You are on page 1of 3

Portal finansowy IPO.

pl

Opcje egzotyczne i ich zastosowanie
Autor: www.inwestycjealternatywne.pl 26.03.2008.

Opcje egzotyczne, podobnie jak opcje standardowe (plain vanilla), są instrumentami w dalszym ciągu dość rzadko spotykanymi na polskim rynku instrumentów pochodnych… Nie jest to bynajmniej głównym powodem ich nazwy, poniewa ich egzotyczność polega nie tylko na ich mniejszej popularności, lecz przede wszystkim na braku standaryzacji i elastyczności ich stosowania w ró nych sytuacjach rynkowych. Cechą specyficzną tego rodzaju opcji jest ich indywidualny charakter, co oznacza, e mogą być one dopasowywane do wybranej strategii inwestycyjnej poprzez dodawanie ró nego rodzaju dodatkowych warunków. Z tego względu nie istnieje ujednolicona definicja, poniewa opcje te mogą się ró nić między sobą licznymi cechami. Dlatego te przyjmuje się, e opcjami egzotycznymi są wszystkie opcje, które ró nią się co najmniej jednym czynnikiem od opcji standardowych.

Zło oność i indywidualny charakter tych instrumentów sprawia, e nie są one przedmiotem obrotu na tradycyjnych parkietach giełdowych, lecz z reguły są wystawiane na rynkach pozagiełdowych. Oferowane są przede wszystkim przez banki, które mogą zawrzeć kontrakt opcyjny z danym klientem lub instytucją finansową na specjalnie wynegocjowanych warunkach, które zazwyczaj jednak nie odbiegają diametralnie od przyjętych standardów. Opcje egzotyczne występują o wiele częściej na rynku klientowskim, ani eli na rynku międzybankowym. Spowodowane jest to przede wszystkim potrzebami klientów, którzy zainteresowani są jak najlepszym dopasowaniem wybranych instrumentów finansowych do zakładanej sytuacji mogących wystąpić na rynku. Dla banków du o korzystniejsze jest zastosowanie standardowych opcji, poniewa zapewniają one większą płynność i łatwiejszą analizę oraz wycenę. Wśród polskich banków, które jako pierwsze wprowadziły opcje egzotyczne na rynek są Citibank Handlowy, BRE Bank oraz BPH. Są to banki z silnym nastawieniem na klientów korporacyjnych, którzy wymagają zaawansowanych instrumentów finansowych.

Rodzaje opcji egzotycznych

Opcje egzotyczne mo na podzielić na wiele rodzajów i typów. Do najwa niejszych z nich zaliczyć mo emy opcje barierowe, binarne i azjatyckie, a tak e nieco mniej popularne, lecz równie ciekawe opcje koszykowe, wsteczne (look-back) oraz o opóźnionym starcie. W niedalekiej przyszłości niewykluczone jest równie pojawienie się całkiem nowych rodzajów opcji, które równie będzie mo na zaliczyć do szerokiej rodziny opcji egzotycznych. Jedną z najwa niejszych zalet tych instrumentów jest ich ni sza cena, ani eli opcji standardowych. Spowodowane jest to występowaniem dodatkowych warunków, od których uzale nione jest wykonanie opcji. Dotyczy to zwłaszcza opcji barierowych, gdzie ustalane są tzw. bariery wejścia lub wyjścia, których osiągnięcie powoduje wykonanie bądź dezaktywacje opcji. Występowanie barier nakłada na nabywcę opcji dodatkowe ryzyko, które wpływa na mniejszą cenę opcji. Jednak e, kiedy inwestor przekonany jest o słuszności swoich przewidywań, ustalenie wspomnianych barier działa na jego korzyść powodując zarówno obni enie ceny opcji, a tak e zachowując zazwyczaj taki sam poziom mo liwego do osiągnięcia zysku. W zale ności od rodzaju bariery (wejścia lub wyjścia), jej poziomu względem ceny wykonania, a tak e zajmowanej pozycji (krótkiej bądź długiej) mo na skonstruować 8 podstawowych typów opcji barierowych, co stwarza stosunkowo du e mo liwości dobrania odpowiedniej opcji do naszych potrzeb, biorąc pod uwagę, e poziomy barier oraz cen wykonania są równie przedmiotem naszego wyboru. Ustalenie barier wejścia powoduje, e opcja do czasu osiągnięcia bariery jest opcją nieaktywną, czyli nie mo e być wykonana, je eli nie osiągnęła określonego poziomu, nawet je eli posiada dodatnią wartość wewnętrzną. Natomiast po osiągnięciu wyznaczonego poziomu następuje jej aktywacja, która powoduje, e opcja staje się automatycznie opcją standardową (plain vanilla), a ustalona bariera zostaje usunięta. W takiej sytuacji, opcja mo e być wykonana, nawet je eli cena w dniu realizacji będzie ni sza, ani eli wyznaczona na początku bariera. Dokładnie odwrotnie sytuacja wygląda w przypadku barier wyjścia., które powodują dezaktywacje danej opcji w momencie ich osiągnięcia. W takim przypadku dana opcja nie mo e zostać wykonana, poniewa nie został spełniony warunek nieosiągnięcia bariery. W celu zabezpieczenia się przed taką sytuacją stosuje się tzw. rabatowe opcje barierowe, w których ustalany jest specjalny rabat mający częściowo
http://www.ipo.pl Kreator PDF Utworzono 3 April, 2012, 20:36

W efekcie produkty strukturyzowane są inwestycjami z reguły o stosunkowo długim okresie co powoduje zamro enie w nich pieniędzy czasami na kilka lat. równie o krótszym horyzoncie inwestycyjnym. Standardowymi składnikami takich produktów są z reguły obligacje zerokuponowe oraz opcje. poniewa cena ustalana jest na podstawie określonej liczby okresów.pl Kreator PDF Utworzono 3 April. przypisanie poszczególnym obserwacjom ró nych wag. Wynika to z faktu. Dlatego te kupując opcję egzotyczną i płacąc mniejszą cenę. Najwa niejsze jest jednak aby potencjalny inwestor decydujący się na http://www. jednak e w tego rodzaju instrumentach ściśle ustalona jest wysokość zysku dla nabywcy opcji. które są tańsze od standardowych.all-ornothing&rdquo. mo liwe jest skrócenie czasu trwania takiego produktu strukturyzowanego.ipo. co przekłada się z reguły na krótszy termin wykupu. (wszystko albo nic). Dzięki temu produkty strukturyzowane mogą stać się bardziej elastyczne i atrakcyjniejsze dla większej grupy inwestorów. e nie jest istotne o jaką wartość cena przekroczy wyznaczony limit. który będzie łatwiejszy do przewidzenia i pewniejszy w stosunku do opcji innego typu. które zakładają np. Jeśli chodzi natomiast o opcje azjatyckie to mogą być one u yte w sytuacji gdy bardziej po ądane jest osiągnięcie wyniku. a następnie zastosowanie średniej wa onej do obliczenia wyniku z opcji. e koszty ewentualnej manipulacji stają się o wiele większe. ró nica inwestowana jest równie w konkretne opcje. Istotną zaletą tego rodzaju instrumentów jest ich ni sza cena. przy czym średnia ta mo e być wyznaczana zarówno za pomocą średniej arytmetycznej jak i geometrycznej. Powoduje to. Mogą one być bardziej opłacalne w sytuacji gdy podczas trwania opcji cena była korzystniejsza ani eli w dniu jej realizacji. 20:36 . a w związku z tym. Jest to szczególnie korzystne rozwiązanie w zabezpieczaniu przepływów pienię nych o ró nych wartościach. w których równie występują bariery. Z tego te względu opcje azjatyckie nie są zazwyczaj wykorzystywane do celów spekulacyjnych. które mogą być zabezpieczone poprzez kontrakt opcyjny. ani eli analogicznych opcji standardowych. e zmienność średniej z serii obserwacji jest zawsze ni sza od zmienności pojedynczych obserwacji. Nabywając produkt strukturyzowany otrzymujemy wspomnianą obligację. które są zazwyczaj dopasowywane do indywidualnych potrzeb inwestora. a co za tym idzie nieopłacalne.pl pokryć koszty wynikające z dezaktywacji opcji lub w przypadku barier wejścia nieosiągnięcia wymaganego poziomu aktywacji. a jedynie to czy zostanie on osiągnięty. sytuacja zero-jedynkowa. przy jednoczesnym zachowaniu mo liwości osiągnięcia porównywalnego zysku. Innymi opcjami. Jest to tzw. Wpływa to na zmniejszenie ryzyka manipulacji ceną instrumentu bazowego. a poziom zmienności instrumentu bazowego jest jednym z najwa niejszych czynników wpływających na cenę opcji. które je eli są aktywne zachowują się tak samo jak opcje typu plain vanilla. dlatego. Wykorzystując jednak e opcje egzotyczne. Istnieje równie . Inną istotną przyczyną popularności tego rodzaju opcji jest ich du a skuteczność w operacjach hedgingowych. 2012. tego rodzaju opcji. Cechą wspólną wszystkich opcji azjatyckich jest uzale nienie osiąganego zysku od średniej ceny instrumentu bazowego. i wpłaciliśmy równowartość jej wartości nominalnej. które mogą zostać z powodzeniem wykorzystane są opcje typu loop back. który jest wypłacany jedynie pod warunkiem osiągnięcia bariery. gdzie spełnienie warunku powoduje wygraną bądź przegraną niezale nie od dalszego rozwoju sytuacji. Ostatnią grupą. która cieszy się du ą popularnością są opcje azjatyckie. z którego wypłata będzie ceną średnią z ustalonych dni w których dane przepływy miały miejsce. Szczególną rolę mogą tutaj odegrać opcje barierowe.Portal finansowy IPO. Opcje egzotyczne w produktach strukturyzowanych Opcje egzotyczne mogą być z powodzeniem wykorzystywane w produktach strukturyzowanych. wiele modyfikacji. mo emy kupić analogiczną obligację o ni szym kuponie odsetkowym. Tego typu opcje nazywane są równie &bdquo. Nieco inną odmianą opcji barierowych są opcje binarne. Odnosi się to zwłaszcza do zabezpieczania serii przyszłych przepływów pienię nych. Zastosowanie powy szego rabatu wpływa naturalnie na wzrost ceny opcji.

Nie jest to jednak wadą w przypadku produktów strukturyzowanych..pl zakup produktu strukturyzowanego rozumiał mechanizmy zastosowanych instrumentów finansowych oraz znał zarówno ich zalety jak i wady. poniewa taki koszyk nie będzie przynosił oczekiwanych wyników w sytuacji gdy wzrost jednego instrumentu będzie niwelowany przez spadek innego. e są one trudniejsze do odsprzedania.pl Kreator PDF Utworzono 3 April. Poznając dokładnie ich charakterystykę zyskujemy wiedzę na temat nowych i z reguły efektywniejszych sposobów na inwestowanie. Podczas doboru instrumentów bazowych istnieją ró ne modele w konstruowaniu danego koszyka uwzględniające ró ne podejścia do inwestycji i ryzyka. 20:36 . poniewa nie mogą być one zrealizowane przed terminem wykupu obligacji. e pomimo pozornego zbilansowania koszyka ponosilibyśmy stratę wynikającą z zapłaconych premii opcyjnych.uwarunkowane&rdquo. kiedy istnieje du a niepewność co do zachowania się danego instrumentu bazowego w przyszłości. ani eli te o ni szym współczynniku. Opcje egzotyczne są instrumentami. W powy szej sytuacji bardzo trudno byłoby odnieść jakikolwiek zysk. Dlatego najbardziej optymalnym rozwiązaniem jest kiedy wzajemna korelacja będzie oscylować w granicach zera.ipo. Opcje koszykowe jako sposób na dywersyfikację ryzyka Ciekawym rodzajem opcji pozwalającym na dywersyfikację ryzyka są opcje koszykowe. co czyni je nieco bardziej skomplikowanymi i zale nymi od ró nych sytuacji występujących na rynku. co sprawia. Ponadto koszykowe opcje kupna charakteryzujące się większym współczynnikiem korelacji miedzy instrumentami bazowymi są opcjami dro szymi. e opcje współtworzące dany produkt kupowane są z reguły na podobny okres co obligacje i utrzymywane a do terminu wykonania. e są to instrumenty bardziej &bdquo. Dlatego te tak istotne jest. które warunkują realizację opcji z zyskiem. W jednym z nich celem jest jak największe zdywersyfikowanie posiadanego koszyka. co akurat mo e się w najbli szej przyszłości bardzo szybko zmienić. nawet je eli nie zyskały one jeszcze w Polsce du ej popularności. W przypadku opcji egzotycznych jest to o tyle istotniejsze. czyli wybierane są instrumenty jak najmniej skorelowane pomiędzy sobą. poniewa bardzo silna odwrotna zale ność obu instrumentów powodowałaby. e ewentualna negatywna sytuacja występująca na danym rynku nie będzie wpływać istotnie na zachowanie innych instrumentów w koszyku. Przykładem takiego rozwiązania. Są one stosowane zazwyczaj. Mo liwości zastosowań opcji egzotycznych są bardzo szerokie i nie ograniczają się jedynie do wymienionych przykładów. co mo e przyczynić się do uzyskania istotnych korzyści i przewagi nad innymi uczestnikami rynku. Zwiększa to odporność na ryzyko specyficzne dotyczące danego waloru. W takiej sytuacji koszyk opcji mo e zrekompensować straty poniesione na jednym instrumencie bazowym poprzez zyski odniesione na innym. aby inwestor przed zakupem był dobrze poinformowany o wszystkich czynnikach. byłby zakup opcji kupna (long call) na złoto przy równoczesnym zakupie opcji kupna na dolara amerykańskiego. 2012. co powoduje. Taki dobór walorów sprawi. bądź zabezpieczanie naszego kapitału. które nie są z reguły przedmiotem obrotu na rynkach regulowanych.Portal finansowy IPO. Istotne w tym podejściu jest aby wybrane zostały z ró nego rodzaju rynków. Chocia by z tego względu warto jest bli ej zainteresować się opisywanymi instrumentami. http://www. których wynik uzale niony jest od więcej ni od jednego instrumentu bazowego. aczkolwiek nie mo e być to korelacja ujemna. jednak e z drugiej strony zazwyczaj powoduje do uśredniania zysków.