4.

PENTAKSIRAN BERASASKAN SEKOLAH (PBS)

4.1. Konsep PBS Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) merujuk kepada Panduan PBS dari Kementerian Pelajaran Malaysia ialah pentaksiran yang dirancang,ditadbir, diskor dan dilapor oleh sekolah. PBS membolehkan calon mengukur tahap penguasaan pengetahuan,kemahiran dan nilai berbanding kriteria yang ditetapkan. PBS merupakan suatu sistem bersepadu yang menyeluruh, bukan sekadar menyentuh aspek-aspek tertentu sahaja. Ini merujuk kepada beberapa aspek penilaian seperti aspek kognitif (intelek), afektif (emosi dan rohani) dan psikomotor (jasmani). Aspek penilaian ini adalah selaras dengan Falsafah Pendidikan Kebangsaan dan Kurikulum Standard Sekolah Rendah (KSSR). Komponen yang terdapat dalam PBS telah dibahagikan kepada dua bidang utama iaitu bidang akademik dan bukan akademik dan beberapa komponen iaitu Pentaksiran Sekolah (PS), Pentaksiran Pusat (PP), Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan dan Kokurikulum (PAJSK), Pentaksiran Psikometrik (PPsi). Ia boleh digambarkan di dalam carta alir 4.1. Bidang-bidang ini memberi pengiktirafan kepada guru untuk melaksanakan pentaksiran formatif dan sumatif berasaskan sekolah.

sukan dan kokurikulum Pentaksiran Psikomentrik Carta 4. minat kecenderungan. Komponen ini dilaksanakan sepenuhnya oleh sekolah iaitu pentadbir. guru dan juga murid. pentaksiran masih dilaksanakan di peringkat sekolah tetapi mengikut kerangka yang telah ditetapkan oleh Lembaga Peperiksaan (LP). Pada peringkat ini. kemahiran berfikir. Keempatempat komponen ini menepati dengan falsafah pendidikan negara dalam mewujudkan insan yang seimbang dan harmonis dari segi intelek. rohani.Pentaksiran Berasaskan Sekolah Akademik Bukan Akademik Pentaksiran sekolah Pentaksiran Pusat Pentaksiran aktiviti. kemahiran menyelesaikan masalah. Komponen kedua di bawah bidang ni ialah PAJSK. jasmani. emosi dan jasmani. Pentaksiran ini dilaksanakan dalam bentuk pentaksiran formatif dan pentaksiran sumatif. Ibu bapa juga terlibat secara langsung bagi memastikan objektif pentaksiran ini dapat dicapai dengan jayanya.1 : Komponen pentaksiran sekolah Komponen akademik yang pertama ialah pentaksiran sekolah. Bidang buka akademik juga mengandungi dua komponen utama iaitu PPsi dan PAJSK.sikap dan personaliti murid. sukan dan kokurikulum. . PPsi dilaksanakan di peringkat sekolah dan pusat untuk mengukur kebolehan semula jadi. Pentaksiran ini dijalankan untuk mendapatkan maklumat tentang kapasiti dan potensi jasmani. Komponen yang kedua di bawah bidang akademik ialah pentaksiran pusat.

Larangan Tentang Pengendalian Peperiksaan dan Peraturan Pendidikan (Penilaian dan Peperiksaan) 1997 (Seksyen 69). Ciri-ciri PBS PBS mempunyai beberapa ciri-ciri bagi memastikan setiap tindakan yang dilakukan berpandukan kepada ciri-ciri berikut. Dasar Pelaksanaan PBS Pelaksanaan Penilaian Berasaskan Sekolah (PBS) bagi sekolah rendah adalah berdasarkan kepada Akta Pendidikan 1996 (Akta 550). Ini dapat dilihat di mana implementasi pentaksiran formatif dan sumatif yang dilaksanakan oleh guru berlaku semasa sesi pengajaran dan pembelajaran. Ciri yang pertama ialah Holistik. PBS merupakan satu sistem yang menyeluruh dan bersepadu yang mengambil kira pelbagai aspek yang terdapat di dalam falsafah pendidikan kebangsaan di mana ia menjadi pegangan dan rujukan kepada sistem pendidikan negara.Penilaian Murid (Seksyen 67). Ciri yang seterusnya ialah fleksibel iaitu kaedah pentaksiran yang pelbagai mengikut kesesuaian dan kesediaan murid. Ciri yang kedua ialah seimbang iaitu mengambil kira semua aspek bukan sahaja dalam bidang akademik malah bidang bukan akademik juga dinilai.Peperiksaan (Seksyen 68). Sistem PBS yang terbaru juga menjadikan proses pentaksiran sebahagian daripada proses pengajaran dan pembelajara.1. PBS yang terbaru merujuk kepada rangka kurikulum terbaru iaitu Kurikulum Standard Sekolah Rendah (KSSR) mempunyai standard yang telah digariskan oleh Lembaga Peperiksaan Malaysia (LPM).1.2.1.4. Perkara 3 iaitu: . Standard ini adalah bertujuan untuk mengenal pasti tahap kesediaan dan pencapaian murid. 4. Bahagian II.

Di antara ciri-ciri PS termasuklah berbentuk holistik iaitu mampu memberi maklumat keseluruhan tentang pencapaian pengetahuan dan kemahiran serta pengamalan nilai murni. Pihak sekolah melaksanakan sepenuhnya PS bermula dengan aspek perancangan pembinaan item dan instrumen pentaksiran. garis panduan dan arahan tentang peperiksaan.dan 3. perekodan dan pelaporannya. pentadbiran. Kaedah Pelaksanaan Pentaksiran Sekolah (PS) Pentaksiran Sekolah (PS) dijadikan sebagai komponen utama dalam proses pengajaran dan pembelajaran (P&P) kerana ia berperanan mengukuhkan pembelajaran murid. garis panduan dan arahan tentang peperiksaan. Perkara 3 (a): untuk memberi nasihat. Selain itu ciri PS juga bersifat fleksibel iaitu kaedah pentaksiran yang pelbagai mengikut kesesuaian dan kesediaan murid. memantau dan membuat analisis tentang penilaian berasaskan sekolah. meningkatkan pengajaran guru serta mampu memberi maklumat yang sah tentang apa yang telah dilaksanakan atau dicapai dalam satusatu proses P&P. Pelaksanaan PS di sekolah adalah dalam bentuk pentaksiran formatif yang dijalankan semasa proses P&P dan pentaksiran sumatif yang dijalankan pada hujung semester.1. Perkara 3 (c): untuk mengadakan peperiksaan. pemeriksaan atau penskoran. untuk mengendalikan pemantauan peperiksaan dan menguatkuasakan peraturan-peraturan. 4. Ciri yang terakhir PS ialah ia haruslah merujuk kepada standard prestasi yang dibina berdasarkan standard kurikulum. Perkara 3 (b): untuk mengendalikan semua peperiksaan mengikut peraturan-peraturan. PS juga bersifat berterusan iaitu aktiviti pentaksiran berjalan seiring dengan P&P.2. . 2.

Murid-murid dinilai secara adil dan saksama sebagai individu dalam masyarakat berdasarkan keupayaan. Perbezaan di antara dokumen standard ini dapat dijelaskan dalam jadual 4. Falsafah pendidikan kebangsaan telah mewujudkan dua standard iaitu standard kurikulum dan standard prestasi. Pihak sekolah boleh mendapatkan maklum balas yang lengkap dalam bentuk data kualitatif dan kuantitatif yang merangkumi segala aspek tentang diri seseorang murid. faham dan boleh buat atau telah menguasai apa yang dipelajari berdasarkan standard prestasi yang ditetapkan mengikut tahap-tahap pencapaian seperti yang dihasratkan dalam dokumen kurikulum. Ia merupakan proses mendapatkan maklumat tentang sejauh mana murid tahu. Pentaksiran Rujukan Standard telah diperkenalkan dengan menggunakan Standard Prestasi untuk melihat kemajuan dan pertumbuhan pembelajaran serta pencapaian prestasi seseorang murid. bakat.4. . kebolehan.1 Pentaksiran Rujukan Standard Bagi menambah baik pentaksiran sedia ada.1. kemahiran dan potensi diri tanpa dibandingkan dengan orang lain. Pentaksiran Rujukan Standard tidak membandingkan pencapaian seseorang murid dengan murid lain tetapi melaporkan prestasi murid dalam pembelajaran dengan menerangkan tentang kemajuan dan pertumbuhan murid dalam pembelajaran merujuk kepada pernyataan standard.2.

Bahagian Pembangunan Kurikulum Dibangunkan Lembaga Peperiksaan Jadual 4. Band 5 dan Band 6 yang disusun mengikut hierarki dan dijelaskan dengan deskriptor yang menyatakan tingkah laku terperinci yang boleh di perhati dan diukur dalam menentukan prestasi individu.1: Perbezaan antara dokumen standard kurikulum dan dokumen standard prestasi 4.2. .2 Standard Prestasi Standard Prestasi pula merujuk kepada pencapaian atau penguasaan seseorang murid dalam sesuatu bidang yang telah dilalui dalam satu tempoh pembelajaran berdasarkan penanda aras yang telah dikenal pasti. Standard Prestasi menjadi panduan kepada guru untuk memastikan aktiviti pentaksiran boleh dilaksanakan secara adil dan berfokus merujuk kepada standard yang ditetapkan.Band 2.Perbezaan Dokumen Standard Dokumen Standard Kurikulum Mengandungi perkara yang patut dipelajari oleh murid Komponen Kandungan Dokumen Standard Prestasi Mengandungi panduan untuk mentaksir pencapaian murid mengikut seperti tahap pencapaian dalam dihasratkan dokumen kurikulum. Standard prestasi sekali gus dijadikan sumber rujukan semua pihak yang terlibat dalam pendidikan. Band 3. Penyataan Standard dinyatakan dalam Kerangka Standard Prestasi yang mengkategorikan standard mengikut Band iaitu Band 1. Band 4.

Kerangka standard prestasi digunakan dalam PS dan dibina bagi tujuan panduan kepada semua subjek di dalam sistem pendidikan di Malaysia. Deskriptor pula merujuk kepada perkara yang murid harus tahu dan boleh buat berdasarkan standard pembelajaran. pertandingan bahas. Evidens pula ialah bahan atau apa-apa bukti yang ditunjukkan oleh murid dalam suatu tugasan. Faham dan Boleh Buat Tahu dan Faham Tahu Jadual 4. manakala Band 2. Band 3. Faham dan Boleh Buat dengan Beradab Tahu.2.2 : Kerangka standard prestasi Kerangka Dokumen Standard Prestasi yang digunakan di sekolah ditunjukkan di dalam jadual 4. murid melaksanakan sesuatu kemahiran dengan beradab secara sistematik dan akhir sekali Band 6. BAND 1 2 3 4 5 6 STANDARD Tahu. .ujian bertulis bergantung pada tahap kesesuaian objektif pembelajaran.seterusnya Band 5. murid melaksanakan sesuatu kemahiran dengan beradab. Penyataan evidens pula adalah menerangkan bagaimana murid menunjukkan apa yang dipelajari. Pelbagai bentuk instrumen yang boleh dijadikan sebagai instrumen. Faham dan Boleh Buat dengan Beradab Terpuji Tahu. Penyataan standard digubal berdasarkan objektif mata pelajaran berkenaan. murid mampu menzahirkan idea yang kreatif dan inovatif dan mempunyai keupayaan membuat keputusan. murid boleh menggunakan pengetahuan untuk melaksanakan. Band 4. Band 1. Contohnya kuiz. murid akan menunjukkan kefahaman. Kerangka standard prestasi boleh dirujuk dalam jadual 4.3. murid tahu perkara asas. Faham dan Boleh Buat dengan Beradab Mithali Tahu.

Proses pentaksiran boleh digambarkan dalam carta aliran dalam carta 4. . Murid yang telah mencapai standard guru meneruskan proses pengajaran yang seterusnya manakala murid yang tidak mencapai standard guru perlu membuat pemulihan dan membimbing murid tersebut. Seterusnya guru mentaksir pemahaman murid tentang perkara yang diajar melalui instrumen pentaksiran yang sesuai sama ada secara formal atau tidak formal secara berterusan.3 : Kerangka Dokumen Standard Prestasi Aplikasi standard prestasi dalam pentaksiran sekolah (PS) di mulakan dengan perancangan guru dalam penentuan kaedah. Selepas proses penilaian guru perlu membuat pelaporan berdasarkan evidens yang dikemukakan oleh murid. strategi. Terdapat dua sistem pelaporan yang digunakan dalam PS iaitu formatif dan sumatif.1. Contoh instrumen yang digunakan di sekolah adalah seperti lampiran 3. teknik dan memilih kandungan mata pelajaran yang terdapat dalam dokumen standard kurikulum.Band 1 2 3 4 5 6 Penyataan Standard Deskriptor Evidens Penerangan generik / umum tentang tahap kemajuan pembelajaran (Merujuk Objektif Mata Pelajaran) APA murid tahu dan boleh buat (Merujuk Standard Kurikulum Tahun-Tahun Tertentu Bagi Mata pelajaran) BAGAIMANA murid menunjukkan apa yang dia tahu dan boleh buat Jadual 4.

. pembelajaran dan pentaksiran Belum mencapai tahap penguasaan Guru menilai prestasi murid. pembelajaran dan menyediakan kaedah pentaksiran Pemulihan Guru melaksanakan pengajaran. pembelajaran dan pentaksiran seterusnya. Carta 4. merekod dan melapor berdasrkan evidens Telah mencapai tahap penguasaan Pilih standard kurikulum yang baru dan laksanakan pengajaran.3. Dokumen Standard Prestasi Bahasa Malaysia boleh dirujuk di lampiran 4.1: Proses pentaksiran sekolah berasaskan standard prestasi 4. Dokumen Standard Prestasi Bahasa Malaysia Dokumen standard prestasi bagi mata pelajaran Bahasa Malaysia dibina sebagai panduan untuk guru-guru bahasa menambah baik PS sejajar dengan pelaksanaan pentaksiran rujukan standard seperti yang diterangkan di atas.MULA Guru pilih standard kurikulum yang akan diajar Guru rancang pengajaran.

LAMPIRAN 3 CONTOH INSTRUMEN PBS .

LAMPIRAN 4 DOKUMEN STANDARD PRESTASI BAHASA MALAYSIA TAHUN 1 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful