You are on page 1of 17

Analiza finansowa

która oznacza potencjalną możliwość termionowego regulowania zobowiązań przez dłużnika. Na przykład podejmują ją firmy ubezpieczeniowe w przypadku przyjmowania ryzyka niewypłacalności odbiorców firmy.I Istota.) w celu: – uzyskania podsatw wyjściowych do podejmowania bieżących i strategicznych decyzji gospodarczych. stanowiący . której analiza stanowić powinna jedno z podstawowych narzędzi optymalizowania zysków i nadwyżki finansowej. dotyczących na przykład opłacalności sprzedaży. W ocenę sytuacji finansowej przedsiębiorstwa wnikają również inne jednostki. Dokonują jej władze skarbowe przy rozpatrywaniu wniosków o odroczenie płatności podatków. a także do interwencji w przypadku odmiennego. W rezultacie efektywność ekonomiczna działalności przedsiębiorstwa znajduje pełne odzwierciedlenie w jego sytuacji finansowej. koszty ich uzyskania oraz osiągnięty rezultat (zysk lub strata). kształtowania się rzeczywistości. wyrażane sa bowiem przychody osiągane przez firmę. kapitały i zobowiązania a także wartość bieżąca firmy. Wielkość majątku a także kapitałów własnych oraz zdolność firmy do terminowego wywiązywania się ze zobowiązań płatniczych stanowi dla partnerów podstawę do oceny ryzyka finansowego współpracy (stopnia bezpieczeństwa współpracy). Zainteresowanie analizą sytuacji finansowej przedsiębiorstwa nie ogranicza się jednak jedynie do jego kierownictwa władz oraz udziałowców. uzależniając od jej wyników współpracę produkcyjną. W formie pieniężnej. jakie przyjmowano przy podejmowaniu decyzji. Oceną tej sytuacji interesują się także różni partnerzy firmy. zarząd itp. dążąc do określenia tzw. zdolności kredytowej. kształtowania struktury kapitałów. których akcje zostały dopuszczone do publicznego obrotu (giełdowego lub pozagiełdowego) – ocena sytuacji finansowej firmy dokonywana przez rynek papierów wartościowych. kontroli zgodności rzeczywistego przebiegu procesów gospodarczych z założeniami. zwłaszcza takich. Dokonują one szczegółowej oceny tej sytuacji również w czasie wykorzystywania kredytów przez przedsiębiorstwo. Jednocześnie analiza taka ma istotne znaczenie przy udzielanym corocznie absolutorium kierownictwu firmy (w spółkach prawa handlowego tzw. W pieniądzu ujmowane są takie wielkości. – Analiza sytuacji finansowej firmy stwarza podsatwy wyjściowe do wyboru najkorzystniejszych alternatyw przy podejmowaniu decyzji. aniżeli przyjmowanego przey decydownaiu. Szczególne zainteresowanie sytuacją finansową firmy wykazują banki przy udzielaniu jej kredytów. przedmiot i zakres analizy finansowej Analiza efektywności ekonomicznej funkcjonowania przedsiębiorstwa powinna być prowadzona przez pryzmat finansów. handlową czy finansową. "kwitowaniu władz spółki z wykonania przez nie obowiązków"). Istotne znaczenie ma również – w przypadku spółek akcyjnych. jak majątek. a więc finansowej. nowych inwestycji. Narzędziem tym powinno się posługiwać kierownictwo przedsiębiorstwa oraz jego władze (rada nadzorcza.

z drugiej zaś określenie kierunków i sposobów doskonalenia dalszej działalności (analiza ex ante). jeżeli ocenia się stopę zyskowności własnych kapitałów. Wzrost cen znajduje bowiem swoje odbicie w zwiększeniu zysku i sprzedaży w miarę upływu czasu. Jednak i wówczas niejednokrotnie określone relacje wymagają konfrontacji ze stopą inflacji.in. Analiza ta powinna pozwolić z jednej strony na ustalenie. standingu przedsiębiorstwa. W razie zamiaru uzupełnienia kapitałów nową emisją akcji niezbędna jest ocena czy wystąpienie takie spotka się na rynku papierów wartościowych z odpowiednim uwzględniać procesów zainteresowaniem potencjalnych subskrybentów. 79-83 . Analiza powinna być przeprowadzana również z punktu widzenia oraz przy wykorzytaniu kryteriów i metod. ceny (kursy) rynkowe akcji emitowanych przez przedsiębiorstwo. Wyniki analiz sprawozdań finansowych różnych jednostek gospodarczych. Tak dzieje się m. Na przykład dotyczy to udziału zysku lub kosztu w wartości sprzedaży za dany okres. tj.1 Działalność każdego podmiotu gospodarującego wymaga okresowej analizy. W zależności boweim od takiej oceny kształtują się m. Inflacja wpływa bowiem na zniekształcenie obrazu rzeczywistego realnych gospodarczych. negocjcjami kredytodawcami można było określić szanse uzyskania kredytu oraz przewidywany jego koszt. jeśli nie przekracza poziomu inflacji. jak również wypołacalności oraz zyskowności zainwestowanego kapitału. że zysk nie pokrywa deprecjacji kapitału wywołanej spadkiem jego wartości wskutek wzrostu cen. Jej nawet wysoki poziom nie może być uznany za zadawalający. kóra wpływa na zaufanie kontrahentów do solidarności partnera i na poziom kształtującej się o nim opinii. Przy zaciemnienie i dokonywaniu analizy finansowej przedsiębiorstwa przebiegu trzeba zmianiającą się wartość pieniądza wskutek procesów inflacyjnych.in. pozwalają na 1 Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa s. gdyż oznacza to. Analiza sprawozdania finansowego jednostki gospodarczej ma na celu ocenę jej sytuacji majątkowej i finansowej. Znaczenie łagodniejszy wpływ wywiera inflacja na kształtowanie się wskaźników obrazujących relacje między współzależnymi wielkościami ekonomicznymi. Dokonywanie analizy finansowej i jej wyniki nie mogą stanowić jedynie wewnętrznej sprawy firmy. Na przykład wnioski o udzielenie aby kredytów przed powinny być z samooceną zdolności płatniczej (kredytowej). jego pozycji konkurencyjnej. wiarygodności i siły ekonomicznej na rynku. ujmowanych w pieniężnej postaci.segment rynku kapitałowego. Ocena sytuacji firmy dokonywana jest w różnej skali oraz z różnych punktów widzenia przez jej otoczenie i stanowi podstawowy element tzw. a co za tym idzie – również kosztyści i zaufanie akcjonariuszy. jakie przy ocenie sytuacji finansowej firmy będą przyjmowali poprzedzone jej partnerzy. czy dotychczasowa działalność dała zamierzone efekty (analiza ex post).

86 – 2 3 4 . Stosowane obliczenie określonego wskaźnika ekonomicznego. Możliwość rozpatrywania przedmiotu analizy ekonomicznej w ujęciu statycznym i dynamicznym prowadzi do wyróżnienia" – często zamiennie pojęcie "miernik" rozumieć należy jako odpowiednią. zyski oraz straty nadzwyczajne. charakteryzujących stan ekonomiczny (finansowy) jednostki gospodarczej na pewien moment. Bilans jest sporządzonym na określony momemt. Wstępnym warunkiem oceny sytuacji majątkowej i finansowej jest poznanie sprawozdań finansowych jednostki gospodarczej i treści ekonomicznej zawartych w nich danych.Wykazuje się w nim oddzielnie przychody i koszty. wskaźników dynamicznych. a także obowiązkowe obciążenia wyniku finansowego. za bieżący i poprzedni rok obrotowy3. charakteryzujących wyniki ekonomiczne (finansowe) osiągnięte Sprawozdawczość finansowa s. w ujęciu wartościowym. za rok obrotowy). których wyrazem stają się wskaźniki ekonomiczne. umożliwiającą wskaźników statycznych. stanowiącą podstawę konkretnych prac analitycznych. Wskaźniki te – określając ogólnie – to wielkości liczbowe odzwierciedlające działalność gospodarczą. zestawieniem stanu składników majątkowych oraz źródeł ich sfinansowania. polega na rejestracji i uogólnianu poszczególnych zdarzeń (operacji) gospodarczych. Bilans ma formę dwustronnej tabeli. Rachunek zysków i strat sporządzany jest za określony czas (np. w tym zarówno stanu. Sprawozdania finansowe i inne informacje opracowane i dostarczane przez działy księgowości i finansowy stanowią podstawę analiz i wniosków dla wszystkich zainteresowanych stron: – – – – – – – – menedżerów różnych szczebli i komórek właścicieli akcjonariuszy inwestorów pożyczkodawców organów administracji rządowej urzędów skarbowych urzędów statystycznych4 Pomiar działalności gospodarczej. logiczną konstrukcję ekonomiczną. po prawej stronie – źródła sfinansowania majątku zwane pasywami. 153 Sprawozdawczość finansowa s. w której zamieszczone są: – – po lewej stronie – składniki majątkowe zwane aktywami. 153 Zarządzanie finansami s. Dokonując klasyfikacji wskaźników (mierników) ekonomicznych wyróżnić można kilka ich rodzajów. jak i wyników finansowych przedsiębiorstwa.porównywanie rezultatów ich działalności i stwarzają podstawę wyboru kierunków inwestowania kapitałów2.

Przy ich pomocy można charakteryzować różne aspekty działalności gospodarczej przedsiębiorstwa. Wachlarz wskaźników. Przedmiotem analizy finansowej w przedsiębiorstwie jest jego działalność gospodarcza oparta na angażowanych zasobach majątkowo-kapitałowych i osobowych. W praktyce występuje najczęściej zestaw kilkunastu standardowych wskaźników. 1 Zestawienie wskaźników analitycznych Nazwa wskaźnika WSKAŹNIKI ZYSKOWNOŚCI Zyskowność sprzedaży Zyskowność ogółem majątku Zyskowność własnych Dźwignia finansowa Zysk netto/sprzedaż netto Zysk netto/majątek ogółem Marża zysku na sprzedaży Efektywaność majątku wykorzystania Metoda kalkulacji Treść wskaźnika kapitałów Zysk netto/kapitały własne Stopa zyskowności zainwestowanych w firmie kapitałów własnych Zyskowność własnych Efektywaność wykorzystanych kapitałów – skorygowana obcych kapitałów zyskowność majątku WSKAŹNIKI BIEŻĄCEJ PŁYNNOŚCI FINANSOWEJ Bieżąca płynność Środki obrotowe Możliwość spłacenia ogółem/zobowiązania bieżące zobowiązań krótkotermionowych środkami obrotowymi Płynne środki Zdolność do szybkiego obrotowe/zobowiązania uregulowania bieżące krótkotermionowych zobowiązań Sprzedaż netto/przeciętny Ilość cykli obrotu stan należności należnościami w ciągu okresu Szybkość spłaty zobowiązań Obrót należnościami 5 Analiza finansowa s.przez daną jednostkę gospodarczą w ciągu penwego okresu. akcjonariuszom) przyrostu kapitałów własnych przez osiąganie zysków5. Tabela nr. które mogą być konstruowane dla oceny efektywności ekonomicznej funkcjonowania firmy na podstawie danych sprawozdań finansowych. W warunkach gospodarki rynkowej celem tej działalności jest przede wszystkim przysporzenie właścicielom (udziałowcom. jest szeroki. 9 . jakimi posługują się najczęściej zarówno firmy jak ich partnerzy.

Do wskaźników tych zalicza się: 1. Udział trwałych składników majątku w aktywach ogółem = (majątek trwały/aktywa ogółem) * 100% 2. Udział rzeczowych składników majątku w aktywach ogółem = (rzeczowe składniki majątku/aktywa ogółem) * 100% .Nazwa wskaźnika Cykl inkasa dniach należności Metoda kalkulacji w Liczba dni w należnościami Treść wskaźnika okresie/obrót Kredytowanie odbiorców mierzone liczbą dni przeciętnie niezbędnych na inkaso należności Obrót zapasami Stan zapasów w dniach WSKAŹNIKI ZDOLNOŚCI DO OBSŁUGI ZADŁUŻENIA Pokrycie odsetek zyskiem Obciążenie zobowiązaniami Pokryci majątku własnymi Sprzedaż netto/przeciętny Ilość cykli obrotu zapasami w stan zapasów ciągu okresu Liczba dni zapasami w okresie/obrót Ilość cykli obrotu zapasami w ciągu okresu (Zysk brutto+płacone Zdolność do obsługi odsetki)/ odsetki długoterminowych pozyczek majątku majątku majątku Zobowiązania ogółem/majątek Stopień pokrycia ogółem obcymi kapitałami kapitałami (Kapitały własne+rezerwy)/ Stopień pokrycia majątek ogółem własnymi kapitałami do Zobowiązania/(kapitały własne + rezerty) Stopień ryzyka kredytodawców Zdolność do zobowiązań finansowej Relacja zobowiązań kapitałów własnych finansowego Pokrycie zobowiązań Nadwyżka nadwyżką finansową finansowa/zobowiązania WSKAŹNIKI KAPITAŁOWEGO Zysk na 1 akcję RYNKU Zysk netto/ogólna emitowanych akcji pełnej spłaty z nadwyżki liczba Marża zysku przypadająca na 1 akcję Relacja ceny do zysku na 1 Cena rynkowa 1 akcję netto na 1 akcję Stopa dywidendy akcji/zysk Cena. jaką trzeba zapłacić za jednostkę zysku przy kupnie akcji Dywidenda na 1 akcję/cena Skala korzyści udziałowców w rynkowa 1 akcji stosunku do ceny rynkowej akcji Dywidenda na 1 akcję/zysk Skłonność netto na 1 akcję przeznaczenia dywidendy spółki zysku do na Stopa wypłat dywidendy Podstawowe znaczenie mają wskaźniki wyposażenia przedsiębiorstwa w środki gospodarcze.

Wyposażenie przedsiębiorstwa w kapitał stały = (kapitał stały/aktywa ogółem) * 100% 4. Udział krótkoterminowych papierów wartościowych w aktywach ogółem = (krótkoterminowe papiery wartościowe/aktywa ogółem) * 100%6 Do ocenty struktury pasywów służa następujące wskaźniki: 1. ale również dla jej kredytodawców. Wyposażenie przedsiębiorstwa w kapitał własny = (kapitał własny/aktywa ogółem) * 100% 2. Udział zapasów w aktywach ogółem = (zapasy ogółem/aktywa ogółem) * 100% 6. Udział należności w aktywach ogółem = (należności/aktywa ogółem) * 100% 7. wielkości posiadanego majątku. źródeł jego pokrycia. stopnia płynności finansowej i zdolności do obsługi zadłużenia. Obciążenie przedsiębiorstwa zobowiązaniami długoterminowymi = (zobowiązania długoterminowe/aktywa ogółem) * 100% 3. Obciążenie przedsiębiorstwa zobowiązaniami bieżącymi = (zobowiązania bieżące/aktywa ogółem) * 100%7 Analiza sytuacji finansowej fimry umożliwia ocenę jej zyskowności. Natomiast rachunek zysków i strat pozwala na analizę podsatwowych źródeł powstania zysku lub straty netto. Umożliwia to m.in. Oba te sprawozdania finansowe zawierają wartościowe informacjie nie tylko dla kierownictwa i właścicieli firmy. Udział niematerialnych skłandików majątku w aktywach ogółem = (niematerialne składniki majątku/aktywa ogółem) * 100% 4. Udział majątku obrotowego w aktywach ogółem = (majątek obrotowy/aktywa ogółem) * 100% 5.3. Bilans zawiera dane o wielkości majątku firmy i jego strukturze a także o źródłach finansowaniaaktywów. 91-92 . 89-90 Zarządzanie finansami s. Na podstawie analizy tych sprawozdań menedżer finansowy powinien dążyć do ujawnienia mocnych i słabych odcinków działalności. aby odpowiednio reagować przy podejmowaniu 6 7 Zarządzanie finansami s. Zasadniczym źródłem danych służących do oceny sytuacji finansowej firmy jest bilans oraz rachunek zysków i strat. Obciążenie przedsiębiorstwa kredytem krótkoterminowym = (kredyt krótkoterminowy/aktywa ogółem) * 100% 5. ocenę zdolności przedsiębiorstwa do termionowego regulowania zobowiązań i stopnia suwerenności finansowej. Udział środków pieniężnych w aktywach ogółem = (środki pieniężne/aktywa ogółem) * 100% 8. Stanowi ona także punkt wyjściowy do przewidywania przyszłościowego rozwoju sytuacji finansowej firmy.

Analiza statyczna pokazuje źródła finansowania majątku i jego strukturę w danym momencie. zaprezentowanej w innej formie. Analizy finansowe dotyczą relacji między wielkościami wewnątrz firmy. Wstępna analiza bilansu poprzedza analizę wskaźnikową 10. trzeba posługiwać się nimi z ostrożnością. czy analizowany jest jeden dokument. 86 Zarządzanie finansami s. Analiza wstępna. II Rodzaje sporządzanych analiz finansowych Każdy z odbiorców analizy finansowej zainteresowany jest innym rodzajem analizy. Dlatego trzeba je formułować i analizować dla ilku kolejnych okresów. zwana również bilansową. kapitału oraz sytuacji wynikowej9. We wstępnej analizie bilansu bada się: – – – strukturę majątkoweą na podstawie wskaźników struktury aktywów. Uzyskane w toku analizy wskaźniki ilustruja przede wszystkim określone trendy (tendencje). a także jej powiązania z otoczeniem8. Dostarcza informacji o strukturze majątku. zadłużenia. czy ich kolejne emisje z następujących po sobie okresów sprawozdawczych. ale zawsze bazę stanowią informacje uzyskane z księgowości. 86 Zarządzanie finansami s. strukturę kapitałowo-majątkową 11. strukturę kapitałową na podstawie wskaźników struktury pasywów. Analiza dynamiczna pozwala na określenie kierunku zmian tej struktury i ich dynamikę w 8 9 10 11 12 Zarządzanie finansami s. Jedynie realna stopa zyskowności stwarza podstawy do wzrostu wartości kapitałów i do wzrostu wartości kapitałów oraz do wypłaty dywidendy. analiza ta przedstawia sytuacje w ujęciu statycznym lub dynamicznym12. Ocena tej sytuacji polega na wyodrębnieniu relacji zachodzących między poszczególnymi składnikami majątku przedsiębiorstwa a źródłami jego finansowania. wyraźnie wyodrębniając jej realną wysokość. a zwłaszcza konieczne jest ich kompleksowe rozpatrywanie przy formułowaniu wniosków. Doceniając ich istotną rolę. Bilans jest obrazem sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. 87 . Jedną z najbardziej popularnych jest metoda analizy wskaźnikowej. Przy analizie sprawozdań finansowych można wykorzystywać różne techniki. 86 Zarządzanie finansami s.decyzji. Przy kształtowaniu polityki finansowej i przy ocenieu wyników działalności decyduje znaczenie trzeba przypisywać analizie stopy zyskowności kapitałów własnych. 86 Zarządzanie finansami s. Niezbędne djst równeiż wykorzystywanie przez menedżera finansowego danych sprawozdań finansowych innych współpracujących firm w celu oceny ich wiarygodności płatniczej a także konfrontacji osiąganych wyników z wynikami konkurencyjnych firm. obejmuje analizę bilansu i wstępną analizę rachunku wyników. W zależności od tego.

Analiza finansowa to wielkości ekonomiczne w wyrażeniu pieniężnym. Z punktu widzenia przedmiotowego należy wyróżnić w niej przede wszystkim: – – analizę makro.i mikroekonomiczną analizę finansową i techniczno-ekonomiczną makroekonomiczna obejmuje badania i ocenę wielkości ekonomicznych Analiza zagregowanych. przedstawiających udział poszczególnych pozycji majątku i źródeł ich finansowania. Ad. a więc ujmowanych głównie dla całej gospodarki narodowej. a) Analizy bieżące służą potrzebom operatywnego zarządzania. w porównaniu do ich wartości we wcześniejszych bilansach oraz wskaźników struktury.88 Zarządzanie finansami s. Analiza techniczno-ekonomiczna natomiast oparta jest przede wszystkim na wielkościach ekonomicznych w wyrażeniu rzeczowym lub osobowym i jedynie uzupełniająco wzbogacana ujęciami finansowymi 15. Analizy oparte są na bieżących danych ewidencyjnych lub sprawozdaniach krótkoterminowych (przejściowych – interim reports). Analiza struktury majątku i kapitałów w przedsiębiorstwie jest odzwierciedleniem zaangażowania kapitału firmy14. jak przedsiębiorstwo. b) Analizy problemu dowolnym problemowe powinno czasie. Wszechstronne poznanie danego pomóc na podejmowaniu przez uzasadnionych ekonomicznie decyzji. wyniki finansowe oraz ogólna sytuacja finansowa przedsiębiorstwa. dotyczą w wybranych usprawnieniu doraźnie zagadnień procesu uznanych zarządzania materiałów za najważniejsze oraz lub najtrudniejsze dla dalszej działalności przedsiębiorstwa. w tym stan majątkowo-kapitałowy. Analizy problemowe przeprowadzane są zazwyczaj w podsatwie grupowanych źródłowych. Zależnie od zakresu przedmiotowego i czasowego na uwagę zasługuje wyróżnienie analiz: a) bieżących b) problemowych c)rocznych. specjlanie powołane zespoły pracowników lub specjalistów spoza przedsiębiorstwa. 88 Analiza finansowa w przedsiębiorstwie s. Analiza odnosząca się do działalności gospodarczej nosi ogólną nazwę analizy ekonomicznej.poszczególnych okresach13. 7 . aby informacje o negatywnych skutkach pewnych zdarzeń gospodarczych zainteresowane komórki przedsiębiorstwa i jego kierownictwo uzyskiwali i wykorzystywali w czsie umożliwiającym dokonanie ewentualnych korekt. Analiza mikroekonomiczna natomiast dotyczy badania i oceny działalności takich podmiotów gospodarczych. Chodzi w nich w szczególności o to. gospodarstwo domowe czy pojedyncze osoby. zapewniających prawidłowy tok dalszej działalności. We wstępnej analizie bilansu w ujęciu dynamicznym za pomocą wskaźników dynamiki określa się kierunek i stopień zmian poszczególnych składników bilnasu. 13 14 15 Zarządzanie finansami s. Ad.

pozostających w przyczynowym związku z tymi zjawiskami szczegółowymi.analizę elementarną. Przyjmując różny stopień pogłębienia badania wskaźników. a następnie przechodzenie do zjawisk bardziej złożonych. o większym stopniu syntezy. zakładającą odwrotny tok badania. Służą ocenie działalności przedsiębiorstwa i jego kierownictwa w podsatwowym okresie rozliczeniowym. wyodrębnia się: . . 1. s. Przyjmując za podstawę podziału tok analizy. . Z punktu widzenia badanych zjawisk ekonomicznych wyróżnić można: . 5. 112-113 . 4.analizę dedukcyjną.metody analizy ilościowej. obejmującą rozłożenie 17 badanego przedmiotu na składniki z uwzglednieniem ich stosunków logicznych . obejmującą rozłożenie badanego przedmiotu na elementy bez ustalania wzajemnych związków. z drugiej zaś tworzyć przesłanki do ukierunkowania dalszej działalności przedsiębiorstwa. analizę logiczną.analizę porównawczą.zależność funkcyjną (deterministyczną) . rozpatrywanie najpierw zjawisk szczegółowych. od skutków do przyczyn. polegającą na określeniu bezpośrednich związków kształtującyh się między wskaźnikami ekonomicznymi. Są one także podstawą merytoryczną do zatwierdzania sprawozdania z rocznej działalności przedsiębiorstwa oraz podziału osiągniętych nadwyżek (w tym dywidend)16.zależność stochastyczną (probabilistyczną).analizę indukcyjną. Oparte sa na rocznych sprawozdaniach finansowych (annual financial reports). w której 2. Analizy roczne z jednej strony umożliwiać powinny ocenę stanu i wyników finansowych na koniec roku. Ogólna charakterystyka metod i organizacji analizy finansowej Podziału metod analizy ekonomicznej (w tym finanosowej) można dokonać uwzgledniając różne kryteria. wyróżnić można: . Biorąc pod uwagę zakres lub stopień rozwinięcia metod analizy w przeprowadzanym badaniu przedmiotu..metody analizy jakościowej oparte na opisie w formie werbalnej związków i zależności między wskaźnikami ekonomicznymi. Wśród zjawisk ekonomicznych objętych rozliczeniami przy zastosowaniu metod ilościowych wyodrębnia się : . 3. wyróżnić można: przechodzi się od zjawisk ogólnych do zjawisk szczegółowych. tj. . "Organizacja badań i ocena prac naukowych" Warszawa 1981. c) Analizy roczne mają najważniejsze znaczenie. 13-14 Pytkowski Z. obejmującą rozłożenie badanego przedmiotu na odpowiednie składniki z uwzględnieniem związków między tymi składnikami. które pozwalają na kwantyfikację związków i zależności między badanymi zjawiskami.analizę funkcyjną. pozwala to na ustalenie odchyleń oraz dokonanie 16 17 Analiza finansowa s.Ad.

Bilans jest dokumentem zawierającym zestawienie na określony 19 dzień – w ujęciu wartościowym – stanu majątku firmy oraz źródeł jego sfinansowania . mogą podejmować decyzje dotyczące: – – 18 19 20 produkcyjnego użytkowania majątku (założenie lub likwidacja przedsiębiorstwa) podziału nadwyżki na część konsumowaną i akumulowaną. tj. a w końcu kapitały własne. W rezultacie rachunek wyników zamyka się zyskiem netto (lub stratą netto). Bilans wykazuje także osiągnięty przez przedsiębiorstwo w danym okresie zysk lub stratę. a nawet miesięczne sprawozdania finansowe. . ale w jednej łącznej pozycji. Sprawozdanie to zawiera pozycje przychodów osiągniętych przez przedsiębiorstwo według źródeł ich powstania. oraz stopnia intensywności ich oddziaływania18. można łatwo ustalić stopień jego płynności. następnie długoterminowe. III Źródło informacji wykorzystywanych w analizie Dla prawidłowego kierowania przedsiębiorstwem nie jest wystarczające ograniczenie się do analizy rocznych sprawozdań finansowych. zawierający elementy składające się na łączny zysk lub stratę. 87 . ale także w krajach Unii Europejskiej. Jednocześnie klasyfikacja źródeł finansowego. Analiza finansowa s. którego wysokość powinna być w pełni zgodna z danymi bilansu. towarzyszącego działalności firmy oraz efektywności wykorzystywania obcych i własnych kapitałów20. Najważniejszymi sprawozdaniami fiansowymi przedsiębiorstwa są: bilans oraz rachunek strat i zysków. Dzięki logicznej kolejności pozycji bilnasu. Zwłaszcza w większych przedsiębiorstwach jego kierownictwo i władze powinny dokonywać oceny sytuacji majątkowej w krótszych odcinkach czasu. Natomiast w USA układ bilnasu jest odwrotny. Właściciele posiadając określone zasoby materialne. W pasywach z kolei najpierw wykazuje się zobowiązania bieżące. które pociągnęły za sobą określone uprzednio ochylenia. 15-16 Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa s. wskazującej na sposób zaangażowania majątku w zależności od spełnianych funkcji w działalności gospodarczej firmy. 86 Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa s. kończąc na składniku trwałym. Jest to niewystarczające dla pełniejszej oceny efektywności finansowej działalności firmy. polegającą na ustalaniu odpowiednio wyizolowanych czynników. Taki układ bilansu występuje nie tylko w Polsce.na ich podstawie ogólnej oceny. Dlatego istotnym uzupełnieniem bilansu jest rachunek wyników przedsiębiorstwa. a także elementy składające się na koszty uzyskania przychodów oraz obciążające przedsiębiorstwo podatki uiszczane od obrotów i od zysków.analizę przyczynową. na początku aktywów zamieszcza się składniki majątkowe o najwyższej płynności (gotówkę). a dalej pozycje o malejącej płynności. Dlatego w wielu przedsiębiorstwach sporządza się w ciągu roku kwartalne.

albo przy danym stopniu realizacji celu użyć minimalnego nakładu środków 22". – (konta. ustalonych zasadach.. b) mają charakter uzupełniający. w odpowiednich Właściwie zbudowana ewidencja. Ad. "Dzieła". 9 Lange O. b) pozaewidencyjne. W całokształcie prac analitycznych wyróżnić można24: 1.– – zmiany kapitałowej formy majątku (z rzeczowej na bardziej płynną lub odwrotnie). dziedziczenie. s. 1) Podstawowym zadaniem prac przygotowawczych do analizy ekonomicznej jest dobór i weryfikacja materiałów źródłowych. pomocniczy. W działalności gospodarczej każdego przedsiębiorstwa powinna być stosowana zasada racjonalnego gospodarowania. III. a) materiały dotyczące ewidencji ekonomicznej (gospodarczej). Zużycie dostępnych środków – zgodnie z zasaą racjonalnego gospodarowania – jest określane jako optymalne ich wykorzystanie. Materiały niekompletne lub niestarannie zweryfikowane stać się mogą przyczyną błędnych ustaleń i stąd uniemożliwiać wyciągnięcie poprawnych wniosków oraz podjęcie skutecznego działania. tabulogramy) – Ad. Istotą tej zasady jest zapewnienie takiego gospodarowania. jak i całej analizy ekonomicznej w przedsiębiorstwie można ogólnie podzielić na: a) ewidencyjne. będącą uogólnieniem ich treści. zmiany podmiotu uprawnień do decydowania i majątku (sprzedaż.15 Analiza finansowa s. 2. stanowiącą podstawę zapisów w urządzeniach zapisy dokonane w analitycznych i syntetycznych urządzeniach ewidencyjnych sprawozdawczość opartą na tych zapisach. dorawizna. rejestry. Materiały źródłowe wykorzystywane zarówno na potrzeby analizy finansowej. "Optymalne decyzje". natomiast zużycie niezgodne z tą zasadą. Wyróżniamy takie materiały ewidencyjne jak: – dokumentację pierwotną lub wtórną. zastaw. t. etap opracowania i prezentacji wyników przeprowadzonej analizy. oparta prowadzona na ściśle urządzeniach ewidencyjnych. niekiedy ich brak lub niekompletność 21 22 23 24 Analiza finansowa s. etap właściwych prac analitycznych (analiza porównawcza i przyczynowa) 3. ewidencyjnych. s. Statystyki ekonomicznej systematycznie. a więc wykorzystanie w sposób nieoptymalny. 17. Decyduje to w dużej mierze o jakości przeprowadzonej analizy. etap przygotowania materiałów źródłowych. taśmy perforowane lub magnetyczne. zapewnić może uzyskiwanie danych liczbowych wszechstronnnie ilustrujących przebieg procesów gospodarczych w przedsiębiorstwie. i rachunkowości. aby "przy danymnakładzie środków otrzymać maksymalny stopień realizacji celu. Ad. jest określane jako marnotrawstwo 23. tj. Warszawa 1975.29 . 384 Lange O. dzierżawa)21. Warszawa 1964.

z planem do skorygowanym polega na odniesieniu danych sprawozdawczych danychplanu pierwotnego. Wyróżnić należy trzy kierunki badania wskaźników (danych liczbowych): a) porównania ze wskaźnikami postulowanymi (tzw. danych sprawozdawczych i danych dwóch okresów ubiegłych). odpowiednio skorygowanego (podwyższonego lub obniżonego) w zależności od kształtowania się innego wskaźnika limitującego wielkość wskaźnika objętego badaniem. porównania w przestrzeni) Ad. – jak i zewnętrzne. Do materiałów pozaewidencyjnych zaliczyć można: – opracowane dane postulowane. a) polega najczęściej na odniesienu osiągniętych wskaźników do danych planu. kosztu normatywnego lub szczegółowych limitów czy też norm. 2) Ogólna metoda porównań stosowana w analizie porównawczej może występować w kilku odmianach wynikających ze zróżnicowania bazy porównawczej oraz z odmiennych kierunków porównawczego podstawienia wskaźników ekonomicznych. co umożliwia ustalenie tendencji rozwojowej. Opróćz porównań z planem wysąpić mogą porównania danych rzeczywistych z danymi kalkulacji wstępnej. w tym szczególnie analizy roku materiały z przeprowadzonych kontroli i rewizji. Ad. Ad. zarówno przez organy wewnętrzne. – zagranicznych. Podkreślić należy celowość uwzględniania w tego rodzaju porównaniach trzech odcinków czasowych (np. ocenę rozmiarów i tempa zmian wskaźników ekonomicznych badanego okresu w porównaniu z okresami ubiegłymi lub okresem przyszłym (planem na okres następny). kalkulacje wstępne i kosztorysy. b) Porównania w czasie powinny pozwolić na ocenę dynamiki zjawisk gospodarczych. Porównania te pozwalają przede wszystkim ustalić odczylenia od założonych wielkości przewidywanych. uzyskane materiały i informacje dotyczące przedsiębiorstw krajowych i ubiegłego.. porównania z planem) b) porównania ze wskaźnikami okresów ubiegłych lub przyszłych (tzw. a zwłaszcza plan finansowy i inne plany gospodarcze krótko. kosztorysów.i długoterminowe. – wyniki poprzednio przeprowadzanych analiz. normy kosztów itp. porównania w czasie)c) porównania ze wskaźnikami innych jednostek gospodarczych (tzw.utrudnic może lub nawet uniemożliwić przeprowadzenie analizy w wybranym zakresie. W obrębie porównań z planem wyróżnić można w dalszych ich podziale: – porównania z planem pierwotnym – polega na bezpośrednim odniesieniu danych sprawozdawczych – Porównania do danych planu traktowanego – jako wytyczna działania w wybranym obszarze. Przy porównaniach w czasie wyróżnić można: .

stanowiskami pracy. np. Porównanie takie stosowane przy badaniu w ciągu kilku okresów pozwala w szczególności na określenie tempa ich wzrostu lub zmniejszenia. Może ona także sugerować wykorzystanie jej wyników do dalszej działalności przedsiębiorstwa oraz przewidzieć kontrolę realizacji wniosków z niej wynikających. porównywalnych wskaźników występujących w innej jednostce. w jakim stopniu stan lub wyniki ekonomiczne badanej jednostki gospodarczej odchylają się od danych jednoski będącej podstawą porównania. brygadami roboczymi. które . c) Porównania w przestrzeni sprowadzają się do odniesienia wybranych wskaźników badanej jednoski gospodarczej do podobnych. Przy porównaniach w przestrzeni wyróżnić można: – porównania w przestrzeni wewnętrzne – polegają na różnorodnych porównaniach wskaźników ekonomicznych między jednostkami gospodarczymi wchodzącymi w skład przedsiębiorstwa. Pozwala to na ustalenie stopnia wzrostu lub zmniejszenia wskaźników ekonomicznych objętych badaniem w stosunku do okresu podstawowego. 3) Prezentacja wyników analizy ekonomicznej przeprowadzana przy zastosowaniu odpowiednich metod wymaga w końcowym etapie prac dokonania syntezy całokształtu. Możliwe jest więc ustalenie nie tylko kształtujących się tendencji. względnych. Ad. w których dane wyrażane mogą być w wielkościach absolutnych. nazywanego podstawowym (tzw. wybranego okresu (tego samego przy wszystkich kolejnych porównaniach). Ad. Ad. średnich lub współczynnikach. wskaźnik jednopodstawowy). – Porównania w przestrzeni zewnętrzne – polegaja na odniesieniu wskaźników badanego przedsiębiorstwa do wybranych danych innych przedsiębiorstw. między wydziałami produkcyjnymi. Pozwala to na stwierdzenie.– porównanie w czasie zwykłe (przy podstawie stałej) – polega na odniesieniu wskaźników z różnych okresów do wskaźnika z jednego. lecz także jej nasilenia w poszczególnych okresach. Wyniki analizy ekonomicznej mogą być przedstawione w formie: a) liczbowej b) graficznej c) opisowej Ad. Zależnie od założonego celu i możliwości doboru materiałów źródłowych porównania te mogą mieć różny zakres merytoryczny i stopień szczegółowości. – Porównanie w czasie łańcuchowe okresów (przy podstawie badaniem zmiennej) do – polega na odniesieniu wskaźników objętych wskaźników okresu poprzedzającego. Uwzględnia się w nich wybrane wskaźniki charakteryzujące stopień realizacji odcinkowych zadań produkcyjnych lub finansowych. a) polega na przedstawieniu wyników za pomocą szeregów lub tablic statystycznych. b) polega na przedstawieniu wyników analizy ekonomicznej na wykresach.

Stąd wniosek. w toku analizy finansowej należałoby przyjąć następujące założenia: – najbardziej przydatny jest wskaźnik zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych. W ilustracji słownej celowe jest wyodrębnienie części ogólnej (syntetycznej) i części szczegółowej. na przykład firmy typowo handlowe nie mają zaplecza produkcyjnego i w zwiąku z tym ich majątek trwały jest mniejszy niż w przedsiębiorstwach produkcyjnych. Między innymi wyróżnić można: wykresy liniowe (krzywe. diagramy) oraz powierzchniowe (słupki. dynamiki sprzedaży wyrobów przemysłowych – wskaźniki cen realizacji w przemyśle). histogramy i inne). Charakteryzują oner relacje. a wielkością osiąganych przez przedsiębiorstwo przychodów26. suma bilansowa itp. Ujęcie tej ilustracji powinno być dostosowane do odbiorców i uwzględniać przede wszystkim przyczynowe wyjaśnienie stwierdzonych na podstawie danych liczbowych odchyleń i tendencji bez powtarzania opisowego łatwo uchwytnych wskaźników. koła. zalezności. przy ocenie dynamiki eksportu – wskaźniki cen eksportowych. Należy również zwrócić uwagę na bezpośredni związek występujący pomiędzy udziałem trwałych składników majątku w pasywach. dlatego powinien on mieć wiodące znaczenie – bez względu na rodzaj działalności firmy – przy ocenie dynamiki takich wielkości jak wynik finansowy. Ocena udziału poszczególnych składników majątku w całości aktywów zależy od rodzaju reprezentowanej przez przedsiębiorstwo branży. że otrzymane wartości wskaźników można odnosić jedynie do wskaźników otrzymanych ze sprawozdań podmiotów o zbliżonym charakterze działalności. IV Czynniki wpływające na zniekształcenie informacji finansowych Rzetelność informacji księgowej odgrywa najważniejszą rolę. Każda branża ma swoją specyfikę. 90 . Korzystając z szerokiej gamy wskaźników inflacji. Nierzetelna informacja mogłaby powodować wyciąganie różnych. gdyż umoąliwia on ocenę dynamiki określonych wielkości ekonomicznych w realnym ujęciu na tle otaczającej firmę rzeczywistości. które stopniowo narastały w ciągu roku Zarządzanie finansami s.prezentują przekształcone dane liczbowe w celu bardziej przejrzystego uwypuklenia zjawisk gospodarczych. a nawet sprzecznych wniosków przez różne zainteresowane strony25..86 Zarządzanie finansami s. – 25 26 przy eliminowaniu wpływu inflacji z danych. ogólna wielkość majątku obrotowego. c) do tego zakresu wynków analizy ekonomicznej zaliczyć należy ilustrajcę słowną oraz wnioski. a więc działających w jednej branży. ułatwienia porównań i wykrycia współzależności. kapitał. Ad. tendencje i inne prawidłowości. przy bardziej pogłębionych ocenach można przyjmować uzupełniająco odpowiednie – szczegółowe wskaźniki (np.

wówczas odrywają się one od aktualnych wielkości i są trudniej przyswajane przez odbiorców informacji. przeliczane są przy pomocy indeksów zmian cen na wartość według cen ostatniego okresu. ta metoda stosowana jest najczęściej. stan należności. zapasów). sprzedaży. z którymi dokonuje się porównań. gdyż w praktyce czyni porównania danych bardziej komunikatywnymi. wykorzystuje się wskaźniki ilustrujące przeciętny wzrost cen w stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku. – 27 Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa s. dane z różnych okresów sprowadza się do wartości według cen okresu wyjściowego (np.(dotyczy np. Przy przeliczaniuu danych z różnych okresów na wielkości wyrażone w ocenach porównywalnych stosować można jedną z następujących metod: – dane z poprzednich okresów. 83-84 . to trzeba przyjmować wskaźniki dotyczące zmian cen na koniec danego okresu w stosunku do grudnia poprzedniego roku27. najwcześniejszego). zysku). – jeżeli eliminuje się skutki inflacji z danych mających statyczny charakter (np.

2001 . Warszawa. 1995r. 1996 r. "Sprawozdawczość finansowa". Wilmowska Z. 3. "Zarządzanie finansami przedsiębiorstwa" . Warszawa. Wilmowski M. "Zarządzanie finansami". TNOiK.Bibliografia: 1. Bydgoszcz. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne. Koc. St. Bednarski L. "Analiza finansowa w przedsiębiorstwie". Borkowska M. Warszawa. Finans-Servis. Difin. 2. Bień W. 1997 4.