Fizjologia zwierząt Laboratorium Zawartość tematyczna 1.

Pobudliwość i zjawiska bioelektryczne w tkankach – przygotowanie preparatu mięśniowo-nerwowego, wpływ różnych podniet na preparat mięśniowo-nerwowy, wpływ ochłodzenia na pobudliwość tkanek, wpływ środków narkotycznych na pobudliwość nerwów, oznaczanie progu pobudliwości mięśnia i nerwu, sumowanie się podniet podprogowych, wykazanie różnicy potencjałów między powierzchnią komórki a jej wnętrzem (prąd spoczynkowy), depolaryzacja błony, prąd czynnościowy i skurcz wtórorzędny. 2. Układ nerwowy, zmysły – badanie odruchów żaby rdzeniowej, analiza łuku odruchowego, mierzenie czasu odruchowego, wpływ usunięcia półkul mózgowych i międzymózgowia na zachowanie się żaby, badanie odruchów u człowieka, badanie oka ludzkiego, określanie progu słuchu, badanie współzależności między zmysłem smaku i węchu, rozmieszczenie receptorów smakowych na języku człowieka, badanie zmysłu dotyku u człowieka, „punkty zimna” w skórze człowieka. 3. Fizjologia mięśni – budowa mięśnia szkieletowego i gładkiego, rejestracja skurczu pojedynczego mięśnia (izotonicznego i izometrycznego), skurcz tężcowy zupełny i niezupełny, elastyczność i rozciągliwość mięśni, zapisywanie skurczu mięśnia gładkiego. 4. Krążenie płynów ustrojowych – budowa serca kręgowców, budowa mięśnia sercowego, obserwacja i zapisywanie skurczów serca żaby, prądy czynnościowe serca żaby, wpływ adrenaliny i acetylocholiny na serce i naczynia krwionośne języka żaby, pomiar ciśnienia tętniczego u człowieka. 5. Płyny ustrojowe – zachowanie się krwinek w roztworach hiper- , hipo- i izoosmotycznych, hemoliza krwi (czynniki hemolityczne), wyznaczanie maksimum i minimum oporności osmotycznej krwinek czerwonych, wykrywanie niektórych składników osocza krwi, mikroskopowy obraz nie barwionego preparatu krwi kręgowców, obliczanie upostaciowanych składników krwi, oznaczanie wartości hematokrytowej, oznaczanie ilości hemoglobiny, kryształki Teichmana, oznaczanie czasu krwawienia i krzepnięcia, rola jonów wapnia w procesie krzepnięcia, oznaczanie grup krwi, próba krzyżowa. 6. Oddychanie – analiza mechanizmu wdechu i wydechu, oznaczanie pojemności życiowej płuc, oznaczanie pojemności odruchowej płuc 7. Fizjologia trawienia – enzymy trawienne, trawienie skrobi w jamie ustnej u ssaków, badanie aktywności amylazy ślinowej, badanie aktywności podpuszczki, budowa i funkcje wątroby, działanie żółci na tłuszcze, pobieranie pokarmu przez pantofelka, wchłanianie u pantofelka, hormony przewodu pokarmowego. 8. Termoregulacja – reakcje termoregulacyjne aktywowane przez wysoką i niską temperaturę, rozmieszczenie receptorów zimna i ciepła, wpływ ukrwienia skóry na reakcje termoregulacyjne, wpływ lokalnego oziębienia na reakcje termoregulacyjne, wpływ parowania wody ze skóry na temperaturę ciała, wpływ wysiłku fizycznego na temperaturę ciała człowieka. 9. Fizjologia rozrodu – budowa jądra i jajnika ssaka, określenie faz cyklu płciowego u myszy, rozwój i dojrzewanie pęcherzyków jajnikowych, oogeneza i spermatogeneza, budowa plemnika, wpływ odczynu środowiska na aktywność ruchową plemników, wpływ temperatury na aktywność ruchowa plemników. 10. Układ hormonalny – gruczoły dokrewne i wydzielane przez nie hormony, mechanizm działania i regulacja wydzielania hormonów, regulacja hormonalna niektórych procesów życiowych (cykl płciowy, produkcja moczu, poziom glukozy) 11. Fizjologia wydalania – produkty przemiany azotowej zwierząt, badanie rozpuszczalności mocznika i kwasu moczowego w wodzie, enzymatyczny rozkład mocznika, stwierdzenie obecności kwasu moczowego w odchodach ptaków i gadów, narządy wydalnicze zwierząt, wydalanie płynu z wodniczki tętniącej pantofelka, wydalanie amoniaku przez pantofelki, badanie funkcji cewek Malpighiego u karaczana, analiza moczu (pH, wykrywanie kwasu moczowego,

L. godz. 8

8

4

4

14

2 4

4

4

2

1

4 4 4 4 4 2 . Część praktyczna: Różnicowe barwienie DNA i RNA z użyciem diachromów (reakcja Brasheta) i fluorochromów (oranż akrydyny). Mikroskopy. ultrastruktura i rola metaboliczna Wprowadzenie teoretyczne: Endosymbiotyczna teoria pochodzenia mitochondriów. Zasady pracy z mikroskopem i podstawy preparatyki mikroskopowej Regulamin pracowni i procedura uzyskania zaliczenia przedmiotu. glukozy). Błona komórkowa – budowa i funkcjonowanie Wprowadzenie teoretyczne: Składniki chemiczne błony komórkowej. ich obserwacja w żywych komórkach. transport aktywny). Przepisy BHP i pierwsza pomoc w sytuacji nieszczęśliwego wypadku. 6 Biologia komórki Laboratoria Zawartość tematyczna Zajęcia organizacyjne. Charakterystyczne składniki chemiczne jądra komórkowego. Charakterystyczne dla jądra procesy metaboliczne. błękit alcjanowy. znaczenie. Ściany bakterii i ich specyfika. osmoza. Część praktyczna: Badanie oporności osmotycznej erytrocytów z wykorzystaniem spektrofotometru i analizy fizykochemicznej Jądro komórkowe – jego budowa i składniki chemiczne Wprowadzenie teoretyczne: Struktura i ultrastruktura jądra komórkowego. Mitochondria. Część praktyczna: Analiza lokalizacji i ruchów mitochondriów w komórkach roślinnych (cebula) po L. Składniki chemiczne ściany komórek roślinnych. Powiązanie struktury błony z jej funkcją. Chemiosmotyczna teoria syntezy ATP. Procesy metaboliczne zachodzące w mitochondriach. Ściana komórkowa jako przykład wykorzystania substancji wydzielanych przez komórkę – budowa. Obserwacja jądra komórkowego w mikroskopie świetlnym po reakcji Foulgena. godz. ich rodzaje i techniki przygotowywania preparatów do mikroskopów świetlnych. różnicowe barwienie ścian pierwotnych i wtórnych). Fluorescencyjne barwienie ściany komórkowej (calcofluor white). Właściwości fizykochemiczne błony (dyfuzja. Część praktyczna: Barwienie ścian komórkowych metodami cytochemicznymi (reakcja PAS. elektronowych i fluorescencyjnych. czerwień rutenowa. Obserwacja jądra komórkowego w mikroskopie fluorescencyjnym (barwienie DAPI). Analiza ultrastruktury jądra komórkowego na elektronogramach. chlorków. metody barwienia Wprowadzenie teoretyczne: Substancje wydzielane pozakomórkowo przez komórki roślin i zwierząt i ich znaczenie.amoniaku. Synteza ściany komórkowej na przykładzie protoplastów uprawianych in vitro. Podstawowe zasady obsługi i pracy z mikroskopem.

Skrobia asymilacyjna w liściach moczarki kanadyjskiej. Chemiczna struktura polisacharydów zapasowych roślin.i eukariotycznych (pomiary komórek z wykorzystaniem mikrometru okularowego). Struktura plastydów. Analiza rozmieszczenia chloroplastów w miękiszu liścia roślin okrytozalążkowych. 4 4 4 4 4 3 . Polisacharydy zapasowe komórek roślinnych. zwierząt i grzybów. Inulina w bulwie korzeniowej dalii. Frakcje organellarne uzyskiwane podczas wirowania różnicowego komórek roślinnych i zwierzęcych. Zróżnicowanie materiałów zapasowych w komórkach roślinnych pochodzących z kultur in vitro (preparaty mikroskopowe i elektronogramy). Chemiczna struktura tłuszczów roślinnych i zwierzęcych. zwierzęcych i bakteryjnych. Różnice w budowie komórek roślinnych i zwierzęcych. Analiza ultrastruktury mitochondriów z komórek roślinnych i zwierzęcych. Obserwacja skrobi zapasowej w leukoplastach komórek bulwy ziemniaka i nasionach fasoli. rozmiarów komórek z ich funkcją na przykładzie wybranych tkanek roślin i zwierząt. Powiązanie kształtów. Występowanie polisacharydów zapasowych w komórkach zwierzęcych. Udział hormonów w gospodarce węglowodanowej. Część praktyczna: Obserwacje mikroskopowe różnych komórek roślinnych. a ich funkcje.przyżyciowym barwieniu zielenią Janusa B. Sprawdzian i omówienie wyników Zróżnicowanie budowy. kształtów i rozmiarów komórek Wprowadzenie teoretyczne: Charakterystyka komórek pro. Plastydy ich różnorodność. uzyskanie frakcji chloroplastowej i oznaczenie zawartości chlorofilu w tej frakcji. Lokalizacja mitochondriów w komórkach grzybów (drożdże) i ludzkich (nabłonek policzkowy) po wykonaniu reakcji NADI. rola i występowanie Wprowadzenie teoretyczne: Pochodzenie plastydów i ich rodzaje. Obserwacja złogów glikogenu w komórkach wątroby. Enzymy markerowe poszczególnych frakcji.i eukariotycznych. Wykrywanie glikogenu w granulocytach krwi. Porównanie wielkości komórek pro. Wprowadzenie teoretyczne: Podział lipidów. Rozmieszczenie glikogenu w komórkach owocnika pieczarki. transport i gromadzenie materiałów zapasowych w roślinach. Rola komórek wątroby w gospodarce węglowodanowej organizmu. zwierzęcych i grzybów Wprowadzenie teoretyczne: Asymilacja. Część praktyczna: Obserwacja ziaren skrobi w komórkach bulwy ziemniaka. Analiza ultrastruktury plastydów na elektronogramach. Lipidy zapasowe komórek roślinnych i zwierzęcych. Część praktyczna: Obserwacja chloroplastów w liściu moczarki kanadyjskiej i wolfii w mikroskopie świetlnym i fluorescencyjnym (zjawisko autofluorescencji na przykładzie chlorofilu). Frakcjonowanie organelli komórkowych metodą wirowania różnicowego jako jedna z metod poznawania struktury komórek Wprowadzenie teoretyczne: Omówienie zasady wirowania różnicowego. Część praktyczna: Wirowanie różnicowe materiału roślinnego.

Część praktyczna: Badanie tempa przyrostu liczby komórek drożdży w zależności od składu pożywki przy u życiu komory Bürkera Sprawdzian i omówienie wyników. Ocena przyrostu liczby komórek w zależności o warunków środowiska Wprowadzenie teoretyczne: Metody pomiaru przyrostu liczby komórek. Podziały komórek i wpływ czynników zewnętrznych na ich intensywność i prawidłowość Wprowadzenie teoretyczne: Przebieg procesu mitozy. Tłuszcze w mikroskopie elektronowym. Ocena przeżywalności komórek drożdży metodami mikroskopii świetlnej i fluorescencyjnej (błękit trypanu. Część praktyczna: Obserwacja stadiów mitozy w komórkach stożka wzrostu korzenia cebuli. Obliczanie indeksu mitotycznego i indeksu fazowego. soja) z wykorzystaniem Sudanu II i Sudanu IV.Tłuszcze jako źródło energii w procesach metabolicznych. Wpływ czynników środowiska na przeżywalność komórek. Metody oznaczania żywotności komórek. Obserwacja lipidów w granulocytach krwi (Sudan czarny B). błękit metylenowy. Część praktyczna: Wykrywanie tłuszczów w nasionach roślin oleistych (słonecznik. Żywotność komórek – wpływ czynników środowiska na przeżywalność komórek Wprowadzenie teoretyczne: Podstawowe cechy organizmów żywych. Obserwacje zaburzeń mitozy wywołanych alkoholem etylowym w komórkach stożka wzrostu korzenia cebuli. Powstawanie gamet w procesie mejozy. Część praktyczna: Obserwacje ruchu organelli komórkowych w komórkach moczarki kanadyjskiej. dwuoctan fluoresceiny) w warunkach skażenia fenolem. zaliczenie zajęć 4 4 4 4 4 4 .