Metabolizmi qelizor – Proteinat dhe aminoacidet

Pyetje – Metabolizmi i proteinave dhe aminoacideve – Metabolizëm qelizor
1. Numro etapat e zbërthimit të proteinave në sistemin e tretjes ? Në traktin digjestiv nën veprimin e pesinës së lukthit dhe tripsinës dhe kimtripsinës së lëngut pankreatik zorrë të hollë, proteinat zbërthehen në polipeptide dhe oligopeptide, e pastaj nën veprimin e erepsinës pankreatike dhe erepsinës së zorrës së hollë zbërthehen në aminoacide . 2. Çka janë proenzimet ose enzimet zimogjene dhe ku krijohen ? Proenzimet ose enzimet zimogjene krijohen në qelizat sekretore të lukthit ose të pankreasit në formë të prekusorëve inaktivë të cilët quhen zimogjene ose proenzime . Vargu i tyre peptidik është më i gjatë se vargu normal i enzimit .Coptimi proteolitik në vend të caktuar mundëson ndërrimin e konformacionit, kështu që formohet qendra aktive e enzimit dhe krijohet PROTEAZA aktive . 3. Kush konsiderohet si një lloj depo e e aminoacideve në organizëm ? Depo për aminoacidet në organizëm mund të konsiderohet mëlqia p.sh: sinteza e proteinave të gjakut ( hormone, antitrupa, enzime etj ), serumalbumina, serumglobulina etj. 4. Disa aminoacide të resorbuara në zorrë i nënshtrohen zbërthimit deri në ? Azoti i aminoacideve shndërohet në ure, e cila tajohet nga organizmi, ndërsa pjesa tjetër e vargut të aminoacideve e përbërë nga karboni dhe hidrogjeni, zbërthehet përmes produkteve të ndërmjetme deri në CO2 dhe H2O . 5. Cilat kushte janë të nevojshme për resorbimin e aminoacideve dhe peptideve ? Mendohet se procesi i resorbimit është proces aktiv dhe janë domosdoshëm prezenca e : ATP-së, e piridoksalfosfatit dhe e joneve të kaliumit . 6. Si ndahen proteazat ( proteinazat ) sipas lokacionit dhe funksionit biologjik ? a. Enzime të tretjes ; b. Proteaza ekstracelulare – të cilat gjenden në gjak dhe lëngje ekstracelulare p.sh : për koagulimin e gjakut , për fibrinolizë etj. c. Proteza intracelulare – gjenden kryesisht në lizozome dhe shërbejnë për shndërimin e prekusorëve të hormoneve peptidike në hormone peptidike .

1

Si klasifikohen proteazat sipas vendit të veprimit në varg polipeptidik ? a) Endopeptidazat ose ( Proteinazat ) i coptojnë proteinat në brendi të vargut peptidik. dhe 0. Për ç’arsye edhe quhen thjesht peptidaza . tripsina. papaina etj Numro llojet më të rëndësishme të Ekzopeptidazave ? Llojet më të rëndësishme të Ekzopeptidazave janë : karbosi. ndërsa aktivizohet në zorrë të hollë nën veprimin e tripsinës . Numro disa Peptidaza ose Enteropeptidaza ? Endopeptidazat më të rëndësishme janë : pepsina. 8. Tripsina i shkëput lidhjet peptdike midis grupit karboksil të një aminoacidi bazik dhe grupit amin të aminoacidit tjetër .Metabolizmi qelizor – Proteinat dhe aminoacidet 7. b) Egzopeptidazat ose ( Peptidazat ) i shkëpusin lidhjet vetëm nga skaji i vargut peptidik . I shkëput lidjet peptidike të aminoacideve aromatike hidrofobe leucina Roli i kimozinës dhe katepsinës në organizëm ? Kimozina ( renina. Kimotripsinogjeni – e sintetizojnë qelizat e pankrasit në formë inaktive. kimotripsina etj. katepsina. tripsina. 11. Sa lloje të Karboksipeptidazave kemi ? 2 . P.prodhohet nga pankreasi në formë inaktive dhe më pas aktivizohet nën veprimin enzimit enteropeptidaza ose enterokinaza e zorrës së hollë e cila e shkëput një heksapeptid prej 6 a.është formë inaktive e enzimit pepsinë e cila aktivizohet nën veprimin e HCl-së së lukthit ose nën veprimin e pepsinës ( autokataliza ) shndërohet në enzim aktiv – pepsinë . 9. amino. kimotripsinogjeni ? Pepsinogjeni . Rolin e kimozinës së lukthit te njeriu i ritur e luan gastriksina ( pepsina C ) . tripsinogjeni. di dhe tripeptidazat si Karboksipeptidaza A dhe Karboksipeptidaza B . 12.a. Tripsinogjeni . Ku nën veprimin e kimozinës kazeina shndërohet në ( kazeinë të patretshme oe parakazeinë ). Këtu bën pjesë : karboksipeptidaza të cilat veprojnë në skajin karboksil dhe aminopeptidaza të cilat sulmojnë pjesën N – terminale . kimotripsina. lab-fermenti ) – gjandet vetëm në lëngun e stomakut të fëmijëve. 1.sh : pepsina. kimozina. Çka është pepsinogjeni. Katepsinet – janë proteina intraqelizore të cilat i tretin proteinat në ambient të dobët acidik dhe janë të lokalizuara në lizozome . Pse egzopeptidazat quhen ndryshe edhe si peptidaza ? Egzopeptidazat veprojnë zakonisht në pjesë më të vogla të vargjeve peptidike në oligo dhe polipeptide.

e përqendrimi i aminoacideve në gjak është në nivel konstant. Çka ndodh me tepricën e aminoacideve në gjak ? Teprica e aminoacideve zakonisht hyn në metabolizëm energjetik. Roli i aminopeptidazave. d) Dezaminimi intramolekular – gjatë këtij dezaminimi krijohet acidi i pangopur yndyror dhe NH3 . Në sa mënyra bëhet zbërthimi i aminoacideve ? Zbërthimi i aminoacideve bëhet përmes : a) Dezaminimit – nënkupton largimin e grupit amin nga aminoacidi dhe krijimin e NH3 . 13. Zn++ etj. Mn++. 18. i shkëpusin aminoacidet nga vargu peptid që gjendet në skajin N-terminal . c) nukleozidaza – e cila i zbërthen nukleozidet deri në baza purine ose pirimidine dhe pentozë . 16. Roli i saj është që të veprojë në skajin – C grupin e lirë karboksil .nukleaza marin pjesë në tretjen e Nukleopeptideve ? a) polinukleotidaza – e cila i zbërthen acidet nukleike deri në mononukleotide . b) Transaminimit – nënkupton transportimin e grupit amin prej një α-aminoacidi në ndonjë α-ketoacid dhe krijimin e NH3 . b) Karboksi peptidaza B –sintetizohet nga pankraeasi si prekusor inaktiv prokarboksipeptidazë dhe aktivizohet nën veprimin e tripsinës. karozinaza etj . Cilat enzime . c) Dezaminimi hidrolitik – gjatë këtij dezaminimi aminoacidi në praninë e ujit zbërthehet në NH3 dhe α-hidroksiacid ( oksiacid ) . 15. 3 . prolinaza. b) Dezaminimi reduktues – ky dezaminim zhvillohet në prani të dehidrogjenazës që si koenzim e ka NAD-in e reduktuar ( NAD-H2 ) dhe dhe zakonisht shfaqet tek organizmat anaerobë . Sa lloje të dezaminimit kemi cilat janë produktet e tyre ? Kemi katër lloje të dezaminimit : a) Dezaminimi oksidues – ky dezaminim kryhet në praninë e oksigjenit molekular. llojet ? Aminopeptidazat – sintetizohen në zorrën e hollë.Metabolizmi qelizor – Proteinat dhe aminoacidet Ato bëjnë pjesë në egzopeptidaza ( peptidaza )dhe kemi dy lloje : a) Karboksi peptidaza A – që është zink-proteid e cila sintetizohet nga pankraeasi si prekusor inaktiv prokarboksipeptidazë dhe aktivizohet nën veprimin e tripsinës. 14.Ketu bëjnë pjesë : Dipeptidazat – prolidaza. Si bëhet aktivizimi i Peptidazave ( ekzopeptidazave ) ? Peptidazat janë zakonisht aktive vetëm në praninë e joneve metalike dyvalente ( Mg++. Si produkt përfundimtar fitohet acidi i ngopur yndyror dhe NH3 . Një sasi shumë e vogël e aminoacideve meret nga zbërthimi – katabolizimi i proteinave strukturore . Procesi kryhet në dy etapa : së pari aminoacidi me dehidrogjenim kalon në iminoformë dhe më pas iminoacidi i fituar me hidrolizë jep ketoacid dhe NH3 . 17. b) mononukleotidaza – e cila i zbërthen monukleotidet në nukleozide dhe acid fosforik . procesi kryhet nën veprimin e disa dehidrogjenazave që si akceptor të hidrogjeneve koenzim e kanë FAD-in dhe NAD-in. I shkëput aminoacidet bazike C-terminale dhe i zbërthen peptidet e fituara pas veprimit të tripsinës . c) Dekarboksilimit – nënkupton largimin e grupit CO2 nga aminoacidi dhe transformimin e tyre në amina proteinogjene .

sh: acidi piruvik kalon në alaninë etj Ç’ka është transaminimi . 28. Më ç’rast NH3 + L-acidi glutaminik =në prezencë të joneve të Mg++ dhe enzimit glutamin sintetaza fitohet = L – glutamina + H2O . acidit arginino-sukcinik e as të argininës . 26. mer pjesë si në proceset e zbërthimit edhe të transformimit të aminoacideve dhe mer pjesë në sintezën e një sërë komponimesh joazotike dhe azotike siq janë :( nukleotidet purine dhe pirimidine ) që si koenzim e kanë Piridoksal fosfatin . oksitriptofani etj . citrulinës. ATP-ja dhe acidi asparaginik . Gjatë cilave procese të zbërthimit të aminoacideve lirohet amoniaku ? Gjatë metabolizimit të aminoacideve lirohet NH3 . piruvik dhe oksalacetik . asparaginik . Cilat produkte harxhohen gjatë ciklit të sintezës së uresë ? Harxhohet : NH3 . Si bëhet largimi i amoniakut nga organizmi? Largimi amoniakut nga organizmi bet përmes reaksionit të glutamat dehidrogjenazës. Cilat enzime i katalizojnë proceset e dekarboksilimit ? Enzimet quhen dekarboksilaza dhe si koenzim e kanë piridoksal fosfatin. 24.sh . Cilat komponime marin pjesë më shpesh në proceset e transaminimit ? Acidi glutaminik . 22. histidina.Metabolizmi qelizor – Proteinat dhe aminoacidet 19. ndërsa nuk ka as fitim e as humbje orintinës. Në organizëm ka më së shumti glutaminë në krahasim me të gjitha aminoacidet tjera . rruga më rëndësishme në mëlqi është rruga përmes krijimit të uresë . Si bëhet eliminimi i amoniakut në tru dhe veshkë ? Derisa në tru mekanizmi kryesor për eliminimin e NH3 është është krijimi i glutaminës. Kush është burim potencial i CO2 në organizëm ? Burim potencial i CO2 në organizëm janë acidet dikarboksilike :acidi sukcinik. përveq kësaj ajo shërben edhe për transportimin e amoniakut. roli ? Me transaminim nënkuptohet transportimi i grupit amin prej një α-aminoacidi në ndonjë α-ketoacid . 4 . tirozina. 27. 25. fumarik. Numro disa komponime që dekarboksilohen dhe fati i tyre pas dekarboksilimit ? Komponimet që dekarboksilohen janë : arginina. qoftë përmes dezaminimit ose transaminimit . Ç’ka është aminimi reduktues ? Është proces i kundërt i dezaminimit dhe quhet aminim reduktues p. 21. CO2. Dhe pas dekarboksilimit ato duhet të detoksifikohen përmes mono dhe diaminoksidazave të cilat ato i katalizojnë në aldehide p. Kush mund të konsiderohet si depo e amoniakut në organizëm ? Si rezervë e vetme e azotit në organizëm konsiderohet glutamina dhe aspargina. 23. malik dhe oksalacetik . 20. 21.

Çka quajmë Transmetilim ? Transportimi i grupit metil prej dhënësit – donorit në marrës akseptor quhet transmetilim . NH3 i cili ka karakter ciklik dhe si intermedient marin pjesë: orintina. mirëpo një faktor i rëndësishëm i cili e kontrollon shpejtësinë e sintezës së uresë është edhe acidi asparaginik . te reptilët dhe te insektet . Çka quajmë aminoacide esenciale dhe joesenciale ? Të gjitha ato aminoacide të cilat nuk mund të sintetizohen në sasi të mjaftueshme por merren përmes ushqimit quhen aminoacide esenciale. Cilat aminoacide marin pjesë direkt në krijimin e acidit piruvik ? Aminoacidet që marin pjesë direkt në krijimin e acidit piruvik janë : L – alanina. Si krijohet karbamidi dhe kush është intermedient në ciklin e sintezës së uresë ? Karbamidi krijohet në mëlqi prej 1 mol. 36. 34. glicina. Si dhënës të grupit metil mund të konsiderohen :kolina . Ky është proces enzimatik i cili zhvillohet në mitokondrie . L – treonina. 35. Në fund të theksohet se sinteza e aminoacideve primare kryhet në mitokondrie . 5 . CO2 dhe 2 mol. Kush mund të konsiderohet si depo e grupeve amine në organizëm ? Si forma të rëndësishme të rezervave ( depo ) e grupeve amine në organizëm konsiderohen : Glutamina dhe Aspargina . cisteina dhe cistina . Pse thuhet se procesi i sintezës së uresë është i lidhur ngushtë me ciklin e Krebsit ? Së pari shpejtësija e sintezës së uresë mvaret prej ATP-së dhe acidit glutaminik. metil – metionina etj. arginina dhe citrulina dhe vetë procesi është i shoqëruar me harxhim të energjisë . 37. Kurse aminoacidet të cilat mund të sintetizohen në organizëm nga intermedierët amfibolikë quhen aminoacide joesenciale . Në cilët organizma metabolizimi i aminoacideve bëhet përmes sintezës së acidit urik ? Acidi urik është produkt kryesor i metabolizimit të grupeve amine të aminoacideve dhe të zbërthimit të purineve te shpezët. 32. Cilat aminoacide marin pjesë direkt në krijimin e acetil – Coa ( pa kaluar në acid piruvik ) ? Aminoacidet aromatike : fenilalanina . Cilat acide në interaksion me jonet NH4 marin pjesë direkt në sintezën e aminoacideve primare ? Këto janë : acidi fumarik . i cili fitohet prej acidit oksalacetik përmes transaminimit. Kurse sasia e acidit oksalacetik dhe e acidit sukcinik varet prej ciklit të Krebsit . Lserina. 33. 38. 39.Metabolizmi qelizor – Proteinat dhe aminoacidet 29. tirozina . 31. piruvik . Në cilat organe kryhet sinteza e uresë ? Sinteza e uresë kryhet në mëlqi edhe pse një sasi e vogël e uresë mund të krijohet në veshkë dhe tru . Si ndahen dehidrogjenazat në bazë të asaj se cilat enzime i katalizojnë oksidimet biologjike ? 30. pasataj aminoacidi bazik lizina dhe aminoacidi neutral me varg të degëzuar . betaina . alfa – ketoglutarik dhe acidi oksalacetik .

b) Dehidrogjenazat sekondare – të cilat zakonisht vijnë në shprehje pas atyre primare e ato janë : FAD ose FMN – dehidrogjenazat . 40.sh : oksidimi i acidit sukcinik në fumarik me ç’ rast sintetizohen 2 mol ATP . Mirëpo kemi raste kur dehidrogjenazat sekondare e luajnë rolin e atyre primare si p. 6 .Metabolizmi qelizor – Proteinat dhe aminoacidet Në bazë të asaj se cilat enzime i katalizojnë oksidimet biologjike kemi : a) Dehidrogjenzat primare – të cilat të parat i katlizojnë oksidimet biologjike e ato janë : NAD dhe NADP-dehidrogjenazat me c’rast krijohen 3 mol ATP .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful