Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.

com)

ykÃk Lke y{kLkík
(ykÃkLke Mkuðk{kt)

: hsqykík :

ÃkwMíkfLkwt Lkk{ : ykÃkLke y{kLkík ykÃkLke Mkuðk{kt
÷u¾f :
{wnB{Ë f÷e{ rMkÆefe
{wÕÞ :
12/- Yk.
«fkþf :
yh{wøkkLk ÃkÂç÷fuþLk
{wÍ^VhLkøkh, Vw÷ík.
xkRÃk Mku®xøk : {wnB{Ë yu. {LÞkh
{u¤ððkLkwt MÚk¤
ÞqLkwMk¾kLk hne{¾kLk ÃkXký
{kuu.9377127017
yÞkÍ þu¾
{ku. 9510345028
{wÕ÷k fkrMk{Lke {ÂMsË, nhýðk¤e Ãkku¤,
fk÷wÃkwh, yn{ËykçkkË-380001
Email : armughanguj@gmail.com

{ki÷kLkk {wnB{Ë f÷e{ rMkÆefe Mkk.
Printed By : Maniar Graphics M. 09879786770
Email : maniargraphics@gmail.com

çku þçË
òu ykøkLke yuf LkkLke Mkh¾e ®[økkhe
ík{khe Mkk{u Ãkze nkuÞ yLku yuf yýMk{s çkk¤f
Mkk{uÚke W½kzk Ãkøku ykðe hÌkwt nkuÞ íkku ík{u þwt
fhþku?
ík{u íkhík s íku çkk¤fLku ¾ku¤ k{kt WXkðe
÷uþku yLku ykøkÚke Ëqh Q¼ku hk¾eLku ík{u yÃkkh
¾wþeLkku yLkw¼ð fhþku.
ykðe s heíku òu fkuR {kýMk ykøk{kt çk¤e
òÞ íÞkhu ík{u Ëw:¾ Úke íkzÃke WXku Aku yLku íkuLkk
«íÞu ík{khk ÌËÞ{kt MknkLkw¼qrík WíÃkLLk ÚkR òÞ Au.
þwt ík{u fÞkhuÞ rð[kÞwO fu yk¾hu ykðwt fu{
ÚkkÞ Au ? yux÷k {kxu fu Mk{økú {kLkð Mk{ks {kºk
yuf s {kíkk rÃkíkkLkk MktíkkLkku Au. yLku ËhufLkk
þheh{kt yuf Äzfíkwt ÌËÞ Ãký Au. su{kt «u{ Au.
n{ËËeo Au yLku MknkLkw¼qrík Au. íku yuf{uf Lkk Ëw:¾
Mkw¾ {kt íkzÃku Au yLku yuf çkeòLke {ËË fhe «MkLLk

ÚkkÞ Au. ykÚke Mkk[ku {kýMk yLku {kLkð yus Au suLkk
ÌËÞ{kt Mk{økú {kLkðíkk {kxu «u{¼kð rn÷ku¤k ÷R
hÌkwt nkuÞ. suLkwt Ëhuf fk{ {kLkðíkkLke Mkuðk {kxu nkuÞ
yLku su ËhufLku Ëw¾ ËËo{kt òuRLku íkzÃke òÞ yLku
yuLke {ËË yuLkk SðLkLkku yíkqx ytøk çkLke òÞ.
yk MktMkkh{kt {kLkðe Lkwt yk SðLk yMÚkkÞe
Au yLku {]íÞw ÃkAe íkuLku ðÄw yuf SðLk {¤þu su
fkÞ{e nþu ÃkkuíkkLkk Mkk[k {kr÷fLke WÃkkMkLkk yLku
{kºk íkuLkk {kLkðk rMkðkÞ {]íÞw ÃkAeLkk SðLk{kt
Mðøko «kÃík ÚkR þfíkwt LkÚke yLku fkÞ{ {kxu LkhfLkwt
$Äý çkLkðwt Ãkzþu.
yksu ÷k¾ku fhkuzku {kýMkku LkhfLkwt $Äý
çkLkðkLke nkuz{kt ÷køku÷k Au yLku yuf yuðk {køko Ãkh
Ëkuze hÌkk Au su MkeÄku LkhfLke íkhV òÞ Au. yk
ðkíkkðhý{kt yu ík{k{ ÷kufkuLkwt fíkoÔÞ Au suyku {kLkð
Mk{wËkÞLku «u{ fhu Au yLku {kLkðíkk{kt rðïkMk Ähkðu

3

4

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

{Lku {kV fhòu

Au. íkuyku ykøk¤ ykðu yLku Lkhf{kt Ãkze hnu÷k
{kýMkkuLku çk[kððkLkwt ÃkkuíkkLkwt fíkoÔÞ Ãkwhwt fhu Au.
y{Lku «MkLLkíkk Au fu {kLkðòríkÚke Mkk[e
MknkLkw¼qrík hk¾Lkkhk yLku íku{Lku LkhfLke
ykøk{ktÚke çk[kðe ÷uðkLkk Ëw:¾{kt ykuøk¤íkk
hnuLkkhk {ki÷kLkk {wnB{Ë f÷e{ rMkÆefe Mkknuçku «u{
yLku MLkunLkkt fux÷ktf Ãkw»Ãkku hsq fÞko Au su{kt
{kLkðíkk «íÞuLkku íku{Lkku «u{ MÃkü ͤn¤u Au yLku
yuLkk {kæÞ{Úke íku{ýu ÃkkuíkkLkwt yu fíkoÔÞ Ãkwhwt fÞwO Au.
su yuf Mkk[k {wM k÷{kLk nkuðkLkk Lkkíku ykÃkýk MkkiLkwt
fíkoÔÞ Au.
yk þçËkuLke MkkÚku ÌËÞLkkt yk xwõzkt y™u
ykÃkLke y{kLkík ykÃkLke Mk{ûk hsq fheyu Aeyu.
ðMke Mkw÷i{kLk LkËðe
Mktà kkËf : WËwo {krMkf yh{wøkkLk
Vw÷ík, {wÍ^VhLkøkh (Þw.Ãke)

{khk Ônk÷k ðk[fku ! {Lku {kV fhòu nwt
{khe yLku {khe Mk{økú {wÂM÷{ rçkhkËhe ðíke ík{khe
ÃkkMku ûk{k Þk[wt Awt suýu {kLkð søkíkLkk MkkiÚke {kuxk
hkûkMkLkk çknufkðk{kt ykðe sRLku ík{khe MkkiÚke
{kuxe ÃkqtS ík{khe MkwÄe ÃknkU[kze LkÚke. yu þiíkkLku
(hkûkMku) ÃkkÃkLku çkË÷u ÃkkÃkeLke LkVhík ÌËÞ{kt YZ
fheLku yk Mk{økú MktMkkhLku ÞwæÄLkwt {uË kLk çkLkkðe
ËeÄwt Au. yk ¼q÷Lkku rð[kh fheLku s {U yksu f÷{
(ÃkuLk) WÃkkzÞwt Au fu ík{khku yrÄfkh (n¬) ík{khk
MkwÄe Ãknkut[kze Ëô yLku rLk:MðkÚko ÚkRLku «u{ yLku
{kLkðíkkLke ðkíkku ík{Lku fnwt.
yu Mkk[ku {kr÷f ÌËÞLkk ¼uËku òýLkkh
Mkkûke Au fu yk ÃkkLkkyku ík{khk MkwÄe ÃknkU[kzðk{kt
nwt rLk:MðkÚko Awt. yLku Mkk[e n{ËËeoLkku n¬ yËk
fhðk {ktøkwt Awt. yk ðkíkku ík{khk MkwÄe Lknª ÃknkU[kze

5

6

þfðkLkk Ëw:¾{kt fux÷eÞu hkíkkuLke {khe Ÿ½ Wze
økR Au. ík{khe ÃkkMku yuf ÌËÞ Au yuLku ÃkwAe swyku
fkhý fu yu íkÆLk Mkk[ku nkuÞ Au

fwËhíkLkwt MkkiÚke {kuxwt MkíÞ

òu fu yk ðkík fnuðkLke LkÚke íku{ Aíkkt {khe
RåAk Au {khe yk ðkíkku Lku fu su «u{ðkýe Au ík{u Ãký
«u{Lke ÿrüyu swyku yLku ðkt[ku. yu {kr÷f {kxu su
Mk{økú MktMkkhLkk MksoLknkh yLku [÷kðLkkh Au. yLku
rð[khku. suÚ ke {khk {Lk yLku ykík{kLku þktrík «kó
ÚkkÞ. fu {ut {khk ¼kR fu çknuLkLke Ähkunh (ÚkkÃký)
íkuLkk MkwÄe ÃknkU[kze ËeÄe. yLku {kLkð íkhefuLkwt
ÃkkuíkkLkwt fíkoÔÞ ÃkqYt fÞwO.
yk MktMkkh{kt ykÔÞk ÃkAe fkuR {kýMk {kxu
su MkíÞLku òýðwt yLku íkuLku {kLkðwt ykð~Þf Au yLku
su íkuLke MkkiÚke {kuxe sðkçkËkhe yLku Vhs Au. íku
«u{ðkýe Au suLku nwt ík{Lku Mkt¼¤kððk {ktøkwt Awt.

yk MktMkkh çkÕfu «f]ríkLkwt MkkiÚke {kuxwt MkíÞ
yu Au fu yk MktMkkh Mk]rü yLku çkúñktzLkwt MksoLk
fhLkkh, íkuLku ÃkiËk fhLkkh yLku íkuLke ÔÞðMÚkk
[÷kðLkkh {kºk yLku {kºk yuf÷ku {kr÷f Au. íku
ÃkkuíkkLkk yÂMíkíð (òík) yLku økwý ku{kt yuf÷ku Au.
MktMkkhLku çkLkkððk, [÷kððk, Sðkzðk íkÚkk
{khðk{kt íkuLkku fkuR s Mkn¼køke LkÚke. íku yuf yuðe
~kÂõík Au su Ëhuf MÚk¤u nksh Au. ËhufLku Mkkt¼¤u
Au. yLku ËhufLku swyu Au. Mk{økú MktM kkh{kt yuf ÃkktË zwt
Ãký íkuLkk nwf{ ðøkh nk÷e þfíkku LkÚke. Ëhuf
{kýMkLkku ykí{k yu ðkík Lkku Mkkûke Ãkwhu Au. ÃkAe
¼÷uLku íku fkuR Ãký Ä{o{kt {kLkLkkhku nkuÞ yLku ¼÷uLku
{wŠíkÃkqò fhíkku nkuÞ Ãkhtíkw ytË hÚke íkku íku yuðku
rðïkMk hk¾u Au fu Ãkk÷Lknkh, hçk yLku yMk÷e
{kr÷f {kºk yuf s Au.

7

8

yuf «u{ðkýe

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

{Lkw»ÞLke çkwrØ{kt Ãký ykLkk rMkðkÞ çkeS
fkuR s ðkík ykðíke LkÚke fu yk¾e Mk]rüLkku {kr÷f
yuf÷ku s Au. òu fkuR þk¤kLkk çku yk[kÞkuo nkuÞ íkku
þk¤kLkku ðneðx [k÷e þfu Lknª. yuf økk{Lkk çku
MkhÃkt[ nkuÞ íkku økk{Lkku ðneðx Lkü ÚkR òÞ Au.
fkuR yuf ËuþLkk çku çkkËþkn nkuR þfu Lknª. íkku
ÃkAe ykx÷k rðþk¤ çkúñktz (MktMkkh) Lkku ðneðx
yuf Úke ðÄkhu ¾wËk fu {kr÷fku îkhk fuðe heíku [k÷e
þfu Au? yLku yLku MktMkkhLkk ðneðxfíkko yLkuf
fuðe heíku nkuR þfu ?
fwykoLk fu su Rïhðkýe Au. yuýu MktMkkhLku
Ãkkuíku MkíÞ Rïhðkýe Au íku ytøku yuðku Ãkzfkh
VUfÞku Au fu òu ík{Lku MktËun nkuÞ fu fwykoLk yu
{kr÷fLkku Mkk[ku f÷k{ (MkíÞðkýe) LkÚke íkku ykLkk
suðe yuf Mkqhn (LkkLkku yæÞkÞ) çkLkkðeLku Ëu¾kzku.

yLku yk fkÞo {kxu Rïh rMkðkÞ Mk{økú MktMkkhLku
ÃkkuíkkLke {ËË {kxu çkku÷kðe ÷ku. òu ík{u Mkk[k nkuÞ
íkku. (Mkqhn çkfhn-23)
[kiË Mkku ðhMkÚke yks rËLk MkwÄe yk
ËwLÞk{kt ðMkíkk ÷kuøkku yLku rð¿kkLk íkÚkk fkuBÃÞwxh
MkwæÄk þkuÄ fheLku Úkkfe [wfÞkt yLku ÃkkuíkkLkwt {kÚkwt
Lk{kðe [wõÞk Au. fkuR{kt Ãký yu{ fnuðkLke rnt{ík
ÚkR LkÚke fu yk Mkk[k {kr÷f (yÕ÷kn)Lke rfíkkçk
(økútÚk) LkÚke.
yk Ãkrðºk økútÚk{kt {kr÷fu ykÃkýe çkwÂæÄLku
Mk{òððk ¾kíkh yLkuf Ë÷e÷ku ykÃke Au. yuf
WËknhý yk Au : “òu Ãk]Úðe y™u ykfkþ{kt yLkuf
{kçkqË (ÃkwßÞ) y™u {kr÷f nkuík íkku ¾hkçke yLku
VMkkË (Ëtøkk) Vu÷kR òík.”ðkík MkÃkü Au fu òu yuf
WÃkhktík yLkuf {kr÷fku nkuík íkku Íøkzku Úkkík. yuf
fnuíkku nðu hkºke Úkþu. íkku çkeòu fnuíkku rËðMk Úkþu.

9

10

yuf fnuíkku A {rnLkkLkku rËðMk nþu. íkku çkeòu
fnuíkku ºký {neLkkLkku nþu. yuf fnuíkku MkwÞo yksu
Ãkrù{{ktÚke Qøkþu. íkku çkeòu fnuíkku Lknª Ãkwðo{ktÚke
Qøkþu. òu Ëuðe ËuðíkkykuLkku yk yrÄfkh Mkk[ku
nkuík yLku òu íkuyku yÕ÷knLkk fkÞo{kt Mkk{u÷ Ãký
nkuík íkku õÞkhuf ykðwt çkLkíkwt. fu yuf ËkMk Ãkqò
y[oLkk fheLku ð»kkoLkk Ëuðíkk ÃkkMku ÃkkuíkkLke ðkík
fçkq÷ fhkðe ÷eÄe yLku íÞkhu s {kuxk {kr÷f íkhV
Úke ykËuþ ykðíkku fu n{ýkt ðhMkkË Lknª ÚkkÞ ÃkAe
Lke[u ðk¤k nzíkk¤ Ãkkze Ëuíkk. nðu ÷kufku çkuXk Au fu
rËðMk Qøkíkku LkÚke. ¾çkh Ãkze fu Mkqhs Ëuðíkkyu
nzíkk¤ Ãkkze ËeÄe Au.
Mkk[e ðkík íkku yk Au fu ËwLÞkLke Ëhuf ðMíkw
Mkkûke ykÃke hne Au yLku yk Mkwøk{íkk Ãkwðof [k÷íke
Mkf¤ Mk]»xeLke ÔÞðMÚkk Mkkûke Ãkqhe hne Au fu

ËwLÞkLkku {kr÷f yuf÷ku yLku yuf÷ku s Au. yu
ßÞkhu RåAu yLku su ftR RåAu íku fhe þfu Au. íkuLku
fÕÃkLkk yLku rð[khku{kt ÷kðe þfkíkku LkÚke. íkuLke
{wŠík çkLkkðe þfkíke LkÚke. yu {kr÷fu Mk{økú Mk]rüLku
{kLkðeLke Mkuðk {kxu ÃkuËk fÞkuo Au. MkwÞo {kLkðeLkku
Mkuðf, nðk {kLkðeLke Mkuðf, yk Ähíke Ãký
{kLkðeLke Mkuðf Au. ykøk, Ãkkýe, Sðstíkw MktMkkhLke
Ëhuf ðMíkwLku {kLkðeLke Mkuðk {kxu s Mksoðk{kt ykðe
Au. {Lkw»ÞLku yk Mk½¤e ðMíkwykuLkku MkhËkh
(çkkËþkn) çkLkkððk{kt ykÔÞku Au. íku{s {kºk
ÃkkuíkkLkk ËkMk yLku ÃkkuíkkLke Ãkqò yLku yk¿kkÃkk÷Lk
{kxu ÃkuËk fÞkuo Au.
LÞkÞkur[ík yLku RLMkkVLke ðkík yu Au fu
ßÞkhu ÃkuË k fhLkkh, SðLk ykÃkLkkh, {khLkkh,
¾kðk-ÃkeðkLkwt ykÃkLkkh yLku ®sËøkeLke Ëhuf
ykð~Þf ðMíkw Ãkqhe ÃkkzLkkh yu Au íÞkhu Mkk[k

11

12

yuf Ë÷e÷ (Mkkrçkíke)

Mkk[e Mkkûke

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

{kýMkLkwt ÃkkuíkkLkwt SðLk yLku SðLk MktçktrÄík ík{k{
ðMíkwyku ÃkkuíkkLkk {kr÷fLke {hS «{kýu yLku íkuLkk
yk¿kkfkhe ÚkRLku ðkÃkhðe òuRyu. òu fkuR {kýMk
ÃkkuíkkLkwt SðLk yu yuf÷k {kr÷fLke yk¿kkykuLkkt
Ãkk÷Lk{kt ÃkMkkh LkÚke fhíkku. íkku íku {kýMk s LkÚke.

MkíÞ ykøk¤ {kÚkwt Lk{kðu Au. yLku «kýeyku MkwØkt
{kiíkLkk MkíÞLku Mðefkhu Au. ôËh rçk÷kzeLku òuRLku
LkkMke òÞ Au. yLku fwíkhku Ãký hkuz Ãkh ykðíke
økkzeLku òuRLku Sð çk[kððk ¼køku Au. yux÷k {kxu
fu yu{Lku {kiíkLkku rðïkMk Au.

yuf {kuxwt MkíÞ

{]íÞw ÃkAe

yu Mkk[k {kr÷fu ÃkkuíkkLkk Mkk[k økútÚk
fwykoLk{kt yuf MkíÞ ykÃkýLku sýkÔÞwt Au.
yLkwðkË :- Ëhuf SðLkLku {kiíkLkku MðkË [k¾ðkLkku
Au. ÃkAe ík{khu y{khe íkhV ÃkkAk VheLku ykððwt
Ãkzþu. (Mkwhn yLkfçkqík-58)
yk ykÞíkLkk çku ¼køk Au. Ãknu÷wt yu fu Ëhuf
MkSð Lku {kiíkLkku MðkË [k¾ðkLkku Au. yk yuf yuðe
ðkík Au fu suLkk Ãkh Ëhuf Ä{kuo, Ëhuf Mk{ks yLku
Ëhuf MÚk¤Lkku {kýMk yk ðkík {kt ©æÄk (rðïkMk)
Ähkðu Au. çkÕfu su Ä{o{kt {kLkíkku LkÚke. íku Ãký yk

yk ykÞíkLkk çkeò ¼køk{kt fwykoLk {SË
yuf {kuxk MkíÞ íkhV ykÃkýwt æÞkLk ¾U[u Au fu òu íku
{kýMkLke Mk{s{kt ykðe òÞ íkku Mk{økú MktMkkhLkku
ðkíkkðhý çkË÷kR òÞ. yu MkíÞLke rðøkík yuðe Au
fu ík{u {Þko ÃkAe {khe íkhV s ÃkkAk Vhþku. yLku yk
÷kuf{kt suðk fkÞkuo (f{kuo) fÞko nþu íkuðku s çkË÷ku
Ãkk{þku.
{]íÞw ÃkAe ík{u fnkuðkR sþku, Mkze sþku
yLku ík{u VheÚke ÃkuËk LkÚke ÚkðkLkk yu{ LkÚke. yu
ðkík Ãký Mkk[e LkÚke fu {Þko ÃkAe ík{khku ykí{k fkuR

13

14

ÞkurLk{kt «ðuþe sþu. yk ÿrüfkuý fkuR {kLkðeÞ
çkwrØLke fMkkuxe Ãkh ¾Yt Ãkwhðkh Úkíkwt LkÚke.
Ãknu÷e ðkík yu Au fu ykðkøk{LkLkku yk
ÿrüfkuý Lkku ðiËku {kt õÞktÞ WÕ÷u¾ s LkÚke. ÃkAeLkk
Ãkwhkýku{kt yuLkku WÕ÷u¾ Au íkuLkkÚke òýðk {¤u Au fu
{kLkðeLkk þw¢kýwyku Ãkh ÷¾u÷k MktíkkLkkuLkkt økwý
rÃkíkk{ktÚ ke Ãkwºk yLku Ãkwºk{ktÚke íkuLkk Ãkwºk{kt ykðe òÞ
Au. yk ÄkhýkLke þYykík yuðe heíku ÚkR fu þuíkkLk
(hkûkMk) yu Ä{oLkk Lkk{u ÷kufkuLku Ÿ[-Lke[{kt
ðnU[ e LkkÏÞk. Ä{oLkk Lkk{u þwÿku ÃkkMkuÚke Mkuðk ÷uðk
yLku íku{Lku Lke[ Mk{sLkkhk Ä{oLkk ykøkuðkLkkuÚkeu
Mk{ksLkk ËçkkÞu÷k f[zkÞu÷k Ër÷ík ÷kufku yu
ßÞkhu yuðku «&™ fÞkuo fu y{Lku ÃkuËk fhLkkh Rïh
Au yuý u çkÄk s {kýMkkuLku ykt¾, fkLk, Lkkf Ëhuf
ðMíkw{kt Mk{kLk çkLkkÔÞk Au íÞkhu ík{u ÷kufkuyu
ÃkkuíkkLku yLku y{Lku Lke[k fu{ çkLkkÔÞk? yuLkk {kxu

íku{Lku ykðkøk{LkLkku yk©Þ ÷RLku yu{ fne ËeÄwt fu
ík{khk ÃkkA÷k sL{Lkk f{kuoyu ík{Lku Lke[ çkLkkðe
ËeÄk Au.
yk Äkhýk yLkwMkkh Mkðouo ykí{kyku VheÚke
ÃkuËk ÚkkÞ Au yLku ÃkkuíkkLkk f{kuoLkkt rnMkkçku þheh
çkË÷eLku ykðu Au. ðÄkhu fwf{o fhLkkhk ÷kufku
òLkðhkuLke ÞkurLk Äkhý fhu Au. íku{Lkk fhíkk Ãký
ðÄkhu fwf{o fhLkkhk ÷kufku ðLkMÃkríkLke ÞkurLk{kt
síkk hnu Au yLku suLkk f{kuo Mkkhk nkuÞ Au íkuLku {kuûk
(Awxfkhku) {¤e òÞ Au.

15

16

ykðkøk{LkLkk rðhkuÄe ºký íkfo (Ë÷e÷ku)
(1) yk ¢{{kt MkkiÚke {kuxe ðkík yu Au fu Mk{økú
MktM kkhLkkt rðîkLkku yLku MktþkuÄLk fhLkkhk
ði¿kkrLkfkuLkwt fnuðwt Au fu Ãk]Úðe WÃkh MkkiÚke Ãknu÷kt
ðLkMÃkrík søkíku sL{ ÷eÄku. ÃkAe òLkðhku ÃkiËk

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

ÚkÞk. yLku íkuLkk fhkuzku ð»ko ÃkAe {Lkw»ÞLkku sL{
ÚkÞku. nðu sÞkhu {kLkðku Ähíke Ãkh ÃkuË k s Lknkuíkk
ÚkÞk yLku fkuR {kýMku ¾kuxkt fk{ku (fwf{kuo) yk[Þko
s Lk níkk. íkku ÃkAe fÞk ykí{kykuyu ðLkMÃkrík yLku
«kýeykuLkkt þheh{kt sL{ ÷eÄku ?
(2) çkeS ðkík yuðe Au fu yk ÄkhýkLku
MðefkÞko ÃkAe yu{ Ãký Mðefkhðwt Ãkzþu fu Ãk]Úðe Ãkh
«kýeykuLke MktÏÞk{kt ¢{þ: ½xkzku Úkíkku hnu. su
ykí{kyku {kuûk «kÃík fhe ÷u íku{Lke MktÏÞk ykuAe
Úkðe òuRyu. sÞkhu yu íkÚÞ ykÃkýe Mkk{u s Au fu
yk rðþk¤ Ãk]Ú ðe Ãkh {kýMk, Sðstíkw yLku
ðLkMÃkrík Mkðo «fkhLkkt «kýeykuLke sLk MktÏÞk{kt
Mkíkík ðÄkhku ÚkR hÌkku Au.
(3) ºkeS ðkík yu Au fu yk MktMkkh{kt sL{
÷uLkkhk yLku {]íÞw Ãkk{LkkhkykuLke MktÏÞk{kt Ähíke-

ykfkþLkku ytíkh sýkÞ Au. {hLkkhk {kýMkkuLke
Mkh¾k{ýeyu sL{ ÷uLkkhk çkk¤fkuLke MktÏÞk yLkuf
økýe ðÄkhu Au. fÞkhu fÞkhu fhkuzku {åAh ÃkuËk ÚkR
òÞ Au. òu fu {hLkkhkLke MktÏÞk ¾qçk s ykuAe nkuÞ
Au. fÞktf fÞktf fux÷kf çkk¤fku rðþu yuðe ðkíkku
«[r÷ík ÚkR òÞ Au fu íku yu MÚk¤Lku yku¤¾e hÌkku
Au sÞkt yu hnuíkku níkku. ÃkkuíkkLkwt sqLkwt Lkk{ sýkðe Ëu
Au. y™u yu Ãký fu íku Vhe ðkh sL{ ÷R hÌkku Au. yu
çkÄk þuíkkLkku yLku ¼qík-rÃkþk[ku nkuÞ Au. su
çkk¤fkuLkkt {kÚku [ZeLku çkku÷u Au yLku {kýMkkuLkkt Ä{o,
ËeLk yLku R{kLkLku ¾hkçk fhu Au.
Mkk[e ðkík íkku yu Au fu yk MkíÞ {]íÞw ÃkAe
Ëhuf {kýMkLke Mkk{u ykðe sþu fu {kýMk {Þko ÃkAe
ÃkkuíkkLkk {kr÷f ÃkkMku òÞ Au. yLku yk ÷kuf{kt yuýu
suðk f{o fÞko Au íku{Lkk rnMkkçku Mkò yÚkðk ð¤íkh
Ãkk{þu.

17

18

f{kuoLkku V¤

yLku MkkiÚke {kuxe Mkò yu nþu fu íkuyku ÃkkuíkkLkk
{kr÷fLkk ËþoLkÚke ðtr[ík hne sþu. yLku íku{Lke
WÃkh íku{Lkk {kr÷fLkku ¢kuÄ Úkþu.*
* Mðøko yLku Lkhf yLku íkuLkk rðþu ðÄw {krníke {kxu ðkt[ku “{hLku fu

òu yu Mkíf{o (Mkkhkt fk{ku) fhþu. ¼÷kR
yLku LkufeLkkt {køkuo [k÷þu íkku yu Mðøko{kt sþu. Mðøko
sÞk ykhk{Lke Ëhuf ðMíkw Au. yLku yuðe Mkw¾ËkÞf
yLku ykhk{Lke [esðMíkwyku Au su{Lku yk ËwrLkÞk{kt
Lkíkku fkuR ykt¾u òuR, Lk íkku fkuR fkLku Mkkt¼¤e,
yLku Lkku íkku fkuR {Lk{kt íkuLkku rð[kh ykÔÞku. yLku
sLLkík (Mðøko)Lke MkkiÚke {kuxe WÃk÷ÂçÄ yu nþu fu
MðøkoðkMke ÷kuf íÞkt ÃkkuíkkLke Mkøke ykt¾u ÃkkuíkkLkk
{kr÷fLkk ËþoLk fhe þfþu. yu Mk{kLk ykLktË yLku
{òLke fkuR çkeS ðkík fkuR Lknª nkuÞ. ykðe heíku
su ÷kufku fwf{kuo (çkwhkt fk{ku) fhþu, ÃkkÃk yk[heLku
ÃkkuíkkLkk {kr÷fLke yk¿kkykuLkwt WÕ÷t½Lk fhþu.
íku{Lku Lkhf{kt Lkk¾ðk{kt ykðþu. íkuyku íÞkt ykøk{kt
çk¤þu. íÞkt íku{Lku Ëhuf ÃkkÃkLke Mkò yLku Ëtz {¤þu.

çkkË fÞk nkuøkk?” ÷u ¾f {ki ÷kLkk ykrþf R÷kne çkw÷t Ë þnhe.

RïhLkku Mkn¼køke çkLkkððwt {nkÃkkÃk Au.
íku Mkk[k {kr÷fu ÃkkuíkkLkk fwykoLk{kt
ykÃkýLku sýkÔÞwt fu Lkufeyku, Mkíf{kuo, ÃkwÛÞku yLku
MkËk[kh LkkLkk Ãký nkuÞ Au yLku {kuxk Ãký, ykðe s
heíku íku {kr÷fLku íÞkt økwLkkn, fwf{o, ÃkkÃk Ãký LkkLkk{kuxk nkuÞ Au. íkuýu ykÃkýLku sýkÔÞwt fu su ÃkkÃk MkkiÚke
ðÄw Ëtz Ãkkºk çkLkkðu Au y™u suLku íku fÞkhuÞ ûk{k
Ãký Lknª fhþu yLku suLkku fhðkðk¤ku nt{uþk
Lkhf{kt çk¤íkku hnuþu yLku íkuLku {]íÞw Ãký Lknª
ykðu, íku Ãku÷k yuf÷k {kr÷fLke MkkÚku fkuRLku

19

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

20

Mkn¼køke çkLkkððwt Au. ÃkkuíkkLkk rþh yLku {kÚkkLku
íkuLkk rMkðkÞ fkuR çkeòLke Mkk{u Lk{kððwt (Íwfkððwt),
ÃkkuíkkLkk nkÚk fkuR çkeòLke Mkk{u òuz ðkt, íkuLkk
rMkðkÞ fkuR çkeòLku ÃkqsÞ fu ÃkqsLkeÞ {kLkðwt.
SðkzLkkh, {]íÞw ykÃkLkkh, hkuS (ykSrðfk)
ykÃkLkkh yLku LkVk-LkwfMkkLkLkku {kr÷f Mk{sðwt
{kuxwt ÃkkÃk yLku yíÞtík {kuxwt yíÞk[kh Au. [knu íku
fkuR Ëuðe ËuðíkkLku {kLku yÚkðk [tÿ, MkqÞo, Lkûkºk
yÚkðk fkuR Ãkeh VfehLku, fkuRLku Ãký íku {kr÷f
rMkðkÞ ÃkqsÞ fu ÃkqsLkeÞ økýðk rþfo Au. suLku íku
{kr÷f fÞkhuÞ {kV (ûk{k) fhþu Lknª. íkuLkk
rMkðkÞ íku Ëhuf ÃkkÃkLku òu RåAþu íkku ûk{k fhe Ëuþu.
yk ÃkkÃkLku ¾wË ykÃkýe çkwrØ Ãký yux÷e s ¾hkçk
Mk{su Au yLku ykÃkýu Ãký yk fkÞoLku yux÷wt s
LkkÃkMktË fheyu Aeyu.

yuf WËknhý
Äkhku fu ík{khe ÃkíLke çknw frsÞk¾kuh
(ͽzk÷w) yLku ðkík-ðkík Ãkh økk¤k økk¤e fhLkkhe
nkuÞ yLku fnuðk-Mkkt¼¤ðkLkwt {kLkíke Lk nkuÞ Ãkhtíkw
íku{u íkuLku ½h{ktÚke Lkef¤e sðkLkwt fnku yLku íku fnu fu
nwt {kºk ík{khe Awt. ík{khe s hneþ yuLku ík{khk
çkkhýu s {heþ yLku yuf MkufLz {kxu Ãký ík{khk
½h{ktÚke çknkh sRþ Lknª. íkku ík{u ÷k¾ ¢kuÄ yLku
økwM Mkk ÃkAe Ãký íkuLke MkkÚku rLkðkon fhðk Ãkh rððþ
ÚkR sþku.
yuLkkÚke WÕxwt.......
òu fkuRLke ÃkíLke yíÞtík Mkuðk fhðkðk¤e
yLku yk¿kkfkhe nkuÞ, íku Ëhuf Mk{Þu íkuLkwt æÞkLk
hk¾íke nkuÞ, íku yzÄe hkºku ½hu ÃkkAku Vhu íÞkhu íku
íkLke hkn òuíke nkuÞ, íkuLkk {kxu ¼kusLk økh{ fhíke
nkuÞ yLku rÃkhMíke nkuÞ, ÃÞkh yLku «u{Lke ðkíkku

21

22

fhíke nkuÞ, yuf rËðMk íkuLku fnu fu ík{u {khk Ãkrík
Ëuð Aku, Ãkhtíkw {khwt {kºk ík{khkÚke fk{ [k÷íkwt LkÚke
yux÷k {kxu ykÃkýku su Ãkkzkuþe Au {U yksÚke íkuLku
Ãký {khku Ãkrík çkLkkðe ÷eÄku Au. íkku òu íkuLkk{kt Úkkuze
Ãký ÷ßò yLku {kLkðíkk Au yLku íkuLkk ÷kune{kt
økh{e nþu íkku íku MknLk fhe þfþu Lknª. ÃkkuíkkLke
ÃkíLkeLke òLk ÷R ÷uþu yÚkðk òíku {he sþu.
yk¾hu ykðwt fu{? {kºk yux÷k {kxu fu ík{u
ÃkkuíkkLke ÃkíLke {kxu fkuR Lku ¼køkeËkh òuðkLkwt RåAíkk
LkÚke, ík{u ðeÞoLkk yuf xeÃkkt{ktÚke sLBÞk Aku íkku
ÃkkuíkkLkku ¼køkeËkh çkLkkððkLkwt ÃkMktË fhíkk LkÚke. íkku
íku {kr÷fLkku su yÃkrðºk çkwtË{ktÚke {Lkw»ÞLku sL{
ykÃku Au íku fuðe heíku yk MknLk fhe þfþu fu fkuR
yuLkku Mkn¼køke nkuÞ, íkuLke MkkÚku fkuR çkeòLke Ãký
Ãkqò fhðk{kt ykðu. sÞkhu yk MktMkkh{kt suLku su ftR
Ãký ykÃÞwt Au íku {kr÷fu s ykÃÞwt Au.

Ãkrðºk fwykoLk{kt {wŠíkÃkqòLkku rðhkuÄ
{wŠíkÃkqòLku {kxu fwykoLk{kt yuf WËknhý
hsq fhðk{kt ykÔÞwt Au su rð[khðk ÞkuøÞ Au.
yÕ÷knLku íÞSLku ík{u su ðMíkwykuLku Ãkqòu
Aku íku çkÄk {¤eLku yuf {k¾e Ãký ÃkuËk LkÚke fhe
þfíkk yLku ÃkuËk fhðwt íkku ËqhLke ðkík Au yøkh {k¾e
íku{Lke Mkk{uÚke fkuR ðMíkw fu «MkkË ÷R ÷u íkku ÃkkAe
LkÚke ÷R þfíkk, ÃkAe fuðk fkÞh Au ÃkqßÞ, yLku
fuðk Ëwçko¤ Au Ãkqsðkðk¤k. yLku íkuykuyu íku
yÕ÷knLke rft{ík LkÚke òýe suðe òýðe òuRyu,
su íkkfíkðh (þÂõíkþk¤e) yLku sçkhËMík Au.
fuðwt MkkYt WËknhý Au çkLkkððkðk¤ku íkku
Ãkkuíku Rïh nkuÞ Au. ÃkkuíkkLkk nkÚkkuÚke çkLkkðu÷e
{qŠíkykuLku ykÃkýu çkLkkððkðk¤k Aeyu. òu
{qŠíkyku{kt Úkkuzef Ãký çkwrØ nkuík íkku íku ykÃkýe Ãkqò
fhíke.

23

24

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

yuf ¾kuxku rð[kh
fux÷ktf ÷kufkuLkwt {kLkðwt yuðwt Au fu y{u
íku{Lke Ãkqò yux÷k {kxu fheyu Aeyu fu íku{ýu s
y{Lku {kr÷fLkku {køko Ëu¾kzÞku Au. yLku íku{Lkk ÷eÄu
y{u {kr÷fLke f]Ãkk «kó fheyu Aeyu. yk ¾hu¾h
yuðe ðkík ÚkR fu fkuR fw÷eÚke xÙuLkLkk Lkk{u ÃkqAÃkhA
fhu. sÞkhu fw÷e íku{Lku xÙuLkLkkt {kxu {krníke ykÃku
íÞkhu xÙuLkLke søÞkyu fw÷e Ãkh s Mkðkh ÚkR òÞ fu
íkuý u s y{Lku xÙuLkLke {krníke ykÃke Au. íkuðe s heíku
yÕ÷knLke Mkk[e rËþk yLku {køko çkíkkðLkkhLke Ãkqò
fhðe ¾hu¾h yuðwt s Au suðe heíku xÙuLkLku AkuzeLku
fw÷e Ãkh Mkðkh ÚkR sðwt.
fux÷ktf ¼kR yu{ Ãký fnu Au fu y{u {kºk
æÞkLk Ähðk {kxu {qŠíkykuLku hk¾eyu Aeyu. yk Ãký
fuðe ðkík Au fu çknw æÞkLk furLÿík fheLku ð]ûkLku òuR
hÌkk Au, yLku fnu Au fu rÃkíkkSLkwt æÞkLk furLÿík

fhðk {kxu ð]ûkLku òuR hÌkk Au. fÞkt rÃkíkkS yLku
õÞkt ð]ûk ? fÞkt yk Ëwçko¤ {qŠík yLku fÞkt íku yíÞtík
çknkËwh f]Ãkk¤w, {kÞk¤w {kr÷f? ykLkkÚke æÞkLk
furLÿík Úkþu fu rð[r÷ík ?
íkkhý yu Au fu fkuR Ãký «fkhu fkuRLku Ãký
íkuLkk Mkn¼køke çkLkkððwt (Mðefkhðwt) {nk ÃkkÃk Au.
suLku Rïh fÞkhuÞ Ãký ûk{k LkÚke fhíkku, yLku
yuðku {Lkw»Þ nt{uþLku {kxu LkhfLkwt çk¤íký çkLkþu.
Mkðo©uc ÃkwÛÞ R{kLk (©æÄk) Au.
yuðe s heíku MkkiÚke {kuxe ¼÷kR, ÃkwÛÞ yLku
Lkufe ‘R{kLk’ Au. suLkk yLkwMktÄkLk{kt MktM kkhLkk çkÄk
s Ä{kuoðk¤k yu{ fnu Au fu çkÄwt y®n AkuzeLku sðkLkwt
Au. {]íÞw ÃkAe {Lkw»ÞLke MkkÚku {kºk R{kLk sþu.
R{kLkËkhe fu R{kLkðk¤ku yuLku fnu Au fu su
nfËkhLku íkuLkku n¬ ykÃku. yLku fkuRLkku nf {khe

25

26

¾kLkkhLku Íkr÷{ fnu Au. yk {Lkw»Þ Ãkh MkkiÚke {kuxku
yrÄfkh ÃkiËk fhðk (sL{ ykÃkðk) ðk¤kLkku Au. íku
yu çkÄkLku sL{ ykÃkðkðk¤ku, {]íÞw ykÃkðkðk¤ku,
SðLk ykÃkðkðk¤ku {kr÷f hçk yLku Ãkqò fhðk
ÞkuøÞ íku {kºk yuf Au íkku ÃkAe yuLke s Ãkqò fhðe
òuR yu. yuLku s {kr÷f, LkVk-LkwfþkLk, RÍÍíkrÍÕ÷ík ({kLk-yÃk{kLk) ykÃkðkðk¤ku {kLkðku
òuR yu, yLku yk ykÃku÷wt SðLk yuLke s yk¿kkLkk
Ãkk÷Lk MkkÚku økwòhðwt òuRyu. yux÷u fu íkuLku s {kLkðku
òuR yu yLku íkuLke s ðkík {kLkðe òuRyu. ykLkwt s
Lkk{ R{kLk Au. íku {kr÷fLku yuf÷ku (yuf{kºk)
{kLÞk ðøkh yLku íkuLke yk¿kkÃkk÷Lk ðøkh {Lkw»Þ
R{kLkðk¤ku çkLke þfíkku LkÚke. Ãkhtíkw íkuLku çkuR{kLk
fnuðk{kt ykðþu.
{kr÷fLkku MkkiÚke {kuxku nf (yrÄfkh)

{kheLku ÷kufkuLke Mkk{u R{kLkËkhe Ëu¾kzðe yuðe s Au
suðe fu yuf zkfw çknw {kuxe ÄkzÚke ÄLkðkLk çkLke
òÞ yLku ÃkAe ËwfkLk Ãkh ÷k÷kS Lku fnu fu ík{khku
yuf ÃkiMkku rnMkkçk{kt ðÄkhu ykðe økÞku Au íku ík{u ÷R
÷ku, ykx÷ku {k÷ ÷qtxÞk ÃkAe çku ÃkiMkkLkku rnMkkçk
ykÃkðku suðe R{kLkËkhe Au, ÃkkuíkkLkk {kr÷fLku
íÞSLku fkuR çkeòLke Ãkqò fhðe yuLkkÚke Ãký
¾hkçk E{kLkËkhe Au.
R{kLk {kºk yu Au fu {Lkw»Þ ÃkkuíkkLkk
{kr÷fLku yuf{kºk {kLku (Mðefkhu), íkuLke Ãkqò fhu
yLku íkuLkk îkhk yÃkkÞu÷e SðLkLke Ëhuf ûkýLku
íkuLke yk¿kkÃkk÷Lk{kt rðíkkðu. íkuLkk îkhk yÃkkÞu÷k
SðLkLku íkuLke yk¿kkÃkk÷LkLke MkkÚku ÃkMkkh fhðwt yus
Ä{o fnuðkÞ Au. yLku íkuLke yk¿kkLkwt WÕ÷t½Lk fhðwt
yÄ{o.

27

28

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

Mkk[ku Ä{o
Mkk[ku Ä{o þYykíkÚke s yuf Au. yLku
çkÄkLkwt rþûký Au fu íku yuf{kºkLku s {kLkðk{kt ykðu
yLku íkuLke yk¿kkykuLkwt Ãkk÷Lk fhðk{kt ykðu, Ãkrðºk
fwykoLku fÌkwt Au “Ä{o íkku yÕ÷knLke ÃkkMku {kºk
RM÷k{ Au yLku RM÷k{ rMkðkÞ su Ä{o ÷kððk{kt
ykðþu íku MðefkÞo LkÚke.” (Mkqhyu yk÷u R{hkLk85)
{Lkw»ÞLke Lkçk¤kR yu Au fu íkuLke ykt¾ yuf
¾kMk {ÞkoË k MkwÄe s òuR þfu Au. íkuLkk fkLk yuf
{ÞkorËík ytíkh MkwÄe Mkkt¼¤e þfu Au. íkuLke
Mkqt½ðkLke, [k¾ðkLke yLku MÃkþoðkLke þÂõík Ãký
{ÞkorËík Au. yk Ãkkt[ RrLÿÞkuÚke íkuLke çkwrØLku ¾çkh
(òý) ÚkkÞ Au yuðe s heíku çkwrØLkk fkÞoLke Ãký
yuf nË Au.

íku {kr÷f fuðk «fkhLkwt SðLk ÃkMktË fhu
Au? íkuLke Ãkqò fuðe heíku fhðe òuRyu? {]íÞw ÃkAe þwt
Úkþu ? Mðøko yLku Lkhf{kt ÷R sðkðk¤k fkÞkuo fÞk
Au? yk çkÄwt {kLkðeLkk çkwrØ yLku ¾wË {kLkðe Ãký
òýe þfíkku LkÚke.

RþËqík (RïhLkk ÃkÞøktçkhku)
{kLkðeLke yk Lkçk¤kR Ãkh f]Ãkk fheLku
íkuLkk {kr÷fu yu {nkÃkwhw»kku Ãkh su{Lku íkuýu yk
ÃkËðeLku Ãkkºk òýÞk, ÃkkuíkkLkk Ëqíkku (Vrh~íkkyku)
îkhk ÃkkuíkkLkk ykËuþku {kufÕÞk su{ýu {kLkðeLku
SðLk ÃkMkkh fhðkLke yLku WÃkkMkLkkLke heíkku
çkíkkðe yLku SðLkLkk íku MkíÞku sýkÔÞk, su{Lku íku
ÃkkuíkkLke çkwrØLkk ykÄkhu Mk{S þõíkku Lk níkku.
ykðk {nk Ãkwhw»kkuLku Lkçke, hMkq÷ yLku ÃkÞøkBçkh
fnuðk{kt ykðu Au. òu yðíkkhLkku yÚko yu nkuÞ fu
suLkk WÃkh ykËuþku Qíkkhðk{kt ykðu Au. íkku íkuLku

29

30

yðíkkh Ãký fne þfkÞ. yksfk÷ yðíkkhLkku
yÚko yu{ {kLkðk{kt ykðu Au fu íku Ãkkuíku Rïh Au.
yÚkðk Rïh yu{Lkk MðYÃk{kt QíkÞkuo. yk
ytÄ©æÄk Au. yk {nkÃkkÃk Au. yk ytÄ©æÄkyu
yuf {kr÷fLke Ãkqò{ktÚke ¾MkuzeLku {kLkðeLku
{qŠíkÃkqòLkk f¤ý{kt ¾qtÃkkðe ËeÄku.
yk {nk Ãkwhw»kku su{Lku yÕ÷knu ÷kufkuLku Mkk[ku
{køko çkíkkððk {kxu ÃkMktË fÞko yLku su{Lku Lkçke, hMkq÷
fnuðk{kt ykÔÞk, Ëhuf ðMkrík yLku ûkuºk yLku Ëhuf
Þwøk{kt ykðíkk hÌkk Au. íku çkÄkyu yuf RïhLku
{kLkðkLkwt, {kºk íku yuf÷kLke s Ãkqò fhðkLkwt (su
ÄkŠ{f fkLkqLk íku ÷kÔÞk Au. íkuLkwt Ãkk÷Lk fhðkLkwt) fÌkwt.
íku{ktÚke fkuR ÃkÞøktçkhu yuf Rïh rMkðkÞ çkeò
fkuRLke ÃkqòLkwt yk{tºký ykÃÞwt LkÚke. çkÕfu íku{ýì MkkiÚke
ðÄkhu yk ÃkkÃkÚke hkuõÞk. íku{Lke ðkíkku{kt ÷kufkuyu
rðïkMk fÞkuo yLku Mkk[k {køko Ãkh [k÷ðk ÷køÞk.

ykðk çkÄk s ÃkÞøktçkhku yLku íku{Lkk
yLkwÞkÞeyku {kýMkku níkk. íku{Lku {]íÞw ykððkLkwt
níkwt. (suLku {]íÞw LkÚke íku {kºk ¾wËk Au.) Lkçke yÚkðk
hMkq÷Lkk {]íÞw ÃkAe íku{Lkk yLkwÞkÞeykuLku íku{Lke
ÞkË ykðe yLku íkuyku íku{Lkk Ëw:¾{kt çknw hzíkk
níkk, þiíkkLkLku íkf {¤e økR. íku {Lkw»ÞLkku Ëw~{Lk
Au. yLku {Lkw»ÞLke Ãkheûkk {kxu íku {kr÷fu íkuLku Mkk[k
hMíkkÚke ¼xfkððk yLku ¾kuxe ðkíkku {Lkw»ÞLkk
{Lk{kt Lkk¾ðkLke þÂõík ykÃke Au. suÚke ¾çkh Ãkzu fu
fkuý íku sL{ ykÃkLkkhk {kr÷fLku {kLku Au yLku fkuý
þiíkkLkLku {kLku Au.
þiíkkLk ÷kufkuLke ÃkkMku ykÔÞku yLku fÌkwt fu
ík{Lku ÃkkuíkkLkk {nkøkwhw (Lkçke) Úke çknw «u{ Au. {]íÞw
ÃkAe íkuyku ík{khe ÿrüÚke yøkku[h ÚkR økÞk Au.
ykÚke nwt íku{Lke yuf {wŠík çkLkkðe ykÃkwt Awt. íkuLku

31

32

{qŠíkÃkqòLkku ykht¼

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

òuR Lku ík{u Mktíkku»k Ãkk{e þfku Aku. þiíkkLku {qŠík
çkLkkðe, sÞkhu {Lk Úkíkwt íÞkhu íkuyku íkuLku òuÞk
fhíkk níkk. Äe{u Äe{u yu {qŠíkLkku «u{ íku{Lkk ÌËÞ{kt
Qíkhe økÞku, íÞkhu þiíkkLku fÌkwt òu ík{u yk {qŠík
ykøk¤ {kÚkwt Lk{kðþku íkku yk {qŠík{kt ¼økðkLkLku
Ãkk{þku. {Lkw»ÞLkkt ÌËÞ{kt {qŠík {kxu {kLk Ãknu÷ktÚke
½h fhe [qõÞwt níkwt. yux÷k {kxu íku{ýu {qŠíkLke
ykøk¤ {kÚkwt Lk{kððkLke yLku Ãkqò fhðkLke
þYykík fhe ËeÄe. yLku yk {Lkw»Þ suLkk Ãkqsðk
ÞkuøÞ {kºk yuf Rïh níkku íku {qŠíkykuLku Ãkqsðk
÷køÞku. yu rþfo{kt MkÃkzkR økÞku. (rþfo yux÷u
yÕ÷knLkk yÂMíkíð fu íkuLke rðþu»kíkkyku{kt yLÞ
fkuRLku íkuLkku Mkn¼køke çkLkkððku íku.)
yk Mk{Mík MktMkkhLkku MkhËkh ({Lkw»Þ)
ßÞkhu ÃkÚÚkh fu {kxeLke ykøk¤ Lk{ðk ÷køÞku íÞkhu
íku yÃk{krLkík ÚkÞku yLku {kr÷fLke ÿrü (Lksh)

{ktÚ ke Ãkze økÞku yLku nt{uþ {kxu LkhfLkwt çk¤íký
çkLke økÞku. íku ÃkAe yÕ÷knu ÃkkAk ÃkkuíkkLkk ÃkÞøktçkhku
{kufÕÞk. suykuyu ÷kufkuLku {qŠíkÃkqò yLku yÕ÷kn
rMkðkÞ çkeò fkuRLke Ãkqò fhðk{ktÚke hkufÞk,
fux÷kf ÷kufku íku{Lke ðkík {kLkíkk hÌkk, íkÚkk
fux÷kf ÷kufkuyu íku{Lke yðøkýLkk fhe, su ÷kufku
íku{Lke ðkík {kLkíkk níkk yÕ÷kn íku{LkkÚke «MkLLk
ÚkÞku. yLku su ÷kufkuyu íku{Lkk WÃkËuþkuLke yðøkýLkk
fhíkk íku{Lkk {kxu ykMk{kLk (ykfkþ) Úke
rðLkkþLkk [wfkËk ykÃke Ëuðk{kt ykðíkk.

33

34

Lk çkLkkðku. íkuLkk çkÄk hMkq÷kuLku Mkk[k òýku, íkuLkk
Vrh~íkkyku (Ëqíkku) fu suyku íkuLke Ãkrðºk {Ï÷qf Au.
LkÚke ¾kíkk fu LkÚke Ãkeíkk. Ëhuf fkÞo{kt {kr÷fLke
yk¿kkLkwt Ãkk÷Lk fhu Au. íku{Lku Mkk[k òýku, íkuýu
ÃkkuíkkLkk Vrh~íkkLkk {kæÞ{Úke su ðkýe {kuf÷e
yÚkðk økútÚk QíkkÞko Au íku çkÄkLku Mkk[k {kLkku, {]íÞw
ÃkAe çkeSðkh SðLk {u¤ðeLku ÃkkuíkLkk Mkkhkt-LkhMkkt
fkÞkuoLkku çkË÷ku {u¤ ððkLkku Au íkuLkk Ãkh ©æÄk hk¾ku,
yLku yu{ Ãký {kLkku fu ¼køÞ MkkYt fu ¾hkçk Au yu
{kr÷f íkhVÚke Au yuLku nwt yk Mk{Þu su þheyík
(ÄkŠ{f fkLkqLk) yLku SðLk ÃkMkkh fhðkLke ÃkØrík
÷RLku ykÔÞku Awt yuLkwt Ãkk÷Lk fhku.
yÕ÷knLkk sux÷k Lkçke yLku hMkq÷ ykÔÞk
çkÄk Mkk[k níkk. yLku íku{Lkk Ãkh su ÄkŠ{f økútÚkku
QíkÞko íku çkÄk Mkk[k níkk. íku çkÄk Ãkh ykÃkýku
R{kLk (©æÄk) Au yLku ykÃkýu íkuLkk{kt ytíkh LkÚke

fhíkk. MkíÞíkkLkwt ºkksðwt yk Au fu su{ýu yuf
RïhLku {kLkðkLke íkhV yk{trºkík fÞko nkuÞ, yLku
su{Lkk rþûký{kt yuf {kr÷fLku íÞSLku çkeòLke
Ãkqò fhðkLke yÚkðk Ãkkuíku íku{Lke Ãkqò fhðkLke ðkík
Lk nkuÞ, su {nkÃkwhw»kkuLku íÞkt {qŠíkÃkqò yÚkðk íku{Lkk
rþûký{kt yË÷-çkË÷ ÚkR økÞwt Au. nÍhík {wnB{Ë
MkÕ÷Õ÷knw y÷irn ðMkÕ÷{ ÃkwðuoLkk ík{k{ (çkÄk)
hMkq÷kuLkk rþûký{kt VuhVkhku fhe Lkkt¾ðk{kt ykÔÞk
Au. yLku fux÷kf økútÚkkuLku Ãký çkË÷e ™kt¾ðk{kt
ykÔÞk Au.

35

36

hMkq÷kuLkwt rþûký
yuf ÃkAe yuf Lkçke yLku hMkq÷ ykðíkk
hÌkk. íku{Lkk Ä{oLkku ykÄkh yuf Mkh¾ku hnuíkku,
íkuyku yuf Ä{oLke íkhV çkku÷kðíkk fu yuf RïhLku
Mðefkhku, fkuRLku Ãký íkuLkk ÔÞÂõíkíð yLku økwýku{kt
Mkn¼køke Lk çkLkkðku, íkuLke Ãkqò{kt fkuRLku Mkn¼køke

ytrík{ ÃkÞøktçkh nÍhík {wnB{Ë Mkknuçk
yk yuf {kU½uhwt MkíÞ Au fu Ëhuf
ykððkðk¤k hMkq÷ yLku Lkçke îkhk yLku íkuLkk økútÚkku
îkhk yuf AuÕ÷k LkçkeLke ¼rð»Þðkýe yÃkkR Au.
yLku yu{ fnuðk{kt ykÔÞwt Au fu íku{Lkk ykÔÞk ÃkAe
yLku íku{Lku òýe ÷eÄk ÃkAe Mk½¤e «k[eLk

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

þheyíkku yLku ÄkŠ{f fkÞËkyku AkuzeLku íku{Lke
ðkík {kLkðe òuRyu. yLku íku{Lkk îkhk ÷kððk{kt
ykðu÷k økútÚk yLku Ä{o Ãkh [k÷ðwt òuRyu. yk Ãký
RM÷k{Lke MkíÞíkkLkwt «{ký Au fu økútÚkku{kt yíÞtík
VuhVkhku Aíkkt Ãký íku {kr÷fu AuÕ÷k hMkq÷ ykððkLke
¾çkhLku çkË÷ðk Lk ËeÄe. suÚke fkuR yu{ Lk fne
þfu fu y{Lku ¾çkh Lk níke. ðiËku{kt íkuLkwt Lkk{
LkhkþtM k, «k[eLk økútÚ kku{kt fÂÕf yðíkkh,
çkkRçk÷{kt Vkhf÷ex yLku çkkiØ økútÚkku{kt AuÕ ÷u
çkwæÄ ðøkuhu ÷¾ðk{kt ykÔÞwt Au.
yk ÄkŠ{f økútÚkku{kt {wnB{Ë MkknuçkLkwt
sL{MÚkkLk, sL{ríkÚke, Mk{Þ yLku ½ýk ðkMíkrðf
÷ûký Ãkn÷ktÚke sýkððk{kt ykÔÞk níkk.
(ðÄw {krníke {kxu Ãktrzík ðiË «fkþ WÃkkæÞkÞLkk ÃkwMíkfku “fÂÕf yðíkkh
yLku {w nB{Ë Mkknu çk” íkÚkk “Lkhkþt Mk yLku yk¾he Ér»k” y{khk
fkÞko ÷ÞÚke {u¤ðe ÷u þku.)

nÍhík {wnB{Ë MkknuçkLkwt SðLk Ãkrh[Þ
yksÚke ÷øk¼øk ‘Mkkzk [kiËMkku’ ð»ko Ãknu÷k
íku ytrík{ Ér»k nÍhík {wnB{Ë Mkknuçku MkkWËe
yhurçkÞkLkk {¬k þnuh{kt sL{ ÷eÄku. íku{Lkk
sL{Lkk fux÷ktf {kMk Ãknu÷kt íku{Lkk rÃkíkkLkwt yðMkkLk
ÚkÞwt níkwt. {kíkk Ãký çknw ðÄkhu Srðík Lk hÌkk.
Ãknu÷k ËkËkyu yLku íku{Lkk yðMkkLk ÃkAe fkfkyu
íku{Lkku WAuh fÞkuo. MktMkkh{kt MkkiÚke sqËku yu {Lkw»Þ
Mk{økú {¬k LkøkhLke ykt¾Lkku íkkhku çkLke økÞku. su{
su{ íkuyku {kuxk Úkíkk økÞk íku{Lke MkkÚku ÷kufkuLkku «u{
ðÄíkku økÞku. ykÃkLku Mkk[k yLku R{kLkËkh fnuðk
÷køÞk. ÷kufku ÃkkuíkkLke ®f{íke ðMíkwyku ykÃkLke ÃkkMku
hk¾íkk, ÃkkuíkkLkk ÃkhMÃkhLkk ͽzkykuLkku [wfkËku
fhkðíkk, “fk’çkk”, fu su {¬k{kt yÕ÷knLkwt Ãkrðºk
½h Au íkuLku çkeSðkh çkLkkððk{kt ykðe hÌkwt níkwt
íkuLke yuf rËðk÷Lkk ¾qýk{kt yuf Ãkrðºk ÃkíÚkh Au.

37

38

ßÞkhu íkuLku íkuLkk MÚkkLk Ãkh MÚkkrÃkík fhðkLkku ðkhku
ykÔÞku íÞkhu íkuLke ÃkrðºkíkkLku fkhýu {¬kLkk çkÄk
s ðtþòu yLku MkhËkhkuLke RåAk níke fu yk Ãkrðºk
ÃkíÚkh MÚkkrÃkík fhðkLkku yrÄfkh íkuLku s {¤u,
yuLkk {kxu ík÷ðkhku rLkf¤e ykðe, íÞkhu s yuf
çkwrØ{kLk {Lkw»Þu rLkýoÞ fÞkuo fu su MkkiÚke Ãknu÷ku
{Lkw»Þ ynª fk’çkk{kt ykðþu yu s íkuLkku [wfkËku
÷kðþu. çkÄk íkiÞkh ÚkR økÞk. íku rËðMku MkkiÚke Ãknu÷k
ykððk ðk¤k nÍhík {wnB{Ë Mkknuçk níkk. çkÄk
yufe yðksu çkkuÕÞk, ðkn ðkn y{khe ðå[u Mkk[ku
yLku R{kLkËkh {kýMk ykðe økÞku Au. y{u çkÄk
¾wþ Aeyu.
ykðk ð¾íku Ãký nÍhík {wnB{Ë Mkknuçku
ÃkkuíkkLkk RLMkkVLkku Ãkrh[Þ ykÃÞku Lku íku{ýu yuf
[kËh ÃkkÚkhe yLku íku{kt íku ÃkíÚkh {qfeLku fÌkwt fu Ëhuf
fwxwtçkLkku MkhËkh [kËhLkku yuf Auzku Ãkfze Lku

WXkðu, sÞkhu ÃkíÚkh rËðk÷ MkwÄe ÃknkU[e økÞku íÞkhu
Ãkkuíku ÃkkuíkkLkk nkÚkkuÚke íkuLkk MÚkkLk Ãkh {qfe ËeÄku yLku
ykðe heíku çkÄkLkwt {Lk hk¾eLku {kuxe ÷zkR Mk{kÃík
fhkðe ËeÄe.
ykðe s heíku ÷kufku ykÃkLku Ëhuf fkÞo{kt
ykøk¤ hk¾íkk níkk. ßÞkhu íkuyku Þkºkk Ãkh sðk
rLkf¤íkk íÞkhu ÷kufku ÔÞkfq¤ ÚkR síkk, yLku ßÞkhu
íkuyku ÃkkAk Vhíkk íÞkhu ykÃkLku {¤eLku ¾wþe{kt òuhòuhÚke hzðk ÷køkíkk.
íku rËðMkku{kt íÞkt yÕ÷knLkk ½h fk’çkk{kt
360 Ëuðe ËuðíkkykuLke {qŠíkyku níke, Mk{økú yhçk
Ëuþ{kt Ÿ[-Lke[, Aqík-yAqík, †e Ãkh yíÞk[kh,
þhkçk, sqøkkh, ÔÞks, ÷zkR, çk¤kífkh suðe Lk
òýu fux÷e ¾hkçkeyku rðMíkhu÷e níke.
nÍhík {wnB{Ë Mkknuçk ßÞkhu [k÷eMk
ðhMkLkk ÚkÞk íÞkhu yÕ÷knu ÃkkuíkkLkk Vrh~íkkykuLkk

39

40

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

{kæÞ{Úke ykÃkLke WÃkh fwykoLk WíkkhðkLkku ykht¼
fÞkuo. y™u ykÃkLku hMkq÷ (ÃkÞøktçkh, MktËu»xk)
çkLkkððkLkku {wçkkhf MktËuþku yLku ÷kufkuLku yuf
yÕ÷kn (yu fuï hðkË) íkhV çkku÷ kððkLke
sðkçkËkhe MkkUÃke.

Ãký hÌkk Aku. yu ÃkAe íku{ýu ÷kufkuLku RM÷k{Lke íkhV
çkku÷kÔÞk. {qŠík ÃkqòÚke hkuõÞk yLku {]íÞw ÃkAeLke
LkhfLke ykøkÚke zhkÔÞk.

{Lkw»ÞLke yuf f{òuhe (Ëwçko¤íkk)

nÍhík {wnB{Ë Mkknuçku yuf ÃknkzLkkt
rþ¾h WÃkh [ZeLku MkkË ÃkkzÞku. ÷kufku yu yðks
Ãkh Ëkuze ykÔÞk, yux÷k {kxu fu yk yuf Mkk[k
R{kLkËkh {kýMkLkku yðks níkku. ykÃku «&™ fÞkuo,
òu nwt ík{Lku yu{ fnwt fu “yk ÃkðoíkLke ÃkkA¤Úke yuf
rðþk¤ ÷~fh ykðe hÌkwt Au yLku ík{khk WÃkh
nw{÷ku fhðkLkku Au. íkku þwt ík{u rðïkMk fhþku?”
çkÄkyu yufe yðksu fÌkwt fu ík{khe ðkík
Ãkh fkuý rðïkMk Lknª fhu. ík{u fËe sqêwt çkku÷íkk
LkÚke yLku ÃkðoíkLkk rþ¾h ÃkhÚke çkeS íkhV òuR

{Lkw»ÞLke yk yuf f{òuhe Au fu íku ÃkkuíkkLkk
ÃkwðoòuLke ¾kuxe ¾kuxe ðkíkkuLku Ãký ytÄ©æÄk{kt
Mðefkhíkku [kÕÞku òÞ Au. {Lkw»ÞLke çkwÂæÄ yLku
íkfoLkk RLfkh Aíkkt Ãký {Lkw»Þ ÃkwðoòuLke ðkíkku Ãkh
ÿZ hnu Au. yLku íkuLke rðhwØ fhðwt íkku þwt Mkkt¼¤ðk
Ãký RåAíkku LkÚke.
yz[ýku yLku fMkkuxeyku
yk s fkhý níkwt fu [k÷eMk ðhMk Lke W{h
MkwÄe ykÃkLkku ykËh fhðk, ykÃkLku Mkk[k òýðk
yLku Mðefkhðk Aíkkt {¬kLkk ÷kufku ykÃkLke
rþ¾k{ýkuLkkt þºkw ÚkR økÞk. ykÃk sux÷k ðÄkhu
÷kufkuLku MkíÞ íkhV çkku÷kðíkk ÷kufku yux÷e s

41

42

Ëw ~ {Lke (þºkw íkk) fhíkk. fu x÷kf ÷ku f ku
R{kLkðk¤kykuLku ÃkhuþkLk fhíkk, {khíkk yLku
yÂøLk Ãkh Mkwðkze Ëuíkk, øk¤k{kt hMMkku Lkkt¾eLku
¾U[íkk, yLku íku{Lkk Ãkh ÃkíÚkh{khku fhíkk, Ãkhtíkw,
íku{ Aíkkt yk çkÄk {kxu yÕ÷knÚke «kÚkoLkk fhíkk,
fkuRÚke çkË÷ku Lk ÷uíkk. yk¾e-yk¾e hkík yu{Lkk
{kxu {kr÷fÚke rnËkÞíkLke «kÚkoLkk fhíkk. yuf
ð¾íku {¬kLkk ÷kufkuÚke rLkhkþ ÚkRLku íkkRV Lkøkh
íkhV økÞk. íÞktLkk ÷kufkuyu yu {nkÃkwhw»kLkku yLkkËh
fÞkuo y™u yu{Lke ÃkkA¤ Akufhkyku ÷økkðe ËeÄk.
suyku íku{Lku çkwhwt-¼÷wt fnuíkk, íkuykuyu ykÃkLku ÃkíÚkh
{kÞko suÚke ykÃkLkk Ãkøk{ktÚke ÷kune ðnuðk {ktzÞwt.
íkf÷eV (ÃkhuþkLke)Lkk ÷eÄu íkuyku çkuMke síkk íkku íku
Akufhkyku yu{Lku ÃkkAk W¼k fhe Ëuíkk yLku Vhe
{khíkk, yk nk÷ík{kt íku LkøkhÚke çknkh rLkféÞk
yLku yuf MÚk¤u sR™u çkuMke økÞk, ykÃku yu{Lku ©kÃk
Lknª ykÃÞku. Ãkhtíkw, ÃkkuíkkLkk {kr÷fÚke «kÚkoLkk fhe

fu “ni {kr÷f! yu{Lku Mk{sý ykÃk, íkuyku òýíkk
LkÚke.” yk Ãkrðºk MktËuþ yLku R»kðkýe Ãknkut[kzðk
{kxu ÃkkuíkkLkwt ðíkLk Ãkrðºk Lkøkh {¬k Akuzðwt ÃkzÞwt.
ÃkAe íkuyku ÃkkuíkkLkk ðíkLk {¬kÚke {ËeLkk Lkøkh{kt
[kÕÞk økÞk. íÞkt Ãký {¬kðk¤kyku rðhkuÄe
xwfzeyku çkLkkðeLku ðkhtðkh íku{LkkÚke ÷zðk økÞk.

43

44

MkíÞLkku yðks

MkíÞLkku rðsÞ
MkíÞLkku nt{uþ rðsÞ ÚkkÞ Au. íku ynª Ãký
ÚkÞku, íkuðeMk (23) ðhMkLkk Mk¾ík Ãkrh©{ çkkË
ykÃk çkÄk Ãkh rðsÞe ÚkÞk. yLku MkíÞ {køko íkhV
ykÃkLkk rLk:MðkÚko rLk{tºkýu yk¾k yhçk ËuþLku
RM÷k{Lke þeík¤ AkÞk{kt Q¼ku fhe ËeÄku. y™u
Mk{økú ËwrLkÞk{kt yuf ¢ktrík ykðe økR. {qŠíkÃkqò çktÄ
ÚkR, Ÿ[-Lke[ Ãkqhe ÚkR økR, yLku çkÄk ÷kufku yuf
yÕ÷knLku {kLkðkðk¤k yLku yuf yÕ÷knLke Ãkqò
fhðkðk¤k çkLke økÞk.

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

ytrík{ ðMkeGÞík
ÃkkuíkkLkk {]íÞwLkk fux÷kf {kMk Ãknu÷k ykÃku
÷øk¼øk Mkðk ÷k¾ ÷kufkuLke MkkÚku ns fhe yLku
çkÄk ÷kufkuLku ytrík{ ðMkeGÞík fhe. su{kt ykÃku yu{
Ãký fÌkwt ÷kufku “ík{khk{ktÚke {]íÞw ÃkAe sÞkhu
ík{khk f{kuoLke ÃkqAÃkhA fhðk{kt ykðþu. íÞkhu
{khk rðþu Ãký ÃkqAðk{kt ykðþu fu þwt {U yÕ÷knLkku
Ä{o yLku íku MkíÞíkk ÷kufku MkwÄe ÃknkU[ kze?” çkÄk yu
fÌkwt, “rLk:Mktfku[ ík{u ÃknkU[kze [wfÞk Aku.” ykÃku
ykfkþLke íkhV yktøk¤e WXkðe yLku ºký ðkh
fÌkwt, “ni yÕ÷kn ! ík{u Mkkûke hnuòu, ni yÕ÷kn !
ík{u Mkkûke hnuòu, ni yÕ÷kn ! ík{u Mkkûke hnuòu.”
yu ÃkAe ykÃku ÷kufkuLku fÌkwt “yk Mkk[ku Ä{o su{Lkk
MkwÄe ÃknkU[e [wõÞku Au íkuyku yu{Lke ÃkkMku ÃknkU[kzu
su{Lke ÃkkMku LkÚke ÃknkU[Þwt.”

ykÃku yuðe Ãký òý fhe fu nwt AuÕ÷ku hMkq÷
Awt. nðu {khk ÃkAe. fkuR hMkq÷ Lknª ykðu. nwt s yu
ytrík{ (yk¾he) Ér»k, LkhkþtMk yLku fÂÕf
yðíkkh Awt. suLke ík{u «ríkûkk fhíkk níkk yLku suLkk
rðþu ík{u çkÄwt òýku Aku.
fwykoLk{kt Au, “su ÷kufkuLku y{u rfíkkçk
(ÃkwMíkf) ykÃke Au íku yk nÍhík {wnBBkË Mkknuçk
(MkÕÕ÷knw y÷irn ðMkÕ÷{) Lku òýu Au. suðk
ÃkkuíkkLkk ËefhkykuLku òýu Au. nk, rLk:Mktfku[
íku{Lkk{kt yuf xwfze nfLku AwÃkkðu Au.” (Mkqhyu
çkfhn,147)

Ëhuf {Lkw»ÞLkwt fíkoÔÞ
nðu fÞk{ík MkwÄe ykð™khk Ëhuf {Lkw»ÞLkwt
fíkoÔÞ Au yLku íkuLke ÄkŠ{f yLku {kLkðeÞ
sðkçkËkhe Au fu íku yuf {kºk {kr÷fLke Ãkqò fhu,
íkuLke MkkÚku fkuRLku Mkn¼køke Lk çkLkkðu. yLku Lk

45

46

Mðefkhu, yLku íkuLkk ytrík{ hMkq÷ nÍhík {wnB{Ë
MkknuçkLku Mkk[k òýu. yLku íku{Lkk îkhk ÷kððk{kt
ykðu÷k Ä{o yLku íku{Lke SðLk ÃkMkkh fhðkLke
ÃkØríkLkwt yLkwMkhý yLku Ãkk÷Lk fhu. RM÷k{{kt
ykLku ‘R{kLk’ fnuðk{kt ykÔÞwt Au, ykLkk ðøkh {]íÞw
ÃkAe nt{uþLku {kxu Lkhf{kt çk¤ðwt Ãkzþu.
ynª ík{khk {øks{kt çku «&™ku WÃkÂMÚkík
ÚkR þfu Au. {]íÞw ÃkAe Mðøko fu Lkhf{kt sðkLkwt
Ëu¾kR Ãkzíkwt íkku LkÚke. yuLku fu{ {kLkeyu?
yk ytøku yux÷wt òýe ÷uðwt ÞkuøÞ hnuþu fu
Ëhuf «k[eLk økútÚk{kt Mðøko-LkhfLkwt ðýoLk fhðk{kt
ykÔÞwt Au. suÚke yu{ sýkÞ Au fu Mðøko-LkhfLkku
rð[kh çkÄk s Ä{kuo îkhk «{krýík Au.
ykLku ykÃkýu yuf WËknhý îkhk Mk{S
þfeyu Aeyu. çkk¤f ßÞkhu {kt Lkk Ãkux {kt nkuÞ Au

íÞkhu íkuLku fnuðk{kt ykðu fu ík{u øk¼oLke çknkh
Lkef¤þku. íÞkhu ËqÄ Ãkeþku, hzþku. øk¼oLke çknkh
ík{u ½ýe çkÄe ðMíkwyku òuþku. íÞkhu øk¼koðMÚkk{kt
yuLkku rðïkMk Lknª ÚkkÞ. Ãkhtíkw, íku suðwt øk¼oLke
çknkh Lkef¤þu íÞkhu çkÄe s ðMíkwyku ÃkkuíkkLke Mkk{u
Ãkk{þu. ykðe s heíku yk çkÄku MktMkkh yuf
øk¼koðMÚkk Au. ynªÚke {]íÞw ÃkAe Lkef¤eLku ßÞkhu
{Lkw»Þ ykr¾hík ({]íÞw) ÃkAe ykð™khe nt{uþLke
StË økeLkk MktM kkh{kt ykt¾ku ¾w÷þu íÞkhu çkÄwt ÃkkuíkkLke
Mkk{u Ãkk{þu.
íÞktLkk Mðøko-Lkhf yLku çk eS
ðkMkÂíðfíkkykuLke òý ykÃkýLku íku Mkk[k yu ykÃke
Au. suLku yuLkk òLke Ëw~{Lk Ãký fÞkhuÞ sqêku Lkk
fne þõÞk. yLku fwykoLk suðk ÃkwMíkfu Ãký íkuLke
MkíÞíkk ykÃke. suLke MkíÞíkk Ëhuf ÃkkuíkkLkk íkÚkk
Ãkkhfkykuyu Ãký Mðefkhe Au.

47

48

çku «&™

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

çkeòu «&™
çkeS ðMíkw su ík{khk ÌËÞ {kt ¾xfe þfu fu
ßÞkhu çkÄk s hMkq÷ Ä{o yLku ÄkŠ{f økútÚkku Mkk[k
níkkt íkku ÃkAe RM÷k{ Mðefkhðwt þk {kxu sYhe Au ?
yksLke ðíko{kLk ËwrLkÞk{kt ykLkku W¥kh
íkÆLk Mknu÷ku Au. ykÃkLkk ËuþLke MktMkË Au. ynªLkku
yuf çktÄkhý Au. ynª sux÷k «ÄkLk{tºke níkk íku
çkÄk ¼khíkLkk ¾hu¾h «ÄkLk{tºke níkk, Ãktrzík
sðknh÷k÷ LknuY, þk†eS ÃkAe RÂLËhk økktÄe,
hkSð økktÄe, ÃkAe ðe. Ãke. ®Mkn Lkh®Mknhkð ðøkuhu
ËuþLke sYrhÞkík yLku Mk{ÞLku yLkwfw¤ su fkLkqLk
yLku yæÞkËuþ yu{ýu {tsqh fÞko íku çkÄk ¼khíkLkk
fkLkqLk níkk. Ãkhtíkw, yíÞkhu su «ÄkLk{tºke Au íku{Lke
MktMkË yLku Mkhfkh fkÞËk{kt su ftR MkwÄkhk fhþu

íkuLkkÚke sqLkku fkÞËku Mk{kó ÚkR sþu. yLku ¼khíkLkk
Ëhuf Lkkøkrhf {kxu Ãku÷k Lkðk MktþkurÄík fkÞËkLkwt
Ãkk÷Lk fhðwt yrLkðkÞo çkLkþu. nðu òu fkuR ¼khíkeÞ
Lkkøkrhf yu{ fnu fu ßÞkhu RÂLËhk økktÄe yMk÷
«ÄkLk{tºke níkk íkku nwt íku{Lkk fkÞËkLku s {kLkeþ
(Mðefkheþ). yk Lkðk «ÄkLk{tºkeLkk fkÞËk{kt
LkÚke {kLkíkku. yLku Lk íkku íku{Lkk îkhk ÷økkððk{kt
ykðu÷k xuûk ykÃkeþ. íkku yuðk {Lkw»ÞLku Ëhuf ¼khík
rðhkuÄe fnuþu. yLku íkuLku Ëtz Ãkkºk Mk{sðk{kt
ykðþu. ykðe s heíku çkÄk f{o yLku ÄkŠ{f økútÚkku
Ãkkuík ÃkkuíkkLkk Mk{Þ{kt ykÔÞk yLku çkÄk MkíÞLkku
çkkuÄ ykÃkíkk níkk. yux÷k {kxu nðu çkÄk s hMkq÷ku
yLku ÄkŠ{f økútÚkku Lku {kLÞk (MðefkÞko) ÃkAe Ãký
ytrík{ hMkq÷ nÍhík {wnB{Ë MkknuçkLke WÃkh R{kLk
÷kððwt Ëhuf {Lkw»Þ {kxu yrLkðkÞo Au.

49

50

MkíÞ Ä{o {kºk yuf s Au
yux÷k {kxu yu{ fnuðwt fkuR Ãký heíku ÞkuøÞ
LkÚke fu çkÄk s Ä{o RïhLke íkhV òÞ Au. {køkkuo
sqËk sqËk Au. {trÍ÷ yuf Au. MkíÞ {kºk yuf nkuÞ
Au. yMkíÞ çknw fkuR nkuR þfu Au. Lkqh ([{f) yuf
nkuÞ Au. ytÄfkh çknw nkuR þfu Au. Mkk[ku Ä{o {kºk
yuf s Au. íku þYykíkÚke s yuf Au. íku yufLku
Mðefkhðwt yLku íku yufLku s {kLkðwt RM÷k{ Au. Ä{o
fÞkhuÞ LkÚke çkË÷kíkku. {kºk fkÞËk Mk{Þ yLkwMkkh
çkË÷kíkk hnu Au. yLku íku Ãký yu {kr÷fLke çkíkkðu÷e
heík Ãkh. ßÞkhu {kLkð òrík yuf Au, íku{Lkku {kr÷f
yuf Au íkku {køko Ãký {kºk yuf Au. fwykoLku fÌkwt, Ä{o
íkku yÕ÷knLkku {kºk RM÷k{ Au.

yuf çkeòu «&™
yk yuf «&™ Ãký ÌËÞ{kt ykðe þfu Au fu
nÍhík {wnB{Ë Mkknuçk yÕ÷knLkk Mkk[k Lkçke
(RþËqík) Au yLku íku MktM kkhLkk AuÕ÷k Ëqík Ãký Au.
yuLke þwt Mkkrçkíke Au ?
W¥kh MkeÄku Au fu Mkki «Úk{ yk fwykoLk
RïhLkwt ÃkwMíkf Au. íkuýu MktMkkhLku ÃkkuíkkLkk Mkk[k nkuðk
{kxu su Ë÷e÷ku ykÃke Au íku çkÄkLku Mðefkhðwt ÃkzÞwt
Au. yLku yks MkwÄe yuLkku rðhkuÄ ÚkR þõÞku LkÚke.
íkuý u nÍhík {wnB{Ë MkknçkLkk ytrík{ Lkçke nkuðkLke
ònuhkík fhe Au. çkeS ðkík yu Au fu nÍhík {wnB{Ë
MkknuçkLkk SðLkLke yufu yuf Ãk¤ MktMkkhLke Mkk{u Au.
íku{Lkwt Mk{økú SðLk RríknkMkLke ¾wÕ÷e rfíkkçk Au.
MktMkkh{kt fkuR Ãký {Lkw»ÞLkwt SðLk ykÃkLkk SðLkLke
su{ Mkwhrûkík yLku ysðk¤k{kt LkÚke. ykÃkLkk

51

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

52

þºkwyku yLku RM÷k{Lkk Ëw~{Lk RríknkMkfkhkuyu Ãký
fÞkhuÞ yu{ LkÚke fÌkwt fu nÍhík {wnB{Ë Mkknuçk
ÃkkuíkkLkk ÔÞrfíkøkík SðLk{kt õÞkhuÞ fkuR Lkk rðþu
swêwt çkkuÕÞk Au. ykÃkLkk LkøkhðkMkeyku ykÃkLke
MkíÞíkkLke fMk{ku ¾kíkk níkk su ©uc ÔÞÂõíkyu
ÃkkuíkkLkk ytøkík SðLk{kt õÞkhuÞ swêwt LkÚke çkkuÕÞwt íku
Ä{oLkk Lkk{ Ãkh fuðe heíku swêwt çkku÷e þõíkk? ykÃku
Ãkkuíku sýkÔÞwt fu nwt ytrík{ Lkçke Awt yLku {khk ÃkAe
fkuR Lkçke Lknª ykðu yuLku Lk íkku fkuR Ä{o ykðþu,
yLku {khk ykøk{Lk rðþu çkÄk s Lkçkeykuyu
¼rð»Þðkýe fhe Au. çkÄk s ÄkŠ{f økútÚkku{kt AuÕ÷kt
Ér»k-fÂÕf yðíkkhLke su ¼rð»Þðkýe fhðk{kt
ykðe Au yLku su ÷ûkýku yLku r[Lnku sýkððk{kt
ykÔÞk Au íku {kºk nÍhík {wnB{Ë MkknuçkLkk rð»kÞ{kt
Mkkrçkík ÚkkÞ Au.

Ãktrzík ©e hk{þ{koLkku rð[kh
Ãktrzík ©e hk{þ{koyu ÷ÏÞwt Au fu Rm÷k{
økúný Lk fhu yLku nÍhík {wnB{Ë Mkknuçk yLku
ykÃkLkk Ä{oLku Lk Mðefkhu yu rnLËw Ãký LkÚke. yux÷k
{kxu fu rnLËwykuLkkt ÄkŠ{f økútÚkku{kt fÂÕf yðíkkh
y™u LkhkþtMkLkk yk Ähíke Ãkh ykÔÞk ÃkAe íku{Lku
yLku íku{Lkk Ä{oLku MðefkhðkLkwt fnuðk{kt ykÔÞwt Au.
íkku su rnLËw Ãký ÃkkuíkkLkk ÄkŠ{f økútÚkku{kt ÞfeLk
(©æÄk) hk¾íkku nkuÞ íkku ykLku MðefkÞko ðøkh {]íÞw
ÃkAeLkk SðLk{kt LkhfLke ykøk, íÞkt RïhLkk
Mkkûkkík ËþoLkÚke ðtr[ík, yLku ¢kuÄLkku Ãkkºk çkLkþu.

R{kLkLke ykð~Þfíkk
{]íÞw ÃkAeLke ®sËøke rMkðkÞ yk MktMkkh{kt
Ãký R{kLk yLku RM÷k{ ykÃkýe ykð~Þfíkk Au

53

54

yLku {kLkðeLkwt fíkoÔÞ Au fu yuf {kr÷fLke Ãkqò fhu,
su íkuLkku îkh AkuzeLku çkeòykuLke Mkk{u Lk{u Au íku
fwíkhk fhíkk Ãký çkufkh Au. fqíkhku Ãký ÃkkuíkkLkk
{kr÷fLkk çkkhýu ÃkzÞku hnu Au yLku íkuLkkÚke s
ykþk hk¾u Au. íku fuðku {Lkw»Þ Au su ÃkkuíkkLkk Mkk[k
{kr÷fLku ¼q÷eLku øk{u íku çkkhýk Ãkh Lk{íkku Vhu.
Ãkhtíkw, yk R{kLkLke ðÄkhu ykð~Þfíkk
{]íÞw ÃkAeLkk Mk{Þ {kxu Au ßÞktÚke {Lkw»Þ ÃkkAku LkÚke
VhðkLkku, yLku {]íÞwLku Ãkkufkhðk A¥kkt íkuLku {]íÞw LkÚke
{¤ðkLkwt. íku Mk{Þu ÃkMíkkðku Ãký ftR fk{ Lknª ÷køku.
òu {Lkw»Þ ynªÚke R{kLk ðøkh [kÕÞku sþu íkku
nt{uþk LkhfLke yÂøLk{kt çk¤ðwt Ãkzþu. òu MktMkkh{kt
yÂøLkLke yuf ®[økkhe Ãký ykÃkýk þhehLku MÃkþo
fhe òÞ íkku ykÃkýu íkzÃke WXeyu Aeyu. íkku
LkhfLke ykøk fuðe heíku MknLk ÚkR þfþu. fu su
ykøk yk MktMkkhLke ykøkÚke rMk¥kuh økýe ðÄw Au

yLku íku{kt nt{uþ {kxu çk¤ðwt Ãkzþu, sÞkhu yuf
[k{ze çk¤e sþu íkku çkeS çkË÷ðk{kt ykðþu yLku
nt{uþk yk Mkò ¼kuøkððe Ãkzþu.

55

56

r«Þ ðk[fku !
{khk r«Þ ðk[fku ! {kuíkLkku Mk{Þ fkuý
òýu õÞkhu ykðe òÞ. su ïkMk ytËh Au íkuLkk
çknkh ykððkLkku Ãký rðïkMk LkÚke. yLku su ïkMk
çknkh Au íkuLkk ytËh ykððkLkku Ãký rðïkMk LkÚke.
{]íÞw Ãknu÷kt Mk{Þ Au. ÃkkuíkkLke MkkiÚke {kuxe yLku MkkiÚke
Ãknu÷e sðkçkËkheLkwt æÞkLk fhe ÷ku. R{kLk ðøkh Lk
íkku yk SðLk SðLk Au y™u Lk {]íÞw ÃkAe
ykððkðk¤wt SðLk.
fk÷u çkÄkLku ÃkkuíkkLkk {kr÷f ÃkkMku sðkLkwt
Au. íÞkt MkkiÚke Ãknu÷k R{kLkLke ÃkqA ÃkhA Úkþu. {Lku
Ãký ¼Þ Au yu ðkíkLkku fu fk÷u rnMkkçkLkk rËðMku ík{u

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

yu{ Lk fne Ëku fu y{khk MkwÄe yk ðkík
ÃknkU[ kzðk{kt s LkÚke ykðe.
{Lku ykþk Au fu yk Mkk[e ðkíkku ykÃkLkk
ÌËÞ{kt ½h fhe økR nþu. íkku ykðku ¼køÞðkLkku,
Mkk[k ÌËÞ yLku Mkk[k ykí{kðk¤k {khk r«Þ
ðk[fku! íku {kr÷fLku Mkkûke çkLkkðeLku yuðk Mkk[k
ÌËÞÚke suLku ÌËÞLkku ¼uË òýðkðk¤ku (yÕ÷kn)
Mðefkhe ÷ku yLku «rík¿kk ÷ku. (yufhkh fhe ÷ku) :
y~nËw y÷T ÷k R÷k-n RÕ÷Õ÷knw ð y~nËw yLkLk {wnB{ËLk yçËwnq ð hMkq÷wn. MkÕ÷Õ÷knw y÷irn
ðMÕ÷{
yLkwðkË : “nwt Mkkûke ykÃkwt Awt yu ðkíkLke fu yÕ÷kn
rMkðkÞ fkuR ÃkqòLku Ãkkºk LkÚke, íku yfu÷ku Au íkuLkku
fkuR Mkn¼køke LkÚke, yLku nÍhík {wnB{Ë Mkknuçk
yÕ÷knLkk Mkk[k çktËk yLku hMkq÷ Au.”

nwt {kVe [knwt Awt fw£ (LkkÂMíkfíkk) Úke, rþfo
(fkuR Ãký «fkhu yÕ÷knLkku Mkn¼køke çkLkkððkÚke)
yLku Mkðo «fkhLkk ÃkkÃkkuÚke. yLku yu ðkíkLke «rík¿kk
÷W Awt fu ÃkkuíkkLku sL{ ykÃkðkðk¤k Mkk[k {kr÷fLkk
çkÄk ykËuþku {kLkeþ. yLku íkuLkk Mkk[k Lkçke nÍhík
{wnB{Ë Mkknuçk Lkwt Mkk[wt yLkwMkhý fheþ.
f]Ãkk¤w yLku {kÞk¤w {kr÷f {Lku yLku ík{Lku
yk {køko Ãkh {]íÞw ÃkÞOík fkÞ{ hk¾u.
{khk r«Þ ðk[fku! òu ík{u ÃkkuíkkLkk {]íÞw
MkwÄe yk rðïkMk yLku R{kLkLku ywLkwYÃk ÃkkuíkkLkwt
SðLk rðíkkðþku íkku ÃkAe òý Úkþu fu ík{khk yk
¼kRyu fuðku «u{Lkku nf (yrÄfkh) Ãkqhku fÞkuo.

57

58

SðLk¼h fMkkuxe{ktÚke ÃkMkkh Úkðwt Ãkzu íkku yu{
rð[kheLku ðuXe ÷uòu fu yk ËwLÞkLkwt SðLk y{wf
rËðMkku MkwÄe {ÞkorËík Au. {]íÞw ÃkAeLkwt yMker{ík
SðLk, íÞktLkwt Mðøko yLku íÞktLkwt Mkw¾ «kó fhðk
{kxu, yLku ÃkkuíkkLkk {kr÷fLku ¾wþ («MkLLk) fhðk
{kxu yLku íkuLkk Mkkûkkík ËþoLk {kxu yk fMkkuxeyku
ftR Ãký LkÚke.
çkeS yuf ðkík yu fu R{kLk yLku
RM÷k{Lke yk MkíÞíkk Ëhuf ¼kRLkku n¬ yLku
y{kLkík Au suLkk MkwÄe yíÞkh MkwÄe LkÚke ÃknkU[e.
yux÷u ík{kYt Ãký fíkoÔÞ Au fu rLk:MðkÚko ÚkRLku {kºk
ÃkkuíkkLkk ¼kRLke n{ËËeoLkk yLku íku {kr÷fLkk ¢kuÄ,
LkhfLke ykøk, yLku Mkò Úke çk[kððk {kxu Ëw:¾ËËoLkk yunMkkMkLke MkkÚku suðe heíku ÃÞkhk Lkçkeyu yk
MkíÞíkk ÃknkU[kze níke ík{u Ãký ÃknkU[kzku. íku{Lku

¾hku yLku Mkk[ku hMíkku Mk{s{kt ykðu íku {kxu
{kr÷fLku «kÚkoLkk fhku. yuðku {Lkw»Þ þwt {Lkw»Þ
fnuðzkððk {kxu nfËkh Au fu suLke Mkk{u yuf
yktĤku (Lk òuðkLku ÷eÄu) ykøkLkk íkkÃkýk {kt Ãkze
òÞ yLku íku yuf ðkh Ãký yu{ Lk fnu fu ík{khku
{køko ykøkLkk íkkÃkýkLke íkhV òÞ Au.
RLMkkrLkÞíkLke ðkík yu Au fu íkuLku yxfkðu yLku íkuLku
ÃkfzeLku çk[kðu yu «rík¿kk ÷u fu {khk SðLk MkwÄe nwt
íku{Lku yÂøLk{kt Ãkzðk ËRþ Lknª.
nðu R{kLk ÷R ykÔÞk ÃkAe Ëhuf {wMk÷{kLk
WÃkh sYhe Au fu suLku Ä{oLkku, LkçkeLkku, fwykoLkLkku
{køko {¤e [wõÞku Au fu rþfo yLku fw£Lke ykøk{kt
VMkkÞu÷k ÷kufkuLku çk[kððkLke ÄqLk{kt ÷køke òÞ.
íku{Lke ËkZe{kt nkÚk VuhðeLku, íku{Lkk Ãkøk ÃkfzeLku
íku{Lku MkeÄk hMíkk Ãkh ÷kðu fu R{kLkÚke ¾MkeLku
¾hkçk {køko Ãkh Lk òÞ. rLk:MðkÚko yLku Mkk[e

59

60

ík{kYt fíkoÔÞ

R{kLkLke fMkkuxe
yk RM÷k{ yLku R{kLkLkk ÷eÄu ykÃkLke
fMkkuxe Ãký ÚkR þfu Au. Ãkhtíkw, rðsÞ nt{uþ MkíÞLkku
ÚkkÞ Au. ynª Ãký MkíÞLkku rðsÞ Úkþu. yLku òu

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

n{ËËeo{kt fnuðk{kt ykðu÷e ðkík ÌËÞ WÃkh yMkh
fhu Au. òu ykÃkLke {nuLkíkÚke yuf {kýMkLku Ãký
R{kLk {¤e økÞwt yLku yuf Ãký {kýMk {kr÷fLkk
Mkk[k ÿkh Ãkh ÷køke økÞku íkku ykÃkýku çkuzku Ãkkh ÚkR
sþu. yux÷k {kxu yÕ÷kn íku {kýMkÚke ðÄkhu «MkLLk
ÚkkÞ Au su fkuRLku fw£ yLku rþfo{ktÚke fkZeLku
MkíÞíkkLkk {køko Ãkh ÷økkzu Au. suðe heíku ík{khku
rËfhku çk¤ðk¾kuh ÚkRLku Ëw~{LkÚke {¤e òÞ yLku
íkuLkwt s {kLkíkku hnu. òu fkuR MkßsLk íkuLku Mk{òðeLku
ík{khku yk¿kktrfík çkLkkðe Ëu íkku ík{u íku MkßsLkÚke
fux÷k «MLLk Úkþku. {kr÷f íku çktËkÚke yuLkk Úke Ãký
ðÄkhu «MkLLk ÚkkÞ Au. su çkeò MkwÄe R{kLk
ÃknkU[ kzðkLkku yLku ðnU[ðkLkku {kæÞ{ çkLke òÞ.
RM÷k{ økúný fÞko ÃkAe ßÞkhu ík{u
{kr÷fLkk Mkk[k çktËk (íkuLke Ãkqò yLku çktËøke

fhðkðk¤k) çkLke økÞk íkku ík{khk WÃkh Ëhhkus
Ãkkt[ ð¾íkLke Lk{kÍ yrLkðkÞo Au. ík{u yuLku þe¾ku.
yLku ÃkZku. ykLkkÚke ykí{kLke þktrík yLku yÕ÷knLkku
«u{ ðÄþu. h{ÍkLk ykðþu íkku yuf {kMkLkk WÃkðkMk
(hkuÍk) fhðkLkk hnuþu. {k÷Ëkh (íkðtøkh) Aku íkku
yk¾e W{h{kt yuf ðkh ns {kxu sðwt Ãkzþu.
nðu ík{kYt {kÚkwt yÕ÷kn rMkðkÞ fkuRLke
ykøk¤ Lk Lk{u. ík{khk Ãkh ËkY, swøkkh, ÔÞks,
¼qtzLkwt {ktMk, ÷kt[-Y~ðík yLku Ëhuf nhk{ ðMíkw
rLk»kuÄ Au. yLku íkuLkkÚke çk[ðkLkwt Au. yLku yÕ÷knu
Ãkrðºk çkíkkðu÷e ðMíkwykuLkw ¾wçk þku¾ («MkLLkíkk)
Úke MkuðLk fhðkLkwt Au.
ykÃkýk {kr÷f íkhVÚke ykðu÷k Ãkrðºk økútÚk
(fwykoLk)Lku rLkÞr{ík heíku ÃkZðkLkwt Au. yLku Ãkrðºkíkk
yLku MðåAíkkLkk rLkÞ{ku þe¾ðkLkk Au. yLku Mkk[k
rË÷Úke «kÚkoLkk fhðkLke Au fu ni y{khk {kr÷f!

61

62

R{kLk ÷kÔÞk ÃkAe

y{Lku y{khk ËkuMíkkuLku fwxwtçkeykuLku yLku Mkøkk
MktçktÄeykuLku yLku yk Ähíke WÃkh hnuðkðk¤k Ëhuf
{kLkðLku R{kLkLke MkkÚku Sðeík hk¾. yLku R{kLkLke
MkkÚku yu{Lku {kiík ykÃk. yux÷k {kxu fu R{kLk s
{kLkð Mk{ksLkku Ãknu÷ku yLku ytrík{ xufku Au. suðe
heíku yÕ÷knLkk yuf MktËuü k (ÃkÞøktçkh) nÍhík
Rçkúkne{ Mk¤økíke ykøkLku ÃkkuíkkLkk R{kLkLke þÂõík
ðzu Vw÷ku suðe çkLkkðe þfu Au yLku Mkk[k hMíkkLkk
ík{k{ yðhkuÄkuLku Lk»x fhe þfu Au.
ÚkkÞ òu R{kLk Rçkúkne{Lkku WíÃkLLk yksu
Vw÷kuLkk Mð¼kðÚke ykøk çkLku Xtze yksu
ðMMk÷k{,
ðÄw òýðk {kxu Mktà kfo MkkÄku,
{wnB{Ë f÷e{ rMkÆefe
Vw÷ík, {wÍVVh Lkøkh.

ÃÞkhk {kr÷fLkk yk Lkk{ Au.

Þk nkËe,
(yu Mkk[ku hMíkku çkíkkððkðk¤ku)

Þk hne{
(yu (Ëhuf ÃkhuþkLke {kt) ËÞk fhðkðk¤ku)
su fkuR Ãký yk Lkk{kuLku Mkk[k rË÷ Úke
100 ðkh çkku÷þu íkku yu {kr÷f íkuLku Ëhuf
ÃkhuþkLkeÚke Awxfkhku ykÃkþu. yLku íkuLku Mkk[ku
hMíkku çkíkkðeLku hnuþu. yu çku Lkk{ yk Au.

63

Create PDF files without this message by purchasing novaPDF printer (http://www.novapdf.com)

64

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful