4havo

At or e n o n w d O n euw d f s p i a t e e ae v e

Blok 4 en W I 2 TS

Vl e s t d w e proe o n s i iz r ei d 3 g ue j 20- 08 07 0 2

Niet meenemen naar huis

hetzelfde blijven 14 (redactie)statuut .informatief amusement op radio en tv 12 journaille .geheel van voorschriften waaraan men zich moet houden 15 survey .kort stukje dat iemand regelmatig en op een vaste tijd uitspreekt op de radio 4 perscommuniqué .(de) vakantietijd waarin er weinig nieuws is 14 nasynchroniseren . Ja.tv-film over bestaande (niet verzonnen) gebeurtenissen 8 edutainment .weekblad met artikelen waarin de schrijvers meningen naar voren brengen 16 paparazzo . in een beschouwing zet een schrijver een aantal meningen als min of meer gelijkwaardig naast elkaar. knipwerk etc. hij wil die lezer ervan overtuigen dat hij iets moet doen. worden opgenomen. hoofdgedachte.film die gemaakt wordt m. tekstdoel.indruk naar buiten 8 ingeboet hebben .algemeen Opdracht 2 1 animatiefilm .een persoonlijk karakter geven 12 populatie . in een verslag kunnen meningen die (door anderen) naar voren zijn gebracht. In een activerende tekst wil de schrijver de lezer niet alleen overtuigen. geldbeleggingen 2 cybervandaal .klein.gesproken tekst in een film vertalen en inspreken 15 opinieweekblad .verzameling.aan betekenis verloren hebben 9 instantie .v.opdringerige fotograaf van de sensatiepers 17 primetime .officiële mededeling aan de pers 5 coverstory . 2 cartoontekenaar .iemand die via de computer zaken vernielt 3 decoderen . beschouwen. groep 13 stabiliseren .overheidsinstelling 10 ombudsman . Informeren en uiteenzetten.tweeledig omroepbestel (publieke én commerciële omroepen) 6 duiding .toepassing van de wetenschap in de techniek 17 traceren .tekenaar van spotprenten 3 radiocolumn . samenvatten Opdracht 4 .of luisterdichtheid het hoogst is 18 reality-tv .ontcijferen 4 domein .geestelijk terrein 5 duaal omroepbestel . activeren.iemand die niets weet van computers 7 televisiedocumentaire .recht om je informatiebron te verzwijgen 2 Lezen Vragen over de theorie Opdracht 1 1 2 3 4 5 6 Overtuigen.op glanzend papier gedrukt tijdschrift met veel foto’s 10 horizontale programmering .het brengen van hetzelfde soort programma’s op dezelfde tijd 11 infotainment .ambtenaar bij wie je als burger een klacht over de overheid kunt indienen 11 personaliseren . die feiten kunnen de basis zijn voor verdere overwegingen. tekeningen.omslagverhaal (verhaal dat al op de omslag wordt aangekondigd) 6 digibeet .a. In een betoog plaatst de schrijver zijn eigen mening op de voorgrond. Ja. Feiten en meningen. sensationele gebeurtenissen als onderwerp 19 tabloidformaat .opsporen 18 universeel .medewerker van een bedrijf of bank die adviseert over o.opvoedkundig (vormend) vermaak 9 glossy magazine .b.persmuskieten 13 komkommertijd .achtergrondinformatie 7 imago .geregeld onderzoek 16 technologie .BO 4 LK 1 Woorden rond het thema Opdracht 1 1 accountmanager .tv-uitzendingen met waar gebeurde. kleipoppetjes.tijd dat de kijk. handzaam formaat 20 verschoningsrecht .

Het is dus een tekst met een objectief uitgangspunt. Het verdwijnen van de grens tussen maker en gebruiker in de media. a In de alinea’s 1 – 4. de schrijver stelt niet zijn eigen mening centraal. In je samenvatting moeten de volgende informatie-elementen voorkomen Adverteerders zullen steeds kritischer zijn over de berichtgeving over hun bedrijf. b In de media vervaagt de grens tussen maker en gebruiker steeds meer. maar niet alles wordt meer voor zoete betrouwbaarheid koek geslikt. tekstdoel. Daarom moet. samenvatten Opdracht 6 1 2 3 Vooral feiten. De feiten in de eerste alinea’s zijn bedoeld om de meningen kracht bij te zetten. Uitgangspunt. Dat kan ook voor de journalist een voordeel zijn. Controleer ook je zinsbouw en de spelling en interpunctie. Je samenvatting moet voldoen aan de eisen van zinsbouw. hoofdgedachte. Informeren. de scheiding tussen redactie en commercie worden opgeheven. a alinea 4. a Alinea Onderwerp Hoofdgedachte Onderzoek door Trouw naar het vertrouwen Driekwart van de burgers heeft vertrouwen in 1 in de media de informatie van de media.1 a Alinea 1 2 3 4 5 6 7 b 2 3 Hoofdzakelijk feiten of meningen? Tekstdoel Feiten Informeren Feiten Informeren Feiten Informeren Feiten Informeren Meningen Overtuigen Meningen Overtuigen Meningen Overtuigen Vooral meningen. spelling en interpunctie. c Subjectief. samenvatten Opdracht 5 1 2 3 4 5 De tekst geeft vooral feiten. Uitgangspunt. onderwerp. Opnieuw blijkt een groot vertrouwen in de Nieuwe onderzoek naar de 2 media. c Bijvoorbeeld: Bij de krant moet de scheiding tussen redactie en commercie verdwijnen. hoofdgedachte. nieuw in die ontwikkeling zijn de omvang. onderwerp. b In de alinea’s 5 – 7. Je samenvatting moet de volgende elementen bevatten: [1] steeds meer [2] wordt het nieuws [3] door de gebruikers zelf verzorgd [4] in veel landen [5] ook in Nederland [6] dit is niet nieuw [7] wel nieuw is: [8] de mate waarin het gebeurt [9] de aanpassing van de media hieraan [10] de zichtbaarheid [11] steeds meer mensen gaan prosumeren. tekstdoel. 3 Kritischer mediaconsument Het aantal mensen dat zich stoort aan fouten is . om de krant economisch weer gezond te maken. de aanpassing van de media en de zichtbaarheid. Uiteenzetten.

Media moeten snel nieuwe instrumenten Verbeteren van het vertrouwen vinden. overzichtswerken. Vaste kijkers of lezers oordelen positiever. c de consument heeft nog steeds een groot vertrouwen in de media. Verschil tussen de beide onderzoeken Oordeel van vaste kijkers of lezers 3 Spreken. Brainstormen en samenwerken. Brainstormen. Natuurlijk moet je samenvatting voldoen aan de eisen van zinsbouw. Vragen over de theorie Opdracht 4 1 2 3 4 5 -Je krijgt vaak een overvloed aan informatie. De betrouwbaarheid van de informatie dient altijd gecontroleerd te worden. spelling en interpunctie. De mate van vertrouwen van de gemiddelde Het imago van een medium Nederlander zegt iets over het imago van het medium. Zij geven verbanden aan. kijken en luisteren Vragen over de theorie Opdracht 1 1 2 3 4 Het is te breed. Tv-programma’s worden meer vertrouwd dan Vertrouwen in tv-programma’s de best scorende kranten. almanakken. -Je weet niet precies hoe betrouwbaar de informatie is. [12] De media genieten meer vertrouwen dan overheid en politiek. maar hij wenst wel verbeteringen. De positie van de televisie als Tv is nog steeds de belangrijkste informatiebron informatiebron voor burgers. en meer Wensen goed nieuws. De lezer moet de inhoud en betrouwbaarheid van de gebruikte teksten kunnen controleren. boeken. Consumenten willen meer kwaliteit. kranten. overleggen. bibliografieën. vaste vragen stellen. . [11] Televisie is nog steeds de belangrijkste informatiebron. Je samenvatting moet de volgende elementen bevatten [1] uit vroeger en nieuw onderzoek [2] blijkt een groot vertrouwen van de consument [3] in de media. jaarboeken. Documentatiemappen. [5] Vaste kijkers en lezers [6] oordelen positiever [7] de mate van vertrouwen van de gemiddelde Nederlander [8] zegt iets over het imago [9] Televisie geniet meer vertrouwen dan kranten. De media genieten meer vertrouwen dan Instellingen met het meeste vertrouwen overheid en politiek. [10] Beelden zijn indringender en daarom geloofwaardiger. [13] Ook de media moeten nieuwe wegen zoeken [14] Consumenten willen meer kwaliteit [15] En meer goed nieuws. b Het oordeel van de consument over de media. [4] De consument is wel kritischer geworden. Daar vind je naslagwerken met algemene informatie van goede kwaliteit. woordenboeken. Keuze uit: encyclopedieën. tijdschriften.4 5 6 7 8 9 10 11 toegenomen. cd-roms. Het nieuwe onderzoek is geen exacte kopie.

. 2002 ‘Wat het daglicht niet kan verdragen’. www.nl (18 juni) Opdracht 6 1 2 3 4 Documentatiemap. . 27 februari) . Mark. Tijdschrift. Alinea 1: ‘Piercings en tatoeages … zeker ook. Bijvoorbeeld: VPRO (2001). uiteenzetten 2 3 Documentaires. 2006 'Iedereen is journalist’. titel. begint met een directe vraag.marketingtip. Richard. Encyclopedie.Het zijn methoden om het menselijk lichaam te versieren (alinea 3). uiteenzetten (ook: amuseren) televisieprogramma 3: amuseren. In: Trouw (14 januari) Blankesteijn. www. Wat andere mensen doen moeten ze zelf weten maar als ze hun hele lichaam onder de piercings zit.’ Alinea 3: ‘Wat is … het goede. datum. Noorderlicht. 3 4 5 6 Opdracht 11 Inleiding 1 Inleiding 2 Inleiding 3 Spreekdoel: Overtuigen Uiteenzetten/informeren Uiteenzetten/informeren Pakkend door: begint met uitdagende openingszin (stelling). BNTL. Herbert. informeren. uiteenzetten televisieprogramma 2: informeren. uiteenzetten.’ De informatie is niet goed geordend.Ook het tekstgedeelte dat bij d is geciteerd. jaar. 2005 ‘Journalistiek en reclame’. Overbodige zinnen: . Veel mensen zullen dus de voordelen van deze methoden om je lichaam te versieren inzien.’ Alinea 4: ‘Tatoeëren is … wel cool. vind ik dat een beetje te veel van het goede. televisieprogramma 4: informeren.’ Alinea 2: ‘Piercen en … koninklijke waardigheid. In : NRC Handelsblad (8 februari) Deuze. uiteenzetten televisieprogramma 5: informeren. bevat overbodige informatie. Zie ook alinea 1.denieuwereporter. De opbouw valt af te leiden uit het slot van alinea 1.nl (6 januari) Hooijdonk. Maar gevaren zijn er zeker ook. Dit is al gezegd in alinea 1. Een piercing interesseert mij niet veel. Het lijkt mij niet zo erg leuk en ik zal er (nog) geen één laten plaatsen. Marjan.en nadelen worden behandeld). Opdracht 12 1 televisieprogramma 1: informeren. Aflevering: Het embryo als medicijn (Nederland 3. net. stelt het probleem direct aan de orde (of: noemt de aanleiding). Je kunt na alinea 1 beter eerst vertellen wat piercen en tatoeëren inhouden (alinea 3 en 4) en dan pas iets vertellen over de oudheid (alinea 2). tijdschrift. tijdschrift.Dit kan op bijna alle delen van je lichaam gebeuren (alinea 4). Omroep. boeken. actualiteitenprogramma’s. krant.Opdracht 5 1 en 2: Agerbeek. 2006 ‘Mediaconsument wordt kritischer’. Opdracht 9 1 2 Informeren (of uiteenzetten) en beschouwen (ook de voor. In het volgende tekstgedeelte geeft de schrijver zijn eigen mening en herhaalt hij zichzelf.

en luisteropdracht: een presentatie houden Naam van het programma: Eerste druk met Midas Naam van de presentator: Midas Dekker Vraagstelling: Hebben dieren cultuur? Opbouw Is de presentatie logisch opgebouwd? Licht je antwoord toe. 4 Opdracht 14 1 Informeren.internet nieuwsbericht .bureauredacteur – hoofdredacteur .wel hebben. Bijvoorbeeld: Ik hoop dat jullie wat van mijn uiteenzetting hebben opgestoken. Gebruikt de spreker goede argumenten of gebruikt hij goede voorbeelden? Licht je antwoord toe. 7 Bijvoorbeeld: reclame is dus in onze maatschappij niet weg te denken.column achtergrondartikel . Ook vertelt hij/zij een anekdote over reclame in de oudheid. Inhoud Wordt de informatie goed uitgelegd? Licht je antwoord toe Ja. vervolgens legt hij uit dat dieren deze . uiteenzetten.correspondent .interview .recensie voorpagina . 3 Verband tussen alinea 1 en 2: herhaling (of overlap). een belangrijke bron van informatie. . komt het in de krant. lijkt niet relevant. Is er sprake van een duidelijke inleiding en een herkenbaar slot? De inleiding is wat onduidelijk: de vraag of kippen wel of niet kunnen vliegen.Welke soorten reclame zijn er? . Verband tussen inleiding en middenstuk: aankondigende zinnen.buitenlands nieuws . Opdracht 17 Kijk. 4/5/6 Deelonderwerpen: . hoe je er ook tegenaan kijkt.redactioneel commentaar .Welke media brengen reclame? . De krant blijft dus.Hoe word je beïnvloed door reclame? .Welke instantie controleert de reclame? Opmerking: 4 is geen vraag. Het slot is niet zo duidelijk: de presentator spreekt geen conclusie of samenvatting uit. Journalisten kunnen tegenwoordig over zo ongeveer alles schrijven wat hun goeddunkt.specialist Persbureaus (bijvoorbeeld: het ANP) .gratis kranten – digitale kranten verslaggever .regionale kranten – ochtendbladen avondbladen . De presentatie is redelijk logisch opgebouwd: de presentator stelt in het begin de vraag of dieren cultuur hebben.binnenlands nieuws bijlagen over speciale onderwerpen .Opdracht 13 1/2 1 2 3 4 5 3 Deelonderwerp: Soorten kranten Functies bij de krant Bronnen Krantenteksten Rubrieken (afdelingen) in de krant Begrippen: landelijke kranten . De kijker kan uit het voorbeeld van dialect bij vogels wel zelf een conclusie trekken.op een bepaalde manier . 2 De spreker begint met een prikkelende openingszin. Verband tussen alinea 2 en 3: signaalwoord (Maar). hij stelt allerlei vragen waarop hij vervolgens antwoord geeft.advertenties Bijvoorbeeld: Als iets tot nieuws is gebombardeerd.

Het evenwicht dat nu is ontstaan. geldt nog niet voor de horeca. Brengt de presentator het onderwerp op een boeiende manier? Licht je antwoord toe. kijken en luisteren Theorie 1 Keuze uit: Is er genoeg informatie over het onderwerp te vinden? Is het onderwerp te breed en moeten we het inperken? Wat weten we al over het onderwerp? Past het onderwerp wel bij de opdracht? 2 uitleg geven 3 geheugensteuntje 4 signaalwoorden signaalzinnen overgangszinnen herhaling van woorden of woordgroepen . maar hij gebruikt vooral voorbeelden om iets duidelijk te maken over cultuur bij dieren. Dat moet ook. Midas Dekker praat duidelijk en niet al te snel. bedoeling en hoofdgedachte zijn juist. Bijvoorbeeld: De horeca moet rookvrij. soms ondersteunt hij met woorden de beelden. Hoe houdt de presentator de aandacht van de kijker vast? door rechtstreeks tegen de kijker te praten door de kijker vragen te stellen door de kijker stellingen voor te leggen door humor te gebruiken door aantrekkelijke en afwisselende beelden te tonen door een persoonlijk verhaal te vertellen (bijvoorbeeld dat hij school zo vervelend vond). 3 Alle informatie-elementen zijn genoemd. Bijvoorbeeld: Rokers hebben lang de belangen van niet-rokers kunnen negeren. maar moet wel de tijd krijgen ook voor rokers oplossingen te creëren. 5 Lezen Theorie 1 a informeren b informeren c overtuigen of beschouwen 2 In een subjectieve tekst gebruikt de schrijver (een selectie van) feiten om zijn mening kracht bij te zetten. Toepassing 4 Alinea Uitgangspunt 1 Objectief 2 Objectief 3 Objectief 4 Subjectief 5 Subjectief 6 Subjectief 5 6 7 8 9 Proeftoets Tekstdoel Uiteenzetten Uiteenzetten Uiteenzetten Beschouwen Overtuigen Overtuigen Overtuigen. Ja.De presentator geeft soms argumenten. (De positie van) rokers Rook[k2]vrije horeca. maar de horeca moet wel de tijd krijgen ook voor rokers oplossingen te creëren. Publiekgerichtheid Is de spreker goed te verstaan? Ja. hij wisselt af: soms richt hij zich rechtstreeks tot de kijker. Spreken.

5 Het moet het publiek meer inzicht geven in wat je vertelt/het moet verhelderend zijn. Toepassing 6 B 7 C en D 8 Spreekdoel: informeren Pakkend gemaakt door: uitdagende openingszinnen. 9 C .

Interpunctie 2 Woordenschat 2 Opdracht 1 1 interactief .inktpatroon 5 cliffhanger .het maken van drukwerk op de computer 11 freelancer .iemand zonder vast dienstverband 12 hot item .geboortegolver 2 billboard . een jaar verlof met behoud van salaris 16 whizzkid .voorafgaand aan de geboorte 19 telepathie .effen.goddelijke voorbeschikking van de mensen 17 prepensioen . Spelling. tv-serie enz. geloven wat men graag wil dat gebeurt 19 workaholic .werk voor je werkgever thuis verrichten op de computer Opdracht 3 1 airmarshall .uitvaller.(groot) reclamebord 3 braindrain .kennisvlucht.jongen of meisje met grote aanleg om met de computer om te gaan 17 windowdressing .met veel verschillende functies 15 prefab .onderbreking op een spannend moment van een film.wensdenken. Taalverzorging.verkoop via telefoon of computer Opdracht 2 2 intercedent .geloof aan één god 12 multi-inzetbaar .na een intensieve sportbeoefening het lichaam langzaam weer tot rust laten komen 9 deadline . om de kijker nieuwsgierig te maken naar het vervolg 6 cocoonen .(het) gedachten lezen 20 telewerken .het werven van klanten via postreclame 6 drop-out .alleenspraak 9 monotheïsme .iemand die aan werken verslaafd is 20 yup . onbewogen gezicht 15 sabbatical year .AT ORE NW DN O Woordenschat.sabbatsjaar.vluchtbegeleider.jonge. vluchtbeveiliger 2 aquaplaning . hoog opgeleide en een snel levenleidende baantjesjager (young urban professional) Opdracht 4 1 babyboomer .waarbij je via de computer reacties op vragen en antwoorden krijgt 3 interliner .geloof aan één god 10 multicultureel -samengesteld uit elementen van verschillende culturen 11 multifunctioneel .het slippen van een auto (of vliegtuig) door een laagje water op het wegdek 3 callcenter .ruimte tussen twee regels 7 monoloog .gezellig thuis zitten en je helemaal afsluiten van de buitenwereld 7 collector’s item -verzamelaarsobject 8 cooling down .snelbus voor grote afstanden met weinig stopplaatsen 4 interlinie .alleenrecht 9 monotheïsme . wegtrekken van geleerden naar rijke(re) landen 4 briefing .samenlevend met één vaste partner 8 monopolie .bedrijf dat voor andere bedrijven de telefoon aanneemt 4 cartridge . voortijdige schoolverlater .van tevoren pasklaar gemaakt (Engels: prefabricated) 16 prenataal .uiterste datum 10 desktoppublishing (dtp) .moment waarop terugkeer onmogelijk is en je door moet gaan 14 pokerface .vervroegd pensioen 18 telemarketing .voor veel taken geschikt zijn 13 multinational .onderneming met vestigingen in verschillende landen 14 predestinatie .bijeenkomst waarop informatie wordt verstrekt 5 direct mail .het mooier voorstellen dan het werkelijk is 18 wishful thinking .medewerker van een uitzendbureau die werkt voor iemand zoekt 6 monogaam .hoogst actueel onderwerp 13 point of no return .

gebied 3 boulimie .regering van rijke personen 7 parochiaal .iets dat bij het leven hoort 3 infantiliseren .betaling door de klant alleen bij een succesvolle actie no-goarea .ingewijden.beslissingsspel Woordenschat blok 1 – 4 Herhaling Opdracht 1 Woordenschat blok 1 Herhaling 1 ego .vraatzucht 4 correleren .iemand die via de computer zaken vernielt 4 edutainment .ziekteverschijnselen die (waarschijnlijk) het gevolg zijn van een ongezonde klimaatregeling in een kantoorgebouw incrowd .verkleuteren 4 lucratief -winstgevend 5 optie -keuzemogelijkheid 6 potentieel -mogelijk 7 de publieke sector -de gezamenlijke inwoners van een land 8 talmen -treuzelen Opdracht 2 Woordenschat blok 2 Herhaling 1 adagium .teveel second opinion .reeks 8 terminale zorg .verlies van spraakvermogen 2 areaal . geldbeleggingen 2 column .macht uitoefenen over een volk zonder inspraak te accepteren 3 imperialisme .advies van een tweede deskundige tiebreak .bovendien inhouden 5 kastenstelsel .onderlinge samenhang vertonen 5 glaucoom .reclameblaadje glamour .begeleiding bij het sterven 9 van repliek dienen .openbaring finishing touch . kliek inside information .kort stukje dat iemand regelmatig en op een vaste tijd uitspreekt op de radio 3 cybervandaal .opvoedkundig (vormend) vermaak . no pay . in zee overkill .voor de kust.genotzoeker 7 scala .onveilig gebied offshore .7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 eyeopener .vertrouwelijke informatie missing link .laatste kleine handeling om iets te voltooien flyer .ontbrekende schakel no cure.politiek streven naar wereldmacht 4 impliceren .schone schijn glossy .plotselinge longaandoening Opdracht 4 Woordenschat blok 4 Herhaling 1 accountmanager .op glanzend papier gedrukt en met veel foto’s sickbuildingsyndroom .gezegde 2 bevoogding .a.toegevendheid van de machthebbers met de bedoeling dat het verzet erdoor zal afnemen 10 stereotiep .oogziekte door te hoge druk in de oogbol 6 hedonist .stelsel waarbij de maatschappij is ingedeeld in streng van elkaar afgescheiden bevolkingsgroepen 6 oligarchie .zelfbewustzijn 2 fact of live .indringend 9 repressieve tolerantie .van een gemeenschap 8 pregnant .onveranderlijk Opdracht 3 Woordenschat blok 3 Herhaling 1 afasie .medewerker van een bedrijf of bank die adviseert over o.bekritiseren 10 veteranenziekte .

haar vloot  zijn vloot 2 ze willen hun goede naam behouden  het wil zijn goede naam behouden 3 die --> dat 4 het  hij .persmuskiet populatie .geheel van voorschriften waaraan men zich moet houden tabloidformaat .bevolking statuut . congruentiefout.opsporen Woordenschat 1 Herhaling Opdracht 1 Herhaling Woordenschat 1 1 gifkundige = toxicoloog 2 huidarts = dermatoloog 3 wijnkenner = oenoloog 4 vogelkundige = ornitholoog 5 kenner van virussen en virusziekten = viroloog 6 vrouwenarts = gynaecoloog 7 kankerspecialist = oncoloog 8 kenner van de aandoeningen van het bewegingsapparaat = reumatoloog 9 zenuwarts = neuroloog 10 sterrenwichelaar = astroloog 11 passend = adequaat 12 oorspronkelijk = authentiek 13 apparaat dat lucht samenperst = compressor 14 merkwaardig = curieus 15 hooghartig = hautain 16 alleenrecht = monopolie 17 vooronderstelling = hypothese 18 grote ramp = catastrofe 19 bijwerken (van een foto) = retoucheren 20 veelvormig = pluriform Opdracht 2 Herkansing Woordenschat 1 1 dierkundige = zoöloog 2 kenner van de problematiek van het seksuele leven van de mens = seksuoloog 3 kenner van ziekten van de nieren en urinewegen = uroloog 4 arts die gespecialiseerd is in ouderdomsverschijnselen = gerontoloog 5 wetenschapper die zich bezighoudt met de toekomst = futuroloog 6 wijnkenner = oenoloog 7 ziektekundige = patholoog 8 hartspecialist = cardioloog 9 kankerspecialist = oncoloog 10 kenner van de betrekkingen tussen dieren en planten en hun omgeving = e 11 ontsteking voorkomend = antiseptisch 12 met meetbare lichamelijk kenmerken = biometrisch 13 volksmisleiding = demagogie 14 niet ter zake doend = irrelevant 15 weer tot leven wekken = reanimeren 16 de basis betreffend = elementair 17 voltallig = pplenair 18 onbekwaam = incapabel 19 ontzaglijk groot = immens 20 op de lange baan schuiven = traineren Taalverzorging 2 Opdracht 1 Woord(en) op de verkeerde plaats. handzame grootte traceren .kleine. verwijzingsfout 1 zij stuurt  het stuurt.5 6 7 8 9 10 glossy magazine .op glanzend papier gedrukt tijdschrift met veel foto’s paparazzo .

want ik krijg allang geen zakgeld meer van mijn ouders. 2 Een minuut na de bestelling moet het eten klaar zijn. als het alleen om het geld was. 17 Ik doe bij Mac Donald’s alvast praktijkervaring op. omdat ik geld nodig heb voor grote aankopen. terwijl ik het echt niet kwaad bedoel. 13 Thuis zijn we met zijn zessen. 18 Ik heb moeite met stilzitten. en dat krijg ik op mijn bordje. want dan werk ik minder en dan hou ik het even bij de zondagen. Hij is wel duur. 19 Als klanten klagen. Inkomens. 12 De dingen waar ik mijn geld aan uitgeef. 8 Dat kan ik nou eenmaal goed. maar het is een hele goede. Ik wil namelijk wel blijven verdienen. Naar: Marente de Moor In: Elsevier. Dat is dus wel relaxed: lekker in het zonnetje aan het strand. Het gebruik van de lijdende vorm in het tweede deel van de zin is echter niet fraai.5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 alle cola niet  niet alle cola is  zijn zijn  is Als je de omvang van dit studieboek alleen al ziet …  Als je alleen al de omvang … deze  dit / dat / het ze levens van anderen in gevaar brengen  hij levens van anderen in gevaar brengt wat  dat haar  zijn Een Poolse vrachtwagenchauffeur heeft de politie direct na zijn aanhouding laten pinnen …  De politie heeft een Poolse vrachtwagenchauffeur … die moeten wel plezier in hun werk blijven houden  dat moet wel plezier in zijn werk blijven houden Te weinig afwisseling in zinsbouw en zinslengte Opdracht 2 Mijn bijbaan: fastfoodmanager bij Mc Donald’s 1 Bij McDonald’s moet je stressbestendig zijn. Dat kunnen ze zelf wel uitzoeken. Dus word ik afgebekt als ik alleen maar vraag of ik ze ergens mee kan helpen. zijn kleding. Als het mooi weer is. foutieve samentrekking 1 werd eerst een kaartje gehaald …  haalde(n) ik / we eerst een kaartje … Opmerking: Je kunt de zin ook als volgt verbeteren. 5 Niet alle collega’s kunnen dat. Veel geld heb ik trouwens niet nodig. Opdracht 3 Bijvoorbeeld: Te lange zinnen Mijn bijbaan: verkoopster souvenirwinkel Ik heb sinds een jaar een leuk bijbaantje als verkoopster in een souvenirwinkel. kan ik koel blijven. 15 Maar ik was echt niet bij McDonald’s blijven hangen. want of het nu mooi weer is of niet. Dat vind ik geen probleem omdat ik op deze manier over voldoende geld beschik. waardoor de tijd omvliegt 3 De milieuproblematiek bekijkend  Als je de milieuproblematiek bekijkt … . 3 Gelukkig kan ik heel goed tegen stress. Die ik pas heb aangeschaft toen ik 195 euro had bijeengespaard. Inkomens. werd eerst een kaartje gehaald bij de automaat. losstaand zinsgedeelte. 9 Eigenlijk wilde ik hoofdcaissière worden. Opdracht 4 Verkeerd aansluitende beknopte bijzin. zeggen ze dan. Totdat ik achter raak met huiswerk. Maar niet alle klanten zijn gelukkig. denk ik wel eens: jullie moeten eens zien hoe hard hier gewerkt wordt!’’ Naar: Marente de Moor In: Elsevier. sta ik aan de boulevard in Scheveningen bij de opblaasbeesten en de zonnebrillen. 6 Alleen op zaterdagen en koopavonden tref je me hier aan. de knop omzetten. wel genoeg geld om zulke spullen me te kunnen betalen én mijn kleding. 16 Na de havo wil ik communicatiemanagement gaan studeren. studieboeken en een geurtje. 11 Ik kies nu voor managementtrainee. 10 Die functie bestaat sinds kort echter niet meer. Toen ik (we) we op het station was (waren) aangekomen. ga ik vakken vullen bij een supermarkt. Ik werk op zondagen van half april tot en met oktober en in de vakanties elke dag als ik voor school niet te veel moet doen. 14 Toen ik zestien werd. zoals mijn mobiele telefoon. De winkel heet Happy Holidays. 4 Als ik een grote rij zie staan. andere keren werk ik achter de kassa. Hij is heel licht en ligt lekker in de hand. 7 Soms sta ik in de keuken. sommige toeristen zijn chagrijnig. vonden mijn ouders mij oud genoeg om mijn steentje bij te dragen. In de winter als de winkel dicht is. 2 … Waardoor de tijd omvliegt  ….

arresteren. wat ik een erg vervelende toestand vond vertrok de bus met de AZ-supporters …  vertrokken de AZ-supporters met de bus … … Waar natuurlijk niets op tegen is  ….. Daar  In Groningen . omdat de verwachting is dat de economie sterk aantrekt . drijven ze  drijven de wolken (of: drijft ze / deze = de bewolking) . waar natuurlijk niets op tegen is Hoewel gunstig gelegen in het centrum en dicht bij het station  Hoewel de woning gunstig gelegen is in het centrum en dicht bij het station ligt.4 5 6 7 8 9 10 11 Zonder een schot te hoeven lossen kon de politie de overvaller.verkeerd aansluitende beknopte bijzin zal liggen  zullen liggen .verwijzingsfout en inmiddels in vele landen uitgegeven --> in zijn in vele landen uitgegeven .verwijzingsfout Vergeet u bij het verlaten van de bus al uw bezittingen niet mee te nemen.congruentiefout Spelling 2 Kennis van de theorie 1 niet juist 2 niet juist 3 juist 4 juist 5 juist 6 juist 7 juist 8 niet juist 9 niet juist 10 juist 11 juist 12 niet juist Opdracht 1 Bijvoeglijke naamwoorden .verwijzingsfout Men belt in de winkel gewoon even op om te vragen wat ze nog meer moeten meenemen.  Je belt in de winkel gewoon even op om te vragen wat je nog meer moet meenemen.verwijzingsfout … die natuurlijk niet de talen spreken  … die natuurlijk niet de talen spreekt wat  dat .foutieve samentrekking vormen  vormt ..congruentiefout Luid zingend vertrok de bus met derdeklassers  Luid zingend vertrokken de derdeklassers met de bus … . die ‘gewapend’ was met een speelgoedpistool. wil onze buurman … en wilde hij daarom gaan halen --> en die wilde hij daarom gaan halen / en hij wilde die daarom gaan halen . werd een taxi genomen  nam ik / namen we een taxi … Wat ik een erg vervelende toestand vond  ….foutieve samentrekking werd in de wachtruimte een spa rood gedronken  dronk ik / dronken we een spa rood Proeftoets 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 … Omdat de verwachting is dat de economie sterk aantrekt  ….verwijzingsfout wiens  wier .losstaand zinsgedeelte en getrouwd --> en is getrouwd .  Vergeet u niet bij het verlaten van de bus .foutieve samentrekking als ze de invoer van goedkope textiel blijven voortzetten  als het de invoer van goedkope textiel blijft voortzetten .

in.nea.ling Proeftoets 1 NB . verkleinwoorden 1 cadeaus 2 cafés 3 cafeetje 4 chocolaatje 7 dramaatje 12 hobby’s 13 hobby’tje 14 ideeën 15 industrieën 16 kangoeroe 17 minaretten 19 musea 20 oliën 22 playboys 23 posities 26 slimmeriken 29 VVD’er 30 z’tje Opdracht 3 Hoofdletters en kleine letters 1 AOW-uitkering 3 Afsluitdijk 4 Engelsman 5 Hemelvaartsdag 7 Kerstman 8 Van Langen 11 procent 12 Rembrandt 13 Voor een halve zak drop 14 ’s Middags 16 De Baan Opdracht 4 Apostrof en eindletter -n 1 ‘s zomers 4 Alex’ 5 Mohameds 6 Onder anderen 7 ‘s-Gravenhage Opdracht 5 1 ali.de.1 3 5 7 9 11 12 13 14 16 17 verwachten vergrote stalen gebraden hopelijk verbaasd verloten beruchtste verpeste gebakken erfelijke Opdracht 2 Meervoud van zelfstandige naamwoorden.

Ik kan me niet meer precies herinneren waarom die moeder van die vriendin dat indertijd tegen me zei . kennissen en ga zo maar door. Zo konden we in 2003 in De Gelderlander lezen: Als iemand een fijne beschuit wordt genoemd. (15) hoor ik graag hoe zij denken dat-ie moet worden gebruikt. Dat wil zeggen. (14) dus van de paar lezers die deze uitdrukking nog gebruiken of kennen.3 5 7 10 11 13 15 17 18 20 21 sherry’tje dreumesen leeuweriken Edgars Markus’ karbonaadje sateetje sommige de Volkskrant onverlichte Van Galen Proeftoets Interpunctie Fijne beschuit Weet je wat je ook bijna nooit meer hoort? Fijne beschuit.(9) maar ze zal toch verdorie niet hebben bedoeld dat ze me een schijnheilige vond? Hoe het ook zij. (13) waarin volgens een voetnoot ‘zwaar christelijke lui’ mee worden bedoeld. (4) toen ik een jaar of zeventien was: ‘Jeetje. Tegen iemand met maniertjes. (10) deze uitdrukking lijkt hard op weg om kopje onder te gaan. tegen een fijnbesnaard of overgevoelig persoon. Het is jammer dat tot nu toe nooit uitvoerig is vastgelegd hoe deze uitdrukking werd of wordt gebruikt. kan je beter meteen in je kist gaan liggen!’ En het is nogal wiedes dat ik het als kleinzoon helegaar met haar eens ben. een liedje getiteld ‘Fijne beschuiten'. Ewoud Sanders. dan wel tegen iemand met net iets te lange tenen. maar de Grote Van Dale vermeldt als betekenis alleen schijnheilige'. Natuurlijk ben ik het als kleinzoon helemaal met haar eens. We hebben dan te doen met een schijnheilig type. (7) je zegt dit tegen iemand die je een rare druif vindt. (5) wat ben jij toch een fijne beschuit!’ (6) Voor wie de uitdrukking niet kent. (of: :) (3) ik kan me nog goed herinneren dat de moeder van een vriendin verontwaardigd tegen mij riep. Er lijkt nog een andere betekenis te zijn geweest.het is alweer even geleden . relaties. Maar het dan ook vieren in brede kring. (12) een van de grondleggers van het Nederlandse cabaret. Dat ik 'm wel ken. Voor het echt te laat is. familie en vrienden. (8) zo ken ik de uitdrukking. Ik bedoel dat je iemand een fijne beschuit noemt. In de digitale krantenarchieven vond ik in vijftien jaar tijd slechts twee vermeldingen. Ik vrees zelfs dat veel lezers die uitdrukking helemaal niet kennen. Omstreeks 1903 maakte Eduard Jacobs. Daar keek ik nogal van op. zoals de medewerkers (met eventueel partners). in: NRC Handelsblad Eindopdracht Bijvoorbeeld: Bedrijfsfeesten 1 f 2 3 Een tekst herschrijven Oude mensen kunnen zich soms fraaie levenwijsheden ter berden brengen: 'Als je feesten niet meer viert ken je beter gelijk in de kist gaan leggen!' Oude mensen kunnen soms fraaie levenswijsheden onder woorden brengen / uitspreken: ‘Als je eesten niet meer viert. Als exfijne beschuit (in onduidelijke hoedanigheid) zou ik dat graag rechtzetten. . Althans. (11) is het oppassen geblazen. (1) komt X (2) doordat ik een verleden heb als fijne beschuit.

openingen en jaarlijkse personeelsfeesten. Schouderklopjes en enthousiasmerende functioneringsgesprekken lijken me nog altijd vaker wél dan niet voor te komen. Ik heb er meer van opgestoken dan je normaal in een maand van iets leert. 4 Bij bedrijfsbezoeken valt het mij iedere keer weer op dat de directieleden altijd uit een gezond stuk medemenselijkheid zeer begaan zijn met hun medewerkers en dat ze nog het meest trots zijn op de gezamenlijke viering van (personeels)jubilea's. De koele zakelijke benadering van het personeel zonder uitbundige feesten is voorbij.Maar dan moet je het ook vieren in brede kring: met de medewerkers (met eventueel partners). Ikzelf heb onlangs de medewerkers van de afdeling reiniging / de schoonmaakploeg geholpen. Ik heb er meer van opgestoken dan normaal in een maand tijd. gewoon hartstikke leuk om te doen. familie en vrienden en kennissen. [nieuwe alinea] 14 Dus: een bedrijfsfeest is een must. 9 En ook hieraan heeft iedere mens behoefte. nietwaar? [nieuwe alinea] 10 Of nog een alternatief. relaties. neem eens deel aan het verkoopproces. hetzij bij de huishoudelijke dienst of het schoonmaakpersoneel. 12 13 En ik denk dat hun het ook als zodanig ervaren hebben. kijk rond bij de administratie. En ik denk dat zij het ook als zodanig ervaren hebben. [nieuwe alinea] 7 Waar misschien nog wel wat meer in geïnvesteerd zou kunnen worden is de meer individuele benadering. hetzij bij de administratie. Gelukkig gaat men voor / streeft men naar een goed personeelsbeleid. 6 Men gaat gelukkig voor people management. de huishoudelijke dienst of praat eens met het schoonmaakpersoneel. . een uiterst zinvolle ervaring. is de meer individuele benadering. hetzij in het verkoopproces. toch? En aan een compliment / schouderklopje heeft iedere mens behoefte. loop eens een dag mee op een afdeling. een zinvolle ervaring en gewoon (erg) leuk om te doen. Waar misschien nog wel wat meer in geïnvesteerd zou kunnen worden. Bij bedrijfsbezoeken valt het mij iedere keer weer op dat de directieleden zich zeer betrokken voelen bij het welzijn van hun medewerkers. 5 De koele zakelijke benadering zonder bourgondische partijen is tegenwoordig voltooid verleden tijd. met name waar het gaat om het fungeren van de collega/medewerker. openingen en jaarlijkse personeelsfeesten. Ga eens aan de lopende band staan. 11 Ikzelf heb onlangs de reinigingsjongens geholpen. Dat blijkt zeker ook uit de gezamenlijke viering van (personeels)jubileums. 8 Schouderklopjes en enthousiasmerende functioneringsgesprekken lijken me nog vaker regel dan uitzondering. hetzij aan de lopende band. met name waar het gaat om het functioneren van de collega/medewerker. Of nog een alternatief: loop eens een dag mee op een afdeling.

(12) een van de grondleggers van het Nederlandse cabaret. (7) je zegt dit tegen iemand die je een rare druif vindt. (4) toen ik een jaar of zeventien was: ‘Jeetje.congruentiefout 7 wat  dat . Ik kan me niet meer precies herinneren waarom die moeder van die vriendin dat indertijd tegen me zei . dan wel tegen iemand met net iets te lange tenen. (13) waarin volgens een voetnoot ‘zwaar christelijke lui’ mee worden bedoeld.foutieve samentrekking 12 vormen  vormt .verwijzingsfout 6 … die natuurlijk niet de talen spreken  … die natuurlijk niet de talen spreekt . verwijzingsfout 9 Daar  In Groningen .congruentiefout Spelling 2 Proeftoets 1 3 5 7 10 11 13 15 17 18 20 21 NB sherry’tje dreumesen leeuweriken Edgars Markus’ karbonaadje sateetje sommige de onverlichte Van Interpunctie 2 Proeftoets Fijne beschuit Weet je wat je ook bijna nooit meer hoort? Fijne beschuit.  Vergeet u niet bij het verlaten van de bus . (5) wat ben jij toch een fijne beschuit!’ (6) Voor wie de uitdrukking niet kent.. Er lijkt nog een andere betekenis te zijn geweest. een liedje getiteld ‘Fijne beschuiten'..verwijzingsfout 10 wiens  wier .verkeerd aansluitende beknopte bijzin 14 zal liggen  zullen liggen . Het is jammer dat tot nu toe nooit uitvoerig is vastgelegd hoe deze uitdrukking werd of wordt gebruikt. Ik bedoel dat je iemand een fijne beschuit noemt. (11) is het oppassen geblazen.het is alweer even geleden .(9) maar ze zal toch verdorie niet hebben bedoeld dat ze me een schijnheilige vond? Hoe het ook zij.verwijzingsfout 4 Vergeet u bij het verlaten van de bus al uw bezittingen niet mee te nemen. Dat ik 'm wel ken. (10) deze uitdrukking lijkt hard op weg om kopje onder te gaan.losstaand zinsgedeelte 2 en getrouwd --> en is getrouwd .foutieve samentrekking 3 als ze de invoer van goedkope textiel blijven voortzetten  als het de invoer van goedkope textiel blijft voortzetten . tegen een fijnbesnaard of overgevoelig persoon. .verwijzingsfout 8 Men belt in de winkel gewoon even op om te vragen wat ze nog meer moeten meenemen. In de digitale krantenarchieven vond ik in vijftien jaar tijd slechts twee vermeldingen. Ik vrees zelfs dat veel lezers die uitdrukking helemaal niet kennen. (8) zo ken ik de uitdrukking. Zo konden we in 2003 in De Gelderlander lezen: Als iemand een fijne beschuit wordt genoemd. We hebben dan te doen met een schijnheilig type.congruentiefout 13 Luid zingend vertrok de bus met derdeklassers  Luid zingend vertrokken de derdeklassers met de bus … . (1) komt X (2) doordat ik een verleden heb als fijne beschuit.woord op de verkeerde plaats 5 drijven ze  drijven de wolken (of: drijft ze / deze = de bewolking) .Taalverzorging 2 1 Proeftoets … Omdat de verwachting is dat de economie sterk aantrekt  …. (14) dus van de paar lezers die deze . (of :) (3) ik kan me nog goed herinneren dat de moeder van een vriendin verontwaardigd tegen mij riep. Dat wil zeggen. omdat de verwachting is dat de economie sterk aantrekt . Daar keek ik nogal van op. Tegen iemand met maniertjes. Omstreeks 1903 maakte Eduard Jacobs. Althans. maar de Grote Van Dale vermeldt als betekenis alleen schijnheilige'.verwijzingsfout 11 en inmiddels in vele landen uitgegeven --> in zijn in vele landen uitgegeven .  Je belt in de winkel gewoon even op om te vragen wat je nog meer moet meenemen. Als exfijne beschuit (in onduidelijke hoedanigheid) zou ik dat graag rechtzetten.

gewoon hartstikke leuk om te doen. Schouderklopjes en enthousiasmerende functioneringsgesprekken lijken me nog vaker regel dan uitzondering. zoals de medewerkers (met eventueel partners). Zo zei mijn oma wel eens: ‘Als je feesten niet meer viert. --> Ikzelf heb onlangs de medewerkers van de afdeling reiniging / de schoonmaakploeg geholpen. Bij bedrijfsbezoeken valt het mij iedere keer weer op dat de directieleden altijd uit een gezond stuk medemenselijkheid zeer begaan zijn met hun medewerkers en dat ze nog het meest trots zijn op de gezamenlijke viering van (personeels)jubilea's. nietwaar? Of nog een alternatief. --> Gelukkig gaat men voor / streeft men naar een goed personeelsbeleid. --> En ik denk dat zij het ook als zodanig ervaren hebben. Maar het dan ook vieren in brede kring. een uiterst zinvolle ervaring. hetzij bij de huishoudelijke dienst of het schoonmaakpersoneel. relaties. --> Bij bedrijfsbezoeken valt het mij iedere keer weer op dat de directieleden zich zeer betrokken voelen bij het welzijn van hun medewerkers. kijk rond bij de administratie. familie en vrienden. de huishoudelijke dienst of praat eens met het schoonmaakpersoneel. is de meer individuele benadering. met name waar het gaat om het fungeren van de collega/medewerker. neem eens deel aan het verkoopproces. familie en vrienden en kennissen. openingen en jaarlijkse personeelsfeesten. een zinvolle ervaring en gewoon (erg) leuk om te doen. Ga eens aan de lopende band staan. . Ikzelf heb onlangs de reinigingsjongens geholpen. Dus: een bedrijfsfeest is een must. --> Ik heb er meer van opgestoken dan je normaal in een maand van iets leert. kennissen en ga zo maar door. Ewoud Sanders in: NRC Handelsblad van 18 april 2006 [rasterx] Eindopdracht Mogelijke uitwerking Een tekst herschrijven Bedrijfsfeesten Oude mensen kunnen soms fraaie levenwijsheden ter berden brengen. De koele zakelijke benadering zonder bourgondische partijen is tegenwoordig voltooid verleden tijd. (15) hoor ik graag hoe zij denken dat-ie moet worden gebruikt.uitdrukking nog gebruiken of kennen. --> Of nog een alternatief: loop eens een dag mee op een afdeling. toch? --> En aan een compliment / schouderklopje heeft iedere mens behoefte. Dat blijkt zeker ook uit de gezamenlijke viering van (personeels)jubileums. openingen en jaarlijkse personeelsfeesten. En ik denk dat hun het ook als zodanig ervaren hebben. relaties. hetzij in het verkoopproces. hetzij bij de administratie. --> Schouderklopjes en enthousiasmerende functioneringsgesprekken lijken me nog altijd vaker wél dan niet voor te komen. kun (kan) je beter meteen in je kist gaan liggen!’ En het is nogal wiedes dat ik het als kleinzoon helegaar met haar eens ben. met name waar het gaat om het functioneren van de collega/medewerker. --> De koele zakelijke benadering van het personeel zonder uitbundige feesten is voorbij. loop eens een dag mee op een afdeling. Ik heb er meer van opgestoken dan normaal in een maand tijd. hetzij aan de lopende band. Waar misschien nog wel wat meer in geïnvesteerd zou kunnen worden is de meer individuele benadering. --> Natuurlijk ben ik het als kleinzoon helemaal met haar eens. Voor het echt te laat is. Men gaat gelukkig voor people management. En ook hieraan heeft iedere mens behoefte. Zo zei mijn oma wel eens: 'Als je feesten niet meer viert ken je beter gelijk in de kist gaan leggen!' --> Oude mensen kunnen soms fraaie levenswijsheden onder woorden brengen / uitspreken. --> Waar misschien nog wel wat meer in geïnvesteerd zou kunnen worden. Maar dan moet je het ook vieren in brede kring: met de medewerkers (met eventueel partners).