniejsza"y powierzchni' gruntów Zasobu.
Tab. 4.4. Zagospodarowanie gruntów Zasobu W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa
L.p. Grunty Powierzchnia w ha Powierzchnia w ha
31 XII 2007 31XII 2006
1 W dzier$awie 1 838 679 1 905 607
2 W administrowaniu 2 448 2 304
3 W zarz#dzie i u$ytkowaniu wieczystym 89 254 89 181
4 Inne zagospodarowanie* 32 532 37 047
5 Do rozdysponowania 345 579 386 248
6 Grunty obce w zasobie 166 192 219 050
Ogó%em 2 475 684 2 639 437
*W do)ywotnim u)ytkowaniu, u)yczone, itp.
&ród#o: Raport z dzia#alno$ci Agencji Nieruchomo$ci Rolnych na Zasobie W#asno$ci Rolnej Skarbu Pa"stwa w
2007 r.

Tab. 4.5.Grunty Zasobu W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa wg województw


Powierzchnia w ha
Województwo
2007 2006
Dolno&l#skie 294 666 305 125
Kujawsko-Pomorskie 141 478 148 670
Lubelskie 78 323 85 395
Lubuskie 199 005 211 106
*ódzkie 34 862 36 863
Ma"opolskie 20 027 20 765
Mazowieckie 53 546 56 220
Opolskie 115 820 121 305
Podkarpackie 53 883 56 776
Podlaskie 61 788 68 647
Pomorskie 202 436 212 484
+l#skie 54 639 57 526
+wi'tokrzyskie 24 021 25 701
Warmi!sko-Mazurskie 377 810 434 983
Wielkopolskie 300 757 307 098
Zachodniopomorskie 462 623 490 773
Ogó"em ANR 2 475 684 2 639 437
&ród#o: Raport z dzia#alno$ci Agencji Nieruchomo$ci Rolnych.

4.7. Grunty Skarbu Pa'stwa w miastach


W granicach administracyjnych polskich miast wyra%nie ponad 50% stanowi# grunty rolne i
lasy. Dotyczy to tak samo miast du$ych (wojewódzkich) jak i mniejszych. Struktura u$ytków grun-
towych w miastach sprawia, $e ponad po"ow# pa!stwowych gruntów „miejskich” zarz#dzaj# lub
gospodaruj# terenowe agendy PGL Lasy Pa!stwowe lub Agencji Nieruchomo&ci Rolnych.
Udzia" Skarbu Pa!stwa w strukturze w"asno&ciowej gruntów na terenie miast maleje.

43
Bardziej szczegó#owe dane o gruntach ANR i gospodarowaniu nimi zawiera „Raport z dzia"alno&ci Agencji
Nieruchomo&ci Rolnych na Zasobie W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa w 2007 r.”

37
Tab. 4.6. W"asno&0 gruntów w miastach
Grunty Tereny Grunty Razem Udzia% w
U'ytkiLasy zabudowa- komu- pod Inne grunty w ogólnej
W%a&ciciel rolne ne i zurba- nikacyj- wodami grunty miastach pow.
nizowane ne miast
w ha
Skarb Pa!stwa 2007 110 110 351 750 94 899 78 305 42 002 81 362 758 429 35,5%
Samorz#dy
terytorialne 133 599 38 829 130 258 75 595 16 935 4 161 399 378 18,7%
Inne osoby prawne
i osoby fizyczne 698 450 85 863 169 978 7 785 13 945 1 605 977 626 45,8%
Razem 2007 942 160 476 442 395 135 161 686 72 882 87 129 2 135 433 100%
Skarb Pa!stwa 2006 114 425 354 103 96 039 79 012 44 444 81 306 769 329 36,0%
Razem 2006 949 140 477 888 387 856 160 011 76 477 87 203 2 138 575 100%
&ród#o: Obliczenia w#asne na podstawie Krajowego Wykazu Gruntów.

Udzia" gruntów Skarbu Pa!stwa w poszczególnych miastach kszta"tuj# czynniki trudne do


jednoznacznej klasyfikacji. Z tabeli 4.7 wynika, $e udzia" ten jest wysoki je$eli granicami mia-
sta obj'te zosta"y du$e akweny (Szczecin) lub tereny le&ne (Katowice, Bydgoszcz) jako stano-
wi#ce w"asno&0 pa!stwa. Ni$szy udzia" gruntów Skarbu Pa!stwa charakterystyczny jest dla
miast Polski centralnej i po"udniowo – wschodniej, nie le$#cych nad du$ymi rzekami, (Rze-
szów, Lublin, *ód%) i obszarowo mniejszych. W takich miastach wzgl'dnie du$# cz'&0 grun-
tów Skarbu Pa!stwa zajmuj# tereny zabudowy mieszkaniowej i przemys"owej. Znacz#c# cz'&0
gruntów pa!stwowych w miastach stanowi# tereny kolejowe.
Tab. 4.7. Grunty Skarbu Pa!stwa w miastach wojewódzkich
Udzia% Grunty Grunty Tereny Grunty Inne
Miasto gruntów SP ra- U'ytki
rolne Lasy zabudowane i komuni- pod wo- grunty
SP zem zurbanizowane kacyjne dami
Wroc"aw 34% 10 018 2 990 1 380 1 819 1 156 823 1 850
Bydgoszcz 48% 8 397 302 4 781 1 359 574 672 709
Lublin 29% 4 320 78 1 340 1 120 1 211 384 187
Gorzów Wlkp. 27% 2 300 1 089 374 456 198 128 55
*ód% 18% 5 140 662 375 2 264 1 672 113 54
Kraków 25% 8 099 1 573 508 3 115 1 929 493 481
Warszawa 33% 17 055 1 663 4 237 4 749 4 378 1 484 544
Opole 30% 2 895 379 871 552 489 306 298
Rzeszów 18% 1 626 279 168 522 400 167 90
Bia"ystok 27% 2 799 80 1 443 686 486 39 65
Gda!sk 39% 10 200 1 429 3 588 1 591 1 590 1 179 823
Katowice 63% 10 289 277 6 682 1 941 1 080 54 255
Kielce 35% 3 814 141 1 866 842 739 46 180
Olsztyn 27% 2 376 283 454 616 226 753 44
Pozna! 26% 6 878 1 358 1 168 1 525 1 645 310 872
Szczecin 47% 14 261 866 2 599 1 814 817 7 105 1 060
&ród#o: Obliczenia w#asne na podstawie danych Centralnego O$rodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartogra-
ficznej.

38
Tab. 4.8. Tereny zurbanizowane, w"asno&0 Skarbu Pa!stwa w najwi'kszych miastach
Grunty zurbanizowane Skarbu Pa!stwa Tereny
Miasto Mieszka- przemy- inne zabu- niezabu- rekreacyjno - ogó%em kolejowe Skar-
niowe s%owe dowane dowane wypoczynkowe bu Pa!stwa
Warszawa 477 1 751 1 939 154 428 4 749 1 254
Kraków 200 2 126 616 48 125 3 115 623
*ód% 312 733 690 203 326 2 264 617
Wroc"aw 120 900 552 75 172 1 819 689
Pozna! 131 805 439 61 89 1 525 563
Gda!sk 72 995 308 123 93 1 591 369
Szczecin 75 1 298 324 83 34 1 814 525
Bydgoszcz 56 824 354 65 60 1 359 280
Katowice 331 1 171 320 41 78 1 941 549
Lublin 44 455 399 120 102 1 120 324
&ród#o: Obliczenia w#asne na podstawie danych Centralnego O$rodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartogra-
ficznej. Stan na 1 I 2008 r.

Tab. 4.9. Dysponenci gruntów zabudowanych i zurbanizowanych Skarbu Pa!stwa w miastach


Dysponent Udzia%Powierzchnia W tym
w ha Warszawa Kraków -ód*
Zasób W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa 1% 512 18 1 1
Pa!stwowe Gospodarstwo Le&ne 1% 866 1 0 1
Pa!stwowe jednostki organizacyjne (trwa"y
zarz#d) 6% 5 548 630 190 109
Starostowie i prezydenci miast (zasób nieru-
chomo&ci Skarbu Pa!stwa) 5% 4 400 335 143 100
Agencja Mienia Wojskowego 1% 668 22 5 1
Wojskowa Agencja Mieszkaniowa 1% 825 72 15 150
Pozostali 7% 6 199 898 148 707
U$ytkownicy wieczy&ci 80% 75 880 2 773 2 613 1 195
Razem 100% 94 899 4 749 3 115 2 264
Grunty Skarbu Pa!stwa ogó"em 2006 100% 96 039 4 895 3 172 2 446
Grunty Skarbu Pa!stwa ogó"em 2005 100% 98 478 4 969 3 292 2 769

Ponad 80% zabudowanych gruntów miejskich Skarbu Pa!stwa przekazano w u$ytkowanie


wieczyste lub s"u$y wykonywaniu zada! jednostek pa!stwowych, co ogranicza mo$liwo&ci
innego zadysponowania.

4.8. Zasób nieruchomo*ci Skarbu Pa'stwa w gospodarowaniu starostów i prezyden-


tów miast
Zasób nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa wed"ug Krajowego Wykazu Gruntów stanowi"y
dzia"ki o "#cznej powierzchni 269 tys. ha, z czego 55 tys. ha w miastach, w tym 4,4 tys. ha
przypada"o na miejskie grunty zabudowane i przeznaczone pod zabudow'.
Gospodaruj#c zasobem nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa starostowie i prezydenci miast na
prawach powiatu w szczególno&ci:
1) ewidencjonuj# nieruchomo&ci;
2) zapewniaj# wycen' tych nieruchomo&ci;
3) sporz#dzaj# plany wykorzystania zasobu;
4) zabezpieczaj# nieruchomo&ci przed uszkodzeniem lub zniszczeniem;

39
5) wykonuj# czynno&ci zwi#zane z naliczaniem nale$no&ci za nieruchomo&ci
udost'pniane z zasobu oraz prowadz# windykacj' tych nale$no&ci;
6) wspó"pracuj# z innymi organami, które na mocy odr'bnych przepisów gospodaruj#
nieruchomo&ciami Skarbu Pa!stwa, a tak$e z w"a&ciwymi jednostkami samorz#du
terytorialnego;
7) zbywaj# oraz nabywaj#, za zgod# wojewody, nieruchomo&ci wchodz#ce w sk"ad
zasobu;
8) wydzier$awiaj#, wynajmuj# i u$yczaj# nieruchomo&ci wchodz#ce w sk"ad zasobu,
przy czym umowa zawierana na czas d"u$szy ni$ 3 lata wymaga zgody wojewody;
9) podejmuj# czynno&ci w post'powaniu s#dowym, w szczególno&ci w sprawach
dotycz#cych w"asno&ci lub innych praw rzeczowych na nieruchomo&ci, o zap"at' nale$no&ci za
korzystanie z nieruchomo&ci, o roszczenia ze stosunku najmu, dzier$awy lub u$yczenia, o
stwierdzenie nabycia spadku, o stwierdzenie nabycia w"asno&ci nieruchomo&ci przez
zasiedzenie oraz o wpis w ksi'dze wieczystej 44.
4.9. Nieruchomo*ci w gospodarowaniu Ministra Spraw Wewn+trznych i Administracji
Do ministra w"a&ciwego do spraw administracji publicznej nale$y gospodarka nierucho-
mo&ciami stanowi#cymi w"asno&0 Skarbu Pa!stwa, na potrzeby statutowe Kancelarii Sejmu,
Kancelarii Senatu, Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Kancelarii Prezesa Rady
Ministrów, Trybuna"u Konstytucyjnego, Rzecznika Praw Obywatelskich, S#du Najwy$szego,
Naczelnego S#du Administracyjnego i innych s#dów administracyjnych, Najwy$szej Izby Kon-
troli, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Krajowego Biura Wyborczego, Instytutu Pami'ci
Narodowej - Komisji +cigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz Pa!stwowej In-
spekcji Pracy, a tak$e ministerstw, urz'dów centralnych i urz'dów wojewódzkich, a tak$e Ge-
neralnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, z wy"#czeniem rejonów. 45.
Minister oddaje nieruchomo&ci jednostkom organizacyjnym w trwa"y zarz#d nieodp"atnie,
w drodze decyzji, po uprzednim zawarciu porozumienia ze starost#.
Tab. 4.10. Nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa oddane w trwa"y zarz#d urz'dom pa!stwowym
Liczba nieru- Pow. gruntu w trwa%ym
Lp. Nazwa urz)du (instytucji) chomo&ci zarz(dzie (m2)
2007 2006 2007 2006
1. Kancelaria Sejmu RP 5 5 71 306 71 306
2. Kancelaria Senatu RP 1 1 315 315
3. Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 14 14 1 636 401 1 636 401
4. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów 7 10 1 284 388 1 768 998
5. Trybuna" Konstytucyjny 1 1 5 729 5 729
6. Rzecznik Praw Obywatelskich 1 1 1 125 1 125
7. S#d Najwy$szy 1 1 6 249 6 249
8. Naczelny S#d Administracyjny 2 6 1 849 11 268
9. Najwy$sza Izba Kontroli 11 11 109 215 109 215
10. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji 1 1 5 840 5 840
11. Krajowe Biuro Wyborcze 4 3 1 266 944
12. Pa!stwowa Inspekcja Pracy 14 14 18 483 18 483
13. Ministerstwo Edukacji Narodowej 4 4 21 239 21 239
14. Ministerstwo Finansów 7 6 151 103 111 152

44
W toku kompleksowej oceny realizacji zada" starostów i prezydentów miast na prawach powiatu dotycz%cych
gospodarowania nieruchomo$ciami Skarbu Pa"stwa z kwietnia 2006 r. prowadzonej przez Najwy)sz% Izb! Kon-
troli stwierdzono istotne nieprawid#owo$ci.
Zdaniem NIK potrzebne jest podj!cie wielokierunkowych dzia#a". W zwi%zku z tym NIK wyst%pi#a m.in. o noweli-
zacj! ustawy o gospodarce nieruchomo$ciami w zakresie ewidencjonowania nieruchomo$ci Skarbu Pa"stwa oraz
wprowadzenie obowi%zków informacyjnych i sprawozdawczych starostów na rzecz wojewodów
45
Art. 60 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo$ciami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z
pó(n. zm.).

40
15. Ministerstwo Gospodarki 3 3 20 820 22 714
16. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego 6 5 1 125 988 1 081 819
17. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy$szego 1 1 3 666 3 666
18. Ministerstwo Obrony Narodowej 9 8 125 751 96 581
19. Ministerstwo Pracy i Polityki Spo"ecznej 3 3 3 742 3 742
20. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi 2 2 17 601 17 601
21. Ministerstwo Rozwoju Regionalnego 1 1 7 993 7 993
22. Ministerstwo Skarbu Pa!stwa 2 2 7 060 7 060
23. Ministerstwo Sprawiedliwo&ci 4 5 69 005 74 065
24. Ministerstwo Spraw Wewn'trznych i Administracji 12 11 1 412 934 1 349 344
25. Ministerstwo Spraw Zagranicznych 5 5 11 250 11 250
26. Ministerstwo +rodowiska 1 1 8 998 8 998
27. Ministerstwo Infrastruktury 3 4 11 248 13 259
28. Ministerstwo Zdrowia 5 5 18 976 18 976
29. G"ówny Urz#d Geodezji i Kartografii 2 2 26 121 26 121
30. Urz#d Ochrony Konkurencji i Konsumentów 1 1 2 831 2 831
31. G"ówny Urz#d Miar 1 1 8 311 8 311
32. G"ówny Inspektorat Jako&ci Handlowej Art. R-S 1 1 1 350 1 350
33. G"ówny Inspektorat Sanitarny 1 - 3 002 -
34. G"ówny Urz#d Statystyczny 2 2 77 673 77 673
35. Komenda G"ówna Pa!stwowej Stra$y Po$arnej 1 1 9 813 9 813
36. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Spo"ecznego 14 14 15 102 15 102
37. Urz#d do Spraw Cudzoziemców 6 6 563 425 563 425
38. Komisja Nadzoru Finansowego 1 1 5 369 5 369
39. Komenda G"ówna Policji 13 11 912 354 797 610
40. Komenda G"ówna Stra$y Granicznej 7 7 128 108 128 108
41. Agencja Wywiadu 7 7 1 002 453 1 002 453
42. Agencja Bezpiecze!stwa Wewn'trznego 47 47 459 523 346 418
43. Centralne Biuro Antykorupcyjne 2 1 5 127 3 984
44. Wy$szy Urz#d Górniczy 1 1 1 622 1 622
45. Instytut Pami'ci Narodowej 17 16 77 370 72 661
46. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad 20 129 44 363 792 072
47. Wojewódzkie S#dy Administracyjne 26 22 45 165 35 709
Razem urz'dy centralne 300 404 9 550 629 10 377 970
1. Dolno&l#ski Urz#d Wojewódzki 11 11 42 154 42 246
2. Kujawsko-Pomorski Urz#d Wojewódzki 7 7 16 375 16 613
3. Lubelski Urz#d Wojewódzki 10 11 73 755 42 702
4. Lubuski Urz#d Wojewódzki 4 4 18 087 18 087
5. *ódzki Urz#d Wojewódzki 14 14 26 549 26 549
6. Ma"opolski Urz#d Wojewódzki 14 14 229 244 226 032
7. Mazowiecki Urz#d Wojewódzki 10 8 39 487 36 081
8. Opolski Urz#d Wojewódzki 8 8 48 951 48 951
9. Podkarpacki Urz#d Wojewódzki 11 11 40 147 40 588
10. Podlaski Urz#d Wojewódzki 8 9 35 095 36 468
11. Pomorski Urz#d Wojewódzki 6 5 24 067 23 563
12. +l#ski Urz#d Wojewódzki 6 6 40 191 32 424
13. +wi'tokrzyski Urz#d Wojewódzki 2 2 43 953 43 953
14. Warmi!sko-Mazurski Urz#d Wojewódzki 7 7 26 581 18 307
15. Wielkopolski Urz#d Wojewódzki 14 13 52 939 50 221
16. Zachodniopomorski Urz#d Wojewódzki 4 4 35 947 35 976
Razem urz'dy wojewódzkie 136 134 793 522 738 761
Nieruchomo&ci w gospodarowaniu Ministra Spraw We-
wn'trznych i Administracji 436 538 10 344 151 11 116 731
Pozycja „powierzchnia” odnosi si! do sumy powierzchni dzia#ek gruntu (lub udzia#ów w dzia#kach) przekaza-
nych w trwa#y zarz%d na potrzeby statutowe i gruntów pod innymi obiektami.
&ród#o: Informacja MSWiA.

41
4.10. Szacunkowa warto*. gruntów Skarbu Pa'stwa
Tab. 4.11. Szacunkowa warto&0 gruntów Skarbu Pa!stwa
Typ u'ytku Powierzchnia Warto&, w mln z%
w ha
U$ytki le&ne 7 599 489 90 890
Wody 597 163 -
U$ytki rolne na wsi 2 380 489 23 257
Tereny komunikacyjne na wsi 290 912 1 757
Tereny zabudowane i zurbanizowane na wsi 37 010 8 438
Tereny ró$ne, nieu$ytki na wsi 312 018 1 508
Grunty w miastach (bez lasów i wód) 325 316 176 996
w tym: u$ytki rolne 110 110 19 600
tereny mieszkaniowe, przemys"owe, inne tereny zabudowane,
zurbanizowane tereny niezabudowane i rekreacyjne 94 899 114 353
tereny komunikacyjne 78 305 28 015
tereny ró$ne i nieu$ytki 42 002 15 027
Ogó"em 11 542 396 302 847
&ród#o: Obliczenia na podstawie danych G#ównego Urz!du Statycznego „Informacja o dokonanych transak-
cjach w zakresie nieruchomo$ci gruntowych w 2007 r.”
Dla gruntów rolnych poza granicami miast za warto$' jednostkow% przyj!to $rednie ceny transakcyjne ANR
Dla lasów warto$' jednostkowa - na podstawie szacunków PGL-LP dla lasów pa"stwowych.
Dla terenów komunikacyjnych, ró)nych i nieu)ytków w miastach przyj!to $redni% uwzgl!dniaj%c% ce-
ny(warto$ci jednostkowe) i struktur! u)ytków gruntowych na terenie miast. Dla terenów komunikacyjnych poza
granicami miast przyj!to 50% $redniej ceny gruntów na wsi, a dla nieu)ytków i terenów ró)nych przyj!to 40%
$redniej ceny gruntów na wsi.

42
5. OBIEKTY INFRASTRUKTURY
W Sprawozdaniu przedstawiono trzy grupy budowli, urz#dze! i obiektów infrastruktury
stanowi#cych w"asno&0 Skarbu Pa!stwa:
" drogi,
" melioracje i obiekty ochrony przed powodzi#,
" infrastruktura zapewniaj#ca dost'p do portów.
Inne elementy sk"adaj#ce si' na infrastruktur' kraju (ruroci#gi, sieci energetyczne i tele-
komunikacyjne, linie kolejowe, lotniska, porty) s# z regu"y w"asno&ci# podmiotów gospodar-
czych i wykazuje si' je warto&ciowo w ewidencji ksi'gowej podmiotu.
5.1. Drogi
5.1.1. ,ród)a praw Skarbu Pa'stwa i wykonywanie uprawnie'
W dniu 1 stycznia 1999 r. wraz z wej&ciem w $ycie reformy administracyjnej pa!stwa, sie0
dróg publicznych dostosowano do nowego uk"adu administracyjnego. Drogi, ze wzgl'du na
rodzaj pe"nionych funkcji, podzielono na nast'puj#ce kategorie:
" drogi krajowe,
" drogi wojewódzkie,
" drogi powiatowe,
" drogi gminne 46.
Zgodnie z ustaw# drogi krajowe stanowi# w"asno&0 Skarbu Pa!stwa, natomiast drogi wo-
jewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne stanowi# w"asno&0 w"a&ciwego samorz#du.
Wykaz dróg krajowych ustalono w rozporz#dzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia
1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich 47. Do dróg krajowych
zaliczono drogi mi'dzynarodowe, których jest obecnie oko"o 5 500 km (w trzynastu odcin-
kach), oraz po"#czenia mi'dzy najwi'kszymi o&rodkami gospodarczymi kraju i g"ównymi
przej&ciami granicznymi.
Centralnym organem administracji rz#dowej w"a&ciwym w sprawach dróg krajowych jest
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, który zarz#dza drogami krajowymi. Drogi
krajowe – z wyj#tkiem autostrad i dróg ekspresowych - w granicach miast na prawach powiatu
zarz#dzane s# przez prezydentów miast.
Zarz#dcami pozosta"ych dróg publicznych s#:
" dróg wojewódzkich - zarz#dy województw,
" dróg powiatowych - zarz#dy powiatów,
" dróg gminnych - wójtowie, burmistrzowie, prezydenci miast,
W miastach na prawach powiatu wszystkimi drogami publicznymi z wyj#tkiem autostrad i
dróg ekspresowych zarz#dzaj# prezydenci miast.
5.1.2 Ewidencja sieci dróg krajowych
Obowi#zki w zakresie gromadzenia danych dotycz#cych dróg publicznych reguluj# przepi-
sy rozporz#dzenia Ministra Infrastruktury 48. Dane gromadzone s# dla celów statystycznych
i obronno&ci. Organem odpowiedzialnym za gromadzenie danych o sieci dróg publicznych

46
Podzia# ten reguluje ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw okre$laj%cych kompetencje or-
ganów administracji publicznej w zwi%zku z reform% ustrojow% pa"stwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668).
47
Rozporz%dzenie Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i woje-
wódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071).
48
Rozporz%dzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 lutego 2005 r. w sprawie trybu sporz%dzania informacji oraz
gromadzenia i udost!pniania danych o sieci dróg publicznych, tunelach oraz promach (Dz. U. Nr 67 poz. 583).

43
(w tym krajowych) oraz sporz#dzanie informacji o sieci tych dróg jest Generalny Dyrektor
Dróg Krajowych i Autostrad.
Tab. 5.1. Sie0 dróg krajowych
Klasa dróg D%ugo&, w km D%ugo&, w km D%ugo&, w km
2007 2006 2005
Autostrady – A 701 674 552
Drogi ekspresowe – S 330 294 258
Drogi g"ówne ruchu przyspieszonego – GP 11 383 11 315 11 274
Drogi g"ówne – G 6 054 6 067 6 074
D"ugo&0 dróg krajowych ogó"em 18 546 18 439 18 286
w granicach administracyjnych miast 4 312 4 217 4 272
poza granicami administracyjnymi miast 14 234 14 222 14 014
W liczbie kilometrów autostrad uwzgl!dniono równie) autostrady koncesyjne.
&ród#o: Ministerstwo Infrastruktury
Tab. 5.2. Obiekty mostowe na sieci dróg krajowych
Liczba Suma Suma po- Liczba w
Konstrukcja obiektów w 2007 d%ugo&ci wierzchni 2006
wm w m2
Mosty, wiadukty, estakady i k"adki dla pieszych 4 924 256 197 3 257 856 4 759
- stalowe 679 62 562 782 931 627
- z betonu zbrojonego ($elbetowe) 2 810 95 441 1 146 265 2 774
- z betonu spr'$onego (strunobetonowe, kablobetonowe) 1 340 96 684 1 308 342 1 262
- betonowe, kamienne, ceglane 95 1 510 20 318 96
Przej&cia podziemne 183 8 861 71 040 174
Tunele 63 2 971 48 970 64
&ród#o: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.
5.1.3. Wycena warto*ci sieci dróg krajowych
Wed"ug danych przekazanych przez Generaln# Dyrekcj' Dróg Krajowych i Autostrad war-
to&0 odtworzeniowa sieci dróg krajowych wynosi 154 635 mln z". Warto&0 odtworzeniow# ma-
j#tku trwa"ego sieci dróg krajowych oszacowano – metod# reprezentantów - uwzgl'dniaj#c stan
ilo&ciowy oraz koszty jednostkowe obiektów.
Tab. 5.3. Warto&0 odtworzeniowa dróg krajowych (wed"ug rodzaju drogi)
Rodzaj drogi Warto&, w mln z%
2007 2006 2005
Autostrady - A 13 208 14 077 7 049
Drogi ekspresowe - S 4 368 3 810 3 074
Drogi g"ówne ruchu przyspieszonego - GP 85 861 80 894 68 643
Drogi g"ówne - G 28 692 26 821 24 069
Pobocza, chodniki, urz#dzenia bezpiecze!stwa ruchu i ochrony &rodowiska x x 18 011
Ogó%em 132 129 125 602 120 846
Tab. 5.4. Warto&0 odtworzeniowa obiektów mostowych na sieci dróg krajowych
Warto&, w mln z%
Konstrukcja obiektów
2007 2006 2005
Mosty, wiadukty, estakady i k"adki dla pieszych 21 925 18 623 18 049
- stalowe 5 686 4 578 4 358
- z betonu zbrojonego ($elbetowe) 6 964 6 111 6 080
- z betonu spr'$onego (strunobetonowe, kablobetonowe) 9 171 7 857 7 505
- betonowe, kamienne, ceglane 104 77 106
Przej&cia podziemne 344 317 361
Tunele 237 210 122
Ogó%em 22 506 19 150 18 531
&ród#o: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.

44
5.2. Maj(tek Skarbu Pa'stwa zwi(zany z gospodark( wodn( i gospodarka morsk(
Dzia" administracji gospodarka wodna obejmuje m.in. sprawy utrzymania &ródl#dowych
wód powierzchniowych stanowi#cych w"asno&0 Skarbu Pa!stwa wraz z infrastruktur# tech-
niczn# zwi#zan# z tymi wodami, obejmuj#c# budowle oraz urz#dzenia wodne, budow', moder-
nizacj' utrzymanie &ródl#dowych dróg wodnych oraz urz#dze! zabezpieczaj#cych przed po-
wodzi# 49. Dzia"em tym kieruje Minister +rodowiska.
Minister w"a&ciwy do spraw gospodarki wodnej co dwa lata sk"ada Sejmowi informacj'
o gospodarowaniu wodami.
Na podstawie ustawy Prawo wodne cz'&0 maj#tku Skarbu Pa!stwa zwi#zanego z gospo-
dark# wodn# powierzono marsza"kom województw, dyrektorom parków narodowych i mini-
strowi w"a&ciwemu do spraw gospodarki morskiej. Zadania w zakresie gospodarki wodnej
(utrzymanie wód i urz#dze! wodnych - utrzymanie dna i brzegów cieków naturalnych, sztucz-
nych zbiorników wodnych zlokalizowanych na tych ciekach oraz dna jezior przep"ywowych,
zarz#dzanie budowlami i urz#dzeniami hydrotechnicznymi i regulacyjnymi niezb'dnymi do
prowadzenia dzia"alno&ci okre&lonej przepisami Prawa wodnego) wykonuj# na tej podstawie:
- minister w"a&ciwy do spraw gospodarki morskiej - w stosunku do wód morza terytorialnego
oraz morskich wód wewn'trznych wraz z wodami Zatoki Gda!skiej;
- Prezes Krajowego Zarz#du Gospodarki Wodnej - w stosunku do wód istotnych dla kszta"-
towania zasobów wodnych oraz ochrony przeciwpowodziowej;
- dyrektor parku narodowego - w stosunku do wód znajduj#cych si' w granicach parku, z wy-
"#czeniem wód, które s# sklasyfikowane w klasie wy$szej ni$ klasa I, na podstawie ustawy z
dnia 21 grudnia 2000 r. o $egludze &ródl#dowej 50;
- marsza"ek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rz#dowej wykonywane przez
samorz#d województwa - w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na
potrzeby rolnictwa, s"u$#cych polepszeniu zdolno&ci produkcyjnej gleby i u"atwieniu jej
uprawy, oraz w stosunku do wód niewymienionych wy$ej.
W stosunku do pozosta"ego mienia zwi#zanego z gospodark# wodn#, które nie posiada
wskazanego administratora, organem w"a&ciwym w gospodarowaniu tym mieniem jest starosta.
Administratorem mienia zwi#zanego z gospodarka morsk# jest Minister Infrastruktury 51
5.3. Melioracje wodne podstawowe i obiekty przeciwpowodziowe
Wed"ug ustawy Prawo wodne urz#dzeniami melioracji wodnych s# urz#dzenia s"u$#ce
do regulacji stosunków wodnych i polepszenia zdolno&ci produkcyjnej gleby.
Urz#dzenia melioracji wodnych podstawowych i drogi dojazdowe oraz urz#dzenia melio-
racji wodnych szczegó"owych na gruntach stanowi#cych w"asno&0 Pa!stwa s# wykonywane
(mog# by0 wspó"finansowane z publicznych &rodków wspólnotowych) i utrzymywane na koszt
Pa!stwa i stanowi# w"asno&0 Skarbu Pa!stwa 52.
5.3.1. Ewidencja
Ewidencj' 53 melioracji wodnych podstawowych i obiektów przeciwpowodziowych pro-
wadz# marsza"kowie województw. Ewidencja obejmuje:

49
Art. 11 ustawy z dnia 4 wrze$nia 1997 r. o dzia#ach administracji rz%dowej (Dz. U. z 2007 r., Nr 65, poz. 437, z
pó(n. zm.).
50
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o )egludze $ródl%dowej (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 857, z pó(n. zm.).
51
Rozporz%dzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegó#owego zakresu dzia#a-
nia Ministra Infrastruktury (Dz.U. Nr 216, poz. 1594)
52
Art. 72 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, z pó(n. zm.).
53
Rozporz%dzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu prowadzenia
ewidencji wód, urz%dze" melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów (Dz.U. 2005 r. Nr 7, poz. 55).

45
1) &ródl#dowe wody powierzchniowe lub ich cz'&ci stanowi#ce w"asno&0 publiczn#,
istotne dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa,
2) urz#dzenia melioracji wodnych,
3) zmeliorowane grunty.
Podstaw# dla ustalenia rozmiarów i warto&ci wykonanych prac s# dla urz#dze! melioracji
podstawowych, utrzymywanych przez Pa!stwo, dane z ewidencji poniesionych wydatków
i zobowi#za! z tytu"u wykonanych prac.
Warto&0 melioracji wodnych podstawowych i obiektów przeciwpowodziowych nie jest
ujmowana w ksi'gach jednostek. W zbiorczym sprawozdaniu statystycznym Ministerstwo Rol-
nictwa i Rozwoju Wsi podaje si' powierzchni' gruntów zmeliorowanych i nawadnianych, d"u-
go&0 rowów i cieków oraz warto&0 wykonanych prac. Dla melioracji podstawowych wykazuje
si' d"ugo&0 rzek, kana"ów i wa"ów przeciwpowodziowych; ilo&0 stacji pomp i ich wydajno&0,
zbiorniki wodne z ich powierzchni# i pojemno&ci# oraz warto&0 wykonanych prac w rozbiciu
na rzeki, kana"y, wa"y przeciwpowodziowe i stacje pomp.
5.3.2 Stan ilo*ciowy i utrzymanie urz(dze' melioracyjnych
Tab. 5.5. Stan ilo&ciowy i utrzymanie urz#dze! melioracyjnych podstawowych
Stan ilo$ciowy melioracji podstawowych
Wyszczególnienie J.m. Ogó%em wg W tym obj)tych
ewidencji utrzymaniem
Cieki naturalne ogó"em 64 669 20 056
W tym - uregulowane 40 297 16 053
km
Kana"y ogó"em 9 456 4 263
Wa"y przeciwpowodziowe 8 481 6 090
Obszar chroniony wa"ami przeciwpowodziowymi ha 1 081 802 1 059 327
Stacje pomp odwadniaj#cych 584 554
Zbiorniki wodne administrowane przez Wojewódzkie szt.
Zarz#dy Melioracji: x x
ilo&0 zbiorników 201
powierzchnia zbiorników ha 16 563 14 816
pojemno&0 u$ytkowa zbiorników tys. m3 250 071 x
Urz!dzenia wymagaj!ce odbudowy lub modernizacji
Rodzaje powierzchni i urz(dze! J.m. Urz(dzenia wymagaj(ce odbudowy
lub modernizacji
Powierzchnia u$ytków rolnych ha 1 450 075
na ciekach naturalnych 15 216
kana"y km 2 714
Urz#dzenia melioracji wa"y 3 443
podstawowych zbiorniki szt. 49
zbiorniki tys. m3 33 834
stacje pomp szt. 187
&ród#o: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
5.3.3. Warto*. melioracji wodnych podstawowych i obiektów przeciwpowodziowych
Tab. 5.6. Warto&0 melioracji wodnych podstawowych i obiektów przeciwpowodziowych
Stan na 31 XII 2007 Stan na 31 XII 2006
L.p Rodzaj urz(dze! stan warto&, stan warto&,
ilo&ciowy szacunkowa ilo&ciowy szacunkowa
w mln z% w mln z%
1 Obwa"owania 8 481 km 2 774 8 467 km 2 729
2 Cieki naturalne i kana"y 74 125 km 7 851 74 075 km 7 659
3 Zbiorniki retencyjne 250 mln m3 (201 szt.) 1 000 239 mln m3 (193 szt.) 932
4 Stacje pomp 584 szt 680 579 szt. 658
Ogó"em 12 305 11 978

46
&ród#o: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Szacuj%c warto$' urz%dze" przyj!to:
dla obwa#owa" wymagaj%cych pilnej modernizacji (3 443 km) - 40% warto$ci wa#ów nowych, a dla pozosta-
#ych 80% warto$ci wa#ów nowych;
dla koryt rzek, potoków i kana#ów uregulowanych (49 753km) – 60% warto$ci pocz%tkowej robót, a dla cieków
nieuregulowanych - 0;
dla zbiorników retencyjnych - warto$' retencjonowanej wody = 4,00 z#/m3 pojemno$ci zbiornika;
dla stacji pomp – 70% sumy warto$ci pocz%tkowej obiektów.

5.4. Wodne budowle in-ynierskie utrzymywane przez Urz+dy Morskie


W"asno&0 akwenów portowych wraz z infrastruktur# zapewniaj#c# dost'p do portów lub
przystani morskich przys"uguje Skarbowi Pa!stwa i jest wy"#czona z obrotu. Budowa, moder-
nizacja i utrzymanie infrastruktury s# finansowane ze &rodków bud$etu pa!stwa 54.
Budowa, utrzymywanie i ochrona umocnie! brzegowych, wydm i zalesie! ochronnych,
budowa i utrzymywanie obiektów infrastruktury zapewniaj#cej dost'p do portów i przystani
morskich nale$y do zada! organów administracji morskiej 55.
Akweny portowe znajduj#ce si' w granicach portu lub przystani morskiej oraz ogólnodo-
st'pne obiekty urz#dzenia i instalacje zwi#zane z funkcjonowaniem portu s# zarz#dzane
i utrzymywane przez podmioty zarz#dzaj#ce portami morskimi.
5.4.1. Zarz(dzanie i ewidencja
Urz'dy Morskie w Gdyni, S"upsku i Szczecinie zarz#dzaj# morskimi budowlami hydro-
technicznymi nie b'd#cymi w"asno&ci# morskich portów handlowych ani samorz#dów.
Ewidencja obiektów prowadzona jest w formie zapisów w ksi'gach maj#tkowych urz'dów
i podleg"ych im jednostek, a ich warto&0 z uwzgl'dnieniem umorzenia wykazywana jest w bi-
lansach jako sk"adnik warto&ci &rodków trwa"ych.
5.4.2. Warto*. budowli
Zbiorcze warto&ci z jakimi poszczególne obiekty zosta"y wprowadzone do ksi#g inwentarzo-
wych mog# znacznie odbiega0 od kosztów zast#pienia liczonych na podstawie aktualnych przepi-
sów i cen. Liczne obiekty – w tym najwi'ksze morskie budowle wodne, jak rynny torów wodnych
nie posiadaj# warto&ci inwentarzowej. Zosta"y one przej'te po 1945 r. i by"y potem rozbudowywane
przy wykorzystaniu &rodków pozainwestycyjnych, przez co w ogóle nie figuruj# w ksi'gach inwen-
tarzowych.
Tab. 5.7. Warto&0 morskich budowli hydrotechnicznych
Warto&, 31 XII 2007 w tys. z%
Organ zarz(dzaj(cy
brutto netto
Urz#d Morski w Szczecinie 172 619 b.d.
Urz#d Morski w Gdyni 191 340 67 032
Urz#d Morski w S"upsku 94 500 b.d.
Razem 458 459 67 032
&ród#o: Urz!dy Morskie.

54
Ustawa z 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2002 . Nr 110, poz. 967, z pó(n. zm.).
55
Art. 42 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej
(Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1502).

47
6. MIENIE SKARBU PA"STWA WYDZIELONE W MAJ#TKI
ODR$BNE
Rozdzia" niniejszy obejmuje zagadnienia dotycz#ce maj#tku, który zosta" oddany w zarz#d
Pa!stwowemu Gospodarstwu Le&nemu – Lasy Pa!stwowe, a tak$e powierzony agencjom po-
wo"anym do gospodarowania rzeczowymi sk"adnikami maj#tku Skarbu Pa!stwa, w szczegól-
no&ci nieruchomo&ciami (Agencja Nieruchomo&ci Rolnych, Agencja Mienia Wojskowego,
Wojskowa Agencja Mieszkaniowa) i rezerwami pa!stwowymi (Agencja Rezerw Materia-
%owych). O pa!stwowych osobach prawnych wykonuj#cych inne zadania o charakterze pu-
blicznym z u$yciem przekazanego im na w"asno&0 mienia pa!stwowego i &rodków publicznych
innego rodzaju (g"ównie pieni'$nych) jest mowa w rozdziale 10 56.
6.1. Lasy pa'stwowe
Lasami Skarbu Pa!stwa zarz#dza Pa!stwowe Gospodarstwo Le&ne Lasy Pa!stwowe 57 pa!-
stwowa jednostka organizacyjna nie posiadaj#ca osobowo&ci prawnej. Podstawowe zadanie
PGL Lasy Pa!stwowe polega na zachowaniu trwa"o&ci lasów oraz ci#g"o&ci i zrównowa$onego
wykorzystania wszystkich funkcji lasów. PGL Lasy Pa!stwowe prowadzi gospodark' le&n#,
gospodaruje gruntami i innymi nieruchomo&ciami oraz ruchomo&ciami zwi#zanymi z gospo-
dark# le&n#. Lasy Pa!stwowe prowadz# dzia"alno&0 na zasadzie samodzielno&ci finansowej i
pokrywaj# koszty dzia"alno&ci z w"asnych przychodów.

6.1.1. Gospodarowanie gruntami le*nymi


W stosunkach cywilnoprawnych Skarb Pa!stwa, w zakresie swojego dzia"ania, reprezentu-
j#: Dyrektor Generalny Lasów Pa!stwowych, dyrektor regionalnej dyrekcji i nadle&niczy. Kie-
rownik jednostki organizacyjnej Lasów Pa!stwowych za zgod# Dyrektora Generalnego, mo$e
nabywa0 grunty i nieruchomo&ci, tylko je$eli jest to uzasadnione potrzebami gospodarki le&nej
i nie narusza interesu Skarbu Pa!stwa. Sprzeda$ lasów, gruntów i innych nieruchomo&ci w za-
rz#dzie Lasów Pa!stwowych mo$e nast'powa0 tylko w przypadkach okre&lonych w ustawie.
Lasy i grunty, na których nie jest mo$liwe prowadzenie racjonalnej gospodarki Lasy Pa!-
stwowe mog# w drodze umowy zawartej mi'dzy Dyrektorem Generalnym a Prezesem Agencji
Nieruchomo&ci Rolnych przekazywa0 nieodp"atnie Agencji Nieruchomo&ci Rolnych, W razie
zmiany przeznaczenia gruntów le&nych lub rolnych znajduj#cych si' w zarz#dzie Lasów Pa!-
stwowych na cele niele&ne lub nierolnicze, w zwi#zku z potrzebami innej jednostki organiza-
cyjnej nieposiadaj#cej osobowo&ci prawnej, przekazanie gruntów nast'puje nieodp"atnie, w
drodze umowy o przeniesieniu zarz#du.
Od 2003 r. nieruchomo&ci, stanowi#ce w"asno&0 Skarbu Pa!stwa a zarz#dzane przez Lasy
Pa!stwowe, przeznaczone na drogi krajowe staj# si' nieodp"atnie, z mocy prawa, przedmiotem
trwa"ego zarz#du Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.
Grunty nieprzydatne dla gospodarki le&nej, budynki i budowle wraz z niezb'dnym gruntem
mog# by0 przekazane przez Lasy Pa!stwowe w u$ytkowanie wieczyste osobie prawnej lub w
u$ytkowanie innej jednostce organizacyjnej nie posiadaj#cej osobowo&ci prawnej. Lasy, grunty
i inne nieruchomo&ci Skarbu Pa!stwa w zarz#dzie Lasów Pa!stwowych mog# by0 przedmio-
tem zamiany na lasy, grunty i inne nieruchomo&ci w przypadkach uzasadnionych potrzebami i
celami gospodarki le&nej.

56
Agencje dzia#aj%ce na ogólnych zasadach w#a$ciwych dla podmiotów gospodarczych omawia si! w rozdzia#ach
o przedsi!biorstwach pa"stwowych i spó#kach.
57
Ustawa z dnia 28 wrze$nia 1991 r. o lasach. (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, z pó(n. zm.). Zgodnie z art. 4
ustawy zasada ta nie dotyczy lasów w zarz%dzie parków narodowych, wchodz%cych w sk#ad Zasobu W#asno$ci
Rolnej Skarbu Pa"stwa i b!d%cych w u)ytkowaniu wieczystym na mocy odr!bnych przepisów.

48
Dyrektor Generalny Lasów Pa!stwowych, na wniosek zainteresowanego ministra, woje-
wody, gminy lub zwi#zku komunalnego, mo$e przekaza0 w u$ytkowanie wskazanej przez
wnioskodawc' jednostce organizacyjnej lasy, grunty oraz inne nieruchomo&ci, bez zmiany ich
dotychczasowego przeznaczenia. W przypadkach uzasadnionych potrzebami obronno&ci pa!-
stwa lasy mog# by0 przekazane w zarz#d jednostce organizacyjnej podleg"ej Ministrowi Obro-
ny Narodowej.
Dyrektor Generalny mo$e, w imieniu Skarbu Pa!stwa, tworzy0 jednoosobowe spó"ki
Skarbu Pa!stwa b#d% przyst'powa0 do spó"ek z ograniczon# odpowiedzialno&ci# lub spó"ek
akcyjnych 58, ale lasy nie mog# stanowi0 przedmiotu wk"adu niepieni'$nego.
6.1.2. Grunty w zarz(dzie Lasów Pa'stwowych
Tab. 6.1. Powierzchnia i warto&0 nieruchomo&ci PGL Lasy Pa!stwowe
Powierzchnia w ha
L.p. Rodzaj nieruchomo&ci Warto&, 2007 (tys. z%)
2007 2006
1 Lasy 7 259 401 7 249 827 86 848 239
2 U$ytki rolne 156 856 160 010 320 010
3 Nieu$ytki 102 820 102 570 -
4 Wody 9 734 9 765 28 370
5 Tereny ró$ne 18 592 23 289 13 004
6 Grunty zabudowane i zurbanizowane 8 052 7 655 5 632
7 Pozosta"e 39 849 39 036 27 873
Ogó"em 31 XII 2007 7 595 304 x 87 243 129
Ogó"em 31 XII 2006 7 592 152 78 982 486
Ogó"em 31 XII 2004 7 584 741 70 905 614
Dla obliczenia warto$ci nieruchomo$ci w Lasach Pa"stwowych przyjmuje si! „warto$' drzewostanów na
pniu”, tzn. ceny drewna pomniejszone o koszty pozyskania.
Wycena maj%tku ma charakter przybli)ony. W Dyrekcji Generalnej Lasów Pa"stwowych trwaj% prace nad za-
rz%dzeniem w sprawie ustalenia szczegó#owego sposobu post!powania w celu ustalenia warto$ci nieruchomo$ci
gruntowych Skarbu Pa"stwa wchodz%cych w sk#ad Pa"stwowego Gospodarstwa Le$nego Lasy Pa"stwowe.
&ród#o: Generalna Dyrekcja Lasów Pa"stwowych.
6.1.3.Maj(tek pa'stwowej jednostki organizacyjnej PGL Lasy Pa'stwowe
Pa!stwowa jednostka organizacyjna PGL Lasy Pa!stwowe zarz#dza i gospodaruje tak$e
innymi sk"adnikami maj#tku Skarbu Pa!stwa zwi#zanymi z gospodark# le&n# o warto&ci ksi'-
gowej netto 4 437 536 tys. z%.
Tab. 6.2. Maj#tek PGL Lasy Pa!stwowe
Warto&, Warto&,
Rodzaj sk%adnika 31 XII 2007 31 XII 2006
w tys. z%
Budynki, lokale, obiekty in$ynierii l#dowej i wodnej 2 767 637 2 538 900
Maszyny, urz#dzenia, pojazdy, inne rzeczowe &rodki trwa"e 246 266 249 801
+rodki trwa"e w budowie 124 911 103 927
Zapasy 129 053 96 649
Nale$no&ci krótkoterminowe 342 507 363 316
+rodki pieni'$ne 1 839 732 1 257 721
Aktywa ogó"em 5 730 686 4 864 812
Fundusz w"asny 4 437 536 3 746 105
&ród#o: Bilans PGL Lasy Pa"stwowe.

58
O akcjach i udzia#ach spó#ek, w których Skarb Pa"stwa reprezentuj% kierownicy jednostek organizacyjnych
Lasów Pa"stwowych zob. w rozdziale 8.

49
6.2. W)asno*. rolna Skarbu Pa'stwa
Prawo w"asno&ci i inne prawa rzeczowe na rzecz Skarbu Pa!stwa w stosunku do nieru-
chomo&ci rolnych, nieruchomo&ci i innych sk"adników mienia pozosta"ych po likwidacji pa!-
stwowych przedsi'biorstw gospodarki rolnej oraz ich zjednocze! i zrzesze!, a tak$e wobec
innych nieruchomo&ci rolnych Skarbu Pa!stwa przekazanych przez wojewodów wykonuje
Agencja Nieruchomo&ci Rolnych (do roku 2003 Agencja W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa),
dzia"aj#ca na podstawie ustawy z dnia 19 pa%dziernika 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomo-
&ciami rolnymi Skarbu Pa!stwa 59.
Agencja przej'"a mienie po PGR-ach i grunty Pa!stwowego Funduszu Ziemi a tak$e nie-
ruchomo&ci z pa!stwowych jednostek organizacyjnych nie posiadaj#cych osobowo&ci prawnej,
od pa!stwowych osób prawnych, pozostaj#ce w ich u$ytkowaniu wieczystym i z innych tytu-
"ów. *#cznie od pocz#tku dzia"ania do ko!ca grudnia 2007 r. Agencja przej'"a 4 723,1 tys. ha 60
i inny maj#tek o warto&ci 8,6 mld z", w tym 336 tys. mieszka! oraz ponad 4 tys. obiektów rol-
no-przemys"owych i us"ugowych, a równie$ 2 136 zespo"ów dworskich i pa"acowo-parkowych.
Przej'ty d"ug by"ych PGR-ów zosta" ju$ w ca"o&ci uregulowany.
Agencja, realizuj#c zadania wynikaj#ce z polityki pa!stwa, m.in. restrukturyzuje i prywa-
tyzuje mienie Skarbu Pa!stwa u$ytkowane na cele rolnicze, administruje zasobami maj#tko-
wymi, obraca nieruchomo&ciami i innymi sk"adnikami maj#tku Skarbu Pa!stwa.
Agencja wykonuje równie$ zadania okre&lone odr'bnymi przepisami, a w szczególno&ci
przepisami o kszta"towaniu ustroju rolnego oraz ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z
tytu"u pozostawienia nieruchomo&ci poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej 61.
Agencja reprezentuje równie$ prawa Skarbu Pa!stwa wobec jednoosobowych spó"ek
utworzonych na mieniu niektórych pa!stwowych przedsi'biorstw gospodarki rolnej.
6.2.1. Gospodarowanie Zasobem W)asno*ci Rolnej Skarbu Pa'stwa
Stan mienia, wobec którego prawa Skarbu Pa!stwa wykonuje Agencja Nieruchomo&ci
Rolnych ulega zmianie w wyniku gospodarowania Zasobem W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!-
stwa, które polega m. in. na:
! sprzeda$y mienia;
! wniesieniu mienia do spó"ki;
! nieodp"atnym przekazaniu lasów i gruntów do zalesienia Lasom Pa!stwowym;
! nieodp"atnym przekazaniu nieruchomo&ci:
" jednostkom samorz#du terytorialnego - na inwestycje infrastrukturalne s"u$#ce wykonywa-
niu zada! w"asnych,
" Polskiej Akademii Nauk, izbom rolniczym, szko"om wy$szym, jednostkom badawczo-
rozwojowym - na cele s"u$#ce wykonywaniu ich zada! statutowych,
" uprawnionym osobom bezrobotnym - na cele zwi#zane z zalesianiem,

59
Tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128, z pó(n. zm.
60
Wi!kszo$' gruntów rolnych Skarbu Pa"stwa, a zw#aszcza cz!$', która pochodzi z by#ych PGR po#o)ona jest na
obszarach Polski pó#nocnej i zachodniej. W regionach Polski po#udniowej i $rodkowej, udzia# gruntów rolnych
Skarbu Pa"stwa by# znikomy. Najwi!cej gruntów Agencja przej!#a w woj. zachodniopomorskim - 822 tys. ha i w
warmi"sko-mazurskim - 819 tys. ha, a najmniej w woj. ma#opolskim - 39 tys. ha i $wi!tokrzyskim - 50 tys. ha. W
Zasobie WRSP najmniej pozosta#o w woj. ma#opolskim, najwi!cej w zachodniopomorskim.
61
Ustawa z dnia 8 wrze$nia 2006 r. o zmianie ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytu#u pozostawienia
nieruchomo$ci poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.Nr.195,
poz.1437). Agencja zobowi%zana jest do przeznaczenia na Fundusz Rekompensacyjny utworzony w celu wyp#aty
rekompensat z tytu#u pozostawienia nieruchomo$ci poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej przychodów ze
sprzeda)y co najmniej 400 tys. ha z ich cz!$ciami sk#adowymi, realizowanej w trybach przetargowych. (W 2007 r.
do Funduszu Rekompensacyjnego przekazano 120 mln z# w formie zaliczek za rok 2007 oraz 173 mln z# w rozli-
czeniu roku 2006. Wed#ug stanu na 31 grudnia 2007 r. Nale)no$ci Agencji wobec Funduszu wynosi#y 320 mln z#)

50
" jednostkom pa!stwowym i komunalnym prowadz#cym dzia"alno&0 w zakresie energetyki,
us"ug wodno-kanalizacyjnych, ciep"owniczych i telekomunikacyjnych,
" osobom prawnym ko&cio"ów,
" przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele inwesty-
cyjne zarz#dzaj#cemu specjaln# stref# ekonomiczn#, na wniosek ministra w"a&ciwego do
spraw Skarbu Pa!stwa w porozumieniu z ministrem w"a&ciwym do spraw gospodarki,
" ministrowi w"a&ciwemu do spraw sportu i kultury fizycznej niezb'dnych do przeprowadze-
nia EURO 2012,
" innym upowa$nionym podmiotom;
! oddaniu na czas oznaczony do odp"atnego korzystania osobom fizycznym lub prawnym;
! przekazaniu w zarz#d Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad 62.
Tab. 6.3. Zagospodarowanie gruntów ANR, powierzchnia w ha
Stan Przeka- W zarz(-
na Przej)te Sprzedane zane
do zaso- nie- Grunty W dzier- W admini- dzie i u'yt- Dospono-
rozdy-
ko- * odp%at- w zasobie 'awie strowaniu kowaniu
niec bu* nie* wieczystym wania
2001 4 700 504 1 113 689 226 068 3 322 942 2 507 840 12 041 114 598 651 715
2005 4 715 300 1 585 427 330 402 2 799 505 2 205 844 2 378 108 303 453 117
2006 4 717 940 1 693 984 384 519 2 639 437 1 905 607 2 304 89 181 386 248
2007 4 723 149 1 797 953 449 512** 2 475 684*** 1 838 679 2 448 90 254 345 579
*Narastaj%co. **Od 2003 r. przekazanie uprawnionym podmiotom i na inne cele (aporty, pod autostrady, wy-
miany, na rzecz samorz%dów) – #%cznie. *** 166 tys. ha stanowi% ”grunty obce w Zasobie”, do których prawa
przesz#y na rzecz innych podmiotów – RZGW, uczelni, samorz%dów; w innym „nietrwa#ym” rozdysponowaniu
pozostaje 32,5 tys. ha.
&ród#o: Raporty z dzia#alno$ci Agencji W#asno$ci Rolnej Skarbu Pa"stwa i Agencji Nieruchomo$ci Rolnych.
W 2007 r. Agencja sprzeda"a nieruchomo&ci o powierzchni 103,7 tys. ha. W tym 42 tys.
nabyli dotychczasowi dzier$awcy, a tytu"em realizacji uprawnie! zabu$a!skich sprzedano 591
ha za 7,7 mln z". W strukturze sprzedanych gruntów rolnych dominuj# nieruchomo&ci o ma"ej
powierzchni, 99% umów dotyczy"o dzia"ek do 100 ha. +rednio na 1 umow' przypada"o 8,2 ha.
W przedziale powy$ej 100 ha sprzedano 18 tys. ha. Zakupi"o je 81 (0,6%) nabywców. W tej
grupie na 1 umow' przypad"o ok. 239 ha. Od kilku lat wzrasta &redni obszar sprzedawanych
nieruchomo&ci.
Cudzoziemcom Agencja od pocz#tku dzia"alno&ci sprzeda"a 1361 ha gruntów (w r. 2007 –
47 ha). Najwi'cej gruntów nabyli inwestorzy niemieccy, holenderscy, fi!scy i du!scy. Podmio-
ty polskie z udzia"em kapita"u zagranicznego naby"y ok. 43 tys. ha ziemi (w r. 2007 – 1,3 tys.
ha). W dzier$awie cudzoziemców i podmiotów z udzia"em zagranicznym znajduje si' ok. 171
tys. ha gruntów Zasobu.
W innych ni$ sprzeda$ formach trwa"ego rozdysponowania w 2007 r. RZGW i Marsza"-
kom Województw przekazano nieodp"atnie 51 tys. ha gruntów pod wodami p"yn#cymi; Lasom
Pa!stwowym 2,7 tys. ha, ko&cielnym osobom prawnym 4,1 tys. ha, jednostkom samorz#du
terytorialnego 1,4 tys. ha, innym jednostkom i podmiotom 1,0 tys. ha.
Najcz'stsz# form# zagospodarowania nieruchomo&ci Zasobu WRSP jest dzier$awa (z jed-
noczesnym wykupem ruchomych &rodków trwa"ych i maj#tku obrotowego). W ko!cu 2007 r.
obowi#zywa"o 122 tys. umów na dzier$aw' gruntów Zasobu. Na osoby fizyczne przypada 60%
dzier$awionej powierzchni. Osoby prawne, w tym spó"ki by"ych pracowników PGR oraz jed-
noosobowe spó"ki Agencji cz'&ciej dzier$awi# nieruchomo&ci du$e, ponad 100 ha. W 2007 r.
wydzier$awiono 42 tys. ha gruntów. Wyra%nie wzrós" przeci'tny czynsz oferowany przez
dzier$awców. W 2007 r. &rednia roczna ukszta"towa"a si' na poziomie 6,7 decytony $yta.

62
Art. 24 Ustawy z dnia 19 pa(dziernika 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomo$ciami rolnymi Skarbu Pa"stwa
(Dz. U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128, z pó(n. zm.).

51
Poza gruntami w dzier$awie s# stawy rybne, obiekty przemys"owe, us"ugowe i zabytkowe.
Przejmowanie mienia rolnego Skarbu Pa!stwa praktycznie dobieg"o ko!ca. Agencja b'-
dzie natomiast nabywa0 nieruchomo&ci z innych tytu"ów, w tym korzystaj#c z prawa pierwo-
kupu nieruchomo&ci zbywanych przez inne podmioty 63.
6.1.2. Nieruchomo*ci Zasobu wy)(czone z obrotu
Zgodnie z aktualnym stanem prawnym, kierunkami polityki Rz#du lub planami zagospo-
darowania, znaczna cz'&0 gruntów Zasobu WRSP nie b'dzie przedmiotem sprzeda$y. W szcze-
gólno&ci dotyczy to:
! gruntów pozostaj#cych w trwa"ym zarz#dzie (34 tys. ha), w u$ytkowaniu wieczystym (56
tys. ha) oraz w do$ywotnim u$ytkowaniu emerytów,
! oko"o 60 tys. ha gruntów, które zgodnie z Krajowym Programem Zwi'kszenia Lesisto&ci
powinny zosta0 przekazane do 2020 r. na rzecz Lasów Pa!stwowych pod zalesienia,
! gruntów przeznaczonych na realizacj' prawa by"ych pracowników PGR do otrzymania od
Agencji do 2 ha gruntów, które przeznaczyliby pod zalesienie64,
! oko"o 159 tys. ha gruntów pod wodami p"yn#cymi, które na podstawie ustawy Prawo wod-
ne 65 przesz"y w trwa"y zarz#d w"a&ciwych podmiotów (samorz#dów, regionalnych zarz#-
dów gospodarki wodnej, parków narodowych), ale nie zosta"y jeszcze protokolarnie prze-
kazane,
! oko"o 113 tys. ha wydzier$awionych jednoosobowym spó"kom Agencji o charakterze stra-
tegicznym, zajmuj#cym si' hodowl# ro&lin i zwierz#t,
! oko"o 10 tys. ha gruntów przeznaczonych na zaspokojenie roszcze! ko&cielnych osób
prawnych z tytu"u utraty w"asno&ci oraz wniosków o przekazanie im nieruchomo&ci na
utworzenie gospodarstw rolnych b#d% sprawowanie kultu religijnego – na podstawie prze-
pisów szczególnych,
! gruntów przeznaczanych pod inwestycje infrastrukturalne, pasy drogowe autostrad, wydo-
bycie kopalin, itp.
Od 1997r. wy"#czone ze sprzeda$y jest tak$e ok. 0,5 mln ha, do których zg"aszaj# roszcze-
nia byli w"a&ciciele lub ich spadkobiercy (ok. 2,6 tys. wniosków). W cz'&ci dotycz# one nieru-
chomo&ci u$ytkowanych przez spó"ki strategiczne, zabudowanych obiektami przemys"u rolne-
go i handlowymi, a tak$e zespo"ów dworskich i pa"acowo – parkowych.
6.1.3. Inne mienie Zasobu
Poza gruntami Zasób stanowi# obiekty przemys"u rolnego, us"ugowe, obiekty zabytkowe
i mieszkania. Administruj# nimi jednostki gospodarcze Zasobu. Trwaj# procesy sprzeda$y tych
obiektów.
W Zasobie pozostaje 16,6 tys. mieszka! z 336 tys. przej'tych.
Na koniec 2007 r. na mocy ustawy Agencja wykonuje prawa z akcji 16 spó"ek hodowli ro-
&lin uprawnych i 42 spó"ek hodowli zwierz#t gospodarskich o szczególnym znaczeniu w pra-
cach na rzecz post'pu biologicznego w rolnictwie i dla gospodarki narodowej 66. Spó"ki te maj#
status spó"ek strategicznych nie przewidzianych aktualnie do prywatyzacji.

63
W trybie ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o rentach strukturalnych w rolnictwie (Dz. U. Nr 52, poz. 539,
z pó(n. zm.) oraz na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kszta#towaniu ustroju rolnego
(Dz. U. Nr 64, poz. 592).
64
Ustawa z dnia 4 listopada 2004 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomo$ciami rolnymi Skarbu Pa"-
stwa (Dz. U. Nr 281, poz. 2772).
65
Art. 212 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r Nr 239, poz. 2019, z pó(n. zm.).
66
Rozporz%dzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2003 r. w sprawie wykazu spó#ek hodowli
ro$lin uprawnych oraz hodowli zwierz%t gospodarskich o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej
(Dz. U. Nr 80, poz. 726, z pó(n. zm.).

52
6.1.4. Warto*. Zasobu
Na koniec grudnia 2007 r. w Zasobie W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa znajdowa"y si'
nieruchomo&ci o ogólnej powierzchni 2 475 684 ha.
W transakcjach zawieranych przez Agencj' w 2007 r. przeci'tna cena sprzeda$y gruntów
rolnych wynios"a 9 773 z" za hektar i by"a o 32% wy$sza od przeci'tnej ceny uzyskiwanej
w roku 2006. Obliczona na podstawie uzyskiwanych cen szacunkowa warto&, rynkowa
gruntów rolnych Zasobu WRSP wynios%aby 19,6 mld z%.
Na podstawie cen podawanych przez GUS warto&0 innych gruntów Agencji (lasów, tere-
nów zabudowanych, nieu$ytków i terenów ró$nych) oszacowano na ok. 3,5 mld z".
Tab. 6.4. Powierzchnia i warto&0 gruntów ZWRSP
Powierzchnia gruntów w ha Przeci)tna Szacunkowa
Stan na Warto&, cena sprzeda'y warto&, rynkowa grun-
koniec ewidencyjna w tym tów w mld z%
roku w tys. z% ogó%em gruntów rolnych
rolne inne w z% za 1 ha rolnych innych
2001 7 438 998 3 322 942 2 671 568 651 374 3 414 9,1 b.d
2005 4 930 752 2 799 505 2 210 535 588 970 5 607 12,4 2,4
2006 5 528 420 2 639 437 2 100 905 538 532 7 374 15,5 3,3
2007 8 687 037 2 475 684 2 009 359 466 325 9 773 19,6 3,5
&ród#o: Sprawozdania finansowe i Raporty z dzia#alno$ci Agencji W#asno$ci Rolnej Skarbu Pa"stwa i Agencji
Nieruchomo$ci Rolnych. Powierzchnia gruntów rolnych z Krajowych Wykazów Gruntów (nie obejmuje gruntów
oddanych przez Agencj! w u)ytkowanie wieczyste).
Poza gruntami na Zasób W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa sk"adaj# si' inne sk%adniki
o warto&ci netto 3 630 937 tys. z% 67.
Tab. 6.5. Warto&0 Zasobu W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa
Warto&, w tys. z%
L.p. Pozycja bilansu Stan na Stan na Stan na
31 XII 2007 31 XII 2006 31 XII 2005
Rzeczowe aktywa trwa"e 10 720 486 7 877 619 7 618 995
w tym: grunty 68 8 687 037 5 528 420 4 930 752
1 budynki i budowle 1 999 426 2 315 279 2 644 868
urz%dzenia techniczne i maszyny 20 844 24 551 30 384
2 Akcje i udzia"y 479 241 589 407 585 518
3 Maj#tek obrotowy 2 643 579 2 877 390* 2 722 954*
4 Warto&0 funduszu w"asnego Zasobu WSPR 12 317 974 9 528 560 10 020 209
* W tym akcje i udzia#y o warto$ci 114,3 mln z#.
&ród#o: Sprawozdania finansowe ANR .

6.3. Mienie powierzone Agencji Mienia Wojskowego


Skarb Pa!stwa powierzy" Agencji Mienia Wojskowego 69, wykonywanie prawa w"asno&ci
i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do mienia b'd#cego w zarz#dzie lub u$yt-

67
Obliczono jako warto$' funduszy w#asnych pomniejszona o warto$' gruntów wykazywan% w bilansie.
68
Rozporz%dzenie Ministra Skarbu Pa"stwa z dnia 1 sierpnia 2003 r. w sprawie szczegó#owego trybu sprzeda)y
nieruchomo$ci Zasobu W#asno$ci Rolnej Skarbu Pa"stwa i ich cz!$ci sk#adowych, warunków rozk#adania ceny
sprzeda)y na raty oraz stawek szacunkowych gruntów (Dz. U. Nr 140, poz. 1350). Warto$' gruntów Zasobu do
celów ewidencyjnych oblicza si! stosuj%c metod! stawek szacunkowych – uwzgl!dniaj%c% cen! )yta, rodzaj i klas!
gruntu oraz okr!g podatkowy w którym po#o)ona jest nieruchomo$'. W stosunku do gruntów nie posiadaj%cych
stawki szacunkowej Agencja od roku 2001 przyj!#a stawki umowne (np. dla gruntów nierolnych przyj!to pi!cio-
krotno$' stawki ewidencyjnej gruntów ornych klasy IVa). Przeci!tna cena transakcyjna w poszczególnych latach
kszta#towa#a si! na poziomie wy)szym, ni) warto$' ewidencyjna.
69
Ustawa z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi sk#adnikami mienia Skarbu Pa"stwa oraz
o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. 2004 r. Nr 163 poz. 1711, z pó(n. zm.).

53
kowaniu jednostek organizacyjnych podporz#dkowanych lub nadzorowanych przez Ministra
Obrony Narodowej oraz Ministra Spraw Wewn'trznych i Administracji, nie wykorzystywane-
go przez te jednostki do realizacji ich zada!, oraz do mienia pozosta"ego po likwidacji lub
przekszta"ceniu pa!stwowych osób prawnych, dla których organem za"o$ycielskim lub orga-
nem nadzoru by" Minister Obrony Narodowej.
Mienie przekazane Agencji mo$e zosta0 sprzedane, oddane w najem, u$ytkowanie, dzier-
$aw' lub zarz#d, a grunty mog# by0 oddawane w u$ytkowanie wieczyste. Gospodarowanie
mieniem mo$e polega0 m.in. na wnoszeniu mienia do spó"ek, a tak$e nabywaniu i obejmowa-
niu udzia"ów w spó"kach 70. Nieruchomo&ci na potrzeby samorz#dów terytorialnych sprzedawa-
ne s# w trybie bezprzetargowym lub przekazywane nieodp"atnie. Agencji 93% dochodów prze-
znacza na inwestycje Si" Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
W 2007 roku Agencja:
! przej'"a do zagospodarowania 48 nieruchomo&ci zb'dnych resortowi obrony narodowej o
powierzchni 224 ha z 193 budynkami i 16 nieruchomo&ci o pow. 16 ha z 92 budynkami od
resortu spraw wewn'trznych i administracji;
! sprzeda"a nieruchomo&ci o powierzchni 178 ha ze 191 budynkami o powierzchni u$ytkowej
81 tys. m2;
! sprzeda"a samorz#dom bez przetargu lub przekaza"a im nieodp"atnie nieruchomo&ci o pow.
26 ha i 59 budynków;
! na fundusze celowe MON i MSWiA przekaza"a 74,3 mln z".
Na koniec roku w zasobie Agencji pozostawa"o 2 437 dzia"ek ewidencyjnych o po-
wierzchni 9 767 ha i 3 124 budynki o "#cznej powierzchni u$ytkowej 1 157 715 m2.
Warto&0 ksi'gowa netto mienia Skarbu Pa!stwa powierzonego Agencji Mienia Wojsko-
wego wed"ug bilansu na 31 grudnia 2007 r. wynosi"a 1 426 464 tys. z%, z czego 1 340 699 tys.
z" stanowi fundusz zasobu, odpowiadaj#cy warto&ci mienia powierzonego Agencji przez Skarb
Pa!stwa, a 32 241 tys. z" - fundusz podstawowy odzwierciedlaj#cy warto&0 mienia stanowi#ce-
go wyposa$enie Agencji.
Tab. 6.6. Wybrane sk"adniki mienia powierzonego AMW
Warto&, Warto&, Warto&,
L.p. Rodzaj sk%adnika 31 XII 2007 31 XII 2006 31 XII 2005
w tys. z%
1 Grunty 554 763 533 278 497 793
2 Budynki lokale i budowle 620 251 647 182 742 921
3 Akcje i udzia"y 94 985 78 716 59 092
4 Towary 32 575 20 677 22 989
5 Nale$no&ci 37 951 38 100 36 543
6 +rodki pieni'$ne 83 100 98 441 85 966
&ród#o: Sprawozdania finansowe i sprawozdania z dzia#alno$ci AMW za lata 2005 - 2007.
6.4. Mienie powierzone Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Na podstawie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Si" Zbrojnych Rzeczy-
pospolitej Polskiej 71, Skarb Pa!stwa powierzy" Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wykony-
wanie praw w"asno&ci i innych praw rzeczowych na jego rzecz w stosunku do gruntów, budyn-
ków i lokali mieszkalnych stanowi#cych w"asno&0 Skarbu Pa!stwa, a wykorzystywanych na
zakwaterowanie sta"e i tymczasowe $o"nierzy zawodowych, zaj'tych pod urz#dzenia i obiekty

70
Wg art. 8 ust. 4 ustawy akcje i udzia#y w spó#kach powsta#ych w wyniku przekszta#cenia przedsi!biorstw prze-
mys#u zbrojeniowego nabyte za mienie Skarbu Pa"stwa podlegaj% przekazaniu ministrowi w#a$ciwemu do spraw
Skarbu Pa"stwa, który wykonuje prawa z akcji i udzia#ów w tych spó#kach w porozumieniu z Ministrem Obrony
Narodowej. Akcje nabyte w innym trybie traktowane s% jako w#asno$' Agencji na podstawie art. 23 ust.1 pkt 4,
który umo)liwia wnoszenie mienia do spó#ek, a tak)e nabywanie i obejmowanie udzia#ów w spó#kach. Na koniec
2007 r. AMW posiada#a akcje lub udzia#y w 11 spó#kach. Na koniec 2008 r. planowana jest likwidacja Agencji.
71
Tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398.

54
infrastruktury technicznej i spo"ecznej zwi#zane z tymi nieruchomo&ciami oraz innych nieru-
chomo&ci uznanych za zb'dne na cele obronno&ci i bezpiecze!stwa pa!stwa, je$eli s# lub mog#
by0 przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe.
Do zada! Agencji nale$y m.in.: gospodarowanie powierzonym mieniem Skarbu Pa!stwa
w trybie sprzeda$y lokali mieszkalnych i niezasiedlonych lokali mieszkalnych, nabywania
i nieodp"atnego przejmowania od Skarbu Pa!stwa nieruchomo&ci, które mog# by0 zagospoda-
rowane lub przeznaczone do obrotu w celu realizacji zada! Agencji; sprzeda$ nieruchomo&ci,
oddawanie ich w trwa"y zarz#d, dzier$aw', najem, u$yczenie albo ich zamiana oraz ustanawia-
nie i nabywanie ustanowionych na nich ograniczonych praw rzeczowych, z wyj#tkiem lokali
mieszkalnych; sprzeda$ innych nieruchomo&ci oraz infrastruktury. Prawo w"asno&ci lub inne
prawa, uzyskane z tytu"u zbycia lub obci#$enia mienia Skarbu Pa!stwa, przys"uguj# Skarbowi
Pa!stwa reprezentowanemu przez Agencj'.
WAM mo$e tworzy0 spó"ki i towarzystwa budownictwa spo"ecznego, wnosi0 mienie,
w tym tak$e jako wk"ad niepieni'$ny (aport), do tych spó"ek i towarzystw, a tak$e nabywa0
i obejmowa0 udzia"y lub akcje w spó"kach i towarzystwach budownictwa spo"ecznego. Prawa i
obowi#zki wspólnika lub akcjonariusza w takich podmiotach wykonuje, w imieniu Skarbu Pa!-
stwa, Prezes Agencji 72. Utworzonym spó"kom przekazano cz'&0 zada! z zakresu zarz#du nie-
ruchomo&ciami, a tak$e gospodark' hotelow#. Dzia"alno&0 Agencji skupi"a si' na zadaniach
zwi#zanych z zakwaterowaniem Si" Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Warto&0 ksi'gowa netto maj#tku jakim dysponuje Wojskowa Agencja Mieszkaniowa na
koniec 2007 r. wynosi"a 3 544 064 tys. z%, w tym fundusz podstawowy tworzony w warto&ci
mienia powierzonego Agencji przez Skarb Pa!stwa stanowi" 3 042 230 tys. z".
Tab. 6.7. Warto&0 ksi'gowa niektórych sk"adników maj#tku WAM
Warto&, Warto&,
L.p. Sk%adniki maj(tku 31 XII 2007 31 XII 2006
w tys. z%
1 Grunty w"asne 379 630 376 775
2 Budynki i budowle 2 001 619 2 140 311
3 +rodki trwa"e w budowie 75 865 52 116
Udzia"y w spó"dzielniach mieszkaniowych, towarzystwie
4 budownictwa spo"ecznego i innych sp. z o.o. 623 896 591 536
&ród#o: Bilans WAM.
Tab. 6.8. Nieruchomo&ci we w"adaniu WAM
Wyszczególnienie Stan na Stan na
31 XII 2007 31 XII 2006
Liczba nieruchomo&ci ogó"em (szt.) 12 067 11 858
Powierzchnia gruntów ogó"em (ha) 2 321 2 377
w tym niezabudowane (ha) 1 033 1 010
Liczba budynków mieszkalnych 5 276 5 461
Liczba budynków i budowli technicznych i u$ytkowych 1 604 1 840
Powierzchnia u$ytkowa budynków mieszkalnych (tys. m2) 7 677 7 914,5
Liczba mieszka! 45 680 52 322
&ród#o: Sprawozdania z dzia#alno$ci Wojskowej Agencji Mieszkaniowej za lata 2006 - 2007.
Na koniec roku 2007 na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym
w miejscu pe"nienia s"u$by oczekiwa"o 5 548 $o"nierzy s"u$by sta"ej.
W zasobie nieruchomo&ci WAM na dzie! 31 grudnia 2007 r. by"y niezabudowane tereny
o powierzchni 756 ha, które nie mog# by0 wykorzystane pod zabudow' mieszkaniow# i s# sys-
tematycznie przeznaczane do obrotu.

72
Akcje i udzia#y w spó#kach, nabyte lub obj!te przez Agencj! za mienie Skarbu Pa"stwa, podlegaj% przekazaniu
ministrowi w#a$ciwemu do spraw Skarbu Pa"stwa.

55
6.5. Rezerwy pa'stwowe oraz zapasy pa'stwowe ropy naftowej i produktów naftowych
Na rezerwy pa!stwowe sk"adaj# si' surowce, materia"y, paliwa, maszyny, urz#dzenia, pro-
dukty rolne, produkty i pó"produkty $ywno&ciowe, produkty lecznicze i wyroby medyczne.
Rezerwy mobilizacyjne, tworz# ministrowie, kierownicy urz'dów centralnych i wojewo-
dowie, ka$dy w zakresie swojej dzia"alno&ci statutowej, w zakresie rzeczowym i ilo&ciowym
niezb'dnym do realizacji zada! zwi#zanych z obronno&ci# i bezpiecze!stwem pa!stwa.
Rezerwy gospodarcze s"u$# zaspokajaniu podstawowych surowcowych, materia"owych
i paliwowych potrzeb gospodarki narodowej oraz utrzymaniu ci#g"o&ci zaopatrywania ludno&ci
kraju w podstawowe produkty, a tak$e eliminowaniu lub "agodzeniu zak"óce! w funkcjonowa-
niu gospodarki narodowej, wynikaj#cych z nieprzewidzianych zdarze! oraz kl'sk $ywio"o-
wych. Rezerwy gospodarcze tworzy minister w"a&ciwy do spraw gospodarki w uzgodnieniu
z ministrami w"a&ciwymi do spraw zdrowia i rolnictwa.
Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o rezerwach pa!stwowych 73, rezerwy pa!stwowe stanowi#
wyodr'bniony maj#tek Skarbu Pa!stwa.
Zadania w zakresie gospodarowania rezerwami realizuje Agencja Rezerw Materia%o-
wych. Do zakresu dzia"ania Agencji nale$y gospodarowanie:
a) rezerwami surowców, materia"ów i paliw,
b) rezerwami produktów leczniczych i wyrobów medycznych,
c) rezerwami produktów rolnych, produktów i pó"produktów $ywno&ciowych;
i utrzymywanie zapasów pa!stwowych ropy naftowej i produktów naftowych 74 .

Na pa!stwowe zapasy ropy naftowej i produktów naftowych sk"adaj# si': ropa naftowa
oraz okre&lone paliwa ciek"e. Tworzy si' je minister w"a&ciwy ds. gospodarki na wypadek wy-
st#pienia zak"óce! w dostawach na rynek krajowy ropy naftowej lub paliw oraz konieczno&ci
wype"niania zobowi#za! mi'dzynarodowych. Zapasy pa!stwowe ropy naftowej i produktów
naftowych nie mog# by0 mniejsze ni$ 14-dniowe &rednie dzienne wewn'trzne zu$ycie ropy
naftowej i produktów naftowych.

Rada Ministrów mo$e okre&la0 równie$ inne rezerwy gospodarcze zobowi#zuj#c do ich
tworzenia innych ministrów, kierowników urz'dów centralnych lub wojewodów. W ramach
rezerw gospodarczych wyodr'bnia si' stany zastrze$one dla celów mobilizacyjnych.
Za system informacyjny o rezerwach pa!stwowych gospodarczych odpowiedzialny jest
minister w"a&ciwy do spraw gospodarki 75. Szczegó"owe dane o stanie ilo&ciowo-warto&ciowym
rezerw pa!stwowych mobilizacyjnych i gospodarczych stanowi# tajemnic' pa!stwow#.
Warto&, rezerw pa!stwowych gospodarczych surowców, materia"ów i paliw, leków, ma-
teria"ów medycznych i artyku"ów sanitarnych, produktów rolnych, produktów i pó"produktów
$ywno&ciowych oraz zapasów pa!stwowych ropy naftowej i produktów naftowych wynosi"a 31
grudnia 2007 r. 2 100,5 mln z%, (w cenach ewidencyjnych 76) wobec 1 754 mln z" na koniec
roku 2006.

73
Ustawa z dnia 30 maja 1996 r. o rezerwach pa"stwowych (Dz. U. 2007 r. Nr 89, poz. 594).
74
Wg ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasa-
dach post!powania w sytuacjach zagro)enia bezpiecze"stwa paliwowego pa"stwa i zak#óce" na rynku naftowym
(Dz.U. Nr.52, poz. 343). Minister w#a$ciwy do spraw gospodarki mo)e obni)y' te zapasy w sytuacji zagro)enia
bezpiecze"stwa paliwowego pa"stwa lub konieczno$ci wype#nienia przez Rzeczpospolit% Polsk% zobowi%za" mi!-
dzynarodowych dotycz%cych zabezpieczenia rynku ropy naftowej lub rynku paliw.
75
Rozporz%dzenie Rady Ministrów z dnia 6 stycznia 1998 r. w sprawie tworzenia, dysponowania i finansowania
rezerw pa"stwowych, kontroli i tworzenia systemu informacyjnego o rezerwach gospodarczych (Dz.U. Nr 5,
poz. 15).
76
Bilans Agencji Rezerw Materia#owych za rok obrotowy 2007 (pozycja zapasy).

56
7. PA"STWOWE JEDNOSTKI SFERY BUD.ETOWEJ
Znaczne zasoby maj#tku Skarbu Pa!stwa wykorzystywane s# do realizacji konstytucyj-
nych i ustawowych zada! przez organy w"adzy i administracji pa!stwowej oraz urz'dy i insty-
tucje &wiadcz#ce us"ugi publiczne. Zadania te realizowane s# bezpo&rednio przez urz'dy – mi-
nisterstwa, urz'dy wojewódzkie i inne - tworzone do obs"ugi organów, a równie$ przez podle-
g"e i podporz#dkowane im pa!stwowe jednostki organizacyjne.
Mi'dzy sfer# bud$etow# i skarbow# nast'puj# sta"e przesuni'cia &rodków. Zakup mienia
na potrzeby publiczne powoduje powstanie sk"adników maj#tkowych, sprzeda$ mienia i pry-
watyzacja generuje &rodki finansowe b'd#ce %ród"em przychodów publicznych. Nale$no&ci i
zobowi#zania Skarbu Pa!stwa stanowi# przysz"e potencjalne dochody i wydatki bud$etu.
Niektóre ze sk"adników takiego mienia zosta"y ju$ przedstawione w uj'ciu rzeczowym w
rozdzia"ach poprzednich. W tej cz'&ci prezentowany jest – w uk"adzie bilansowym - maj#tek
(„w"asny” w rozumieniu przepisów o rachunkowo&ci i gospodarce finansowej) jednostek orga-
nizacyjnych podleg"ych organom w"adzy publicznej i nie b'd#cych osobami prawnymi. O pa!-
stwowych osobach prawnych jest mowa w Rozdziale 10.

Na podstawie artyku"u 17 ustawy o zasadach wykonywania uprawnie! przys"uguj#cych


Skarbowi Pa!stwa: „kierownicy urz'dów pa!stwowych, w rozumieniu przepisów o pracowni-
kach urz'dów pa!stwowych, reprezentuj# Skarb Pa!stwa w odniesieniu do powierzonego im
mienia i w zakresie zada! ich urz'dów, okre&lonych w odr'bnych przepisach”.
Kierownicy jednostek podleg"ych lub podporz#dkowanych organom pa!stwowym mog#
reprezentowa0 Skarb Pa!stwa i gospodarowa0 przydzielonym jednostkom mieniem Skarbu
Pa!stwa na zasadach racjonalnej i oszcz'dnej gospodarki oraz zapewniaj# ochron' tego mienia
na podstawie udzielonych im pe"nomocnictw.

Pa!stwowe jednostki organizacyjne s# jednostkami organizacyjnymi Skarbu Pa!stwa w


tym sensie, $e s# zespo"ami sk"adników maj#tkowych nale$#cych do Skarbu Pa!stwa, a jedno-
cze&nie uczestnicz#c w obrocie mog# zaci#ga0 (w ramach posiadanych uprawnie! i wykony-
wanych zada!) zobowi#zania korzystaj#c z osobowo&ci prawnej Skarbu Pa!stwa.
Jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych dzia"aj# jako:
! jednostki bud'etowe (które pokrywaj# swoje wydatki bezpo&rednio z bud$etu, a po-
brane dochody odprowadzaj# na rachunek dochodów bud$etu pa!stwa);
! zak%ady bud'etowe (które odp"atnie wykonuj# wyodr'bnione zadania, a koszty swojej
dzia"alno&ci pokrywaj# z przychodów w"asnych i dotacji podmiotowych, przedmioto-
wych lub celowych) lub
! gospodarstwa pomocnicze (które prowadz# wyodr'bnion# z jednostki bud$etowej
cz'&0 jej podstawowej dzia"alno&ci lub dzia"alno&0 uboczn#; gospodarstwo pomocnicze
pokrywa koszty swojej dzia"alno&ci z uzyskiwanych przychodów w"asnych, lecz mo$e
otrzymywa0 z bud$etu dotacje przedmiotowe) 77.

Jednostki bud$etowe, zak"ady bud$etowe i gospodarstwa pomocnicze mog# zbywa0 sk"ad-


niki maj#tku ruchomego 78. Natomiast nieruchomo&ciami, które maj# w trwa"ym zarz#dzie, mo-
g# dysponowa0 tylko w ograniczonym zakresie, za zgod# organu nadzoruj#cego.

77
Form% organizacyjno-prawn% sektora finansów s% te) fundusze celowe. Funduszem celowym jest fundusz powo-
#any ustawowo, którego przychody pochodz% z dochodów publicznych, a wydatki przeznaczone s% na realizacj!
wyodr!bnionych zada". Fundusz celowy mo)e dzia#a' jako osoba prawna (zob. w Rozdziale 10) lub stanowi'
wyodr!bniony rachunek bankowy, którym dysponuje organ wskazany w ustawie tworz%cej fundusz (Rozdzia# 12).
78
Jednostka sprzedaje powierzone jej sk#adniki maj%tku ruchomego w trybie przetargu, aukcji albo publicznego
zaproszenia do rokowa". Zob. Rozporz%dzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobu

57
Zasady gospodarki finansowej jednostek okre&lone s# w ustawie z dnia 30 czerwca 2005 r
o finansach publicznych. Ewidencja maj#tkowa w jednostkach bud$etowych, zak"adach bud$e-
towych oraz gospodarstwach pomocniczych prowadzona jest wed"ug przepisów tej$e ustawy. o
finansach publicznych, ustawy o rachunkowo&ci 79 oraz aktów wykonawczych.
Warto&ci wynikaj#ce z tej ewidencji ujmowane s# w zbiorczych bilansach dysponentów
cz'&ci bud$etu 80. Ich kopie wykorzystano przygotowuj#c niniejsze Sprawozdanie.

Tab. 7.1. Zasób maj#tkowy pa!stwowego sektora finansów publicznych w tys. z"
Warto&, funduszy w%asnych w tys. z%
Dysponenci zasobów
31 XII 2007 31 XII 2006 31 XII 2005
Jednostki podporz#dkowane organom centralnym 227 823 277 158 728 150 136 889 884
a jednostki bud$etowe 218 352 251 156 660 661 135 074 035
b zak"ady bud$etowe 582 200 767 545 745 508
c gospodarstwa pomocnicze 1 224 400 738 165 676 857
fundusze celowe (w tym KRUS, Fundusz
d Pracy, Fundusz Reprywatyzacji) 7 664 426 561 779* 393 484*
Jednostki podporz#dkowane wojewodom 7 997 366 5 062 077 3 118 587
a jednostki bud$etowe 6 930 965 4 025 557 2 088 527
b zak"ady bud$etowe 5 704 118 719 14 030
c gospodarstwa pomocnicze 1 060 697 917 801 1 016 030
Ogó"em 235 820 643 163 790 227 140 008 471
*Tylko KRUS.
&ród#o: Obliczenia MSP na podstawie bilansów dysponentów cz!$ci bud)etu pa"stwa.

Tab. 7.2. Pa!stwowe jednostki organizacyjne w kraju


Jednostki Zak%ady Gospodarstwa Ogó%em w tym
Dysponent cz)&ci bud'etu bud'etowe bud'etowe pomocnicze inne
Liczba jednostek na 31.12.2007 r.
Kancelaria Prezydenta 1 0 1 2
Kancelaria Sejmu 1 0 0 1
Kancelaria Senatu 1 0 0 1
S#d Najwy$szy 1 0 0 1
Naczelny S#d Administracyjny 17 0 0 17
Trybuna" Konstytucyjny 1 0 0 1
Najwy$sza Izba Kontroli 1 0 0 1
Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich 1 0 0 1
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji 1 0 0 1
Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Danych
Osobowych 1 0 0 1
Krajowe Biuro Wyborcze 50 0 0 50
G"ówny Inspektorat Pracy 17 1 0 18
Instytut Pami'ci Narodowej 1 0 1 2

i trybu gospodarowania sk#adnikami maj%tku ruchomego powierzonego jednostkom bud)etowym, zak#adom bu-
d)etowym i gospodarstwom pomocniczym (Dz.U. Nr 191, poz. 1957). W razie likwidacji pa"stwowej jednostki
bud)etowej i pa"stwowego zak#adu bud)etowego decyzja o przeznaczeniu mienia u)ytkowanego przez jednostk!
jest podejmowana w porozumieniu z Ministrem Skarbu Pa"stwa. Zob. Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finan-
sach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz.2104 z pó(n. zm.).
79
Ustawa z dnia 29 wrze$nia 1994 r. o rachunkowo$ci (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694, z pó(n. zm.).
80
Z bilansów zbiorczych nie s% eliminowane rozliczenia wzajemne jednostek obj!tych bilansem.

58
Biuro Rzecznika Praw Dziecka 1 0 0 1
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów 1 0 1 2
Ministerstwo Finansów 452 2 11 465
Ministerstwo Gospodarki 2 7 2 11
Urz#d Komitetu Integracji Europejskiej 1 0 0 1
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego 310 1 12 323*
Ministerstwo Sportu i Turystyki 1 1 0 2
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy$szego 4 2 1 7
Ministerstwo Obrony Narodowej 265 12 119 396
Ministerstwo Edukacji Narodowej 16 0 1 17
Ministerstwo Pracy i Polityki Spo"ecznej 31 1 39 71
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi 48 0 31 79
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego 1 0 0 1
Ministerstwo Skarbu Pa!stwa 1 0 0 1
Ministerstwo Sprawiedliwo&ci 653 9 53 715
Ministerstwo Infrastruktury 20 0 26 46
Ministerstwo +rodowiska 36 1 29 66
Ministerstwo Spraw Wewn'trznych i Administracji 51 7 21 79
Ministerstwo Spraw Zagranicznych (w kraju) 3 0 1 4
Ministerstwo Zdrowia 372 2 9 383
Urz#d Zamówie! Publicznych 1 0 0 1
Urz#d Regulacji Energetyki 1 0 0 1
Urz#d Ochrony Konkurencji i Konsumentów 2 0 1 3
Urz#d d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych 1 0 0 1
Centralne Biuro Antykorupcyjne 1 0 0 1
Agencja Bezpiecze!stwa Wewn'trznego 1 0 0 1
G"ówny Urz#d Statystyczny 20 1 0 21
Agencja Wywiadu 1 0 0 1
Wy$szy Urz#d Górniczy 12 0 1 13
Urz#d Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej 1 0 0 1
G"ówny Urz#d Miar 12 0 0 12
Polski Komitet Normalizacyjny 1 0 0 1
Polska Akademia Nauk 7 11 6 24
Pa!stwowa Agencja Atomistyki 1 0 0 1
Komisja Nadzoru Finansowego 1 0 0 1
Urz#d Transportu Kolejowego 1 0 0 1
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Spo"ecznego 1 0 0 50**
Prokuratoria Generalna Skarbu Pa!stwa 1 0 0 1
Rz#dowe Centrum Legislacji 1 0 0 1
Urz#d Komunikacji Elektronicznej 1 0 1 2
Regionalne Izby Obrachunkowe 16 0 0 16
Urz'dy centralne ogó"em 31 XII 2007 2 447 58 367 2 921
Dolno&l#ski Urz#d Wojewódzki 41 1 4 46
Kujawsko-Pomorski Urz#d Wojewódzki 42 0 5 47
Lubelski Urz#d Wojewódzki 36 1 4 41
Lubuski Urz#d Wojewódzki 27 0 5 32
*ódzki Urz#d Wojewódzki 35 2 5 42
Ma"opolski Urz#d Wojewódzki 33 0 1 34

59
Mazowiecki Urz#d Wojewódzki 53 0 3 56
Opolski Urz#d Wojewódzki 26 0 3 29
Podkarpacki Urz#d Wojewódzki 39 1 6 46
Podlaski Urz#d Wojewódzki 30 2 4 36
Pomorski Urz#d Wojewódzki 22 0 5 27
+l#ski Urz#d Wojewódzki 31 1 5 37
+wi'tokrzyski Urz#d Wojewódzki 28 0 3 31
Warmi!sko-Mazurski Urz#d Wojewódzki 38 0 4 42
Wielkopolski Urz#d Wojewódzki 48 1 5 54
Zachodniopomorski Urz#d Wojewódzki 35 1 7 43
Urz'dy wojewódzkie ogó"em 31 XII 2007 564 10 69 643
Urz'dy centralne ogó"em 31 XII 2006 2 168 60 369 2 646
Urz'dy wojewódzkie ogó"em 31 XII 2006 562 11 76 649
Ogó"em centralne 31 XII 2005 2 152 64 379 2 644
Ogó"em wojewódzkie 31 XII 2005 561 12 83 656
Ogó"em centralne 31 XII 2001 2 421 65 478 2 964
Ogó"em wojewódzkie 31 XII 2001 335 23 119 477
*W tym 33 Archiwa Pa"stwowe i 11 gospodarstw pomocniczych przy Archiwach.
** W tym 49 oddzia#ów Kasy.
&ród#o: Dane urz!dów.

Na kolejnych stronach mienie urz'dów pa!stwowych i podporz#dkowanych im jednostek


organizacyjnych nie posiadaj#cych osobowo&ci prawnej (tzn. jednostek bud$etowych, zak"a-
dów bud$etowych i gospodarstw pomocniczych) zosta"o zaprezentowane w uk"adzie grup ro-
dzajowych o najwi'kszej warto&ci i dysponentów cz'&ci bud$etu wed"ug stanu na koniec roku
2007.

Warto&0 maj#tku jednostek sfery bud$etowej w 2007 r. znacznie wzros"a.


W roku 2006 warto&0 funduszu Ministerstwa Skarbu Pa!stwa wynosi"a 88,5 mld z", a w
roku 2007 – 139,8 mld z". W porównaniu z rokiem poprzednim wykazywana w bilansie MSP
warto&0 akcji zwi'kszy"a si' z 87,5 mld z" do 138,8 mld (z powodu ustalenia znacz#co wy$-
szych warto&ci akcji spó"ek sektora elektroenergetycznego i akcji wycenianych wed"ug kursu
gie"dowego).
Znacznej zmianie uleg"a warto&0 aktywów jednostek podleg"ych MON - wzros"a z 38 mld
z" w roku 2006 do 45,1 mld z" na koniec 2007 r.
W strukturze rzeczowego maj#tku trwa"ego jednostek w 2007 r. nie zasz"y istotne zmiany.
Wypada wszak$e zauwa$y0 wzrost warto&ci w grupie „maszyny, urz#dzenia, pojazdy” z 10 do
16 mld z" i utrzymywanie si' wzrostu &rodków zaanga$owanych w trwaj#ce budowy jednostek
resortu infrastruktury – powi'kszy"y si' one o kolejne 2 mld z", z 10 do 12 mld z".
Jednostki sektora finansów publicznych zwi'kszy"y posiadane zasoby &rodków pieni'$-
nych o ok. 1,6 mld z". Urz#d Komunikacji Elektronicznej wykaza" nale$no&ci d"ugoterminowe
(z tytu"u op"at koncesyjnych, których termin zap"aty przypada na lata 2008 – 2022) w wysoko-
&ci 3,7 mld z".

60
Tab. 7.3. Mienie jednostek podporz#dkowanych organom centralnym (w tys. z")
Budynki, Maszyny,
lokale, urz(dzenia, /rodki Nale'no&ci Aktywa
Dysponent cz)&ci bud'etu Aktywa obiekty pojazdy, Aktywa Zapasy krótkoter- /rodki Aktywa ogó%em
trwa%e in'ynierii inne rzeczo- w trwa%e
budowie obrotowe minowe pieni)'ne ogó%em 31 XII 2006
l(dowej we &rodki
i wodnej trwa%e
Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Pol-
skiej 216 571 179 029 28 009 7 288 12 247 6 205 4 207 1 803 228 818 224 426
Kancelaria Sejmu 90 294 54 439 30 476 4 630 21 039 2 823 15 011 3 205 111 333 104 449
Kancelaria Senatu 7 348 860 6 417 0 2 949 616 1 081 1 252 10 297 11 120
S#d Najwy$szy 229 707 224 901 2 402 0 1 220 69 982 169 230 927 238 832
Naczelny S#d Administracyjny 367 189 260 477 15 439 68 187 7 336 740 5 059 1 502 374 526 336 674
Trybuna" Konstytucyjny 20 767 19 339 1 363 0 943 0 810 133 21 710 21 935
Najwy$sza Izba Kontroli 94 331 67 013 12 118 2 244 5 942 1 405 3 235 1 302 100 273 92 770
Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich 5 168 2 842 1 562 0 1 252 0 952 300 6 420 6 271
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji 1 260 428 688 0 39 602 33 19 672 19 897 40 862 54 892
Biuro Generalnego Inspektora Ochrony Da-
nych Osobowych 1 430 625 704 0 475 0 338 137 1 905 2 627
Krajowe Biuro Wyborcze 6 006 91 2 024 0 1 233 141 742 332 7 239 10 115
Pa!stwowa Inspekcja Pracy 56 121 39 845 9 015 262 24 378 98 21 693 2 553 80 499 76 379
Instytut Pami'ci Narodowej 152 633 100 388 20 557 26 042 7 205 461 2 698 2 383 159 838 128 383
Biuro Rzecznika Praw Dziecka 351 0 270 0 7 0 6 1 358 472
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów 116 397 81 800 23 277 9 937 144 281 6 680 12 814 124 349 261 352 253 936
Ministerstwo Finansów 2 014 837 1 263 894 273 557 329 659 1 605 232 19 860 950 830 631 794 3 620 069 3 519 234
Ministerstwo Gospodarki 36 930 17 470 17 367 102 37 982 352 32 252 5 099 74 912 238 892
Urz#d Komitetu Integracji Europejskiej 3 968 0 3 426 49 6 329 40 3 254 2 998 10 296 13 847
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodo-
wego 319 967 202 319 25 823 80 848 166 382 2 282 76 284 86 259 486 349 387 877
Ministerstwo Sportu i Turystyki 282 955 216 266 14 263 48 238 138 067 550 9 387 127 875 421 022 307 784
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wy$szego 47 229 36 838 7 359 340 1 735 145 552 9 572 20 193 4 414 247 3 516 152
Ministerstwo Obrony Narodowej 23 691 603 6 598 179 12 980 947 4 043 395 21 410 634 18 917 026 1 784 307 703 823 45 102 237 37 999 254
Ministerstwo Edukacji Narodowej 22 958 11 571 8 398 0 61 552 2 931 49 564 8 991 84 510 82 979
Ministerstwo Pracy i Polityki Spo"ecznej 108 690 76 655 18 880 11 021 103 786 489 50 917 52 333 212 720 190 090
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi 119 730 58 290 49 416 3 103 254 437 4 655 10 509 204 111 374 167 276 746
Ministerstwo Rozwoju Regionalnego 15 206 6 915 6 957 0 498 616 572 64 146 433 898 513 821 570 559
Ministerstwo Skarbu Pa!stwa 139 222 029 22 839 1 840 0 4 330 184 174 1 350 160 2 979 850 143 552 214 91 685 880

61
Ministerstwo Sprawiedliwo&ci 3 912 100 2 566 592 502 225 800 541 4 127 846 116 031 1 061 335 2 947 457 8 039 947 6 464 728
Ministerstwo Infrastruktury 12 629 554 511 890 151 472 11 933 049 1 336 154 47 443 758 665 529 612 13 968 441 11 690 029
Ministerstwo +rodowiska 5 939 801 4 253 755 58 337 1 511 313 83 916 7 197 36 971 39 589 6 023 718 5 877 411
Ministerstwo Spraw Wewn'trznych i Admini-
stracji 4 655 742 2 264 497 1 573 626 568 708 982 662 470 647 135 839 350 405 5 638 404 4 852 507
Ministerstwo Spraw Zagranicznych 129 293 97 303 11 717 6 005 52 311 8 463 40 213 3 447 181 604 198 307
Ministerstwo Zdrowia 344 787 192 289 96 854 34 144 92 633 32 823 46 225 13 176 437 421 670 439
Urz#d Zamówie! Publicznych 2 049 0 1 592 0 4 982 3 47 4 910 7 031 7 579
Urz#d Regulacji Energetyki 6 751 0 2 566 3 624 3 248 0 3 151 97 9 999 7 352
Urz#d Ochrony Konkurencji i Konsumentów 50 799 202 8 927 732 5 403 0 3 047 2 355 56 202 56 972
Urz#d do spraw Kombatantów i Osób Repre-
sjonowanych 391 0 375 0 260 45 108 77 651 833
Centralne Biuro Antykorupcyjne 40 667 5 697 31 314 0 1 617 0 1 108 324 42 284 14 656
Agencja Bezpiecze!stwa Wewn'trznego 291 367 188 670 77 598 21 569 7 127 3 528 651 2 948 298 494 287 365
G"ówny Urz#d Statystyczny 70 090 51 795 15 266 640 19 077 7 594 6 259 5 211 89 168 100 486
Agencja Wywiadu 95 268 66 848 21 696 6 370 6 899 650 3 003 3 246 102 168 91 204
Wy$szy Urz#d Górniczy 8 265 5 767 1 998 440 875 10 662 202 9 140 9 184
Urz#d Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej 27 692 19 770 6 019 621 3 277 622 845 1 810 30 969 26 621
G"ówny Urz#d Miar 68 085 22 185 33 460 1 274 9 733 1 259 7 508 489 77 818 80 189
Polski Komitet Normalizacyjny 11 202 241 4 271 2 161 93 1 284 784 13 363 15 922
Polska Akademia Nauk 93 491 55 275 9 883 1 016 13 323 1 648 3 789 3 189 106 814 99 014
Pa!stwowa Agencja Atomistyki 569 0 549 0 376 79 38 203 945 964
Komisja Nadzoru Finansowego 32 757 22 681 2 816 0 7 559 0 6 635 924 40 316 41 812
Urz#d Transportu Kolejowego 699 0 628 0 478 0 464 14 1 177 1 578
Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Spo"ecznego 399 206 247 864 14 614 7 810 1 119 106 323 218 294 830 146 1 520 269 1 085 454
Prokuratoria Generalna 1 627 0 1 145 0 225 56 31 104 1 852 1 416
Rz#dowe Centrum Legislacji 404 139 258 0 201 17 81 36 604 628
Urz#d Komunikacji Elektronicznej 3 764 153 8 163 48 020 0 73 849 0 73 018 830 3 838 002 4 462 704
Urz'dy i instytucje centralne ogó"em 2007 199 828 484 20 124 936 16 239 779 19 533 201 38 573 753 19 667 285 6 889 753 10 158 127 241 039 722
Urz'dy i instytucje centralne ogó"em 2006 139 689 951 19 735 143 10 340 346 16 494 034 35 099 449 19 005 512 6 540 935 8 457 376 x 177 270 510
Urz'dy i instytucje centralne ogó"em 2005 125 268 732 21 009 438 10 051 256 11 771 987 33 433 025 18 989 185 5 613 808 7 817 220 x 158 706 465
W tabeli zamieszczono warto$ci dla wybranych grup rodzajowych i st%d warto$ci aktywów trwa#ych i obrotowych razem pobrane z bilansów (kolumny 2 i 6) nie s% sum% warto-
$ci z kolumn 3-5 i 7-9. W tabeli pomini!to w szczególno$ci pozycj! „akcje i udzia#y” (bardziej szczegó#owo przedstawian% w innym miejscu). Dane o warto$ci pozosta#ych grup
rodzajowych zamieszczono w „Za#%czniku do Rozdzia#u 6 i 7”.
&ród#o: Bilanse zbiorcze urz!dów i instytucji. Dla lat 2005 i 2006 pozycja „ogó#em” obejmuje maj%tek jednostek istniej%cych w danym roku.

62
Tab. 7.4. Mienie u$ytkowane przez jednostki podporz#dkowane wojewodom
Maszyny,
Aktywa Budynki,
le,
loka- urz(dzenia,
obiekty
/rodki Nale'no&ci Aktywa /rodki Aktywa Aktywa
trwa%e in'ynierii l(- pojazdy i inne trwa%e d%ugoter- obrotowe Zapasy Nale'no&ci
i roszcze- pieni)'- ogó%em ogó%em
Dysponent cz)&ci bud'etu razem dowej rzeczowe w budo minowe razem nia ne 31XII 2007 31XII 2006
i wodnej &rodki trwa%e wie

warto&, w tys. z%
Dolno&l#ski Urz#d Wojewódzki 206 563 67 771 27 205 22 978 79 061 77 610 2 152 65 327 9 642 284 174 270 835
Kujawsko-Pomorski Urz#d Wojewódzki 82 513 48 940 31 790 322 123 56 661 7 176 35 284 14 083 139 176 158 031
Lubelski Urz#d Wojewódzki 418 165 295 141 58 966 47 998 3 816 46 416 1 377 32 321 12 418 464 581 477 006
Lubuski Urz#d Wojewódzki 389 114 345 502 41 146 12 758 30 785 1 486 22 645 6 638 419 899 476 906
*ódzki Urz#d Wojewódzki 121 649 50 573 32 419 1 030 32 353 57 712 2 910 47 720 6 697 179 361 237 527
Ma"opolski Urz#d Wojewódzki 184 821 91 642 53 041 4 587 33 786 1 329 429 536 1 316 901 11 963 1 514 250 423 480
Mazowiecki Urz#d Wojewódzki 143 385 91 806 44 206 3 785 0 190 107 6 727 157 467 25 893 333 492 768 447
Opolski Urz#d Wojewódzki 55 551 31 593 19 302 2 016 10 26 197 321 23 595 2 247 81 748 70 969
Podkarpacki Urz#d Wojewódzki 272 817 159 404 36 511 74 021 2 254 47 830 3 903 36 748 7 118 320 648 292 871
Podlaski Urz#d Wojewódzki 318 995 232 248 67 923 7 380 279 17 544 1 707 11 593 4 066 336 539 351 045
Pomorski Urz#d Wojewódzki 93 681 62 894 27 486 83 180 69 453 10 735 49 794 8 853 163 139 138 649
+l#ski Urz#d Wojewódzki 193 237 125 536 60 693 2 698 1 037 1 696 198 6 365 1 677 052 12 703 1 889 437 1 557 441
+wi'tokrzyski Urz#d Wojewódzki 41 532 19 416 18 285 889 597 43 809 3 433 36 208 4 168 85 341 77 805
Warmi!sko-Mazurski Urz#d Wojewódzki 229 526 83 021 16 591 124 103 39 32 862 2 572 25 765 4 508 262 388 239 686
Wielkopolski Urz#d Wojewódzki 129 771 75 856 40 189 4 992 6 382 1 816 362 923 1 786 298 29 116 1 946 133 262 796
Zachodniopomorski Urz#d Wojewódzki 199 110 108 109 62 214 22 080 1 869 50 940 3 171 37 524 10 076 250 051 269 588
Urz'dy i instytucje wojewódzkie ogó"em
2007 3 080 430 1 889 452 637 967 318 974 162 544 5 589 915 55 494 5 362 242 170 189 8 670 357 6 073 082
Urz'dy i instytucje wojewódzkie ogó"em
2006 2 950 100 1 812 975 582 684 266 652 217 271 3 122 864 39 843 2 596 290 483 873 x x
Urz'dy i instytucje wojewódzkie ogó"em
2005 2 950 238 1 740 735 626 335 274 529 247 179 1 470 293 39 049 563 957 865 515 x x
&ród#o: Bilanse urz!dów wojewódzkich.

63
Tab. 7.5. Mienie Skarbu Pa!stwa u$ytkowane przez jednostki organizacyjne za granic#
Rzeczowy Budynki, Inne Nale'no&ci /rodki Fundusze
Dysponent cz)&ci maj(tek Grunty lokale &rodki Inwestycje
rozpocz)te i roszczenia pieni)'ne jednostek
bud'etu Typ i liczba jednostek trwa%y i budowle trwa%e
w tys. z%
Ambasady 100
Ministerstwo Spraw Za- Instytuty Polskie 20
granicznych Konsulaty Generalne 51 1 536 680 337 397 975 679 200 570 23 033 24 107 148 658 1 617 434
Sta"e przedstawicielstwa 7
Wydzia"y promocji handlu i
inwestycji 47
Ministerstwo Gospodarki 140 760 33 648 90 580 16 531 0 821 9 257 142 776
Wydzia"y w przedstawiciel-
stwach 4
Ministerstwo Pracy i Poli-
tyki Spo"ecznej Przedstawicielstwa 2 0 0 0 0 0 0 30 30

Polska Akademia Nauk Stacje naukowe 6 28 848 1 302 21 756 5 790 0 34 973 29 808

Ogó%em 31 XII 2007 1 706 288 372 347 1 088 015 222 891 23 033 24 962 158 918 1 790 048
Ogó"em 31 XII 2006 1 726 343 408 970 1 061 535 255 423 18 425 30 042 148 892 1 789 985
Ogó"em 31 XII 2005 1 761 116 436 789 1 099 402 231 708 13 218 27 810 139 147 1 828 813
Ogó"em 31 XII 2004 1 754 179 434 293 1 090 156 218 419 11 311 40 532 134 015 1 784 037
Ogó"em 31 XII 2003 2 055 014 518 408 1 280 066 252 923 3 706 36 953 186 789 2 123 048
Ogó"em 31 XII 2002 2 056 082 496 317 1 333 932 56 035 102 31 830 188 213 2 128 549

&ród#o: Bilanse urz!dów i instytucji.

64
8. AKCJE I UDZIA-Y SKARBU PA"STWA

8.1. Podmioty wykonuj(ce prawa z akcji i udzia)ów Skarbu Pa'stwa


W &wietle ustawy o zasadach wykonywania uprawnie! przys"uguj#cych Skarbowi Pa!-
stwa organem uprawnionym do wykonywania praw z akcji i udzia"ów jest minister w"a&ciwy
do spraw Skarbu Pa!stwa. Posiadanie akcji i wykonywanie praw Skarbu Pa!stwa przez inne
organy wynika z przepisów szczególnych dotycz#cych okre&lonych sektorów (górnictwo w'-
gla kamiennego, przemys"owy potencja" obronny, transport kolejowy) w okresie ich restruk-
turyzacji, lub zakresów dzia"alno&ci (ubezpieczenia eksportowe, specjalne strefy ekonomicz-
ne). Reprezentowanie Skarbu Pa!stwa w spó"kach nale$y te$ do zakresu kompetencji agencji
gospodaruj#cych mieniem Skarbu Pa!stwa i Dyrektora Generalnego PGL Lasy Pa!stwowe 81.
W dwóch spó"kach $eglugowych, w których prawa wykonuje minister w"a&ciwy do spraw
gospodarki morskiej reprezentacja jest ustalona w umowie mi'dzynarodowej.
Tab. 8.1. Podmioty wykonuj#ce prawa z akcji i udzia"ów Skarbu Pa!stwa
Spó%ki prowadz(ce
dzia%alno&, Spó%ki nie
Spó%ki w prowadz(ce Spó%ki w Ogó%em
Dysponent
jednooso- z cz)&ciowym likwidacji dzia%alno&ci upad%o&ci
bowe udzia%em SP
Minister Skarbu Pa!stwa 341 539 119 52 183 1 234
Minister Gospodarki 6 13 0 0 0 19
Minister Infrastruktury 1 3 0 0 0 4
Minister Finansów 0 2 0 0 2
Minister Sportu i Turystyki 2 0 0 0 0 2
Minister Obrony Narodowej 1 1 0 0 0 2
ANR 56 2 0 0 0 58
PGL Lasy Pa!stwowe 0 11 9 0 3 23
Prezes WAM 3 0 0 0 0 3
Wojewodowie 0 0 0 0 3 3
Ogó"em 31 XII 2007 410 571 128 52 189 1 343*
Ogó"em 31 XII 2006 389 634 123 56 212 1 407*
Ogó"em 31 XII 2005 410 682 106 65 253 1 509
*W siedmiu spó#kach Skarb Pa"stwa jest reprezentowany przez dwa organy.
&ród#o: Dane organów nadzoru.

Informacje o akcjach i udzia"ach Skarbu Pa!stwa wykorzystane w niniejszym Sprawoz-


daniu pochodz# z ewidencji Ministerstwa Skarbu Pa!stwa oraz od organów centralnych i in-
nych jednostek organizacyjnych przekazuj#cych do MSP zestawienia podstawowych danych
o spó"kach i ich bilanse. Prowadzenie przez te organy i jednostki szczegó"owej ewidencji ak-
cji i udzia"ów reguluj# przepisy ogólne i wewn'trzne zwi#zane z gospodark# finansow# i ra-
chunkowo&ci# jednostek.
8.2. Akcje i udzia)y z których prawa wykonuje Minister Skarbu Pa'stwa
Dane dotycz#ce spó"ek, w których prawa z akcji lub udzia"ów wykonuje Minister Skarbu
Pa!stwa, aktualizowane s# w ewidencji MSP na bie$#co, na podstawie informacji wynikaj#-
cych z wykonywania zada! zwi#zanych z nadzorem i prywatyzacj#. Dane ewidencji s# wyko-
rzystywane w innych sta"ych, cyklicznych i dora%nych opracowaniach Ministerstwa m.in. do
pokazania dynamiki zmiany stanu mienia SP. W tym dokumencie ograniczono si' do analizy
ró$nic stanów na koniec poszczególnych lat i przedstawiono tylko najwa$niejsze zdarzenia
jednostkowe b'd#ce przyczyn# tych zmian.
81
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o swobodzie dzia#alno$ci gospo-
darczej (Dz.U.Nr.175, poz.1460).

65
Tab. 8.2. Akcje i udzia"y, z których prawa wykonuje Minister Skarbu Pa!stwa
Liczba spó%ek Warto&, nominalna akcji
Typ spó%ki lub udzia%ów w tys. z%
2007 2006 2005 31 XII 2007 31 XII 2006
I. Jednoosobowe Spó"ki Skarbu Pa!stwa 418 404 432 43 110 410 19 066 643
Prowadz#ce dzia"alno&0 341 321 341 42 672 316 18 534 319
w tym w upad#o$ci z mo)liwo$ci% zawarcia uk#adu 1 3 3 79 000 99 100
w likwidacji, w upad"o&ci z likwidacj# maj#tku lub
nie prowadz#ce dzia"alno&ci 77* 83 91 438 094 532 324
II. Spó"ki z cz'&ciowym udzia"em Skarbu Pa!stwa 816 893 978 30 020 786 24 647 871
- niepubliczne – prowadz#ce dzia"alno&0 497 549 611 22 097 528 16 666 321
w tym w upad#o$ci z mo)liwo$ci% zawarcia uk#adu 3 4 8 1 613 1 794
- niepubliczne - w likwidacji, upad"o&ci z likwida-
cj# maj#tku lub nie prowadz#ce dzia"alno&ci 277 295 315 567 514 597 092
- których akcje znajduj# si' w obrocie publicznym 42 47 52 7 355 744 7 384 458
OGÓ*EM (I+II) 1 234 1 297 1 410 73 131 195 43 714 514
*W tym 32 w likwidacji;2 nie prowadz%ce dzia#alno$ci; 43 w upad#o$ci.
&ród#o: Dane w#asne Ministerstwa Skarbu Pa"stwa.
8.2.1. Jednoosobowe spó)ki Skarbu Pa'stwa, w których prawa z akcji wykonuje
MSP
Spó&ki prowadz!ce dzia&alno$' statutow!
W ci#gu 2007 r. liczba jednoosobowych spó"ek Skarbu Pa!stwa wyra%nie wzros"a. Grupa
spó"ek prowadz#cych dzia"alno&0 statutow# (dalej okre&lanych tak$e jako „czynne” lub „ak-
tywne”) powi'kszy"a si' do 341 podmiotów. W wyniku zmian w ustawie o przedsi'bior-
stwach pa!stwowych z roku 2006 znacznie przyspieszona zosta"a ich komercjalizacja, a w
wi'kszo&ci podmiotów przekszta"conych w spó"ki wykonywanie praw z akcji lub udzia"ów
przesz"o na Ministra Skarbu Pa!stwa. Wi'ksz# ni$ w latach poprzednich skal' przybra"a ko-
mercjalizacja jednostek badawczo-rozwojowych.
G"ównym czynnikiem zmniejszaj#cym liczb' jednoosobowych spó"ek Skarbu Pa!stwa
by"a natomiast konsolidacja w sektorze elektroenergetycznym – wnoszenie pakietów akcji do
grup energetycznych, przy czym Skarb Pa!stwa zachowa" przej&ciowo – do czasu nieodp"at-
nego udost'pnienia pracownikom – cz'&0 akcji spó"ek konsolidowanych.
Tab. 8.3. Czynniki zmiany liczby jednoosobowych spó"ek czynnych w nadzorze MSP w 2007 r.
Stan na 1 stycznia 2007 321 JsSP kontynuuj(ce dzia%alno&, 300
Komercjalizacja przedsi'biorstw pa!-
Wniesienie pakietów akcji do grup energetycznych 7 stwowych 31
Komercjalizacja jednostek badawczo-
Rozpocz'cie prywatyzacji 4 rozwojowych 6
Og"oszenie upad"o&ci z likwidacj# maj#tku 4 Za"o$enie nowych spó"ek 2
Konsolidacja nadzoru (umorzenie
Postawienie w stan likwidacji 3 akcji innego organu) 1
Nieodp"atne przekazanie akcji samorz#dom teryto- Wznowienie dzia"alno&ci statutowej
rialnym 3 po przerwaniu likwidacji 1

JsSP kontynuuj#ce dzia"alno&0 300 Stan na 31 grudnia 2007 341


&ród#o: Dane w#asne MSP.

66
Tab. 8.4. Zmiany kapita"ów zak"adowych jednoosobowych spó"ek Skarbu Pa!stwa
Zmiana %(cznej
L.p. Czynniki zmian w roku 2007 warto&ci kapita%ów
zak%adowych jsSP
w mln z%
Utworzenie spó"ek (i ukszta"towanie ich kapita"ów poprzez wniesienie do
1 nich akcji lub maj#tku rzeczowego) 4 849
Komercjalizacja przedsi'biorstw pa!stwowych i jednostek badawczo-
2 rozwojowych 401
3 Konsolidacja nadzoru 115
4 Wznowienie dzia"alno&ci statutowej po likwidacji 3
Podwy$szenie kapita"u zak"adowego jsSP 24 666
- dokapitalizowanie spó"ek (m.in.: Huta *ab'dy S.A. – 54 mln z"; ARP
S.A. – 16 mln z"; uzdrowiska – 56 mln z"; 152
5
- wniesienie akcji do Polskiej Grupy Energetycznej SA 14 308
- wniesienie maj#tku rzeczowego do PSE Operator S.A. i Gaz System S.A. 10 206
Kapita"y zak"adowe spó"ek, które przesta"y by0 jssp lub spó"kami „czyn-
nymi” 6 130
- z powodu nieodp"atnego przekazania akcji samorz#dom terytorialnym 765
6 - z powodu wniesienia akcji do innych jssp 5 304
- z powodu obj'cia akcji przez inwestorów prywatnych 35
- z powodu likwidacji i upad"o&ci 26
7 Obni$enie kapita"ów zak"adowych jssp 16
&ród#o: Obliczenia w#asne MSP.

Spó&ki w likwidacji lub nie prowadz!ce dzia&alno$ci


Z 30 jednoosobowych spó"ek SP w ko!cu 2006 r. b'd#cych w likwidacji, w ci#gu
roku 2007 po zako!czeniu likwidacji z rejestru wykre&lono 2, a jedna podj'"a normaln# dzia-
"alno&0. Rozpocz'to likwidacj' 3 spó"ek „czynnych”, jednej w upad"o&ci i jednej nie prowa-
dz#cej dzia"alno&ci. Jedna spó"ka w likwidacji upad"a 82.
Liczba spó"ek kwalifikowanych jako „nie prowadz#ce dzia"alno&ci” (tzn. nie wykazuj#ce
obrotów i nie posiadaj#ce organów) zmala"a z 3 do 2- w wyniku rozpocz'cia formalnej likwi-
dacji jednej ze spó"ek. W stosunku do takich spó"ek Ministerstwo podejmuje dzia"ania w celu
ustanowienia przez s#dy likwidatorów lub kuratorów.

Spó&ki w upad&o$ci
W 2007 r. upad"o&0 z likwidacj# maj#tku rozpocz'to w 4 spó"kach „czynnych”. Po za-
ko!czeniu upad"o&ci z rejestru wykre&lono 4 spó"ki, akcje jednej wniesiono do innego pod-
miotu. Wed"ug stanu na 31 grudnia 2007 roku post'powanie upad"o&ciowe trwa"o w 41 spó"-
kach, a 2 oczekiwa"y ju$ tylko na wykre&lenie z rejestru.
Wykonywanie nadzoru w"a&cicielskiego nad spó"kami w upad"o&ci – wobec zaprzestania
funkcjonowania organów upad"ego – sprowadza si' do monitorowania przebiegu post'powa-
nia i ewentualnie podejmowania dzia"a! w razie uzyskania informacji o nieprawid"owo&ciach.
Niektóre procesy upad"o&ciowe wymagaj# dofinansowania, zagospodarowania maj#tku
pozosta"ego po likwidacji upad"ego podmiotu i doprowadzenia do wykre&lenia podmiotu
z rejestru przedsi'biorców gdy nie zrobi" tego syndyk.

82
W Ministerstwie Skarbu Pa"stwa od 2006 r. dzia#a odr!bny departament nadzoru nad spó#kami w likwidacji i
upad#o$ci. Podj%# on prace nad zdiagnozowaniem sytuacji poszczególnych podmiotów i identyfikacji problemów
wymagaj%cych rozwi%zania. Do cz!sto wyst!puj%cych problemów nale)y brak $rodków finansowych na pokrycie
kosztów procesu likwidacyjnego i konieczno$' uzupe#niania ich z Funduszu Skarbu Pa"stwa.

67
8.2.2. Maj(tek jednoosobowych spó)ek Skarbu Pa'stwa w nadzorze MSP
Warto&0 maj#tku netto jednoosobowych spó"ek Skarbu Pa!stwa na koniec 2007 r. wyno-
si"a 64 491 mln z% 83, wobec 45,4 mld z" na koniec roku 2006.
Warto&0 maj#tku spó"ek zwi'ksza"y:
! decyzje i dzia"ania restrukturyzacyjne, wp"ywaj#ce na warto&0 kapita"ów spó"ek - obej-
mowanie przez Skarb Pa!stwa nowych emisji akcji za gotówk', akcje lub maj#tek rze-
czowy - oraz aktualizacja warto&ci aktywów przez spó"ki. Szczególnie znacz#ce by"y
przekszta"cenia w sektorze elektroenergetycznym powoduj#ce nowe ustalenia warto&ci
maj#tku podmiotów powsta"ych w wyniku przekszta"ce! – "#czny maj#tek Polskiej Grupy
Energetycznej S.A., ENEA S.A., Energa S.A. i PSE-Operator S.A. na koniec roku 2007
mia" warto&0 netto 40,1 mld z", podczas gdy sk"adniki maj#tkowe z których podmioty te
powsta"y mia"y na koniec 2006 r. warto&0 ewidencyjn# 20,0 mld z" (zob. tak$e tab. 14.5.
w Za"#cznikach);
! wyniki ekonomiczne w roku 2007 84;
! przekszta"cania przedsi'biorstw pa!stwowych i jednostek badawczo-rozwojowych w jed-
noosobowe spó"ki Skarbu Pa!stwa;
Tab. 8.5. Najwi'ksze komercjalizacje i prywatyzacje w ostatnich latach
Maj(tek Maj(tek
Rok Podmioty przekszta%cone netto Spó%ki, w których rozpocz)to prywaty- netto
w spó%ki spó%ki zacj) spó%ki
w mln z% w mln z%
Górno&l#skie Przedsi'biorstwo Polskie Górnictwo Naftowe i Gazow-
Wodoci#gów 1 014 nictwo S.A. 8 122
2005 Zak"ady Chemiczne POLICE S.A. 924
Przedsi'biorstwo Wydawnicze
"Rzeczpospolita" 51 Zespó" Elektrociep"owni w *odzi S.A. 816
Zak"ady Azotowe PU*AWY S.A. 682
Zak"ady Maszyn Chemicznych
"METALCHEM" 5 Ruch S.A 244
Okr'gowe Przedsi'biorstwo Zak"ady Przemys"u T"uszczowego w
2006 Geodezyjno-Kartograficzne w 1 Warszawie S.A. 70
Lublinie
Elektrociep"ownia Zdu!ska Wola Sp. z
Zak"ady Odzie$owe "Tarmilo" 0,5 o.o. 28
Rejonowe Przedsi'biorstwo Zespó" Elektrociep"owni Bydgoszcz
Wodoci#gów i Kanalizacji w 130 S.A. 180
2007 Katowicach
REMAG 83 Fabryka Elementów Wyposa$enia Bu-
22
FS HOLDING 69 downictwa Metalplast-Z"otów S.A.
Maj%tek netto podmiotu przekszta#conego w spó#k! wg stanu na koniec roku komercjalizacji. Maj%tek netto
spó#ki sprywatyzowanej na koniec roku poprzedzaj%cego zbycie lub udost!pnienie akcji.
&ród#o: Dane w#asne MSP.

W "#cznym maj#tku jednoosobowych spó"ek Skarbu Pa!stwa najwi'ksz# wag' maj# ak-
tywa w sektorach infrastrukturalnych.
Na koniec 2007 r. z 64,5 mld z" ca"kowitej warto&ci bilansowej netto maj#tku spó"ek jed-
noosobowych 40,6 mld z" stanowi" maj#tek zaanga$owany w produkcj', przesy" i dystrybucj'

83
W tym 0,8 mln z# stanowi warto$' maj%tku netto spó#ek w likwidacji. W 346 jednoosobowych spó#kach Skarbu
Pa"stwa zosta#y utworzone rezerwy akcji, które mog% by' nieodp#atnie udost!pnione pracownikom i rolnikom.
Maj%tek odpowiadaj%cy udzia#owi rezerw w akcjach poszczególnych spó#ek ma warto$' 3,0 mld z#
84
Jednostkowe dane o kapita#ach i wyniku netto jednoosobowych spó#ek Skarbu Pa"stwa uj!to w za#%czniku
do Rozdzia#u 8. Przedstawiane dane pochodz% z bilansów spó#ek sporz%dzonych na koniec roku obrotowego
ko"cz%cego si! 31 grudnia 2007, a je)eli rok obrotowy spó#ki nie ko"czy si! 31 grudnia uwzgl!dniono dane na
koniec IV kwarta#u 2007 r. z innych dokumentów.

68
energii elektrycznej. Ponad 3 mld z" wynosi bilansowa warto&0 maj#tku netto podmiotów
transportu gazu (Gaz System S.A.) i ropy (PERN Przyja%! S.A.).
Wyró$niaj#c# si' grup' jednoosobowych spó"ek Skarbu Pa!stwa stanowi"y te$ podmioty
realizuj#ce zadania restrukturyzacyjne (Agencja Rozwoju Przemys"u S.A., Nafta Polska S.A.–
razem prawie 11 mld z" kapita"ów w"asnych) lub inne zadania ustawowe (jak spó"ki radiowe i
TVP S.A., Totalizator Sportowy Sp. z o.o. – razem 2 mld z" kapita"ów w"asnych).
Natomiast najliczniejsz# grup' bran$ow# stanowi# 54 czynne przedsi'biorstwa komuni-
kacji samochodowej z "#cznym maj#tkiem o warto&ci netto 308 mln z".
Tab. 8.6. Jednoosobowe spó"ki Skarbu Pa!stwa, w których prawa wykonuje Minister Skarbu Pa!-
stwa
Stan na 31 XII 2007 Stan na 31 XII 2006
warto&,
warto&, nomi- szacunkowa warto&,
warto&, nomi- szacunkowa
Status spó%ek Liczba nalna akcji / liczba nalna akcji /
spó%ek udzia%ów (maj(tek spó%ek udzia%ów (maj(tek
w tys. z% netto spó%ek) w tys. z% netto spó%ek)
w mln z% w mln z%
Prowadz#ce dzia"alno&0 341 42 672 316 64 490 321 18 534 319 45 355
- w tym w upad#o$ci z mo)-
liwo$ci% zawarcia uk#adu 1 79 000 129 3 99 100 109
W upad"o&ci 43 314 699 0 50 418 770 0
W likwidacji lub nie pro-
wadz#ce dzia"alno&ci 34 123 394 1 33 113 554 12
Ogó"em 418 43 110 410 64 491 404 19 066 643 45 367
&ród#o: Ewidencja MSP.
8.2.3. Spó)ki z cz+*ciowym udzia)em Skarbu Pa'stwa
Skarb Pa!stwa reprezentowany przez Ministra Skarbu Pa!stwa 31 grudnia 2007 r. posia-
da" – obok innych akcjonariuszy lub udzia"owców - pakiety akcji lub udzia"ów w 816 spó"-
kach, z których 539 prowadzi"o wówczas dzia"alno&0 gospodarcz#. Pod ka$dym wzgl'dem:
udzia"u Skarbu Pa!stwa, wielko&ci, kondycji finansowej i atrakcyjno&ci dla inwestorów, s# to
spó"ki bardzo zró$nicowane.
Udzia" Skarbu Pa!stwa w tych spó"kach wynika z:
a) prywatyzacji kapita"owej, gdy w posiadaniu Skarbu Pa!stwa pozostaj# akcje (udzia"y):
! po niepe"nym wykorzystaniu rezerwy dla pracowników, rolników i rybaków,
! celowo zatrzymane przez Skarb Pa!stwa w celu realizacji polityki w"a&cicielskiej lub
przeznaczone do zbycia po realizacji umownych zobowi#za! inwestorów;
b) emisji nowych akcji lub udzia"ów przez jednoosobowe spó"ki Skarbu Pa!stwa i obejmo-
wania ich przez inwestorów lub wierzycieli;
c) "#czenia si' jednoosobowych spó"ek Skarbu Pa!stwa ze spó"kami z udzia"em innych pod-
miotów;
d) prywatyzacji w ramach Programu Narodowych Funduszy Inwestycyjnych;
e) wnoszenia akcji spó"ek do podmiotów, których zadaniem jest konsolidacja, restrukturyza-
cja i prywatyzacja maj#tku Skarbu Pa!stwa;
f) wniesienia do spó"ek maj#tku przedsi'biorstw prywatyzowanych lub likwidowanych;
g) obejmowania akcji b#d% udzia"ów w zamian za zobowi#zania wobec Skarbu Pa!stwa na
podstawie Ordynacji Podatkowej;
h) obejmowania akcji i udzia"ów jako sk"adników mienia zlikwidowanych przedsi'biorstw
pa!stwowych lub pozosta"ych po rozwi#zanych umowach leasingowych;
i) przejmowania akcji/udzia"ów od innych organów i jednostek pa!stwowych;
j) nabywania akcji lub udzia"ów w drodze spadków i darowizn.

Liczba spó"ek z cz'&ciowym udzia"em Skarbu Pa!stwa w nadzorze MSP w roku 2007
wyra%nie spad"a. G"ównym czynnikiem zmniejszaj#cym liczb' takich spó"ek by"o zako!cze-

69
nie prywatyzacji w drodze sprzeda$y akcji lub udzia"ów 69 spó"ek (w tym 13 spó"ek parte-
rowych NFI i 7 spó"ek gie"dowych). Po zako!czeniu likwidacji lub upad"o&ci z rejestru wy-
kre&lono 30 spó"ek.
Tab. 8.7. Spó"ki z cz'&ciowym udzia"em, w których prawa wykonuje Minister Skarbu Pa!stwa
Liczba spó%ek
Wyszczególnienie
31 XII 2007 31 XII 2006 31 XII 2005
I. Spó"ki prowadz#ce dzia"alno&0 – niepubliczne 497 551 611
w tym spó"ki NFI 40 54 78
II. Spó"ki publiczne 42 47 52
Spó"ki w likwidacji 84 86 68
III. Spó"ki nie prowadz#ce dzia"alno&ci 50 51 57
Spó"ki w upad"o&ci 143 158 190
Ogó"em 816 893 978
&ród#o: Ewidencja MSP.
Jednocze&nie w spó"ki z cz'&ciowym udzia"em Skarbu Pa!stwa przekszta"ca"y si' pod-
mioty sektora elektroenergetycznego poddawane konsolidacji i takie, których akcje przekaza-
no samorz#dom terytorialnym (Ministerstwo pozosta"o przej&ciowo organem wykonuj#cym
prawa z akcji, które s# przeznaczone dla pracowników). Skarb Pa!stwa nabywa" te$ niewiel-
kie pakiety akcji lub udzia"ów spó"ek w drodze zamiany, za wnoszone mienie, w rozliczeniu
nale$no&ci podatkowych i wchodz#ce w sk"ad mienia polikwidacyjnego.
Wyra%ny przyrost warto&ci akcji i udzia"ów Skarbu Pa!stwa w spó"kach z cz'&ciowym
udzia"em (tab. 8.2 powy$ej i 8.16 poni$ej) jest w g"ównej mierze wynikiem utworzenia spó"ki
Tauron Polska Energia S.A. (z udzia"em Skarbu Pa!stwa 99,99%) - obj'cia jej akcji w zamian
za nowo wycenione akcje konsolidowanych spó"ek energetycznych, a tak$e wzrostu wyceny
gie"dowej spó"ek publicznych.
Tab. 8.8. Spó"ki z udzia"em Skarbu Pa!stwa wg wielko&ci udzia"u Skarbu Pa!stwa
Udzia% Status spó%ek Razem
Skarbu Pa!stwa aktywne w w nieprowadz(ce
niepubliczne publiczne likwidacji upad%o&ci dzia%alno&ci 2007 2006
Do 5% 168 31 23 21 9 252 259
Powy$ej 5% do 25% 143 3 27 59 19 251 269
Powy$ej 25% do 50% 135 3 23 52 21 234 276
Powy$ej 50% 51 5 11 11 1 79 89
Ogó"em 497 42 84 143 50 816 893
&ród#o: Dane w#asne Ministerstwa Skarbu Pa"stwa.

8.2.3.1. Problemy gospodarowania akcjami spó)ek z cz+*ciowym udzia)em Skarbu Pa'stwa


W spó"kach, w których udzia" Skarbu Pa!stwa jest niewielki jego wp"yw na strategi', za-
rz#dzanie i dzia"alno&0 spó"ki najcz'&ciej jest ograniczony, a nadzór w"a&cicielski mo$e mie0
tylko charakter pasywny. Z regu"y nie ma realnej mo$liwo&ci wp"ywania na sposób prowa-
dzenia dzia"alno&ci. Utrzymywanie takich udzia"ów powoduje znaczne koszty, zwi#zane
cho0by z konieczno&ci# delegowania przedstawicieli na Walne Zgromadzenia, a tak$e ze
sprawowaniem przez MSP bie$#cego nadzoru w"a&cicielskiego. Taka sytuacja prowadzi do
zb'dnego rozproszenia czynno&ci nadzorczych i blokowania &rodków publicznych.
Ministerstwo Skarbu Pa!stwa zamierza dokona0 pe"nej prywatyzacji „resztówek” w któ-
rych posiada mniej ni$ 10 % akcji lub udzia"ów do po"owy roku 2009, o ile nie ma wa$nych
powodów utrzymywania zaanga$owania pa!stwa w niektórych spo&ród nich (np. maj#cych
strategiczny charakter). W pojedynczych przypadkach, w zwi#zku z prowadzonymi post'po-
waniami s#dowymi b#d% uk"adowymi oraz zobowi#zaniami inwestorów wynikaj#cymi z
umów prywatyzacyjnych, procesy przekszta"ceniowe mog# zosta0 wyd"u$one do 2011 roku.
Zbywanie pakietów resztówkowych cz'sto jest przes#dzone w zapisach statutów lub
umów spó"ek i jest mo$liwe tylko na rzecz akcjonariuszy oraz wspólników, po z góry okre-

70
&lonej cenie. Mo$e nie by0 mo$no&ci ich zbycia na rzecz innych podmiotów i po aktualnej
warto&ci rynkowej. Statuty lub umowy mog# równie$ zakazywa0 zbywania pakietu przed
okre&lonym terminem lub spe"nieniem okre&lonych warunków.
Jednocze&nie cz'&0 ma"ych pakietów nale$#cych do Skarbu Pa!stwa ma z mocy prawa
ograniczon# zbywalno&0 g"ównie ze wzgl'du na przeznaczenie ich, zgodnie z ustaw# o ko-
mercjalizacji i prywatyzacji, dla uprawnionych pracowników spó"ki. W ko!cu 2007 r. rezer-
wa akcji lub udzia"ów na ten cel istnia"a w 277 spó"kach z cz'&ciowym udzia"em. W 67 spó"-
kach rezerwa dla osób uprawnionych stanowi"a 90 i wi'cej procent wszystkich akcji nale$#-
cych do Skarbu Pa!stwa. Na rozdysponowanie oczekiwa"y akcje lub udzia"y o nominale
1 128 mln z" (w tym 750 mln to akcje PGNiG S.A.), którym odpowiada ok. 4,5 mld warto&ci
maj#tku spó"ek.
8.2.3.2. Szacowanie warto*ci akcji i udzia)ów w spó)kach z cz+*ciowym udzia)em Skarbu
Pa'stwa
W analizach i zestawieniach przedstawianych poni$ej, obok warto&ci nominalnej akcji
lub udzia"ów, dla spó"ek nie notowanych na gie"dzie, których sprawozdania finansowe zosta"y
udost'pnione Ministerstwu, warto&0 akcji lub udzia"ów ustalono bior#c pod uwag' wysoko&0
kapita"ów w"asnych spó"ki. Przyj'to, $e warto&0 pakietu akcji lub udzia"ów równa jest cz'&ci
kapita"ów w"asnych odpowiadaj#cej udzia"owi Skarbu Pa!stwa.
Akcje b'd#ce w obrocie publicznym wyceniono wed"ug kursu gie"dowego.
Dla spó"ek z niewielkim udzia"em Skarbu Pa!stwa, nie sk"adaj#cych bilansu w MSP, za
warto&0 akcji uznano ich warto&0 nominaln#. Je$eli akcje lub udzia"y sprzedano po 1 stycznia
2008 r., ich warto&0 na 31 grudnia 2007 r. przyj'to wg cen transakcyjnych.
8.2.3.3. Spó)ki z wi+kszo*ciowym udzia)em Skarbu Pa'stwa
1 stycznia 2007 r. udzia" wi'kszy od 50% Skarb Pa!stwa posiada" w 89 spó"kach. W 38 z
tych podmiotów udzia" Skarbu Pa!stwa przewy$sza 75%, a w 16 - 90%. Akcje pi'ciu
(PGNiG S.A., PKO BP S.A., Ruch S.A., Police S.A. i Pu"awy S.A.) notowano na Gie"dzie
Papierów Warto&ciowych.
Tab. 8.9. Spó"ki z udzia"em wi'kszo&ciowym w których prawa wykonuje Minister Skarbu Pa!stwa
Liczba Warto&, Warto&, Warto&,
Typ spó%ki spó%ek nominalna szacunkowa szacunkowa
w mln z% 2007 w mln z% 2006 w mln z%
Spó"ki prowadz#ce dzia"alno&0 niepubliczne 51 16 715 31 068 26 235*
Spó"ki publiczne 5 6 159 55 344** 44 092**
Spó"ki w upad"o&ci 11 70 0 0
Spó"ki w likwidacji lub nie prowadz#ce dzia-
"alno&ci 12 32 0 0
Ogó%em na koniec 2007 79 16 817 86 412 70 869
* Warto$' maj%tku netto przypadaj%ca na udzia# Skarbu Pa"stwa.
**Warto$' akcji Skarbu Pa"stwa wg kursu zamkni!cia w dniu ostatniego notowania w roku.

8.2.3.4. Spó)ki z mniejszo*ciowym udzia)em Skarbu Pa'stwa niepubliczne


Tab. 8.10. Warto&0 akcji lub udzia"ów spó"ek z mniejszo&ciowym udzia"em Skarbu Pa!stwa
Liczba spó%ek Warto&, akcji spó%ek niepublicznych w mln z%
Udzia% Skarbu Pa!- nominalna szacunkowa
stwa
aktywne nieaktywne aktywne nieaktywne aktywne nieaktywne
Do 5% 168 53 403 29 520 0
Powy$ej 5% do 25% 143 105 3 367 97 6 053 0
Powy$ej 25% do 50% 135 96 1 612 340 4 356 15
Ogó%em 31 XII 2007 446 254 5 382 466 10 929 15
Ogó"em 31 XII 2006 495 267 4 357 481 10 767 1
&ród#o: Dane w#asne MSP.

71
Spo&ród 699 spó"ek z mniejszo&ciowym udzia"em Skarbu Pa!stwa 116 to spó%ki pro-
gramu Narodowych Funduszy Inwestycyjnych. Do Skarbu Pa!stwa nale$# akcje 40 niepu-
blicznych aktywnych spó"ek NFI, a tak$e akcje 62 spó"ek w upad"o&ci, 7 w likwidacji, 7 nie
prowadz#cych dzia"alno&ci gospodarczej.
W ci#gu 2007 r. inwestorzy nabyli wszystkie akcje Skarbu Pa!stwa w 13 spó"kach parte-
rowych. 11 spó"ek wykre&lono po likwidacji b#d% upad"o&ci.
Podstawowym celem Ministra Skarbu Pa!stwa jest mo$liwie optymalna sprzeda$ pakie-
tów mniejszo&ciowych spó"ek NFI. Zako!czenie prywatyzacji spó"ek z programu NFI planuje
si' do ko!ca 2009 roku. Sprzeda$ akcji nale$#cych do Skarbu Pa!stwa w spó"kach Programu
odbywa si' w trybie przetargu publicznego, przyj'cia oferty przez podmiot og"aszaj#cy we-
zwanie lub w trybie szczególnym za zgod# Rady Ministrów. Zarówno tempo jak i wielko&0
przychodów z transakcji dokonywanych przez Skarb Pa!stwa uzale$niona jest w du$ym stop-
niu od dzia"a! NFI, które przeprowadzaj# wycen' spó"ek swojego portfela i dokonuj# wyboru
inwestorów. Warto&0 akcji Skarbu Pa!stwa w spó"kach NFI wynosi 214 mln z".

Tab. 8.11. Udzia" Skarbu Pa!stwa w spó"kach programu NFI


Spó%ki aktywne Udzia% Skarbu Pa!stwa w spó%kach aktywnych niepublicznych
Stan na niepubliczne NFI NFI
z udzia%em SP do 2% pow. 2 do 10% pow. 10 do 25% ponad 25%
31 XII 2007 40 2 6 18 16
31 XII 2006 54 2 7 18 27
31 XII 2005 78 4 11 24 39
&ród#o: Dane w#asne Ministerstwa Skarbu Pa"stwa.

8.2.3.5. Spó)ki publiczne z udzia)em Skarbu Pa'stwa


Na koniec 2007 r. Skarb Pa!stwa (reprezentowany przez Ministra Skarbu Pa!stwa 85)
posiada" akcje w 39 spó"kach publicznych (na koniec roku 2006 - w 47, a 2005 - w 52).
Tab. 8.12. Udzia"y Skarbu Pa!stwa w spó"kach publicznych
Wielko&, udzia%ów Skarbu Liczba spó%ek Warto&, nominalna Warto&, rynkowa
Pa!stwa w tys. z% w tys. z%
do 5% 31 226 4 943 673
5,01 do 25% 3 63 208 2 620 179
25,01 - 50% 3 908 044 10 385 763
50,01 - 99,99% 5 6 158 745 55 343 728
Ogó%em 31 XII 2007 42 7 355 744 73 293 343
Ogó"em 31 XII 2006 47 7 384 458 59 773 739
Ogó"em 31 XII 2005 52 7 459 710 46 348 619
Ogó"em 31 XII 2002 77 1 877 890 7 063 209
&ród#o: Dane w#asne Ministerstwa Skarbu Pa"stwa.
Liczba spó"ek publicznych z udzia"em Skarbu Pa!stwa w 2007 r. zmala"a w wyniku
sprzeda$y wszystkich posiadanych akcji 4 spó"ek i zbycia akcji 3 NFI na wyp"at' wynagro-
dze! dla firm zarz#dzaj#cych.
Znaczny przyrost warto&ci akcji Skarbu Pa!stwa w spó"kach publicznych w roku 2007
by" przede wszystkim skutkiem wzrostu kursów (m.in. PGNiG i PKO BP).
Nale$#ce w ko!cu 2007 r. do Skarbu Pa!stwa akcje spó"ek publicznych skoncentrowane
s# w kilku pakietach, w&ród których zdecydowanie wyró$niaj# si' PGNiG SA i PKO BP S.A.
Tylko w niewielu spó"kach publicznych udzia" Skarbu Pa!stwa przewy$sza kilkana&cie
procent. Poza wykazanymi w tabeli poni$ej: PGNiG S.A., PKO BP S.A., KGHM S.A., wg
stanu na koniec 2007 r., z wi'kszych spó"ek nale$a"y do nich: Zak"ady Chemiczne Police S.A.
(68%), RUCH S.A. (62 %), Zak"ady Azotowe Pu"awy S.A. (51%), Ciech S.A. (37%) i Men-
nica Polska S.A. (32%).
85
Ponadto, akcje 4 spó#ek notowanych na GPW mia#y Lasy Pa"stwowe. Wykaz spó#ek w za#%czniku.

72
Akcje spó"ek gie"dowych posiadaj# tak$e jednoosobowe spó"ki Skarbu Pa!stwa. Nafta
Polska wykonuje prawa z 18% akcji PKN Orlen S.A. i 52% akcji Lotos S.A o "#cznej warto-
&ci gie"dowej 6,4 mld z".
Tab. 8.13. Najwi'ksze pakiety akcji spó"ek publicznych nale$#ce do Skarbu Pa!stwa
Kurs ostat- Warto&,
Koniec Nazwa spó%ki Liczba akcji Udzia% niego no- pakietu
roku SP (%) towania w w tys. z%
roku
PGNiG S.A. 5 000 000 000 84,75 3,47 17 350 000
PKO BP S.A. 515 711 446 51,57 29,00 14 955 631
KGHM Polska Mied% SA 88 589 900 44,29 62,50 5 536 869
2005
Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A 43 633 897 10,20 62,70 2 735 845
Telekomunikacja Polska SA 55 491 437 3,96 23,40 1 298 500
Bank PeKaO S.A. 6 871 620 4,13 174,50 1 199 098
PKO BP S.A. 514 959 296 51,50 47,00 24 203 087
PGNiG S.A. 5 000 000 000 84,75 3,60 18 000 000
KGHM Polska Mied% SA 88 589 900 44,29 89,00 7 884 501
2006
Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A 43 633 897 10,20 47,70 2 081 337
Bank PeKaO S.A. 6 871 620 4,13 226,90 1 559 171
Telekomunikacja Polska SA 55 491 437 3,96 24,55 1 362 315
PKO BP S.A. 514 935 409 51,49 52,60 27 085 603
Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownic-
two S.A. 5 000 000 000 84,75 5,10 25 500 000
KGHM Polska Mied% SA 83 589 900 41,79 105,80 8 843 811
2007 Bank PeKaO S.A. 10 363 020 4,00 227,00 2 352 406
Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A 43 633 897 10,20 51,90 2 264 599
Telekomunikacja Polska S.A. 55 491 437 3,96 22,51 1 249 112
Ciech S.A. 10 270 800 36,68 121,00 1 242 767
Zak"ady Azotowe PU*AWY S.A. 9 696 267 50,73 115,00 1 115 071
&ród#o: Dane w#asne Ministerstwa Skarbu Pa"stwa.
Ze znacz#cych transakcji akcjami spó"ek publicznych w 2007 r. wyró$nia si' uzyskanie
przez Skarb Pa!stwa, w transakcji z Kompani# W'glow# S.A., pakietu akcji Ciech S.A. w
zamian za akcje innych spó"ek publicznych.
Akcje spó"ek publicznych w cz'&ci stanowi# rezerwy na pokrycie przysz"ych (m.in. wo-
bec pracowników 86), lub potencjalnych zobowi#za! (gwarancji) Skarbu Pa!stwa.
Wg planów MSP z roku 2007 w latach 2007 i 2008 ok. 20 spó"ek mia"oby podwy$szy0
swój kapita" i zaoferowa0 nowe akcje inwestorom na GPW w Warszawie.
Wg Programu prywatyzacji na lata 2008-2011 z kwietnia 2008 r. tryb oferty publicznej
przewiduje si' dla 25 spó"ek.

8.3. Akcje i udzia)y z których prawa wykonuj( inne organy lub jednostki pa'stwowe
Minister Gospodarki 31 grudnia 2007 r.;
- wykonywa" prawa z akcji w spó"kach górnictwa w'glowego 87;

86
Warto$' gie#dowa akcji stanowi%cych rezerw! na nieodp#atne przekazanie pracownikom PGNiG wynosi ok.
3,8 mld z#.
87
Na podstawie ustawy o restrukturyzacji górnictwa w!gla kamiennego w latach 2003-2006 (Dz.U. Nr 210, poz.
2037 z pó(n. zm.) w odniesieniu do przedsi!biorstw górniczych, z wyj%tkiem Lubelskiego W!gla "Bogdanka" S.A.
a tak)e w odniesieniu do CZW "W!glokoks" S.A. i "W!glozbyt" S.A. kompetencje ministra w#a$ciwego do spraw
Skarbu Pa"stwa wykonuje minister w#a$ciwy do spraw gospodarki. Od 1 stycznia 2008 kompetencje te wykony-
wane s% na podstawie ustawy z dnia 7 wrze$nia 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa kamiennego w latach 2008-
2015 (Dz. U. Nr 192, poz.1379).

73
- od 8 wrze&nia 2006 r. wykonuje kompetencje Ministra Skarbu Pa!stwa w spó"kach za-
rz#dzaj#cych specjalnymi strefami ekonomicznymi, z wy"#czeniem spó"ek, w których Skarb
Pa!stwa posiada 100 % akcji lub udzia"ów 88.
Tab. 8.14. Akcje i udzia"y spó"ek nadzorowanych przez Ministra Gospodarki
Rok 2007 Rok 2006
Wyszczególnienie spó%ki z cz)&cio- spó%ki z cz)&cio-
jsSP wym udzia%em SP jsSP wym udzia%em SP
Spó"ki górnictwa w'glowego
Liczba spó"ek 6 1 6 1
Warto&0 nominalna akcji w tys. z" 3 067 008 300 3 067 008 300
Warto&, akcji wg maj(tku
netto spó%ek w mln z% 6 171 0 6 275 0
Spó"ki zarz#dzaj#ce specjalnymi strefami ekonomicznymi
Liczba spó"ek - 12 - 12
Warto&0 nominalna akcji w tys. z" - 252 484 - 248 580
Warto&, akcji wg maj(tku
netto spó%ek w mln z% - 334 - 289
&ród#o: Dane MG.
Tab. 8.15. Akcje i udzia"y, z których prawa wykonuj# pozosta"e organy lub jednostki pa!stwowe
Warto&, w tys. z%
W%adaj(cy Wg bilansu Nominalna Szacunkowa Uwagi
organu
87,85% KUKE S.A.; 1 akcja CETO
Minister Finansów b.d. 70 582 119 549 S.A.;

Minister Sportu i 2 spó"ki celowe utworzone w zwi#zku


Turystyki b.d. 4 000 4 000 z organizacj# fina"owego turnieju
Mistrzostw Europy w Pi"ce No$nej
PKP PLK S.A. 89 (Minister Infrastruk-
tury wykonuje prawa z 19,7% akcji
spó"ki, a Dyrektor Generalny Mini-
1 911 531 1 303 064 sterstwa Infrastruktury – na podsta-
Minister Infrastruk- b.d
tury wie pe"nomocnictwa Ministra Skarbu
Pa!stwa – z 3,2 % akcji) )
53 021 324 079 2 spó"ki $eglugowe
10 150 716 10 072 571 PKP S.A. – jsSP
Minister Obrony
Narodowej b.d 1 300 12 714
56 jsSP i 2 spó"ki z cz'&ciowym
ANR 479 246 479 841,5 1 199 681 udzia"em
WAM 623 896 602 182 622 383 3 spó"ki z o.o.
PGL Lasy Pa!- 23 spó"ki (w tym: 7 czynnych niepu-
stwowe 96 728 22 470 133 611 blicznych i udzia"y w 4 spó"kach gie"-
dowych)
Wojewodowie 0,53 0,53 0 3 spó"ki w likwidacji lub upad"o&ci
Ogó"em 1 200 13 296 13 792
&ród#o: Bilanse spó#ek i zestawienia organów nadzoru.

88
Na podstawie ustawy z dnia 23 czerwca 2006 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych oraz
niektórych ustaw (Dz.U. nr141, poz.997).
89
Wydatki bud)etu pa"stwa przekazane w danym roku na finansowanie linii kolejowych o pa"stwowym znaczeniu
zwi!kszaj% kapita# zak#adowy PLK SA; zwi%zane z tym akcje w podwy)szonym kapitale zak#adowym obejmuje
Skarb Pa"stwa reprezentowany przez ministra w#a$ciwego do spraw transportu. Skarb Pa"stwa obejmowa#
tak)e akcje PKP PLK S.A. w zamian za wygaszanie zobowi%za" PKP S.A. z tytu#ów podatkowych. 2 864 326
akcji PKP PLK S.A. zosta#o przew#aszczonych na Skarb Pa"stwa na zabezpieczenie d#ugów PKP S.A. Na pod-
stawie umowy stron cz!$' praw i obowi%zków korporacyjnych, w tym wykonywanie prawa g#osu z tych akcji
przys#uguje PKP S.A.

74
8.4. Warto*. akcji i udzia)ów Skarbu Pa'stwa
*#czn# szacunkow# warto&0 akcji i udzia"ów Skarbu Pa!stwa policzono stosuj#c nast'pu-
j#ce zasady:
1. w odniesieniu do spó"ek, w których ca"o&0 kapita"u nale$y bezpo&rednio do Skarbu Pa!-
stwa - warto&0 kapita"ów w"asnych, z tym, $e akcje spó"ek, w których kapita"y w"asne s#
wielko&ci# ujemn# (zobowi#zania przewy$szaj# warto&0 aktywów) wyceniono na 0,
2. warto&0 akcji spó"ek notowanych na Gie"dzie Papierów Warto&ciowych ustalono wed"ug
kursu gie"dowego z dnia 29 grudnia lub innego dnia ostatniego notowania w roku 2007,
3. warto&0 akcji i udzia"ów w spó"kach pozosta"ych wyceniono wg regu" opisanych w cz'&ci
8.2.3.2.

Tab. 8.16. Szacunkowa warto&0 akcji i udzia"ów Skarbu Pa!stwa


31 XII 07 31 XII 06 31 XII 05
Podmiot lub organ reprezentuj(cy Skarb Pa!stwa
warto&, w mln z%
1
I. Akcje i udzia"y jednoosobowych spó"ek Skarbu Pa!stwa 82 570 60 574 66 088
Minister Skarbu Pa!stwa 64 491 43 665 48 360
ANR 1 196 1 070 1 088
Minister Gospodarki 6 171 6 275 6 394
Minister Sportu i Turystyki 4 - -
Minister Infrastruktury 10 073 8 948 9 703
Minister Obrony Narodowej 13 12 b.d.
Wojskowa Agencja Mieszkaniowa 622 604 543
II. Akcje spó"ek w obrocie publicznym2 73 419 66 323 53 625
Minister Skarbu Pa!stwa 73 293 59 773 46 348
PGL Lasy Pa!stwowe 126 107 23,6
III. Akcje i udzia"y pozosta"e wg warto&ci maj#tku przypadaj#-
cego na udzia" Skarbu Pa!stwa 44 390 39 742 27 223
Minister Skarbu Pa!stwa 42 012 37 003 23 773
Inne organy 2 378 2 739 3 450
Ogó"em (I+II+III) 200 379 166 639 146 936
1
Warto$' ksi!gowa maj%tku netto.
2
Warto$' wg kursu gie#dowego z ostatniego notowania w roku.

75
8.5. Udzia)y w mi+dzynarodowych instytucjach finansowych
Tab. 8.17. Udzia"y Rzeczypospolitej Polskiej w mi'dzynarodowych instytucjach finansowych
Lp. Organizacja Rodzaj udzia- Udzia%y Udzia%y Zobowi(zania
%ów op%acone nieop%acone Waluta (w USD)
EUR lub
1
Mi'dzynarodowy Fundusz Udzia"y
1. SDR -
Walutowy cz"onkowskie 1 369 000 000 -
Mi'dzynarodowy Bank Kapita" statu- 2
2. Odbudowy i Rozwoju towy 79 595 576 - USD 1 236 291 003
3. Mi'dzynarodowe Stowarzy- Kapita" statu- 42 006 738 - USD -
szenie Rozwoju towy 2 914 340 1 071 097 SDR -
4. Wielostronna Agencja Gwa- Kapita" statu-
rancji Inwestycji towy 826 648 826 648 USD 6 613 184
5. Mi'dzynarodowa Korpora- Kapita" statu- -
cja Finansowa towy 7 236 000 - USD
6. Europejski Bank Odbudowy Kapita" statu-
i Rozwoju towy 65 904 000 1.296.000 EUR 188 800 000
Kapita" statu- 3

towy 8 500 000 - EUR -


7.
Bank Rozwoju Rady Europy
Kapita" re-
zerwowy 1 987 000 - EUR 68 488 000
Kapita" statu-
8. Europejski Bank Inwesty- towy 106 601 984 63 961 191 3 240 700 325
cyjny EUR
Kapita" re-
zerwowy 269 403 458 161 642 075 -
Kapita" statu-
129 664 962 826 648 USD 1 242 904 188
towy
Kapita" statu-
1 371 914 340 1 071 097 SDR -
Razem towy
Kapita" statu-
181 005 984 65 257 191 EUR 3 497 988 325
towy
Kapita" re-
271 390 458 161 642 075 EUR -
zerwowy
1) Zobowi%zania warunkowe z tytu#u niewymagalnej cz!$ci subskrypcji udzia#ów Rzeczypospolitej Polskiej
wynikaj%ce ze statutów poszczególnych organizacji.
2) W tym kwota 71.636.018,56 USD zosta#a zap#acona w PLN
3)W tym kwota 4.834.000,00 EUR przydzielona Polsce z rezerw banku, op#aconych uprzednio przez inne kra-
je cz#onkowskie.
&ród#o: Ministerstwo Finansów i Narodowy Bank Polski.

76
9. PRZEDSI$BIORSTWA PA"STWOWE

9.1. Ustrój przedsi+biorstwa pa'stwowego i zakres uprawnie' Skarbu Pa'stwa


Przedsi'biorstwo pa!stwowe jest samodzielnym, samorz#dnym i samofinansuj#cym si'
przedsi'biorc# posiadaj#cym osobowo&0 prawn#. Organy przedsi'biorstwa samodzielnie po-
dejmuj# decyzje oraz organizuj# dzia"alno&0 we wszystkich sprawach przedsi'biorstwa,
zgodnie z przepisami prawa i w celu wykonania zada! przedsi'biorstwa 90. W przedsi'bior-
stwach dzia"aj#cych na zasadach ogólnych ustawy o przedsi'biorstwach pa!stwowych powo-
"ywanie dyrektora, zatwierdzanie sprawozdania finansowego i dokonywanie podzia"u zysku
nale$# do samorz#du za"ogi przedsi'biorstw.
Organ za"o$ycielski wyposa$a przedsi'biorstwo w &rodki niezb'dne do prowadzenia
dzia"alno&ci okre&lonej w akcie prawnym o jego utworzeniu, dokonuje kontroli i oceny dzia-
"alno&ci przedsi'biorstwa oraz pracy dyrektora i ma prawo zarz#dzi0 po"#czenie, podzia" i
likwidacj' przedsi'biorstwa. Organy pa!stwowe mog# podejmowa0 decyzje w zakresie dzia-
"alno&ci przedsi'biorstwa pa!stwowego i zadysponowania sk"adnikami wydzielonego lub
nabytego przez nie mienia tylko w wypadkach i na warunkach przewidzianych przepisami
ustawowymi.

Odr'bne regulacje - m.in. wi'ksze uprawnienia organów nadzoru - obowi#zuj# po zawar-


ciu umowy o zarz#dzanie lub ustanowieniu zarz#du komisarycznego, w przedsi'biorstwach
u$yteczno&ci publicznej, przemys"u obronnego i przywi'ziennych zak"adach pracy.
9.2. Sytuacja prawno – ekonomiczna przedsi+biorstw
Przedsi'biorstwa - bior#c pod uwag' ich funkcje gospodarcze i publiczne - podzieli0
mo$na na trzy grupy.
! Normalne podmioty gospodarcze - dzia"aj#ce w dziedzinach rynkowych i nie realizuj#ce
zada! publicznych, których co do zasady nie dotycz# prawne ograniczenia komercjaliza-
cji i prywatyzacji. Podmioty takie nadzorowane s# przez wojewodów lub Ministra Skarbu
Pa!stwa. Istotn# cz'&0 tej grupy stanowi 40 przedsi'biorstw komunikacji samochodowej.
! Przedsi)biorstwa o specyficznym charakterze ze wzgl)du na dotycz(ce je przepisy
lub szczególne zadania. Przedsi'biorstwa takie (oko"o czterdziestu) znajduj# si' w nad-
zorze Ministra Obrony Narodowej i Ministra Sprawiedliwo&ci. Do kategorii tej zaliczy0
mo$na tak$e niektóre przedsi'biorstwa nadzorowane przez Ministra Skarbu Pa!stwa.
! Przedsi'biorstwa nadzorowane przez MON dzia"aj# i s# restrukturyzowane w powi#zaniu
z planami rozwoju si" zbrojnych. Mo$liwo&ci ich prywatyzacji mog# by0 ograniczone
przez wymogi bezpiecze!stwa. Przywi'zienne zak"ady pracy (w nadzorze Ministra Spra-
wiedliwo&ci) mog# by0 prowadzone jako przedsi'biorstwa pa!stwowe lub spó"ki z wi'k-
szo&ciowym udzia"em Skarbu Pa!stwa.
Status przedsi'biorstw maj# i inne podmioty dzia"aj#ce w dziedzinach nierynkowych
(jak np. ratownictwo morskie, obs"uga przedstawicielstw pa!stw obcych). W wojewódz-
twie &l#skim status przedsi'biorstwa pa!stwowego zachowa"o regionalne przedsi'biorstwo
wodoci#gów i energetyki cieplnej91.
! Dwa najwi'ksze podmioty (PPUP Poczta Polska, PP Porty Lotnicze) maj# form) prawn(
przedsi)biorstwa pa!stwowego wprost z mocy ustawy. Wykonuj# one zadania okre-
&lone w ustawach oraz s# nadzorowane przez organy wskazane w ustawie. Ich ewentual-
ne przekszta"cenia w spó"ki musz# poprzedzi0 zmiany ustawowe. Ich "#czny maj#tek sta-

90
Ustawa z dnia 25 wrze$nia 1981 r. o przedsi!biorstwach pa"stwowych (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r.Nr 112,
poz. 981, z pó(n. zm.).
91
Zob. za#. do rozdzia#u 9.

77
nowi" du$o ponad po"ow' sumy maj#tku podmiotów dzia"aj#cych 31 grudnia 2007 r. w
formie przedsi'biorstw pa!stwowych.
Tab. 9.1. Przedsi'biorstwa i banki pa!stwowe wg organów za"o$ycielskich
L.p. Wyszczególnienie Liczba podmiotów
2007 2006 2005
Przedsi'biorstwa, dla których organem za"o$ycielskim jest Mini-
ster Skarbu Pa!stwa; 18 25 25
1 prowadz#ce dzia"alno&0 11 16 16
w likwidacji 4 5 5
w upad"o&ci 3 4 4
Przedsi'biorstwa pa!stwowe, dla których organem za"o$ycielskim
jest Minister Obrony Narodowej 18 24 24
2 prowadz#ce dzia"alno&0 17 18 18
w likwidacji - 2 2
w upad"o&ci 1 4 4
Przedsi'biorstwa pa!stwowe, dla których organem za"o$ycielskim
jest Minister Sprawiedliwo&ci (przywi'zienne zak"ady pracy) 19 19 20
3 prowadz#ce dzia"alno&0
14 15 15
w upad"o&ci 5 4 5
Przedsi'biorstwa pa!stwowe, dla których organem za"o$ycielskim
jest wojewoda: 362 481 622
4 prowadz#ce dzia"alno&0 162 218 241
w likwidacji 75 87 99
w upad"o&ci 125 176 282
Poczta Polska i Porty Lotnicze, dla których organem za"o$yciel-
5 skim jest Minister Infrastruktury 2 2 2
Ogó"em 419 551 695
Prowadz#ce dzia"alno&0 206 269 292
w likwidacji 79 94 108
w upad"o&ci 134 188 295

Liczba przedsi'biorstw pa!stwowych w 2007 r. znacznie spad"a. Ustawa z dnia 12 maja


2006 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz o zmianie innych ustaw prze-
widywa"a dokonanie komercjalizacji przedsi'biorstw dzia"aj#cych na podstawie ustawy o
przedsi'biorstwach pa!stwowych, dla których organem za"o$ycielskim jest Minister Skarbu
Pa!stwa do dnia 30 czerwca 2007 r. 92 Inne organy za"o$ycielskie zosta"y zobowi#zane do
z"o$enia Ministrowi Skarbu Pa!stwa w tym samym terminie wniosków o dokonanie komer-
cjalizacji tych przedsi'biorstw.
Zestawienia przedstawiane w tej cz'&ci nie uwzgl'dniaj# przedsi'biorstw, których doty-
cz# wi#$#ce umowy prywatyzacyjne zawarte przed 31 grudnia 2007 r., nawet je&li wykre&lo-
no je z rejestru dopiero w roku 2008. Za przedsi'biorstwa pa!stwowe s# natomiast uznawane
podmioty wykre&lone z rejestru w grudniu 2007 r., dla których sporz#dzono akt komercjaliza-
cji, bowiem skutek wykre&lenia z rejestru nast#pi" 1 stycznia 2008 r. (w pierwszym dniu mie-
si#ca przypadaj#cego po wpisaniu spó"ki do rejestru przedsi'biorców), je$eli nowopowsta"a
spó"ka nie zosta"a uwzgl'dniona w cz'&ci Sprawozdania dotycz#cej spó"ek.

9.3. Przedsi+biorstwa pa'stwowe w nadzorze Ministra Skarbu Pa'stwa


W nadzorze za"o$ycielskim Ministra Skarbu Pa!stwa 31 grudnia 2007 r. pozostawa"o
18 przedsi'biorstw pa!stwowych i jeden bank pa!stwowy. Dzia"alno&0 statutow# prowadzi"o

92
Dz.U. Nr 107, poz.721. Przepis ten nie dotyczy m.in. przedsi!biorstw wykonuj%cych w dniu 1 stycznia 2006 r.
dzia#alno$' gospodarcz% w zakresie mi!dzynarodowego transportu morskiego.

78
11 podmiotów 93. Trzy jednostki by"y w stanie upad"o&ci, w trzech toczy"o si' post'powanie
likwidacyjne, jedno oczekiwa"o na wykre&lenie.
Tab. 9.2. Maj#tek przedsi'biorstw pa!stwowych w nadzorze Ministra Skarbu Pa!stwa
Suma funduszy w%asnych w tys. z%
31 XII 2007 31 XII 2006 31 XII 2005 31 XII 2004
73 993 112 127 110 725 234 807
&ród#o: Bilanse przedsi!biorstw.

Najwi'kszymi jednostkami w nadzorze Ministra Skarbu Pa!stwa pod wzgl'dem warto&ci


maj#tku netto by"y: Zak"ad Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych w Otwocku-
+wierku, i Biuro Urz#dzania Lasu i Geodezji Le&nej w Warszawie. Pod wzgl'dem zatrudnie-
nia wyró$nia"y si' Polska -egluga Morska (wykazuj#ca ujemne fundusze w"asne) i Biuro
Urz#dzania Lasu i Geodezji Le&nej .
9.4. Przedsi+biorstwa w nadzorze za)o-ycielskim wojewodów
Liczba przedsi'biorstw pa!stwowych w nadzorze za"o$ycielskim wojewodów szybko
maleje.
W przewa$aj#cej i rosn#cej cz'&ci przedsi'biorstwa te s# ma"e i aktywne tylko na rynku
lokalnym. Du$o jest przedsi'biorstw nierentownych, upadaj#cych i likwidowanych, 47 pod-
miotów znajduje si' w zarz#dzie komisarycznym. Grupa du$ych przedsi'biorców (zatrudnia-
j#cych ponad 250 osób) liczy tylko 17 podmiotów (w tym 8 to przedsi'biorstwa komunikacji
samochodowej).
Tab. 9.3. Przedsi'biorstwa pa!stwowe nadzorowane przez wojewodów
Wojewoda Razem W W Prowadz(ce dzia%alno&,
Nadzoruj(cy 31 XII 2007 likwidacji upad%o&ci 31 XII 2007 31 XII 2006 31 XII 2005
Dolno&l#ski 7 0 4 3 4 4
Kujawsko-Pomorski 18 2 9 7 7 8
Lubelski 22 2 9 11 19 21
Lubuski 8 4 2 2 7 10
*ódzki 41 9 10 22 25 25
Ma"opolski 21 5 7 9 11 12
Mazowiecki 63 5 22 36 43 48
Opolski 4 1 3 0 1 1
Podkarpacki 4 0 2 2 2 2
Podlaski 18 0 1 17 19 19
Pomorski 8 0 4 4 8 10
+l#ski 75 34 27 14 28 34
+wi'tokrzyski 7 2 5 0 1 1
Warmi!sko-Mazurski 14 0 2 12 13 14
Wielkopolski 26 9 5 12 16 17
Zachodniopomorski 26 2 13 11 14 15
Ogó"em 362 75 125 162 218 241
Stan na koniec 2007 r. nie obejmuje przedsi!biorstw, których dotyczy#y umowy prywatyzacyjne zawarte przed
31 XII 2007 r., tak)e je)eli nie zosta#y one do tego dnia wykre$lone z rejestru.

93
Z tych 11 przedsi!biorstw w pierwszym pó#roczu 2008 – 3 (Polmosy) upad#y, 1 zosta#o skomercjalizowane.

79
W&ród 162 czynnych przedsi'biorstw nadzorowanych przez wojewodów 31 grudnia 2007
r. 94 40 to przedsi'biorstwa komunikacji samochodowej. Inne wyró$niaj#ce si' grupy stanowi#
przedsi'biorstwa budowlane – ogólnobudowlane, in$ynieryjne, wykonuj#ce roboty drogowe
lub mostowe, jednostki budownictwa instalacyjnego i wodno – melioracyjnego (38 podmio-
tów) oraz przedsi'biorstwa handlu hurtowego i detalicznego (29).
Tab. 9.4. Przekszta"cenia przedsi'biorstw czynnych w nadzorze wojewodów w roku 2007
Prywatyzacja bezpo&red- Likwi Przedsi)bior-
Wojewoda Komer- nia dacja Upa-
cjalizacja d%o&, Inne stwa czynne
31 XII 2007
sprzeda' aport leasing
Dolno&l#ski 0 1 0 0 0 0 0 3
Kujawsko-Pomorski 0 0 0 0 0 0 0 7
Lubelski 1 0 0 0 1 2 -4* 11
Lubuski 0 3 0 0 2 0 0 2
*ódzki 1 0 0 2 0 0 0 22
Ma"opolski 1 0 0 1 0 0 0 9
Mazowiecki 3 1 0 0 0 2 -1* 36
Opolski 1 0 0 0 0 0 0 0
Podkarpacki 0 0 0 0 0 0 0 2
Podlaski 1 0 0 1 0 0 0 17
Pomorski 3 0 0 1 0 0 0 4
+l#ski 11 2 0 0 1 1 +1** 14
+wi'tokrzyski 0 1 0 0 0 0 0 0
Warmi!sko-Mazurski 0 0 1 0 0 0 0 12
Wielkopolski 2 1 0 0 1 0 0 12
Zachodniopomorski 1 0 0 0 1 1 0 11
Ogó"em 25 9 1 5 6 6 -4 162
Rok 2006 ogó"em 3 7 1 3 3 6 0 x
Rok 2005 ogó"em 13 21 4 12 21 9 2 x
Rok 2004 ogó"em 21 25 15 19 18 18 1 x
*Wykre$lenie na skutek po#%czenia z innym przedsi!biorstwem.
**Wznowienie dzia#alno$ci po przerwaniu procesu likwidacji.

W roku 2007 sprywatyzowano 15 przedsi'biorstw wobec 11 w 2006 r. i 37 w 2005 r.


Inwestorzy najcz'&ciej przedsi'biorstwa kupowali. Niewielkie jest zainteresowanie przejmo-
waniem przedsi'biorstw przez spó"ki z udzia"em pracowników.
Z wi'kszych przedsi'biorstw w nadzorze wojewodów w 2007 r. sprywatyzowano Ostrze-
szowskie Zak"ady Chemii Gospodarczej „Pollena" (sprzedane za 15,75 mln z"). W jednooso-
bowe spó"ki Skarbu Pa!stwa przekszta"cono Rejonowe Przedsi'biorstwo Wodoci#gów i Ka-
nalizacji w Katowicach, Zak"ady Naprawcze Przemys"u W'glowego "Remag" w Katowicach
i Korporacj' Finansowo-Przemys"ow# FS-Holding w Lublinie.

94
53 z nich skomercjalizowano w pierwszym pó#roczu 2008r.

80
Tab. 9.5. Zmiany warto&ci maj#tku przedsi'biorstw czynnych w nadzorze wojewodów w roku 2007
Suma funduszy
Suma funduszy Komercjali- Inne w%asnych
w%asnych zacja Sprzeda' Aport Leasing Likwidacja Upad%o&, 31 XII 2007
Wojewoda 31 XII 2006 (w tys. z%)
(w tys. z%)
zmniejszenie warto&ci w tys. z%.
Dolno&l#ski 148 749 0 6 292 0 0 0 0 0 150 052
Kujawsko-Pomorski 17 897 0 0 0 0 0 0 0 20 002
Lubelski 48 990 69 378 0 0 0 0 0 9 318* 45 450
Lubuski 29 169 0 0 0 0 7 504 0 0 9 546
*ódzki 79 694 1 424 0 0 2 664 0 0 0 76 652
Ma"opolski 98 507 50 702 0 0 2 189 0 0 0 46 401
Mazowiecki 427 309 16 152 0 0 0 0 0 1 268* 430 946
Opolski 4 170 4 170 0 0 0 0 0 0 0
Podkarpacki 2 538 0 0 0 0 0 0 0 2 298
Podlaski 55 903 1 867 0 0 2 789 0 0 0 44 630
Pomorski 125 500 103 853 0 0 1 860 0 0 0 25 101
+l#ski 431 120 255 310 1 372 0 0 3 863 0 0 231 540
+wi'tokrzyski 2 103 0 2 103 0 0 0 0 0 0
Warmi!sko-Mazurski 55 920 0 0 4 563 0 0 0 0 52 238
Wielkopolski 85 519 4 609 18 069 0 0 811 0 0 97 524
Zachodniopomorski 66 656 6 690 0 0 0 491 0 0 13 259
W roku 2007 X 514 155 27 836 4 563 9 502 12 669 0 10 586 1 245 639
W roku 2006 X 7 151 79 601 153 3 925 841 568 x x
W roku 2005 X 1 159 695 37 191 60 885 23 689 27 067 1 216 x x
*Warto$' maj%tku przedsi!biorstw wykre$lonych na skutek po#%czenia
Uwzgl!dniono tylko maj%tek przedsi!biorstw prowadz%cych dzia#alno$' 31 XII 2006 r. Warto$' maj%tku przedsi!biorstw obj!tych przekszta#ceniami podano wg stanu na
31 XII 2006 r.
&ród#o: Obliczenia MSP na podstawie danych urz!dów wojewódzkich i bilansów przedsi!biorstw.

81
Przedsi'biorstwa nadzorowane przez wojewodów obj'te by"y przekszta"ceniami ró$nego
rodzaju. Najwi'cej z nich zosta"o sprywatyzowanych bezpo&rednio. Oko"o 40% zaprzesta"o
dzia"alno&ci w wyniku postawienia w stan likwidacji lub upad"o&ci.
Od 2007 r. najwa$niejsz# form# przekszta"ce! sta"a si' komercjalizacja. Po komercjaliza-
cji spó"ki b'd# poddawane procedurom prywatyzacyjnym.
W ostatnich latach maleje liczba przedsi'biorstw upadaj#cych, co mo$e oznacza0, $e
podmiotów o skrajnie s"abej kondycji ekonomicznej jest ju$ niewiele. Dla przedsi'biorstw
s"abych przewiduje si' likwidacj' z przyczyn ekonomicznych. Procesy likwidacyjne, prowa-
dzone pod nadzorem wojewodów, zostan# usprawnione.
W cz'&ci przedsi'biorstw trwaj# ró$nie zaawansowane procesy prywatyzacji bezpo&red-
niej.
9.5. Przedsi+biorstwa w nadzorze Ministra Obrony Narodowej
W nadzorze Ministra Obrony Narodowej 31 grudnia 2007 pozostawa"o 10 wojskowych
przedsi'biorstw remontowo-produkcyjnych; 2 przedsi'biorstwa wydawniczo-poligraficzne i
kartograficzne; 1 wojskowe przedsi'biorstwo handlowe i 4 wojskowe biura projektów.
Zadania i kierunki restrukturyzacji przedsi'biorstw remontowo-produkcyjnych zwi#zane
s# z planami rozwoju si" zbrojnych, planem zakupów uzbrojenia, sprz'tu wojskowego, us"ug
remontowych, a tak$e z planami rozwoju systemu logistycznego Si" Zbrojnych. Zgodnie
z aktualnymi programami zostan# one skomercjalizowane 95, a dalsze przekszta"cenia b'd#
przebiega"y zgodnie z programem konsolidacji i wspierania rozwoju polskiego przemys"u
obronnego.
Skomercjalizowane przedsi'biorstwa remontowe oraz Wojskowe Biuro Projektów Bu-
dowlanych w Poznaniu i Wojskowe Zak"ady Kartograficzne pozostan# w nadzorze MON 96.
9.6. Warto*. maj(tku przedsi+biorstw pa'stwowych
Warto&0 maj#tku przedsi'biorstwa odzwierciedlaj#: fundusz za"o$ycielski, fundusz
przedsi'biorstwa, fundusz z aktualizacji wyceny 97. Fundusz za"o$ycielski przedsi'biorstwa
odzwierciedla warto&0 wydzielonej przedsi'biorstwu cz'&ci mienia pa!stwowego.
Warto&ci praw maj#tkowych Skarbu Pa!stwa odpowiada suma funduszy w"asnych.
Zgodnie z przepisami rozporz#dzenia w sprawie ewidencji maj#tku Skarbu Pa!stwa w zesta-
wieniu wykazano ksi'gow# warto&0 wk"adu za"o$ycielskiego.
Za warto&0 maj#tku przedsi'biorstwa, w którym suma funduszy w"asnych jest wielko&ci#
ujemn# (zobowi#zania przewy$szaj# warto&0 aktywów) przyj'to 0, bowiem Skarb Pa!stwa
nie ponosi odpowiedzialno&ci za zobowi#zania przedsi'biorstw pa!stwowych.

Na koniec 2007 r. "#czny maj#tek netto (warto&0 funduszy w"asnych wg stanu na koniec
roku) przedsi'biorstw pa!stwowych mia" warto&0 5 mld z". Z sumy tej 3,6 mld z". przypada"o
na Porty Lotnicze i Poczt' Polsk#). Pozosta"e 267 jednostek dysponuje maj#tkiem o warto&ci
netto 1,4 mld z". Je&li w warto&ci tej wyró$ni0 1 przedsi'biorstwo energetyki cieplnej i Przed-
si'biorstwo Obs"ugi Cudzoziemców, których "#czny maj#tek to ponad 450 mln, przedsi'bior-
stwa przywi'zienne i obronne, to oka$e si', $e na 166 jednostek o funkcjach gospodarczych
przypada "#cznie maj#tek o warto&ci netto tylko 400 mln z".
Du$ych przedsi'biorców (z zatrudnieniem ponad 250 osób) by"o tylko 29 .

95
Do 30 czerwca 2008 proces komercjalizacji zosta# zako"czony w 13 podmiotach.
96
Ustawa z dnia 7 pa(dziernika 1999 r. o wspieraniu restrukturyzacji przemys#owego potencja#u obronnego i
modernizacji technicznej Si# Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 83 poz.932 ze zm.) i ustawa z dnia
12 maja 2006 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji oraz o zmianie innych ustaw (Dz.U. Nr 107,
poz.721).Do 30 czerwca 2008 w jednoosobowe spó#ki pa"stwa przekszta#cono 13 przedsi!biorstw.
97
Ustawa z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsi!biorstw pa"stwowych (tekst jednolity
Dz. U. z 1992 r. Nr, 6 poz. 27, z pó(n. zm.).

82
Tab. 9.6. Warto&0 maj#tku netto przedsi'biorstw i banków pa!stwowych
Fundusze w%asne Fundusze
Przedsi)biorstwa pa!stwowe za%o'ycielskie
L.p. prowadz(ce dzia%alno&, 31 XII 2007 31 XII 2006 31 XII 2007
(w tys. z%)
Przedsi'biorstwa pa!stwowe, dla których organem
1 za"o$ycielskim jest Minister Skarbu Pa!stwa 73 993 112 127 48 666
Przedsi'biorstwa pa!stwowe, dla których organem
2 za"o$ycielskim jest Minister Obrony Narodowej 452 331 451 225 40 552
Przedsi'biorstwa pa!stwowe, dla których organem
3 za"o$ycielskim jest Minister Sprawiedliwo&ci 106 553 99 704 16 625
Przedsi'biorstwa pa!stwowe, dla których organem
4 za"o$ycielskim jest wojewoda 1 245 639 1 680 642 398 694
Przedsi'biorstwa pa!stwowe, dla których organem
5 za"o$ycielskim jest Minister Infrastruktury 3 136 625 3 625 503 1 162 777
Przedsi'biorstwa pa!stwowe razem 5 015 141 5 969 201 1 667 313
&ród#o: Obliczenia w#asne Ministerstwa Skarbu Pa"stwa.

83
10. INNE PA"STWOWE OSOBY PRAWNE
Pa!stwowe osoby prawne inne ni$ przedsi'biorcy wykorzystuj# oddane im mienie pa!-
stwowe w celach (niegospodarczych) okre&lonych przez ustaw', rozporz#dzenie lub statut
i w"adaj# nim pod nadzorem wskazanych w ustawie organów pa!stwa.
Mienie pa!stwowych osób prawnych jest w ca"o&ci mieniem pa!stwowym 98, a w zwi#z-
ku z tym pa!stwu przys"uguje prawo do nadzoru nad gospodark# jednostki, oraz prawo jej
zlikwidowania i przej'cia - na warunkach okre&lonych w ustawach - mienia jednostki. Szcze-
góln# form# kontroli i nadzoru Skarbu Pa!stwa nad celowo&ci# dzia"ania i gospodarno&ci#
pa!stwowych osób prawnych jest konieczno&0 uzyskiwania przez nie zgody Ministra Skarbu
Pa!stwa na rozporz#dzenie sk"adnikami aktywów trwa"ych, je$eli warto&0 rynkowa przed-
miotu rozporz#dzenia przekracza równowarto&0 kwoty 50.000 EURO 99.
W niniejszym Sprawozdaniu, zgodnie z par. 27 rozporz#dzenia w sprawie szczegó"owych
zasad ewidencjonowania maj#tku Skarbu Pa!stwa 100, za warto&0 praw maj#tkowych Skarbu
Pa!stwa przyj'to warto&0 wk"adu za"o$ycielskiego. Warto&0 ta z regu"y równa si' funduszowi
podstawowemu 101, ale w jednostkach których maj#tek netto jest mniejszy od funduszu pod-
stawowego, za aktualn# warto&0 praw maj#tkowych uznano wielko&0 funduszu w"asnego.
10.1. Pa'stwowe szko)y wy-sze
Uczelnie, pe"ni#c misj' odkrywania i przekazywania prawdy poprzez prowadzenie bada!
i kszta"cenie studentów, stanowi# integraln# cz'&0 narodowego systemu edukacji i nauki.
Uczelnia jest autonomiczna we wszystkich obszarach swojego dzia"ania na zasadach okre&lo-
nych w ustawie. W swoich dzia"aniach uczelnie kieruj# si' zasadami wolno&ci nauczania,
wolno&ci bada! naukowych oraz wolno&ci twórczo&ci artystycznej 102. Publiczne uczelnie aka-
demickie powo"ywane s# ustaw#. Publiczn# uczelni' zawodow# tworzy, znosi i "#czy Rada
Ministrów w drodze rozporz#dzenia.
Dzia"alno&0 uczelni publicznej jest finansowana z dotacji z bud$etu pa!stwa na zadania
ustawowo okre&lone oraz mo$e by0 finansowana z przychodów w"asnych.
Warto&0 mienia uczelni publicznej odzwierciedla fundusz zasadniczy.
Tab. 10.1. Maj#tek pa!stwowych szkó" wy$szych
Warto&, praw Fundusze Fundusze
Liczba maj(tkowych w%asne zasadnicze
Organ nadzoruj(cy jednostek Skarbu Pa!stwa
w tys. z%
Prezes Rady Ministrów (KSAP) 1 28 391 33 575 28 391
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego 18 398 446 413 134 398 581
Minister Obrony Narodowej 5 1 056 014 1 071 985 1 057 302
Minister Nauki i Szkolnictwa Wy$szego 95 14 318 861 14 888 599 14 328 629
Minister Infrastruktury 2 127 207 127 921 127 304
Minister Spraw Wewn'trznych i Administracji 2 83 927 84 636 83 927
Minister Zdrowia 12 4 537 874 4 566 778 4 551 421
Ogó"em 31 XII 2007 135 20 550 720 21 186 628 20 575 555
Ogó"em 31 XII 2006 131 16 735 174 17 198 052 16 925 055
&ród#o: Na podstawie bilansów jednostek na dzie" 31 XII 2007 r.

98
Art. 1a Ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnie" przys#uguj%cych Skarbowi Pa"-
stwa (Dz.U. Nr 106, poz.493 z pó(n. zm)
99
Art.5a Ustawy o zasadach wykonywania uprawnie" przys#uguj%cych Skarbowi Pa"stwa
100
Rozporz%dzenie Rady Ministrów w sprawie szczegó#owych zasad ewidencjonowania maj%tku Skarbu Pa"stwa
(Dz. U. Nr 77, poz. 864, z pó(n. zm.) wy#%cza z ewidencji maj%tek Narodowego Banku Polskiego.
101
Dla jednostek wykazuj%cych w bilansie obok funduszu podstawowego fundusz z aktualizacji wyceny uwzgl!d-
niono sum! obu tych funduszy.
102
Ustawa z dnia z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wy)szym (Dz.U. Nr 164, poz.1365 z pó(n. zm.).

84
10.2. Instytucje kultury i instytucje filmowe
Naczelne i centralne organy administracji pa!stwowej organizuj# dzia"alno&0 kulturaln#,
tworz#c pa!stwowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej dzia"alno&ci jest pod-
stawowym celem statutowym103.
Formami organizacyjnymi dzia"alno&ci kulturalnej mog# by0 w szczególno&ci: teatry,
opery, operetki, orkiestry, kina, muzea, biblioteki, domy kultury, ogniska artystyczne oraz
o&rodki bada! i dokumentacji w ró$nych dziedzinach kultury.
Organizatorami pa!stwowych instytucji kultury s# ministrowie – kultury, rolnictwa
i zdrowia 104.
Organizator zapewnia instytucji kultury &rodki niezb'dne do rozpocz'cia i prowadzenia
dzia"alno&ci kulturalnej. Instytucja kultury gospodaruje samodzielnie przydzielon# i nabyt#
cz'&ci# mienia oraz prowadzi samodzieln# gospodark' w ramach posiadanych &rodków.
Koszty bie$#cej dzia"alno&ci i zobowi#zania pokrywa z uzyskiwanych przychodów. Przycho-
dami instytucji s# wp"ywy z prowadzonej dzia"alno&ci, dotacje z bud$etu, &rodki otrzymane
od osób fizycznych i prawnych oraz z innych %róde".
Warto&0 maj#tku instytucji kultury odzwierciedla fundusz instytucji kultury, który odpo-
wiada warto&ci mienia wydzielonego instytucji i nabytego.
Pa!stwowa instytucja filmowa 105 jest powo"ana do produkcji i opracowania filmów. Or-
ganem za"o$ycielskim instytucji jest minister w"a&ciwy do spraw kultury i ochrony dziedzic-
twa narodowego. Pa!stwowa instytucja filmowa prowadzi dzia"alno&0 jako jednostka samo-
dzielna pod wzgl'dem prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno-finansowym, a jej za"oga
uczestniczy w zarz#dzaniu instytucj# wed"ug zasad okre&lonych w przepisach o samorz#dzie
za"ogi przedsi'biorstwa pa!stwowego. Podmiot prowadzi samodzielnie gospodark' finanso-
w#, pokrywaj#c z uzyskanych przychodów i dotacji koszty dzia"alno&ci i zobowi#zania. Od
dnia 19 sierpnia 2005 r., tj. od wej&cia w $ycie nowelizacji ustawy o instytucjach filmowych,
koszty dzia"alno&ci i zobowi#zania pokrywane s# wy"#cznie z uzyskiwanych przychodów.
Tab. 10.2. Maj#tek instytucji kultury i instytucji filmowych
Warto&, praw
Liczba maj(tkowych Fundusze Fundusze
Wyszczególnienie jedno- Skarbu Pa!- w%asne instytucji
stek stwa
w tys. z%
Minister Kultury i Dziedzictwa Naro-
dowego 37 1 388 038 1 405 290 1 393 753
Organizator
instytucji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi 1 2 183 2 268 2 183
kultury Minister Zdrowia 1 -4 379 -4 379 -1 641
Minister Obrony Narodowej 3 116413 118075 116 413
Instytucje kultury ogó"em 2007 42 1 502 255 1 521 254 1 510 708
Instytucje kultury ogó"em 2006 40 1 271 410 1 284 219 1 307 422
Instytucje kultury ogó"em 2005 38 976 055 1 000 832 983 091
Pa!stwowe instytucje filmowe czynne ogó"em 2007 13 54 892 60 933 56 086
Pa!stwowe instytucje filmowe czynne ogó"em 2006 13 42 431 60 972 48 489
Pa!stwowe instytucje filmowe czynne ogó"em 2005 13 56 266 61 753 62 294
&ród#o: Obliczenia Ministerstwa Skarbu Pa"stwa na podstawie bilansów jednostek na 31 XII 2007 r.

103
Ustawa z dnia 25 pa(dziernika 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu dzia#alno$ci kulturalnej (tekst jedno-
lity Dz. U. z 2001r. Nr 13, poz. 123, z pó(n. zm.).
104
Rozporz%dzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 grudnia 1998 r. w sprawie wykazu instytucji kultury wpisa-
nych do rejestrów prowadzonych przez ministrów i kierowników urz!dów centralnych, nie podlegaj%cych prze-
kazaniu jednostkom samorz%du terytorialnego ze wzgl!du na ogólnonarodowy charakter zada" przez nie wyko-
nywanych (Dz. U. Nr 148, poz. 970).
105
Ustawa z dnia 16 lipca 1987 r. pa"stwowych instytucjach filmowych (Dz. U. 2007 r. Nr 58, poz. 102). Je)eli
pa"stwowa instytucja filmowa nie zostanie zlikwidowana lub skomercjalizowana do dnia 31 grudnia 2010 r. –
podlega ona likwidacji z inicjatywy ministra w#a$ciwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.

85
Pa!stwowe instytucje filmowe mog# by0 komercjalizowane i prywatyzowane, z zastrze-
$eniem, $e prywatyzacji nie podlegaj# zasoby sztuki filmowej ani autorskie prawa maj#tkowe
do filmów wyprodukowanych do dnia 31 grudnia 1989 r. Z dniem prywatyzacji zasoby sztuki
filmowej zgromadzone w prywatyzowanej instytucji przekazywane s# nieodp"atnie Filmotece
Narodowej, a autorskie prawa maj#tkowe do filmów staj# si' nieodp"atnie w"asno&ci# Pol-
skiego Instytutu Sztuki Filmowej.
Zgodnie z obowi#zuj#c# ustaw# pa!stwowe instytucje filmowe mog# by0 likwidowane
i postawione w stan upad"o&ci. Likwidacja polega na zadysponowaniu sk"adnikami material-
nymi i niematerialnymi tej instytucji na rzecz Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej i wykre-
&leniu pa!stwowej instytucji filmowej z rejestru instytucji filmowych po zaspokojeniu lub
zabezpieczeniu wierzycieli. Wierzytelno&ci Skarbu Pa!stwa z dniem podj'cia decyzji o likwi-
dacji umarza si'.
*#czna warto&0 wk"adu Skarbu Pa!stwa w maj#tek pa!stwowych instytucji kultury i in-
stytucji filmowych wynosi 1 557 147 tys. z".
Cztery instytucje kultury nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej nadal dzia"aj#
w formie jednostek bud$etowych. Ich maj#tek uj'to w Rozdziale 7 w pozycji Ministerstwo
Obrony Narodowej.

10.3. Jednostki badawczo – rozwojowe


Jednostkami badawczo-rozwojowymi s# pa!stwowe jednostki organizacyjne: instytuty
naukowo-badawcze, o&rodki badawczo-rozwojowe, centralne laboratoria i inne jednostki or-
ganizacyjne, których podstawowym zadaniem jest prowadzenie bada! naukowych i prac ba-
dawczo-rozwojowych 106.
Przedmiot i zakres dzia"ania jednostki badawczo-rozwojowej, jej nazw' i siedzib' oraz
organ sprawuj#cy nad ni# nadzór okre&la akt o jej utworzeniu. Organ tworz#cy jednostk' ba-
dawczo-rozwojow# wyposa$a j# w &rodki niezb'dne do prowadzenia dzia"alno&ci okre&lonej
w akcie o utworzeniu jednostki.
Jednostka badawczo-rozwojowa gospodaruje samodzielnie przydzielon# i nabyt# cz'&ci#
mienia ogólnonarodowego oraz prowadzi samodzieln# gospodark' w ramach posiadanych
&rodków. Warto&0 maj#tku jednostki odzwierciedla fundusz jednostki badawczo-
rozwojowej 107.
W przypadku likwidacji jednostki jej maj#tek, po zaspokojeniu wierzytelno&ci, staje si'
w"asno&ci# Skarbu Pa!stwa, a o jego przeznaczeniu decyduje organ sprawuj#cy nadzór, po
uzgodnieniu z ministrem w"a&ciwym do spraw Skarbu Pa!stwa. Niezaspokojone zobowi#za-
nia likwidowanej jednostki obci#$aj# Skarb Pa!stwa.
Jednostka badawczo-rozwojowa mo$e podlega0 komercjalizacji i prywatyzacji. Do ko-
mercjalizacji i prywatyzacji jednostki stosuje si' przepisy o komercjalizacji i prywatyzacji
przedsi'biorstw pa!stwowych, z zastrze$eniem odpowiednich przepisów ustawy o jednost-
kach badawczo - rozwojowych. W ci#gu 2007 r. w jednoosobowe spó"ki Skarbu Pa!stwa
przekszta"ci"o si' 6 jednostek badawczo rozwojowych. Innych 10 jbr by"o w trakcie prze-
kszta"ce! – zosta"y wydane akty komercjalizacji – a podj'cie dzia"alno&ci w formie prawnej
spó"ek nast#pi"o w roku 2008.
Liczba jednostek badawczo-rozwojowych mala"a tak$e wskutek rozpocz'cia likwidacji
i procesów koncentracji – 12 jednostek nadzorowanych przez Ministra Gospodarki zosta"o
przy"#czonych do innych wi'kszych instytutów o zbli$onym profilu.

106
Ustawa z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 33,
poz. 388, z pó(n. zm.).
107
Rozporz%dzenie Ministra Nauki z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegó#owych warunków i sposobu
gospodarki finansowej jednostek badawczo – rozwojowych (Dz. U. Nr 153, poz. 1764). Fundusz jbr jest zwi!k-
szany o odpis z zysku netto a zmniejszany o straty bilansowe.

86
Tab. 10.3. Maj#tek jednostek badawczo – rozwojowych
Liczba Warto&, praw Fundusze Fundusze
Organ nadzoruj(cy jedno- maj(tkowych w%asne jednostki *
stek w tys. z%
Minister Gospodarki 80 1 494 156 1 590 660 1 518 165
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego 4 5 383 5 487 5 425
Minister Sportu i Turystyki 1 5 709 5 713 5 709
Minister Nauki i Szkolnictwa Wy$szego 2 64 228 70 008 64 228
Minister Obrony Narodowej 9 663 333 691 254 669 231
Minister Edukacji Narodowej 1 2 019 2 049 2 019
Minister Pracy i Polityki Spo"ecznej 4 32 753 34 063 32 855
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi 20 721 200 751 647 726 467
Minister Infrastruktury 11 234 013 243 598 235 639
Minister +rodowiska 5 230 180 242 330 230 267
Minister Spraw Wewn'trznych i Administracji 2 20 385 23 258 20 385
Minister Spraw Zagranicznych 3 11 626 12 077 11 946
Minister Zdrowia 16 879 387 906 566 1 019 609
Razem 158 4 364 372 4 578 710 4 541 945
Ogó"em 31 XII 2006 181 4 200 118 4 357 006 4 314 697
Ogó"em 31 XII 2005 185 4 465 452 4 645 157 4 575 684
* Warto$' funduszu podstawowego powi!kszona o wykazywane w bilansie jednostki inne fundusze.
&ród#o: Bilanse jednostek lub informacje od organów nadzoruj%cych.

10.4. Samodzielne publiczne zak)ady opieki zdrowotnej


Zak"ad opieki zdrowotnej jest wyodr'bnionym organizacyjnie zespo"em osób i &rodków
maj#tkowych utworzonym i utrzymywanym w celu udzielania &wiadcze! zdrowotnych i pro-
mocji zdrowia, a tak$e w celu prowadzenia bada! naukowych i prac badawczo-rozwojowych
lub realizacji zada! dydaktycznych i badawczych w powi#zaniu z udzielaniem &wiadcze!
zdrowotnych i promocj# zdrowia 108.
Publicznymi zak"adami opieki zdrowotnej s# te$ jednostki organizacyjne publicznej s"u$-
by krwi 109.
Prawa Skarbu Pa!stwa dotycz# samodzielnych publicznych zak"adów opieki zdrowotnej
utworzonych przez ministra lub centralny organ administracji rz#dowej albo wojewod'. Skarb
Pa!stwa przekaza" SPZOZ w nieodp"atne u$ytkowanie nieruchomo&ci i inny maj#tek.
Publiczny zak"ad opieki zdrowotnej udziela &wiadcze! zdrowotnych finansowanych ze
&rodków publicznych i samodzielnie gospodaruje przekazan# w zarz#d cz'&ci# mienia pa!-
stwowego oraz przydzielonymi &rodkami finansowymi, kieruj#c si' efektywno&ci# ich wyko-
rzystania.
Zgodnie z ustaw# warto&0 wydzielonej zak"adowi cz'&ci mienia pa!stwowego (lub ko-
munalnego) stanowi fundusz za"o$ycielski zak"adu, który zwi'kszaj# przekazane z bud$etu
pa!stwa dotacje na inwestycje i zakup wysoko specjalistycznego sprz'tu i aparatury, dotacje z
bud$etów jednostek samorz#du terytorialnego na cele rozwojowe zak"adu oraz dary maj#ce
charakter maj#tku trwa"ego lub przeznaczone na cele rozwojowe.
Tworzenie, przekszta"cenie i likwidacja pa!stwowego zak"adu opieki zdrowotnej nast'-
puje w drodze rozporz#dzenia w"a&ciwego organu administracji rz#dowej. W przypadku li-
kwidacji jego maj#tek, po zaspokojeniu wierzytelno&ci, staje si' w"asno&ci# Skarbu Pa!stwa,
a zobowi#zania i nale$no&ci staj# si' zobowi#zaniami i nale$no&ciami Skarbu Pa!stwa.

108
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zak#adach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89, z pó(n.
zm.).
109
Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej s#u)bie krwi (Dz. U. Nr 106, poz. 681, z pó(n. zm.).

87
Tab. 10.4. Maj#tek samodzielnych publicznych zak"adów opieki zdrowotnej
Warto&, wk%a- Fundusze Fundusze
Organ, du Skarbu w%asne za%o'ycielskie
który utworzy% SPZOZ Liczba zak%adów Pa!stwa
w tys. z%
Minister Spraw We- 29 (zespo"y ZOZ i Centrum
wn'trznych i AdministracjiKrwiodawstwa) 408 062 571 702 627 705

Kasa Rolniczego Ubezpie- 7 Centrów Rehabilitacji Rolni-


czenia Spo"ecznego ków i O&rodków Rehabilitacyj- 45 478 53 222 46 629
nych
Minister Obrony Narodo- 55 (szpitale ogólne, uzdrowi-
wej skowe, przychodnie, centrum 580 322 647 752 688 889
krwiodawstwa)
Minister Zdrowia 28 461 740 781 287 505 484
centra krwiodawstwa 21 166 144 430 468 170 855
inne spzoz 7 295 596 350 819 334 629
Ogó"em 31 XII 2007 119 1 495 602 2 053 963 1 868 707
Ogó"em 31 XII 2006 118 1 175 383 1 650 725 1 533 364
Ogó"em 31 XII 2005 118 1 195 220 1 462 088 1 570 502
Warto$' wk#adu maj%tkowego oznacza fundusz za#o)ycielski, a w jednostkach wykazuj%cych w bilansach
warto$' maj%tku netto ni)sz% od funduszu za#o)ycielskiego – sum! funduszy w#asnych jednostki.
&ród#o: Bilanse jednostek.
10.5. Bank Gospodarstwa Krajowego
Do zada! Banku Gospodarstwa Krajowego nale$y wspieranie rz#dowych programów
spo"eczno–gospodarczych oraz programów samorz#dno&ci lokalnej i rozwoju regionalnego,
realizowanych ze &rodków publicznych 110. Zadania te realizowane s# poprzez zarz#dzanie
dwunastoma funduszami utworzonymi, powierzonymi lub przekazanymi na podstawie
ustaw 111 i poprzez obs"ug' programów rz#dowych.
Na koniec 2007 r. BGK dysponowa" funduszami o warto&ci netto 6 949 582 tys. z%.
10.6. Agencje, fundacje, fundusze i inne pa'stwowe osoby prawne
Przedstawiane w tej cz'&ci pa!stwowe osoby prawne powo"ano ustawami dla reali-
zacji wyodr'bnionych zada! publicznych innych ni$ gospodarowanie rzeczowymi sk"adni-
kami mienia Skarbu Pa!stwa, pod wieloma wzgl'dami zbli$one do zakresu dzia"ania admini-
stracji rz#dowej. Korzystaj# one z mienia, w które zosta"y wyposa$one przez Skarb Pa!stwa,
a przychody uzyskuj# ze &rodków funduszy celowych 112 tworzonych z wp"at bud$etu pa!-
stwa, z obowi#zkowych wp"at przedsi'biorstw, innych op"at (np. koncesyjnych) lub kar, po-
mocy zagranicznej, b#d% uzyskuj# przychody z prowadzonej dzia"alno&ci. Warto&0 praw
Skarbu Pa!stwa ustalona zosta"a na podstawie warto&ci funduszy w"asnych.
Zak%ad Ubezpiecze! Spo%ecznych jest pa!stwow# jednostk# organizacyjn# posiadaj#c#
osobowo&0 prawn# powo"an# do realizacji przepisów o ubezpieczeniach spo"ecznych – usta-
lania obowi#zku ubezpiecze! i uprawnie! do &wiadcze! z ubezpiecze!, wymierzania i pobie-
rania sk"adek oraz dysponowania &rodkami finansowymi Funduszu Ubezpiecze! Spo"ecz-
nych, pa!stwowego funduszu celowego. Podstawowym %ród"em przychodów ZUS s# odpisy
z Funduszu Ubezpiecze! Spo"ecznych. Organizacj', zasady dzia"ania i finansowania Zak"adu

110
Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (Dz. U. Nr 65 poz.594, z pó(n. zm.)
111
BGK obs#uguje m.in.: Krajowy Fundusz Mieszkaniowy, Krajowy Fundusz Por!cze" Kredytowych, Fundusz
Por!cze" Unijnych, Fundusz Po)yczek i Kredytów Studenckich, windykacj! nale)no$ci Skarbu Pa"stwa z tytu#u
umów por!cze" i gwarancji.
112
Aktywa funduszy celowych nie posiadaj%cych osobowo$ci prawnej – stanowi%cych tylko wyodr!bniony rachu-
nek bankowy, którym dysponuje organ wskazany w ustawie tworz%cej fundusz – zosta#y w Sprawozdaniu potrak-
towane jako cz!$' maj%tku instytucji o których mowa w rozdziale 10.

88
Ubezpiecze! Spo"ecznych okre&la ustawa z dnia 13 pa%dziernika 1998 roku o systemie ubez-
piecze! spo"ecznych 113. Nadzór nad zgodno&ci# dzia"a! Zak"adu z obowi#zuj#cymi przepisa-
mi sprawuje Prezes Rady Ministrów.
Skarb Pa!stwa do 31 grudnia 2008 r. b'dzie przejmowa" zobowi#zania z tytu"u sk"adek
na ubezpieczenie emerytalne nieprzekazanych do otwartych funduszy emerytalnych. Przej-
mowane zobowi#zania z tego tytu"u staj# si' d"ugiem Skarbu Pa!stwa i s# zamieniane na ob-
ligacje skarbowe 114.
Fundusz Ubezpiecze! Spo%ecznych jako pa!stwowy fundusz celowy zosta" powo"any w
celu realizacji zada! z zakresu ubezpiecze! spo"ecznych. Fundusz jest podzielony na pi'0
odr'bnych funduszy: emerytalny, rentowy, chorobowy i wypadkowy oraz fundusze rezerwo-
we dla ubezpiecze! rentowych oraz chorobowego i ubezpieczenia wypadkowego. G"ównym
%ród"em przychodów FUS s# sk"adki na ubezpieczenia spo"eczne, a kosztami &wiadczenia
z ubezpieczenia. Wyp"acalno&0 &wiadcze! z ubezpiecze! spo"ecznych gwarantowana jest
przez pa!stwo. W celu zrównowa$enia wp"ywów i wydatków fundusz korzysta z dotacji bu-
d$etu pa!stwa.
ZUS jest tak$e dysponentem Funduszu Rezerwy Demograficznej, gromadz#cego &rodki
na uzupe"nienie niedoboru funduszu emerytalnego. Uruchomienie &rodków mo$e nast#pi0 nie
wcze&niej ni$ w roku 2009.
Fundusz Gwarantowanych /wiadcze! Pracowniczych posiada osobowo&0 prawn#
i jest pa!stwowym funduszem celowym. Dochodami lub przychodami Funduszu s# m.in.
sk"adki p"acone przez pracodawców. +rodki funduszu przeznacza si' na zaspokojenie rosz-
cze! pracowniczych w razie niewyp"acalno&ci pracodawcy 115. +rodkami Funduszu dysponuje
minister w"a&ciwy do spraw pracy.
Pa!stwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepe%nosprawnych 116posiada osobowo&0
prawn# i jest pa!stwowym funduszem celowym. +rodkami Funduszu dysponuje Zarz#d Fun-
duszu. Przychodami Funduszu s# wp"aty pracodawców zatrudniaj#cych co najmniej 25 pra-
cowników w przeliczeniu na pe"ny wymiar czasu pracy i nie osi#gaj#cych 6% wska%nika za-
trudnienia osób niepe"nosprawnych, wp"aty pracodawców, którzy nie wydzielili lub nie zor-
ganizowali odpowiedniego stanowiska pracy dla zatrudnionej osoby, która utraci"a zdolno&0
do pracy na dotychczasowym stanowisku wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodo-
wej, wp"aty pracodawców prowadz#cych zak"ady pracy chronionej z tytu"u zwolnie! okre&lo-
nych ustaw% o rehabilitacji zawodowej i spo#ecznej oraz o zatrudnianiu osób niepe#nospraw-
nych z podatków i op"at, dotacje z bud$etu pa!stwa oraz inne dotacje i subwencje, spadki,
zapisy i darowizny, dobrowolne wp"aty pracodawców, dochody z oprocentowania po$yczek,
dyskonto od zakupionych bonów skarbowych, odsetki od obligacji emitowanych lub gwaran-
towanych przez Skarb Pa!stwa lub Narodowy Bank Polski, oraz od lokat terminowych, do-
chody z dzia"alno&ci gospodarczej, sp"aty po$yczek wraz z oprocentowaniem, dywidendy,
odsetki od &rodków przekazywanych przez fundusz samorz#dom i podmiotom realizuj#cym
zadania zlecone oraz inne wp"aty.
Polska Akademia Nauk 117 jest pa!stwow# instytucj# naukow#. Dzia"a ona poprzez wy-
"onion# w drodze wyborów korporacj' uczonych oraz placówki naukowe. Akademia s"u$y

113
Dz. U. z 2007r. nr11, poz. 74, z pó(n. zm
114
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o przej!ciu przez Skarb Pa"stwa zobowi%za" Zak#adu Ubezpiecze" Spo#ecz-
nych z tytu#u nieprzekazanych sk#adek do otwartych funduszy emerytalnych (Dz. U. Nr 149, poz.1450 z pó(n.
zm.).
115
Ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o ochronie roszcze" pracowniczych w razie niewyp#acalno$ci pracodawcy (Dz.
U. Nr 158, poz. 1121).
116
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i spo#ecznej oraz zatrudnianiu osób niepe#no-
sprawnych. (Dz. U. Nr 123, poz. 776 , z pó(n. zm.).
117
Ustawa z dnia 25 kwietnia 1997 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. Nr 75, poz. 469, z pó(n. zm.).

89
rozwojowi nauki, jej promocji, integracji i upowszechnianiu oraz przyczynia si' do rozwoju
edukacji i wzbogacania kultury narodowej.
Mienie Akademii jest u$ytkowane przez dzia"aj#ce w jej strukturze:
" placówki naukowe, do których zalicza si' instytuty, zak"ady, centra, stacje badawcze oraz
inne jednostki naukowe prowadz#ce badania naukowe lub prace badawczo – rozwojowe,
" pomocnicze placówki naukowe: archiwa, biblioteki, muzea, stacje zagraniczne,
" domy pracy twórczej, domy zjazdów i konferencji oraz inne jednostki organizacyjne.
Wg stanu na 31 grudnia 2007 r. warto&0 netto maj#tku PAN i jej placówek naukowych
wynosi"a 496 806 tys. z%.
+rodki Narodowego Funduszu Ochrony /rodowiska i Gospodarki Wodnej, s"u$# fi-
nansowaniu ochrony &rodowiska i gospodarki wodnej w celu realizacji zasady zrównowa$o-
nego rozwoju. Przychodami Funduszu s# wp"ywy z tytu"u op"at i administracyjnych kar pie-
ni'$nych pobieranych na podstawie ustawy Prawo ochrony $rodowiska i innych przepisów
ustawowych, op"at produktowych, wp"ywy z op"at ustalanych na podstawie ustawy Prawo
geologiczne i górnicze, wp"ywy z operacji finansowych, a tak$e wp"ywy z przedsi'wzi'0 or-
ganizowanych na rzecz ochrony &rodowiska i gospodarki wodnej 118.
Do zada! Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nale$y wspieranie: in-
westycji w rolnictwie, w przetwórstwie rolno-spo$ywczym i us"ugach na rzecz rolnictwa;
przedsi'wzi'0 warunkuj#cych wykorzystanie posiadanej bazy produkcyjnej gospodarstw rol-
nych i dzia"ów specjalnych produkcji rolnej w celu rozpocz'cia, zwi'kszenia lub wznowienia
produkcji; poprawy struktury agrarnej. Agencja wspomaga realizacj' swych zada! ze &rod-
ków pochodz#cych z funduszy Unii Europejskiej oraz z innych %róde" zagranicznych, je&li
umowy mi'dzynarodowe tak stanowi# 119.
Agencja Rynku Rolnego wykonuje zadania Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europej-
skiej 120 – tzn. realizuje zadania stabilizacji rynków produktów rolnych i $ywno&ciowych oraz
administruje obrotem z zagranic# towarami rolnymi w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.
Polska Agencja Rozwoju Przedsi)biorczo&ci realizuje zadania z zakresu administracji
rz#dowej okre&lone dla niej w programach rozwoju gospodarki w zakresie wspierania rozwo-
ju ma"ych i &rednich przedsi'biorstw, eksportu, rozwoju regionalnego, wykorzystania nowych
technik i technologii, tworzenia nowych miejsc pracy, przeciwdzia"ania bezrobociu
i rozwoju zasobów ludzkich 121.
Polsk( Organizacj) Turystyczn( utworzono w celu promocji Polski w dziedzinie tury-
styki i tworzenia warunków wspó"pracy organów w"adzy publicznej z organizacjami przed-
si'biorców dzia"aj#cy w tej dziedzinie 122.
Polski Instytut Sztuki Filmowej utworzony w celu wspierania rozwoju kinematografii i
realizowania zada! z zakresu polityki pa!stwa w dziedzinie sztuki filmowej 123. Instytut pro-
wadzi samodzieln# gospodark' w ramach posiadanych &rodków, kieruj#c si' zasad# efektyw-
nego ich wykorzystania, ale nie mo$e wykonywa0 dzia"alno&ci gospodarczej. Przychodami
Instytutu s# dotacje podmiotowe z bud$etu pa!stwa, wp"aty podmiotów prowadz#cych kina

118
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony &rodowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150).
119
Ustawa dnia 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U.
z 2005 r. Nr 31, poz. 264). Ustawa ta utraci#a moc wraz uchwaleniem nowej ustawy z dnia 9 maja 2008 r o
Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa(Dz. U. Nr 98, poz. 634)
120
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych ( Dz.U.z
2007r. Nr 231, poz..1702.)
121
Ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsi!biorczo$ci (Dz. U. 2007 r.
Nr 42, poz.275).
122
Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o Polskiej Organizacji Turystycznej (Dz. U. Nr 62, poz. 689, z pó(n. zm.).
123
Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o kinematografii (Dz.U. Nr 132, poz. 1111).

90
i dystrybucj' no&ników z nagranymi na nich filmami oraz nadawców programu telewizyjne-
go, operatorów platform cyfrowych i telewizji kablowej.
Osobowo&0 prawn# maj# jednostki dozoru technicznego - Urz(d Dozoru Technicznego
i Transportowy Dozór Techniczny
Do zakresu dzia"ania UDT nale$y m.in. nadzór i kontrola przestrzegania przepisów o do-
zorze technicznym, a tak$e przepisów i zasad z zakresu bezpiecze!stwa techniki, dotycz#cych
urz#dze! technicznych, wykonywanie dozoru technicznego nad urz#dzeniami technicznymi,
w zakresie okre&lonym ustaw# UDT podlega ministrowi w"a&ciwemu do spraw gospodarki.
Do zakresu dzia"ania TDT nale$y m.in. wykonywanie dozoru technicznego nad kolejo-
wymi urz#dzeniami technicznymi, osobowymi i towarowymi kolejami linowymi oraz wyci#-
gami narciarskimi, zbiornikami, w tym cysternami wykorzystywanymi w ruchu kolejowym,
drogowym i $egludze &ródl#dowej, urz#dzeniami technicznymi na statkach morskich, ponto-
nach, dokach oraz na terenie portów i przystani morskich nad urz#dzeniami zwi#zanymi bez-
po&rednio z $eglug# morsk#, oraz wydawanie &wiadectw dopuszczenia pojazdów do przewo-
zu niektórych materia"ów niebezpiecznych, na podstawie odr'bnych przepisów. TDT podlega
ministrowi w"a&ciwemu do spraw transportu.
UDT i TDT prowadz# samodzieln# gospodark' finansow#. Przychodami UDT i TDT s#
przychody z pobieranych op"at i inne przychody. UDT i TDT 30% zysku przeznaczaj# na
wp"at' do bud$etu 124.
Do zakresu dzia"ania Polskiego Centrum Akredytacji 125 nale$y w szczególno&ci:
" akredytowanie jednostek certyfikuj#cych, jednostek kontroluj#cych oraz laboratoriów;
" sprawowanie nadzoru nad akredytowanymi jednostkami oraz akredytowanymi laborato-
riami w zakresie przestrzegania przez nie warunków akredytacji;
" prowadzenie wykazu akredytowanych jednostek oraz akredytowanych laboratoriów;
" organizowanie szkole! i prowadzenie dzia"alno&ci wydawniczej w zakresie akredytacji.
Polskie Centrum Akredytacji prowadzi samodzieln# gospodark' finansow#. Przychody
czerpie z prowadzonej dzia"alno&ci. Nadzór nad nim sprawuje minister w"a&ciwy do spraw
gospodarki.
Celem fundacji Centrum Badania Opinii Spo%ecznej 126, jest prowadzenie bada! opinii
spo"ecznej na u$ytek publiczny. Nadzór nad CBOS sprawuje Prezes Rady Ministrów.
Ustaw# szczególn# 127 ustanowiono tak$e fundacj' Zak%ad Narodowy imienia Ossoli!-
skich (Ossolineum). Celami Zak"adu jest utrzymywanie i pomna$anie zbiorów Narodowej
Biblioteki Ossolineum i Muzeum Ksi#$#t Lubomirskich, zw"aszcza w zakresie humanistyki
polskiej i s"owia!skiej, sztuki i pami#tek historycznych oraz ich opracowywanie i upo-
wszechnianie. Nadzór nad Zak"adem sprawuje minister w"a&ciwy do spraw kultury i ochrony
dziedzictwa narodowego.
124
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym. (Dz.U. Nr 122 poz.1321 z pó(n. zm.)
125
Polskie Centrum Akredytacji powsta#o 1 stycznia 2003 r. po zniesieniu Polskiego Centrum Bada" i Certyfika-
cji z cz!$ci maj%tku Polskiego Centrum Bada" i Certyfikacji oraz G#ównego Urz!du Miar. Ustawa z dnia
30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodno$ci (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087, z pó(n. zm.).
126
CBOS otrzymuje z bud)etu pa"stwa dotacje na utrzymanie, realizacj! zada" oraz na finansowanie wydaw-
nictw niekomercyjnych. O$rodek mo)e prowadzi' dzia#alno$' gospodarcz%, s#u)%c% realizacji jego celów. Usta-
wa z dnia 20 lutego 1997 r. o fundacji - Centrum Badania Opinii Spo#ecznej (Dz. U. Nr 30, poz. 163, z pó(n.
zm.)
127
Zak#ad zosta# nieodp#atnie wyposa)ony w maj%tek obejmuj%cy Zak#ad Narodowy imienia Ossoli"skich - Bi-
bliotek! Polskiej Akademii Nauk we Wroc#awiu. Zak#ad otrzymuje z bud)etu pa"stwa dotacje na realizacj! zada"
pa"stwowych i mo)e prowadzi' dzia#alno$' gospodarcz%, s#u)%c% realizacji jego celów. Ustawa z dnia 5 stycznia
1995 r. o fundacji - Zak#ad Narodowy imienia Ossoli"skich. (Dz. U. Nr 23, poz.121, z pó(n. zm.).
28 maja 2008 - zgodnie z ustaw% o fundacji - Minister Skarbu Pa"stwa po dokonaniu komercjalizacji przedsi!-
biorstwa pa"stwowego Zak#ad Narodowy imienia Ossoli"skich – Wydawnictwo przekaza# nieodp#atnie Fundacji
wszystkie udzia#y, jakie obj%# w spó#ce powsta#ej w wyniku komercjalizacji.

91
Utworzona z dniem 1 kwietnia 2007 Polska Agencja .eglugi Powietrznej 128 zapewnia
w polskiej przestrzeni powietrznej s"u$b' ruchu lotniczego oraz inne s"u$by $eglugi powietrz-
nej: s"u$b' "#czno&ci, s"u$b' nawigacji, s"u$b' dozorowania oraz s"u$b' informacji lotniczej.
,ród"ami przychodów Agencji s#: w szczególno&ci przychody z op"at za &wiadczone us"ugi
i dotacje celowe na dofinansowanie zada! w wysoko&ci ustalanej w ustawie bud$etowej.
Tab. 10.4. Maj#tek Agencji, fundacji i Funduszy
Fundusze w%asne w tys. z%
L.p. Nazwa
31 XII 2007 31 XII 2006
Fundusz Rezerwy Demograficznej
1 3 488 393 2 460 248
Zak"ad Ubezpiecze! Spo"ecznych
2 625 301 614 867
Fundusz Gwarantowanych +wiadcze! Pracowniczych
3 2 429 521 2 328 646
Pa!stwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepe"nosprawnych
4 427 072 664 852
Agencja Nieruchomo&ci Rolnych
5 89 104 88 604
Agencja Rynku Rolnego
6 141 730 -559 229
Agencja Rezerw Materia"owych
7 2 412 2522 2 262 1891
Narodowy Fundusz Ochrony +rodowiska i Gospodarki Wodnej
8 6 284 752 5 430 164
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
9 836 713 716 061
Polska Akademia Nauk (razem z placówkami naukowymi)
10 496 806 410 654
Centrum Badania Opinii Spo"ecznej
11 1 378 1 051
Zak"ad Narodowy im. Ossoli!skich
12 22 205 19 736
Polska Organizacja Turystyczna
13 31 549 31 517
Polska Agencja Rozwoju Przedsi'biorczo&ci
14 39 971 43 293
Polski Klub Wy&cigów Konnych 129
15 5 459 5 444
Polski Instytut Sztuki Filmowej
16 15 933 12 192
Polskie Centrum Akredytacji
17 5 031 3 962
Urz#d Dozoru Technicznego
18 164 189 105 786
Transportowy Dozór Techniczny
19 86 076 75 150
Polska Agencja -eglugi Powietrznej
20 495 541 -
Fundusz Ubezpiecze! Spo"ecznych (fundusz emerytalny, rento-
21 3 594 532 -2 677 246
wy, chorobowy i wypadkowy razem)*
Ogó"em 21 693 508 x
Uj!to fundacje utworzone ustawami.
* Wyp#acalno$' $wiadcze" z ubezpiecze" spo#ecznych gwarantowana jest przez pa"stwo.
1
W tym zapasy 1 754 708 tys. z#.
2
W tym zapasy 2 100 536 tys. z#.
&ród#o: Informacje organów nadzoruj%cych, na podstawie bilansów jednostek lub bilanse instytucji.
Bezpo&rednio na mocy odpowiednich powo"uj#cych je ustaw dzia"aj# tak$e:
" Narodowy Instytut Fryderyka Chopina 130,
" Polski Instytut Spraw Mi'dzynarodowych 131 prowadz#cy badania naukowe w zakresie
spraw mi'dzynarodowych.
Ich maj#tek uj'to odpowiednio w cz'&ci o instytucjach kultury i jednostkach badawczo-
rozwojowych.

128
Ustawa z dnia 8 grudnia 2006 r. o Polskiej Agencji +eglugi Powietrznej Dz.U. Nr 249 poz. 1829. Agencja
przej!#a z przedsi!biorstwa pa"stwowego "Porty Lotnicze", z mocy ustawy, sk#adniki maj%tkowe i niemaj%tkowe
tego przedsi!biorstwa, s#u)%ce dotychczas do wykonywania zada" pa"stwowego organu zarz%dzania ruchem
lotniczym przez jego jednostk! organizacyjn% - Agencj! Ruchu Lotniczego niezb!dne do realizacji zada" Agen-
cji.
129
Ustawa z dnia 18 stycznia 2001 r. o wy$cigach konnych (Dz. U. Nr 11, poz. 86, z pó(n. zm.).
130
Ustawa z dnia 3 lutego 2001 r. o ochronie dziedzictwa Fryderyka Chopina (Dz. U. Nr 16, poz. 168).
131
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o Polskim Instytucie Spraw Mi!dzynarodowych (Dz. U. Nr 156, poz. 777,
z pó(n. zm.).

92
10.7. Ustanowione ustaw( monopole
Prowadzenie dzia"alno&ci w zakresie gier liczbowych i loterii pieni'$nych stanowi mono-
pol Pa!stwa. Wykonywanie monopolu nale$y do Ministra Skarbu Pa!stwa, który, w porozu-
mieniu z Ministrem Finansów, w tym celu tworzy jednoosobowe spó"ki Skarbu Pa!stwa lub
powo"uje inne jednostki organizacyjne 132.
Zadania z tego zakresu realizuje spó"ka z ograniczon# odpowiedzialno&ci# Totalizator
Sportowy. (Polski Monopol Loteryjny w roku 2007 zosta" postawiony w stan likwidacji)
Zasoby maj#tkowe s"u$#ce wykonywaniu monopolu uj'te zosta"y w rozdziale o akcjach
i spó"kach Skarbu Pa!stwa.
10.8. O*rodki doradztwa rolniczego
O&rodki doradztwa rolniczego prowadz# doradztwo rolnicze obejmuj#ce dzia"ania w za-
kresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych oraz wiejskiego gospodarstwa domowego,
maj#ce na celu popraw' poziomu dochodów rolniczych oraz podnoszenie konkurencyjno&ci
rynkowej gospodarstw rolnych, wspieranie zrównowa$onego rozwoju obszarów wiejskich,
a tak$e podnoszenie poziomu kwalifikacji zawodowych rolników i innych mieszka!ców ob-
szarów wiejskich 133.
Jednostkami doradztwa rolniczego s#: Centrum Doradztwa Rolniczego z siedzib# w
Brwinowie podleg"e ministrowi w"a&ciwemu do spraw rozwoju wsi i 16 wojewódzkich
o&rodków doradztwa rolniczego podleg"ych wojewodom.
Jednostki doradztwa rolniczego gospodaruj# &rodkami finansowymi z dotacji bud$eto-
wych, przychodów z prowadzonej dzia"alno&ci gospodarczej i przychodów z innych %róde".
Tab. 10.5. O&rodki doradztwa rolniczego
Warto&, wk%adu Fundusz Fundusz
Nazwa/ charakterystyka Skarbu Pa!stwa w%asny jednostki
w tys. z%
Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie 9 083 9 273 9 083
16 wojewódzkich o&rodków doradztwa rolniczego
podleg"ych wojewodom 98 208 113 129 108 438

Razem 31 XII 2007 107 291 122 402 117 521


Razem 31 XII 2006 100 814 112 386 102 601
Razem 31 XII 2005 93 484 103 584 94 558
&ród#o: Obliczenia MSP na podstawie bilansów O$rodków

132
Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zak#adach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27, z pó(n. zm.).
133
Ustawa z dnia 22 pa(dziernika 2004r. o jednostkach doradztwa rolniczego (Dz. U. Nr 251, poz. 2507).

93
11. INNE SK-ADNIKI MIENIA SKARBU PA"STWA

11.1. Nale-no*ci z tytu)u zbycia i odp)atnego korzystania z mienia Skarbu Pa'stwa


Najcz'stsz# &cie$k# prywatyzacji przedsi'biorstw pa!stwowych by"o oddanie mienia
przedsi'biorstwa do odp"atnego korzystania spó"ce z udzia"em pracowników (tzw. leasing
pracowniczy). Mienie to pozostaje w"asno&ci# Skarbu Pa!stwa do chwili ca"kowitej sp"aty lub
wcze&niejszego przeniesienia w"asno&ci, a ewidencjonowane jest wed"ug warto&ci pozosta"ej
do sp"aty.
Do powstania nale$no&ci dochodzi równie$ w wyniku sprzedawania przedsi'biorstw lub
akcji na raty.
W przypadku roz"o$enia ceny sprzeda$y na raty czy te$ w przypadku oddania przedsi'-
biorstwa do odp"atnego korzystania w"a&ciwe wywi#zywanie si' inwestora ze zobowi#za!
umownych jest zabezpieczone odpowiednimi klauzulami gwarancyjnymi lub por'czeniami.
Tab. 11.1. Stan nale$no&ci z tytu"u umów zbycia mienia Skarbu Pa!stwa
Stan na koniec roku
Przedmiot umowy liczba umów nale'no&ci w tys. z%
2007 2006 2007 2006
Odp"atne korzystanie z mienia Skarbu Pa!stwa 401 538 557 512 651 750
Sprzeda$ przedsi'biorstw 106 179 188 551 206 241
Sprzeda$ akcji i udzia"ów 62 68 421 242 371 465
Ogó"em 569 785 1 167 305 1 229 456
&ród#o: Dane w#asne MSP.
W roku 2007 liczba i warto&0 niezako!czonych rozlicze! spad"a w wyniku wywi#zywa-
nia si' inwestorów z postanowie! umów.
Tab. 11.2. Struktura nale$no&ci z tytu"u umów zbycia mienia Skarbu Pa!stwa
Tytu% nale'no&ci (w tys. z%)
Przedmiot umowy raty oprocento- kary umowne,
kapita- wanie rat i odsetki i zast)p- pozosta%e
%owe odsetki stwo procesowe
Odp"atne korzystanie z mienia Skarbu Pa!stwa 334 430 123 018 39 502 60 562
Sprzeda$ przedsi'biorstw 61 455 74 034 46 438 6 624
Sprzeda$ akcji i udzia"ów 69 330 25 908 319 960 6 044
Ogó"em 465 215 222 960 405 900 73 230
&ród#o: Dane w#asne MSP
11.2. Nale-no*ci pozosta)e po zlikwidowanych jednostkach organizacyjnych
Ewidencja obejmuje nale$no&ci, nie &ci#gni'te przez syndyków i likwidatorów i przeka-
zane Ministrowi Skarbu Pa!stwa jako mienie polikwidacyjne. Dla &ci#gania tych nale$no&ci
wystawia si' wezwania do zap"aty, prowadzi korespondencj' z s#dami gospodarczymi, ko-
mornikami, syndykami i urz'dami skarbowymi, ustala si' miejsce pobytu d"u$ników.
Tab. 11.3. Nale$no&ci po zlikwidowanych jednostkach
Stan na koniec roku
Wyszczególnienie
2007 2006 2005 2004
Liczba jednostek (wykre&lonych z rejestru po 31 grudnia
1996 r.), po których pozosta"y nale$no&ci 177 175 169 159
Liczba d"u$ników 829 867 909 923
d"ugoterminowe 2 578 2 142 1 740 1 728
Nale$no&ci w tys. z"
krótkoterminowe 62 873 61 410 51 088 50 150
&ród#o: Dane w#asne MSP.
G"ówn# przyczyn# wzrostu stanu nale$no&ci w roku 2007 by" wzrost kwoty odsetek nali-
czonych d"u$nikom Skarbu Pa!stwa b'd#cych w zw"oce.

94
11.3. Mienie rzeczowe pozosta)e po zlikwidowanych jednostkach organizacyjnych
Minister Skarbu Pa!stwa wykonuje uprawnienia w stosunku do mienia pozosta"ego
po likwidacji pa!stwowej jednostki organizacyjnej. Gospodaruj# nim delegatury Ministra
Skarbu Pa!stwa 134
Mienie „polikwidacyjne” obejmuje maj#tek:
1) maj#cy bezpo&redni lub po&redni zwi#zek z prywatyzacj# w tym
- po rozwi#zanych lub wygas"ych umowach o odp"atne korzystanie z przedsi'biorstwa,
- wy"#czonym z umowy leasingowej,
- pomini'tym przy prywatyzacji bezpo&redniej,
2) pozosta"y po likwidacji lub upad"o&ci przedsi'biorstw pa!stwowych, spó"ek z udzia-
"em Skarbu Pa!stwa oraz innych pa!stwowych osób prawnych,
3) przej'ty przez Skarb Pa!stwa z innych tytu"ów (np. z tytu"u spadków i darowizn, lub
na mocy szczególnych ustaw).
Najwi'ksz# cz'&0 mienia polikwidacyjnego stanowi mienie po rozwi#zanych umowach
o oddanie przedsi'biorstwa do odp"atnego korzystania.
Zgodnie z art. 53 ust. 2 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji „w przypadku rozwi#za-
nia umowy Skarb Pa!stwa przeprowadza ponown# prywatyzacj' przedsi'biorstwa, które by"o
jej przedmiotem, albo odp"atnie zbywa przej'te sk"adniki mienia”. Prywatyzacja nast'puje
przez sprzeda$ albo przez wniesienie przedsi'biorstwa do spó"ki, w drodze przetargu lub za-
proszenia do rokowa! (art. 48 ust. 1 ustawy). Przy sprzeda$y przedsi'biorstwa w trybie „po-
nownej prywatyzacji” inwestorzy mog# skorzysta0 z ulg i preferencji wynikaj#cych z proce-
dur prywatyzacyjnych, w tym zw"aszcza z mo$liwo&ci roz"o$enia p"atno&ci na raty.
Maj#tek przejmowany po likwidacji z przyczyn ekonomicznych i upad"o&ci podmiotów
stanowi niewielki odsetek mienia polikwidacyjnego i nie przedstawia realnej warto&ci zbyw-
czej lub aportowej poniewa$ najatrakcyjniejsze sk"adniki maj#tkowe zosta"y ju$ up"ynnione
przez syndyków i likwidatorów. Do Skarbu Pa!stwa zwracane s#: zasiedlone mieszkania,
nieu$ytki, grunty do rekultywacji, nieruchomo&ci o nieuregulowanym stanie prawnym, rza-
dziej nieruchomo&ci z infrastruktur# o charakterze nieprodukcyjnym, które mog# by0 wyko-
rzystane do realizacji celów publicznych.
Najcz'stszym kierunkiem zadysponowania tego typu mienia jest przekazanie - na pod-
stawie art. 57 ustawy o gospodarce nieruchomo$ciami - do zasobu nieruchomo&ci Skarbu
Pa!stwa, którym gospodaruje starosta wykonuj#cy zadania zlecone z zakresu administracji
rz#dowej w drodze decyzji organizacyjnej Ministra Skarbu Pa!stwa.
Skarb Pa!stwa, przejmuje maj#tek tytu"em spadków i darowizn w sytuacji, gdy nie da si'
ustali0 miejsca ostatniego zamieszkania spadkodawcy na terenie Polski lub ostatnie miejsce
zamieszkania spadkodawcy znajdowa"o si' za granic#. Skarb Pa!stwa jest spadkobierc# usta-
wowym dochodz#cym do dziedziczenia w ostatniej kolejno&ci. Nie mo$e on spadku odrzuci0,
a spadek uwa$a si' za przyj'ty z dobrodziejstwem inwentarza. Dyrektor Delegatury Ministra
Skarbu Pa!stwa jest w"a&ciwy do zagospodarowania sk"adników spadku, takich jak. m.in.
spó"dzielcze prawa do lokalu oraz warto&ci niematerialne i prawne 135.
Do zbywania poszczególnych sk"adników mienia (sprzeda$ lub wniesienie do spó"ek
„w cz'&ciach”) maj# zastosowanie ogólne przepisy reguluj#ce rozporz#dzanie mieniem Skar-
bu Pa!stwa. Do nieruchomo&ci stosuje si' ustaw! o gospodarce nieruchomo$ciami wraz z

134
Art.2 ust.5 lit.a Ustawy z dnia 8 sierpnia 1996r. o zasadach wykonywania uprawnie" przys#uguj%cych Skar-
bowi Pa"stwa (Dz.U. Nr 106, poz.493, z pó(n. zm)
135
Reprezentantem SP w#a$ciwym post!powaniach dotycz%cych zagospodarowania maj%tku spadkowego,
w przypadku ustawowego dziedziczenia, jest: naczelnik w"a&ciwego urz'du skarbowego - je)eli w sk#ad spadku
przypadaj%cego Skarbowi Pa"stwa wchodz% ruchomo$ci, w"a&ciwy Starosta - je)eli w sk#ad spadku wchodz%
nieruchomo$ci, w"a&ciwy konsul - je)eli spadek znajduje si! poza granicami Polski.

95
wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi. Rzeczy ruchome, pojedyncze sk"adniki
maj#tkowe, zbywane s# na podstawie przepisów kodeksu cywilnego np. dotycz#cych aukcji.
Zasoby. Warto&, i struktura
Na koniec 2007 r. w dyspozycji Ministra Skarbu Pa!stwa pozosta"o mienie „polikwida-
cyjne” o warto&ci ok. 37 mln z% 136. Zasoby mienia tej kategorii systematycznie malej#.
Tab. 11.4. Warto&0 mienia w uk"adzie Delegatur MSP
Warto&, na 1 I 2006 r. Warto&, na 31 XII 2006 Warto&, na 31 XII 2007
Delegatura
w tys. z%
Bia"ystok 3 0 0
Ciechanów 0 160 0
Gda!sk 6 871 4 127 4 138
Katowice 4 035 1 227 644
Kielce 0 0 0
Kraków 626 1 236 1 549
Lublin 10 204 3 640 7 698
*ód% 5 223 10 252 2 810
Pozna! 9 040 11 982 12 117
Rzeszów 11 390 5 832 144
Szczecin 35 527 2 019 1 283
Toru! 606 1 240 645
Wroc"aw 33 304 8 421 5683
Razem 116 829 50 136 36 710

W strukturze mienia pozostaj#cego w gestii MSP dominuj# nieruchomo&ci – trudno zby-


walne grunty, budynki i budowle.
Tab. 11.5. Mienie polikwidacyjne w uk"adzie rodzajowym
Grupa rodzajowa Warto&, w tys. z%
2007 2006 2005
I. Warto&ci niematerialne i prawne 23 23 28
II. Grunty 16 902 26 371 48 729
II. Budynki, lokale i obiekty in$ynierii l#dowej i wodnej 11 838 17 063 54 968
II. Urz#dzenia techniczne i maszyny 1 265 1 607 4 615
II. +rodki transportu 180 655 918
II. Inne &rodki trwa"e 101 125 422
III. Warto&0 aktywów obrotowych 0 27
IV. Inne sk"adniki rzeczowe, w tym wyposa$enie 6 401 17 1 298
Sk"adniki obj'te wspóln# wycen# 4 275 5 824
Razem 36 710 50 136 116 829
Dane w#asne MSP
11.4. Wierzytelno*ci Skarbu Pa'stwa i ich zabezpieczenia
Wierzytelno*ci powsta"e z tytu"u sp"aty ze &rodków bud$etu pa!stwa gwarantowanych
i por'czonych kredytów bankowych (w mln z")
Stan na
Wyszczególnienie
31.12.2007 31.12.2006 31.12.2005
kwota wierzytelno&ci g"ównej Skarbu Pa!stwa 538,2 1 145,3 1 045,3
kwota odsetek ustawowych 372,4 584,4 558,6
Razem 910,6 1 729,7 1 603,9

136
Dla celów ewidencji i okre$lenia warto$ci sk#adników mienia „polikwidacyjnego” przyjmuje si! warto$'
oszacowania przez rzeczoznawców maj%tkowych.

96
Skarb Pa!stwa, reprezentowany przez Ministra Finansów, na zabezpieczenie wierzytel-
no&ci Skarbu Pa!stwa 137 z tytu"u por'cze! i gwarancji udzielonych za zobowi#zania PKP
S.A., na podstawie art. 32 ust. 15 ustawy z dnia 8 wrze&nia 2000 r. o komercjalizacji, restruk-
turyzacji i prywatyzacji przedsi'biorstwa pa!stwowego „Polskie Koleje Pa!stwowe” prze-
w"aszczy" akcje lub udzia"y w spó"kach zale$nych PKP S.A. W dniu 31 grudnia 2007 roku
Skarb Pa!stwa posiada" przew"aszczone akcje lub udzia"y w 14 spó"kach zale$nych PKP S.A.
Zgodnie z zawartymi umowami prawa i obowi#zki zarówno maj#tkowe jak i korporacyjne w
tych spó"kach (wykonywanie prawa g"osu, podzia" zysku) przys"uguj# Polskim Kolejom Pa!-
stwowym S.A.
11.5. Nale-no*ci z tytu)u gwarantowanych przez Skarb Pa'stwa ubezpiecze' eksporto-
wych
31 XII 2007 31 XII 2006 31 XII 2005
Wyszczególnienie
stan w mln z%
Stan &rodków na rachunku Skarbu Pa!stwa "Interes naro-
dowy" w KUKE S.A. 116,4 105,3 49,2
Nale$no&ci Skarbu Pa!stwa z tytu"u po$yczek udzielonych
KUKE S.A. na wyp"at' gwarantowanych przez Skarb Pa!-
stwa odszkodowa! i kwot gwarancji ubezpieczeniowych 40,7 45,8 52,4
(razem z odsetkami niewymagalnymi)
Dane Ministerstwa Finansów
11.6. Nale-no*ci zagraniczne Skarbu Pa'stwa
Na nale$no&ci te sk"adaj# si': kredyty rz#dowe, nale$no&ci z tytu"u sald na rachunkach
bankowych w jednostkach rozliczeniowych, scedowane na rz#d RP zobowi#zania rz#dów
pa!stw trzecich wobec polskich przedsi'biorstw, powsta"e w wyniku niewykonania przez
zagranicznych partnerów umów handlowych lub ubezpieczeniowych, a tak$e zobowi#zania
polskich przedsi'biorstw, których d"ugi wobec partnerów zagranicznych zosta"y sp"acone
przez Skarb Pa!stwa.
Tab. 11.6. Nale$no&ci zagraniczne Skarbu Pa!stwa
Suma nale'no&ci w mln z%
Rodzaj nale'no&ci
31 XII 2007 31 XII 2006
Kredyty udzielone przez rz#d RP w walutach wymienialnych
(Syria, Jemen, Wietnam, Chiny, Serbia i Czarnogóra, Angola, Indonezja, 3 851,8 4 277,6
Uzbekistan, Czarnogóra, Irak, Mozambik, Sudan)
Kredyty udzielone przez rz#d RP w walutach niewymienialnych (Kuba) 0,4 0,4
Nale$no&ci z tytu"u sald na rachunkach bankowych (Irak, Tunezja, Syria,
Kuba, Mongolia, Albania, Kambod)a, Korea) 28,5 32,6

Nale$no&ci zaleg"e Skarbu Pa!stwa od polskich przedsi'biorstw z tytu"u


rozlicze! z Mi'dzynarodowym Bankiem Inwestycyjnym w Moskwie 104,4 111,7

&ród#o: Informacja Ministerstwa Finansów.

137
Sk#adnikiem mienia Skarbu Pa"stwa s% wierzytelno$ci (nale)no$ci), a nie papiery warto$ciowe czy rzeczy
stanowi%ce zabezpieczenie. Z tytu#u przew#aszczenia Skarb Pa"stwa nie wykonuje uprawnie" w#a$cicielskich.

97
12. OBCI#.ENIA PUBLICZNOPRAWNE I ZOBOWI#ZANIA
SKARBU PA"STWA

12.1. Zasoby maj(tkowe s)u-(ce realizacji zada' publicznych pa'stwa


Cz'&0 zasobów maj#tkowych Skarbu Pa!stwa s"u$y realizacji zada! z zakresu sprawo-
wania w"adzy publicznej.
Tak# rol' wg stanu prawnego na 31 grudnia 2007roku pe"ni#:
1. maj#tek rzeczowy i &rodki finansowe pa!stwowych jednostek i zak"adów bud$etowych;
2. zasoby maj#tku podmiotów o zadaniach niegospodarczych utworzonych ustawami (Lasów
Pa!stwowych, agencji i funduszy, o których by"a mowa w rozdzia"ach 7 i 10), a równie$
niektórych w formie prawnej przedsi'biorców – przedsi'biorstw, banków i spó"ek, na któ-
re ustawy nak"adaj# szczególne obowi#zki o charakterze publicznym;
3. prawa udzia"owe w spó"kach wykorzystywane w polityce rz#du i Ministra Skarbu Pa!stwa
dla realizacji celów publicznych dzi'ki zachowaniu przez Skarb Pa!stwa pozycji w"a&ci-
ciela decyduj#cego o przekszta"ceniach w"asno&ciowych albo dzi'ki posiadaniu szczegól-
nych praw korporacyjnych pozwalaj#cych wywiera0 wp"yw na kluczowe decyzje spó"ki;
4. zasoby (rezerwy w akcjach i udzia"ach) przeznaczone na zaspokojenie roszcze! z tytu"u
por'cze! i gwarancji Skarbu Pa!stwa oraz na nieodp"atne udost'pnienie uprawnionym;
5. okre&lone cz'&ci przychodów z prywatyzacji lub zbywania sk"adników maj#tku przezna-
czone na finansowanie zada! ustawowych.
12.2. Zadania publiczne podmiotów gospodarczych
12.2.1. Zadania realizowane na podstawie ustaw
Przepisy ustawowe ustanawiaj#c zadania publiczne okre&laj# nazw', form' prawn#
i przedmiot dzia"alno&ci podmiotu powo"anego do realizacji zada!. Niekiedy ustawy okre&laj#
minimalny udzia" Skarbu Pa!stwa w kapitale zak"adowym i dopuszczalny udzia" innych ak-
cjonariuszy. Podmioty te z regu"y mog# prowadzi0 inn# zarobkow# dzia"alno&0 gospodarcz#,
je$eli nie pozostaje ona w sprzeczno&ci z zadaniami okre&lonymi w ustawie.
Takie szczególne zadania wykonuj#:
" Zarz(dy portów o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej (Gda!sk,
Gdynia, Szczecin i /winouj&cie) - spó"ki akcyjne, w których Skarb Pa!stwa ma co naj-
mniej po 51% akcji i sumy g"osów – utworzone przez ustaw' o portach i przystaniach
morskich w celu zarz#dzania gruntami i infrastruktur# portow# 138;
" Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A. - jednoosobowa spó"ka
akcyjna Skarbu Pa!stwa, która organizuje oraz inspiruje przedsi'wzi'cia zwi'kszaj#ce za-
interesowanie podmiotów zagranicznych inwestowaniem kapita"u w Polsce;
" Telewizja Polska S.A., Polskie Radio S.A. i regionalne rozg%o&nie radia publicznego –
wykonuj#ce zadania jednostek publicznej radiofonii i telewizji i realizuj#ce misj' pu-
bliczn#, które mog# dzia"a0 wy"#cznie w formie jednoosobowych spó"ek Skarbu Pa!-
stwa 139;
138
Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 967, z
pó(n. zm.). Poza Skarbem Pa"stwa akcjonariuszami Zarz%dów tych portów mog% by' jedynie odpowiednie gmi-
ny. Przekszta#cenia w#asno$ciowe tych spó#ek b!d% polega' na udost!pnianiu akcji uprawnionym pracowników
i sprzeda)y akcji spó#ek $wiadcz%cych us#ugi portowe. „Strategia rozwoju portów morskich do 2015 roku”
przewiduje sukcesywne wykupywanie gruntów usytuowanych w granicach portów ze $rodków bud)etu i przeka-
zywanie ich spó#kom Skarbu Pa"stwa zarz%dzaj%cymi portami. „Strategia...” dopuszcza tak)e przej!cie upraw-
nie" Ministra Skarbu Pa"stwa w zakresie praw z akcji podmiotów zarz%dzaj%cych portami morskimi przez mini-
stra w#a$ciwego do spraw gospodarki morskiej. Trzema innymi portami morskimi zarz%dzaj% spó#ki powo#ane
przez w#a$ciwe gminy.
139
Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531, z pó(n. zm.).

98
" Polskie Linie Kolejowe S.A., zarz#dzaj#ce liniami kolejowymi oraz pozosta"# infrastruk-
tur# kolejow# okre&lon# w przepisach o transporcie kolejowym,
" Korporacja Ubezpiecze! Kredytów Eksportowych S.A., która prowadzi dzia"alno&0
w zakresie ubezpiecze! eksportowych gwarantowanych przez Skarb Pa!stwa 140;
" Polski Rejestr Statków S.A. – dzia"aj#cy na rzecz bezpiecze!stwa statków i ochrony &ro-
dowiska morskiego, prowadz#cy rejestr statków 141;
" Krajowy Depozyt Papierów Warto&ciowych S.A., do którego nale$y prowadzenie depo-
zytu papierów warto&ciowych, prowadzenie rozlicze! i rozrachunku transakcji w papie-
rach warto&ciowych, prowadzenie systemu zabezpieczania p"ynno&ci rozlicze! oraz wy-
konywanie czynno&ci w zakresie prowadzenia systemu rejestracji, rozlicze! i rozrachunku
instrumentów finansowych nieb'd#cych papierami warto&ciowymi 142,
" PPUP Poczta Polska b'd#ca – wed"ug stanu prawnego z 31 grudnia 2007 r. - z mocy
ustawy pa!stwowym przedsi'biorstwem u$yteczno&ci publicznej powo"anym do prowa-
dzenia dzia"alno&ci gospodarczej w zakresie us"ug pocztowych, przy czym ma zapewni0
bie$#ce, nieprzerwane zaspokajanie potrzeb w tym wzgl'dzie 143;
" PP Porty Lotnicze, utworzone ustaw# jako przedsi'biorstwo pa!stwowe, &wiadcz#ce
us"ugi dla przewo%ników lotniczych i pasa$erów oraz zobowi#zane do wykonywania
czynno&ci zleconych w zakresie kierowania, kontroli, nadzoru, zabezpieczenia i obs"ugi
ruchu lotniczego 144;
" Agencja Rozwoju Przemys%u S.A. wykonuj#ca zadania ustalone m.in. w ustawach o re-
strukturyzacji finansowej przedsi'biorstw i banków, wspierania restrukturyzacji przemy-
s"owego potencja"u obronnego, restrukturyzacji hutnictwa $elaza i stali, ró$nych przepi-
sach o udzielaniu pomocy na ratowanie i na restrukturyzacj' przedsi'biorców 145. Zgodnie
ze statutem ARP przedmiotem dzia"alno&ci spó"ki jest m.in.:
" wspieranie procesów restrukturyzacji przedsi'biorców, mi'dzy innymi w ramach
pomocy finansowej, szkoleniowej i organizacyjnej; prowadzenie prac w zakresie wyko-
rzystania &rodków finansowych pochodz#cej ze %róde" zagranicznych, przeznaczonych na
restrukturyzacj' i dofinansowanie przedsi'biorców, udzielanie po$yczek, zapewnienie
d"ugoterminowego finansowania dzia"alno&ci przemys"owej, faktoring;
" doradztwo w zakresie prowadzenia dzia"alno&ci gospodarczej i zarz#dzania, pe"nie-
nie funkcji inwestora w odniesieniu do restrukturyzuj#cych si' przedsi'biorców; udzia"

140
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Pa"stwa ubezpieczeniach eksportowych (tekst
jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 59, poz. 609). Limit, którego nie mog% przekroczy' #%czne zobowi%zania Korporacji
z tytu#u gwarantowanych przez Skarb Pa"stwa ubezpiecze" eksportowych oraz gwarancji ubezpieczeniowych, a
tak)e przewidywane na dany rok wyp#aty ze $rodków bud)etu pa"stwa okre$la ustawa bud)etowa.
141
Ustawa z dnia 26 pa(dziernika 2000 r. o Polskim Rejestrze Statków (Dz. U. Nr 103, poz. 1098, z pó(n. zm.);
Skarb Pa"stwa mo)e zby' do 51% akcji PRS S.A.
142
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1583, z pó(n. zm..).
143
Ustawa z dnia 30 lipca 1997 r. o pa"stwowym przedsi!biorstwie u)yteczno$ci publicznej „Poczta Polska”
(Dz. U. Nr 106, poz. 675, z pó(n. zm.). 26 czerwca 2008 r. Sejm uchwali# ustaw! o komercjalizacji Poczty Pol-
skiej. Nowa spó#ka przejmie prawa i zobowi%zania przedsi!biorstwa. Komercjalizacja ma zosta' przeprowadzo-
na w ci%gu 12 miesi!cy od dnia wej$cia w )ycie ustawy.
144
Ustawa z dnia 23 pa(dziernika 1987 r. o przedsi!biorstwie pa"stwowym „Porty Lotnicze” (Dz. U. Nr 33, poz.
185, z pó(n. zm). Wg ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o Polskiej Agencji +eglugi Powietrznej (Dz. U. Nr 249,
poz. 1829) Agencja przejmuje z przedsi!biorstwa "Porty Lotnicze", sk#adniki maj%tkowe i niemaj%tkowe tego
przedsi!biorstwa, s#u)%ce dotychczas do wykonywania zada" pa"stwowego organu zarz%dzania ruchem lotni-
czym.
145
M.in. Ustawa z dnia 30 pa(dziernika 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsi!biorców o szczególnym znacze-
niu dla rynku pracy (Dz.U. Nr 213 poz.1800, z pó(n. zm.). ARP S.A. realizuje tak)e zadania restrukturyzacyjne
okre$lone przez rz%dowe programy strategiczne, w tym Strategia dla sektora stoczniowego z sierpnia 2006 r.
Na dzie" 31 XII 2007 r. portfel kapita#owy ARP S.A. sk#ada# si! ze 132 spó#ek, a warto$' nominalna akcji lub
udzia#ów posiadanych przez Agencj! wynosi#a 1 602 mln z#.

99
w procesach przekszta"ce! przedsi'biorstw pa!stwowych, zarz#dzanie mieniem i udzia-
"ami Skarbu pa!stwa i innych pa!stwowych osób prawnych na zlecenie; wykonywanie na
zlecenie praw z akcji i udzia"ów w spó"kach kapita"owych; udzia" w tworzeniu przez or-
gany pa!stwowe oraz samorz#dowe rozwi#za! prawnych i instytucjonalnych dla dalszej
transformacji gospodarki, organizowanie specjalnych stref ekonomicznych, centrów in-
nowacji, parków przemys"owych i technologicznych;
" Bank Gospodarstwa Krajowego, b'd#cy z mocy ustawy 146 bankiem pa!stwowym, do
którego nale$y wspieranie rz#dowych programów spo"eczno – gospodarczych oraz pro-
gramów samorz#dno&ci lokalnej i rozwoju regionalnego, realizowanych ze &rodków pu-
blicznych. Bank wykonuje czynno&ci zlecane przez Ministra Finansów i inne zadania po-
wierzone lub przekazane wynikaj#ce z ustaw i umów zawieranych z ministrami 147. Bank
specjalizuje si' w obs"udze sektora publicznego, krajowego i zagranicznego d"ugu pu-
blicznego, finansowaniu du$ych projektów inwestycyjnych, budownictwa mieszkaniowe-
go, dzia"alno&ci por'czeniowo-gwarancyjnej, wspierania eksportu;
" Polska Agencja Prasowa S.A. - publiczna agencja prasowa, zobowi#zana mi'dzy innymi
do upowszechniania stanowiska naczelnych organów pa!stwa 148;
" Totalizator Sportowy Sp. z o.o. wykonuj#cy monopol pa!stwa w zakresie gier liczbo-
wych i loterii pieni'$nych 149;
" podmioty zarz(dzaj(ce specjalnymi strefami ekonomicznymi – spó"ki, w stosunku do
których Skarb Pa!stwa albo samorz#d województwa posiada wi'kszo&0 g"osów, które
mog# by0 oddane na walnym zgromadzeniu lub zgromadzeniu wspólników, oraz jest
uprawniony do powo"ywania i odwo"ywania wi'kszo&ci cz"onków ich zarz#dów 150;
" zak%ady lecznictwa uzdrowiskowego o szczególnym znaczeniu dla lecznictwa uzdrowi-
skowego w Polsce prowadzone w formie jednoosobowych spó"ek Skarbu Pa!stwa, które
nie b'd# podlega0 prywatyzacji 151;
" spó"ki z ograniczon# odpowiedzialno&ci# utworzone przez Skarb Pa!stwa w celu przygo-
towania i wykonania przedsi'wzi'0 Euro 2012 152.

146
Ustawa z 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego (Dz. U. Nr 65, poz. 594, z pó(n. zm).
147
BGK obs#uguje m.in. Krajowy Fundusz Mieszkaniowy, Krajowy Fundusz Por!cze" Kredytowych, Fundusz
Po)yczek i Kredytów Studenckich, rachunek rezerw por!czeniowych, windykacj! nale)no$ci Skarbu Pa"stwa
z tytu#u umów por!cze" i gwarancji.
148
Ustawa z dnia 31 lipca 1997 r. o Polskiej Agencji Prasowej (Dz. U. Nr 107, poz. 687, z pó(n. zm). W PAP
S.A. Skarb Pa"stwa ma zachowa' co najmniej 51% akcji.
149
Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zak#adach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27, z pó(n. zm.).
Dzia#alno$' na podstawie przepisów ustawy prowadzi# równie) Polski Monopol Loteryjny sp. z o.o, znajduj%cy
si! obecnie w likwidacji.
150
Ustawa z dnia 20 pa(dziernika 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych.(Dz. U. 2007 r. Nr 42, poz.274)
Uprawnienia przys#uguj%ce Skarbowi Pa"stwa, w odniesieniu do spó#ek zarz%dzaj%cych specjalnymi strefami
ekonomicznymi, z wy#%czeniem spó#ek, w których Skarb Pa"stwa posiada 100 % akcji lub udzia#ów, wykonuje
minister w#a$ciwy do spraw gospodarki.
151
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowi-
skowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. Nr 167, poz.1399, z pó(n. zm), art. 64.
Obecna strategia zak#ada, )e wi!kszo$' uzdrowisk pozostanie pa"stwowa. Spó#ki podzielono na trzy grupy: wy-
#%czone z prywatyzacji (grupa I), przeznaczone do sprzeda)y z zachowaniem przez Skarb Pa"stwa wi!kszo$cio-
wego pakietu akcji przez co najmniej 5 lat (grupa II) oraz przeznaczone do prywatyzacji (grupa III).
Do I grupy (Rozporz%dzenie Ministra Skarbu Pa"stwa z dnia 20 lipca 2007 r.w sprawie wykazu zak#adów lecz-
nictwa uzdrowiskowego prowadzonych w formie jednoosobowych spó#ek Skarbu Pa"stwa, które nie b!d% podle-
ga' prywatyzacji (Dz.U. Nr 146, poz.1026) zalicza si!: Zespó# Uzdrowisk K#odzkich, Busko-Zdrój, L%dek-
D#ugopole, Cieplice, uzdrowiska w Ciechocinku, Inowroc#awiu, Ko#obrzegu, Krynicy, Rymanowie-Zdroju, *wi-
nouj$ciu, Ustroniu, Polanicy, w Szczawnie-Zdroju, w Konstancinie-Jeziornie i *wieradowie. Do II grupy trafi#y
o$rodki w Po#czynie, Hory"cu, Iwoniczu, Rabce i Wysowej.
152
Ustawa z dnia 7 wrze$nia 2007 r. o przygotowaniu fina#owego turnieju Mistrzostw Europy w Pi#ce No)nej
UEFA EURO 2012 (Dz.U. Nr 173, poz.1219)

100
12.2.2. Decyzje w)a*cicielskie na rzecz bezpiecze'stwa i obronno*ci pa'stwa
Opracowana w Ministerstwie Gospodarki Strategia konsolidacji i wspierania rozwoju
polskiego przemys#u obronnego w latach 2007 - 2012 przewiduje koncentracj' przedsi'-
biorstw przemys"u obronnego w ramach grupy kapita"owej — Bumar SA. Obejmie ona kolej-
ne spó"ki sektora, dla których organem nadzoru jest Minister Obrony Narodowej. Przewidy-
wana jest równie$ konsolidacja niektórych o&rodków badawczo–rozwojowych funkcjonuj#-
cych w obszarze bezpiecze!stwa i obronno&ci pa!stwa.
Podmioty nie obj'te konsolidacj# b'd# prywatyzowane.
12.2.3. Bezpiecze'stwo energetyczne w polityce w)a*cicielskiej
Sektor elektroenergetyczny
Zgodnie z Programem dla elektroenergetyki przyj'tym przez Rad' Ministrów 28 marca
2006 r. - w roku 2007 zako!czona zosta"a konsolidacja sektora w czterech grupach kapita"o-
wych skupiaj#cych producentów i sprzedawców energii (a tak$e kopalnie w'gla kamiennego
i brunatnego, które wchodzi"y ju$ wcze&niej do holdingu BOT Górnictwo i Energetyka S.A.
oraz Po"udniowego Koncernu Energetycznego S.A):
Polska Grupa Energetyczna S.A.;
TAURON – Polska Energia S.A.;
ENERGA S.A.;
ENEA S.A.
Równocze&nie dokonano wydzielenia operatora systemu przesy"owego (PSE Operator
S.A.) i przekazano na jego rzecz maj#tek sieci przesy"owych, a równolegle z procesem kon-
solidacji spó"ek energetycznych wyodr'bniono operatorów systemów dystrybucyjnych, co ma
podstawowe znaczenie dla prawid"owego funkcjonowania sektora zgodnie z wymogami
wspólnotowymi i w sposób zasadniczy przes#dza o kszta"cie struktury w"a&cicielskiej w elek-
troenergetyce.
W Programie prywatyzacji na lata 2008-2011 na lata 2008 - 2009 zaplanowano emisj'
akcji spó"ek energetycznych i ich sprzeda$ w ofercie publicznej, a w latach 2009 - 2011 akcje
od Skarbu Pa!stwa b'd# mogli kupi0 inwestorzy. Intencj# rz#du jest pe"na prywatyzacja – tzn.
przej'cie przez inwestorów kontroli - dwóch mniejszych grup, czyli ENERGI S.A. i ENEI
S.A..
Przysz"o&0 sektora w perspektywie d"ugofalowej, w tym udzia" inwestorów w Polskiej
Grupie Energetycznej S.A. i TAURONIE S.A. okre&li projekt polityki energetycznej opraco-
wywany przez Ministra Gospodarki jako dokument „Polityka energetyczna Polski do 2030 r.”
Sektor górnictwa w)gla kamiennego
Przyj'ta przez Rad' Ministrów „Strategia dzia"alno&ci górnictwa w'gla kamiennego w
Polsce w latach 2007 - 2015” za kluczowy cel polityki Pa!stwa w stosunku do sektora
uznaje zapewnienie bezpiecze!stwa energetycznego kraju poprzez zaspokojenie krajowe-
go zapotrzebowania na w'giel kamienny, który stanowi 55% no&ników do produkcji ener-
gii elektrycznej.
W uzasadnionych ekonomicznie przypadkach i po uzgodnieniach ze stron# spo"eczn#
mo$liwe b'dzie tworzenie grup kapita"owych spó"ek w'glowych, spó"ek produkuj#cych ener-
gi' i sieci przesy"owych.
Zasadno&0 prywatyzacji b'dzie uzgadniana odr'bnie dla ka$dej spó"ki ze stron# spo-
"eczn#. W razie ewentualnej prywatyzacji Skarb Pa!stwa utrzyma pod kontrol# pakiet wi'k-
szo&ciowy. Proces prywatyzacji b'dzie prowadzony przez gie"d' w celu pozyskania kapita"ów
na rozwój i modernizacj' prywatyzowanej spó"ki.

101
Okres sp"aty 1,6 mld z" starych d"ugów wobec ZUS przej'tych po by"ych spó"kach w'-
glowych zosta" wyd"u$ony do 2015 roku 153.
Sektor gazowniczy
Wed"ug Polityki dla przemys#u gazowego opracowanej przez Ministra Gospodarki 154,
przyj'tej przez Rad' Ministrów w dniu 20 marca 2007 r. Skarb Pa!stwa pozostanie 100%
akcjonariuszem Gaz System S.A.
Zgodnie z zapisami „Polityki dla przemys"u gazu ziemnego” zaktualizowanej 11 czerwca
2008 r. dywidenda Skarbu Pa!stwa z zysku PGNiG za rok 2007 i 2008b'dzie mia"a form'
rzeczow#, a Skarb Pa!stwa podwy$szy kapita" zak"adowy spó"ki OGP Gaz-System S.A. po-
przez wniesienie do niej aktywów przesy"owych otrzymanych w drodze dywidendy.
PGNiG S.A. w najkrótszym mo$liwym terminie dokona zbycia na rzecz OGP Gaz-
System S.A. aktywów przesy"owych b'd#cych w"asno&ci# spó"ki, obj'tych umow# leasingo-
w# i nie wchodz#cych w sk"ad dywidendy rzeczowej za lata 2007 i 2008
Dokonano restrukturyzacji grupy kapita"owej PGNiG integruj#c obrót gazem – tak hur-
towy jak detaliczny - w PGNiG S.A. i przekszta"caj#c regionalne spó"ki gazownictwa w ope-
ratorów systemu dystrybucji.

Po zaktualizowaniu Polityki... w dniu 11 czerwca 2008 r. Skarb Pa!stwa zby" jedn# akcj'
w Polskim Górnictwie Naftowym i Gazownictwie S.A., co umo$liwi"o powstanie prawa do
nieodp"atnego nabycia akcji tej spó"ki przez uprawnionych pracowników. Pracownicy PGNiG
otrzymaj# pakiet stanowi#cy ponad 12% akcji spó"ki.
Sektor paliwowo - naftowy
Zaakceptowany przez Rad' Ministrów w dniu 6 lutego 2007 r. dokument pt. Polityka
Rz%du RP dla przemys#u naftowego w Polsce w zakresie polityki w"a&cicielskiej pa!stwa
przewiduje utrzymanie lub zwi'kszenie udzia"ów pa!stwa w PKNOrlen S.A. i Lotos SA m.in.
dla ograniczenia ryzyka wrogiego przej'cia podmiotów zajmuj#cych si' przerobem ropy
i przesy"aniem lub magazynowaniem ropy i produktów naftowych.
W obszarze w"asno&ci pa!stwowej pozostanie tak$e PERN S.A. jako spó"ka infrastruktu-
ralna – operator systemu ruroci#gów naftowych i wi'kszo&ciowy (68% udzia"ów) wspólnik
Naftoport Sp. z o.o. Skarb Pa!stwa ma jeden udzia" w Naftoporcie, co daje mo$liwo&0 stoso-
wania przepisów o tzw. z"otym vecie.
12.3.4. Szczególne zasady prywatyzacji i restrukturyzacji spó)ek
Zasady i tryb restrukturyzacji Polskich Kolei Pa!stwowych S.A., reguluje ustawa o ko-
mercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsi'biorstwa pa!stwowego Polskie Koleje
Pa!stwowe 155. Akcje Polskich Linii Kolejowych (PLK S.A.) b'd#ce w"asno&ci# PKP S.A.
mog# by0 zbywane wy"#cznie na rzecz Skarbu Pa!stwa.

153
Ustawa z 7 wrze$nia 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa w!gla kamiennego w latach 2008 – 2015 (Dz.U. Nr
192, poz.1379).
154
Polityka dla przemys"u gazowego okre$la dzia#ania zmierzaj%ce do poprawy bezpiecze"stwa energetycznego
m.in. poprzez kontraktowe zaspokojenie zapotrzebowania na gaz ziemny w perspektywie d#ugoletniej, rozbudow!
infrastruktury umo)liwiaj%cej dywersyfikacj! (róde# i dróg dostaw, stworzenie mechanizmu reagowania w sytu-
acjach kryzysowych, zabezpieczenie interesów pa"stwa w strategicznych spó#kach sektora gazowego.
155
Ustawa z dnia 8 wrze$nia 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsi!biorstwa pa"-
stwowego „Polskie Koleje Pa"stwowe” (Dz. U. Nr 84, poz. 948, z pó(n. zm.). Linie o znaczeniu lokalnym b!dzie
mo)na nieodp#atnie przekaza' jednostkom samorz%du terytorialnego lub sprzeda' przedsi!biorcom. Mieszkania
w budynkach przedsi!biorstwa b!d% mogli kupi' obecni i byli pracownicy PKP.
Polskie Koleje Pa"stwowe, utworzy#y spó#ki, wnosz%c do nich sk#adniki materialne wyodr!bnione z przedsi!-
biorstwa. Akcje spó#ek utworzonych przez PKP S.A.– z wyj%tkiem spó#ki PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. –
mog% by' zbywane. Nie podlega sprzeda)y mienie wchodz%ce w sk#ad linii kolejowych o znaczeniu pa"stwowym,
b!d%cej w#asno$ci% PKP S.A. PLK S.A. lub Skarbu Pa"stwa.

102
Zgodnie ze Strategi% dla transportu kolejowego do roku 2013 156 PKP SA:
- otrzyma z bud$etu pa!stwa po$yczk' na sp"at' zad"u$enia PKP Przewozy Regionalne,
a PKP przeka$e Skarbowi Pa!stwa udzia"y jakie posiada w PKP Przewozy Regionalne.
Z chwil# gdy Skarb Pa!stwa stanie si' w"a&cicielem wszystkich udzia"ów PKP Przewozy
Regionalne nast#pi usamorz#dowienie tej spó"ki poprzez przekazanie jej udzia"ów do sa-
morz#dów województw. Pozosta"a cz'&0 po$yczki zostanie sp"acona akcjami lub udzia"ami
innych spó"ek zale$nych PKP SA.;
- przeprowadzi alokacj' i realokacj' sk"adników maj#tkowych niezb'dnych do prowadzenia
dzia"alno&ci podstawowej przez poszczególne spó"ki grupy PKP;
- sprzeda w ca"o&ci lub cz'&ci posiadane mniejszo&ciowe pakiety akcji lub udzia"ów.
W okresie obj'tym strategi# przewiduje si' cz'&ciow# prywatyzacj' PKP Cargo S.A.
i PKP Intercity S.A. Przychody ze sprzeda$y akcji i udzia"ów PKP b'd# przeznaczone na
sp"at' zad"u$enia PKP S.A.
Zgodnie z ustaw# 157 w Polskich Liniach Lotniczych „LOT” S.A. Skarb Pa!stwa ma
zachowa0 ponad 50% akcji (aktualnie ma 68%).
Zako!czony zosta" proces "#czenia spó"ek sektora cukrowniczego z Krajow( Spó%k(
Cukrow( S.A. KSC S.A. mo$e by0 prywatyzowana wy"#cznie z udzia"em plantatorów zwi#-
zanych umow# kontraktacji buraków cukrowych i pracowników Spó"ki, którym Minister
Skarbu Pa!stwa z"o$y ofert' zbycia akcji 158.
12.3. Zasób na zaspokojenie roszcze' z tytu)u por+cze' i gwarancji Skarbu Pa'stwa
Na mocy art. 25 ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o por'czeniach i gwarancjach udzielanych
przez Skarb Pa!stwa oraz niektóre osoby prawne 159, zosta" utworzony zasób maj#tkowy
Skarbu Pa!stwa, przeznaczony na zaspokojenie roszcze! z tytu"u por'cze! i gwarancji Skarbu
Pa!stwa jako alternatywne, obok bud$etu pa!stwa, %ród"o sp"aty por'czonych i gwarantowa-
nych przez Skarb Pa!stwa kredytów 160. Zasób ten powstaje poprzez coroczne wyodr'bnienie
w drodze rozporz#dzenia Rady Ministrów akcji i udzia"ów Skarbu Pa!stwa w spó"kach,
a tak$e z akcji i udzia"ów w spó"kach, uzyskanych przez Skarb Pa!stwa w wyniku dochodze-
nia przez Ministra Finansów wierzytelno&ci z tytu"u udzielonych por'cze! i gwarancji.
Akcje stanowi#ce zasób mog# by0 zbywane przez Bank Gospodarstwa Krajowego na
zlecenie Ministra Skarbu Pa!stwa wydane w porozumieniu z Ministrem Finansów. Wyj#tek
stanowi# akcje sk"adaj#ce si' na zasób, dopuszczone do publicznego obrotu na rynku regulo-
wanym, które zbywa Minister Skarbu Pa!stwa na wniosek Ministra Finansów.
+rodki pochodz#ce ze zbycia tych akcji kierowane s# na utworzony rachunek rezerw po-
r'czeniowych i gwarancyjnych Skarbu Pa!stwa. Na dzie! 31 grudnia 2007 r. Minister Finan-
sów dysponowa" &rodkami zgromadzonymi na w/w rachunku w wysoko&ci 179 660 tys. z%.
(na 31 grudnia 2006 r. 173 277 tys. z".; na 31 grudnia 2005 r. 157 290 tys. z").

156
19 lutego 2008 r Rada Ministrów wprowadzi#a zmiany do Strategii dla transportu kolejowego do roku 2013
przyj!tej w kwietniu 2007 r.
157
Ustawa z dnia 14 czerwca 1991 r. o przekszta#ceniu w#asno$ciowym przedsi!biorstwa pa"stwowego Polskie
Linie Lotnicze LOT (Dz. U. Nr 61, poz. 260, z pó(n. zm.). Zgodnie ze statutem Spó#ki Skarb Pa"stwa, cho' ma 67
proc. akcji LOT-u, nie ma wi!kszo$ci w radzie nadzorczej powo#uj%cej prezesa. Wed#ug statutu Skarb Pa"stwa,
pod warunkiem posiadania nie mniej ni) 30% akcji w kapitale zak#adowym ma prawo wyznaczania czterech
cz#onków rady nadzorczej (licz%cej do 10 cz#onków) w tym przewodnicz%cego .
158
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz.U.
2007 r. Nr 231, poz.1702)
159
Ustawa z dnia 8 maja 1997 r. o por!czeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Pa"stwa oraz niektóre
osoby prawne (Dz. U. z 2003 r. Nr 174. poz.1689 z pó(n. zm.).
160
O wierzytelno$ciach i ewentualnych roszczeniach Skarbu Pa"stwa z tytu#u por!cze" lub gwarancji sp#aty
kredytów zob. w cz!$ci 11.4.

103
Tab. 12. 1. Zasób maj#tkowy na zaspokojenie roszcze! z tytu"u por'cze! i gwarancji Skarbu
Nazwa Podmiotu Liczba a/u Rezerwa na por)-
S.P. czenia i gwarancje
BSP S.A. 182 549 155 167
Ch"odnia Szczeci!ska Sp. z o.o. 10 880 10 880
Fabryka Maszyn BUMAR-KOSZALIN S.A. 6 850 000 4 125 225
Fabryka Wyrobów Metalowych w Stojad"ach Sp. z o.o. 3 960 605
Gliwicka Agencja Turystyczna S.A. 24 592 850 8 396 000
Górno&l#ska Agencja Przekszta"ce! Przedsi'biorstw S.A. w Kato-
wicach 17 546 7 039
Inowroc"awskie Kopalnie Soli SOLINO S.A. 482 527 411 383
Kopalnia W'gla Kamiennego Budryk SA 26 827 485 26 777485
LUBINEX Sp. z o.o. 16 168 16 168
Mennica Polska S.A. 2 079 115 1 825 600
Przedsi'biorstwo Handlowo-Us"ugowe "Agroma" Sp. z o.o. 5 161 540 11 665
Przedsi'biorstwo In$ynieryjno-Produkcyjne i Handlowe OBRAM
Sp. z o.o. 3 146 3 146
Przedsi'biorstwo Produkcji Betonów i Monta$y BETOMONT Sp.
z o.o. 120 120
Przedsi'biorstwo Produkcyjno - Handlowe FERMA-POL Sp. z o.o.
z siedzib# w Zalesiu 38 148 38 148
Przedsi'biorstwo Us"ug Wodoci#gowych HKW Sp. z o.o. 42 942 42 942
Rzeszowska Centrala Materia"ów Budowlanych S.A. 30 650 30 650
Vattenfall Heat Poland S.A. 6 204 170 411 780
Warszawski Rolno-Spo$ywczy Rynek Hurtowy S.A. w Broniszach 71 100 6 171
Warszawskie Zak"ady Sprz'tu Ortopedycznego S.A. 910 000 627 900
Wydawnictwo Pozna!skie Sp. z o.o. 846 846
Wytwórnia Sprz'tu Komunikacyjnego PZL Krosno S.A. 48 686 48 686
Zak"ad Narz'dziowy w +widniku Sp. z o.o. 3 056 3 056
Zak"ady Azotowe PU*AWY S.A. 9 696 267 88 416
Zak"ady Przemys"u Ci#gnikowego URSUS S.A. w upad"o&ci 8 492 470 3 388 657
Zak"ady Przemys"u We"nianego "WELUX" S.A. 110 106 110 106
Zak"ady Przemys"u We"nianego 9 MAJA S.A. 53 077 40 586
Zak"ady Przemys"u Ziemniaczanego w Lublinie 7 748 7 748

Tab. 12.2. Potencjalne (niewymagalne) zobowi#zania Skarbu Pa!stwa z tytu"u gwarancji i por'-
cze! (w mln z")
Tytu% 31.12.2007 r. 31.12.2006 r. 31.12.2005r 31.12.2004
por'czenia i gwarancje krajowe 9 819,5 11 850,7 13 380,9 15 730
gwarancje zagraniczne 21 667,2 20 404,4 18 261,7 13 702
*#cznie 31 486,7 32 255,1 31 642,6 29 432
(„Potencjalne, niewymagalne zobowi%zania Skarbu Pa"stwa z tytu#u udzielonych gwarancji i por!cze"”
oznaczaj% #%czn% kwot! ewentualnych wyp#at z bud)etu w przypadku, gdyby kredytobiorcy nie wywi%zali si! ze
sp#aty por!czonych lub gwarantowanych kredytów).
&ród#o: Dane Ministerstwo Finansów.
12.4. Zobowi(zania wobec pracowników komercjalizowanych przedsi+biorstw
W razie zbycia przez Skarb Pa!stwa akcji na zasadach ogólnych lub w przypadku po"#-
czenia spó"ki powsta"ej w wyniku komercjalizacji z inn# spó"k#, podzia"u tej spó"ki, jej prze-
kszta"cenia lub wniesienia akcji do innej spó"ki Skarbu Pa!stwa, uprawnionym pracownikom
przys"uguje prawo do nieodp"atnego nabycia do 15% akcji/ udzia"ów spó"ki obj'tych przez

104
Skarb Pa!stwa w dniu wpisania spó"ki do rejestru. Takie samo prawo przys"uguje rolnikom
lub rybakom dostarczaj#cym przedsi'biorstwu surowiec 161.
Na wywi#zanie si' z tego zobowi#zania Ministerstwo Skarbu Pa!stwa utworzy"o rezerw'
akcji i udzia"ów.
Do ko!ca 2007 r. procedury zwi#zane z nieodp"atnym zbywaniem akcji realizowane by"y
w 1 233 spó"kach, a z prawa do nieodp"atnego nabycia akcji skorzysta"o ponad 1 640 tys.
uprawnionych pracowników i rolników, którzy nabyli "#cznie blisko 950 mln szt. akcji
i udzia"ów o "#cznej warto&ci nominalnej ponad 4 710 mln z". W 2007 r. Skarb Pa!stwa zby"
na rzecz uprawnionych ponad 19 mln akcji i udzia"ów o "#cznej warto&ci nominalnej 150 mln
z".
Proces nieodp"atnego zbywania akcji osobom uprawnionym, w 2007 r. realizowany by"
m.in. w kilku znacz#cych spó"kach. Do spó"ek tych zaliczy0 nale$y:
- Zak"ady Mechaniczne MESKO S.A. w Skar$ysku Kamiennej – 8 197 osób naby"o akcje
o warto&ci nominalnej ponad 2,5 mln z";
- BUMAR *ab'dy S.A. – 7 092 osoby naby"y akcje o warto&ci nominalnej 7 mln z";
- Zak"ady Azotowe PU*AWY S.A. – 5 931 osób naby"o akcje o warto&ci nominalnej po-
nad 20 mln z";
- Zak"ady Mechaniczne PZL WOLA S.A. w Warszawie – 2 732 osoby naby"y akcje
o warto&ci nominalnej ponad 4,5 mln z";
W 9 spó"kach sektora elektroenergetycznego (m.in.: Rzeszowski Zak"ad Energetyczny
S.A., *ódzki Zak"ad Energetyczny S.A., Zak"ady Energetyczne Bia"ystok S.A., Zespó" Elek-
trowni Dolna Odra S.A., LUBZEL S.A.) – "#cznie 23 tys. osób naby"o akcje o warto&ci nomi-
nalnej ponad 105 mln z".
12.5. Zaplanowane w bud-ecie Pa'stwa przychody z prywatyzacji
Planowane kwoty oraz przeznaczenie przychodów z prywatyzacji okre&la co rok ustawa
bud$etowa 162. Ustawa bud$etowa na rok 2007 przewidywa"a przychody z prywatyzacji
w kwocie 3 000 mln z", z czego do dyspozycji bud$etu pa!stwa mia"o pozosta0 2 307 530 tys.
z". Plan przychodów z prywatyzacji, w uj'ciu netto, wykonano w 61,19 %.
Tab. 12.3. Wykonanie przychodów z prywatyzacji w roku 2007
Tytu% Plan [tys. z%] Wykonanie [tys. z%] Wykonanie [%]
Przychody ogó"em brutto: 3 000 000 1 947 066,0 65
Prywatyzacja po&rednia 2 800 000 1 532 100 55
Prywatyzacja bezpo&rednia 200 000 229 907 115
Pozosta"e przychody - 185 059 -
*#czna kwota odpisu 692 430 552 936 80
Przychody z prywatyzacji netto do bud$etu 2 307 530 1 394 130 61
&ród#o: Sprawozdanie z wykonania bud)etu MSP
12.6. Przeznaczenie przychodów z prywatyzacji. Zasoby na realizacj+ celów ustanowio-
nych ustaw( o komercjalizacji i prywatyzacji
Z przychodów uzyskanych z prywatyzacji na podstawie ustawy o komercjalizacji i pry-
watyzacji lub innych ustaw szczególnych tworzy si' pa!stwowe fundusze celowe. Dysponen-
tami tych Funduszy s# w"a&ciwi ministrowie.
161
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji art. 36.1. i 37.1 (Dz. U. z 2002 r. Nr 171,
poz. 1397, z pó(n. zm.), a tak)e inne ustawy przyznaj%ce podobne uprawnienia.
Od 28 lipca 2006 r. w przypadku wniesienia akcji nale)%cych do Skarbu Pa"stwa do innej jednoosobowej spó#ki
Skarbu Pa"stwa uprawnionym pracownikom oraz rolnikom lub rybakom przys#uguje ekwiwalent prawa do nie-
odp#atnego nabycia akcji w postaci wynagrodzenia nale)nego z tytu#u umorzenia akcji wyp#aconego przez spó#-
k!. Wyp#ata tego wynagrodzenia mo)e by' dokonana przez spó#k! w oprocentowanych ratach.
162
Art. 56 ust. 1pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002 r. Nr 171,
poz. 1397, z pó(n. zm.).

105
12.6.1. Cele zwi(zane z zaspokojeniem roszcze' by)ych w)a*cicieli
+rodki pochodz#ce ze sprzeda$y akcji nale$#cych do Skarbu Pa!stwa w ka$dej ze spó"ek
powsta"ych w wyniku komercjalizacji w 5% przeznacza si' na cele zwi#zane z zaspokojeniem
roszcze! by"ych w"a&cicieli mienia przej'tego przez Skarb Pa!stwa 163.
Przychody te tworz# pa!stwowy fundusz celowy pn. Fundusz Reprywatyzacji w dyspo-
zycji Ministra Skarbu Pa!stwa. W 2007 r. przychody Funduszu wynios"y 160 mln z" ze
sprzeda$y akcji i 79 mln z odsetek. Stan Funduszu na koniec roku 2007 wynosi" 2 039 mln z".
W razie stwierdzenia przez s#d lub w"a&ciwego ministra niewa$no&ci lub niezgodno&ci
z prawem decyzji powzi'tych na podstawie aktów nacjonalizacyjnych, roszczenia s# zaspoka-
jane ze &rodków zgromadzonych na rachunku Funduszu. W 2007 r. z Funduszu Reprywatyza-
cji wyp"acono odszkodowania w "#cznej kwocie 44 mln z".
12.6.2. Pomoc na restrukturyzacj+ przedsi+biorców
Na podstawie art. 56 ust. 1 pkt. 2 ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, 15% przycho-
dów z prywatyzacji w danym roku bud$etowym wp"ywa na &rodek specjalny pn. Fundusz
Restrukturyzacji Przedsi'biorców w dyspozycji Ministra Skarbu Pa!stwa, z przeznaczeniem
na udzielanie pomocy na ratowanie i na restrukturyzacj' przedsi'biorców 164. W 2007 r. z od-
pisu od przychodów z prywatyzacji i z innych tytu"ów na Fundusz przekazano 318 mln z",
a wydatkowano 263 mln z" (39% planu 165). Stan Funduszu na koniec roku wyniós" 379 mln
z".
+rodki finansowe Funduszu przeznacza si' m.in na coroczne podwy$szenie kapita"u za-
k"adowego Agencji Rozwoju Przemys"u S.A., z przeznaczeniem na udzielanie pomocy na
ratowanie i na restrukturyzacj' przedsi'biorców innych ni$ przedsi'biorcy mali i &redni 166.
W 2007 roku Agencji nie przekazywano &rodków, a kwota 103 mln z" stanowi zobowi#zanie
do uregulowania w roku 2008.
Ze &rodków Funduszu Restrukturyzacji Przedsi'biorców 158 mln z" przekazano Kompa-
nii W'glowej S.A. z tytu"u pomocy publicznej udzielonej przed przyst#pieniem Rzeczypospo-
litej Polskiej Unii Europejskiej .
12.6.3. Cele zwi(zane z rozwojem nauki i technologii polskiej
Na cele zwi#zane z rozwojem nauki i technologii polskiej przeznacza si' 2% przychodów
z prywatyzacji w danym roku bud$etowym oraz odsetki od tych &rodków. +rodki te wspieraj#
szczególnie wa$ne kierunki bada! naukowych lub prac rozwojowych okre&lane w za"o$eniach
polityki naukowo-technicznej pa!stwa, inwestycje s"u$#ce potrzebom bada! naukowych lub
prac rozwojowych oraz promocj' i upowszechnianie nauki. +rodki te tworz# Fundusz Nauki
i Technologii Polskiej, a ich dysponentem jest minister w"a&ciwy do spraw nauki. W 2007 r.
do dyspozycji Ministra przekazano 38 941,3 tys. z".
12.6.4. Inne rozdysponowanie przychodów z prywatyzacji
Przychody ze sprzeda$y niektórych nale$#cych do Skarbu Pa!stwa akcji i udzia"ów - sta-
nowi#cych do 1 kwietnia 2002 r. rezerw' na cele uw"aszczenia - minister w"a&ciwy do spraw

163
Ze $rodków Funduszu Reprywatyzacji wyp#aca si! tak)e równowarto$' mienia którego przepadek lub konfi-
skat! orzeczono wobec osób represjonowanych za dzia#alno$' na rzecz niepodleg#ego bytu Pa"stwa Polskiego.
164
Art. 56 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002 r. Nr 171
poz. 1397, z pó(n. zm.).
165
W projekcie ustawy o nadzorze w#a$cicielskim planowano likwidacj! Funduszu z dniem 1 stycznia 2008 r. w
zwi%zku z czym nie przyjmowano nowych wniosków o udzielenie wsparcia.
166
Ustawa z dnia 30 pa(dziernika 2002 r. o pomocy publicznej dla przedsi!biorców o szczególnym znaczeniu
dla rynku pracy (Dz. U. Nr 213, poz. 1800, z pó(n. zm.). Okre$lenie podmiotów uprawnionych do uzyskania
pomocy zawiera za#%cznik do rozporz%dzenia Nr 70/2001 z dnia 12 stycznia 2001 r. w sprawie zastosowania art.
87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy pa"stwa dla ma#ych i $rednich przedsi!biorstw (Dz. Urz. WE L 10
z dnia 13.01.2001, zm. rozporz%dzeniem Nr 364/2004 z dnia 25 lutego 2004 r. Dz. Urz. WE L 63 z 28.02.2004).

106
Skarbu Pa!stwa przekazuje na finansowanie zada! ministra w"a&ciwego do spraw pracy na
rzecz przeciwdzia"ania bezrobociu. Minister w"a&ciwy do spraw pracy mo$e przekaza0 &rodki
do Funduszu Pracy lub Banku Gospodarstwa Krajowego - z przeznaczeniem na wyp"at' po-
$yczek dla osób fizycznych podejmuj#cych dzia"alno&0 gospodarcz# (przy czym &rodki po-
chodz#ce ze zwrotu po$yczek BGK zwraca na wyodr'bniony rachunek ministra w"a&ciwego
do spraw pracy). Z tego tytu"u na Fundusz Pracy przekazano w 2007 r. 23 074,9 tys. z".
Na Fundusz Skarbu Pa!stwa 167 przekazano z tytu"u przychodów z prywatyzacji 38 941,3
tys. z". Do bud$etu pa!stwa przekazano kwot' 1 411 934,1 tys. z" (w tym nadwy$ka w kwocie
17 805 tys. z" przekazana z Funduszu Skarbu Pa!stwa na przychody bud$etu).
12.7. Zad)u-enie Skarbu Pa'stwa
Tab. 12.4. Zad"u$enie Skarbu Pa!stwa wed"ug kryterium miejsca emisji
Zad%u'enie Skarbu Pa!stwa ogó%em 31 XII 2007 31 XII 2006 31 XII 2005
(wg nomina%u w mln z%) 501.531,0 478 526,4 440 167,4
I. Zad"u$enie krajowe Skarbu Pa!stwa 380 409,2 352 328,0 315 478,6
II. Zad"u$enie zagraniczne Skarbu Pa!stwa 121 121,8 126 198,4 124 688,8
Kurs przyj'ty do oblicze! ( PLN/USD) 2,4350 2,9105 3,2613
Kurs przyj'ty do oblicze! ( PLN/EUR) 3,5820 3,8312 3,8598
&ród#o: Ministerstwo Finansów.
Tab. 12.5. Zad"u$enie Skarbu Pa!stwa wed"ug kryterium rezydenta
Zad%u'enie Skarbu Pa!stwa ogó%em 31 XII 2007 31 XII 2006 31 XII 2005
(wg nomina%u w mln z%) 501 531,0 478 526,4 440 167,4
I. Zad"u$enie krajowe Skarbu Pa!stwa 312 138,3 284 385,2 251 467,8
II. Zad"u$enie zagraniczne Skarbu Pa!stwa 189 392,8 194 141,2 188 699,6
&ród#o: Ministerstwo Finansów.
Zad%u'enie z tytu%u niepodwy'szania p%ac w sferze bud$etowej wynios"o 106,7 mln z%
(na koniec 2006 r. -154,4; na koniec 2005 r. - 197,5 mln z"), a zobowi(zania z tytu%u przed-
p%at na samochody 3,1 mln z" (bez zmian).

12.8. Rekompensaty i odszkodowania od Skarbu Pa'stwa


12.8.1 Z tytu)u pozostawienia nieruchomo*ci poza obecnymi granicami Rzeczypo-
spolitej Polskiej
Prawo do rekompensaty z tytu"u pozostawienia mienia poza obecnymi granicami pa!stwa
polskiego w wysoko&ci równej 20 % warto&ci nieruchomo&ci pozostawionych poza obecnymi
granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wyp'dzenia z by"ego terytorium Rzeczypo-
spolitej Polskiej lub jego opuszczenia w zwi#zku z wojn# rozpocz't# w 1939 r., przys"uguje
w"a&cicielowi który by" w dniu 1 wrze&nia 1939 r. obywatelem polskim, zamieszkiwa" w tym
dniu na by"ym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz posiada obywatelstwo polskie 168.

167
Na rachunku Funduszu Skarbu Pa"stwa gromadzi si! 2% przychodów uzyskanych z prywatyzacji w danym
roku bud)etowym oraz odsetki od tych $rodków, z przeznaczeniem na pokrycie kosztów prywatyzacji, gospoda-
rowania mieniem Skarbu Pa"stwa, podwy)szenie kapita#u zak#adowego spó#ek z udzia#em Skarbu Pa"stwa oraz
na wykonywanie przez Ministra Skarbu Pa"stwa innych ustawowo okre$lonych zada", w szczególno$ci zada"
wynikaj%cych z ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnie" przys#uguj%cych Skarbowi
Pa"stwa (Dz. U. Nr 106, poz. 493, z pó(n. zm.). W 2007 r. Wydatki te wynios#y 91 mln z#. Stan $rodków zgroma-
dzonych na rachunku Funduszu na dzie" 30 czerwca ka)dego roku bud)etowego, pomniejszony o znane w tym
dniu zobowi%zania dotycz%ce tego roku, nie mo)e przekracza' 1/4 przychodów uzyskanych od dnia 1 lipca roku
poprzedniego do dnia 30 czerwca roku, w którym nast!puje rozliczenie. Nadwy)ka podlega przekazaniu na przy-
chody bud)etu pa"stwa.
168
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytu#u pozostawienia nieruchomo$ci poza
obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 169 poz.1418, z pó(n. zm.). Warto$' pozostawionych

107
Na realizacj' rekompensat w formie &wiadczenia pieni'$nego wyp"acanego ze &rodków
Funduszu Rekompensacyjnego przeznaczane s# przychody ze sprzeda$y nieruchomo&ci po-
chodz#cych z Zasobu W"asno&ci Rolnej Skarbu Pa!stwa, z ich cz'&ciami sk"adowymi, o "#cz-
nej powierzchni nie mniejszej ni$ 400.000 ha.
Wyp"at &wiadcze! pieni'$nych dokonuje Bank Gospodarstwa Krajowego.
Prawo do rekompensaty mo$e by0 tak$e zrealizowane w formie zaliczenia warto&ci nie-
ruchomo&ci pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej na poczet:
a) ceny sprzeda$y nieruchomo&ci stanowi#cych w"asno&0 Skarbu Pa!stwa 169,
b) ceny sprzeda$y prawa u$ytkowania wieczystego przys"uguj#cego Skarbowi Pa!stwa,
c) op"at z tytu"u u$ytkowania wieczystego nieruchomo&ci gruntowych stanowi#cych w"a-
sno&0 Skarbu Pa!stwa i ceny sprzeda$y po"o$onych na nich budynków oraz innych
urz#dze! lub lokali,
d) op"aty za przekszta"cenie prawa u$ytkowania wieczystego w prawo w"asno&ci nieru-
chomo&ci stanowi#cych w"asno&0 Skarbu Pa!stwa.

Ustawa z 8 lipca 2005 r. nie przewiduje wyp"aty Zabu$anom odszkodowa!, a uzyskanie


rekompensaty. Przepisy reguluj#ce uprawnienia Zabu$an zawsze mia"y charakter socjalny,
a nie odszkodowawczy. Polskie ustawodawstwo ustanawia"o obowi#zek pomocy repatrian-
tom, pozwala"o im uzyska0 maj#tek na zagospodarowanie si' w Polsce, ale nigdy nie dawa"o
prawa do uzyskania od Skarbu Pa!stwa równowarto&ci ca"ego pozostawionego na Wschodzie
maj#tku. Powództwa o pe"ne odszkodowanie za pozostawione mienie s# przez s#dy oddalane.
Fundusz Rekompensacyjny mia" w roku 2007 627 mln z" przychodów (w tym 613 mln ze
sprzeda$y nieruchomo&ci Agencji Nieruchomo&ci Rolnych). Ministerstwo Skarbu Pa!stwa,
poprzez Bank Gospodarstwa Krajowego, wyp"aci"o &wiadczenia pieni'$ne na kwot' 89 mln
z". Stan Funduszu na koniec 2007 r. wynosi" 810 mln zl, z czego 320 mln z" stanowi"y nale$-
no&ci od ANR, a 493 mln &rodki pieni'$ne.
12.8.2. W razie uznania za niewa-ne orzeczenia wydanego wobec osób represjonowanych za
dzia)alno*. na rzecz niepodleg)ego bytu Pa'stwa Polskiego

Je$eli s#d stwierdzi niewa$no&0 orzeczenia wydanego przez polskie organy &cigania
i wymiaru sprawiedliwo&ci lub przez organy pozas#dowe w okresie od rozpocz'cia ich dzia-
"alno&ci na ziemiach polskich, pocz#wszy od 1 stycznia 1944 r. do 31 grudnia 1956 r., je$eli
czyn zarzucony lub przypisany by" zwi#zany z dzia"alno&ci# na rzecz niepodleg"ego bytu Pa!-
stwa Polskiego, jak równie$ orzeczenia wydanego za opór przeciwko kolektywizacji wsi
i obowi#zkowym dostawom, osobie, wobec której stwierdzono niewa$no&0 orzeczenia, przy-
s"uguje od Skarbu Pa!stwa odszkodowanie za poniesion# szkod' i zado&0uczynienie za do-
znan# krzywd'.
Zado&0uczynienia za krzywd' wyp"acane s# przez Ministerstwo Sprawiedliwo&ci.
Osobie uprawnionej zwraca si' mienie, którego przepadek lub konfiskat' orzeczono na
rzecz Skarbu Pa!stwa, oraz przedmioty zatrzymane w toku post'powania je$eli znajduj# si'
one w posiadaniu pa!stwowej jednostki organizacyjnej. W razie niemo$no&ci zwrotu - ich
równowarto&0 wyp"aca si' ze &rodków Funduszu Reprywatyzacji 170.W 2007 r. wyp"acono
z tego tytu"u odszkodowania w kwocie 3 771 tys. z".

nieruchomo$ci szacowana jest na ok. 11,6 mld z#. Wniosków o rekompensat! mo)e by' ok. 80 tysi!cy. Ostateczny
termin sk#adania wniosków o stwierdzenie prawa do rekompensaty up#ywa 31 grudnia 2008 r.
169
O realizacji „uprawnie" zabu)a"skich” przez ANR zob. cz!$' 6.2.1.
170
Ustawa z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za niewa)ne orzecze" wydanych wobec osób represjonowanych za
dzia#alno$' na rzecz niepodleg#ego bytu Pa"stwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz.149 z pó(n. zm).

108
13. ZESTAWIENIE ZBIORCZE MIENIA SKARBU PA"STWA
W poni$szej tabeli sk"adniki maj#tku Skarbu Pa!stwa wyró$nione rodzajowo wyodr'b-
niono zgodnie z przepisami rozporz#dzenia Rady Ministrów w sprawie szczegó"owych zasad
ewidencjonowania maj#tku Skarbu Pa!stwa.

Tab. 13.1. Zestawienie zbiorcze mienia Skarbu Pa!stwa (uj'cie przedmiotowe), w mln z"
Sk%adniki 31 XII 2007 31 XII 2006
1. Dobra kultury narodowej Bez wyceny Bez wyceny
2. Zasoby naturalne Bez wyceny Bez wyceny
3. Grunty 302 847 281 415
4. Budynki, budowle i obiekty in$ynierii l#dowej i wodnej (bez tych,
którymi gospodaruj# starostowie) 196 343 185 920
4.1. Urz#dzenia infrastruktury 166 940 156 730
4.1.1. Drogi, mosty i wiadukty 154 635 144 752
4.1.2. Melioracje 12 305 11 978
4.2. Obiekty in$ynierii l#dowej i wodnej, budynki, budowle i lokale wy-
korzystywane przez pa!stwowe jednostki organizacyjne i powierzone
Agencjom wykonuj#cym zadania z zakresu gospodarowania sk"adnikami 29 403 29 190
maj#tku Skarbu Pa!stwa
5. +rodki trwa"e w budowie i zaliczki na &rodki trwa"e w budowie 20 066 16 928
6. Warto&ci niematerialne i prawne 299 270
7. Ruchome rzeczowe &rodki trwa"e 17 195 10 590
8. Papiery warto&ciowe d"ugoterminowe 2 6
9. Nale$no&ci d"ugoterminowe 4 569 5 179
10. Udzia"y i akcje 200 379 166 639
11. Prawa maj#tkowe z tytu"u wk"adu za"o$ycielskiego Skarbu Pa!stwa
11.1. Przedsi'biorstwa pa!stwowe 5 015 5 969
11.2. Instytucje kultury i instytucje filmowe 1 557 1 314
11.3. Jednostki badawczo rozwojowe 4 364 4 200
11.4. Szko"y wy$sze 20 551 16 735
11.5. Samodzielne publiczne zak"ady opieki zdrowotnej 1 496 1 175
11.6. Bank Gospodarstwa Krajowego 6 950 6 246
11.7. Agencje, fundacje, fundusze i inne pa!stwowe osoby prawne reali-
zuj#ce szczególne niegospodarcze zadania ustawowe 21 693 14 535
- w tym: rezerwy pa"stwowe gospodarcze 2 101 1 755
Fundusz Ubezpiecze" Spo#ecznych 3 594 -2 677
11.8 O&rodki doradztwa rolniczego 107 101
12. Nale$no&ci i roszczenia krótkoterminowe 14 425 11 188
12.1. - z tytu"u zbycia mienia i pozosta"e po zlikwidowanych jednostkach 1 230 1 290
13. Zapasy 19 922 19 162
14. +rodki pieni'$ne 13 745 11 830
15 Krótkoterminowe papiery warto&ciowe 93 250
Warto$ci sk#adników maj%tku wykorzystywanego przez pa"stwowe jednostki organizacyjne i powierzonego
Agencjom wykonuj%cym zadania z zakresu gospodarowania sk#adnikami maj%tku Skarbu Pa"stwa, nie ukazane
w cz!$ciach szczegó#owych przedstawiono w Za#%czniku (str. 119).
Przyj)te zasady wyceny powoduj( niewspó%mierno&, poszczególnych warto&ci,
a w zwi(zku z tym odst)puje si) od podawania %(cznej warto&ci mienia Skarbu Pa!stwa
wyra'onej w jednej kwocie.

109
110
14. ZA-#CZNIKI

111
14.1. Za)(czniki do rozdzia)u 4
Tab. 14.1. Grunty Skarbu Pa!stwa wg województw w ha
a) wg grup rejestrowych
Grunty wcho- Grunty Grunty Grunty wcho- Grunty Grunty Grunty Skarbu
dz(ce w sk%ad Pa!stwo- w trwa%ym dz(ce w sk%ad Agencji Wojskowej Pozosta%e Pa!stwa prze- Grunty
L.p. Województwo Zasobu W%a- wego Go- zarz(dzie pa!- zasobu nieru- Mienia Agencji grunty kazane Skarbu
sno&ci Rolnej spodarstwa stwowych jed- chomo&ci Wojsko- Mieszka- Skarbu w u'ytkowanie Pa!stwa
Skarbu Pa!- Le&nego nostek organi- Skarbu Pa!- wego niowej Pa!stwa wieczyste razem
stwa zacyjnych stwa
1 Dolno&l#skie 283 899 585 049 25 176 13 781 1 499 119 30 849 38 040 978 412
2 Kujawsko-Pomorskie 139 374 383 106 26 254 21 862 7 966 48 17 696 16 882 613 188
3 Lubelskie 71 546 332 445 33 986 11 434 678 696 46 323 13 772 510 880
4 Lubuskie 197 024 716 506 16 181 10 482 212 552 15 790 10 127 966 874
5 *ódzkie 28 213 256 508 16 393 5 116 196 176 44 320 14 920 365 842
6 Ma"opolskie 16 000 205 739 45 027 11 406 217 30 19 678 17 973 316 070
7 Mazowieckie 48 823 445 482 69 096 36 125 831 194 29 827 22 994 653 372
8 Opolskie 113 968 245 695 17 860 5 120 819 83 2 267 12 809 398 621
9 Podkarpackie 50 187 509 756 68 012 4 745 181 7 19 946 17 697 670 532
10 Podlaskie 52 951 401 802 57 397 7 123 265 5 31 556 10 086 561 185
11 Pomorskie 185 538 606 100 47 229 27 499 846 162 23 223 13 777 904 373
12 +l#skie 50 705 317 963 11 396 28 480 141 15 31 331 36 334 476 365
13 +wi'tokrzyskie 22 558 234 872 15 443 4 957 38 14 24 450 9 897 312 229
14 Warmi!sko-Mazurskie 351 746 756 444 47 110 12 808 1 011 61 44 091 16 798 1 230 069
15 Wielkopolskie 255 532 707 994 24 570 37 903 1 344 155 60 267 32 410 1 120 175
16 Zachodniopomorskie 455 126 847 557 78 307 29 906 1 493 349 31 534 19 937 1 464 209
Polska 2 323 190 7 553 017 599 437 268 747 17 737 2 666 473 149 304 453 11 542 396

113
b) wg u$ytków

Razem Razem u'ytki Razem grunty Tereny Razem u'ytki ekolo-


L.p. Województwo u'ytki rolne le&ne i grunty zabudowane Komunikacyjne Wody giczne, tereny ró'ne, Razem
zadrzewione i zurbanizowane nieu'ytki
1 Dolno&l#skie 312 538 589 577 14 100 23 016 15 546 23 635 978 412
2 Kujawsko-Pomorskie 138 166 383 013 6 769 23 802 41 613 19 825 613 188
3 Lubelskie 88 467 356 760 4 702 27 515 17 040 16 396 510 880
4 Lubuskie 204 866 699 243 4 287 14 182 23 299 20 997 966 874
5 *ódzkie 50 303 260 361 7 868 27 201 9 866 10 243 365 842
6 Ma"opolskie 31 639 234 410 8 912 14 430 17 231 9 448 316 070
7 Mazowieckie 78 998 467 670 13 738 36 947 36 977 19 042 653 372
8 Opolskie 121 868 243 016 5 445 11 836 10 922 5 534 398 621
9 Podkarpackie 70 780 550 470 5 356 14 918 17 582 11 427 670 532
10 Podlaskie 62 200 425 992 2 456 18 203 26 128 26 206 561 185
11 Pomorskie 188 171 593 747 6 117 20 237 66 989 29 111 904 373
12 +l#skie 75 623 320 832 24 381 29 312 15 501 10 716 476 365
13 +wi'tokrzyskie 31 689 244 829 4 364 18 363 7 398 5 586 312 229
14 Warmi!sko-Mazurskie 309 001 715 792 3 718 16 865 137 549 47 144 1 230 069
15 Wielkopolskie 304 426 695 538 9 709 46 792 36 623 27 087 1 120 175
16 Zachodniopomorskie 421 864 818 238 9 986 25 598 116 900 71 623 1 464 209
Polska 2 490 599 7 599 489 131 909 369 217 597 163 354 020 11 542 396
&ród#o: Krajowy Wykaz Gruntów.

114
14.2. Za)(cznik do Rozdzia)u 6 i 7
Tab. 14.2. Warto&0 wybranych sk"adników maj#tku jednostek pa!stwowych w tys. z"
Urz)dy i instytucje pa!-
Sk%adniki stwowe Zasób WAM AMW PGL Lasy Ogó%em Ogó%em Ogó%em
WRSP Pa!stwowe 31 XII 2007 31 XII 2006 31 XII 2005
centralne wojewódzkie
Warto&ci niematerialne i prawne 271 953 16 605 48 311 61 10 425 299 403 269 763 249 909
Grunty 393 467 54 240 8 687 037 379 630 554 763 55 659 10 124 796 6 896 854 6 222 653
Budynki, lokale i obiekty in$ynierii l#do-
wej i wodnej 20 124 936 1 889 452 1 999 426 2 001 619 620 251 2 767 637 29 403 321 29 189 790 28 659 980
Urz#dzenia techniczne i maszyny 4 190 267 212 904 20 844 31 978 8 260 135 850 4 600 103 3 991 556 3 913 614
+rodki transportu 10 727 615 296 223 3 792 277 866 88 699 11 117 472 6 008 310 5 698 302
Inne &rodki trwa"e 1 321 897 128 840 2 084 2 713 459 21 717 1 477 710 1 251 278 1 162 379
+rodki trwa"e w budowie 19 533 201 318 974 7 303 75 865 2 339 124 911 20 062 593 16 921 877 12 091 117
+rodki przekazane na poczet inwestycji 3 659 0 0 0 15 234 3 908 6 302 3 592
Nale$no&ci d"ugoterminowe 4 399 532 162 544 1 990 578 0 4 377 4 569 021 5 179 409 6 323 379
Akcje i udzia"y 138 817 855 510 479 221 623 896 92 876 96 728 140 111 086 88 730 202 76 304 169
Papiery warto&ciowe d"ugoterminowe 0 0 0 0 0 1 594 1 594 5 734 386 716
Inne d"ugoterminowe aktywa finansowe 1 85 0 0 0 26 625 28 305 34 131 32 389
Inwestycje d"ugoterminowe -
nieruchomo&ci 0 0 0 0 0 6 109 6 109 6 821 0
D"ugoterminowe rozliczenia 0 0 0 1 965 7 695 534 10 194 6 105 5 830
Warto&0 mienia zlikwidowanych jednostek 40 092 49 0 0 0 0 40 141 54 620 116 831
Zapasy 19 667 285 55 494 3 168 334 66 351 129 053 19 921 685 19 167 519 19 057 621
Nale$no&ci i roszczenia krótkoterminowe 6 889 753 5 362 242 1 591 241 201 084 37 951 342 507 14 424 778 11 188 234 7 973 419
+rodki pieni'$ne 10 158 127 170189 1 048 311 445 968 83 100 1 839 733 13 745 428 11 829 596 9 741 857
Krótkoterminowe aktywa finansowe 30 688 0 547 81 2 109 59 851 93 276 249 555 507 813
Rozliczenia mi'dzyokresowe 1 827 892 1989 311 2099 1 848 18 442 1 852 581 1 105 253 930 123
Inne aktywa 2 637 483 9 0 0 0 0 2 637 492 2 481 227 4 779
Sumy bilansowe ogó"em 241 039 722 8 670 357 13 845 345 3 768 399 1 478 944 5 730 686 274 533 453 204 574 161 179 386 504
&ród#o: Obliczenia w#asne na podstawie bilansów #%cznych dysponentów cz!$ci bud)etu i bilansów Agencji. Liczby w kolumnach mog% si! nie sumowa' z powodu zaokr%-
gle" w trakcie kolejnych agregacji.
Mienie powierzone AMW - bez wyró)niania mienia zasobu i mienia w#asnego Agencji.

115
14.3. Za)(czniki do Rozdzia)u 8
Akcje Skarbu Pa'stwa w spó)kach publicznych
Tab. 14.3. Akcje Skarbu Pa!stwa w spó"kach publicznych 31 XII 2007 r.
I. Akcje w posiadaniu Ministra Skarbu Pa"stwa
Liczba akcji Udzia% Warto&, Warto&,
Podmiot Skarbu Pa!- Skarbu Kurs gie%dowa nominalna
stwa Pa!stwa w tys. z% w tys. z%
PKO BP S.A. 514 935 409 51,49% 52,60 27 085 603 514 935
PGNiG S.A. 5 000 000 000 84,75% 5,10 25 500 000 5 000 000
KGHM POLSKA MIED, S.A. 83 589 900 41,79% 105,80 8 843 811 835 899
Bank PEKAO S.A. 10 363 020 4,00% 227,00 2 352 406 10 363
Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A 43 633 897 10,20% 51,90 2 264 599 54 542
Telekomunikacja Polska SA 55 491 437 3,96% 22,51 1 249 112 166 474
Ciech SA 10 270 800 36,68% 121,00 1 242 767 51 354
Zak"ady Azotowe PU*AWY S.A. 9 696 267 50,73% 115,00 1 115 071 96 963
Zak"ady Chemiczne POLICE S.A. 51 149 940 68,20% 16,85 861 876 511 499
RUCH S.A. 35 347 427 62,57% 22,10 781 178 35 347
Bank Zachodni WBK S.A. 1 406 400 1,93% 251,00 353 006 14 064
GRUPA LOTOS S.A. 7 878 030 6,93% 44,50 350 572 7 878
Bank Handlowy w Warszawie S.A. 3 250 000 2,49% 99,90 324 675 13 000
Mennica Polska S.A. 2 079 115 31,64% 143,90 299 185 20 791
Mondi Packaging Paper +WIECIE S.A. 2 500 108 5,00% 67,90 169 757 2 500
Bank BPH S.A. 1 058 000 4,00% 104,00 110 032 5 290
Kopex S.A. 2 168 300 3,21% 48,60 105 379 2 168
Cersanit SA 2 816 400 2,12% 33,50 94 349 282
Grupa K.TY S.A. 417 072 4,52% 160,00 66 732 1 043
Elektrobudowa S.A. 166 379 4,19% 200,00 33 276 333
Kogeneracja S.A. 548 280 3,68% 60,00 32 897 2 741
Zak"ady T"uszczowe Kruszwica S.A. 330 000 2,55% 42,05 13 877 2 468
Polimex Mostostal - Siedlce S.A. 1 291 100 0,28% 8,56 11 052 52
Elektrociep"ownia B'dzin S.A. 157 466 5,00% 31,80 5 007 787
KROSNO SA 1 100 000 4,35% 3,63 3 993 550
Alma Market S.A. 30 000 0,71% 130,00 3 900 30
Stormm S.A.(Elektromonta$ -Warszawa S.A.) 451 578 1,79% 5,93 2 678 452
REMAK SA 100 000 3,33% 22,22 2 222 250
Zak"ady Urz#dze! Komputerowych Elzab S.A. 40 668 2,52% 53,50 2 176 553
ENERGOAPARATURA S.A. 788 088 4,00% 2,42 1 907 158
Fabryka Obrabiarek RAFAMET S.A. 68 165 2,00% 23,50 1 602 682
Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne S.A. 91 431 0,35% 15,71 1 436 183
ORBIS S.A. 17 320 0,04% 69,50 1 204 35
Energomonta$ Po"udnie S.A. 371 500 3,38% 3,19 1 185 372
Zak"ad Elektroniki Górniczej ZEG S.A. 24 318 2,14% 43,80 1 065 243
HUTMEN SA 124 784 0,49% 8,30 1 036 1 248
Zak"ady Odzie$owe BYTOM S.A. 250 000 0,83% 3,72 930 250
Mostostal Zabrze Holding S.A. 83 950 0 8,00 671 84
ZELMER S.A. 8 865 0,06% 63,00 558 89
Budimex S.A. 4 345 0,02% 92,00 400 22
BARLINEK S.A. w Barlinku 12 508 0,01% 12,70 159 13
Bank Millenium SA 50 0,0% 11,63 0,582 50

116
II. Akcje w posiadaniu Nafty Polskiej
-(czna warto&, Udzia% w Kurs Warto&,
Nazwa podmiotu Liczba akcji nominalna kapitale 31 XII 2007 rynkowa
w tys. z%
GRUPA LOTOS S.A. 59 025 000 59 025 000 51,91% 44,50 2 626 613
PKN ORLEN S.A 74 076 299 92 595 374 17,32% 51,90 3 844 560
Razem - 151 620 374 - - 6 471 172

III. Akcje w posiadaniu PGL Lasy Pa"stwowe


Liczba -(czna warto&, Kurs Warto&,
L.p. Nazwa podmiotu akcji nominalna 31 XII 2007 rynkowa
w tys. z%
1 Bank Ochrony +rodowiska S.A. 978 300 9 783 000 85,95 84 085
2 Paged S.A. 1 265 000 2 530 000 30,00 37 950
3 Mondi Packaging Paper +wiecie S.A. 60 235 60 235 67,90 4 090
4 BRE Bank S.A. 500 2 000 505,00 253
Razem - 12 375 235 - 126 377
&ród#o: Dane MSP i PGL Lasy Pa"stwowe.

117
Jednoosobowe spó)ki Skarbu Pa'stwa
Tab. 14.4. Jednoosobowe spó"ki Skarbu Pa!stwa
(Stan na 31 XII 2007; bez spó#ek w likwidacji, upad#o$ci i nie prowadz%cych dzia#alno$ci; uwzgl!dnia spó#ki
w upad#o$ci z mo)liwo$ci% zawarcia uk#adu. &ród#o: Dane w#asne MSP; dane finansowe w z#)
Spó#ki w nadzorze Ministra Skarbu Pa"stwa
L.p. Podmiot Warto&, nomi- Warto&, maj(tku Wynik netto
nalna netto
1 PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. 14 705 765 000 17 790 802 013 826 336 231
2 PSE-Operator S.A. 9 357 173 000 9 865 133 474 166 800 485
3 Nafta Polska S.A. * 1 558 310 000 8 056 966 000 743 161 000
4 ENEA S.A. ** 348 220 557 7 464 019 000 431 099 000
5 ENERGA S.A. 4 845 866 133 5 030 563 108 184 704 174
6 Agencja Rozwoju Przemys"u S.A. 2 462 829 000 2 670 857 028 -343 602 017
Przedsi'biorstwo Eksploatacji Ruroci#gów
7 Naftowych PRZYJA,( S.A. 530 000 000 1 623 011 047 138 935 155
Operator Gazoci#gów Przesy"owych Gaz Sys-
8 tem S.A. 2 069 399 602 1 510 828 341 310 137 000
9 Telewizja Polska S.A. 266 596 500 1 194 032 549 86 028 790
10 Totalizator Sportowy Sp. z o.o. 115 000 000 748 462 929 261 312 294
11 Polski Holding Farmaceutyczny S.A. 579 242 380 581 974 212 -215 879
Zak"ady Górniczo-Hutnicze Boles"aw w Bu-
12 kownie S.A. 110 000 000 482 394 640 233 025 228
Polska Wytwórnia Papierów Warto&ciowych
13 S.A. 130 650 380 479 075 098 136 495 695
14 Kopalnia W'gla Brunatnego Konin S.A. 244 750 000 291 521 420 22 500 777
15 Zespó" Elektrowni Wodnych Niedzica S.A. 225 837 900 209 385 416 9 555 224
Przedsi'biorstwo Energetyki Cieplnej w D#-
16 176 750 000 200 436 645 -10 876 076
browie Górniczej S.A.
Towarzystwo Obrotu Nieruchomo&ciami
17 114 528 000 198 789 571 15 606 785
AGRO S.A.
18 H.CEGIELSKI-POZNA( S.A. 111 814 600 192 052 448 5 843 903
19 Kombinat Koksochemiczny Zabrze S.A. 66 000 000 187 428 397 79 056 233
20 Kopalnia W'gla Brunatnego Adamów S.A. 120 000 000 168 217 548 18 938 559
21 HUTA *AB.DY S.A. 97 393 000 164 194 526 43 056 118
22 Fabryka *o$ysk Tocznych Kra&nik S.A. 52 300 000 158 161 191 755 878
23 Polskie Radio S.A. 8 366 300 141 134 507 15 849 747
Kopalnie i Zak"ady Chemiczne Siarki Siarko-
24 55 000 000 134 568 108 7 833 012
pol S.A.
25 Huta Cynku Miasteczko +l#skie S.A. 79 000 000 129 257 626 16 158 312
26 Zak"ady Tworzyw Sztucznych GAMRAT S.A. 92 000 000 127 777 612 11 663 811
27 INTRACO S.A. 80 000 000 120 090 531 1 936 579
28 Stomil - Pozna! S.A. 18 946 000 119 612 748 6 988 306
29 Elektrociep"ownia Zabrze S.A. 42 000 000 115 670 207 342 642
30 Nitroerg S.A. 61 892 000 112 726 149 -15 452 182
Wojewódzkie Przedsi'biorstwo Energetyki
31 118 000 000 105 431 325 3 945 635
Cieplnej S.A. w Legnicy
Wa"brzyskie Zak"ady Koksownicze
32 2 350 000 91 067 498 38 307 048
"VICTORIA" S.A.
33 REMAG S.A. 62 000 000 90 076 316 8 123 656
34 Polska -egluga Ba"tycka S.A. 103 838 000 78 321 324 552 303
35 FS HOLDING S.A. 55 000 000 68 683 488 488 000

*
Dane dotycz%ce kapita#ów w#asnych i wyniku z bilansu skonsolidowanego
**
Bilans na 31 grudnia 2007 r. sporz%dzony zosta# z uwzgl!dnieniem przeniesienia na ENEA S.A. akcji Elek-
trowni Kozienice S.A. Skarb Pa"stwa przeniós# te akcje w pa(dzierniku 2007 r. lecz zarejestrowanie podniesie-
nia kapita#u ENEA S.A. mia#o miejsce w styczniu 2008 r.

118
36 Centrala Farmaceutyczna Cefarm S.A. 55 400 000 67 174 442 -8 558
37 Nadwi&la!ska Spó"ka Energetyczna Sp.z o.o. 69 362 400 65 843 986 772 166
38 Azoty-Adipol Spólka Akcyjna 30 000 000 60 663 398 1 520 841
Szczeci!ska Stocznia Remontowa GRYFIA
39 31 000 000 60 038 487 308 910
S.A.
Zarz#d Portu Morskiego Hel KOGA Spó"ka z
40 42 000 000 58 024 787 46 500
o.o.
41 Fabryka Sklejka-Pisz S.A. 29 800 000 57 565 267 7 169 762
Dolno&l#skie Zak"ady Us"ugowo-Produkcyjne
42 DOZAMEL Sp. z o.o. 49 000 000 56 034 609 3 235 261
43 Kopalnia Soli K"odawa S.A. 30 000 000 54 364 479 370 245
Zak"ady Górniczo-Metalowe Z'biec w Z'bcu
44 S.A. 35 000 000 52 657 684 9 171 717
45 Fabryka Os"onek Bia"kowych "Fabios" S.A. 40 000 000 51 742 325 3 414 692
Przedsi'biorstwo Wydawnicze "Rzeczpospoli-
46 ta" w Warszawie S.A. 40 000 000 51 403 059 -4 599 804
47 Zespó" Uzdrowisk K"odzkich S.A. 38 300 000 51 132 916 973 105
Przedsi'biorstwo Po"owów Przetwórstwa i
48 Handlu DALMOR S.A. 48 167 770 45 390 406 -9 429 562
Przedsi'biorstwo Po"owów i Us"ug Rybackich
49 SZKUNER Sp. z o.o. 33 000 000 44 389 095 b.d
Przedsi'biorstwo Przemys"u Ziemniaczanego
50 Trzemeszno Sp. z o.o. 30 000 000 44 373 952 7 274 303
51 Stocznia Remontowa NAUTA S.A. 18 775 999 44 310 391 8 317 864
52 Zespó" Elektrociep"owni Bytom S.A. 15 068 000 41 856 377 667 633
53 Zak"ady Chemiczne RUDNIKI S.A. 7 000 000 41 738 782 2 535 098
54 Gliwicka Agencja Turystyczna S.A. 49 185 710 41 107 548 -4 053 477
Przedsi'biorstwo Energetyczne MEGAWAT
55 Sp. z o.o. 62 748 100 37 000 000 -3 820 200
56 Przedsi'biorstwo Uzdrowiskowe Ustro! S.A. 28 300 000 36 821 753 583 456
Zak"ady Przemys"u Owocowo Warzywnego
57 Pektowin S.A. 36 291 000 36 201 567 -909 358
58 Fabryka Przewodów Energetycznych S.A. 26 800 000 35 785 628 3 930 297
Stacja Hodowli i Unasienniania Zwierz#t Sp. z
59 o.o. 18 103 500 35 484 905 2 396 776
Lubuskie Zak"ady Aparatów Elektrycznych
60 LUMEL S.A. 18 500 000 35 217 763 8 281 659
Przedsi'biorstwo Budownictwa Wodnego w
61 Warszawie S.A. 28 900 000 35 083 302 -2 156 386
62 Elektrownia Chorzów S.A. 8 000 000 34 898 711 -1 929 127
Wielkopolskie Centrum Hodowli i Rozrodu
63 23 817 500 34 694 456 2 657 216
Zwierz#t w Poznaniu Sp. z o.o.
64 Cefarm Bia"ystok S.A. 18 700 000 34 685 477 5 651 741
Bydgoskie Zak"ady Przemys"u Gumowego
65 31 076 000 34 471 113 51 858
STOMIL S.A.
66 ADEXTRA S.A. 15 000 000 34 389 176 11 427 561
67 Polska Agencja Prasowa S.A. 30 695 520 34 365 068 3 664 739
68 INOFAMA S.A. 12 500 000 33 184 308 236 975
69 Centralny O&rodek Informatyki Górnictwa S.A. 5 400 000 32 523 405 1 883 096
70 Ma"opolskie Centrum Biotechniki Sp. z o.o. 21 649 500 32 521 072 1 525 718
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
71 2 970 000 31 733 758 -3 594 367
w Krakowie S.A.
72 Morska Stocznia Remontowa S.A. 2 000 000 31 359 162 3 676 792
+l#ska Wytwórnia Wódek Gatunkowych
73 31 700 000 30 883 306 -1 686 496
POLMOS S.A.
+l#skie Zak"ady Armatury Przemys"owej
74 18 000 000 29 692 864 1 628 141
ARMAK Sp. z o.o.
Regionalny Fundusz Gospodarczy S.A. ( d.
75 370 000 000 29 030 760 40 295 667
Huta Cz'stochowa) S.A.

119
76 Centrum Techniki Okr'towej w Gda!sku S.A. 15 500 000 28 043 786 3 470 874
Rejonowe Przedsi'biorstwo Wodoci#gów i
77 Kanalizacji w Zawierciu Sp. z o.o. 21 000 000 27 781 685 156 433
Przedsi'biorstwo Rolne Rusko Sp. z o.o. z/s w
78 Rusku 19 857 000 27 391 720 2 592 946
79 Przedsi'biorstwo Uzdrowisko Ciechocinek S.A. 24 500 000 27 274 391 -833 245
Przedsi'biorstwo Produkcyjno Handlowe Fer-
80 19 074 000 27 266 060 -2 225 169
ma-Pol Sp. z o.o. w Zalesiu
Polskie Pracownie Konserwacji Zabytków w
81 5 900 000 26 642 763 101 174
Warszawie S.A.
82 Kopalnia Soli Wieliczka S.A. 21 000 000 26 631 136 1 127 819
83 Uzdrowisko Busko-Zdrój S.A. 21 000 000 26 522 541 -763 678
84 Uzdrowisko Krynica--egiestów S.A. 23 680 000 26 301 376 12 384
Mazowieckie Centrum Hodowli i Rozrodu
85 Zwierz#t Sp. z o.o. 18 253 500 26 243 171 2 445 150
86 Uzdrowisko Ko"obrzeg S.A. 23 400 000 25 587 959 -165 174
Zak"ady Sprz'tu Precyzyjnego NIEWIADÓW
87 S.A. 16 660 000 24 809 566 -3 104 262
88 Uzdrowisko +winouj&cie S.A. 13 260 000 24 808 355 -295 613
Kieleckie Kopalnie Surowców Mineralnych
89 S.A. 5 260 000 24 298 127 12 894 018
90 Uzdrowisko Rabka S.A. 21 300 000 22 909 188 1 656 177
91 Centrala Nasienna w +rodzie +l#skiej Sp.z o.o. 12 000 000 22 888 110 3 695 983
92 Parking - Wspólna Sp.z o.o. 22 300 000 22 646 891 196 027
Centrum Produkcyjne Pneumatyki PREMA
93 14 000 000 22 248 658 2 691 224
S.A.
94 Bydgoskie Zak"ady Mechaniczne „Belma” S.A. 4 328 000 21 566 611 1 832 790
Przedsi'biorstwo Gospodarki Wodnej i Rekul-
95 tywacji S.A. 13 561 980 21 123 283 2 331 246
Przedsi'biorstwo Budownictwa Przemys"owego
96 CHEMOBUDOWA-KRAKÓW S.A. 9 500 000 21 086 655 838 464
97 Polskie Centrum Bada! i Certyfikacji S.A. 16 000 000 20 875 094 1 379 374
98 Fabryka Maszyn w Le$ajsku Sp. z o.o. 11 000 000 20 757 025 5 949 352
Zak"ady Sprz'tu Motoryzacyjnego Polmo S.A.
99 w Brodnicy 22 617 000 20 374 169 -1 684 629
O&rodek Badawczo-Rozwojowy Przemys"u
100 Rafineryjnego S.A. 11 080 000 20 297 365 426 426
101 Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego S.A. 16 000 000 19 077 096 1 238 327
102 Olszty!skie Zak"ady Graficzne S.A. 10 700 000 19 054 682 112 652
Przedsi'biorstwo Obrotu Samochodami i Cz'-
103 14 500 000 18 999 024 216 530
&ciami Zamiennymi POLMOZBYT JELCZ S.A
Zak"ady Sprz'tu Mechanicznego PZL-ZSM
104 12 500 000 18 408 724 -254 139
S.A.
Instytut Automatyki Systemów Energetycznych
105 9 000 000 18 208 273 39 000
Spó"ka z o.o.
Centralny O&rodek Badawczo Rozwojowy Apa-
106 ratury Badawczej i Dydaktycznej COBRABID 10 000 000 17 918 040 2 801 512
Sp. z o.o.
107 Koneckie Zak"ady Odlewnicze S.A. 16 400 000 17 804 489 1 996 063
108 Uzdrowisko Po"czyn S.A. 17 801 710 17 501 556 -870 753
109 Solanki Uzdrowisko Inowroc"aw Sp. z o.o. 16 380 000 17 484 788 40 929
110 Kopalnia i Pra$alnia Dolomitu -elatowa S.A. 10 200 000 16 989 464 2 322 239
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
111 10 000 000 16 369 188 335 793
w Bia"ymstoku S.A.
Skarbowe Przedsi'biorstwo Rolne Sp. z o.o. w
112 7 148 000 16 092 637 2 006 127
Starym Jaworowie
113 POLMOS Toru! S.A. 18 000 000 15 861 725 -4 739 804
Mazowiecka Wytwórnia Wódek i Dro$d$y
114 27 000 000 15 804 845 -479 361
POLMOS S.A.

120
115 Uzdrowisko Rymanów S.A. 10 300 000 15 778 335 133 815
116 Uzdrowisko Szczawno-Jedlina S.A. 12 800 000 15 539 929 -1 150 546
Przedsi'biorstwo Budownictwa Elektroenerge-
117 2 639 300 15 379 250 3 263 839
tycznego ELBUD S.A.
118 Polski Rejestr Statków S.A. 8 000 000 15 368 793 208 158
Przedsi'biorstwo Produkcyjno - Us"ugowe Port
119 5 650 000 15 306 592 148 099
Rybacki - Gryf w Szczecinie Sp. z o.o.
120 Huta B'dzin S.A. 22 556 280 15 300 873 28 778
121 ARCHIMEDES S.A. 7 129 200 15 034 104 1 182 669
Przedsi'biorstwo Robót Komunikacyjnych w
122 Krakowie S.A. 9 500 000 14 984 243 7 194 386
Przedsi'biorstwo Us"ug Hotelarskich i Miesz-
123 kaniowych Sp. z o.o. 15 313 000 14 882 669 452 922
124 Fabryka Elementów Z"#cznych S.A. 9 000 000 14 423 801 351 991
125 Fabryka Maszyn BUMAR-KOSZALIN S.A. 6 850 000 14 376 060 2 225 211
126 Radio Katowice S.A. 950 600 14 314 895 253 250
127 Prz'dzalnia Zawiercie S.A. 19 647 000 14 095 467 -12 230 301
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
128 10 000 000 14 005 323 -118 615
w Koninie S.A.
129 Kopalnie Surowców Skalnych S.A. 7 800 000 13 657 748 1 629 259
130 Szczeci!ska Centrala Nasienna Sp. z o.o. 13 251 000 13 608 003 87 716
131 Radio Opole S.A.- PRO FM S.A. 624 100 13 437 474 1 361 646
132 Uzdrowisko Konstancin - Zdrój Sp. z o.o. 8 780 000 13 412 165 1 151 432
133 Fabryka Drutu Gliwice Sp. z o.o. 11 000 000 13 263 675 b.d
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
134 5 689 000 13 047 730 -289 775
w Siedlcach S.A.
Kórnickie Przedsi'biorstwo Rolno Handlowe i
135 Us"ugowe Jagrol Sp. z o.o. w Kórniku z/s w 9 403 000 12 967 163 876 778
Szczodrzykowie
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
136 w O"awie S.A. 6 400 000 12 960 133 1 744 601
137 Fabryka Zapa"ek "Czechowice" S.A. 10 000 000 12 201 872 239 211
138 MERAZET S.A. 8 975 000 11 986 828 220 096
139 Uzdrowisko L#dek-D"ugopole S.A. 10 020 000 11 852 842 -213 770
140 Bellona S.A. 6 000 000 11 721 335 2 647 340
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
141 5 400 000 11 718 065 1 280 524
w M"awie S.A.
142 Radio Gda!sk S.A. 1 202 100 11 679 262 552 002
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
143 6 840 000 11 671 581 583 138
w Rzeszowie S.A.
144 Uzdrowisko Iwonicz S.A. 10 500 000 11 649 873 58 737
145 Sk"adnica Ksi'garska Sp. z o.o. 2 589 550 11 524 114 72 885
Zak"ad Ceramiki Budowlanej MARKOWICZE
146 S.A. 9 000 000 11 472 545 4 720 537
147 Bia"ostockie Zak"ady Graficzne S.A. 7 850 000 11 371 822 36 229
148 Zak"ady Tytoniowe w Lublinie S.A. 21 630 000 11 240 053 -8 197 434
Wytwórnia Surowic i Szczepionek BIOMED
149 Sp. z o.o. 9 000 000 11 188 020 -125 800
Zak"ady Ceramiczne BOLES*AWIEC Sp.z
150 o.o. 2 040 000 10 691 884 227 851
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
151 Cz'stochowa S.A. 7 500 000 10 686 155 -273 955
Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagra-
152 nicznych S.A. w Warszawie 9 116 000 10 642 616 862 056
153 Arenda Sp. z o.o. 9 143 000 10 412 641 306 926
Zak"ady Graficzne "Dom S"owa Polskiego"
154 13 000 000 9 887 815 -5 851 430
S.A.
155 Radio Rzeszów S.A. 693 100 9 661 308 848 598

121
156 Fabryka *#czników Radom S.A. 21 000 000 9 619 594 -3 934 112
Olszty!ska Hodowla Ziemniaka i Nasiennictwo
157 Sp. z o.o. 8 578 200 9 264 782 889 684
158 REMA S.A. 2 300 000 9 200 935 1 315 357
159 Uzdrowisko Wieniec Sp. z o.o. 11 671 000 9 113 441 501 486
Warszawskie Zak"ady Sprz'tu Ortopedycznego
160 9 100 000 9 065 830 -455 647
S.A.
161 Agroma Kielce Sp. z o.o. 7 900 000 8 963 816 38 022
162 Uzdrowisko Ustka Sp. z o.o. 6 750 000 8 843 611 227 661
163 Uzdrowisko Horyniec Sp. z o.o. 7 570 000 8 840 266 57 282
164 Uzdrowisko Wysowa S.A. 9 550 000 8 801 791 169 711
165 Uzdrowisko Kamie! Pomorski Sp. z o.o. 8 650 000 8 594 184 291 076
166 Pozna!skie Zak"ady Graficzne S.A. 7 500 000 8 526 617 -1 031 178
167 Radio dla Ciebie S.A. 900 300 8 511 109 856 100
Przedsi'biorstwo Produkcyjno-Handlowe
168 Agropol Sp. z o.o. w Soko"owie 3 969 600 8 469 087 558 468
Centrum Bada! i Dozoru Górnictwa Podziem-
169 nego w L'dzinach Sp.z o.o. 3 700 000 8 432 277 987 771
170 Radio Pomorza i Kujaw S.A. 703 900 8 317 481 800 507
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
171 w Stalowej Woli S.A. 5 570 000 8 184 472 115 566
Opolskie Przedsi'biorstwo Komunikacji Samo-
172 chodowej S.A. 5 400 000 8 081 838 211 751
173 Wytwórnia Filtrów PZL-Sedziszów S.A. 12 420 000 7 953 111 11 014
174 Radio Zachód S.A. 583 200 7 951 161 388 350
Przedsi'biorstwo Handlu Sprz'tem Rolniczym
175 Agroma w Gorzowie Sp. z o.o. 6 400 000 7 896 386 29 001
176 Zak"ad Tworzyw Sztucznych ARTGOS S.A. 7 300 000 7 846 408 74 099
Strzegomskie Zak"ady Mechaniczne ZREMB
177 6 200 000 7 785 506 867 842
S.A.
178 Radio Lublin S.A. 1 217 300 7 735 700 745 465
179 Uzdrowisko Kraków Swoszowice Sp. z o.o. 4 751 000 7 609 468 8 632
180 Radio Kielce S.A. 823 300 7 535 190 812 438
181 Polmozbyt w *odzi S.A. 8 784 000 7 504 868 -1 203 201
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
182 w Ciechanowie S.A. 4 970 000 7 489 888 81 202
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
183 w Ostrowcu +wi'tokrzyskim S.A. 4 830 000 7 434 894 38 864
184 Polskie Radio Szczecin S.A. 866 000 7 416 536 1 188 404
Przedsi'biorstwo Budownictwa Hydrotechnicz-
185 nego ODRA-3 Sp. z o.o. 5 200 000 7 404 783 229 872
CNOS Przedsi'biorstwo Nasiennictwa Ogrod-
186 niczego Spó"ka z o.o. 5 400 000 7 263 917 24 601
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
187 Soko"ów S.A. 3 017 000 7 197 578 31 144
Wojewódzkie Przedsi'biorstwo Robót Drogo-
188 wych w Katowicach Sp. z o.o. 3 800 000 7 191 328 1 044 384
189 PKS w Suwa"kach S.A. 5 000 000 7 013 962 450 442
190 Hodowla Ro&lin Kalinowa Sp. z o.o. 4 000 000 6 909 889 -872 896
Kopalnie Odkrywkowe Surowców Drogowych
191 3 860 000 6 832 552 1 607 998
S.A.
192 Uzdrowisko +wieradów-Czerniawa Sp. z o.o. 7 670 000 6 829 980 130 098
193 Radio Wroc"aw S.A. 1 328 900 6 789 549 1 524 199
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
194 w Ostro"'ce S.A. 4 330 000 6 748 086 537 240
195 Radio Bia"ystok S.A. 783 300 6 727 108 632 273
Przedsi'biorstwo Produkcyjne Podzespo"ów
196 Elektronicznych UNITRA-DOLAM S.A. 4 800 000 6 694 096 265 884

122
197 Gospodarstwo Rybackie w Starzawie Sp. z o.o. 6 578 100 6 586 679 42 821
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
198 w Kro&nie S.A. 4 700 000 6 415 162 -301 734
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
199 w Jaros"awiu S.A. 4 700 000 6 385 774 -1 198 638
200 Radio Koszalin S.A. 634 100 6 362 128 530 478
Przedsi'biorstwo Produkcji i Hodowli Ryb
201 8 361 000 6 297 438 -1 386 598
S"odkowodnych w Krakowie Sp. z o.o.
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
202 4 000 000 6 271 756 -112 652
w Bielsku-Bia"ej S.A.
Zak"ady Maszyn Chemicznych
203 4 000 000 6 195 319 844 317
"METALCHEM" Sp. z o.o.
204 Fabryka Form Metalowych FORMET S.A. 8 000 000 6 133 039 780 232
Nakielskie Zak"ady Maszyn i Urz#dze! Gastro-
205 4 200 000 5 985 174 441 857
nomicznych SPOMASZ Nak"o Sp.z o.o.
Kozielska Fabryka Maszyn KOFAMA Sp. z
206 5 430 000 5 975 000 403 067
o.o.
207 Radio *ód% S.A. 942 300 5 930 838 232 000
208 Fabryka Szlifierek JOTES S.A. 13 935 000 5 921 805 263 829
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
209 S.A. w *ukowie S.A 2 620 000 5 883 371 290 119
210 Uzdrowisko Cieplice Sp. z o.o. 6 370 000 5 834 424 101 068
Przedsi'biorstwo Przewozu Towarów Po-
211 wszechnej Komunikacji Samochodowej S.A 3 600 000 5 776 384 66 270
212 Ciep"ownia *a!cut Sp. z o.o. 5 650 000 5 774 194 62 691
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
213 w Strzelcach Opolskich S.A. 3 320 000 5 594 685 386 185
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
214 w Boles"awcu Sp. z o.o. 5 500 000 5 572 209 237 434
Szczeci!skie Zak"ady Zbo$owo-M"ynarskie
215 PZZ S.A. 9 800 000 5 514 864 271 589
216 Nasycalnia Podk"adów sp. z o.o. 5 000 000 5 164 431 994 008
217 Uzdrowisko Przerzeczyn Sp. z o.o. 5 190 000 5 122 000 -248 389
218 Miastoprojekt - Pozna! Sp. z o.o. 2 000 000 5 102 483 3 184 338
Fabryka Aparatury Elektromedycznej FAMED
219 *ód% S.A. 7 300 000 5 014 128 -64 484
220 Mleczarnia Naramowice Sp. z o.o. 8 263 800 4 989 314 -1 367 937
221 SIARKOPOL Gda!sk S.A. 12 500 000 4 972 766 -2 689 794
222 Radio Merkury S.A. 821 900 4 896 650 329 539
223 Zak"ady Mechaniczne CHEMITEX Sp. z o.o. 5 300 000 4 893 055 171 227
Jeleniogórska Prz'dzalnia Czesankowa
224 6 180 000 4 879 706 -1 742 913
ANILUX S.A.
Wojewódzkie Przedsi'biorstwo Us"ug Tury-
225 3 500 000 4 871 964 741 900
stycznych Sp. z o.o.
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
226 3 300 000 4 862 399 439 443
w Brodnicy S.A.
Zak"ad Produkcyjno-Remontowy Energetyki
227 3 300 000 4 832 658 715 522
Jedlicze Sp. z o.o.
228 Radio Olsztyn S.A. 713 300 4 802 006 611 165
229 Radio Kraków S.A. 752 500 4 765 130 336 564
Fabryka Urz#dze! Mechanicznych i Spr'$yn
230 FUMIS-Bumar Sp. z o.o 3 800 000 4 749 174 -1 222 917
Zak"ady Mechaniczne Urz#dze! Wiertniczych
231 Sp. z o.o. 3 700 000 4 586 823 121 157
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
232 w Lubli!cu Sp.z o.o. 3 000 000 4 451 035 1 442 184
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
233 w Zgorzelcu Sp. z o.o. 5 500 000 4 393 970 -523 258

123
Kieleckie Przedsi'biorstwo Nasienne Centrala
234 Nasienna w Kielcach Sp.z o.o. 2 800 000 4 372 970 353 668
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
235 w Przasnyszu S.A. 3 000 000 4 119 397 120 205
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
236 w K"odzku S.A. 3 570 000 4 092 000 -73 000
237 Zak"ady Sieci Rybackich S.A. 3 650 000 4 056 992 243 779
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
238 w Mi!sku Mazowieckim S.A. 3 470 600 4 002 304 -96 538
239 Polskie Wydawnictwo Muzyczne S.A. 2 510 000 3 980 321 994 696
240 Fabryka Obrabiarek do Drewna Sp. z o.o. 4 800 000 3 970 571 719 315
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
241 2 500 000 3 906 242 159 000
w Kamiennej Górze Sp.z o.o.
242 Witar S.A. 18 560 000 3 870 510 -2 594
243 Wroc"awskie Centrum Prasowe Sp. z o.o. 2 880 000 3 806 480 98 957
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
244 w J'drzejowie S.A. 3 180 000 3 736 653 76 512
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
245 w Nysie Sp. z o.o. 2 580 000 3 708 939 133 536
Przedsi'biorstwo Handlu Sprz'tem Rolniczym
246 "AGROMA" Sp. z o.o. 3 200 000 3 680 856 13 324
Gliwickie Przedsi'biorstwo Wózków Podno-
247 &nikowych S.A. 2 000 000 3 676 159 -242 069
Agencja Zarz#du Nieruchomo&ci i Rozwoju
248 Regionalnego Sp. z o.o. w Radomiu 3 651 300 3 666 027 47 084
Prz'dzalnia Czesankowa Anilany POLANIL
249 S.A. 6 020 000 3 581 889 -2 465 693
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
250 w Rybniku sp. z o.o. 2 500 000 3 354 678 b.d.
Przedsi'biorstwo Handlowo-Us"ugowe
251 AGROMA Sp. z o.o. 5 161 540 3 354 161 42 661
252 Biuro Studiów i Projektów Górniczych S.A. 2 200 000 3 339 970 62 742
253 Zak"ady Mechaniczne ZAMPAP S.A. 1 339 000 3 313 563 1 083 734
Zak"ady Przemys"u Ziemniaczanego I*AWA
254 S.A. 5 400 000 3 276 221 1 289 983
POLAN Hodowla i Nasiennictwo Ogrodnicze
255 Gda!sk-Wieniec Sp. z o.o. 2 045 500 3 275 812 76 257
Krakowskie Zak"ady Sprz'tu Ortopedycznego
256 Sp. z o.o. 2 850 000 3 246 722 49 636
257 Breco Sp. z o.o. 4 600 000 3 182 967 -2 647 782
Kopalnia i Zak"ad Wzbogacania Kwarcytu Bu-
258 7 120 000 2 967 239 1 055 344
kowa Góra w *#cznej S.A.
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
259 3 100 000 2 877 700 -160 557
w Busku Zdroju S.A.
Zak"ad Przemys"u Odzie$owego CORA-TEX
260 10 380 000 2 876 468 -424 484
S.A.
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
261 2 200 000 2 800 995 9 584
w Raciborzu Sp. z o.o.
Toru!ska Prz'dzalnia Czesankowa
262 5 500 000 2 798 959 -2 888 460
MERINOTEX S.A.
O&rodek Badawczo Rozwojowy Przemys"u P"yt
263 Drewnopochodnych Sp. z o.o. 2 200 000 2 768 680 -41 999
O&rodek Badawczo-Rozwojowy Sprz'tu Me-
264 chanicznego Sp. z o.o. 600 000 2 699 107 484 016
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
265 w Cieszynie Sp. z o.o. 3 000 000 2 628 706 - 567 685
266 PRUMEL Spó"ka z o.o. 2 000 000 2 533 042 b.d.
Zak"ady Przemys"u Dziewiarskiego Lido Sp. z
267 o.o. 1 480 000 2 514 941 -460 131

124
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
268 w D'bicy S.A. 3 070 000 2 405 300 5 624
Kopalnie Odkrywkowe Surowców Drogowych
269 Sp.z o.o. 1 700 000 2 345 479 109 964
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
270 Radomsko Sp.z o.o. 1 700 000 2 243 480 15 320
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
271 w Garwolinie S.A. 2 194 850 2 240 148 318 002
272 HUTMAR Spó"ka Akcyjna 3 450 000 2 203 522 -73 046
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
273 w P"ocku S.A. 2 580 000 2 124 842 -574 261
274 O&rodek Bada! i Kontroli +rodowiska Sp. z o.o. 1 700 000 2 122 872 105 000
275 Unitra-Unizet Sp. z o.o. 1 700 000 2 106 961 b.d.
W#growieckie Przedsi'biorstwo Robót Mosto-
276 1 200 000 2 035 065 247 301
wych Sp. z o.o.
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
277 1 660 000 2 024 040 66 652
w Kluczborku Sp. z o.o.
Katowickie Przedsi'biorstwo Geologiczne Sp. z
278 920 000 1 952 135 -229 000
o.o.
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
279 3 930 000 1 915 700 -990 179
w Zawierciu S.A.
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
280 2 800 000 1 898 980 9 058
w Turku S.A.
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
281 2 400 000 1 896 585 -273 955
w Myszkowie Sp.z o.o.
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
282 1 400 000 1 878 040 166 118
w G"ubczycach Sp. z o.o.
283 MADRO BIA*YSTOK Sp. z o.o. 1 400 000 1 823 589 b.d.
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
284 w Dzier$oniowie S.A. 3 100 000 1 796 393 -671 513
285 Marmur S"awniowice Sp. z o.o. 1 400 000 1 796 322 2 919
286 Unitex Import-Export S.A. 250 000 1 588 039 -648 000
Przedsi'biorstwo Projektowania Dostaw Trans-
287 portu Technologicznego i Sk"adowania Tech- 3 940 000 1 503 636 -1 672 893
matrans S.A.
Zak"ady Mechaniczne Urz#dze! Górniczych
288 950 000 1 452 783 37 750
DEZAM Sp. z o.o.
289 BIPROW*ÓK Sp. z o.o. 1 100 000 1 451 112 35 000
Gliwickie Przedsi'biorstwo Robót Drogowych
290 w Gliwicach Sp. z o.o. 1 220 000 1 360 454 78 043
Zak"ad Narodowy im. Ossoli!skich - Wydaw-
291 nictwo we Wroc"awiu Sp. z o.o. 900 000 1 298 552 b.d.
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
292 w Katowicach S.A. 1 900 000 1 273 209 -220 798
293 GEOPROJEKT Gda!sk Sp. z o.o. 1 000 000 1 253 114 b.d.
Okr'gowe Przedsi'biorstwo Geodezyjno - Kar-
294 tograficzne w Lublinie Sp. z o.o. 800 000 1 240 396 -162 319
Miejskie Przedsi'biorstwo Taksówkowe w
295 Katowicach sp. z o.o. 900 000 1 229 496 10 000
Fabryka Wyrobów Metalowych w Stojad"ach
296 Sp. z o.o. 1 980 000 1 186 773 -173 155
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
297 w Staszowie Sp. z o.o. 2 510 000 1 130 746 24 857
Pozna!skie Zak"ady Sprz'tu Ortopedycznego
298 Sp. z o.o. 1 010 000 1 109 330 31 441
299 Polskie Nagrania Sp. z o.o. 2 700 000 1 095 179 22 092
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
300 w Kielcach S.A. 6 770 000 1 083 607 -12 238
301 Zak"ad Badawczo Rozwojowy POLMOS S.A. 3 900 000 1 064 264 -3 094 676
302 Techfilm Sp.z o.o. 1 800 000 1 001 147 b.d.

125
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
303 w Ko!skich S.A. 2 570 000 969 047 -94 451
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
304 w Nowym S#czu S.A. 2 850 000 832 690 -1 596 357
Przedsi'biorstwo Spedycyjno-Transportowe
305 Transgór Sp.z o.o. 9 650 000 776 118 -361 988
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
306 Sp. z o.o. w Lubaniu 2 777 000 771 734 -1 063 000
307 Zak"ad Odzie$owy MODAR Sp.z o.o. 2 880 000 768 530 46
308 Agencja Mienia Reliqum Sp. z o.o. 1 050 200 733 956 185 022
309 O&rodek Hodowli Zarodowej K"anino Sp. z o.o. 2 119 000 570 014 23 686
310 Stadnina Koni Strzegom Sp. z o.o. 6 805 100 421 898 48 165
311 Instytut Turystyki Sp. z o.o. 100 000 388 607 -255 636
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
312 w Pszczynie Sp. z o.o 1 770 000 264 084 -221 871
O&rodek Badawczy Ekonomiki Transportu Sp.
313 z o.o. 145 000 258 030 b.d.
O&rodek Badawczo-Rozwojowy ORAM Sp. z
314 o.o. 350 000 247 852 178 600
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
315 w -ywcu Sp. z o.o. 900 000 157 592 -347 009
Przedsi'biorstwo Budowy Maszyn Drogowych
316 S.A. 1 900 000 127 102 138 778
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
317 w -yrardowie S.A. 1 555 000 -2 283 -469 220
Przedsi'biorstwo Komunikacji Samochodowej
318 w Wadowicach S.A. 1 025 000 -574 579 -575 781
Fabryka Cz'&ci do Maszyn W"ókienniczych i
319 Odlewnia Metali BAWOROWO S.A. 500 000 -689 013 -195 808
Przedsi'biorstwo Elektryfikacji i Technicznej
320 Obs"ugi Rolnictwa Eltor Sp. z o.o. Wo"omin 2 300 000 -842 039 -235 989
321 Cieszy!ska Drukarnia Wydawnicza Sp. z o.o. 500 000 -878 849 -488 818
322 Zak"ady Odzie$owe "Tarmilo" Sp. z o.o. 500 000 -1 441 236 -757 233
Przedsi'biorstwo Produkcyjno-Us"ugowe
323 TECHMET Sp. z o.o. 2 402 000 -1 536 744 -1 232 879
Zak"ady Wyrobów Kamionkowych MARYWIL
324 S.A. 7 000 000 -1 748 697 236 685
Przedsi'biorstwo Budownictwa Wodnego w
325 Tczewie Sp. z o.o. 14 500 000 -2 617 104 145 950
326 -egluga Szczeci!ska Sp. z o.o. 3 700 000 -4 022 666 b.d
Zak"ady Przemys"u Odzie$owego KONWART
327 7 100 000 -4 198 901 -417 337
Sp. z o.o.
328 Zak"ady Mi'sne S.A. w P"ocku 6 818 000 -4 501 249 -6 670 994
329 Kopalnia Siarki "MACHÓW" S.A. 30 000 000 -5 587 546 5 641 943
330 Zak"ady Elektroniczne „WAREL” S.A. 4 600 000 -7 746 685 -1 399 985
331 *ambinowicka Fabryka Maszyn CELPA S.A. 5 000 000 -8 407 288 168 920
Zak"ady Urz#dze! Chemicznych i Armatury
332 Przemys"owej CHEMAR S.A. 32 500 000 -11 106 135 11 114 632
Przedsi'biorstwo Spedycji Mi'dzynarodowej
333 C.HARTWIG-KATOWICE S.A. 10 000 000 -11 173 386 -2 604 737
334 Huta KO+CIUSZKO S.A. 1 000 000 -19 840 692 7 070 973
335 Olszy!skie Fabryki Mebli Sp. z o.o. 7 840 000 -26 554 863 -9 568 348
336 Szczeci!ska Wytwórnia Wódek POLMOS S.A. 14 450 000 -36 385 051 -6 786 842
337 Wydawnictwo "Wiedza Powszechna" Sp. z o.o. 1 000 000 b.d. b.d.
338 METRON TOOLS Sp. z o.o. 3 021 800 b.d. b.d.
Fabryka Nawozów Fosforowych UBOCZ Sp. z
339 o.o. 9 700 000 b.d. b.d.
Orneta-Energia (d. Fabryka +rub Orneta) Sp. z
340 o.o. 6 000 000 b.d. b.d.

126
Wybrane spó#ki w nadzorze innych Ministrów
Warto&, nomi- Warto&, Wynik netto
nalna akcji maj(tku 2007
Podmiot Siedziba netto
na 31 XII 2007 w tys. z%
PKP S.A. Warszawa 10 150 716 10 072 571 62 773
Jastrz'bska Spó"ka W'glowa S.A. Jastrz'bie Zdrój 497 620 2 489 722 36 629
Katowicki Holding W'glowy S.A. Katowice 300 148 1 065 825 19 541
Kompania W'glowa S.A. Katowice 1 917 128 1 438 304 11 085
Kopalnia W'gla Kamiennego Budryk S.A. Ornontowice 268 275 437 377 3 791
Spó"ka Restrukturyzacji Kopal! S.A. Katowice 43 837 88 999 2 863
W'glokoks S.A. Katowice 40 000 650 727 107 107
&ród#o: Dane PKP S.A. i Ministerstwa Gospodarki.

Tab.14.5. Zmiana warto&ci maj#tku spó"ek sektora elektroenergetycznego


Warto&, maj(tku podmiotów Warto&, maj(tku grup
Podmiot uczestnicz(cych w konsolidacji na kapita%owych na koniec
koniec roku 2006 (w mln z%) roku 2007 (w mln z%)
PSE-Operator S.A. 366 9 865
PGE Polska Grupa Energetyczna S.A.
PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. 5 474
17 791
BOT Górnictwo i Energetyka S.A. 4 604
Razem 10 078
ENERGA S.A.
Zespó" Elektrowni OSTRO*.KA S.A. 290
5 031
Koncern Energetyczny Energa SA 4 042
Razem 4 333
ENEA S.A.
ENEA S.A. 4 159
7 464
Elektrownia Kozienice S.A. 1 048
Razem 5 207
Tauron – Polska Energia S.A.
Elektrociep"ownia Tychy S.A. -1
EnergiaPro S.A. 2 964
PKE S.A. 2 669 13 778
ENION S.A. 3 607
Elektrownia Stalowa Wola S.A. 257
Razem 9 496

127
Tab. 14.6. Wybrane spó"ki z udzia"em Skarbu Pa!stwa wg warto&ci maj#tku netto
Warto&, Warto&, maj(tku w
Udzia% nominalna cz)&ci odpowiadaj(cej
Podmiot SP akcji SP udzia%owi SP
w tys. z%
Tauron Polska Energia S.A. 99,99% 13 492 253 13 778 248
Powszechny Zak"ad Ubezpiecze! SA 55,09% 47 569 9 374 491
Krajowa Spó"ka Cukrowa S.A. 86,00% 843 666 1 373 227
Polskie Linie Lotnicze LOT S.A. 68,00% 304 297 1 310 612
PGE ENERGIA S.A. 15,00% 1 127 904 1 105 085
Zarz#d Morskiego Portu Gdynia S.A. 99,35% 111 701 797 833
BOT Górnictwo i Energetyka S.A. 15,00% 574 171 777 524
Bumar Sp. z o.o. 88,68% 709 798 748 864
BOT Elektrownia Be"chatów S.A. 19,11% 573 282 741 133
Bank Gospodarki -ywno&ciowej S.A. 37,32% 16 098 732 652
Gie"da Papierów Warto&ciowych w Warszawie S.A. 98,81% 41 475 681 170
Koncern Energetyczny Energa - Gda!ska Kompania
Energetyczna S.A. 15,00% 90 497 621 622
Towarzystwo Finansowe Silesia Sp. z o.o. 99,96% 491 846 604 547
Vattenfall Heat Poland S.A. (d.Elektrociep"ownie
Warszawskie S.A.) 25,19% 62 042 586 383
Lubelski W'giel Bogdanka SA 96,81% 111 399 577 028
Górno&l#ski Zak"ad Elektroenergetyczny S.A. 25,07% 31 334 571 983
Zespó" Elektrowni P#tnów Adamów Konin SA 50,00% 52 026 569 421
Zarz#d Morskich Portów Szczecin i +winouj&cie S.A. 86,05% 13 584 553 360
EnergiaPro Koncern Energetyczny S.A. 15,00% 15 621 444 582
ENION S.A. 15,00% 45 398 426 082
BOT Elektrownia Turów w Bogatyni S.A. 16,04% 142 549 335 190
Zarz#d Morskiego Portu Gda!sk S.A. 85,00% 2 016 313 903
Mi'dzynarodowe Targi Pozna!skie Sp. z o.o. 60,00% 25 386 281 153
Górno&l#skie Przedsi'biorstwo Wodoci#gów S.A. 20,00% 120 000 230 045
Przedsi'biorstwo Poszukiwa! i Eksploatacji Z"ó$
Ropy i Gazu PETROBALTIC Sp. z o.o. 30,33% 28 024 224 071
Huta STALOWA WOLA S.A. 57,00% 138 355 211 116
BOT Elektrownia Opole S.A. 16,04% 160 198 284
Koksownia "PRZYJA-(" Sp z oo w D#browie Gór-
niczej 11,42% 95 000 182 563
BOT Kopalnia W'gla Brunatnego Be"chatów S.A. w
Rogowcu 16,04% 183 629 167 081
Krajowy Depozyt Papierów Warto&ciowych S.A. 33,33% 7 000 142 349
&ród#o: Dane w#asne MSP.

128
14.4. Za)(czniki do rozdzia)u 9
Tab. 14.7. Przedsi'biorstwa pa!stwowe o najwi'kszych funduszach w"asnych
Organ Fundusz
za%o'ycielski Nazwa przedsi)biorstwa w%asny 2007 Wynik
w
2007
tys. z%
w tys. z%
Min. Infrastruktury PPUP Poczta Polska 1 767 530 124 754
Min. Infrastruktury PP Porty Lotnicze 1 369 095 36 253
Woj. Mazowiecki Dipservice 235 047 13 073
Woj. Dolno&l#ski Przedsi'biorstwo Przerobu Z"omu Metali " Cen-
troz"om" we Wroc"awiu* 136 347 10 097

Woj. +l#ski Przedsi'biorstwo Energetyki Cieplnej w Jastrz'-


biu 108 483 246

Min. Sprawiedliwo&ci Przedsi'biorstwo Pa!stwowe Przemys"u Obuw-


niczego w Strzelcach Opolskich 46 741 8 113
Woj. Przedsi'biorstwo Pa!stwowej Komunikacji Sa-
Wielkopolski mochodowej w Poznaniu 42 667 905
Warszawskie Zak"ady Mechaniczne "PZL -
Woj. Mazowiecki WZM" w Warszawie* 28 795 -8 190
Biuro Urz#dzania Lasu i Geodezji Le&nej w War-
Min. Skarbu Pa!stwa szawie 26 127 1 318

Min. Skarbu Pa!stwa Zak"ad Unieszkodliwiania Odpadów Promienio-


twórczych w Otwocku-+wierku 25 466 -828

Woj. Ma"opolski Przedsi'biorstwo Us"ug Hotelarskich i Tury-


stycznych * 19 160 468
Warszawskie Zak"ady Zielarskie Herbapol w
Woj. Mazowiecki Pruszkowie 18 387 1 770
Przedsi'biorstwo Nasiennictwa Ogrodniczego i
Woj. Mazowiecki 17 753 - 44
Szkó"karstwa w O$arowie Mazowieckim*
Woj. Lubelski Przedsi'biorstwo Pa!stwowej Komunikacji Sa-
mochodowej w Lublinie* 17 728 -1 713

Woj. *ódzki Przedsi'biorstwo Handlu Sprz'tem Rolniczym


"Agroma" w Kutnie 17 210 755
Woj. Wielkopolski Orzechowskie Zak"ady Przemys"u Sklejek 16 742 741
Bielskie Zak"ady Obuwia "Befado" w Bielsku-
Woj. +l#ski Bia"ej* 16 557 -1 456
Centralny O&rodek Badawczo-Projektowy Bu-
Woj. Mazowiecki downictwa Ogólnego w Warszawie 15 884 1 105
Min. Skarbu Pa!stwa Polskie Ratownictwo Okr'towe w Gdyni 15 725 2 461
Przedsi'biorstwo Wodoci#gów i Kanalizacji w
Woj. Dolno&l#ski 13 705 -402
Boles"awcu
Przedsi'biorstwo Pa!stwowej Komunikacji Sa-
Woj. Mazowiecki 13 576 -337
mochodowej w Radomiu
Woj. Warmi!sko- Zak"ady Przemys"u Odzie$owego "Warmia" w
Mazurski K'trzynie 13 521 34
Woj. *ódzki Przedsi'biorstwo Robót Drogowych w Kutnie 12 400 4 558
Warszawska Fabryka D%wigów "Translift" w
Woj. Mazowiecki Warszawie 11 991 8 712
Woj. *ódzki Przedsi'biorstwo Turystyczne "*ód%"* 11 923 1 666
Przedsi'biorstwo Pa!stwowe "Magazyny Us"u-
Woj. Mazowiecki gowe" w Warszawie 11 378 372
Woj. Warmi!sko- Przedsi'biorstwo Produkcyjno-Monta$owe "Kol-
Mazurski ster" w Olsztynie 10 675 907
Min. Sprawiedliwo&ci Przedsi'biorstwo Pa!stwowe "Gardia" 10 596 66
Woj. Pomorski Przedsi'biorstwo Pa!stwowej Komunikacji Sa-
mochodowej w Starogardzie Gd.* 10 359 -370
*Przedsi!biorstwa pa"stwowe przekszta#cone w spó#ki w roku 2008. Bez przedsi!biorstw w nadzorze MON.
&ród#o: Dane organów nadzoru.

129
14.5. Za)(czniki do rozdzia)u 12

Lista podmiotów nie przeznaczonych do kontynuowania lub rozpocz'cia prywatyzacji

1. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A.


2. Polski Koncern Naftowy ORLEN S.A.
3. Grupa LOTOS S.A.
4. Operator Gazoci#gów Przesy"owych Gaz-System S.A.
5. Przedsi'biorstwo Eksploatacji Ruroci#gów Naftowych "Przyja%!" S.A.
6. Przedsi'biorstwo Prze"adunku Paliw P"ynnych "Naftoport" sp z o.o
7. Operator Logistyczny Paliw P"ynnych sp. z o.o.
8. PSE – Operator S.A.
9. KGHM Polska Mied% S.A.
10. Bank Gospodarstwa Krajowego
11. Agencja Rozwoju Przemys"u S.A.
12. Inowroc"awskie Kopalnie Soli „Solino” S.A.
13. Totalizator Sportowy sp. z o.o.
14. Kopalnia Soli w Wieliczce S.A.
15. Zak"ad Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych
16. Bumar S.A.
17. Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego S.A.
18. Polski Rejestr Statków S.A.
19. Zarz#d Morskiego Portu Gda!sk S.A.
20. Zarz#d Morskich Portów Szczecin i +winouj&cie S.A.
21. Zarz#d Morskiego Portu Gdynia S.A.
22. Polska Wytwórnia Papierów Warto&ciowych S.A.
23. Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych S.A.
24. Polska Agencja Prasowa S.A.
25. PKP Polskie Linie Kolejowe SA

130
Spis tabel
Tab. 2.1. Zabytki w rejestrze ......................................................................................................................... 18
Tab. 2.2. Muzea pa"stwowe i ich zbiory ....................................................................................................... 19
Tab. 2.3. Zbiory bibliotek pa"stwowych zorganizowanych jako instytucje kultury ...................................... 20
Tab. 2.4. Zbiory bibliotek zorganizowanych jako pa"stwowe jednostki organizacyjne................................ 20
Tab. 2.5. Archiwalne pomoce ewidencyjne ................................................................................................... 22
Tab. 3.1. Zasoby bilansowe z#ó) kopalin....................................................................................................... 26
Tab. 3.2. Zasoby eksploatacyjne wód leczniczych, termalnych i solanek ..................................................... 27
Tab. 3.3. Zestawienie ustalonych zasobów eksploatacyjnych zwyk#ych wód podziemnych .......................... 27
Tab. 3.4. Powierzchnia i zapas drewna w parkach narodowych na koniec 2007 r. ..................................... 28
Tab. 4.1. Grunty Skarbu Pa"stwa wg grup rejestrowych i u)ytków.............................................................. 35
Tab. 4.2. Grunty Skarbu Pa"stwa, zmiany w strukturze u)ytków w roku 2007............................................. 36
Tab. 4.3. W#asno$' gruntów w Polsce, zmiany w roku 2007......................................................................... 36
Tab. 4.4. Zagospodarowanie gruntów Zasobu W#asno$ci Rolnej Skarbu Pa"stwa ...................................... 37
Tab. 4.5.Grunty Zasobu W#asno$ci Rolnej Skarbu Pa"stwa wg województw............................................... 37
Tab. 4.6. W#asno$' gruntów w miastach ....................................................................................................... 38
Tab. 4.7. Grunty Skarbu Pa"stwa w miastach wojewódzkich ....................................................................... 38
Tab. 4.8. Tereny zurbanizowane, w#asno$' Skarbu Pa"stwa w najwi!kszych miastach.............................. 39
Tab. 4.9. Dysponenci gruntów zabudowanych i zurbanizowanych Skarbu Pa"stwa w miastach................. 39
Tab. 4.10. Nieruchomo$ci Skarbu Pa"stwa oddane w trwa#y zarz%d urz!dom pa"stwowym ....................... 40
Tab. 4.11. Szacunkowa warto$' gruntów Skarbu Pa"stwa ........................................................................... 42
Tab. 5.1. Sie' dróg krajowych ....................................................................................................................... 44
Tab. 5.2. Obiekty mostowe na sieci dróg krajowych ..................................................................................... 44
Tab. 5.3. Warto$' odtworzeniowa dróg krajowych (wed#ug rodzaju drogi)................................................. 44
Tab. 5.4. Warto$' odtworzeniowa obiektów mostowych na sieci dróg krajowych........................................ 44
Tab. 5.5. Stan ilo$ciowy i utrzymanie urz%dze" melioracyjnych podstawowych .......................................... 46
Tab. 5.6. Warto$' melioracji wodnych podstawowych i obiektów przeciwpowodziowych ........................... 46
Tab. 5.7. Warto$' morskich budowli hydrotechnicznych .............................................................................. 47
Tab. 6.1. Powierzchnia i warto$' nieruchomo$ci PGL Lasy Pa"stwowe ..................................................... 49
Tab. 6.2. Maj%tek PGL Lasy Pa"stwowe ...................................................................................................... 49
Tab. 6.3. Zagospodarowanie gruntów ANR, powierzchnia w ha .................................................................. 51
Tab. 6.4. Powierzchnia i warto$' gruntów ZWRSP ...................................................................................... 53
Tab. 6.5. Warto$' Zasobu W#asno$ci Rolnej Skarbu Pa"stwa...................................................................... 53
Tab. 6.6. Wybrane sk#adniki mienia powierzonego AMW............................................................................. 54
Tab. 6.7. Warto$' ksi!gowa niektórych sk#adników maj%tku WAM .............................................................. 55
Tab. 6.8. Nieruchomo$ci we w#adaniu WAM ................................................................................................ 55
Tab. 7.1. Zasób maj%tkowy pa"stwowego sektora finansów publicznych w tys. z# ....................................... 58
Tab. 7.2. Pa"stwowe jednostki organizacyjne w kraju ................................................................................. 58
Tab. 7.3. Mienie jednostek podporz%dkowanych organom centralnym ........................................................ 61
Tab. 7.4. Mienie u)ytkowane przez jednostki podporz%dkowane wojewodom .............................................. 63
Tab. 7.5. Mienie Skarbu Pa"stwa u)ytkowane przez jednostki organizacyjne za granic%............................ 64
Tab. 8.1. Podmioty wykonuj%ce prawa z akcji i udzia#ów Skarbu Pa"stwa.................................................. 65
Tab. 8.2. Akcje i udzia#y, z których prawa wykonuje Minister Skarbu Pa"stwa ........................................... 66
Tab. 8.3. Czynniki zmiany liczby jednoosobowych spó#ek czynnych w nadzorze MSP w 2007 r.................. 66
Tab. 8.4. Zmiany kapita#ów zak#adowych jednoosobowych spó#ek Skarbu Pa"stwa.................................... 67
Tab. 8.5. Najwi!ksze komercjalizacje i prywatyzacje w ostatnich latach ..................................................... 68
Tab. 8.6. Jednoosobowe spó#ki Skarbu Pa"stwa, w których prawa wykonuje Minister Skarbu Pa"stwa .... 69
Tab. 8.7. Spó#ki z cz!$ciowym udzia#em, w których prawa wykonuje Minister Skarbu Pa"stwa.................. 70
Tab. 8.8. Spó#ki z udzia#em Skarbu Pa"stwa wg wielko$ci udzia#u Skarbu Pa"stwa.................................... 70
Tab. 8.9. Spó#ki z udzia#em wi!kszo$ciowym w których prawa wykonuje Minister Skarbu Pa"stwa ........... 71
Tab. 8.10. Warto$' akcji lub udzia#ów spó#ek z mniejszo$ciowym udzia#em Skarbu Pa"stwa ..................... 71
Tab. 8.11. Udzia# Skarbu Pa"stwa w spó#kach programu NFI..................................................................... 72
Tab. 8.12. Udzia#y Skarbu Pa"stwa w spó#kach publicznych ....................................................................... 72
Tab. 8.13. Najwi!ksze pakiety akcji spó#ek publicznych nale)%ce do Skarbu Pa"stwa ................................ 73

131
Tab. 8.14. Akcje i udzia#y spó#ek nadzorowanych przez Ministra Gospodarki............................................. 74
Tab. 8.15. Akcje i udzia#y, z których prawa wykonuj% pozosta#e organy lub jednostki pa"stwowe.............. 74
Tab. 8.16. Szacunkowa warto$' akcji i udzia#ów Skarbu Pa"stwa ............................................................... 75
Tab. 8.17. Udzia#y Rzeczypospolitej Polskiej w mi!dzynarodowych instytucjach finansowych ................... 76
Tab. 9.1. Przedsi!biorstwa i banki pa"stwowe wg organów za#o)ycielskich................................................ 78
Tab. 9.2. Maj%tek przedsi!biorstw pa"stwowych w nadzorze Ministra Skarbu Pa"stwa ............................. 79
Tab. 9.3. Przedsi!biorstwa pa"stwowe nadzorowane przez wojewodów...................................................... 79
Tab. 9.4. Przekszta#cenia przedsi!biorstw czynnych w nadzorze wojewodów w roku 2007 ......................... 80
Tab. 9.5. Zmiany warto$ci maj%tku przedsi!biorstw czynnych w nadzorze wojewodów w roku 2007 ......... 81
Tab. 9.6. Warto$' maj%tku netto przedsi!biorstw i banków pa"stwowych ................................................... 83
Tab. 10.1. Maj%tek pa"stwowych szkó# wy)szych.......................................................................................... 84
Tab. 10.2. Maj%tek instytucji kultury i instytucji filmowych.......................................................................... 85
Tab. 10.3. Maj%tek jednostek badawczo – rozwojowych............................................................................... 87
Tab. 10.4. Maj%tek Agencji, fundacji i Funduszy .......................................................................................... 92
Tab. 10.5. O$rodki doradztwa rolniczego ..................................................................................................... 93
Tab. 11.1. Stan nale)no$ci z tytu#u umów zbycia mienia Skarbu Pa"stwa.................................................... 94
Tab. 11.2. Struktura nale)no$ci z tytu#u umów zbycia mienia Skarbu Pa"stwa............................................ 94
Tab. 11.3. Nale)no$ci po zlikwidowanych jednostkach................................................................................. 94
Tab. 11.4. Warto$' mienia w uk#adzie Delegatur MSP................................................................................. 96
Tab. 11.5. Mienie polikwidacyjne w uk#adzie rodzajowym ........................................................................... 96
Tab. 11.6. Nale)no$ci zagraniczne Skarbu Pa"stwa ..................................................................................... 97
Tab. 12. 1. Zasób maj%tkowy na zaspokojenie roszcze" z tytu#u por!cze" i gwarancji Skarbu.................. 104
Tab. 12.2. Potencjalne (niewymagalne) zobowi%zania Skarbu Pa"stwa z tytu#u gwarancji i por!cze" .... 104
Tab. 12.3. Wykonanie przychodów z prywatyzacji w roku 2007................................................................. 105
Tab. 12.4. Zad#u)enie Skarbu Pa"stwa wed#ug kryterium miejsca emisji .................................................. 107
Tab. 12.5. Zad#u)enie Skarbu Pa"stwa wed#ug kryterium rezydenta.......................................................... 107
Tab. 13.1. Zestawienie zbiorcze mienia Skarbu Pa"stwa (uj!cie przedmiotowe), w mln z#........................ 109
Tab. 14.1. Grunty Skarbu Pa"stwa wg województw w ha........................................................................... 113
Tab. 14.2. Warto$' wybranych sk#adników maj%tku jednostek pa"stwowych w tys. z#............................... 115
Tab. 14.3. Akcje Skarbu Pa"stwa w spó#kach publicznych 31 XII 2007 r. ................................................. 116
Tab. 14.4. Jednoosobowe spó#ki Skarbu Pa"stwa....................................................................................... 118
Tab. 14.5. Zmiana warto$ci maj%tku spó#ek sektora elektroenergetycznego .............................................. 127
Tab. 14.6. Wybrane spó#ki z udzia#em Skarbu Pa"stwa wg warto$ci maj%tku netto................................... 128
Tab. 14.7. Przedsi!biorstwa pa"stwowe o najwi!kszych funduszach w#asnych.......................................... 129
Lista podmiotów nie przeznaczonych do kontynuowania lub rozpocz!cia prywatyzacji ............................ 130

132