You are on page 1of 7

ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ

1.Να επιβεβαιώσετε ή να απορρίψετε το περιεχόμενο των προτάσεων σημειώνοντας
σωστό ή λάθος:
α) Πιστεύω ότι δε θα αποκαλύψει τίποτε. Είναι πολύ λακωνικός.
β) Πάντα κατορθώνει και μας αποστομώνει. Είναι ετοιμόλογος.
γ) Αυτός ο νεαρός είναι, πράγματι, αυθάδης. Διαρκώς λέει μεγάλα λόγια.
δ) Πιστεύω ότι δε θα αποκαλύψει τίποτε. Είναι πολύ λακωνικός.
ε) Πάντα κατορθώνει και μας αποστομώνει. Είναι ετοιμόλογος.
στ) Αυτός ο νεαρός είναι, πράγματι, αυθάδης. Διαρκώς λέει μεγάλα λόγια.
ζ) Γίνεται τόσο πειστικός με τα επιχειρήματά του, ώστε πάντοτε συμφωνούμε με τη
γνώμη του.
η) Πόσο εχέμυθος ήταν ο παππούς! Μιλούσε τόσο όμορφα που μας γοήτευε.
θ) Όποιος έχει περισσότερες γνώσεις πάνω σε ένα θέμα, έχει το δικαίωμα να μονοπωλεί
το λόγο.
ι) Όταν μιλούν ταυτόχρονα οι συνομιλητές, ο διάλογος γίνεται πιο ενδιαφέρων.
κ) Επιτυχημένος είναι ο διάλογος μόνο όταν στο τέλος οι συνομιλητές συμφωνούν.
λ) Τα έντονα εξωγλωσσικά στοιχεία μπορεί να απόσπάσουν την προσοχή των
συνομιλητών από τα λεγόμενα.
μ) Όταν η σχέση πομπού και δέκτη λειτουργεί αμφίδρομα, ο διάλογος είναι
αποτυχημένος.
2. Να συμπληρώσετε τα κενά στις επόμενες προτάσεις με μία από τις λέξεις:
συνέδριο, συνέλευση, συνεδρίαση, συμβούλιο, σύσκεψη, συνδιάσκεψη, συνομιλία, συζήτηση.
• Η νέα οικονομική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συζητηθεί σε ...........................
κορυφής, στις Βρυξέλλες.
• Τα δεκαπενταμελές μαθητικό ........................................... σε έκτακτη .....................................
του αποφάσισε τη συμμετοχή του σχολείου στις εκδηλώσεις του .ήμου για το
περιβάλλον.
• Στο ετήσιο ........................... της Καρδιολογικής Εταιρείας επισημάνθηκαν οι βλαβερές
συνέπειες του καπνίσματος στη λειτουργία της καρδιάς.

......... άλλα λόγια v) λεπτολόγος ε) αυτός που οφείλει να δώσει λόγο για τις πράξεις του vi) λογοδοσία στ) συντομία στο λόγο.. ..................... • Το δημοκρατικό κλίμα αποτελεί τη θεμελιώδη ................. 3..... γιατί ..... 5................ ........ υποκειμενικός................. των εργαζομένων αναβλήθηκε........Να συμπληρώσετε τα κενά με μία από τις λέξεις: άγονος.... μια και ..... αν νομίζεις ότι μπορεί να μας κοροϊδεύεις συνέχεια»....... διεξοδικός....... αντικειμενικός. ο πιο ψύχραιμος πρότεινε να συναντήσουν απευθείας τον ίδιο το δήμαρχο...• Η γενική .... απόδοση λογαριασμού ii) λογοκλόπος β) ακριβολόγος iii) υπόλογος γ) αυτός που παρουσιάζει τα λεγόμενα του άλλου σαν δικά του iv) ετυμηγορία δ) επανάληψη του ίδιου νοήματος μ....... τότε ο διάλογος είναι ... • Ο υπουργός προσκάλεσε σε . προϋπόθεση.... θα δώσεις λόγο για τις πράξεις σου!) * Τέλος... ως .... • Όταν επιτυγχάνεται η επικοινωνία των συνομιλητών.. (μεγάλο λόγο ξεστόμισες...... μπορεί να ευνοήσει ή να ματαιώσει το διάλογο...... λακωνικότητα vii) βραχυλογία ζ) η εξήγηση της προέλευσης μιας λέξης ................ • Χωρίς τη διάθεση υποχώρησης των ομιλητών ο διάλογος γίνεται ....... πες κανένα λόγο στον Υπουργό... γιατί δεν είχε απαρτία....... λόγος να γίνεται)....... προκειμένου να ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεπειών μιας νέας ενδεχόμενης πλημμύρας..... τα πολλά λόγια είναι φτώχεια.... • Το ήθος των ομιλητών.... (επ..... του είπαν.......... τους αρμόδιους φορείς....... αυτός έχει λόγο εδώ μέσα................................................. (ο λόγος του είναι συμβόλαιο............. προϋπόθεση του διαλόγου......... ο λόγος του είναι συμβόλαιο.............. σίγουρα θα το πραγματοποιήσει........ μεγάλο λόγο ξεστόμισε).. αν τελικά το υποσχεθεί. ατέρμονος. Ενώστε με μία γραμμή τη λέξη με τη σημασία της: i) ταυτολογία α) έκθεση πεπραγμένων.... εποικοδομητικός..Να συμπληρώσετε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις με μία από τις εκφράσεις που βρίσκονται στην παρένθεση: * Ο υπεύθυνος του δήμου για μια ακόμη φορά υποσχέθηκε στους κατοίκους πως θα ασφαλτοστρωθεί ο δρόμος........ * Οι κάτοικοι όμως εξαγριώθηκαν: «Γελιέσαι.............. * Άλλωστε. κατά μείζονα λόγο)........................... . ουδενί λόγω..... (τα πολλά λόγια είναι φτώχεια............ 4...........

........6... β) Έξω από τα καμαρίνια του θεάτρου πολλοί θεατές ....... (αυτόχθων............. Να αντιστοιχίσετε τις λέξεις της στήλης Α...... ανοικοδόμησή) του........................ ώστε η επιλογή σας να ταιριάζει με το ύφος της πρότασης.. (ανακαίνιση. από την κανονική μας πορεία....... Να συμπληρώσετε τα κενά στις επόμενες προτάσεις με μία από τις λέξεις που δίνονται. υποσκελίζω 8................ έχει πλέον ........ κατεδάφισή) του και η .... διαβρωθεί.... (ξεθεμελιωμένο.. εκκρεμής.......... Να φροντίσετε. ανέγερση) στη θέση του μιας νέας οικοδομής.. με ισοδύναμες της στήλης Β. Μας εξυπηρέτησαν σε ό...... (ανέγερσή........... προσεγγίζω δ.............................. (ανακαίνισή...... πατρογονικό)....................................... ντόπιος. συνωστίζομαι.. λοξοδρόμηση) α) Τα έργα που εκτελούνται στην περιοχή επιβάλλουν ............ δ) Το πρόγραμμα πρέπει να τηρηθεί όπως έχει..............παρεισφρέω β.................... κρεμώ 3...... στριμώχνομαι. στ)Πολύτιμο ...... (πατροπαράδοτο. ζυγώνω 2.. Το όψιμο ενδιαφέρον της δημοτικής αρχής δεν μπορεί τελικά να σώσει το παλιό νεοκλασικό κτίσμα από τη(ν) .. παρέκκλιση..... συντήρησή........ κατεδαφιστεί) και το μόνο που απομένει είναι η ............ τρυπώνω 4... Σήμερα...... στις σχέσεις των δύο χωρών.... ανοικοδόμηση..... ανοικοδόμησή.............. ξεκρέμαστος.... Όσο διάστημα παρέμενε .... ώστε να είχαν έγκαιρα αρχίσει οι εργασίες για τη(ν) . ε) Μετά το τέλος των συνομιλιών δύο θέματα παρέμειναν .. Α 1.......... διατηρητέο.................. παραγκωνίζω Β α.......... γ) Καλοί κι ευγενικοί μου φάνηκαν οι . αναρτώ γ................. αναπαλαίωση.................. (διάβρωση......... ετοιμόρροπο)........ συνωστίζομαι ε. (μεταβληθεί σε ερείπια............. που εκφράζουν οικείο ύφος. για να συγχαρούν την πρωταγωνίστρια.. Να συμπληρώσετε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις επιλέγοντας την κατάλ-ληλη λέξη από αυτές που βρίσκονται στην παρένθεση............... που δηλώνουν μεγαλύτερη επισημότητα (δύο λέξεις της στήλης Β δε θα χρησιμοποιηθούν). από τους αρχικούς μας στόχους θα αποβεί εις βάρος της οικονομίας. έρεισμα......... ερείπιο.............. 7. κάτοικοι.......... έπρεπε να είχε χαρακτηριστεί .....τι τους ζητήσαμε............. κατάρρευση)...... στη δύσκολη στιγμή της ζωής του βρήκε τη .... στήριγμα....... Κάθε ...

.. πήρε μετάσταση και τώρα υπηρετεί στην πόλη του... πλεύρισμα........ ζ) Οι αρχαίοι Αθηναίοι διακήρυτταν ότι ήταν .............. των σωστικών συνεργείων στον τόπο του δυστυχήματος έγινε δυνατή μόνο με τη βοήθεια ελικοπτέρου................ 4.... Φέτος ήρθε προσωρινά στο Λύκειο με μετάταξη......... Όμορφο οικόπεδο και με ωραία θέα! ...... (απόσπαση................ σημειώνοντας *Σωστό Λάθος+......... μέσα στο πλήθος και ξέφυγε από τους διώκτες του.... θ) Άνθρωπος χωρίς ηθικά ....... Η ............ στην Αττική.... Απαιτεί ιδιαίτερη δεξιοτεχνία από τον καπετάνιο για να μη δημιουργηθούν δυσάρεστα απρόοπτα.....υστυχώς όμως δεν έχει ..... 3. 2. 9......... η) ..... ε) Ο καθηγητής των μαθηματικών ανήκει στο Γυμνάσιο......... ...... του πλοίου είναι πολύ επικίνδυνη................................ πρόσβαση................ και σύντομα έφυγε...................... α) Ελήφθησαν όλα τα μέτρα για την έγκαιρη μεταφορά των τραυματιών στο νοσοκομείο β) Ευτυχώς........ ι) Μη γνωρίζοντας κανέναν μέσα σ..... 10................. είναι σωστή ή όχι...........συμπαράσταση του φίλου του... στη θάλασσα 5........... δεν είχε κανέναν ενδοιασμό προκειμένου να επιτύχει το σκοπό του. Τα βράχια που ορθώνονται απότομα στην πίσω πλευρά του κάστρο καθιστούσαν πάντοτε αδύνατη την ... εκείνη τη συντροφιά ένιωθε ...... προσπέλαση) 1.... προσέγγιση. των πέντε βουλευτών στο αντίπαλο κόμμα προκάλεσε κυβερνητική κρίση...................... Να αναγνωρίσετε αν η χρήση των υπογραμμισμένων λέξεων..... προσχώρηση. μετακίνηση... Η διαδικασία . Να συμπληρώσετε τα κενά των προτάσεων με μία από τις λέξεις που δίνονται (δύο λέξεις δεν χρησιμοποιούνται).... οι οποίες δηλώνουν αλλαγή θέσης... Η .. γ) Για τη μετακίνηση του σταματημένου αυτοκινήτου χρειάστηκε γερανός δ) Στις άγονες και φτωχές περιοχές παρουσιάζεται έντονο το φαινόμενο της μετανάστευσης των κατοίκων...

όπου αρχίζει ένα όρος 5. Να επιλέξετε τη σωστή σημασία της λέξης. (για κάθε λέξη υπάρχει μόνο μια σωστή απάντηση). Να γράψετε προτάσεις. εμβόλιμος: α) εμβολιασμένος β) χτυπημένος από έμβολο γ) βολικός δ) παρεμβαλλόμενος σε μια κανονική σειρά 3. ένθετος: α) υιοθετημένος β) σε καλή κατάσταση γ) παρατημένος δ) τοποθετημένος μέσα 4. εγκλωβισμένος: α) περιορισμένος σε μικρό χώρο β) με εγκυκλοπαιδική μόρφωση γ) προσαρμοσμένος στο κλίμα μιας περιοχής δ) στολισμένος 6. διαμπερής: α) αυτός που ολοκληρώνει μια αποστολή β) εκείνος που μεταφέρει κάποιον από τη μία όχθη στην άλλη γ) αυτός που διαπερνάται από τη μία άκρη στην άλλη δ) εκείνος που εύκολα εξάγει συμπεράσματα . στις οποίες οι λέξεις θα χρησιμοποιούνται με τις επιλεγμένες σημασίες. ορόσημο: α) σημείο που δείχει τα όρια β) οροσειρά γ) σημείο της οροφής δ) εκεί απ. ένιωθε θλίψη. 1. παρείσακτος: α) όποιος αλλάζει πορεία β) αυτός που εισχωρεί κάπου με πλάγιο τρόπο γ) εκείνος που εισβάλλει πανηγυρικά δ) όποιος απομακρύνεται χωρίς να τον πάρουν είδηση 7. μεταίχμιο: α) αιχμηρό αντικείμενο β) ενδιάμεσο διάστημα ανάμεσα σε δύο στρατούς γ) σημείο που μετέχουν όλοι δ) σημείο που απέχει ίσα από τα άκρα 2. που άφηνε το χωριό ζ) Κάθε χρόνο ζητεί απόσπαση σε κάποιο γραφείο που βρίσκεται πιο κοντά στο σπίτι του 11.στ) Χρόνια ονειρευόταν τη μετάθεση στην πρωτεύουσα και τώρα που ήλθε.

.. Κατά τον γλωσσολόγο Saussure..... διότι η .... διαμόρφωση συμμόρφωση παραμόρφωση αναμόρφωση η υπακοή........ αναδείχνει τις γνήσιες αξίες του λαού και δεν είναι καθόλου αντίθετη με την αξιολογική<<<<<<<<<<και την εκφραστική διαφοροποίηση..........διακρίνεται σε προφορική και γραπτή....... Ο λαϊκισμός........... Και όπως μια εκτέλεση ενός συμφωνικού έργου είναι καλή ή κακή ανάλογα με τη μελέτη και την άσκηση της ορχήστρας....8.... διατήρηοη..... Να συμπληρώσετε τα κενά με τις λέξεις που ακολουθούν (η μία περισσεύει). του........... λαϊκότητα. δεν είναι ταυτόσημοι όροι.. ο φρονιματισμός...... ιδιόλεκτος..... ο σχηματισμός......... η <<<<<<<<<<<<.... διάκριση δικαίωση. αποτελεί<<<<<<<<<< του λαού..................... διαβάθμιση.. η μεταβολή της μορφής προς το χειρότερο 2......... υποκατάσταση του στον ιστορικό του ρόλο και <<<<<<<<<<<<του στο περιθώριο των εξελίξεων.. αποτελεί τις εκτελέσεις της από τις διάφορες ορχήστρες..................... Η <<<<<<<<<<....... υποβάθμιση.... εξαπάτηση............ διάτρητος: α) αυτός που πρέπει να διατηρηθεί β) διασκορπισμένος γ) τρυπημένος πέρα ως πέρα δ) γεμάτος στίγματα ΓΛΩΣΣΑ 1. Κάθε άτομο χρησιμοποιώντας με το δικό του τρόπο τον κώδικα αυτό παρουσιάζει μια προσωπική πλευρά της ... η πρόσδοση νέας μορφής..... η απόκτηση μορφής και σχήματος.είναι κάλπικος και νοθευτής του λαϊκού πνεύματος. Η . ικανότητα λόγου....... καθώς η πρώτη αναφέρεται στο λόγο της γλωσσικής κοινότητας συνολικά....... έτσι και η ...Να αντιστοιχίσετε τις παρακάτω λέξεις με τη σημασία τους.. είναι ένας κώδικας επικοινωνίας τον οποίο τα μέλη μιας γλωσσικής κοινότητας μαθαίνουν από τη βρεφική τους ηλικία...... που ονομάζεται . 3... κατά τον ίδιο..... Η λαϊκότητα είναι λοιπόν...... νέου σχήματος.... πολιτιστική<<<<<<<<<. ενώ η δεύτερη αποτελεί τον ατομικό λόγο καθενός..........του. αντίθετα. Αντίθετα ο λαϊκισμός ισοπεδώνει την έκφραση προς τα κάτω και εχθρεύεται κάθε<<<<<<<<<<.. ... Η . του καθενός μπορεί να βελτιωθεί ή να υποβαθμιστεί στο βαθμό που καλλιεργεί ο ίδιος το γραπτό και προφορικό λόγο....... ............. και ο ιδιαίτερος τρόπος με τον οποίο εκφράζεται και διαμορφώνει την ... Να συμπληρώσετε τα κενά των προτάσεων με τις λέξεις : γλώσσα.... ομιλία (μία λέξη δεν θα χρησιμοποιηθεί). και .του λαού και η ανύψωση του σε καθοριστικό παράγοντα της ιστορίας του. η προσαρμογή σε μια κατάσταση. διαφοροποίηοη... η διάπλαση................. μοιάζει με μια μουσική συμφωνία. έκφραση.... ενώ η .........

3. Η γλώσσα μοιάζει με ένα λεξικό του οποίου αντίτυπα χρησιμοποιεί κάθε μέλος της γλωσσικής κοινότητας 4.4. Ο γλωσσικός κώδικας χρησιμοποιείται μόνο στη λήψη μηνυμάτων. β) Έξω γρήγορα! γ) Θα μπορούσατε να περιμένετε στην αίθουσα αναμονής. Η ιδιόλεκτος ενός ομιλητή δεν μπορεί να βελτιωθεί. 6. δεν είναι αίθουσα αναμονής. μας εμποδίζετε στη δουλειά μας. 5. Να κλιμακώσετε τις ακόλουθες προτάσεις σύμφωνα με το βαθμό ευγενείας που εκφράζουν. σημειώνοντας τους αντίστοιχους αριθμούς (1 έως 5) στα οικεία πλαίσια και αρχίζοντας από την πιο ευγενική διατύπωση. Ο προφορικός λόγος σήμερα δεν θεωρείται κατώτερος από τον γραπτό 5. 2. ε) Κύριε. Ομιλία είναι ο τρόπος με τον οποίο κάθε άτομο χρησιμοποιεί το γλωσσικό κώδικα. . δ) Εδώ είναι γραφείο. Η γλώσσα διακρίνεται σε προφορική και γραπτή. περάστε έξω. Να χαρακτηρίσετε τις παρακάτω προτάσεις αν είναι σωστές (Σ) ή λανθασμένες (Λ). α) Παρακαλώ. 1.