You are on page 1of 28

Nr 1 (2) 2012

INFORMATOR BEZPATNY

T osia

Profesor Mioci
s.8-11

www.mhd.org.pl

y, e ujem ada m infor uR ci 012 rok hwa do ia 2 a lk r tn a Uc nia Z wie iu 4 kwie a podj wyrae e i e w w dn ta Krako sprawi ytkowan w s Mia I/543/12 nie w u trybie I w da nr XL y na od na 99 lat a rzecz zgod eczyste owym n cjum dla j i e rg wi Hosp rzeta owan bezp olskiego ie zabud j przy a ne op ow Ma w Krak i, pooo sprzed ci az sn c Dzie uchomo dnocze nego wr nier owej z je j pooo fikaty od t boni a nie dm nych ul. O dynku n iem 90% pat rocz tego s bu zielen ty i o u. eczy z ud szej opa wania wi budynk w pierw u uytko day w/ ze tu z ty eny spr c oraz

DLACZEGO CENTRUM OPIEKI


WYRCZAJCEJ

JEST POTRZEBNE?

Ile mona wytrwa sypiajc po 3 godziny na dob? To pytanie prdzej czy pniej zadaje sobie kady z rodzicw opiekujcych si nieuleczalnie chorym dzieckiem. Lekarze z Hospicjum te maj wiadomo, e jeli rodzic nie odpocznie sam bdzie wymaga opieki. Dlatego narodzi si pomys budowy Centrum Opieki Wyrczajcej.

Opieka wyrczajca ten sucho brzmicy termin oznacza caodobow, fachow opiek nad nieuleczalnie lub przewlekle chorym dzieckiem, poza jego miejscem zamieszkania, realizowan przez przeszkolony personel hospicjum domowego. Na co dzie. W domu rodzinnym, dyur przy ku maego pacjenta na zmian sprawuj jego rodzice.. Trzeba mie wiadomo, e nieuleczalna choroba to problem nie tylko samego pacjenta, ale caego domu. Wszystkie sprawy, cay ukad dnia, cae niemal ycie podporzdkowane jest rytmowi, ktry wyznacza choroba. W rodzinach, gdzie u boku chorego pacjenta wzrasta jego rodzestwo sytuacja jest bardziej skomplikowana, bo choroba brata czy siostry oznacza, e rodzice musz skupi si czasem tylko na jednym dziecku. Nikogo z nas ycie nie przygotowao na cikie chwile i nie kady w jednakowy sposb umie radzi sobie z trudnociami. Dlatego w kadej z rodzin, ktra opiekuje si nieuleczalnie chorym dzieckiem zdarzaj si chwile zaamania a czsto dugotrwae kryzysy, ktre w najgorszych razach prowadz do rozpadu maestw, zaama nerwowych czy wywouj choroby na tle psychosomatycznym. Jak temu zapobiec? Nie zawsze pomaga rozmowa z psychologiem czy wizyty specjalistw sprawujcych opiek nad dzieckiem. Czasami potrzeba czego wicej. Chwili oddechu, pauzy w yciu. Idea Centrum Opieki Wyrczajcej to odpowied na potrzeby rodzin nieuleczalnie chorych dzieci. Centrum ma w sobie czy siedzib specjalistycznych przychodni, integracyjnego przedszkola, a take spenia rol "luzy", w ktrej rodzice maych pacjentw po wypisaniu ich ze szpitala bd mogli nauczy si waciwej opieki nad nimi. miejsce, gdzie dziecko przez dwa tygodnie bdzie mogo zosta pod pen, caodobow opiek specjalistw. W tym czasie rodzice bd mogli zamkn odkadane na pniej sprawy, pokona kryzys, czy przystosowa mieszkanie do tego by dalej penio rol domowego hospicjum. Centrum jest potrzebne przede wszystkim maym pacjentom, dla ktrych ich rodzice to jedyna szansa na dalsze, wymarzone, zdrowe ycie. Specjalistyczna opieka lekarska to poowa sukcesu. Czasami umiech na twarzy mamy czy taty potrafi dokona wicej ni skomplikowana rehabilitacja. Ale nie zawsze rodzice maj si na umiech zmagajc si z codziennymi problemami. Centrum ma przywrci ten umiech i da szans nieuleczalnie chorym dzieciom na normalne ycie. Lek. med. Krzysztof Nawrocki Szef medyczny Maopolskiego Hospicjum dla Dzieci

03
Informator bezpatny Nr 1 (2) 2012

Spis tresci

Wydawca: Maopolskie Hospicjum dla Dzieci w Krakowie Organizacja Poytku Publicznego ul. Czerwonego Kapturka 10 31-711 Krakw KRS 0000249071 NIP 6782972883 REGON 120197627 Biuro MHD i adres Redakcji: os. Na Skarpie 66, 31-913 Krakw (budynek Szpitala im. Stefana eromskiego) tel./fax 12 643 72 21 Numery kont dla wpat darowizn: Nr konta zotwkowego: PKO BP: 40 1020 2892 0000 5702 0179 5541 Tytuem: DAROWIZNA NA CELE STATUTOWE MHD Nr konta walutowego dla wpat w Euro: PKO BP: PL 96 1020 2892 0000 5602 0398 4648 Kod Swift-BIC BPKOPLPW Tytuem: DAROWIZNA NA CELE STATUTOWE MHD Rada patronacka: ks. bp Jan Zajc - Przewodniczcy prof. Krzystof Penderecki red. Leszek Mazan Rada fundacji: Krystian Wielgus - Przewodniczcy Andrzej Stpie Zarzd: Anna Nawrocka - prezes Wojciech Glac - wiceprezes Redaktor wydania: Berenika Dziadkowiec Kontakt z redakcj: redakcja@mhd.org.pl Skad i opracowanie graficzne: Pawe Kdzierski - tel. 660 667 320

4 - Patron Hospicjum 6 - HosNews 8 - Tosia - profesor mioci 12- Porozmawiajmy o cierpieniu 13 - Wolontariat dodaje nam skrzyde 14 - Nasza ambasadorka - Julia Rosnowska 17 - wita z MHD 18 - Wspomnienie 20 - Okiem psychologa 22 - Medyczny punkt widzenia 23 - Nasze inicjatywy 26 - Listy do redakcji

Berenika Dziadkowiec redaktor wydania

Drodzy Czytelnicy!
Oddajemy w Wasze rce ju drugi numer naszego Informatora. Mamy nadziej, e take ten numer przypadnie Wam do gustu. Tym razem chcemy Wam przybliy dwie z naszych podopiecznych Tosie i Julci. Mamy nadziej, e ich historie przybli Wam nasz prac. Nasze dziaania to nie tylko opieka medyczna nad chorymi dziemi. Dbamy o rodzestwo naszych maluchw, o sfer duchow caych rodzin, a take rozrywk i wiele innych dziedzin ycia. W tym numerze przedstawiamy kilka naszych inicjatyw, jednak zachcamy do regularnego ledzenia, tego co robimy na stronie www.mhd.org.pl. Dzikujemy za wszystkie e-maile i wiadomoci, ktre przyszy do naszej redakcji po wydaniu ostatniego numeru. Zapraszamy do kontaktowania si, jeli macie Pastwo jakie pytania lub proby: redakcja@mhd.org.pl.

Maopolskie Hospicjum dla Dzieci jest tytuem prasowym wpisanym przez Sd Okrgowy w Krakowie do rejestru dziennikw i czasopism pod numerem Ns. Rej. Pr. 199/11.

ycz miej lektury


3

Patron Hospicjum
04
Biskup Jan Zajc jest jednym z czonkw Rady Patronackiej naszego Hospicjum. Wspiera nas w naszych deniach i umacnia nasze dziaania sowem, czynem i modlitw. Biskup Jan zgodzi si na rozmow z nami o witach Wielkanocnych, o yciu, mierci i mioci.

Mio
Czym powinny by dla nas, chrzecijan, wita Wielkanocne?

cierpliwa jest
z Biskupem Janem Zajcem rozmawia Berenika Dziadkowiec
Od stou eucharystycznego idziemy do stou witecznego w naszych domach. Dzielmy si powiconymi potrawami na znak wzajemnego pojednania, przebaczenia i pokoju. yczenia i wzajemna modlitwa umacniaj wzajemnie wizy mioci. Oto jest dzie, ktry da nam Pan! Radujmy si i weselmy si w nim Tak o Wielkanocy mwi wszyscy chrzecijanie. To jest nasze zawoanie. Wierzymy, ze jest to czas spotW jaki sposb przey wita kania z Panem Jezusem, tak, eby nie byy jak kady ktry przychodzi do nas Prosta wiara dziecka inny dzie w roku? niosc nam dar pokoju cierpicego przemwia do i zwycistwa nad mierci Drog, ktra prowadzi do ramnie bardziej ni wiele i szatanem. Zmartwychdosnego przeywania wit wstay Pan przychodzi do nas wielkanocnych jest czas przemyle teologicznych. w Komunii witej. czy nas Wielkiego Postu z rekowszystkich ze sob dajc lekcjami, ze spowiedzi nam udzia w Jego yciu i z modlitw pasyjn. JaBoym. Mamy udzia w Chwale Jego zmartwychmuna wielkopostna pomaga nam w otwarciu wstania. To jest rdem naszej radoci. na potrzeby drugiego czowieka, materialne piewajmy Alleluja! chwalmy Pana za i duchowe. przeszo, w ktrej zostalimy odkupieni przez Tak otwieraj si nasze serca dla przyJego mk i mier na krzyu; chodzcego Jezusa Zmartwychwstaego. WChwalmy Pana za teraniejszo ubogacania czenie si w liturgi Wigilii paschalnej prowadzi nas mioci miosiern; do owocnego i radosnego spotkania z Panem Dzikujmy za otwarcie naszych horyJezusem. Przygotowanie stou witecznego zontw przyszego ycia wiecznego w niebie. w rodzinie, wsplne niadanie po Rezurekcji, To jest powodem naszego weselmy si!. stanie si rdem radoci, ktra bdzie proRado ze spotkania z Panem Jezusem mieniowa na czas powitecznej codziennoci. przejawiamy w naszych rodzinach i wsplnotach.

Pan Jezus umar dla naszego zbawienia. Ludzie czsto pytaj: ale dlaczego umieraj tak mae, niewinne dzieci?. Czy Ksidz Biskup jako to sobie tumaczy i czy mgby si podzieli tym z naszymi czytelnikami? Aby rozstrzygn ten problem, potrzeba gbokiej refleksji poczonej z modlitw o wiato Boe. Po kilkudziesiciu latach zmagania si z zagadnieniem umierania maych i niewinnych dzieci, z pomoc przysza mi umierajca kilkuletnia dziewczynka. Z relacji kapelana szpitala dziecicego i potwierdzonej przez matk tego dziecka na kilka dni przed mierci, ciko chora widzc zapakan matk powiedziaa: Mamo, nie pacz! Ja odchodz, ale id do nieba!. Prosta wiara dziecka cierpicego przemwia do mnie bardziej ni wiele przemyle teologicznych. Pan Jezus, ktry wzi na siebie cierpienia wszystkich ludzi, odda ycie na krzyu dla naszego zbawienia, otworzy nam niebo przez swoj mier i zmartwychwstanie. Tak prowadzi nas do Domu Ojca wedug Boych planw. Obymy tylko, Boe plany odkryli, jak tamta dziewczynka, ktra jest ju w niebie. Wiara, nadzieja i mio. Z pord nich najwaniejsza jest dla Ksidza Biskupa? Tym razem opieram si na dorosym Apostole Pawle. To on mnie przekonuje, e: Teraz wic trwaj wiara, nadzieja i mio te trzy: z nich za najwiksza jest mio (List do Koryntian). Poniewa: mwienie jzykami bez mioci to mied brzczca dar prorokowania i bogata wiedza, ogromna wiara przenoszca gr bez mioci, to nico jamuna obfita, zapracowanie si do ostatniego tchu bez mioci, to aden poytek Dlatego mio jest najwaniejsza. Aposto poucza: Mio wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, we wszystkim pokada nadziej, wszystko przetrzyma mio nigdy nie ustaje a do ostatecznego zobaczenia Mioci Nieskoczonej twarz w twarz w niebie! Dobra jest wiedza, ale z mioci, ktra nie szuka poklasku. Konieczna jest wiara, ale z mioci, ktra nie unosi si pych. Potrzebna jest jamuna, ale z mioci,

ktra nie szuka swego. Oczekiwane jest oddanie siebie na sub czowiekowi, ale z mioci, ktra cierpliwa i askawa jest Takiej najwaniejszej mioci oczekuje od nas sam Jezus i On obecny w drugim czowieku. Takiej mioci ycz i o tak Mio Zmartwychwstaego Pana prosz, dla caej Rodziny Maopolskiego Hospicjum dla Dzieci.

Aposto poucza

Mio wszystko znosi, wszystkiemu wierzy, we wszystkim pokada nadziej, wszystko przetrzyma mio nigdy nie ustaje a do ostatecznego zobaczenia Mioci Nieskoczonej twarz w twarz w niebie! Dobra jest wiedza, ale z mioci, ktra nie szuka poklasku. Konieczna jest wiara, ale z mioci, ktra nie unosi si pych. Potrzebna jest jamuna, ale z mioci, ktra nie szuka swego. Oczekiwane jest oddanie siebie na sub czowiekowi, ale z mioci, ktra cierpliwa i askawa jest

HosNews
06-07

Kolejne szkolenie

dla Kijowskiego Hospicjum dla Dzieci

W dniach 17-19 lutego 2012 roku ju po raz szsty gocilimy w Krakowie przedstawicieli Kijowskiego Hospicjum dla Dzieci, ktrzy od blisko roku opiekuj si nieuleczalnie chorymi dziemi w Kijowie, bdc pierwszym i jedynym orodkiem domowej opieki paliatywnej na Ukrainie. KHD dziaa opierajc si na standardach dziaania i zasadach organizacji wzorowanych na naszym Hospicjum. Mamy nadziej, e ju niedugo na Ukrainie i w innych krajach dawnego ZSRR bd mogy powstawa kolejne domowe hospicja dla dzieci. Jeeli uda nam si stworzy w Krakowie Midzynarodowe Centrum Szkoleniowe Opieki Paliatywnej nad Dziemi, bdzie to zdecydowanie atwiejsze!

Koncert RETRO-SONG, czyli muzyczna podrz w dwudziestolecie


17 lutego 2012 roku w krakowskim Klubie 2 Korpusu Zmechanizowanego wolontariusze i przyjaciele MHD zagrali koncert Retro-song, czyli najwiksze szlagiery okresu dwudziestolecia. By to, kolejny ju raz, koncert w caoci przygotowany przez naszych wolontariuszy. Wszystkie piosenki zabrzmiay w aranacjach Tomasza Drabika, ktry jak zawsze sprawowa piecz nad ca muzyczn czci przedsiwzicia. Kocowa owacja na stojco wydawaa si nie mie koca.

Koncert Koledy dla Najmniejszych


14 stycznia 2012 w krakowskim kociele oo. Redemptorystw Na grce ju po raz czwarty odby si charytatywny koncert Koldy dla Najmniejszych. Podczas tegorocznego koncertu wystpili dla publicznoci, szczelnie wypeniajcej koci, m.in. Konrad Mastyo, Sylwia Buchalska, Roksana Lewak, Chr Jaszczwry i inni.

Ambasadorzy Maopolskiego Hospicjum dla Dzieci


Z wielk radoci informujemy, e powikszyo si grono Ambasadorw Maopolskiego Hospicjum dla Dzieci. Do Renaty Przemyk, ktra jest nasz Ambasadork od 2010 roku (wywiad w numerze 1 (1) MHD), doczyli znakomici aktorzy: Joanna Koroniewska, Julia Rosnowska i Krystian Wieczorek.

Kim s Ambasadorzy Maopolskiego Hospicjum dla Dzieci?


To osoby o wielkich sercach, dla ktrych najwaniejsze jest dobro Maych Pacjentw i ich rodzin. Nasi Ambasadorzy w tym roku wzili udzia w realizacji kampanii informacyjnej Pom budowa, wspierajc ide budowy w Krakowie Centrum Opieki Wyrczajcej dla Dzieci. Krystian Wieczorek wystpi w spocie kampanii wsplnie naszym podopiecznym Michaem, jego ukochanym bratem bliniakiem Makiem i ich mam Regin. Joanna Koroniewska nagraa spot kampanii wsplnie z 14-letni Ani, jej mam Krystyn i ca rodzin. Julia Rosnowska wystpia w spocie z nasz ma Gabrysi, dla ktrej by to debiut telewizyjny, ale bardzo udany! Wszyscy nasi Ambasadorzy nagrali take spotu radiowe, ktre emitowane s w kilku rozgoniach radiowych. Nasze spoty mona zobaczy na stronie www.pomozbudowac.pl

Max Dudhia
prezes firmy Maylane Polska

My ju pomagamy budowa!
Max Dudhia jest prezesem firmy Maylane Polska, ktra jako pierwsza wczya si w akcj Pom Budowa. Inicjatywa ta ma na celu wesprze budow Centrum Pomocy Wyrczajcej w Krakowie. Akcja rozpocza si ju w dwch krakowskich restauracjach - The Piano Rouge i Stalowe Magnolie. Max Dudhia opowiedzia nam jak jego firma wspiera inicjatyw budowy i dlaczego jest to wane i potrzebne.

W jaki sposb pomagacie Maopolskiemu Hospicjum dla Dzieci w akcji Pom Budowa? W naszej restauracji na Rynku Gwnym w Krakowie do kadego rachunku dopisujemy, za zgod klientw, zotwk na wsparcie Maopolskiego Hospicjum dla Dzieci. Do kadej zebranej zotwki my dodajemy drug od siebie. Dodatkowo informujemy klientw o dziaaniach Hospicjum i akcji Pom Budowa oraz o moliwoci oddania 1% rwnie na ten cel. W ten sposb nasi klienci pomagajc, czuj si czci caego projektu. Dlaczego wybralicie nasze Hospicjum? W naszych planach biznesowych zawsze byo zajcie si dziaalnoci charytatywn. Poniewa sukces w biznesie to rwnie pewnego rodzaju odpowiedzialno spoeczna. Wiele instytucji potrzebuje wci wsparcia, ktrego rzd nie jest im w stanie zapewni, z braku wystarczajcych funduszy. Dlatego to zadanie naley do ludzi takich jak my. Musimy robi to, co ley w naszej mocy. Kiedy widziaem billboard informujcy o Maopolskim Hospicjum dla Dzieci, bardzo mnie wzruszy i pozosta w pamici. Wedug mnie nie ma na tym wiecie wikszej tragedii ni strata wasnego dziecka. Wic jeli jest moliwo, aby to chore dziecko byo z nami koca, by uatwi te chwile dla niego i dla rodziny, by w jakimkolwiek uamku pomc, to jest to dla nas ogromnie wane. Rozmawiaa Berenika Dziadkowiec
7

Nasi podopieczni
08-11

T osia
8

Profesor Mioci

Tosia objta opiek Maopolskiego Hospicjum dla Dzieci od 20 stycznia 2010 roku

Nasza wspaniaa creczka. Wyczekiwana, pierwsza, ukochana

Antonina, Tosia,Tosiaczek, Tosiek,Tosiulka


Cia przebiegaa bez problemw, dobrze si czuam, wietnie wygldaam, z dum paradowaam z Lokatorem. Nasza przyja do szybko przerodzia si w mio, dugie rozmowy, wsplne spacery, plany. Cudowny czas! Sumiennie wykonywaam wszelkie zlecone badania. Nigdy nie zapomn jak pierwszy raz usyszelimy bijce serce Lokatora. Magia. Puk, puk-jeste tam, wiem! Pakaam ze szczcia. Bijce serduszko, takie malekie, jest we mnie. Nawet nie staram si ogarn tego cudu, bo jak dla mnie cia to cud, to dar, to motyle w brzuchu. Dziewi miesicy zleciao bardzo szybko, troszk za szybko. Przez ten czas uczyam si bycia Mam, przez wielkie M. Rozmylaam, przewidywaam, podpatrywaam, pakaam, miaam si, czekaam, ale te baam si porodu. Czasem prosiam Anioy o zdrowie dla Lokatora, mimo zapewnie lekarzy, e mieszkaniec mojego brzuszka ma si dobrze. 03.12.2009 pord. Byo cakiem znonie. Rodzilimy razem z mem. Chcielimy powita Lokatora oboje. A ja czuam si pewniej z Wojtkiem. Pomaga, wspiera, dodawa si rodzi ze mn. I da rad w 100%, za co jestem mu niezmiernie wdziczna. O 16.15 powitalimy nasz creczk Antonin! Waga 2360gram, dugo 48cm. Malekie cudo, takie pikne nasza

a dla nas Rumburaczek!

Kruszynka. Troszk nieporadnie, wziam J w ramiona, ucaowaam. Wojtek zrobi kilka zdj. Za chwilk zabrano Tosiulk do inkubatora, mwic nam, e jest mniejsza i troszk si musi dogrza. Ja te wrciam do Sali, wysaam kilka smsw do najbliszych z dobrymi wiadomociami. Bylimy u Tosieki, leaa sobie taka spokojna, dotykaam jej ciaka, nek, rczek- ona jest nasza, caa jest nasza! Chcielimy si dowiedzie o stan zdrowia Tosieki. Po kilku godzinach, pani doktor poinformowaa nas, e podejrzewaj u Tosi chorob genetyczn. Powiedziaa, e trzeba wykona badania genetyczne, a krew ju zostaa wysana. Musielimy czeka. Pani doktor powiedziaa, e nie jest dobrze, bo choroba ta jest chorob mierteln Wtedy tam, na korytarzu, stojc obok Wojtka i mojej mamy, co we mnie zgaso, co uleciao i ju nie wrcio do dzisiejszego dnia. Nie ma sw na okrelenie tego, co czuam Pustka? Lk? Niepewno? al? Dlaczego Tosia, ta pikna, ta nasza, ta, z ktra tyle mielimy planw, tyle marze, ta, co miaa mie warkocze zaplataneChciaam uciec ze szpitala, nie mogam patrze na rado innych rodzicw, ktrych mijaam na korytarzu. Ale musiaam by, bo przecie jestem Mam. Wojtek by cay czas ze mn, nocowa w szpitalu. Nastpnego dnia ochrzcilimy Tosiulk. Trzymaa j, a chrzciy j moje zy

Tosia zostaa przewieziona na oddzia sekrety. Kiedy kto bliski naszej rodzinki nazwa patologii noworodkw. Powrt do domu bez niej Tosi Profesorem Mioci co w tym jest, zamknam w sercu, w szufladzie, do ktrej klucz na paradoksalnie dziki Tosi my, rodzice, dotykamy wieki si zapodzia. Wojtek zoy eczko i wzek, innego rodzicielstwa, nie oceniam tego, po prostu reszta czekaa, cho nadziei nie dawano nam jest inne, by moe gbsze, na pewno rzadkie, praktycznie wcale. Jedzilimy do Tosi codziennie, a moe raczej wyjtkowe, moe jestemy wybrani? tulilimy, karmilimy, caowalimy, kochalimy Spotkao nas co niecodziennego i wiem, e duo najmocniej jak si da i nic nie wiedzielimy. Po trzeba, ogromu pracy woy w to, eby nada temu kilku dniach, badania potwierdziy diagnoz: sens, eby al i bunt zszed na drugi plan, eby nie Zesp Edwardsa. rda na temat tej choroby nie zboczy z drogi, eby nie zatraci si w pretensjach podaj dobrych wieci. Oto i w oczekiwaniach. Choroba mier, ktrej zawsze si naszego dziecka to by te test ...WIEM, E DUO TRZEBA, OGROMU baam i obawiaam w stoprzyjani. Niestety nie wszysPRACY WOY W TO, EBY NADA sunku do moich bliskich, cy z naszych znajomych i blisTEMU SENS, EBY AL I BUNT e przyjdzie za wczenie, kich porodzili sobie z chorob ZSZED NA DRUGI PLAN, EBY NIE pojawia si. Ironia losu. Tosi. Ale nie mamy do nich ZBOCZY Z DROGI, EBY NIE Czytaam, suchaam ale alu, cho czasem co zakuje ZATRACI SI W PRETENSJACH jak si przygotowa, jak da w rodku. Z drugiej jednak I W OCZEKIWANIACH pozwolenie strony pojawio si tyle innych Na pocztku naludzi, ktrzy s z nami i trwaj szej drogi mylelimy, e przy nas yjc wasnym jestemy w stanie oszuka chorob. Moe jaka yciem, nie zapominaj o naszej Tosi. Za co jestemy operacja, a moe kto nam co podpowie, wskae im bardzo wdziczni. co i gdzie zrobi. Niestety, na operacje nie byo i nie Uwielbiamy poranki, kiedy Tosia si budzi ma szans. Ciko nam byo i jest zaakceptowa i opowiada. Gada wtedy pen piersi, nasz ycie Tosi w chorobie. Bo kady rodzic, zrobi osobisty ranny Ptaszek. Ma najpikniejszy wszystko dla ratowania ycia swojego dziecka umiech i bardzo mdre oczy, w ktrych nigdy nie Tosia jest rehabilitowana, co nawet jej si chcielibymy zobaczy cierpienia. Wierzymy podoba. Robi postpy. Maymi kroczkami dzielnie w Tosiuli si, wierzymy w dobre Anioy, wierzymy maszeruje do przodu. Uczy nas kadego dnia e wszystko co nas spotyka ma cel. I cho to dziwnie pokory, cierpliwoci, a przede szystkim mioci. To zabrzmi, ale wierzymy, e choroba Tosi rwnie ten ona wskazuje kierunki, bo jestemy z ni i dla niej cel ma. Jaki? Kiedy nasza creczka sama nam o tym ju na zawsze. Walczymy. Czasem nawet udaje nam powie, a my si t wiadomoci podzielimy si zapomnie o wyroku i modlimy si, eby by on odroczony na jak najduszy czas. A moe stanie si cud? Jednak najmniejszy katar, gorczka, kaszel Olga i Wojtek budz lk, eby nic si nie podziao zego. Tosia ma Rodzice Antosi obecnie ponad 2 latka udaje si czasem na chwilk zapomnie o najgorszym. Wtedy jest fajnie, patrz na Ni, gadamy, mamy swoje babskie

Wsplna zabawa
Zabawa z Tosi to sama przyjemno. Kiedy tylko pojawi si u niej w domu, ona wita mnie szerokim umiechem i wielkim zapaem. Najbardziej lubimy bawi si na dywanie kolorowymi grzechotkami oraz piewajcymi zwierztkami. Tosia chtnie te sucha najpikniejszych polskich bajek i uwielbia bajk o piszczcej Krwce Karolince oraz Reniferze, ktry ratuje wita. To wszystko sprawia jej tyle radoci. Jej najwiksz uwag skupia niebieski, piewajcy kotek, ktry wisi tu nad jej fotelikiem. Lubi na niego patrze i si nim bawi. Duym zainteresowaniem Tosi cieszy si te pszczka, ktra posiada rne mieszne funkcje: krci si, mieje si, wieci si i wydaje rne ciekawe odgosy. A Tosia zawsze tak samo si cieszy, kiedy pszczka robi co zabawnego. Lubimy te bawi si jedcym i piewajcym, maym, tym lwem z kolorowymi figurami. Do jednych z ulubionych zabawek Tosi naley bez wtpienia gra na cymbakach i pianinie. Antosia lubi bawi si z kim, ale rwnie doskonale radzi sobie oczywicie bez adnej pomocy. Czas wsplnie spdzony przynosi mi mnstwo przyjemnoci i ciepa, rwnie daje duo radoci Tosi.

Aneta Ba wolontariuszka Maopolskiego Hospicjum dla Dzieci

10

Janina Woniczka Pielgniarka Maopolskiego Hospicjum dla Dzieci

Opieka nad Tosi

Dopki trwa ycie Dopty modli si trzeba O zdrowie i nie zgodzi si Z wol przypisan Tobie Dopty trwa ycie Jeszcze piew ptakw Porannych usysze Dopty trwa ycie zy obetrze na krtko ukradkiem I mie w sobie tyle mioci Nie tylko o wicie Dopty trwa ycie A nawet, gdy przemija ycie Janina

11

Porozmawiajmy

o. Tomasz Bzyk ychowicz ofm Duszpasterz MHD

o cierpieniu
12

Miejcie nadziej!...
Czym jest nadzieja? Dlaczego jest niezomna i dlaczego umiera ostatnia? w. Pawe w Hymnie o mioci ponad ni stawia Mio. Jednak to wanie nadzieja pozwala czowiekowi przetrwa chwile, w ktrej mio si skoczy, zaczyna gasn albo nagle zostanie brutalnie wyrwany jej obiekt z naszego ycia. Nadzieja. To ona pozwalaa przetrwa czas rozpaczy, zaamania, cierpienia i pewnie najgorszej z nich wszystkich - bezsilnoci, kiedy czowiek patrzy na cierpienie i nie moe nic zrobi a mio nie pozwala mu odwrci wzroku. Miejcie nadziej!... Nie t lich, marn Co rdze sprchniay w wty kwiat ubiera, Lecz t niezomn, ktra tkwi jak ziarno Przyszych powice w duszy bohatera. Napisa Adam Asnyk, czy wic nadziej mona w sobie wyhodowa? Moe to wanie ta wiara i mio, ktre wypeniaj nasze ycie i pozwalaj si nam spenia jako istotom ludzkim, podobnych do Boga i niejako zakorzeniaj si w naszej duszy wydaj wanie to ziarno, ktre kiedy wyda owoc nadziei, w trudnych chwilach? Przecie jeli Koci uparcie stawia te trzy cnoty zawsze razem, to przecie musi by miedzy nimi jaka zaleno, symbioza. W takim razie czy mio sama w sobie jest swoistym, duchowym perpetum mobile, ktre karmi si wydanymi przez siebie owocami? Wiara i mio przygotowuj czowieka na przysze cierpienie, otaczaj go swoistym duchowym pancerzem a nadzieja nie pozwala mu si zaama, kiedy bl ju nadejdzie. Im wicej w czowieku wiary i mioci tym jego nadzieja bdzie bardziej niezomna. Tym mocniej zakiekuje ziarno w piersi bohatera, tylko czy nadzieja czyni z nas bohaterw?
12

Nadzieja w codziennoci Zwykli ludzie w zwykych domach codziennie walcz o ycie. Bez broni, bez rozkazw i dowdcy. W zanadrzu nios tylko nadziej wyhodowan z mioci, czasem rwnie z wiary Tak! To bohaterowie. Bohaterowie kadej kolejnej godziny, minuty i sekundy, w czasie ktrej ycie nadal trwa, bez wzgldu na bl i cierpienie, zostaje obroniona kolejna chwila egzystencji czowieka. Zostaje ob.roniona, poniewa jej obrocy nie stracili nadziei, pomimo tego, e nie wiedzieli jakiego blu bd musieli dowiadczy i jakiego powicenia dokona. A po wygranej walce nie dostaj orderu i nikt nie pisze w gazecie o tych dziesitkach, setkach tysicach, milionach zwykych ludzi w zwykych domach, ktrych nadzieja nigdy nie zgasa. Zostaje tylko mio i rado z ocalonego istnienia. Ale przecie Bg wanie tych zwykych ludzi pokocha niezwyka mioci. A ludzie? Oni czasem trac wiar w Chrystusa, ale Chrystus nigdy nie straci wiary w czowieka. W jego dobro, powicenia, wiar, nadziej i mio. Nigdy nie przesta go kocha. A czy Bg nie jest smutny, kiedy tracimy nadziej? Moe wtedy, razem z nadziej, czowiek przekrela wiar i mio, przekrela Boga A Jan Pawe II powiedzia 10 czerwca 1979 roku na Krakowskich Boniach: Musicie by mocni moc nadziei,ktra przynosi pen rado ycia i nie dozwala zasmuca Ducha witego! Czyli Boga jednak mona zasmuci. I to niekoniecznie przez grzech w najczciej znanym tego sowa znaczeniu. eby Chrystus by smutny wystarczy straci nadziej. Wystarczy? To najpodlejszy stan, w jaki czowiek moe si wpdzi sam lub zosta w niego wpdzony. Bez nadziei nie ma mioci, radoci, to ju nie ycie, bardziej wegetacja.

Czas witecznej nadziei Zbliaj si wita Wielkanocne, ktre opieraj si przede wszystkim na nadziei i umacniaj j w kadym z nas. Zmartwychwstay Chrystus obdarza nas nadziej, w to, e kiedy wszyscy poczymy si z Nim, e bdziemy zbawieni. Dlatego zaufajmy Mu i ofiarujmy siebie, przepenieni Jego nadziej. Bo przecie W Tobie wic, Panie Boe, pokadam ca nadziej, w Tobie moja ucieczka; Tobie polecam moje utrapienia i ble, gdy poza Tob nic nie jest pewne ani stae. Nie pomog mi bowiem liczni przyjaciele, nie poratuj moni pomocnicy, nie dadz poytecznej odpowiedzi rozumni doradcy, nie pociesz mnie ksigi mdrcw. Nie wybawi najwiksze skarby, nie zabezpieczy adne tajemne i podane miejsce, jeeli Ty sam nie przybdziesz na pomoc, nie wesprzesz, nie umocnisz, nie pocieszysz, nie ustrzeesz. Sowa te napisa Tomasz a Kempis w przewodniku duchowym O naladowaniu Chrystusa. Nie tramy, wic nadziei dzielc si ni z innymi ludmi, bdmy anioami nadziei, ktre siej ziarna radoci i poczucia, e bdzie lepiej tam, gdzie siej zniszczenie pustka i rozpacz, ktre gdzie wanie prbuj zama kolejne, doprowadzone do ostatecznoci i wyczerpane do cna ludzkie serce. A moe to serce Jezusa? Nadzieja. To ona pozwala czowiekowi pozosta czowiekiem w chwilach prby, zachowa t czstk, t bosk iskr, ktra nigdy nie pozwala mu zapomnie e jest ludzka istot, stworzon na obraz Boga, ktry nigdy nadziei nie straci. Rwnie na Krzyu. Przede wszystkim na Nim.

e nielskia! A
skrzyd
Tak, to prawda! W MHD od dawna wyznajemy zasad, e wolontariat dodaje skrzyde. Nie raz pokazalimy to ju w Lanckoronie, podczas Festiwalu Anio w Miasteczku, gdzie wsplnie z innymi gomi bilimy rekord w liczbie aniow w jednym miejscu. W 2009 roku zebralimy 189 aniow, ktrzy uwiecznieni zostali na fotografii ze straackiego podnonika! Skoro w Lanckoronie, to dlaczego nie np. w Zakopanem?! 28 stycznia 2012 roku, w mron sobot Wolontariusze MHD z Krakowa wsplnie z naszymi zakopiaskimi wolontariuszami i przyjacimi z caego Podhala w anielskich skrzydach, przygotowywanych wasnorcznie przez wolontariuszy (wielkie podzikowania dla Beaty z ekip z Wieliczki!) opanowali cae Zakopane. Nasz happening, jak zawsze, mia na celu amanie stereotypw o opiece hospicyjnej. Anielskie grupy, rozdajce cukierki i materiay informacyjne, opowiaday przechodniom jak naprawd dziaa nasze Hospicjum dla Dzieci, kim s pacjenci, a co najwaniejsze - jak zosta wolontariuszem! Dziki naszej akcji realizowanej wsplnie z Zakopiaskim Centrum Wolontariatu, udao si nam dotrze do duej grupy osb, ktre jak same mwi chtnie wczyyby si w pomoc, ale dotd nie wiedziay gdzie i jak! Popoudniu, na zasypanej niegiem po kolana, Dolnej Rwni Krupowej uoylimy na niegu ywy napis MHD, ktre sfotografowany zosta z podnonika straackiego i uwieczniony na filmie TV Podhale. Nasz happening zakoczylimy wypuszczajc w niebo 40 poncych lampionw dla kadego z naszych Maych Pacjentw. Zmarznici, przemoknici, ale szczliwi i umiechnici pnym wieczorem wrcilimy do domw, po raz kolejny upewniajc si, e Wolontariat naprawd dodaje skrzyde!

Wolontariat
dodaje nam skrzyde

13

Jeeli chcesz zosta wolontariuszem MHD skontaktuj si z nami!


Napisz: wolontariat@mhd.org.pl albo zadzwo: 723 550 005

13

Nasza
Ambasadorka
14-16

Rado
moliwa jest zawsze

Julia Rosnowska to gwiazda nie tylko serialu Julia, to gwiazda radoci dla naszej maej Gabrysi. W wywiadzie Julia opowie o tym co byo trudne na pocztku i skd w niej tyle radoci.

Co urzeko Ci w Hospicjum, e zdecydowaa si zosta jego ambasadork? Myl, e trudno tu uy sowa urzeko powiedziaabym raczej, e gboko poruszyo mnie to, e jest to miejsce, w ktrym musisz zastanowi si nad prawdziw wartoci ycia wobec nieuchronnoci mierci. W dzisiejszych czasach promowana jest modo i rado ycia - na co dzie unikamy refleksji o sprawach ostatecznych. Kontakt z dziemi w Hospicjum przypomnia mi prawdziw warto kadej chwili ycia. I tego, e cieszy si nim mona niezalenie od sytuacji. Baa si pierwszego spotkania z chorym dzieckiem? Jak wspominasz to spotkanie? To raczej nie by strach tylko obawa, e nie sprostam sytuacji. e nagle mog wyj ze mnie jakie niekontrolowane emocje, albo jaka sztuczno zachowania. Wiele naszych zachowa zaley przecie od tego jak na nas reaguj inni. Okazao si jednak, e spotkanie z Gabrysi byo tak naturalne, e obawy okazay si niepotrzebne. Powiem tylko, e po spotkaniu dostaam od mamy Gabrysi takiego SMS-a: Gabrysia mwi lubi Jul i e aden SMS nie sprawi mi do tej pory a takiej radoci. Jeste osob bardzo radosn. Na planie, kiedy nagrywany by spot reklamowy umiech nie znika z Twojej twarzy. Gdzie tkwi rdo Twojej radoci? Czerpi rado z rnych sfer ycia umiem cieszy si gupstwami, ale chodz te twardo po ziemi i ciesz mnie te rzeczy, z ktrymi si na co dzie zmagam. Nie oznacza to, e nigdy si nie piekl, czy nie wciekam jak to mwi si u nas w rodzinie mam krtki lont, ale potrafi si te sama z tego potem mia. Lubi w ludziachautoironi i mam nadziej, e sama mam jej wystarczajco duo. Krtko mwic uwielbiam si mia a to przecie jeden z najwaniejszych objaww radoci Mylisz, e rado w cierpieniu jest moliwa? Spotkanie z dziemi Hospicjum nauczyo mnie, e rado moliwa jest zawsze trzeba jedynie umie stawia sobie takie cele, ktre jestemy w stanie osign wasnym uporem i wysikiem. Czasem jest to po prostu samodzielne przejcie kilku krokw, albo zapiewanie komu piosenki przez rurk w tchawicy.

Rozmawiaa Berenika Dziadkowiec

15

Maopo

lskiego Hospic ju

m dla D

Gabrys ia obj ta opiek zieci od czerwc a 2008 roku

Julia Rosnowska
z wizyt u

Gabrysi !
Julia Rosnowska, aktorka, odtwrczyni gwnej roli w serialu TVN Julia i Gabrysia Gorgo, 4-letnia pacjentka naszego Hospicjum. Pierwszy raz spotkay si podczas nagrania spotu kampanii Pom Budowa, w krakowskim studio telewizyjnym i od razu bardzo przypady sobie do gustu! Maa Gabrysia bya absolutnie zauroczona swoj now przyjacik, kiedy okazao si, e Julka bardzo chtnie gra w Czarnego Piotrusia. Razem rozegray kilka partyjek, a w lutym dziewczyny umwiy si, e spotkaj si w domu Gabrysi. W niedzielne popoudnie spenilimy obietnic dan Gabrysi. Julia wsplnie z wolontariuszkami naszego Hospicjum odwiedzia Gabrysi i jej rodzink w domu w Kazimierzy Wielkiej. Swoj wizyt oczywicie wczeniej zapowiedzielimy. Gabrysia ju nie moga doczeka si spotkania, wsplnie z Michaem, swoim starszym bratem wypatrywali
16

goci przez okno. Mogli by przecie w kadym przejedajcym samochodzie! W kocu doczekali si naszego przybycia. Gdy Gabrysia zobaczya Juli wysiadajc z samochodu na jej twarzy pojawi si wyraz ogromnej radoci. Ale to by dopiero pocztek wsplnego dnia i niespodzianek. Wielk rado sprawiy prezenty przywiezione przez Juli, zwaszcza gry, w ktre Gabi uwielbia gra. Podobnie jak przy pierwszym spotkaniu okazao si, e Gabrysia od samego pocztku ma w planie wgra wszystkie rozgrywane partie Piotrusia i wszystkich pozostaych gier.

Faktycznie. Udao jej si! Mimo zawzitej walki i Julia, i wolontariusze polegli z kretesem w starciu z Ma Mistrzyni! Julia i Gabi umwiy si na kolejne spotkanie w Krakowie. Moe tym razem w wesoym miasteczku? To byo niezwyke spotkanie dwch niezwykych dziewczyn! Julki znakomitej aktorki, ktra staa si przyjacik niepozornej, ale uroczej 4-latki, ktra bardzo dzielnie, z umiechem znosi trudy swojej choroby, pokazujc nam wszystkim, e umiech i rado to najcenniejsze, co mona da innym. Mimo wszystko. Wojciech Glac

Swieta z MHD
17

Rekolekcje
Maopolskiego Hospicjum dla Dzieci
Wielkanoc to najstarsze i najwaniejsze wito Chrzecijaskie . To czas, w ktrym odczuwamy najsilniejszy zwizek z naszymi tradycjami. wita spdzane przy stole w rodzinnym gronie to radosne chwile, ktre wspominamy przez cay rok. W dzisiejszych czasach, gdy kady dzie mija niezauwaony, to wanie wita sprawiaj, e mamy czas by nacieszy si sob. To czas, gdy z przyjemnoci odwiedzamy swoich bliskich i przyjaci. Siedzc przy witecznym stole, w wyjtkowym i podniosym nastroju, mamy okazj do spotka, dugich rozmw. Wwczas moemy si wreszcie sob nacieszy. Dlatego wanie Maopolskie Hospicjum dla Dzici postanowio zorganizowa rekolekcje dla osb z nami zwizanych. Nasz projekt doszed do skutku i 24 marca na Krakowskim Podgrzu, w gocinnych progach Ojcw Redemptorystw, odbyy si jednodniowe rekolekcje wielkopostne, ktrych tematem przewodnim bya Nadzieja. Po nich odbyo si spotkanie wielkanocne dla wszystkich rodzin objtych opiek hospicyjn, a take Wolontariuszy i Przyjaci Hospicjum. Nauk rekolekcyjn poprowadzi kapelan hospicyjny ojciec Tomasz ychowicz, a o opraw naboestw zadba wspaniay chrek kocielny z Zakliczyna. Po naboestwach odbyo si wsplne spotkanie wielkanocne w sali parafialnej z projekcj filmu z Pielgrzymki MHD do Rzymu w 2011 roku i rozdanie pamitkowych zdj. Rekolekcje cieszyy si duym powodzeniem, wszyscy przybyli byli zadowoleni i podbudowaniu duchowo. Mamy nadziej, e nasza inicjatywa przyjmie si i bdzie czciej powtarzana. Bardzo dzikujemy wszystkim rodzinom ktre przybyy na rekolekcje, pracownikom hospicjum dziki ktrym dzieciaki czuy domow i rodzinn atmosfer ,wolontariuszom ktrzy pomogli w organizacji tego dnia i oczywicie wspaniaemu proboszczowi Ojcu Andrzejowi Kukle CSsR za cierpliwo i wielkoduszno. Judyta Gasiska koordynator wolontariatu

17

Wspomnienie
18-19

Nasza creczka

Julcia objta bya opiek Maopolskiego Hospicjum dla Dzieci od 06 lutego 2009 do 16 marca 2009 roku

ULCIA bya bardzo bylimy zaamani, cho tak trudno pisa bya, ale naprawd nie tracilimy nadziei. niestety nie ma ju jej poMoe troch naiwnie liczylimy rd nas. Tak wic Julcia bya na z diagnoz. pitym dzieckiem w naszej 2 stycznia 2009 r. przerodzinie. Z niecierpliwoci owieziono nasze malestwo do czekiwaam rozwizania. Termin Uniwersyteckiego Szpitala Dzieprzypada na 8 lutego 2009 r., cicego w Krakowie na oddzia jednak 30 grudnia 2008 r. lekarz Patologii Intensywnej Terapii Noprowadzcy zdecydowa, e worodkw i tam niestety badmusz zroania gebi szczenetyczne Straciam moj czstk gowe potwierbezpowrotnie, badania dziy,e ale wiem, e nam pomaga w szpitalu nasza Jului wanie z gry, bo niejednokrotnie tego nia cierpi tego dnia na Zesp dowiadczylimy. rozwizan Edwardsa. o u mnie Tam przeci-. Bardzo si martwiam, e bywaa do 9 stycznia i wrcia bdzie wczeniakiem i to do Szpitala Specjalistycznego z koca roku, ale pani doktor w Nowym Sczu na oddzia powiedziaa, e to najmniejszy Neonatologiczny z Intensywn problem. Nie wiedziaam Terapi. Bardzo dbano o nasze czemu tak powiedziaa i nie dziecko i robiono wszystko, aby zdawaam sobie sprawy z tego moga by jak najduej z nami. co nas czeka. Julcia waya W midzyczasie nawizalimy zaledwie 1500 g i starsza crka kontakt telefoniczny i osobisty nazwaa j Calineczk. Jeszcze z panem Krzysztofem Nawwtedy nikt nie wiedzia, e jest rockim reprezentujcym Maotak bardzo chora. Wszyscy polskie Hospicjum dla Dzieci. bardzo si cieszylimy, e jest ju Mimo duej odlegoci jaka nas pord nas i wierzylimy, e dzielia (okoo 120 kilometrw) szybko przybierze na wadze, bo nawizalimy wspprac. 6 przecie dziewczynki s mocne, lutego nasza Julunia zostaa tak niektrzy mwili. Wierzywypisana do domu i zostaa limy, e wszystko skoczy si objta domow opiek hosdobrze. Dopiero w drugiej dobie picyjn. m dowiedzia si od pani Przez 36 dni mielimy doktor o jej przypuszczeniach. nasze dziecitko w domu. Na By to dla nas szok, a dodatkowo pocztku byam przeraona
18

i baam si czy poradz sobie, czy nie zrobi mojemu malestwu krzywdy. Szybko jednak dochodziam do wprawy, a w tym wszystkim wspierali mnie m, dzieci i najblisza rodzina. Dni szybko mijay i nadszed 15 marzec 2009 r.- niedziela, pikny soneczny dzie. Wszyscy bylimy w domu kiedy Julunia odchodzia od nas. Straciam moj czstk bezpowrotnie, ale teraz wiem, e nam pomaga z gry, bo niejednokrotnie tego dowiadczylimy. Wiem te, e kiedy naprawd bdziemy wszyscy razem. Beata - mama Julii

Julka bya malutk kruszynk. Gdy miaa przyj na wiat bardzo si cieszyem, lecz gdy dowiedziaem si o jej chorobie byem wcieky dlaczego akurat ona, dlaczego nas to spotkao. Teraz wiem, e to wszystko miao czemu suy, ciesz si , e bya w naszym domu i moglimy by razem. Nigdy jej nie zapomn!

Wspominam Julcie, e bya malusieka, sodziutka i kochana. Wygldaa tak jak kade dziecko. Bardzo szkoda, e urodzia si z chorob i musiaa umrze. Dzie w ktrym odesza by najsmutniejszym dniem w moim yciu.

Miosz brat Julii

Artur brat Julii

Wspominam j, e bya maleka i liczniutka. Wygldaa jak kade mae dziecko, niczym si nie wyrniaa poza straszn chorob, z ktr musiaa si mczy. Z dnia na dzie jej samopoczucie pogarszao si, bya coraz sabsza W chwili gdy odchodzia jej oczy byy zwrcone w gr jakby kogo tam widziaa, jestem pewny, e wyszy po ni anioki

Nasza Julcia bya bardzo dzielna i cierpliwa, chocia czua bl to jednak nie pakaa. Wykazywaa si szczegln si: kiedy sama prbowaa na mamy rkach podnie si i to jej si udao, bo prawie usiada. Bya bardzo sprytna, wycigna w nocy z noska sond. Mama nie moga si nadziwi, potem jednak ta sytuacja powtarzaa si bardzo czsto. Nigdy nie chciaa, eby by przy niej kto inny ni mama, cho najbardziej umiechaa si do taty. Mama bardzo si cieszya, bo Julcia podczas snu miaa wycignite raczki do gry, zupenie jak zdrowe dziecko. Na Dzie Kobiet, tata kupi jej kwiatka za ktrym wodzia strasznie wzrokiem, a co wicej chciaa go powcha. Julcia wprowadzia wiele radoci do naszego domu.

Patryk brak Julii

Zuzia siostra Julii

Jestemy niezmiernie wdziczni Maopolskiemu Hospicjum dla Dzieci na czele z panem Krzysztofem Nawrockim dyrektorem i lekarzem . Dzikujemy pani Ani Bulga pielgniarce, ktra opiekowaa si nasz Julci i Panu Wojtkowi Glacowi oraz wszystkim dziaajcym w osobom. Zdajemy sobie spraw z tego, e gdyby nie ta placwka nie moglibymy spdzi razem tego danego nam czasu z nasz creczk- tak krtkiego, ale jake bardzo wanego dla nas. yczymy wszystkim pracownikom Hospicjum duo siy i wytrwaoci w nieatwej, ale jake potrzebnej pracy.

rodzice Julci

19

Okiem psychologa
20-21

Dlaczego Piotru jest taki chory?


sytuacja rodzestwa dziecka objtego paliatywn opiek domow

Krystyna de Walden-Gauszko tak przedstawia dziecice rozumienie mierci: dziecko 2-3 lata: odczuwa silny lk zwizany z odejciem wanej osoby (mamy), przypominajcy reakcj na zagroenie osieroceniem (dziecko nie odrnia krtkotrwaego odejcia opiekuna od jego odejcia na zawsze); dziecko powoli obserwuje nieobecno rnych funkcji u nieywych zwierzt (brak ruchu, niezdolno jedzenia i picia, brak czucia)
dziecko 4-7 lat: rozumie nieodwracalno mierci, ale samo to pojcie nie jest dla niego jasne; dziecko wie mier ze zjawiskami moliwymi do uniknicia (wypadek, zabjstwo) dziecko 7-8 lat: mylenie prelogiczne, podporzdkowane uczuciom (nie umr, bo nie chc); pojawia si lk przed mierci dziecko 8-9 lat: punkt zwrotny w myleniu dziecka o mierci; mier jest uwaana za zjawisko biologiczne i powszechne; wasna mier jest dla dziecka bardzo odlega, ale boi si mierci rodzicw dziecko 9 lat: moe zrozumie pojcie mierci w sposb dojrzay, jednak jego reakcje emocjonalne s infantylne nastolatki: mier jest cigle mao realna w stosunku do wasnej osoby; poszukiwanie sensu ycia umoliwia poruszanie tematu mierci w kontekcie wartoci

Dziecice zmaganie si z tajemnic koca ycia przeplata si ze zmaganiem z tajemnic jego pocztku. Na pytania dotyczce mierci, podobnie jak na pytanie skd si bior dzieci? Nie ma jednej dobrej uniwersalnej odpowiedzi, gdy musi by ona nieustannie dostosowywana do wieku dziecka, jego rozwoju, jego indywidualnej sytuacji. Badania psychologiczne prbuj rozumie i odkrywa, jak w danym wieku dziecko rozumie fenomen mierci. Odpowiedzi rodzicw powinny bra pod uwag to, co dziecko wie ju o mierci, jego wyobraenia o niej, jego moliwo

zrozumienia. Mimo tej trudnej dla rodzica sytuacji, w ktrej jest postawiony wobec pyta egzystencjalnych, pyta bez odpowiedzi, dziecko potrzebuje, by z nim rozmawia. To rodzic najlepiej zna swoje dziecko, drogi dostpu do niego. Jedna z takich drg do maego dziecka moe wie przez bajki. Bajki, dziki ktrym dziecko mogoby znale ukojenie swoich lkw, bajki poruszajce problematyk cierpienia i mierci w wymiarze symbolicznym i dostosowanym do danego dziecka. Bajki tumacz dziecku wiat, proble-

matyk dobra i za, nagrody i kary itd. wiat wyobraony i symboliczny pomaga dziecku rozumie ten realny, bo dziecko identyfikuje si z bohaterem, do ktrego jest podobne. W rodzinie lww moe urodzi si chore lwitko Reszta bajki naley ju do rodzica. Dla dzieci starszych znajdujemy ju wicej odpowiedniej literatury. Problematyk odchodzenia porusza na przykad Leo Buscaglia w swojej ksice Jesie licia Jasia1. Autor dedykuje ksik tym dzieciom, ktre przeyy utrat i z ktrymi nikt nie rozmawia Anna Wjcik-Krzemie psycholog MHD

20

Wiosna przemina. Przemino te lato. Li Ja bardzo wyrs. () Ja uwielbia by liciem. Kocha swoj ga i swoich leciuchnych licianych przyjaci. () Najlepiej byo latem. Dni dugie i upalne, a noce pogodne, ciche i senne. () Ale lato Jasia szybko mino. Odeszo pewnej padziernikowej nocy. Nigdy wczeniej Ja nie czu takiego chodu. Wszystkie licie dray z zimna. () Pewnego dnia zdarzyo si co dziwnego. Ten sam wiatr, ktry niegdy gra liciom do taca, zacz targa je za ogonki tak mocno, e wyglday, jakby byy naprawd ze. Niektre zrywa z gazi, ciska i szarpa, a potem pozwala im agodnie opa na ziemi. Licie si zatrwoyy. - Co si dzieje? szeptem pytay jeden drugiego. - Wanie to, co si dzieje jesieni powiedzia [li] Daniel. Jesie to czas, kiedy licie przeprowadzaj si do innego domu. Niektrzy nazywaj to umieraniem. - I my wszyscy umrzemy? zapyta Ja. - Tak odrzek Daniel. Kady umiera. Niezalenie od tego, czy jest duy, czy may, saby czy silny. Dowiadczamy soca i ksiyca, wiatru i deszczu. Uczymy si taczy i mia. Potem umieramy. - Ja nie umr odpar Ja zdecydowanie. A ty umrzesz, Daniel? - Tak, kiedy nadejdzie mj czas potwierdzi Daniel. () - Czy drzewo te umrze? zapyta Ja. - Pewnego dnia Ale jest co silniejszego od drzewa. To ycie. Ono jest wieczne, a my wszyscy jestemy czci ycia. - Dokd pjdziemy po mierci? - Tego nikt nie wie na pewno. To wielka tajemnica! - Czy powrcimy tu wraz z wiosn? ()
L. Buscaglia, Jesie licia Jasia, Gdask 2007

21
fot. Marcel Oosterwijk

fot. CMRF_Crumlin

Medyczny
punkt widzenia

22

Rozwj ruchowy dziecka


achowanie ruchowe dziecka szczeglnie nerwowym jakkolwiek ju uksztatowanym to jeszcze nie w okresie jego intensywnego rozwoju w pierww peni dojrzaym i trzeba kilku lat aby proces ten zosta szych miesicach i latach ycia jest procesem zakoczony. Ukad nerwowy noworodka jest niedojrzay niezwykle zoonym w ktrym uczestnicz rne tak pod wzgldem morfologicznym jak i czynnociowym co ma decydujcy wpyw na zachowanie motoryczne struktury ukadu nerwowo miniowego. U dziecka noworodka. U noworodka czynw warunkach fizjologicznego no ukadu nerwowego przerozwoju ruch jest podstawow jawia si gwnie wystpowaniem form oddziaywania organizmu odruchw wrodzonych (bezwaRozwj ruchowy dziecka po na otoczenie. runkowych) okrelanych take Jednak aby ruch by urodzeniu moe zosta jako automatyzmy ruchowe. z biologicznego punktu widzenia zaburzony przyczynami W miar dojrzewania orodcelowy i skuteczny, to znaczy kowego ukadu nerwowego tkwicymi ju w yciu adekwatny do bodca, np. by wzrasta sprawno nerwowo prosty ruch sigania po pokarm wewntrzonowym... miniowa postpuje rozwj lub po przedmiot by odporuchowy dziecka/ wzrasta podnowiednio szybki i precyzyjny szenie gowy i zakres jej ruchowymaga to integracji reakcji moci obracanie si wzdu dugiej osi ciaa z plecw na ruchowych na wielu poziomach ukadu nerwowego. brzuszek i odwrotnie rozwj funkcji podporowych i rozwj Integracja ta obejmuje formy zachowania ruchowego siadania rozwj pezania pionizowanie si w eczku sterowane przez nisze poziomu ukadu nerwowego to przy pomocy drabinki rozwj ruchw chwytnych rozwj jest poziom rdzenia krgowego ktry zapewnia czworakowania, siadania, chodzenia percepcji koordynacje skurczw miniowych, poziom pnia mzgu zachowa spoecznych rozwj wydawania dwikw kontrolujcy napicie miniowe przez kontrol rozwj rozumienia mowy. odruchw zapewniajcych utrzymanie prawidowej Rozwj ruchowy dziecka po urodzeniu moe pozycji ciaa oraz przez wysze struktury orodkowego zosta zaburzony przyczynami tkwicymi ju w yciu ukadu nerwowego jak kora mzgowa, mdek i jdra wewntrzonowym, kiedy matka w czasie ciy przebya podstawy ,komrki ruchowe pod kor, ktre umoliwiaj choroby wywoane zakaeniem bakteryjnym, wirusowym dobr odpowiedniej strategii toru i szybkoci ruchu. lub pasoytniczym. Wwczas dochodzi moe do W warunkach fizjologicznego rozwoju rozwj uszkodzenia mzgu z niedotlenieniem. motoryczny dziecka wyraa si w tym ze wraz ze Take zagraajce poronienie i stosowanie wzrastaniem, rnicowaniem i dojrzewaniem jego lekw moe by przyczyn niedotlenienie mzgu narzdw i ukadw pojawiaj si nowe funkcje ruchowe u rozwijajcego si podu. Ciki i dugo trwajcy pord ,dziecko uczy si zoonych czynnoci , jego motoryczne i wiele innych czynnikw z okresu ciowo - porodowego zachowanie si jest coraz bardziej celowe i inteligentne. moe by przyczyn niedotlenienia mzgu u podu. Ukad nerwowy dziecka Rozwj ukadu nerwowego u czowieka trwa duej ni innych narzdw. Dziecko rodzi si z ukadem
22

Tekst: prof. dr hab. n. med Czesaw Szmigiel

Nasze inicjatywy

Nasze inicjatywy
inicjatywy
23-25

Nasze

HISTORIA
DO KTREJ SCENARIUSZ

NAPISAO YCIE
Wywiad z dr Krzysztofem Nawrockim
Dlaczego pediatra, do ktrego ustawiaj si kolejki pacjentw rezygnuje z pracy w szpitalu, z perspektywy na karier i zakada Hospicjum? Dr Krzysztof Nawrocki: Nigdy tak na to nie patrzyem, e z czego rezygnuj i powicam si opiece nad nieuleczalnie chorymi dziemi. To nie tak. Cho trzeba przyzna, e decydujc si na zaoenie Hospicjum nie miaem wiadomoci na co si porywam i jak wiele zdrowia, nerww i nieprzespanych nocy bdzie kosztowao to mnie i moj rodzin. To by impuls, to bya taka wewntrzna potrzeba przezwycienia pewnej niemocy, ktr obserwowaem w subie zdrowia kilkanacie lat temu. Pamitam, gdy na jeden z moich dyurw na pediatrii zgosia si matka z 16-letni dziewczyn, Znaem je bo dziewczynka bya ju kilka razy hospitalizowana, miaa cikie poraenie mzgowe, problemy nefrologiczne, kardiologiczne i wiele innych schorze. Jej mama bya mocno zdesperowana bo nie wiedziaa, gdzie zwrci si o pomoc, dlatego przysza na Izb Przyj. Gdy po zbadaniu crki powiedziaem, e nie widz wskaza do kolejnej hospitalizacji, mama wybucha paczem. Usyszaem wtedy: To co ja mam zrobi skoro mam ju do?. Min rok, moe ptora i w szpitalu pojawio si kilkanacioro podobnie nieuleczalnie chorych dzieci. I z kolei ja nie wiedziaem co mam z nimi zrobi. Rodzice podobnie jak ta wczeniej spotkana matka, za wszelk cen szukali pomocy, bo nie byli w stanie opiekowa si tymi dziemi. Trzeba podkreli, e wwczas nie mona byo adnego sprztu wypoyczy, nie mona adnego sprztu kupi, bo nikogo na to nie byo sta. Dotaro do mnie, e trzeba co zrobi. Stworzy taka form pomocy, ktra da moliwo opieki miejscu bdzie mniej szczliwe ni u siebie w domu. Nawet te najbardziej chore dzieci, te ktre czasem wydaj si by cakowicie bez kontaktu z otoczeniem, wcale nie s skazane na cierpienie, one potrafi wyrazi rado na swj niewerbalny sposb, ale to szczcie ucieka w harmiderze szpitalnym. Dlatego musz by w domu. Czym w takim razie bdzie Centrum Pomocy Wyrczajcej? I to jest historia, do ktrej scenariusz napisao ycie. Miaem takiego pacjenta z guzem mzgu, przykutego do ka, ktry wymaga cigej opieki mamy. Mia starszego, wwczas jedenastoletniego brata. Pamitam, gdy pod koniec roku szkolnego byem wiadkiem takiej sceny. Jedenastolatek wpad do domu prosto z podwrka ju od progu pytajc: Mamo, gdzie w tym roku pojedziemy na wakacje?. Kobieta ze smutkiem w oczach odpara: Nigdzie synku, bo brat jest w nienajlepszej formie. Chopak zwiesi gow i bez sowa wyszed z domu. To by dla mnie kolejny sygna w yciu, e trzeba pomc teraz tym zdrowym dzieciom i ich rodzicom. Oni przecie te maj prawo do wypoczynku. Czsto bowiem peni caodobowy dyur opiekujc si niepenosprawnym dzieckiem. Nie maj chwili

Szpital nie zastpi domu. Dom moe jednak zastpi szpital.


nad pacjentami w domu. Nawizaem kontakt z Warszawskim Hospicjum dla Dzieci, ktre tak dziaalno prowadzio i przez miesic pracowaem z nimi. Po tym czasie zaproponowali, e pomog mi stworzy Hospicjum w Krakowie. I tak zaczo si co co trwa ju 6 lat. Czemu zdecydowa si Pan na Hospicjum domowe. Jako lekarz z tak duym staem pracy w szpitalu nie obawia si Pan, e rodzice nie bd nadal w stanie podoa opiece nad maymi pacjentami? Szpital nie zastpi domu. Dom moe jednak zastpi szpital. Przecie chore dziecko w obcym

23

Chcielibymy rozpocz inwestycj pod koniec tego roku i mam nadziej, e za trzy lata bdzie mona powiedzie: tak jest takie miejsce, gdzie dziecko niepenosprawne i nieuleczalnie chore moe pojawi si o kadej porze dnia i nocy.
bliskich nieuleczalnie chorych dzieci, e i oni mog y normalnie. Chcemy stworzy co w rodzaju pkolonii. Przy okazji chcemy uzdrowi system, ktry skazuje nieuleczalnie chore dziecko na tuanie si od lekarza do lekarza, stanie Czy Centrum Opieki Wyw kolejkach i czekanie na odlege rczajcej to w takim razie terminy wizyt u specjalistw. bardziej hospicjum czy hotel dla Dlatego chcemy stworzy zesp niepenosprawnych dzieci? poradni specjalistycznych, gdzie Z grubsza mona okreli to jako pomoc udzielana bdzie od rki. dom, wraz z penym zapleczem Bdzie to te miejsce, w ktrym medycznym, to miejsce, gdzie dzieci bd miay rwnie atwy przez dwa tygodnie pacjent otdostp do rehabilitantw. Obserrzymuje specjalistyczn opiek. wujemy jak choroba wyniszcza po Krtko mwic na 2 tygodnie kolei wszystkie organy wewntrzne wyrczamy rodzicw z opieki nad czego efektem jest dysfunkcja dziemi. Nie chcemy budowa staww i mini. Rehabilitacja Hospicjum. My w ogle staramy si moe pomc osabi skutki postpu ucieka od skojarzenia z umiechoroby. ralni, jak to czasami brutalnie Hospicjum udao si okrela si tego typu instytucje. szybko stworzy gownie dlaNasze dzieci nie s skazane na tego, e pracujecie w domach mier cho wszyscy przygopacjentw. W przypadku Centowujemy si na to przez cay okres trum Opieki Wyrczajcej bdzie ich leczenia, e mog odej. Ale trudniej przecie kady z Gwnie nas jest w jaki dlatego, e muU nas wci dziecko, ktre simy zbudowa sposb przygotowany na to, wyjeda na wzku na ulic go od fundae bliska osoba m e n t w. N i e wzbudza sensacj. moe nas opumoemy zaaci. A mimo to daptowa istniecieszymy si yciem nie dojcych ju pomieszcze na popuszczajc myli o stracie. Taki trzeby Centrum. Poza tym nie stoi dom jak Centrum Pomocy Wyrza nami aden wielki kapita, sami czajcej pomoe nam przekona musimy zdoby na to pienidze. wytchnienia. Przekonaem si o tym organizujc pielgrzymk dla rodzicw pacjentw z Hospicjum. Okazao, e zorganizowanie takiego wyjazdu na trzy dni jest praktycznie niemoliwe, bo nie ma kto zaopiekowa si dzieckiem. Bierzemy w tym momencie pod uwag trzy rda finansowania. Pierwsze to jest 1% podatku, jeeli oczywicie nowo wchodzca ustawa nam nie zablokuje takiej moliwoci. Drugie to fundusze krajowe i midzynarodowe. Trzecie to zbirka pienidzy. Jeli udaje si na zasadzie pospolitego ruszenia wyposaa kliniki, organizowa pomoc dla wielu miast i pastw, to moe, z racji unikalno tego projektu, uda si zebra w ten sposb fundusze. Takiego orodka nie ma ani w Polsce ani w Europie. Chcielibymy rozpocz inwestycj pod koniec tego roku i mam nadziej, e za trzy lata bdzie mona powiedzie: tak jest takie miejsce, gdzie dziecko niepenosprawne i nieuleczalnie chore moe pojawi si o kadej porze dnia i nocy. Przy okazji wierzymy, e bdzie to rwnie miejsce, do ktrego przycigniemy modych ludzi, eby mogli zobaczy, e wiat nie wyglda wycznie tak jakim widz go w telewizji. Jednoczenie chciabym, eby to zadziaao w drug stron, eby te chore dzieci zobaczyy te inny wiat, poza czterema cianami swojego pokoju. Bo niestety jest jeszcze tak, e rodzice czsto wstydz si swoich niepenosprawnych dzieci. U nas wci dziecko, ktre wyjeda na wzku na ulic wzbudza sensacj.

24

W Polsce, a co wicej nawet w Europie nie istnieje adna placwka, ktra speniaaby tak rol jak planowane Centrum Opieki Wyrczajcej dla Przewlekle i Nieuleczalnie Chorych Dzieci.

Co chcemy zbudowa.
W Polsce, a co wicej nawet w Europie nie istnieje adna placwka, ktra speniaaby tak rol jak planowane Centrum Opieki Wyrczajcej dla Przewlekle i Nieuleczalnie Chorych Dzieci. Jest to projekt cakowicie unikalny, nad ktrym Maopolskie Hospicjum dla Dzieci podjo prace ju w 2009 roku. Obecnie, trwaj procedury zwizane z lokalizacj budowy na terenie Miasta Krakowa. Centrum Opieki Wyrczajcej bdzie miejscem, gdzie rodzice nieuleczalnie chorych dzieci mog liczy na wsparcie w postaci czasowej opieki nad nieuleczalnie chorym dzieckiem, w sytuacji, gdy sami nie bd mogli jej sprawowa: np. podczas choroby, czasowego wyjazdu. Maopolskie Hospicjum dla Dzieci doskonale zdaje sobie spraw z tego, e opieka nad nieuleczalnie chorym dzieckiem jest wyjtkowo wyczerpujcym i czasochonnym zajciem. Dziki wsparciu Centrum, rodzice powicajcy si opiece nad swoim chorym dzieckiem bd mogli po prostu odpocz, znale wytchnienie i powici cho chwil na co innego. Opieka Wyrczajca ma charakter pomocniczy, dla codziennej opieki sprawowanej w domu przez rodzicw z profesjonalnym wsparciem zespou Hospicjum. Rwnoczenie Centrum bdzie pierwszym w Maopolsce orodkiem specjalizujcym si w niesieniu wszelkiej pomocy nieuleczalnie i przewlekle chorym dzieciom, realizujc nastpujce zadania: - Medyczne zesp poradni specjalistycznych przeznaczonych wycznie dla nieuleczalnie i przewlekle chorych dzieci (neurologiczna, chirurgiczna, leczenia blu, stomatologiczna, logopedyczna, psychologiczna). Byoby to jedyne miejsce, gdzie najciej chore dzieci nie musiayby czeka w kolejkach, mogc liczy na znany personel, o wysokich kwalifikacjach. - Usprawniajce rehabilitacja prowadzona w formie ambulatoryjnej i stacjonarnej, - Rewalidacyjne realizowane w formie przedszkola dla dzieci niepenosprawnych. Ich celem bdzie prba przywrcenia dzieciom o ograniczonej przez choroby sprawnoci moliwoci prowadzenia normalnego trybu ycia, tzn. smodzielnoci w zakresie aktywnoci fizycznej, umysowej i spoecznej. Obecnie w Maopolsce nie funkcjonuje adna placwka, ktra oferowaaby tak wszechstronn i kompleksow opiek w jednym miejscu. Chcemy, by ciko chore dzieci i ich rodziny mogy liczy na pomoc i opiek, ktra nie byaby zalena od struktur systemu ochrony zdrowia, zapewniajc jak najwikszy komfort, a przede wszystkim poczucie bezpieczestwa w tak trudnych dla rodzicw chwilach.
Anna Nawrocka Prezes Zarzdu a.nawrocka@mhd.org.pl Wojciech Glac Wiceprezes Zarzdu w.glac@mhd.org.pl

Chcemy, by ciko chore dzieci i ich rodziny mogy liczy na pomoc i opiek, ktra nie byaby zalena od struktur systemu ochrony zdrowia
25

do redakcji
26

Listy

do redakcji

Listy

Nasz ostatni numer Informatora MHD wzbudzi u czytelnikw wiele dobrych emocji. Kilka osb zdecydowao si napisa do nas e-maile. Chcemy podzieli si z Pastwem dwoma opiniami i rwnoczenie zachci, ebycie pisali co sdzicie o treciach zawartych w Informatorze MHD.

Mam na imi Ela. Bardzo serdecznie chc podzikowa za ten Informator z Maopolskiego Hospicjum dla Dzieci. Gazet przeczytaam dosownie od deski do deski z drcym sercem. Bardzo piknie opisana historia Stasia, ktrego znaam cho nie tak osobicie. Ale na bieco ledziam Jego losy, czasem rozmawiajc z Jego mam. Byam z modszym synem na koncercie w Nowym Targu zorganizowanym dla Stasia. Mj syn bardzo przeywa Jego chorob, a potem mier i pogrzeb. Musiaam mu opowiada o chorobie Stasia i by bardzo wzruszony. Nigdy Go nie widzia i wanie teraz ogldnlimy razem film o nim. Bardzo to wszystko przeywa a ja razem z nim. Oglda zdjcia w gazecie. Jestecie wspaniali ,to naprawd wielka sprawa. Bardzo podoba mi si, pomoc i rozmowa z rodzestwem tych chorych dzieci i zainteresowanie nimi w czasie choroby brata. To bardzo wane. Te dzieci s jakby poza nawiasem w codziennym yciu, a ile maj problemw i czasami nie maj z kim pogada. Dzikuje za to pismo i prosz o dalsze, wielu ludziom otworz sie oczy i serca na cierpienie. Stasiu cho by prostym chopcem ,jest dla mnie osobicie bohaterem .Pokaza jak przej przez tak trudn chorob z marzeniami ,ktre mona realizowa. Kiedy mj syn by chory, bolao go ucho. Nie spalimy z mem dwie noce. Wtedy pomylaam o Stasiu i jego rodzicach. Ile takich nocy nie przespali? Jeszcze raz dzikuj za informator, prac, wraliwo na cudze ycie w cierpieniu i ycz powodzenia w dalszej realizacji planw. Ela

Szanowna Redakcjo! Bardzo si ucieszyam przesanym mi Informatorem i przeczytaam go jednym tchem. Takich wanie krzepicych informacji zawsze mi brakowao. Gratuluj wspaniaych sukcesw tym bardziej, e s to sukcesy Serca i ciesz si, e bd moga czasem wesprze dobre pomysy. Z wyrazami szczerego uznania. Alina

Czekamy na wasze wiadomoci: redakcja@mhd.ogr.pl


26

Maopolskie Hospicjum dla Dzieci dziaa od 2006 roku. Status Organizacji Poytku Publicznego uzyskao w lutym 2007 roku. Misj i statutowym celem dziaania MHD jest niesienie pomocy nieuleczalnie chorym dzieciom i ich rodzinom. Oprcz wysokospecjalistycznej opieki medycznej, MHD zapewnia swoim podopiecznym pomoc prawn, socjaln, psychologiczn i duchow.

O Nas
Opieka hospicjum jest cakowicie bezpatna.

MHD sprawuje take opiek nad rodzinami po stracie dziecka, organizujc grupy wsparcia i pomoc psychologiczn.

Jak
nam
Przeka swj 1% podatku
W odpowiedniej rubryce zeznania podatkowego PIT wpisz numer KRS 0000 249 071

moesz
Przeka

pomc
darowizn
pienin
Przeka darowizn rzeczow
Jeeli moesz przekaza na rzecz naszych pacjentw darowizn rzeczow skontaktuj si z nami pod numerem telefonu: 12 643 72 21 lub biuro@mhd.org.pl

Numer konta Maopolskiego Hospicjum dla Dzieci Bank PKO BP VI o/Krakw 40 1020 2892 0000 5702 0179 5541 Tytuem: DAROWIZNA NA CELE STATUTOWE MHD

Wsparcie profesjonalne
Jeeli jeste profesjonalist w swojej dziedzinie i chciaby wykorzysta swoj wiedz i umiejtnoci pomagajc nieuleczalnie chorym dzieciom napisz: biuro@mhd.org.pl

Maopolskie Hospicjum dla Dzieci dziaa dziki pomocy i zaangaowaniu ludzi o wielkich sercach i pomocy wielu firm i instytucji, ktrym nie jest obojtny los nieuleczalnie chorych dzieci i ich rodzin.

27