You are on page 1of 5

Working Paper

2012ko Martxoak 11

TALDE HORIZONTALAK POLITIKA PUBLIKOETAN

HORIZONTAL GROUPS IN PUBLIC POLICY

LOS GRUPOS HORIZONTALES EN LAS POLÍTICAS PÚBLICAS

1. Talde

horizontalen analisian, beharbada, erronkarik esanguratsuena terminologikoa da. Doktrinak zalantzarako tartea uzten du, tribunal edo indarrean dagoen araudi eskasia iraunkorra dela-eta. “Talde horizontalak” terminoa, dokumentu honen izenbururako aukeratutakoa, gehienetan erabilitakoen artean bat besterik ez da, horien artean daude baita “talde paritarioak” edo “egitura paritariodun taldeak” (“peer groups”, “gleichordnungskonzerne”) “talde federatiboak” eta abar.

2. Aurrekoa gutxi balitz, nahiz eta talde hauek
kontzeptualki mugatuak egon, beste egitura mota batzuk sarritan nahastu egiten dira egiturokin: “koordinazio-talde”, “kolaboraziotalde”, “agrupazio” (“groupings”, “groupements”) eta abar. Teorian, ordea, egitura horiek ez direla taldeak uste da, nahiz eta haien egitura formala eta oinarri juridiko eta instituzionala antzekoa izan.

3. Talde

horizontalak, modu generikoan, “kontratu-talde” deiturikoen barruan kokatzen

As a Working Paper, it doesn´t reflect any institutional position or opinion neither of EKAI Center, nor of its sponsors or supporting entities EKAI Center seeks to do business with companies or governments covered in its reports. Readers should be aware that we may have a conflict of interest that could affect the objectivity of this report. Investors should consider this report as only a single factor in making their investment decision.
GARAIA INNOVATION CENTER, GOIRU 1,A2 MONDRAGON TEL: 943250104 VITORIA-GASTEIZ 639641457 LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520 E-MAIL: info@ekaicenter.eu facebook.com/EKAICentre scribd.com/EKAICenter

http://ekaicenter1.blogspot.com http://industrialpolicy.blogspot.com

TALDE HORIZONTALAK POLITIKA PUBLIKOETAN

dira, ”akzio-talde” eta “izatezko direlakoetatik ezberdintzeko.

talde”

8. Dena den, sarriago arautzen da espresuki
izaera orokorrik ez duten taldeak eratzeko aukera, tipologia edo sektore ezberdinetara zuzendua. Horrela gertatu zen, adibidez, bankusektorean edo sozietate mutualisten taldeetan (kooperatibak, mutualitateak…).

4. Jakina denez, “akzio-taldeak” sozietate-taldeak
eratzeko modurik erabiliena dira, entitate batzuek besteen kontrolerako partizipazioetan oinarrituak.

9. Kontratu-taldeetan eredurik ohikoena talde 5. Akzio-taldeekin alderatuta, kontratu-taldeak bi
entitateren arteko kontratu batean oinarrituta artikulatzen dira ―ez sozietate-kontratu batekin― eta horren bidez batak besteari haren kontrola ematen dio. horizontalak dira. Talde horietan dominazio- edo mendekotasun-kontratua ez da ezartzen sozietarioki burujabea den sozietate baten alde, ezpada entitate dominatuen talde batean parte hartzen duen entitate baten alde.

6. Politika publikoen posizioa kontratu-taldeen
aurrean, hiru oinarrizko eztabaidagai hauetatik abiatzen da: a) Haren bideragarritasun legaletik. b) Enpresa-praktikarako interesetik. izan dezakeen

10. Errealitatean, talde horizontaletan ez da
beharrezkoa entitate nagusi garbi ezberdindu bat egotea. Nahikoa da hainbat entitatek beren gaineko kontrola uztea egitura komun bati, non guztiek parte hartzen duten, izaera juridiko propioa duen entitate batena izan edo ez.

11. Esparru

c) Haren baliotasunerako ezarri beharreko baldintzetatik, beharrezkoa denean.

7. Bistakoa da kontratu-taldeak bideragarriak
direla berariazko onarpena duten ordenamenduetan. Normalean, “kontrol- edo dominazio-kontratu” baten bidez egituratzen dira Horrela gertatzen da Europa erdialdeko hainbat herrialdetako, Portugaleko edo Brasilgo ordenamenduetan. Baina, legeria gehienek ez dute, oro har, aitortzen kontratu-taldeen irudia. Horrek talde mota hauen bideragarritasun juridikoaren aurkako jarrerak hartzera bideratu du nagusiki herrialde horietako doktrina.

teorikoan, talde horizontalen egituraketaren bideragarritasunak zalantza doktrinalak sortu ditu, kontratu-taldeek orokortasunean sorturikoen modukoak. Zalantza horiek “soberania” kontzeptuarekin erlazionatuta daude, entitate juridikoei egotzia, haren aspektu esentzialak hirugarrenei ematea Sozietateen Zuzenbidearen printzipio orokorren aurkakoa dela ulertuta.

12. Hau guztia kaltetu gabe, noski, arautegi legal
konkretu batean oinarritzen diren talde horizontal konkretuak, finantza-talde edo entitate mutualisten taldeekin gertatu izan den bezala.

13. Errealitatean, elkarren kontrol kontraktual
honen ondorioz, talde horizontalek kontrol edo

As a Working Paper, it doesn´t reflect any institutional position or opinion neither of EKAI Center, nor of its sponsors or supporting entities EKAI Center seeks to do business with companies or governments covered in its reports. Readers should be aware that we may have a conflict of interest that could affect the objectivity of this report. Investors should consider this report as only a single factor in making their investment decision.
GARAIA INNOVATION CENTER, GOIRU 1,A2 MONDRAGON TEL: 943250104 VITORIA-GASTEIZ 639641457 LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520 E-MAIL: info@ekaicenter.eu facebook.com/EKAICentre scribd.com/EKAICenter

http://ekaicenter1.blogspot.com http://industrialpolicy.blogspot.com

TALDE HORIZONTALAK POLITIKA PUBLIKOETAN

dominio partekatu baten kontzeptua osatzen dute, eta ez horrenbeste, hirugarren bati norbere kontrola ematearen kontzeptua.

17. Beste batzuetan, talde horizontalak modu
espezifikoan arautu dira benetako egoerak edo beharrak asetzeko zenbait sektoretan. Horrela gertatu da, adibidez, Espainian, kooperatibasozietateen taldeekin, edo zenbait herrialdetan, banku-entitateen taldeak eratzeko, sarritan aurrezki-kutxen edo banku kooperatiboen taldekatzearekin.

14. Legearen ikuspuntutik, bi dira legegileek
jarraituriko oinarrizko estrategiak, horizontalen erregulazioan. a) Talde horizontalaren arautze generikoa. talde

kontzeptuaren

18. Espainiako
b) Talde horizontalen zenbait modalitateren arautze espezifikoa.

15. Talde horizontalak arautzea aukeratu duten
ordenamenduen artean, aipagarria da Alemaniako Akzioen Bidezko Sozietateen Legearen 18. artikuluaren 2. atala, non, sozietatetaldea definitu ondoren 1. atalean, ondorengoa adierazten den: “Juridikoki autonomoak diren enpresen kasuetan, elkarren mendekotasunik izan gabe, zuzendaritza bateratu baten menpe jartzen direnek ere, talde bat osatuko dute eta enpresak taldeko enpresa izango dira”. Modu berean, Portugaleko Sozietate Komertzialen Kodearen 492. artikuluak honela definitzen du “Talde Paritarioaren Kontratua”: “Elkarren dependentziarik ez duten bi sozietatek edo gehiagok osatu dezakete sozietate-talde bat, zuzendaritza bateratu eta komun baten menpe jartzea onartzen duen kontratu baten bidez”.

legediari dagokionez, talde horizontalak sozietate kooperatiboen taldeen arloan agertu ziren, konkretuki, Kooperatiba Legearen 78. artikuluan gailendu ziren disposizio autonomikoen bidez; haren arabera, “kooperatiba-taldetzat hartzen da, Lege honi dagozkion xedeetarako, zenbait kooperatibasozietatek osatutako taldea, edozein motatakoa izanda ere, eta taldeko buru den entitatea, zeinak taldeko kooperatibek nahitaez bete behar dituzten aginduak eman edo fakultateak gauzatzen dituen, modu horretara fakultate horien alorrean erabaki-bateratasun bat sortzen delarik.

19. Politika publikoen aldetik talde horizontalekin
erabaki beharreko lehenengo zalantza da ea zein puntutaraino den edo ez den komeni talde horizontal kontzeptua bera arautzea.

20. Alde

16. Beste herrialde batzuetan, Frantzia edo
Espainian esaterako, talde horizontal edo paritarioaren kontzeptua jurisprudentziako interpretazio batean onartua izan da noizbehinka, “izatezko” sozietate-taldeen tratamendu eta argumenturako antzeko oinarriarekin.

batetik, herrialde gehienetako errealitate enpresarialak adibide praktikoen eskasia azaltzen du, non enpresa-konfigurazio hau erabilia izan den arlo sektorial konkretu batzuetatik kanpo.

21. Beste

alde batetik, ordea, herrialde gehienetan talde horizontalen antzeko edo parekide diren egitura asko daude, hala nola

As a Working Paper, it doesn´t reflect any institutional position or opinion neither of EKAI Center, nor of its sponsors or supporting entities EKAI Center seeks to do business with companies or governments covered in its reports. Readers should be aware that we may have a conflict of interest that could affect the objectivity of this report. Investors should consider this report as only a single factor in making their investment decision.
GARAIA INNOVATION CENTER, GOIRU 1,A2 MONDRAGON TEL: 943250104 VITORIA-GASTEIZ 639641457 LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520 E-MAIL: info@ekaicenter.eu facebook.com/EKAICentre scribd.com/EKAICenter

http://ekaicenter1.blogspot.com http://industrialpolicy.blogspot.com

TALDE HORIZONTALAK POLITIKA PUBLIKOETAN

banku-sektorean edo sozietate mutualisten alorrean. Adibideak nahiko direla ematen du, gutxienez hausnarketa bat justifikatzeko kontzeptuaren arauketa legalaren komenigarritasunaren inguruan.

zuzendaritza bakarra ezartzearen arabera, unitate ekonomikoduna eta abar. Hauxe da gehienetan talde horizontal eta talde paritario kontzeptuak arautu dituzten legediek jorratu izan duten bidea, Alemanian eta Portugalen ikusi dugun moduan.

22. Bestalde,

taldekatze enpresarialaren modalitateak arautzea enpresen arteko kooperazioa bultzatzeko politiken ataltzat har daiteke, hain zuzen industria-politikaren funtsezko pieza gure inguruko herrialdeetan azken hamarkadetan.

28. Arazoaren muinean zera dago: legediak
aurreikusitako talde horizontal edo paritarioen kontzeptu mota orokor hauetan, askotan, aplikaezinak direla errealitatean. Kontratu bidez entitate komun batek eginiko eskumenen lagapenak askotariko dimentsioak izan ditzake, ehunka konpetentzia ezberdini eragin, bakoitzaren lagapenerako askotariko mekanismoak erabili eta abar. Ohiko praktikan, ia ezinezkoa izan daiteke mugatzea noiz gauden talde horizontal baten aurrean eta noiz soilik enpresa-agrupazio edo enpresa-sare baten aurrean.

23. Dena den, badaude beste arazo kontzeptual
batzuk talde horizontalen arautzearen aurrean sakoneko zalantzak planteatzen dituztenak.

24. Alde batetik, funtsezko arazoa da kontzeptua
mugatzea. Baita ere, ohiko taldeen arloan, akziopartaidetzan oinarrituta oinarrizko eredua arautzea erraz samarra da (kasu konkretuetan egon daitezkeen zalantzez gain), ez da berdin gertatzen talde horizontalekin.

29. Horrek derrigortzen gaitu zalantzan jartzera
eredu alemanean oinarrituriko legediek gehienetan erabilitako ikuspegi metodologikoa.

25. Sakoneko

arazoa egituraketa formal/estrukturalean datza, talde horizontaletan gehienetan talde izaerarik ez duten sareen edo enpresa-taldeen antzekoa da.

30. Egia da, gure iritziz, talde horizontal mota
hauen bideragarritasunaz dauden zalantza doktrinakoek eta jurisprudentziakoek gaiarekiko posizionamendu politiko bat eskatzen dutela arautze legal baten gabeziaren aurrean.

26. Horrek zailtasun handia sortzen du praktikan
erabakitzeko noiz jo ahal diren enpresa-egitura horizontal mota hauek taldetzat edo noiz gelditu behar diren sare edo enpresa agrupazio moduan sailkatuta.

31. Zentzu

27. Bistan

denez, legediak erreferentzia kontzeptualak ezar ditzake entitate komunari emaniko fakultateak integratzeko ―edo taldekaturiko entitateen artean adosturikoak―

horretan, enpresen arteko kooperazioaren sustapen-politiken artean, komenigarria iruditzen zaigu, legediak argitu dezala talde horizontalen egituraketaren legezko legitimazioa, aktibitate-sektore batzuetan interes handia izan dezaketen enpresen arteko kooperaziorako modalitate bezala.

As a Working Paper, it doesn´t reflect any institutional position or opinion neither of EKAI Center, nor of its sponsors or supporting entities EKAI Center seeks to do business with companies or governments covered in its reports. Readers should be aware that we may have a conflict of interest that could affect the objectivity of this report. Investors should consider this report as only a single factor in making their investment decision.
GARAIA INNOVATION CENTER, GOIRU 1,A2 MONDRAGON TEL: 943250104 VITORIA-GASTEIZ 639641457 LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520 E-MAIL: info@ekaicenter.eu facebook.com/EKAICentre scribd.com/EKAICenter

http://ekaicenter1.blogspot.com http://industrialpolicy.blogspot.com

TALDE HORIZONTALAK POLITIKA PUBLIKOETAN

32. Hala ere, azaldutako arrazoiengatik, legezko
baimen hori ez litzateke ―gure iritziz― zuzendu beharko talde horizontal kontzeptura zuzenean, baizik eta oinarriko entitateek egitura komun bati erabaki-ahalmen batzuen lagapena egitearen legitimotasunera.

33. Legezko

legitimazio hori, prozedurazko betebeharrek edo beharrezko publizitateak lagunduta, efektiboa izan beharko litzateke, ondoriozko egitura enpresariala izan zein izan ez, legez talde horizontal edo paritario izendatua. Bestela egungo legezko metodologiak egoera batera eraman gaitzake non paradoxa batekin topo egingo genukeen: interpretatu daitekeela eskumenen lagatze mota hauek posible direla bakarrik benetako talde horizontal baten aurrean gaudenean eta ez errealitatean, enpresen agrupazioa besterik ez denean. Horri, errealitatean dagoen zailtasuna bi kontzeptuak mugatzeko gehitzen badiogu, egoera benetan nahaspilatu eta kontraesankor baten aurrean egongo gara disposizio legal hauen aplikazioan. Beharbada, legearekin lortu nahi zen emaitzaz guztiz bestelakoa.

34. Hau guztia alde batera utzi gabe, entitate
komun bati, eskumenaren lagapen-baimen legalaren eta honen baldintzen modu osagarrian, komenigarria da aita legediak espresuki onartzea egitura mota hauek egitura komunari lagatako eskumenaren arabera, benetako sozietate-talde baten aukera.

As a Working Paper, it doesn´t reflect any institutional position or opinion neither of EKAI Center, nor of its sponsors or supporting entities EKAI Center seeks to do business with companies or governments covered in its reports. Readers should be aware that we may have a conflict of interest that could affect the objectivity of this report. Investors should consider this report as only a single factor in making their investment decision.
GARAIA INNOVATION CENTER, GOIRU 1,A2 MONDRAGON TEL: 943250104 VITORIA-GASTEIZ 639641457 LEKEITIO 675701785 DURANGO 688819520 E-MAIL: info@ekaicenter.eu facebook.com/EKAICentre scribd.com/EKAICenter

http://ekaicenter1.blogspot.com http://industrialpolicy.blogspot.com