You are on page 1of 138

Wywiad miesiąca – Sławomir Wesołek, dyrektor naczelny Medcom

9,50 zł (w tym 0% VAT) ISSN 1896-6381

www.automatykaB2B.pl
9/2008 (23)

TECHNIKA I RYNEK SYSTEMÓW AUTOMATYKI


ROBOTYKA

JESIEŃ TARGOWA Z APA


Energetyka Najbliższe miesiące to dla branży automa-
tyki czas wzmożonej aktywności wysta-

– sekrety IEC 61850 wienniczej firm i okres, gdy organizowane


są główne imprezy targowe. Jak co roku
sezon ten otwierają bielskie targi Ener-
getab, podczas których spotyka się kilka
OPROGRAMOWANIE

branż, w tym energetyczna, elektryczna


i pomiarowa. Przedstawiciele tej ostatniej
powinni również udać się do Kielc na tar-
gi Control-Tech. W październiku z kolei
warto odwiedzić Katowice i tamtejsze tar-
gi HPS oraz poznańskie Poleko. Na wielu
z tych imprez obecna będzie jako patron
medialny również redakcja APA.

źródło: Siemens

Temat numeru: Wzrost globalnego zapotrzebowania na energię elektryczną powo-


NAPĘDY

duje, że rozwijają się nowe technologie związane z jej wytwarzaniem i dystrybucją.


Powstają też międzynarodowe standardy, czego przykładem jest IEC 61850. Norma, Energetab HPS
której sekrety przedstawiamy w artykule, określa m.in. zasady automatyzacji stacji
energetycznych i standardy komunikacji w nich wykorzystywane. Patrz str. 46‒55 Control-Tech
l h Automation
Fair
w numerze RAPORT: PRZENOŚNE
STEROWANIE

PRZYRZĄDY POMIAROWE
Siemens VAI, hutnictwo
i Kraków str. 12 Tytułowe urządzenia to obszerna gru-
pa mierników wielkości elektrycznych,
Wzrost na rynku napędów Proponujemy zapoznanie się z kalen-
czynników środowiskowych i innych ty-
darium najważniejszych wydarzeń,
AC małej mocy str. 23 pów przyrządów pomiarowych. Klamrą
które automatycy powinni uwzględnić
spinającą branżę
Projektowanie połączeń w swoich kalendarzach na najbliższy
jest sektor prze-
kwartał. Redakcja zaprasza również na
kablowych w układach mysłowy, którego
POMIARY

Energetab, w poruszaniu się po którym


serwonapędowych str. 80 dynamiczny roz-
pomoże publikowany w numerze prze-
wój przekłada się
wodnik targowy.
Systemy wizyjne od kilku lat na jej
Jesienna mapa targowa Patrz str. 8
w kontroli jakości dobrą koniunk-
Energetab 2008 Patrz str. 32‒45
turę. Daje to duże
produkcji str. 84
pole do działania
GPS również wielu dostawcom,
AUTOMATYKA

zazwyczaj specja-
dla przemysłu str. 86
lizującym się w obsłudze określonych
Nakład: 10 000 egz. sektorów przemysłu oraz aplikacji me-
trologicznych. Przedstawiamy raport
techniczno-rynkowy, który zawiera ob-
szerny przegląd przenośnych urządzeń
pomiarowych i omawia zmiany na ich
rynku krajowym. Patrz str. 56‒79
Automatyka, Podzespoły, Aplikacje
Rok 2, numer 23
Jesienna mapa targowa
Wrzesień 2008 Jesień jest dla branży automatyki okresem
PL ISSN 1896-6381 wzmożonej aktywności wystawienniczej wielu
Cena 9,50 zł firm i czasem, gdy organizowane są główne
imprezy targowe oraz konferencje. Propo-
Redaktor Naczelny
nujemy zapoznanie się z kalendarium naj-
Zbigniew Piątek
ważniejszych wydarzeń, które warto
z.piatek@automatykaB2B.pl
uwzględnić w swoim kalendarzu na
Wydawca
Robert Magdziak
najbliższy kwartał. 8
r.magdziak@automatykaB2B.pl

Redakcja: Siemens VAI, hutnictwo i Kraków


Tomasz Daniluk, Mateusz Kosikowski
Krakowska Huta Sendzimira, obecnie ArcelorMittal Poland Oddział Kraków, to
Współpracownicy miejsce niedawnej dużej inwestycji w nową walcownię gorącą blach. Rok po
Marek Krajewski, Łukasz Mazur, tym wydarzeniu firma Siemens VAI Metals
Grzegorz Michałowski, Jakub Możaryn, Technologies, dostawca technologii i wyko-
Wiktor Naruszewicz, Janusz Proniewicz, nawca linii produkcyjnej, zorganizowała mię-
Grzegorz Wcisło, Katarzyna Wiśniewska dzynarodowe spotkanie dla prasy, które było
okazją do omówienia najnowszych trendów
Dział reklamy: w technologii automatyzacji
Dyrektor Działu Marketingu i Reklamy
Katarzyna Wiśniewska
k.wisniewska@automatykaB2B.pl
hut oraz zmian na rynku.
12
Katarzyna Gugała
k.gugala@automatykaB2B.pl
Projektowanie połączeń kablowych
Andrzej Tumański
a.tumanski@automatykaB2B.pl
w układach serwonapędowych
Producenci urządzeń przemysłowych i integratorzy systemów podczas tworze-
Justyna Warpas nia układów zawierających napędy i serwonapędy elektryczne łączą nieraz ze
j.warpas@automatykaB2B.pl sobą różne okablowanie, co może skutkować
zakłóceniami sygnałów sterujących i niepo-
DTP: prawną pracą urządzeń. Istnieje jednak kilka
Filip Ostrowski metod projektowych, które można stosować
w celu minimalizowania wpływu zaburzeń
Dział Reklamy:
i poprawy pracy układów ser-
ul. Leszczynowa 11
03-197 Warszawa
wonapędowych. 80
Tel.: +48 22 257 84 62
Faks: +48 22 257 84 67

marketing@automatykaB2B.pl Systemy wizyjne w kontroli jakości produkcji


reklama@automatykaB2B.pl Czujniki wizyjne stosowane są bardzo często
redakcja@automatykaB2B.pl w kontroli jakości produkcji, zapewniając moż-
www.automatykaB2B.pl liwość szybkiej analizy poprawności wytwarza-
nia towarów i odrzucania na bieżąco wyrobów
Dział prenumeraty:
wadliwych. W artykule przedstawiono przykła-
Wydawnictwo AVT Korporacja Sp. z o.o.
dowy system tego typu, którego zadaniem jest
analiza poprawności ułożenia
ul. Leszczynowa 11
03-197 Warszawa elementu w narzędziu. 84
Tel.: +48 22 257 84 22
Faks: +48 22 257 84 00

avt@avt.pl GPS również dla przemysłu


www.avt.pl W Internecie pojawiła się lista „Top 10 Applications for GPS”. Na pierwszym
miejscu znalazły się zastosowania wojskowe, ale kolejne pozycje związane są już
Wszystkie wymienione produkty i nazwy są głównie z aplikacjami komercyjnymi. Okazuje
wymienione wyłącznie w celach identyfikacyjnych
się jednak, że GPS wykorzystywany może być
i mogą być zastrzeżonymi znakami odpowied-
również w wielu zastosowaniach związanych
nich właścicieli. Redakcja nie zwraca materiałów
z produkcją przemysłową, logistyką oraz auto-
niezamówionych oraz zastrzega sobie prawo do
adiustacji, doboru tytułów i dokonywania skrótów
matyką.
w nadsyłanych materiałach. Redakcja nie ponosi
odpowiedzialności za treść reklam.
Wszelkie prawa zastrzeżone.
86
spis treści
OD REDAKCJI

Raport techniczno-rynkowy: Przenośne urządzenia pomiarowe


Postaw na podzespoły bezpieczeństwa! 6

wrzesień 2008
GOSPODARKA
Jesienna mapa targowa 8
Wydarzenia: Inwencja w automatyce 10

Temat numeru: Energetyka – sekrety IEC 61850


Wydarzenia: Siemens VAI, hutnictwo i Kraków 12
Aktualności: Wiadomości z rynku polskiego i zagranicznych 16
Trendy: Za mało zielonej energii w Polsce 22
Trendy: Rośnie wartość rynku napędów AC małej mocy 23

WYWIAD MIESIĄCA
Rozmowa ze Sławomirem Wesołkiem, dyrektorem naczelnym
Medcom 24

NEWS FLASH
Nowe technologie – wybrane przez redakcje opisy nowych
produktów 30

APA NA TARGI
Energetab 2008 32
Prezentacje uczestników targów 38

TEMAT NUMERU
Energetyka – sekrety IEC 61850 46
Prezentacje firmowe 54

RAPORT TECHNICZNO-RYNKOWY
Przenośne urządzenia pomiarowe 56
Prezentacje uczestników raportu 75

TECHNIKA
Napędy: Projektowanie połączeń kablowych w układach
serwonapędowych 80
Wdrożenie: Systemy wizyjne w kontroli jakości produkcji 84
Pomiary: GPS również dla przemysłu 86
Prezentacje firmowe 90

NOWE PRODUKTY
Czujniki i przetworniki pomiarowe 108
Komputery przemysłowe, roboty, oprogramowanie 110
Panele operatorskie i komputery panelowe 116
Sieci przemysłowe 118
Sterowniki 120
Urządzenia i systemy pomiarowe 121
Urządzenia elektryczne i elektromechaniczne 127
Silniki i napędy 131
Obudowy, złącza i montaż 132

INFORMACJE
Kupon prenumeraty 134
Indeks reklam 134

w r z e sie ń 2 0 0 8 5
od redakcji

Postaw na
podzespoły
bezpieczeństwa!
Firma analityczna ARC w niedawno opublikowanej produkcji. W ostatnich latach jako trzeci czynnik dołączył
analizie rynku komponentów i systemów bezpieczeń- również wzrost spowodowany inwestycjami w sektorze
stwa podała, że do 2012 roku jego wartość wyniesie po- paliwowym, w tym petrochemicznym i gazowniczym.
nad 2,5 mld dolarów, czyli prawie dwukrotnie więcej niż Dobra passa nie omija również rynku polskiego, gdzie
pod koniec roku zeszłego. Co jednak istotniejsze – sek- swoje przedstawicielstwa otwierają kolejni producenci
tor ten w ostatnich 24 miesiącach rozwijał się zdaniem z omawianej branży. W tym roku została utworzona firma
autorów raportu w tempie najszybszym w swojej historii Pilz Polska – oddział najbardziej znanego na rynku pro-
i prognozować można, że kolejne lata również przynio- ducenta automatyki zabezpieczeniowej, którego produk-
są jego dwucyfrowe wzrosty. Dobrą koniunkturę w bran- ty były wcześniej dostępne w ofercie firm Eltron i Auto-
ży potwierdzają zmiany na rynku krajowym – tytułowe matech. Zmiany obejmują również rynek dystrybucyjny,
podzespoły oferuje coraz więcej polskich firm dystrybu- czego dowodem jest rozszerzenie oferty TME o produkty
cyjnych, a potencjał tego sektora zauważają również pro- Pilz, którego łódzki dystrybutor został niedawno autory-
ducenci zagraniczni. Zaryzykować można stwierdzenie, zowanym dystrybutorem. Wzrost wykracza poza sam ry-
że następuje otwarcie się omawianego rynku, a dla wie- nek – przykładem jest rozwój działalności organizacji ta-
lu firm dystrybucja podzespołów bezpieczeństwa staje się kich jak związany z Siemensem i zajmujący się tematyką
wraz z nim niezbędnym uzupełnieniem oferty w zakresie bezpieczeństwa Klub Paragraf 34. Zmiany te powodują,
automatyki przemysłowej. że nie tylko następuje otwarcie się rynku, ale też tematyka
Branża systemów bezpieczeństwa rozwijała się przez związana z bezpieczeństwem, która ze względu na przepi-
długie lata na uboczu głównego nurtu produkcji i dys- sy jej towarzyszące była dotychczas wiedzą tajemną, staje
trybucji komponentów automatyki. Była ona w istocie się coraz lepiej rozumiana przez polskich inżynierów.
domeną kilku firm, takich jak Pilz, Schmersal czy Steute, Chociaż za cytowany na wstępie wzrost odpowiadają
które specjalizowały się w tego typu rozwiązaniach. Z cza- w dużym stopniu nowe inwestycje na Dalekim Wscho-
sem podzespoły automatyki, związane głównie z bezpie- dzie, wolumen dostarczanych w tamtym regionie podze-
czeństwem procesowym, zaczęły być oferowane również społów bezpieczeństwa jest wciąż mniejszy, niż w przy-
przez dużych dostawców na rynku – np. ABB oraz Sie- padku rynków europejskich. Stary Kontynent zawsze
mens. Oprócz komponentów, takich jak moduły bez- był liderem w technice bezpieczeństwa i dominacja tu-
pieczeństwa czy kurtyny świetlne, wprowadzili oni do tejszych producentów, nawet w konfrontacji z dostawca-
asortymentu również sterowniki typu fail-safe i inne pro- mi dalekowschodnimi, powinna utrzymywać się jeszcze
dukty będące wersjami bezpiecznymi wcześniej oferowa- przez lata. Dodatkowo rosnąca adopcja przez przemysł
nych przez nich urządzeń. Rozwiązania te stanowią dzi- przepisów obligujących firmy do zabezpieczania maszyn
siaj ważny element ich oferty, który nie można już nazwać powinna chronić omawiany sektor przed dekoniunkturą
uzupełniającym lub pobocznym. spowodowaną możliwą recesją w branży. Jeżeli w przy-
Zwiększanie przez firmy asortymentu tytułowych pod- padku rynku krajowego kolejne zmiany w zakresie dys-
zespołów nie dziwi – na produkty te jest popyt. Czynni- trybucji omawianych podzespołów będą podobnie szyb-
ki kilkunastoprocentowego wzrostu w branży pochodzą kie, jak miało to miejsce w ostatnich latach, spodziewać
z kilku rynków – przede wszystkim tradycyjnych dla niej się można, że niebawem rozwiązania te będą równie po-
sektorów maszynowego (OEM) oraz motoryzacyjnego. pularne i powszechnie dostępne jak standardowe kom-
W pierwszym przypadku wykorzystanie tego typu auto- ponenty automatyki przemysłowej. W tej sytuacji nie
matyki wynika z przepisów obligujących producentów do tylko warto już teraz skorzystać ze wzrostu, rozszerza-
stosowania w maszynach odpowiednich zabezpieczeń, na- jąc odpowiednio asortyment dystrybuowanych podze-
tomiast w branży motoryzacyjnej dotyczy ono zazwyczaj społów, ale też należy liczyć się z faktem, że brak działań
zabezpieczania dostępu osób do określonych obszarów li- może za kilka lat postawić firmę w tej grupie mniejszo-
nii produkcyjnych, co podyktowane jest zarówno koniecz- ści dostawców na rynku, którzy nie zajmują się techni-
nością zachowania ich bezpieczeństwa, ale też wydajności ką bezpieczeństwa.
Zbigniew Piątek

6 wr zes ień 2 0 0 8
gospodarka

Jesienna mapa targowa


Jesień jest dla branży automatyki, podobnie jak wczesna wiosna, okresem wzmożonej
aktywności wystawienniczej firm i czasem, gdy organizowane są główne imprezy targowe
oraz konferencje. Podobnie jak rok temu proponujemy zapoznanie się z kalendarium
najważniejszych naszym zdaniem wydarzeń, które warto uwzględnić w swoim kalendarzu
na najbliższy kwartał. Na wielu z nich – w kraju i zagranicą – obecna będzie redakcja
magazynu APA, zarówno jako uczestnik, jak też patron medialny. Zapraszamy do spotkań
z nami oraz lektury relacji targowych w kolejnych numerach magazynu.

XXI Międzynarodowe Energetyczne


Targi Bielskie Energetab 2008
Energetab to wydarzenie stanowiące dla wielu firm żelazny punkt corocz-
nego programu targowego i jednocześnie impreza kontrowersyjna. Spo-
tkanie branży energetyki jest bowiem od lat krytykowane za słabe warunki
wystawiennicze, co jednak nie przeszkadza wystawcom coraz liczniej poja-
wiać się na targach pod Szyndzielnią. Gromadzą one również stałą rzeszę
klientów, stanowiąc jedną z najchętniej odwiedzanych imprez dla tej bran-
ży w naszym regionie Europy.
http://www.energetab.pl 16‒18 września
Bielsko-Biała

VIII Targi Przemysłowej Techniki


Pomiarowej – Control-Tech 2008
Na wystawie prezentowana jest szeroka oferta w zakresie techniki pomiarowej,
w tym przyrządy i urządzenia pomiarowe oraz aparatura diagnostyczna. Wie-
le z tych produktów dedykowanych jest dla branży automatyki i są nimi m.in.
systemy kontroli, układy automatyzacji maszyn oraz napędy. Targom towarzy-
szą również inne imprezy – targi Spawalnictwa, Metal i Nonfermet, co spra-
wia, że Control-Tech stanowi coraz istotniejszą przeciwwagę dla wiosennego
Automaticonu i jest imprezą chętnie odwiedzaną przez automatyków i przed-
stawicieli przemysłu.
http://www.targikielce.pl 24‒26 września
Kielce

VII Międzynarodowe Targi


Hydrauliki, Pneumatyki, Sterowania
i Napędów HPS
Katowickie targi HPS to impreza specjalistyczna i stosunkowo wąsko profilo-
wana, ale zyskująca coraz większe uznanie w branży. Odbywa się ona w cyklu
dwuletnim i jest miejscem, gdzie swoje produkty i rozwiązania pokazują firmy
działające w obszarach hydrauliki siłowej, pneumatyki, sterowania i napędów.
Targi organizowane są pod honorowym patronatem Europejskiego Komitetu
Hydrauliki i Pneumatyki CETOP oraz Korporacji Napędów i Sterowań Hydrau-
licznych i Pneumatycznych.
http://www.hps.mtk.katowice.pl
21‒23 października
Katowice

8 wr zes ień 2 0 0 7
gospodarka
Wybrane imprezy targowe i konferencje w najbliższych miesiącach

WRZESIEŃ
8‒11 XVI Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego MSPO Kielce
9‒13 Międzynarodowe Targi Obróbki Metalu AMB Stuttgart (Niemcy)
15‒18
Międzynarodowe Targi Wyrobów Spożywczych i Gastronomii
Poznań
Polagra-Food 2008
16‒18 XXI Międzynarodowe Energetyczne Targi Bielskie Energetab 2008 Bielsko-Biała
17‒19 IV Sympozjum Klubu Paragraf 34 Wisła
24‒26 VIII Targi Przemysłowej Techniki Pomiarowej – Control-Tech 2008 Kielce
24‒26
VII Międzynarodowe Targi Aluminium i Technologii, Materiałów
Kielce
i Produktów Metali Nieżelaznych Aluminium & Nonfermet

PAŹDZIERNIK
8‒10 Forum służb utrzymania ruchu 2008 Białobrzegi
XIII Targi Obrabiarek, Narzędzi i Urządzeń Do Obróbki Materiałów
8‒10 Kraków
Eurotool
21‒23 Targi Techniki Przemysłowej, Nauki i Innowacji Technicon 2008 Gdańsk
21‒23 VII Międzynarodowe Targi Hydrauliki, Pneumatyki, Sterowania
Katowice
i Napędów HPS
XX Międzynarodowa Wystawa Technologii Tłoczenia Blach
21‒25 Hanower (Niemcy)
EuroBlech 2008
22 Ethernet GigaCon 2008 Warszawa
22‒24 XI Międzynarodowe Targi Energetyka i Elektrotechnika 2008 Charków (Ukraina)
27‒30 Międzynarodowe Targi Ekologiczne Poleko 2008 Poznań

LISTOPAD
11‒14 Electronica 2008 Monachium (Niemcy)
13‒15 Lubelskie Targi Energetyczne Energetics 2008 Lublin
19‒20 Automation Fair 2008 Nashville (USA)

Międzynarodowe Targi Ekologiczne


Poleko 2008
Sektor rynku związany ze ekologią, środowiskiem oraz instalacjami wodociągowo-
-kanalizacyjnymi to ważny odbiorca produktów z dziedziny automatyki oraz pomia-
rów. Zainteresowanie tym obszarem rynku powoduje, że coraz więcej firm branżo-
wych uczestniczy w targach takich jak Poleko, gdzie szuka swoich klientów. Podobnie
jak w zeszłym roku tematyka targów poznańskich obejmie, oprócz wymienionych
zagadnień, również kwestie związane z dystrybucją i uzdatnianiem wody, przetwa-
rzaniem odpadów, oczyszczaniem ścieków i pomiarami oraz przetwarzaniem powie-
trza. Targi uzupełniają ekspozycje specjalne – m.in. Salon Czystej Energii i Salon
Aparatury Kontrolno-Pomiarowej.
27‒30 października http://poleko.mtp.pl
Poznań

Automation Fair 2008


Automation Fair, w przeciwieństwie do wcześniej opisywanych imprez targowych,
to spotkanie organizowane pod szyldem jednej firmy – Rockwell Automation.
Uczestniczy w nim jednak bardzo wielu innych dostawców technologii, którzy
współpracują z wymienionym koncernem i oferują szeroką gamę rozwiązań dla
branży automatyki. W tym roku będzie to ponad 100 firm, a same targi uzupeł-
nione będą o 50 sesji technicznych, laboratoria i spotkania dla przemysłu.
http://www.rockwellautomation.com/
19‒20 listopada events/automationfair
Nashville (USA)

w r z e sie ń 2 0 0 7 9
g p
gospodarka
WYDARZENIA
W
WYD RZ
DA RZEN
ENIA
EN IA

Inwencja
w automatyce
Rezygnacja Schneider Electric z uczestnictwa w targach Automaticon była
w zeszłym roku jednym z częściej komentowanych wydarzeń w krajowej
branży automatyki. Spowodowana ona była decyzją firmy, która zmieniając
strategię marketingową, postawiła na bezpośrednie kontakty z klientami,
w tym podczas organizowanych konferencji. Elementem tych działań był
m.in. tegoroczny cykl spotkań Inwencja w Automatyce 2008 – odbyły się one
w kilkunastu miastach Polski i zgromadziły wielu inżynierów oraz inne osoby
związane z branżą automatyki.

TARGI – NIE, ści dobrze znane polskim automaty- gnując z uczestnictwa w niektórych
ROADSHOW – TAK kom mogą być, oprócz samej nazwy dużych imprezach targowych. Pierw-
Schneider Electric jest koncernem Schneider Electric, marki Telemeca- szym przedsięwzięciem realizują-
działającym na kilku rynkach, przy nique – w zakresie systemów automa- cym nową formułę marketingową
czym do najważniejszych należą te tyki, APS-MGE – w zakresie zasila- była Inwencja 2007 – odbywające się
związane z energetyką i infrastruktu- nia oraz TAC, która firmuje produkty w zeszłym roku w czerwcu spotka-
rą, budownictwem oraz przemysłem. przeznaczone na rynek automatyki nie w Centrum Targowym Murator
W przypadku ostatniego rozwiąza- budynkowej. Expo w Warszawie. Firma zaprezen-
nia dostarczane przez firmę obej- Przez wiele lat obecności firmy towała ekspozycję w zakresie syste-
mują kontrolę maszyn, automatykę w Polsce typową dla niej formą spo- mów elektroinstalacyjnych, rozdziału
procesów, dostawy i rozdział energii tkań z klientami było uczestnictwo energii oraz automatyki przemysło-
elektrycznej oraz zarządzanie dany- w targach. W ubiegłym roku pod- wej. Po tej jednorazowej imprezie
mi produkcyjnymi. W szczególno- jęto decyzję, aby to zmienić, rezy- zdecydowano się na zorganizowanie
cyklu kilkunastu spotkań w różnych
miastach Polski – Inwencja w Auto-
matyce 2008, które poświęcone były
zagadnieniom związanym jedynie
z automatyką przemysłową. Warsza-
wa, w której miejscem spotkania było
Centrum Olimpijskie, była 12. przy-
stankiem na drodze firmy po Polsce.

SPOTKANIE Z KLIENTAMI
W zapowiedzi tegorocznej konfe-
rencji znalazł się zakres zagadnień,
które interesujące miały być dla pro-
ducentów maszyn, integratorów sys-
temów i innych przedsiębiorstw,
działających w obszarze automatyki
przemysłowej. Właśnie przedstawi-
Prezentacja rozwiązań miała ciekawą i niespotykaną
ciele takich firm pojawiali się na
Fot. 1 konferencjach, przy czym byli to
na innych konferencjach formułę – przedstawiciele firmy
dyskutowali o wybranych aplikacjach automatyki, opisując zarówno inżynierowie, jak i oso-
przy okazji cechy wykorzystywanych w nich urządzeń by związane ze sprzedażą. Mieli oni,

10 wr zes ie ń 2 0 0 8
gospodarka
WYDARZENIA

zgodnie z zapowiedzią organizatora,


uzyskać m.in. odpowiedzi na typowe
pytania, które pojawiały się w kontak-
tach Schneider Electric z klientami.
Były to kwestie techniczne związane
z produktami firmy oraz propozycja-
mi kompletnych rozwiązań, pozwa-
lających na szybkie i tanie tworzenie
gotowych układów sterowania.
Z powyższych powodów podczas
głównej części konferencji nacisk
położony został na rozwiązywanie
kwestii związanych z rzeczywistymi
aplikacjami. W tym celu na każdym
spotkaniu budowana była duża ściana
z urządzeniami demonstracyjnymi,
przy czym podzielona była ona na Kameralny charakter spotkania pozwalał na dyskusje
moduły odpowiadające konkret- Fot. 2
dotyczące prezentowanych rozwiązań
nym wdrożeniom. Zawierały one
zazwyczaj połączone ze sobą: sterow- sterowniki XPSMF oraz rozproszo- ternetowa ProduktNet, która umoż-
nik programowalny, czujniki i ele- ne układy I/O typu F3DIO. Komu- liwia sprawdzanie na bieżąco poprzez
menty wykonawcze w różnych kon- nikacja sterownika bezpieczeństwa Internet dostępności danych produk-
figuracjach. Każda z ośmiu aplikacji z kolejnymi węzłami sieci odbywa się tów Schneider Electric u różnych do-
pokazywała gotowe rozwiązania da- poprzez SafeEthernet oraz Ethernet stawców w Polsce.
nych zagadnień, przy czym, zgodnie Modbus TCP/IP. Zaprezentowano też Warto dodać, że oprócz części pre-
z zapewnieniami prelegentów, ana- rozwiązania dedykowane dla dużych zentacyjnej każde ze spotkań w ra-
logiczne systemy były uruchamiane maszyn i systemów wymagających mach „Inwencji w Automatyce 2008”
i testowane w praktyce w różnych ma- modułowości – w tym przypadku zawierało część warsztatową, która
szynach i obiektach przemysłowych. głównym elementem prezentowa- umożliwiała uczestnikom praktycz-
Zaproponowanie takich rozwiązań nych systemów był sterownik Pre- ne zapoznanie się z przedstawianymi
miało realizować jeden z głównych mium, a do komunikacji wykorzysty- rozwiązaniami. Swoją ofertę prezen-
postulatów konferencji – firma pro- wane były sieci CANopen i Ethernet towali również partnerzy handlo-
mowała systemy automatyki, które (Modbus TCP/IP). W układach ta- wi Schneider Electric Polska. Cieka-
nie wymagają długiego cyklu projek- kich promowane były przemienniki wa formuła konferencji, możliwość
towania czy konfiguracji i zapewnia- częstotliwości Altivar 11/31/71 i ser- bezpośredniego kontaktu z inżynie-
ją pełną współpracę komponentów wonapędy Lexium15. rami aplikacyjnymi i kameralny na-
wchodzących w ich skład. Podczas spotkania omówiono też strój – cechy te sprawiły, że pomysł
rozwiązania oparte o Modicon Qu- Schneider Electric na zorganizowa-
ROZWIĄZANIA DO RÓŻNYCH antum Hot Standby, które zapewnia- nie cyklu spotkań uznać można za
APLIKACJI ją największe spośród wymienionych udany. Warto również zaplanować
Przykładami zaprezentowanych systemów bezpieczeństwo procesów sobie spotkanie z firmą już na przy-
systemów były rozwiązania przezna- technologicznych. Układ tworzą dwa szły rok.
czone zarówno do prostych systemów redundantne sterowniki Quantum, Zbigniew Piątek
sterowania i niewielkich instalacji, które komunikują się ze sobą z wy-
w tym gwarantujące bezpieczeństwo korzystaniem szybkiego łącza świa- Więcej informacji
ich pracy, jak i systemy do maszyn tłowodowego.
Rozwiązania przedstawione pod-
złożonych, modułowe i o dużej wy-
czas konferencji omówione zosta-
dajności. W przypadku sterowania NIE TYLKO PRODUKTY
ły również na stronie:
najmniejszymi urządzeniami oma- Oprócz prezentacji urządzeń pod-
http://www.inwencja-automaty-
wiane były instalacje oparte o sterow- czas konferencji firma promowała
ka.pl/instalacje_demo.htm
niki Twido z interfejsem CANopen, usługi i ofertę pozwalającą na migra-
przemienniki częstotliwości Altvar cję istniejących w zakładach starszych Informacje o dostępności pro-
31 oraz panele operatorskie XBT- systemów sterowania do takich, któ- duktów Schneider Electric znaleźć
N/R/GT. Do aplikacji, gdzie priory- re oparte byłyby na nowych sterow- można na stronie:
tetem jest bezpieczeństwo pracy sys- nikach i urządzeniach automatyki. http://www.produktnet.pl
temu, przeznaczone są bezpieczne Omawiana była także aplikacja in-

w r z e sie ń 2 0 0 8 11
gospodarka
WYDARZENIA

Siemens VAI,
hutnictwo i Kraków
Krakowska Huta Sendzimira, obecnie ArcelorMittal Poland Oddział Kraków,
to miejsce niedawnej dużej inwestycji w nową walcownię gorącą blach,
której uruchomienie nastąpiło w połowie roku 2007. Rok po tym wydarzeniu
firma Siemens VAI Metals Technologies, dostawca technologii i wykonawca
linii produkcyjnej, zorganizowała międzynarodowe spotkanie dla prasy
poświęcone branży hutniczej. Było ono okazją do omówienia najnowszych
trendów w technologii automatyzacji hut oraz zmian na rynku, jak również
możliwością odwiedzenia krakowskiego oddziału ArcelorMittal.
W konferencji, która odbyła się na WALCOWNIA DLA Powodem zorganizowania spotka-
początku czerwca, oprócz kilkudzie- ARCELORMITTAL POLAND nia prasowego Siemens VAI w Polsce
sięciu dziennikarzy z całego świata, ArcelorMittal jest największą na była możliwość odwiedzenia nowej
udział wzięli m.in. dr Richard Pfeif- świecie globalną firmą stalową, która walcowni gorącej blach w hucie w Kra-
fer, prezes Siemens VAI, Werner Auer, w Polsce skupia większość potencjału kowie. Kontrakt na jej budowę podpi-
dyrektor finansowy firmy, oraz jej inni produkcyjnego przemysłu hutniczego sany został w lipcu 2005 roku, pierw-
przedstawiciele odpowiedzialni za kraju, w tym cztery największe huty sze gorące walcowanie odbyło się pod
działy dostarczające konkretne tech- – w Krakowie, Dąbrowie Górniczej, koniec czerwca 2007 roku. Nakłady fi-
nologie automatyzacji hut. W spo- Sosnowcu oraz Świętochłowicach. nansowe wyniosły ponad 1,2 mld zł,
tkaniu uczestniczył również Pierre Pierwszy z zakładów, ArcelorMittal dzięki czemu powstała linia o wydajno-
Gugliermina, dyrektor techniczny Ar- Poland Oddział Kraków, wytwarza ści 2,4 miliona ton stali rocznie (możli-
celorMittal, który omówił sytuację na rocznie około 3 mln ton stali, w tym wa jest dwukrotna rozbudowa jej mocy
światowym rynku produkcji stali. blachy o grubości poniżej 6mm. produkcyjnej). Wytwarzane są w niej

Globalni dostawcy technologii automatyzacji i instalacji dla sektora hutniczego (źródło: Siemens VAI) Rys. 1

12 wr zes ie ń 2 0 0 8
gospodarka
WYDARZENIA

Walcownia gorąca blach w krakowskim oddziale ArcelorMittal

blachy o szerokości od 700 do 2100mm


i grubości od 1,2 do 25,4mm. Obecnie na rynku zachodzi też konsolidacja producentów
Krakowska walcownia jest, zda- stali – około 30% światowej produkcji stali wytwarzane było
niem przedstawicieli ArcelorMittal w 2007 roku przez grupę 10 największych jej producentów
oraz Siemens VAI, najbardziej za-
awansowaną technologicznie i naj-
większą, jeżeli chodzi o walcowanie zowała kilka innych projektów in- DOSTAWCA KOMPLEKSOWY
gorące, inwestycją w europejskim westycyjnych, m.in. budowę nowej Wykonawcą linii produkcyjnej i do-
hutnictwie żelaza od kilkunastu lat. linii powlekania w Świętochłowi- stawcą technologii dla walcowni jest
Jednocześnie, co trzeba zaznaczyć, cach, modernizację walcowni w So- Siemens VAI (Siemens-Voest Alpinie
zapewnia ona bardzo wysoką jakość snowcu oraz rozbudowę zakładu Industrieanlagenbau Metals Techno-
blach, co pozwala ArcelorMittal do- w Dąbrowie Górniczej w zakresie logies) – firma mająca oddział rów-
starczać je do odbiorców m.in. z sek- ciągłego odlewania stali. Sumarycz- nież w Polsce, w Krakowie. Koncern,
tora motoryzacyjnego oraz AGD. ne nakłady inwestycyjne Arcelor- którego główna siedziba znajduje się
Wcześniej, jeszcze w 2006 roku, Mittal Poland wyniosły więc oko- w Linzu w Austrii, jest dostawcą kom-
firma ArcelorMittal Poland zreali- ło 3 mld zł. pletnej technologii dla przemysłu cięż-

w r z e sie ń 2 0 0 8 13
gospodarka
WYDARZENIA

Konferencja zgromadziła ponad 70 dziennikarzy Fot. 1


Typy inwestycji Rys. 1 z różnych kontynentów
w sektorze hutniczym
w zależności od regionu której firma dostarczyła instalacje wartość urządzeń elektrycznych i au-
(źródło: Siemens VAI) technologiczne, w tym urządzenia tomatyki w tych aplikacjach. Z kolei
elektryczne, systemy napędowe i au- usługi związane z tym sektorem war-
kiego, co dotyczy kopalń i zakładów tomatyki, wyposażenie związane z in- te były około 11 mld dolarów. Wśród
przerobu rudy, hut, stalowni oraz wal- stalacją wodną, a nawet działem ser- firm dostarczających urządzenia
cowni. Na świecie firma zrealizowała wisowym. i technologie w omawianym zakresie
ponad 1800 instalacji tego typu, które Wartość kontraktów zawartych są, oprócz Siemens VAI, m.in. SMS,
obejmują wyposażenie mechaniczne, w 2007 roku przez Siemens VAI wy- Danieli oraz MCC (patrz wykres 1).
elektryczne oraz automatykę zakła- niosła 3,5 mld euro. W kwietniu 2008 Firmy te specjalizują się w różnych
dów, przy czym praktycznie wszystkie roku Siemens VAI przejął firmę Mor- obszarach technologii wytwarzania
produkty w portfolio firmy firmowa- gan Construction, amerykańskiego i przetwarzania stali.
ne są przez markę Siemens. Dotyczyło dostawcę technologii i usług dla wal- Dobra passa przemysłu hutniczego
to również krakowskiej walcowni, do cowni, stalowni i innych zakładów. powinna w najbliższych latach utrzy-
Zgodnie z wypowiedzią prezesa mywać się, a średni wzrost w bran-
Richarda Pfeiffera, firma planuje ży wynosić do 2010 roku około 5%.
dalsze przejęcia i tworzenie spół- Zgodnie z ocenami przedstawicieli
ek jointventure, co ma zwiększać Siemens VAI potrwa on nawet o kilka
jej obecność lokalną w różnych lat dłużej i będzie stymulował bran-
krajach. Dotyczy to szczególnie żę firm dostarczających nowocze-
rynków najszybciej rozwijających sne technologie hutnicze. Inwesty-
się – Chin, Indii, Rosji i Ukrainy, cjom tym dodatkowo sprzyjały będą
gdzie Siemens VAI będzie sukce- wysokie ceny surowców. W 2010
sywnie rozwijał się. roku wartość rynku wyniesie około
32 mld euro. W podziale na regiony
KTO DOSTARCZA około 8,3 mld przypadnie na Euro-
TECHNOLOGIE pę, 7,5 mld na Ameryki i 12,7 mld na
DLA HUTNICTWA? kraje azjatyckie (kwoty w euro).
Spotkania, takie jak zorgani- Jednym z ważniejszych trendów
zowane w Krakowie, to unikal- w branży, który będzie decydował
na możliwość poznania najnow- o rozwoju rynku w najbliższych la-
Werner Auer, dyrektor szych trendów technologii dla tach, staną się modernizacje istnie-
Fot. 2
finansowy Siemens VAI, branży hutniczej oraz omawia- jących zakładów oraz różnego ro-
omówił m.in. kwestie nego rynku, który również na- dzaju usługi. Dotyczy to szczególnie
związane z ekologią i zmniejszaniem leży do obszaru zainteresowań Europy oraz krajów NAFTA (patrz
zużycia energii. Przykładem takich wielu krajowych dostawców auto- wykres 2). W przypadku Chin, Indii,
technologii są Meros (Maximized matyki. W zeszłym roku wartość Brazylii oraz Rosji znacznie większe
Emission Reduction Of Sintering),
globalnego rynku urządzeń i in- znaczenie będą miały nowe inwesty-
która pozwala na znaczące zreduko-
wanie emisji pyłów, dwutlenku siarki stalacji do produkcji stali i meta- cje (typu greenfield oraz brownfield),
i dioksyn, oraz Corex, która zmniejsza li, w tym również wydobycia rudy, co związane jest z rozwojem tych go-
zużycie materiałów i energii zużywa- szacowana była na około 18 mld spodarek.
nej w procesach ich przetwarzania euro, z czego około 8 mld euro to Zbigniew Piątek

14 wr zes ie ń 2 0 0 8
Lotos E&P Norge oceniony pozytywnie
Grupa Lotos poinformowała o pozytywnej ocenie
spółki Lotos Exploration and Production Norge AS (Lo-
tos E&P Norge) przez norweskie Ministerstwo Energii
i Ropy. Decyzja ta daje zielone światło do ubiegania się
o uzyskanie licencji na wydobywanie surowców na nor-
weskim szelfie kontynentalnym.

Spółka Lotos E&P Norge została utworzona rok temu


z przeznaczeniem zdobywania udziałów w przedsięwzię-
ciach eksploatacyjnych na terenach Norwegii. Jak na razie
firmie udało się wykupić udziały na wydobycie ropy nafto-
wej ze złoża Yme. Szacuje się, że kontrakt ten pozwoli spół-
ce uzyskać niemal 7 mln baryłek tego surowca.

Kurs Astora dla projektantów aplikacji


przemysłowych
Producent oprogramowania Wonderware zachęca do
korzystania z opracowanego przez firmę bezpłatnego cy-
klu publikacji poradnikowych „Wskazówki dla projek-
tantów aplikacji InTouch 10.0”. Publikacje są bezpłatne
i można je pobrać ze strony firmy, obecnie dostępnych
jest siedem dokumentów z tej serii.

Więcej informacji

http://www.astor.com.pl/www/Centrum_techniczne/
Wonderware_InTouch/index.html
RFV w Polsce?
Firma znana ze świadczenia usług związanych
z oszczędzaniem energii ma plany w najbliższym cza-
sie zainwestować w Polsce. RFV, obecnie mająca biura
na Słowacji i w Rumunii, ma także zamiar zaistnieć na
Ukrainie, w Czechach, Słowenii, Chorwacji, Serbii i Buł-
garii. Firma nie podała informacji co do formy oraz daty
rozpoczęcia inwestycji.

Niemieckie targi
Euroblech we wrześniu
Impreza odbędzie się w dniach
21‒25 października w Hanowerze.
Organizatorzy jubileuszowej, 20.
edycji targów z dziedziny technologii obróbki blach, liczą,
że przekroczona zostanie frekwencja z targów Euroblech
2006, kiedy na imprezie wystawiało się 1409 wystawców
i pojawiło się 64 tys. odwiedzających.

Wystawa odbędzie się na terenie hanowerskich tere-


nów targowych, gdzie zwiedzający i wystawiający będą
mieli do dyspozycji 85 tys. m2 powierzchni wystawienni-
czej. Wszyscy wybierający się na Euroblech powinni za-
opatrzyć się w specjalnie przygotowaną ulotkę dostępną
w 12 językach (także polskim). Można ją bezpłatnie za-
mówić na stronie targów – broszura zawiera szczegóło-
wy plan obiektów wystawienniczych oraz informacje dla
podróżnych (noclegi, dojazd).

Więcej informacji

http://www.euroblech.de
gospodarka
AKTUALNOŚCI

Krakowska CSI wyróżniona w regionie


W najnowszym rankingu „Najlepsza Firma Regionalna”, który tworzony
jest przez Dun and Bradstreet Poland we współpracy z „Gazetą Bankową”,
krakowski Computer Systems for Industry zajął 11. miejsce wśród firm Ma-
łopolski za 2007 rok.
Ranking klasyfikuje najprężniej
rozwijające się firmy w każdym
województwie, promując m.in. ich
wiarygodność. Przy jego tworze-
niu brane są pod uwagę: wskaźnik
rentowności, płynności, zadłuże-
nia oraz wskaźnik ryzyka upadło-
ści Failure Score. Przedmiotem
analizy były firmy, których war- Bogdan Marzec (po prawej) i Andrzej
tość sprzedaży mieści się między Zasucha z firmy CSI Computer
1 a 100 mln euro. Systems for Industry

Emerson kupuje TopWorx


Dostawca sterowników zaworów, wyłączników krańcowych oraz urzą-
dzeń i usług sieciowych – firma TopWorx– poinformował na swojej stro-
nie internetowej o fakcie jego przejęcia przez
Emerson Process Management. Struktura firmy
i obszar jej działalności pozostaną bez zmian.
Przedstawiciele TopWorx wyrazili nadzie-
ję, że połączenie oferty dwóch marek
pozwoli na dotarcie do większej liczby
klientów oraz przedstawienie im bar-
dziej kompleksowych rozwiązań. Emer-
son Process Management liczy, że prze-
jęcie dodatkowo wzbogaci promowane
przez firmę rozwiązania typu PlantWeb.

Mitsubishi Electric na polskich uczelniach


Centrum Automatyzacji Produkcji firmy MPL Technology przekazało
Politechnice Krakowskiej zestawy szkoleniowe ze sterownikami kompakto-
wymi FX3U. Mają one pozwolić na praktyczną naukę programowania PLC,
poznanie technologii komunikacyjnych i programowania systemów SCA-
DA/HMI. Sprzęt przekazany został w ramach projektu cyklu seminariów
szkoleniowych „Projektowanie i eksploatacja napędów dużych mocy” reali-
zowanego wspólnie przez Wydział Inżynierii Elektrycznej i Komputerowej
Politechniki Krakowskiej oraz Sekcję Napędów MPL Technology.
gospodarka
AKTUALNOŚCI

Zbliżają się targi Control-Tech


Targi Kielce zapraszają na ósmą edycję tar-
gów Control-Tech, poświęconych prezentacji za-
gadnień związanych z miernictwem i technologia-
mi pomiarowymi. Impreza organizowana jest z myślą
o różnych branżach, a częścią wspólną jest przemysł.
Tegoroczna wystawa odbywa się 24‒26 września w cen-
trum targowym w Kielcach. W tym roku wystawa ma
o 15% większą powierzchnię wystawienniczą niż rok
temu, organizatorzy spodziewają się ponad trzech tysię-
cy odwiedzających. Wśród wystawców znajdują się naj-
większe w Polsce firmy zajmujące się dystrybucją po- Targi Control-Tech odbywają się wspólnie z Międzyna-
miarowych maszyn oraz przyrządów pomiarowych, rodowymi Targami Technologii dla Odlewnictwa Metal,
takich jak twardościomierze, mikroskopy, wagi przemy- Wystawą Technologii, Przetwórstwa i Zastosowania Meta-
słowe, narzędzia, sprzęt laboratoryjny i przemysłowy. li Nieżelaznych Nonfermet oraz wystawą Spawalnictwo.

Zamel CET rozbudowuje


ofertę dla przemysłu
Pszczyńska firma Zamel CET
chce zwiększać udział w sprzeda-
ży produktów dla odbiorców prze-
mysłowych. W tym celu opracowa-
ła kompleksową ofertę produktów
skierowanych dla tej branży, ofe-
ruje również wsparcie techniczne
i zamierza prowadzić szereg dzia-
łań promocyjno-informacyjnych.

Dostarczane mają być wyroby z za-


kresu automatyki budynkowej, ka-
ble i przewody sygnalizacyjne
oraz przewody UTP i FTP. Zamel
CET uruchomił niedawno pro-
dukcję przewodów sterowniczych
Cetronic.
gospodarka
AKTUALNOŚCI

Modernizacja elektrowni Bełchatów


przez ABB
Zakończona została wymiana wyłącznika generatoro-
wego dla bloku nr 10 BOT Elektrowni Bełchatów. Prace
trwały 7 miesięcy, a konieczność modernizacji wynika-
ła z budowy nowego bloku o mocy 850 MW i potrzeby
zwiększenia mocy zwarciowej układu wyprowadzenia
mocy bloku. Dotychczas używany wyłącznik typu HEC4
zastąpiono wyprodukowanym przez ABB wyłącznikiem
HECS 130L. Tym samym zdolność wyłączalna wzrosła
o 30kA do 130kA. Wyłącznik, wg założeń, jest w stanie
wykonać 20 tysięcy operacji włączenia/wyłączenia lub
pracować przez 20 lat bez konieczności renowacji.

ABB i BOT Elektrownia Bełchatów współpracują od


10 lat. W ciągu tego czasu ABB w ramach różnych kon-
traktów dostarczyła 9 wyłączników. Początek współpracy
sięga 1998 roku, kiedy to dokonano wymiany rosyjskie-
go wyłącznika wydmuchowo-powietrznego typu WWG
20 na HEC4 pracującego w technologii SF6.

National Instruments zmienia lokalizację


Firma National Instruments Poland przeniosła się do
nowej siedziby w Salzburg Center na ul. Grójeckiej 5
w Warszawie. Zmieniły się również kontakty telefonicz-
ne, które są obecnie następujące – tel. 022 328 90 10,
faks 022 331 96 40. Pozostałe dane, w tym numer infoli-
nii, pozostały bez zmian.

Zmianę lokalizacji warszawskiej siedziby poprzedziło


zeszłoroczne otwarcie magazynu firmy na Węgrzech

20 wr zes ie ń 2 0 0 8
gospodarka
AKTUALNOŚCI

iScala Pharma Introl będzie wzorcować przepływomierze


w poznańskim Farmapolu Firma poinformowała o urucho- Centrum Akredytacji na czynno-
Firma Epicor Software Corpora- mieniu w ramach swojego laborato- ści wzorcujące dla różnego rodzaju
tion wdroży oprogramowanie iScala rium nowego stanowiska do wzor- przepływomierzy (masowych, obję-
Pharma w przedsiębiorstwie Farma- cowania przepływomierzy. Tym tościowych oraz mierzących pręd-
pol, które specjalizuje się w wytwa- samym Introl rozpoczyna starania kość przepływu).
rzaniu i sprzedaży półproduktów o uzyskanie akredytacji Polskiego Obecnie Introl ma uprawnienia
farmaceutycznych, leków gotowych do kalibrowania przyrządów do po-
i suplementów diety. iScala Pharma miaru ciśnienia i temperatury. Po-
to zintegrowany system ERP, któ- nadto laboratorium firmy wykonuje
ry jest dedykowany dla branży far- wzorcowanie urządzeń do pomiaru
maceutycznej i chemicznej. Opar- ciśnienia i temperatury.
ty jest on na aplikacji iScala, której
funkcjonalność rozszerzona została Więcej informacji
o funkcje związane m.in. z kontro- http://www.laboratoriumintrol.pl
lą jakości, kwarantannami, receptu-
rami, śledzeniem partii produktów
oraz bezpieczeństwem operacji.
Rozwiązanie obejmie takie obszary
działalności przedsiębiorstwa jak za-
rządzanie produkcją, kontrola partii
i jakości, gospodarka materiałowa,
finanse i środki trwałe oraz zarzą-
dzanie bezpieczeństwem i ładem
korporacyjnym.

Siemens wyposaży
koksownię Radlin
Energoaparatura wybrała firmę Sie-
mens jako dostawcę i wykonawcę in-
stalacji elektrycznych na potrzeby bu-
dowanej baterii koksowniczej 1 BIS
w ramach koksowni Radlin. Umo-
wa przewiduje ukończenie prac przed
końcem sierpnia bieżącego roku. Spół-
ka Energoaparatura poinformowała, że
kontrakt jest warty 610 tys. zł netto.
gospodarka
WYDARZENIA

Za mało
zielonej energii
w Polsce
Niedawne doniesienia o planach budowy na terenie Polski kolejnych farm
wiatrowych dają powody do zadowolenia. Pomimo jednak ambitnych planów
na przyszłość, teraźniejszość nie napawa optymizmem. Międzynarodowe
zobowiązania, które nakładają na nasz kraj minimalne limity w zakresie
wytwarzania zielonej energii, wydają się trudne do spełnienia.

Niemieccy eksperci wyliczyli, że jeśli do 2010 roku tywy. Zmiana dotyczyłaby formy dzielenia się korzyścia-
Polska nie wywiąże się z podpisanych umów, możliwe mi z inwestycji w elektrownie korzystające ze źródeł od-
jest nałożenie kary w wysokości 70 euro za każdą mega- nawialnych. Propozycja zakłada, że np. udział niemieckiej
watogodzinę w stosunku do mocy brakującej. Polska dys- firmy w budowie farm wiatrowych na terenie Polski zwięk-
ponuje około 34 tys. MW energii elektrycznej, a progno- szy ilość wyprodukowanej zielonej energii każdego zaan-
zy mówią o deficycie w wysokości 5%, który przełoży się gażowanego kraju. Przedstawiciele naszego kraju upatru-
na karę 1 mld euro w skali roku. ją w tym pomyśle szansę na wzrost inwestycji związanych
z wytwarzaniem energii ze źródeł odnawialnych w Polsce.
SPROSTAĆ LIMITOM
W styczniu tego roku Komisja Europejska przedstawi- SPOSÓB NA BIZNES
ła propozycję dyrektywy zakładającej, że zużycie zielonej Wytworzenie 1W energii elektrycznej za pomocą źró-
energii wzrośnie w krajach członkowskich w roku 2020 do deł odnawialnych jest niewątpliwie droższe niż w spo-
20% (obecnie limit wynosi 8,5%). Polska, aby mieć możli- sób tradycyjny, a więc z wykorzystaniem takich paliw
wość spełnienia przyszłych zobowiązań, wraz z Niemcami jak węgiel czy ropa. Pomimo tego Unia Europejska po-
i Wielką Brytanią zgłosiła propozycję modyfikacji dyrek- stanowiła propagować zieloną energię poprzez stosowne
dyrektywy, które pozwalają premiować produkcję zielo-
nej energii oraz dotować tego typu inwestycje. Pewność
zbytu „towaru” i pomoc finansowa sprawiają, że produk-
cja zielonej energii może być znakomitym pomysłem
na biznes. Wprawdzie kilku dużych graczy podzieliło
już między sobą rynek wytwarzania energii odnawial-
nej w Polsce, jednakże istnieje jeszcze sporo miejsca
dla mniejszych inwestorów. Spółka Gemini 3000 razem
z Wind and Power, niemieckim dystrybutorem turbin
wiatrowych Vensys oraz Deutsch Bank, wspólnie stwo-
rzyły ciekawą ofertę. Zainteresowanym przedsiębiorcom
oferują pełną obsługę inwestycji polegającej na budowie
małej farmy wiatrowej (od 1,5MW do 25MW). Konsor-
cjum zapewnia, że wystarczy 100 tys. euro, aby wystar-
tować z tego typu przedsięwzięciem i postawić wiatrak
o mocy 1,5MW, który może przynosić niecały 1 mln zł
przychodów rocznie. Inwestycja zwraca się po pięciu la-
Paliwa wykorzystywane do produkcji tach i kolejne przychody obciążone będą tylko opłatami
energii elektrycznej w Unii Europejskiej Rys. 1 za dzierżawę gruntu oraz konserwację farmy.
(na górze) oraz Polsce (na dole) Mateusz Kosikowski

22 wr zes ie ń 2 0 0 8
Rośnie wartość
rynku napędów
AC małej mocy
Według najnowszego raportu firmy ARC Adviso-
ry Group globalna wartość tytułowego rynku wynios-
ła w ubiegłym roku 7 mld dolarów. W kolejnych latach
wzrost w tym sektorze powinien utrzymywać się na wy-
sokim poziomie, czego skutkiem w 2012 roku jego war-
tość przekroczy 11 mld dolarów.
Zgodnie z prognozami ARC Advisory Group w kolej-
nych pięciu latach średni roczny wzrost na rynku napę-
dów AC małej mocy wyniesie 8,9%. Tak dobre prognozy
tłumaczone są m.in. wzrostem zapotrzebowania na oma-
wiane produkty ze strony Chin, Indii, Brazylii oraz kra-
jów wschodnioeuropejskich. Napędy AC małej mocy są
coraz powszechniej stosowane w sektorze chemicznym,
spożywczym, tekstylnym, metalurgicznym oraz automa-
tyki budynkowej. Rozwój ich rynku stymuluje również
trend decentralizacji systemów napędowych stosowa-
nych na liniach produkcyjnych w przemyśle.
Producenci napędów odnotowali wzrost dochodów
nawet pod koniec zeszłego roku, gdy pojawiały się pierw-
sze symptomy zwolnienia rozwoju gospodarki amery-
kańskiej. W tym wypadku głównym czynnikiem stymu-
lującym rynek okazały się globalne inwestycje w sektorze
paliwowo-naftowym oraz wzrost liczby zakładów pro-
dukcyjnych w krajach rozwijających się. Pomimo że
w najbliższym czasie w USA ma trwać zwolnienie roz-
woju gospodarki, również i tam popyt na tytułowe pro-
dukty nie zmaleje, czego powodem są bieżące prace mo-
dernizacyjne wielu instalacji przemysłowych.

Rys. 1 Wartość rynku napędów AC małej mocy


w 2007 roku i prognoza do 2012 roku
(w mld dolarów)
wywiad
SŁAWOMIR WESOŁEK

Specjalizujemy się w rynku


systemów zasilania
gwarantowanego dla
energetyki, przemysłu
i transportu – rozmowa
ze Sławomirem Wesołkiem,
dyrektorem naczelnym Medcom
Systemy zasilania gwarantowanego niami technicznymi. Dodatkowym Z tego powodu firmami, w ofer-
i UPS-y kojarzone są zazwyczaj z ryn- czynnikiem, który przekonał nas do cie których znaleźć można produk-
kiem komputerowym, którego obsługą ewolucji w tym kierunku, był coraz ty Medcom, mogą być zarówno do-
zajmuje się wielu krajowych dystrybu- szybciej postępujący rozwój przemy- stawcy baterii przemysłowych, którzy
torów i producentów tych urządzeń. słu. O ile po 1989 roku w tej dzie- chcą rozszerzać swój asortyment, jak
Medcom wyspecjalizował się w dostar- dzinie nastąpiła w Polsce zapaść in- też producenci systemów rozdziel-
czaniu systemów zasilania dla branży westycyjna, z wyłączeniem inwestycji czych, dla których jednym z elemen-
energetyki, przemysłu oraz pojazdów. w ochronę środowiska, na punkcie tów aplikacji są prostowniki i UPS-y.
Jaka była ewolucja firmy? których czuła była Europa Zachod- Chociaż działamy najczęściej jako
Zaczęliśmy działalność dwadzie- nia, z czasem wszystkie polskie elek- dostawca OEM urządzeń zasilania
ścia lat temu, kiedy bardzo gwałtow- trownie musiały być zmodernizowa- gwarantowanego, niektórych klien-
nie rozwijał się w kraju rynek kompu- ne, głównie w zakresie instalacji do tów obsługujemy również samodziel-
terów osobistych. W tamtym okresie odsiarczania. Częścią tych moderni- nie. Dotyczyć to może firm niewiel-
urządzenia te były bardzo drogie, zacji było dostarczanie układów za- kich albo takich, z którymi związani
podobnie jak same UPS-y, których silania gwarantowanego i potrzeb jesteśmy dedykowanymi kontraktami
jednostkowa cena stanowiła około własnych, w których produkcji wy- długoterminowymi. Nie mamy tutaj
połowy wartości przeciętnego kom- specjalizowaliśmy się. określonych preferencji – koncentru-
putera. Opracowaliśmy wtedy pierw- jemy się na rozwiązaniu technicznym,
sze UPS-y komputerowe o mocy Jak tworzone były kanały dystry- natomiast kanały dystrybucji są w tym
450VA, które skierowane były na ten bucji produktów na rynku? przypadku drugorzędne.
rynek. Drugim obszarem naszej dzia- O ile działając w branży kompu-
łalności było wytwarzanie UPS-ów terowej mieliśmy stałą grupę współ- Medcom jest dobrze znany w sekto-
do aplikacji medycznych, stąd rów- pracujących z nami firm – dystrybu- rze energetycznym, ale obecni jesteście
nież nazwa firmy – Medcom. torów sprzętu komputerowego, o tyle również na innych rynkach. Jakie są
W 1992 roku zajęliśmy się roz- zmiana profilu produkowanych urzą- filary działalności firmy?
wiązaniami dla powstającego w tam- dzeń wymagała nowego podejścia do Można powiedzieć, że Medcom
tym okresie rynku tzw. baterii bezob- sprzedaży. W przypadku bieżącej stoi na trzech nogach. Pierwszą sta-
sługowych i wtedy zdecydowaliśmy działalności stawiamy na współpra- nowi sprzedaż produktów przezna-
również o zmianie profilu działalno- cę z partnerami i integratorami syste- czonych na krajowy rynek energe-
ści firmy z konsumenckiego, popu- mów. Do działania naszych urządzeń tyki i do sektora przemysłowego
larnego rynku IT, na specjalizowa- potrzebne są bowiem jeszcze dwa ele- – w tym obszarze nasz roczny obrót,
ną produkcję niszową dla przemysłu menty – baterie oraz sieć rozdziału zależnie od okresu, wynosi pomiędzy
i energetyki. Zmiany te związane były energii. Wdrażanie takich systemów 12 a 18 mln złotych. Drugim sekto-
z wyższą rentownością produktów wymaga również wykonywania czyn- rem naszej działalności, który bardzo
dla tych branż oraz nowymi wyzwa- ności aplikacyjnych i integratorskich. rozwinął się w ostatnich trzech la-

24 wr zes ie ń 2 0 0 8
tach, jest rynek transportowy, a więc
systemy zasilania przeznaczone dla Medcom stoi na trzech nogach. Pierwszą stanowi sprzedaż
kolejnictwa, do tramwajów i trolej- produktów przeznaczonych na krajowy rynek energetyki i do
busów. Dostarczamy tutaj zazwyczaj sektora przemysłowego – w tym obszarze nasz roczny obrót,
rozwiązania kompleksowe, a więc za- zależnie od okresu, wynosi pomiędzy 12 a 18 mln złotych. Drugim
wierające przetwornice pomocnicze, sektorem naszej działalności, który bardzo rozwinął się w ostatnich
napędy czy systemy sterowania. War- trzech latach, jest rynek transportowy, a więc systemy zasilania
tość sprzedaży w tym obszarze stano- przeznaczone dla kolejnictwa, do tramwajów i trolejbusów
wi ponad połowę naszych obrotów,
a sam rynek rośnie. Proces ten nasi-
lił się szczególnie po wejściu Polski jest dla nas pierwszy z wymienionych, szym miejscu znajdują się urządzenia
do Unii Europejskiej, gdy na rynku gdzie od 2004 roku dostarczamy wy- static switch. Są to wyroby charakte-
pojawiło się dużo pieniędzy na inwe- roby do jednego z największych pro- ryzujące się dużym stopniem zaawan-
stycje w infrastrukturę. Przykładem ducentów UPS-ów w świecie i ekspor- sowania technicznego i w przypadku
są nowe tramwaje jeżdżące po War- tujemy urządzenia o łącznej wartości których nie mamy na rynku global-
szawie – ich zakup finansowany był prawie miliona euro rocznie. Rynek nym większej konkurencji. Drugą
z funduszy unijnych, natomiast wy- ten związany jest głównie z produk- ważną i dobrze sprzedającą się gru-
korzystywane w nich systemy elek- tami dla przemysłu, dwa pozostałe pą urządzeń są prostowniki do ba-
tryczne pochodzą z firmy Medcom. natomiast z systemami trakcyjnymi. terii akumulatorów w aplikacjach
Ostatni z filarów stanowi dla nas Jako uzupełnienie omawianych ob- stand-by. Produkty te sprzedajemy
produkcja i sprzedaż na eksport, któ- szarów naszej działalności wymienił- od około 15 lat i cieszą się one nie-
ra jest coraz bardziej stabilna. Nasze bym produkcję specjalną na potrze- zmiennym powodzeniem.
urządzenia sprzedajemy praktycznie by wojska. Ważnym dla nas i rozwijającym
na całym świecie, przy czym istnie- się obszarem rynku jest ten związa-
ją trzy główne obszary eksportowe, Jakie są zatem najpopularniejsze ny z UPS-ami przemysłowymi. Do-
w przypadku których możemy liczyć grupy produktów oferowanych przez minują tutaj systemy zasilania wy-
na kilkaset tysięcy euro obrotu rocz- Medcom? korzystujące klasyczne rozwiązanie
nie – są to rynki szwajcarski, ukraiń- W przemyśle wyróżnić można kil- z podwójnym przetwarzaniem ener-
ski oraz norweski. Szczególnie ważny ka takich grup, przy czym na pierw- gii, przy czym ich sprzedaż jest reali-

w r z e sie ń 2 0 0 8 25
wywiad
SŁAWOMIR WESOŁEK

zowana na zmówienia indywidualne. poziomie 8 mln zł, resztę rynku ob- Jakiego typu odbiorcami systemów
Istotną grupą produktów są wreszcie sługują m.in. APS, Bening, Elmech zasilania są klienci z sektora przemy-
przetwornice pomocnicze, stosowane i różni inni producenci, m.in. z Nie- słowego? Czy na tym rynku sprzeda-
w systemach trakcyjnych. Rynek ten miec. W sektorze tym działają rów- wane są pojedyncze urządzenia takie
bardzo szybko rośnie i w przypadku nież dostawcy UPS-ów komputero- jak UPS-y, czy może kompletne sys-
Polski jego chłonność jest znacznie wych. Jeżeli chodzi o cały krajowy temy?
większa niż krajowe możliwości pro- rynek systemów zasilania potrzeb Przemysł charakteryzuje się dużą
dukcyjne. własnych szacowałbym go, nie wli- liczbą różnorodnych odbiorców.
czając baterii i systemów rozdziału Chociaż jest on na etapie wzrosto-
Czy polski rynek systemów zasila- energii, na 40‒50 mln zł rocznie. wym, patrząc pod kątem wartości
nia gwarantowanego podzielony jest Oceniam, że omawiana branża jest naszej sprzedaży, zamówienia reali-
pomiędzy stałych dostawców obsłu- już podzielona przez dostawców dzia- zowane w tym sektorze są relatyw-
gujących ten sektor? Jaka jest jego łających na rynku, przy czym podział nie niewielkie. Sektor przemysłowy
wielkość? dotyczy konkretnych aplikacji lub jest w dużej części w rękach pry-
Typowy system zasilania gwaran- sektorów przemysłu. I tak, w przy- watnych, a poza tym, w przeciwień-
towanego zawiera w sobie zarówno padku tych ostatnich, wyróżnić moż- stwie np. do elektrowni, potrzebne są
prostownik, UPS, baterię, jak i układ na obszary rynku, gdzie dominują w nim zazwyczaj urządzenia o nie-
rozdziału energii. Całościowa war- Medcom, APS, Elmech czy General wielkich mocach, typowo do kilku
tość rynku na takie produkty jest dla Electric, a nie ma innych firm. Zu- kVA. Z tych powodów obsługujemy
nas trudna do oszacowania, szczegól- pełnie odwrotny podział może być go zazwyczaj przez naszych partne-
nie, że nie jesteśmy dostawcą syste- z kolei w przypadku innych aplikacji rów, a nie bezpośrednio. Dodatkowo
mów, a jedynie producentem urzą- lub zastosowań. Często również pro- na rynku tym głównym czynnikiem
dzeń energoelektroniki wchodzących jektanci systemów zasilania przyzwy- branym pod uwagę przy zakupach
w ich skład. Chłonność rynku pro- czajeni są do stosowania określonych jest często cena, przez co działać na
stowników dla przemysłu szacuje- rozwiązań technicznych, co dodat- nim może wiele firm typu low-end.
my na około 25‒30 mln zł rocznie. kowo sprawia, że podział rynku jest Na szczęście dla nas w przypadku du-
Medcom realizuje tutaj kontrakty na w miarę stały. żych zakładów, gdzie jest stabilna, do-
wywiad
SŁAWOMIR WESOŁEK

świadczona kadra, odbiorcy decydują


się na sprawdzone produkty o wyso-
kiej jakości.

Jaka jest specyfika UPS-ów dla


energetyki i przemysłu w porównaniu
z popularnymi UPS-ami komputero-
wymi?
Układy przeznaczone dla przemy-
słu odróżnia od urządzeń kompute-
rowych kilka istotnych cech. W przy-
padku tych ostatnich odbiornik jest
zazwyczaj urządzeniem o stałym cha-
rakterze poboru prądu, przez co sto-
sunkowo łatwo jest zoptymalizować
konstrukcję UPS-a. Urządzenia takie
można produkować masowo i z po-
wtarzalną jakością.
W przypadku urządzeń dedykowa-
nych do zastosowań przemysłowych Projektanci systemów zasilania, szczególnie w przypadku sektora
odbiorniki mogą mieć zarówno cha- przemysłowego, przyzwyczajeni są do stosowania określonych
rakter indukcyjny, jak i pojemnościo- rozwiązań technicznych. Jest to jeden z powodów dla których
wy. Jednocześnie pobór prądu może podział omawianego rynku pomiędzy dostawców jest w miarę stały
się gwałtownie zmieniać – np. przy
włączaniu lub wyłączaniu maszyn.
Sprawia to, że w UPS-ach przemysło- Porównanie rynku krajowego do wany i w ramach danej elektrow-
wych musi być wykorzystywana po- analogicznych sektorów w Niemczech ni czy zakładu wykorzystywane są
dwójna konwersja, a one same muszą czy Włoszech jest trudne, gdyż każ- zazwyczaj systemy jednego pro-
być bardzo niezawodne. dy z nich rządzi się własnymi prawa- ducenta. Może nim być przykła-
Inną różnicą pomiędzy omawia- mi. W przypadku rynku włoskiego, dowo Bening czy AEG, ale regułą
nymi typami zastosowań jest fakt, na który również dostarczamy nasze jest korzystanie z oferty wybrane-
że serwer czy komputer najczęściej produkty, praktycznie jedynym kryte- go dostawcy. Ważniejsze jest zacho-
jest podłączony do sieci energetycz- rium wyboru jest koszt zakupu. Filo- wanie standardu elektrowni niż nie-
nej w jej środku, np. w centrum mia- zofia tamtejszej branży energetycznej znacznie niższa cena, bowiem one
sta, w związku z czym działa na sie- polega na formułowaniu bardzo pre- są wyrównane. Rynek ten jest rów-
ci miękkiej i może wprowadzać do cyzyjnej specyfikacji technicznej za- nież konserwatywny pod względem
niej zakłócenia. W przypadku apli- mówień, stąd dostawcy mogą prak- technologii – wciąż wykorzystywa-
kacji przemysłowej lub energetycznej tycznie różnicować swoje oferty pod ne są tam najczęściej prostowniki
urządzenie jest zazwyczaj oddalone względem ceny. Jednocześnie na ryn- tyrystorowe, które w Polsce prak-
co najwyżej o kilkadziesiąt metrów ku tym istnieje obligatoryjna zasada tycznie nie istnieją w tego typu apli-
od transformatora. Z tego powodu dywersyfikacji dostaw, a więc część za- kacjach. Z kolei na rynku francu-
oddziaływanie generowanych przez mówienia z zakończonego przetargu skim nastąpiło rozproszenie pod
nie harmonicznych jest zupełnie nie- otrzymuje firma, która przetargu nie względem dostawców i energety-
istotne ze względu na moc zwarciową wygrała. Dzięki temu m.in. Medcom ka bazuje tam w zasadzie tylko na
transformatora. Dzięki temu można jest dostawcą dla tamtejszej branży – urządzeniach przemiennoprądo-
tworzyć układy o dużo wyższej nie- ze względu na moce produkcyjne nie wych – nawet UPS-ach komputero-
zawodności – o MTBF na poziomie bylibyśmy w stanie obsługiwać wiel- wych. Wynika to po części z faktu,
250 tys. godzin. Medcom dostarcza kich kontraktów, bez straty dla dotych- że systemy automatyki są urządze-
takie UPS-y, przy czym mierzony czasowych rynków, np. na zamówienie niami niskonapięciowymi.
rzeczywisty czas bezawaryjnej pracy na tysiąc jednakowych systemów do
sięga 300 tys. godzin. podstacji byłoby realizowane z trud- Czy Medcom zajmuje się komplet-
nościami, natomiast kontrakty na kil- ną realizacją produktów i ich wdra-
Czy można porównywać w oma- kadziesiąt takich systemów możemy żaniem? Czy podzlecacie produkcję
wianym zakresie nasz rynek do innych już stabilnie realizować. urządzeń?
w Europie? Kto dostarcza systemy zasi- Zupełnie inny charakter ma ry- Działalność rozpoczynaliśmy, za-
lania gwarantowanego dla energetyki? nek niemiecki – jest on sformalizo- trudniając 14 osób, a do 2001 roku

w r z e sie ń 2 0 0 8 27
wywiad
SŁAWOMIR WESOŁEK

nie przekroczyliśmy liczby 50 pra- dzie rozdziału energii okazywało się mea – 15 minut od centrum War-
cowników. Gwałtowniejszy przyrost niewystarczające. Nieraz czas przepa- szawy. Jest to uwarunkowane nie tyl-
zatrudnienia nastąpił obecnie, przy lania się bezpiecznika był tak długi, że ko kwestiami lokalowymi i potrzebą
czym dotyczy to zarówno osób zwią- przekraczał 15‒20ms, przez co system posiadania większego miejsca na
zanych z produkcją, jak też pozosta- zasilania resetował się. W przypadku produkcję, ale również problemami
łych pracowników firmy. Kooperacja elektrowni przerwa w zasilaniu gwa- z dojazdami pracowników. Sądzę, że
z innymi przedsiębiorstwami jest tak- rantowanym jest oczywiście bardzo w przyszłości dojazd do miasta bę-
że ważnym elementem naszej dzia- dużym problemem, dlatego opraco- dzie coraz lepszy, natomiast niewy-
łalności. Przykładowo w zakresie waliśmy UPS-y, które mają przecią- godne będzie poruszanie się po nim
montażu powierzchniowego i płytek żalność na poziomie powyżej 600%. samym. Dlatego wybraliśmy lokali-
drukowanych współpracujemy z war- Obecnie takie urządzenia są w pod- zację przy węźle komunikacyjnym
szawskim Semiconem, natomiast gdy stacjach energetycznych standardem drogowym i kolejowym w granicy
wyprodukowana musi być większa i pozwalają na odpowiednie wyłącza- Warszawy.
seria urządzeń jednego typu, wyko- nie się segmentów sieci bez przerywa- Jeżeli chodzi o rynek, przyznam, że
nuje ją dla nas Dacpol Service. nia pracy całego układu. jesteśmy w sytuacji, w której możemy
Medcom jest w pew- wybierać sobie zamó-
nym sensie również obu- wienia. Obecnie chłon-
dowany innymi firmami, Uruchomienie firmy dostarczającej systemy ność rynku jest większa
którym podzlecamy pro- zasilania dla przemysłu, energetyki czy transportu niż nasz potencjał pro-
dukcję. Przykładem jest to proces wieloletni. Oceniam, że wyuczenie dukcyjny, dlatego nieraz
współpracujący z nami pracownika rozpoczynającego pracę na dziale musimy odmawiać re-
dostawca elementów alizacji kontraktów. Do-
produkcji to okres od sześć miesięcy do dwóch
mechanicznych, od któ- tyczy to zazwyczaj za-
rego odbieramy 90% lat, z kolei w przypadku konstruktora jest to czas mówień eksportowych,
produkowanych towa- wynoszący minimum trzy lata gdyż staramy się być
rów. Jesteśmy również skoncentrowani na ryn-
stałym klientem firmy, ku polskim i tutaj chce-
która wykonuje dla nas bardzo niety- Oferowaną przez Medcom usługę my mieć jak najsilniejszą pozycję.
powe nawijanie dławików i transfor- serwisową również zaliczyć można Dalszy rozwój działalności eksporto-
matorów – np. dławiki nawijane licą do wartości dodanej, choć nie przece- wej, pomimo że już dzisiaj działamy
w izolacji kaptonowej. Staramy się niałbym w przypadku obsługiwane- praktycznie na całym świecie, odkła-
korzystać z outsourcingu jak najsze- go rynku jej znaczenia. Przemysłowe damy na dalszy termin.
rzej, przy czym zawsze dbamy o to, systemy zasilania są najczęściej kon- Różnice pomiędzy potencjałem
aby końcowy odbiór jakościowy był strukcjami redundantnymi, i to na produkcyjnym a chłonnością rynku
realizowany przez nas, podobnie jak poziomie całego systemu, a nie ele- krajowego są duże nie tylko w przy-
końcowe uruchomienie. Chcemy być mentów składowych. Gdy następuje padku Medcomu, ale również innych
dostawcą finalnym i firmą koordynu- uszkodzenie lub awaria urządzenia, producentów z branży. Głównym
jącą tworzenie systemów. klient zawiadamia nas o tym i uma- tego powodem jest fakt, że urucho-
wiamy się na wizytę w dogodnym dla mienie firmy dostarczającej systemy
Jaką wartość dodaną oferujecie niego momencie, szczególnie że nie zasilania dla przemysłu, energetyki
klientom? Czy jest nią przykładowo można wyłączyć bloku energetycz- czy transportu to proces wieloletni.
całodobowa usługa serwisowa? nego, kiedy się chce. Z punktu wi- Oceniam, że wyuczenie pracowni-
Medcom jest nie tylko dostaw- dzenia marketingowego usługa taka ka rozpoczynającego pracę na dziale
cą zasilaczy, UPS-ów czy prostowni- to więc 365 dni w roku po 24 godzi- produkcji to okres od sześć miesię-
ków, ale oferujemy rozwiązania, któ- ny na dobę, w praktyce jednak napra- cy do dwóch lat, z kolei w przypad-
re wpasowują się w potrzeby klientów. wy nie muszą być realizowane w try- ku konstruktora jest to czas wyno-
Przykładem takiego działania jest roz- bie typowo awaryjnym. szący minimum trzy lata. Potencjał
wiązanie poważnego problemu, któ- ludzki jest największą wartością fir-
ry występował kiedyś u odbiorców Jakie są plany na przyszłość zwią- my. Dlatego traktujemy naszych pra-
stosujących UPS-y w elektrowniach zane z rozwojem firmy i rynku? cowników jako największą inwesty-
i związany był ze zbyt długim czasem W przyszłym roku chcemy zmie- cję, a kontynuowanie tego jest dla
wyłączania się bezpieczników w przy- nić siedzibę i przeprowadzić się do nas jednym z najważniejszych celów
padku zasilania bez układów by- nowego budynku, który znajdował na przyszłość.
pass. Typowe UPS-y miały przecią- się będzie przy warszawskiej ulicy Ju-
żalność 200%, co przy mocach rzędu trzenki, niedaleko przyszłego zjazdu Dziękuję za rozmowę.
kilku kW i wielopoziomowym ukła- z autostrady A2 i stacji WKD Salo- Zbigniew Piątek

28 wr zes ie ń 2 0 0 8
news flash

poleca: nowe produkty


Co miesiąc publikujemy kilkadziesiąt wybranych nowości rynkowych z zakresu
podzespołów automatyki przemysłowej, techniki pomiarowej, urządzeń elektrycznych
i innych, które znaleźć można w końcowej części numeru. Aby nie przeoczyć tych,
które są naszym zdaniem najbardziej innowacyjne i najciekawsze, proponujemy
zapoznanie się z ich opisem już teraz.
Redakcja APA

Zawiasowe wyłączniki bezpieczeństwa


Pizzato Elettrica rozszerzyła rodzinę niezauważalny dla użytkownika, a przez to trudniejszy
produktów o serię wyłączników bez- do obejścia. Dostępne są wyłączniki z kilkoma rodza-
pieczeństwa w kształcie zawia- jami styków, maksymalnie do 4 sztuk (2NC + 2NO).
sów, które łączą cechy zwią- Możliwa jest też regulacja punktu ich zadziałania, co
zane z bezpieczeństwem jest szczególnie istotne przy dużych maszynach. Sto-
oraz nowoczesnym wzor- pień ochrony wyłączników to IP67, przewód wypro-
nictwem. Jednocześnie in- wadzany może być z nich od góry, dołu lub z tyłu.
tegracja wyłącznika z za- Dla zapewnienia kompleksowego rozwiązania dostęp-
wiasem w jednej obudowie ny jest także dodatkowy, czysto mechaniczny zawias
powoduje, że jest on niemal o podobnym kształcie.

Ins-Tom, tel. 042 640 75 85, http://www.instom.com.pl

Optyczny system pomiaru geometrii małych rur i prętów


Firma Aicon 3D Systems rozbudowała rodzinę ska 2008 nagrodę Złoty Medal Międzynarodowych Tar-
optycznych systemów pomiarowych rur giętych Tube- gów Poznańskich.
Inspct o nowy model HD. Jest to urządzenie do pomia-
rów elementów krótszych niż 500mm i o średnicy od
1 do 10mm oraz kątach gięcia od 1° do 180°. Pozwa-
la on na badanie różnego rodzaju cech geometrycz-
nych, takich jak gięcia, długość części oraz odległość
pomiędzy końcami badanego elementu. Pomiar do-
konywany jest przez osiem kamer cyfrowych w prze-
strzeni pomiarowej o wymiarach 450×400×200mm.
Wyniki wyświetlane są na ekranie laptopa w taki spo-
sób, aby operator mógł podjąć szybką decyzję co do
jakości badanego elementu. Dokładność pomiaru wy-
nosi 0,025mm.
Rodzina urządzeń TubeInspect zdobyła w tym roku
podczas Targów Innowacje-Technologie-Maszyny Pol-

TABELA 1. Dostępne wykonania systemów TubeInspect


Liczba kamer / Przestrzeń Orientacyjna długość Średnica badanych Dokładność
Model
rozdzielczość [Mpix] pomiarowa [mm] badanych elementów [m] elementów [mm] pomiaru [mm]
TubeInspect 16 / 1,3 2400 × 1200 × 700 5‒7 4‒200 ±0,1

TubeInspect S 10 / 1,3 1200 × 1200 × 700 1,5 4‒200 ±0,1

TubeInspect HD 8/2 450 × 400 × 200 0,5 1‒10 ±0,025

CASP, tel. 032 614 09 17, http://www.3d.casp.pl

30 wr zes ie ń 2 0 0 8
news flash
Trójpalczasta ręka do zastosowań w robotyce przemysłowej i serwisowej
Dextrous Hand SDH- Ręka ma system czujników zbliżeniowych, co zapew-
2 to chwytak firmy nia precyzję i pewność chwytania. Sześć czujników prze-
Schunk, ktory ma po- kazuje informację o powstających siłach na powierzch-
stać trójpalczastej ręki. niach chwytu. W ten sposób ręka może identyfikować
Cechuje się on sied- najróżniejsze obiekty i precyzyjnie chwytać nawet po-
mioma niezależnymi dobne części. Strategie sterowania wymagane do kon-
stopniami swobody, kretnych zadań manipulacyjnych mogą być zapisywa-
co pozwala na chwy- ne w pamięci ręki.
tanie i pozycjonowa- Omawiany chwytak może być stoso-
nie różnych obiektów wany w trudnych warunkach środo-
bez konieczności prze- wiskowych i nadaje się do pracy
zbrajania. SDH-2 ma w środowisku produkcyjnym. Po-
trzy identyczne, dwu- łączenia i przeguby są zabez-
członowe palce. Dwa z nich obracają się w przeciwnych pieczone przed wilgocią i ku-
kierunkach o 90°, co pozwala na różne chwyty, m.in. rzem, ręka nie ma ostrych
trójpalcowy centryczny, dwupalcowy równoległy i cy- kantów, a odpowiednie ka-
lindryczny. Moduły przegubowe mogą osiągać moment nały wewnątrz palców chro-
obrotowy o wartości do 2,1Nm przy przegubie proksy- nią okablowanie. Prędkość i siła
malnym oraz 1,5Nm przy przegubie dystalnym. chwytu są regulowane odpo-
wiednio do przewidzianych za-
dań, dzięki czemu proces jest
bezpieczny. Ręka zasilana jest na-
pięciem 24VDC.
Produkt nagrodzony został pod-
czas ostatnich targów Automatica w Monachium na-
grodą MM-Award jako najbardziej innowacyjny produkt
w kategorii techniki chwytakowej.

Schunk, http://www.pl.schunk.com

Komputery przemysłowe o wysokim stopniu ochrony


Firma Noax Technologies oferuje komputery z serii gdzie może bezproblemowo działać w temperaturach
Steel, które cechują się całkowitą szczelnością nie tyl- ujemnych nawet do –25°C.
ko od strony płyty czołowej, ale także całej obudowy ze
złączami i doprowadzeniem kabli włącznie. Pozwala to
na bezproblemowe ich mycie, nawet pod wysokim ci-
śnieniem, oraz dezynfekcję.
Standardowym wyposażeniem komputerów jest
trwały ekran dotykowy z matrycą TFT, który charak-
teryzuje się dużym kontrastem. Obecnie dostępne są
komputery z ekranami o przekątnych 12,1’’, 15’’ i 19’’.
Serię Steel cechuje również duża moc obliczeniowa
i możliwość współpracy z wieloma urządzeniami pery-
feryjnymi oraz szerokie możliwości rozbudowy. Wszyst-
kie komputery wyposażone są w system monitorujący
ich wewnętrzne funkcje, który ostrzega o stanach kry-
tycznych i może, w przypadku braku reakcji operato-
ra, wyłączyć komputer.
Komputery spełniają normy w zakresie higieny wyma-
gane m.in. w farmacji, medycynie, chemii czy przemyśle
spożywczym. Wersja komputerów Steel przystosowa-
na jest też do zastosowań aplikacji w niskich tempera-
Więcej informacji
turach – np. w chłodniach czy na wolnym powietrzu,
Więcej nowych produktów patrz str. 108
Noax Technologies, tel. 022 617 13 61, http://www.noax.pl

w r z e sie ń 2 0 0 8 31
targi
PRZEWODNIK

Energetab
2008
na targi

Międzynarodowe Energetyczne Targi Bielskie to impreza rozpoczynająca co-


roczny sezon targowy w branży i jednocześnie wydarzenie o charakterze uni-
kalnym w skali Europy Środkowo-Wschodniej. We wrześniu w jednym miejscu
spotyka się kilka branż, w tym energetyczna, elektryczna oraz pomiarowa.
Bielsko-Białą chętnie odwiedzają również automatycy i służby utrzymania
ruchu, dla których Energetab stanowi możliwość spotkania z polskimi do-
stawcami technologii dla przemysłu i coraz liczniej reprezentowanymi przed-
stawicielami firm branżowych z zagranicy. Redakcja APA również zaprasza
do odwiedzenia targów, w poruszaniu się po których pomoże publikowany
w numerze przewodnik.

32 wr zes ie ń 2 0 0 8
ENERGETAB 2008

targi
PRZEWODNIK

SPOTKANIE KILKU BRANŻ TABELA 1. Wybrani wystawcy targów Energetab 2008


Energetab przez ponad 20 lat istnie- Firma Paw. Stoisko Firma Paw. Stoisko
nia zyskał miano jednego z najważ- 3M G 42 Lumel J 35
niejszych wydarzeń branżowych nie ABB L7 199 Mean Well J 7
Agregaty Pex-Pool Plus L 3.5 142a Medcom A 1
tylko w skali kraju, ale również w re-
Alf-Sensor W 40a Merawex J 7
gionie Europy Środkowo-Wschodniej. Apator Control G 39 Merawex O 10
Spotkanie kilku branż ma nietypo- Aplisens W 3 Micros D 21
wy charakter, gdyż targi odbywają się APS Energia A 5 Moeller Electric O 22
w plenerze, co odróżnia je od innych ASE Z 8 Nowimex W 1
imprez wystawienniczych w kraju. Astat L 8.4 171 Phoenix Contact O 28
Wystawcom daje to możliwość przed- Biall M 6 Pilz J 7
stawienia w pełnej okazałości infra- Breve-Tufvassons O 13 Quantum K.T.T. W 41
struktury energetycznej oraz dużych Carlo Gavazzi J 7 Relpol J 22
Contrans TI X 10 Rittal O 37
gabarytowo urządzeń, natomiast od-
CSI F 11 Sabur J 2
wiedzający mają podczas przechadzki Dacpol J 19 Schmersal-Polska N 24
między namiotami targowymi okazję ELFA Elektronika L 4.1 132 Schroff F 11
podziwiać widoki Beskidu Niskie- Elhurt G 41 Schroff J 7
go. Nie oznacza to jednak, że Ener- Eltron J 7 SE Spezial-Electronic T 12
getab jest imprezą tylko towarzyską. Ensto Pol J 4 Semicon N 19
Jest wręcz przeciwnie, gdyż reprezen- Era-Gost O 8 Sick T 9
towany na imprezie sektor gospodar- Eti Polam L 4.4 162 Siemens L 3.1 116
ki jest dla wielu firm jednym z najlep- Ferraz J 7 Sonel U 30
Fibox L 4.2 128 Technokabel L 8.1 195
szych i najpoważniejszych klientów.
Flir Systems G 40 Tekniska Polska X 11
Jest to też branża, która charakteryzu-
Fluke J 7 Tronia F 13
je się ciągłym wzrostem. Przed polską Harting Polska J 20 Twelve W 26
energetyką stoi wiele wyzwań, a ro- Helukabel U 37 Twelve Electric J 8
snące ceny surowców i konieczność Infoel G 41 Vigo System Z 21
ochrony środowiska to czynniki, któ- InfraTec R 38 Wago Elwag K 16
re sprawiają, że przeznacza ona duże Lapp Kabel G 33 Wamtechnik W 5
kwoty na wdrażanie nowych techno- LC Elektronik U 14 Zamel O 33
logii i inwestycje. Limatherm Sensor Y 8

na targi

w r z e sie ń 2 0 0 8 33
ENERGETAB 2008

targi
PRZEWODNIK

Na Energetabie nowych kontraktów szukają zarówno


duże firmy, takie jak Siemens czy Moeller Electric, jak i sze-
reg dostawców urządzeń, takich jak kamery termowizyjne
(np. Flir Systems, Fluke, InfraTec) czy szerokiej gamy kom-
ponentów (Elfa Elektronika, Infoel). Dla wielu z nich targi
te, obok imprez dla automatyków czy służb utrzymania ru-
chu, są miejscem, gdzie mogą oni spotkać najwięcej swoich
klientów. Wielu z nich to pracownicy dużych firm i osoby
decyzyjne, co powoduje, że jesienne targi postrzegane są
jako impreza gromadząca najważniejszych przedstawicieli
kilku branż i dobre miejsce do robienia interesów.
Tegoroczny Energetab ma być większy niż dotychczaso-
we edycje targów. Chociaż chwalenie się wzrostem liczby
odwiedzających i wystawców jest typowym działaniem pro-
mocyjnym większości przedstawicieli imprez targowych,
w tym również Międzynarodowych Energetycznych Targów
Bielskich, organizatorzy tych ostatnich mają ku temu solid-
ne podstawy. W tym roku na Energetabie obecnych będzie
aż 650 wystawców, czyli o ponad 7% więcej niż rok temu.
Zwiększeniu ulegnie również ilość dostępnej powierzchni
wystawienniczej – sumarycznie do 26 tys. m2. Można więc
z pełnym przekonaniem mówić o stabilnym rozwoju tar-
gów, co powinno trwać również w kolejnych latach. Jest to
także dobry prognostyk przyszłego rozwoju branży, szcze-
gólnie w czasach, gdy mówi się o recesji w gospodarce.
Do stałego folkloru związanego z Energetabem należą
narzekania na infrastrukturę i warunki wystawiennicze.
Podczas deszczowej pogody na imprezie spotkać można
osoby chodzące w kaloszach, a sami organizatorzy potrafią
również zaserwować gościom niespodzianki, czego przy-
kładem może być zeszłoroczne wylewanie asfaltu tuż przed
rozstawionymi namiotami targowymi. Dla części firm, któ-
re zrezygnowały z uczestnictwa w targach, właśnie warun-
ki wystawiennicze były istotnym czynnikiem decyzji. Duża
liczba innych, specjalizowanych imprez targowych w kra-
ju rzeczywiście pozwala bowiem wybierać spośród miejsc
spotkań z klientami. Inni stwierdzają jednak, że Energe-
tab to impreza unikatowa, gdzie pojawiają się przedstawi-
ciele bardzo ważnej branży, i takiego wydarzenia nie moż-
na opuścić.
Energetab ma miejsce w tym roku od 16 do 18 września.
na targi

Targom tradycyjnie towarzyszyć będą jak co roku seminaria


i konferencje. Niestety w momencie przygotowywania nu-
meru do druku wciąż nieznany był plan tych wydarzeń, po-
zostaje więc odesłać zainteresowane osoby na stronę inter-
netową organizatora lub do przygotowywanych przez niego
materiałów targowych. Podczas targów wybrane będą rów-
nież produkty, które wyróżnione zostaną pucharami i me-
dalami targowymi.
W magazynie APA, który jest po raz pierwszy patro-
nem prasowym targów, publikujemy najważniejsze infor-
macje o imprezie, mapę targów oraz plan dojazdu, jak też
wykaz firm wyselekcjonowanych pod kątem odwiedzają-
cych targi automatyków. Zapraszamy również do spotka-
nia z przedstawicielami wydawnictwa na stoisku 8 w na-
miocie W.

34 wr zes ie ń 2 0 0 8
ENERGETAB 2008

targi
PRZEWODNIK

Informator targowy

21. Międzynarodowe Boh. Monte Cassino

Energetyczne Targi Bielskie MAKRO

Energetab 2008
Termin: 16‒18 września 2008
Godziny otwarcia ekspozycji: 900‒1700

Kontakt z organizatorem:
biuro Targów ZIAD Bielsko-Biała SA
Al. Armii Krajowej 220
43-316 Bielsko-Biała
wystawa@ziad.bielsko.pl
www.ziad.bielsko.pl
www.energetab.pl

Zakres branżowy targów:


– transformatory, rozdzielnice i aparatura WN,
– urządzenia wytwórcze energii elektrycznej,
– kable, przewody, materiały elektryczne i osprzęt sieciowy,
– automatyka i aparatura kontrolno-pomiarowa,
– systemy informatyczne,
– technologie ochrony środowiska,
– technologie remontowe i modernizacyjne.
ENERGETAB 2008

targi
PRZEWODNIK

Jakub Glasse
Dyrektor ds. handlowych
Eltron

W jakim stopniu Energetab, czyli targi ener-


getyczne, są atrakcyjnym miejscem do wysta-
wiania się dla firmy takiej jak Eltron? Czy nie
jest tak dlatego, że impreza ta pełni rolę prze-
mysłową, o szerszym profilu?
Targi Energetab już na dobre zagościły
w kalendarzu wszystkich firm, które mają w swojej ofercie produkty
związane z energetyką. Nasza firma ma trzy działy związane z automa-
tyką, elektroniką oraz elektrotechniką, która właśnie pasuje do Energe-
tabu. Dlatego już po raz czwarty wystawiamy się w Bielsku, planując
pokazanie naszych produktów właśnie z tego obszaru naszej aktyw-
ności. Jest to też doskonałe miejsce, aby pokazać nowości, jakie poja-
wiły się w ostatnim roku.
Targi odbywają się w atrakcyjnym regionie, dlatego z roku na rok
przyciągają kolejne firmy, które zdecydowały się rozszerzyć swój profil
o zagadnienia związane z przemysłem. Z roku na rok widać, że impre-
za mimo słabej infrastruktury się rozrasta. Z obserwacji mogę stwier-
dzić, iż trend ten utrzyma się również w kolejnych latach, jeżeli tylko
zarząd targów poprawi infrastrukturę obiektu.

Jak oceniacie targi Energetab, jeśli chodzi o ich skuteczność jako plat-
formy kontaktu? Jaki potencjał i możliwości kryje w sobie ta impreza?
Jest to doskonała okazja, aby w jednym miejscu i czasie spotkać
się z naszymi klientami, dostawcami, konkurencją oraz potencjalny-
mi klientami. Wielu fachowców związanych ściśle z energetyką przy-
jeżdża tam odwiedzić swoich dostawców oraz zobaczyć, co nowego
pojawiło się na rynku. Dlatego mimo pewnych minusów uważam, że
warto być obecnym na tej imprezie.

Co trzeba zmienić w tej imprezie, aby zapewnić jej harmoniczny roz-


wój w przyszłości?
Na ten temat można by napisać bardzo dużo, bo wszyscy wiemy, jaka
jest infrastruktura na tych targach. Brak betonowych dróżek, kiwają-
ce się namioty, kiepski dojazd, brak parkingów i podobne utrudnienia.
Jak widać mimo 21 lat istnienia imprezy na rynku zarządca targów nie
na targi

może poradzić sobie z błahymi sprawami, które można by załatwić


najdalej w ciągu roku. Każdy z wystawców, płacąc duże kwoty za eks-
pozycję, liczy, że z roku na rok coś się będzie zmieniać. Niestety bez-
skutecznie. Najgorzej jest jak pada deszcz. Wszystko wtedy płynie, na
stoiskach zalega błoto, a naszych kontrahentów zagranicznych wsty-
dzimy się zapraszać do odwiedzin.
Jest wiele pozytywnych przykładów, jak można rozwijać imprezy
targowe. Mam tu na myśli targi Expopower. Nowe, wysokie, klima-
tyzowane ładne hale z dobrą infrastrukturą w okolicy terenów tar-
gowych w Poznaniu również przyciągają coraz więcej wystawców.
Myślę, że problemy infrastrukturalne na Energetabie mogą z czasem
przełożyć się na korzyść właśnie targów Expopower. Sami przymie-
rzamy się do tego, aby w przyszłym roku wystawić się tam i wypró-
bować to nowe miejsce.

36 wr zes ie ń 2 0 0 8
ENERGETAB 2008

targi
PRZEWODNIK

Polecany produkt

Wyświetlacze przemysłowe
Dacpol wprowadza do swojej oferty przemysłowe macji poprawia efektywność pracy, a co za tym idzie,
wyświetlacze wykonane w technologii LED. Wyświe- zysk firmy. Możliwa jest również wizualizacja parame-
tlacze łączone są według potrzeb klienta w tablice in- trów pracy maszyn, np. prędkości przesuwania taśmy
formacyjne, co pozwala na wizualizację pewnych pro- podajnika, temperatury konkretnych elementów czy
cesów technologicznych, takich jak zliczanie liczby masy ważonych detali. Wyświetlanie informacji o awa-
wyprodukowanych detali i porównanie ich z założo- rii maszyn na hali ułatwia pracę sekcji utrzymania ru-
nym planem dziennym. Popularne są również tzw. ta- chu. Możliwości wizualizacyjne są znacznie większe
blice bezpieczeństwa wyświetlające m.in. liczbę dni i zależą jedynie od wymagań klienta.
bezwypadkowych w firmie. Pokazywanie takich infor- Komunikacja urządzenia odbywa się poprzez sieć
Ethernet, porty szeregowe RS232, RS485, możliwe
jest wykorzystanie połączenia analogowego w posta-
ci sygnału prądowego, kodu BCD, ewentualnie sieci
Profibus lub Modus. Stopień ochrony może wynosić
nawet IP65. Różna wielkość wyświetlanych znaków
umożliwia odczyt nawet z odległości 300m. W ofer-
cie znajdują się zarówno wyświetlacze numeryczne
(7-segmentowe), jak i alfanumeryczne i graficzne.

Dacpol Sp. z o.o.


ul. Puławska 34, 05-500 Piaseczno
tel. 022 70 35 100
dacpol@dacpol.com.pl
http://www.dacpol.com.pl
ENERGETAB 2008

targi
PREZENTACJA FIRMOWA

Systemy zabezpieczeń ESD


i meble przemysłowe w ofercie
Treston
Fińska firma Treston,
której oddziały istnie-
ją w wielu krajach na
świecie, w tym w Pol-
sce, jest producentem
mebli przemysłowych
dla branży elektronicz-
nej i przemysłu ciężkiego. Wy-
twarza ona i sprzedaje również systemy
magazynowania oraz stoły warsztatowe. W artykule
przedstawiono dwa typy produktów, które oferowaną są przez firmę.

SYSTEM ZABEZPIECZEŃ ESD typu jest efektywny i daje gwarancję PRZEMYSŁOWE ŚCIANKI
Treston specjalizuje się w produkcji niższych kosztów i mniejszą liczbę re- DZIAŁOWE
mebli przemysłowych oraz systemów klamacji produktów. Obszar zabez- Hałas panujący na linii produkcyj-
magazynowania małych części i kom- pieczony przed ESD oznaczany jest nej lub w jej bezpośrednim sąsiedztwie
ponentów dla przemysłu elektronicz- kodem EPA, a na jego terenie można jest jedną z najczęściej spotykanych
nego, automatyki i energetyki. Produ- używać jedynie certyfikowanych pro- przeszkód w skupieniu pracownika się
kujemy meble zabezpieczone przed duktów: od mebli, przez podłogę, do nad zleconymi nam zadaniami. Jed-
ESD, w tym stoły montażowe, szaf- odzieży i akcesoriów. Produkty Tre- nym z najlepszych, a zarazem najbar-
ki, wózki, krzesła i pojemniki. Tylko ston maja takie certyfikaty! Używając dziej ekonomicznych sposobów na
kompletny system zabezpieczeń tego ich chronicie Państwo swoje kompo- zniwelowanie tego problemu jest od-
nenty, produkty końcowe oraz redu- separowanie stanowisk pracy od siebie
kujecie koszty związane z ewentual- za pomocą przemysłowego systemu
nymi naprawami. ścianek działowych. Tego typu ścian-
ki są najnowszym produktem Treston.
na targi

Pozwalają one na obniżenie poziomu


hałasu nawet o 7 do 9 dB (zgodnie ze
standardem ISO 10053). Pomaga to
pracownikom w koncentracji i zwięk-
sza dokładność wykonywania przez
nich operacji montażowych.

Treston
Skwer Kardynała Wyszyńskiego 5/32
01-015 Warszawa
tel. 022 862 99 55
faks: 022 632 67 01
info.pl@treston.com
http://www.treston.com

38 wr zes ie ń 2 0 0 8
ENERGETAB 2008

targi
PRZEWODNIK

Polecany produkt

Czujnik
olejoodporny Pt100
Termometr oporowy typu TOP-
-PKbm-60 przeznaczony jest do po-
miaru temperatury elementów maszyn
oraz innych aplikacji, gdzie koniecz-
ny jest precyzyjny pomiar temperatu-
ry mierzonego czynnika. Wykorzysta-
no w nim rezystor pomiarowy Pt100,
który umieszczono w osłonie ze sta-
li stopowej.
W czujniku zastosowano specjalny
przewód mogący pracować w środowi-
sku o temperaturze do 200°C. Olejood-
porne wykonanie czujnika zawiera ba-
rierę zapobiegającą penetracji medium Control Tech 2008 Energetab 2008
do kabla. Bariera może być stosowa- pawilon B stoisko 38 stoisko W-40A
na w różnej odległości od czujnika, od-
powiednio do wymagań klienta.
Czujnik wykonywany jest rów- Alf-Sensor
nież w wersji iskrobezpiecznej. ul. Narcyzowa 3, 31-342 Kraków
tel. 012 258 08 40
biuro@alf-sensor.com.pl
http://www.alf-sensor.com.pl

Polecany produkt

Szafy CAB P
Fibox to światowy lider w dziedzinie produkcji obu-
dów z tworzyw sztucznych o wysokich parametrach
technicznych przeznaczonych do stosowania w trud-
nych warunkach przemysłowych. Firma oferuje m.in.
rodzinę szafek CAB P do aplikacji wewnętrznych i ze-
wnętrznych. Wykonane są one z poliestru wzmocnio-
nego włóknem szklanym w kolorze RAL 7035, charak-
teryzują się stopniem ochrony IP66 oraz wskaźnikiem
wytrzymałości mechanicznej IK10. Zastosowanie polie-
stru zapewnia szafkom CAB P podwójną klasę izolacyj-
ności, szeroki zakres temperatury pracy (–40 do +70°C
w pracy ciągłej), wysoką odporność na promieniowa- Szafki CAB P mogą być stosowane m.in. w przemy-
nie UV oraz korozję. Ponadto szafki CAB P nie wymaga- śle ciężkim, hutach, rafineriach, browarach, stoczniach,
ją konserwacji i są produktem bezhalogenowym. usługach komunalnych, gospodarce wodno-ściekowej,
na targi

Produkty dostępne są w siedmiu rozmiarach od oświetleniu ulicznym, kontroli i sterowaniu ruchem


315x215x170 mm do 1035x835x300 mm i dostarcza- ulicznym, itp.
ne wraz z zamkiem z kluczem 3mm, śrubami do mon-
tażu płyty montażowej lub szyn DIN oraz uchwyta-
Energetab 2008
mi do montażu na ścianie. Mają one nieprzezroczyste
drzwi ze zintegrowanymi zawiasami, a unikatowa kon- L 4.2 stoisko 128
strukcja górnej krawędzi czołowej uniemożliwia wni-
kanie wody do wewnątrz. Dostępne są również ele-
menty wyposażenia dodatkowego: płyta montażowa, Fibox Sp. z o.o.
czołowa, zestaw zawiasów do płyty czołowej, akceso- ul. Dzięcioła 19, 04-988 Warszawa
tel. 022 872 94 98
ria wentylacyjne oraz zamek patentowy.
info@fibox.pl, http://www.fibox.pl

w r z e sie ń 2 0 0 8 39
ENERGETAB 2008

targi
PREZENTACJA FIRMOWA

Liczniki energii elektrycznej


Saia i system zdalnego
odczytu zużycia energii
Liczniki energii elektrycznej czynnej szwajcarskiej firmy Saia-Burgess
zapewniają dokładny pomiar i pewny odczyt, gwarantujące wiarygodne
rachunki i precyzyjne analizy do zarządzania energią elektryczną. W ofercie
znajdują się liczniki jednofazowe: AAD1 (prąd max 32A), AAE1 (prąd
max 65A) i trójfazowe AAE3, jedno- lub
dwutaryfowe (prąd max 65A).
Liczniki energii Saia rejestrują nawet najmniejsze zuży-
cie energii, także przez urządzenia elektroniczne działające
w trybie standby. Stabilność i dokładność pomiarów gwa-
rantuje ich wysoka klasa dokładności: 1 – wg dotychcza-
sowych rozporządzeń, B – wg MID. Urządzenia pozwalają
eliminować błędne odczyty i nielegalny pobór. Możliwość
plombowania i solidna mechaniczna konstrukcja połą-
czone zostały z najwyższym poziomem integracji danych
zapewnionym dzięki rozwiązaniu SaiaHigh Level EMC
Design (gwarantuje spełnianie najostrzejszych reżimów
kompatybilności elektromagnetycznej). O statusie pomia-
ru na bieżąco informują diody LED.
Liczniki energii Saia są odporne na wstrząsy, drgania
i zakłócenia (np. na pole magnetyczne magnesów neo- CZYM JEST MID?
dymowych). Dzięki niewielkim rozmiarom (szerokość Wiosną 2004 roku Parlament Europejski ustanowił
licznika AAD1 to zaledwie 17,5 mm) i montażu na szy- dyrektywę o przyrządach pomiarowych, zwaną w skró-
nie DIN są łatwe do zabudowy w szafach rozdzielczych cie MID (Measuring Instruments Directive). Obejmuje
i standardowych skrzynkach. Wyposażenie w wyjścia im- ona wiele kategorii urządzeń, wśród nich liczniki ener-
pulsowe SO umożliwia zdalny odczyt i scentralizowane gii elektrycznej czynnej. Celem MID jest umożliwienie
zbieranie danych pomiarowych, a także łączenie w sys- swobodnego przepływu produktów i zwalczanie barier
na targi

temy rozliczania energii z wykorzystaniem sterowników w handlu w zjednoczonej Europie. Zgodnie z jej założe-
SaiaPCD. Liczniki jako jedne z pierwszych na rynku niem wszystkie nowo konstruowane i wprowadzane na
spełniają również wymogi dyrektywy MID i nie wyma- rynek przyrządy pomiarowe są objęte systemem oceny
gają legalizacji pierwotnej. zgodności wspólnym dla UE.
Od 30 października 2006 roku MID obowiązuje także
Typowe przykłady zastosowania w Polsce. Do 29 października 2016 roku trwa okres przej-
liczników energii Saia: ściowy, w którym obowiązują jednocześnie stare i nowe
zasady. Stare przepisy dotyczą przyrządów pomiarowych
– centra i galerie handlowe, targowiska,
posiadających ważną decyzję zatwierdzenia typu, nowe
– biurowce, zakłady przemysłowe i fabryki,
– przyrządów pomiarowych poddanych ocenie zgodno-
– systemy reklamy wizualnej, oświetlenie,
– apartamenty, domy jedno- i wielorodzinne, hote- ści po 30 października 2006 roku. Natomiast od 30 paź-
le, szpitale, szkoły, dziernika 2016 roku przyrządy pomiarowe będą podlegać
– hale wystawiennicze i targi, tylko ocenie zgodności, czyli MID. Po zakończeniu okresu
– kempingi, mariny. przejściowego wyłącznie urządzenia zgodne z MID będą
mogły być sprzedawane i użytkowane w UE.

40 wr zes ie ń 2 0 0 8
ENERGETAB 2008

targi
PREZENTACJA FIRMOWA

Dotychczasową metodę dokonywania legalizacji pier- oczekiwane korzyści. Znacznie atrakcyjniejszą alterna-
wotnej we właściwych dla każdego kraju urzędach certyfi- tywą jest połączenie liczników z wyjściami impulsowy-
kujących zastąpiono deklaracją zgodności z MID (na pod- mi w sieć podłączoną do magistrali komunikacyjnej.
stawie ustanowionych procedur, m.in. kontroli produkcji Liczniki energii elektrycznej Saia można rozbudować
i badaniu wyrobu przez jednostkę notyfikowaną). modułem z interfejsem S-Bus (PCD7.H104S) pozwa-
lającym na połączenie liczników w sieć przy użyciu
LICZNIKI SAIA I MID protokołu S-Bus. Do jednego portu RS485 sterowni-
W przypadku liczników energii Saia zgodność z MID ka SaiaPCD można podłączyć do 100 modułów PCD7.
potwierdzana jest dwuetapowo. Pierwszy etap to proce- H104S, z których do każdego – po 4 liczniki energii. Po-
dury załącznika B dyrektywy (tzw. badanie typu – jed- zwala to na jednoczesną transmisję do 400 pomiarów
nostka notyfikowana bada projekt techniczny przyrzą- zużycia energii poprzez sieć S-Bus do sterownika lub
du pomiarowego oraz zapewnia i orzeka, że konstrukcja komputera osobistego. Jeden sterownik może obsłużyć
spełnia postanowienia dyrektywy). Producent otrzymuje do 9 portów RS485.
certyfikat badania typu WE, który ważny jest przez 10 lat. Takie rozwiązanie pozwala na znaczące obniżenie
Drugi etap to procedury załącznika D (deklaracja zgod- kosztów instalacji przez zmniejszenie ilości okablowa-
ności z typem na podstawie zapewnienia jakości proce- nia. Ponadto zebrane dane mogą być dalej przetwarza-
su produkcyjnego). W tym przypadku producent zobo- ne przez systemy nadrzędne czy raportujące i wykorzy-
wiązany jest do działania na podstawie zatwierdzonego stywane m.in. do automatycznego generowania faktur.
przez jednostkę notyfikowaną systemu jakości produkcji, Do analizy danych i raportowania może posłużyć opro-
kontroli wyrobów finalnych i badań przyrządu pomia- gramowanie Dream Report, intuicyjne narzędzie w pol-
rowego, a proces produkcji podlega również nadzorowi skiej wersji językowej pozwalające na tworzenie zarówno
sprawowanemu przez jednostkę notyfikowaną. prostych, jak i wieloprzekrojowych zestawień oraz dys-
trybucję i publikację raportów. Rozwinięciem systemu
SCENTRALIZOWANY SYSTEM ODCZYTU odczytu zużycia mediów jest zastosowanie paneli steru-
ZUŻYCIA ENERGII jących w lokalach najemców, które na bieżąco określają
Wzrost cen energii elektrycznej spowodował ko- pobór mediów oraz związane z tym koszty.
na targi

nieczność rozliczania jej kosztów na podstawie indy-


widualnego zużycia zamiast stałych, zryczałtowanych Wyłącznym dystrybutorem produktów Saia-Burgess
opłat. Ma to szczególne znaczenie przy współużytko- w Polsce jest firma Sabur.
wanych powierzchniach, takich jak sklepy w centrach
handlowych, biurowce, zakłady przemysłowe czy kem- Sabur Sp. z o.o.
Zapraszamy do odwiedzenia
pingi. Konieczność redukcji nakładów finansowych jest ul. Puławska 303
zrozumiała, ale biorąc pod uwagę indywidualną insta- 02-785 Warszawa nas na targach
lację i pomiar z tradycyjnych liczników – np. liczników tel. 022 549 43 53 Energetab 2008
energii w centrum handlowym z ponad setką najem- sabur@sabur.com.pl
ców, koszty takiego rozwiązania znacznie przewyższą www.sabur.com.pl pawilon J stoisko 2

w r z e sie ń 2 0 0 8 41
ENERGETAB 2008

targi
PREZENTACJA FIRMOWA

TME – kompletna oferta


dla branży elektronicznej

Transfer Multisort Elektronik jest europejskim dostawcą elementów elektro-


nicznych, wyposażenia warsztatowego oraz automatyki przemysłowej, dzia-
łającym na rynku od 18 lat. Od początku działalności doskonalimy sposób
funkcjonowania firmy, wprowadzamy do oferty nowe produkty, rozwijamy
sieć dystrybucji oraz podejmujemy wiele innych działań, aby zasłużyć na
miano wysokiej klasy dostawcy elementów elektronicznych.
Dzięki doskonałemu systemowi a średni czas dostawy wynosi 24 go- niki energetyczne), analizatory i re-
logistycznemu, zautomatyzowane- dziny. Wśród asortymentu wyróżnić jestratory (parametrów sieci, jako-
mu magazynowi i dobrze wyszkolo- można następujące grupy produktów: ści energii, mocy, harmonicznych)
nej kadrze jesteśmy w stanie szybko Aparaturę dla elektroniki – w tym oraz mierniki czynników środowi-
i tanio dostarczać zarówno poje- powszechnego użytku (multimetry, skowych (termometry, pirometry,
dyncze elementy, jak i hurtowe ilo- amperomierze, woltomierze, omo- kamery termowizyjne, mierniki wil-
ści oferowanych produktów. Długo- mierze, częstościomierze, mierniki gotności gazów, mierniki wilgotno-
letnia współpraca z renomowanymi indukcyjności, mierniki pojemno- ści materiałów, anemometry, baro-
producentami z całego świata jest ści, mierniki cęgowe) oraz aparatura metry, decybelomierze, luksomierze,
gwarancją dostaw wysokiej jakości laboratoryjna (generatory, zasilacze, mierniki tlenu/dwutlenku węgla,
produktów oraz konkurencyjnych rejestratory, oscyloskopy, skopome- pH) i testery (wytrzymałości izola-
cen. Nasza oferta kierowana jest do try, częstościomierze, mierniki RLC, cji, kolejności faz, sieci LAN, wskaź-
na targi

małych i średnich firm produkcyj- mostki); niki napięcia, wskaźniki stanów lo-
nych, placówek handlowych i serwi- Aparaturę dla energetyki – w tym gicznych, detektory przewodów pod
sowych, instytucji naukowo-badaw- mierniki (izolacji, rezystancji uzie- napięciem);
czych i wszystkich innych, którzy mienia, rezystywności gruntu, im- Sprzęt i usługi kalibracji – kalibrato-
poszukują powtarzalnego źródła ele- pedancji pętli/linii, zabezpieczeń ry (napięcia, prądu, rezystancji, czę-
mentów. różnicowoprądowych (RCD), prą- stotliwości, temperatury, ciśnienia)
Oferujemy ponad 40 tys. produk- dów upływu, lokalizacji przewodów oraz usługi kalibracji analogicznych
tów, które dostępne są w magazynie, i ich uszkodzeń, uniwersalne mier- wielkości;

42 wr zes ie ń 2 0 0 8
ENERGETAB 2008

targi
PREZENTACJA FIRMOWA

Sprzęt lutowniczy – w tym lutowni- ka, torebki, gąbki, testery opasek, niamy szybką dostawę w terminie
ce, stacje (lutownicze, rozlutowują- złącza uziemiające, środki czyszczą- jednego dnia roboczego (na tere-
ce, na gorące powietrze, serwisowe), ce) i środki ochrony osobistej (opa- nie Polski) i możliwość zmawiania
urządzenia lutownicze (naświetlar- ski na ręce, na buty, rękawiczki, far- on-line. Dostępne są aktualne stany
ki, wytrawiarki, ramy do montażu, tuchy, buty). magazynowe i ceny, czasy dostaw,
prasy do przelotek, urządzenia do lu- Przedstawiany asortyment uzu- karty katalogowe, linki do firm re-
towania, tygle lutownicze, piece lu- pełniają różnego rodzaju narzędzia. prezentowanych przez naszą firmę.
townicze) i narzędzia lutownicze Należą do nich m.in. wkrętaki i bity, Do produktów zapewniamy profe-
(odsysacze, chwytaki podciśnienio- wkrętarki elektryczne, klucze, narzę- sjonalną pomoc techniczną – TME
we, podstawki pod lutownice, czy- dzia ogólnego stosowania, szczypce, zatrudnia ponad 180, osób w tym
ściki i regeneratory do grotów, taśmy ściągacze do izolacji, zaciskarki (uni- kilkudziesięciu inżynierów tworzą-
rozlutowujące). Oferujemy również wersalne, do konektorów i końcó- cych profesjonalny zespół technicz-
sprzęt dozowniczy oraz spoiwa lu- wek tulejkowych izolowanych i nie- ny w obszarze elektroniki, elektro-
townicze bezołowiowe i ołowiowe izolowanych, do złączy BNC, TNC, techniki i automatyki.
w postaci drutów, past, lasek, a tak- SMA, SMB, RJxx i innych). Oferuje-
że chemię do lutowania. W ostatnim my również narzędzia inspekcyjne:
przypadku oferowane są m.in. topni- lupy, mikroskopy, lupy z podświetle-
ki płynne i zagęszczone typu NC, WS, niem, dwuokularowe lupy z mocowa-
RMA, topniki w pisakach, preparaty niem na głowę i oświetleniem, stoło-
do usuwania topników, kleje SMD, we lampy z powiększeniem, walizki
pisaki do rysowania ścieżek, prepa- i zestawy narzędziowe, pistolety do
raty do zabezpieczania ścieżek, ma- klejenia, opalarki oraz wiertarki mi-
ski do lutowania na fali; niaturowe, statywy i osprzęt. Transfer Multisort Elektronik
Produkty antystatyczne – takie jak Zachęcamy do zapoznania się Sp. z o.o.
na targi

stanowiska robocze (maty stołowe, z naszą ofertą zamieszczoną w kata- ul. Ustronna 41, 93-350 Łódź
maty podłogowe, przewody, uniwer- logu firmowym TME lub na stronie tel. 042 645 55 55, faks 042 645 55 00
salne zestawy stanowiskowe, pudeł- internetowej (podana niżej). Zapew- http://www.tme.pl

w r z e sie ń 2 0 0 8 43
ENERGETAB 2008

targi
PREZENTACJA FIRMOWA

Multi-Contact – światowy lider


w dziedzinie złączy elektrycznych
Szwajcarska firma Multi-Contact działa na rynku od ZŁĄCZA JEDNOPINOWE IZOLOWANE
46 lat, nieustannie rozwijając ofertę swoich złączy. Ofe- Z SYSTEMEM BLOKOWANIA
ruje produkty od złączy miniaturowych o średnicy kon- Napięcie znamionowe dla tego typu złączy wyno-
taktu 0,5mm do silnoprądowych, przewodzących prądy si maksymalnie 1000V, a prąd znamionowy zależy od
o natężeniu kilku tysięcy amperów. średnicy wybranego kontaktu (10, 14, 16 lub 30mm)
Firma opracowała własny system elementów sprę- i wynosi maksymalnie 1000A. W złączach wykorzysta-
żystych MC-Multilams instalowanych w elementach no 5-pozycyjny system kodowania, przy czym do wy-
połączeniowych, które zapewniają doskonały kontakt krywania stanu połączenia możliwe jest zastosowanie
elektryczny w aplikacjach statycznych i dynamicznych. mikroprzełącznika zgodnie z normą IEC 61984. Za-
Zapewniają one również minimalną rezystancję kontak- bezpieczenie przed porażeniem prądem elektrycznym
tu (0,3mΩ) w długim okresie pracy wynoszącym stan- w stanie połączenia jest zgodne z normą IEC 61984,
dardowo 1000‒5000 cykli połączeniowych, a dla złą- a w stanie rozłączenia z normami IEC/DIN/EN 60529
czy wykorzystywanych w robotyce ponad milion cykli. i VDE 0470-1.
Wszystkie elementy połączeniowe produkowane przez
Multi-Contact odpowiadają obowiązującym normom
w zakresie bezpieczeństwa użytkowania. W chwili obec-
nej firma rozszerza też ofertę złączy do systemów foto-
woltaicznych. Jako pierwsza w świecie uzyskała certyfikat
zgodności z najnowszą normą obowiązującą w tej dzie-
dzinie – DIN V VDE V 0126-3:2006.
Produkty Multi-Contact znajdują zastosowanie w ta-
kich dziedzinach jak:
– urządzenia kolejowe i transportowe,
– motoryzacja, transport morski, lotnictwo,
– przemysł,
– telekomunikacja,
– automatyka i robotyka,
– wytwarzanie i dystrybucja mocy,
– elektronika,
– medycyna,
– wojsko, Oprócz powszechnie stosowanego zaciskowego
– badania naukowe, sposobu łączenia wyprowadzeń z przewodem Multi-
– uczelnie techniczne i laboratoria. Contact proponuje własną, opatentowaną metodę Axi-
Polscy konstruktorzy urządzeń z zakresu energetyki Clamp pozwalającą wyeliminować niektóre problemy
coraz powszechniej stosują złącza Multi-Contact. Dla tej z jakością kontaktu występujące w przypadku połączeń
na targi

grupy odbiorców najbardziej interesujące są złącza sil- zaciskanych.


noprądowe dużej mocy. Oferta obejmuje w tym zakresie Złącza Multi-Contact zastosowane w systemie awa-
kilka rodzajów złączy opisanych poniżej. ryjnego zasilania zapewniały ciągłość transmisji telewi-
zyjnej w czasie tegorocznej olimpiady.

ZŁĄCZA JEDNOPINOWE NIEIZOLOWANE


Złącza te dają możliwość przepływu prądu o natężeniu
do 6000A. Standardowo wykonane są z mosiądzu z mie-
dzianymi tulejami zaciskowymi i pokryte warstwą srebra
o grubości 6μm. Na życzenie klienta możliwe jest wyko-
nanie złączy o średnicach i pokryciach zapewniających
większą niż standardowa (1000‒5000) liczbę cykli połą-
czeniowych. Złącza te wykorzystywane są do łączenia
z przewodami szynowymi, w połączeniach ruchomych
i do szybkiego łączenia paneli.

44 wr zes ie ń 2 0 0 8
ENERGETAB 2008

targi
PREZENTACJA FIRMOWA

we, koncentryczne, światłowodowe plastikowe, pneu-


matyczne, hydrauliczne, elektryczne zasilające + PE
oraz służące do transmisji danych (złącze 8-pinowe
okrągłe + RJ45). Napięcie maksymalnie wynosi dla złą-
cza 600V, a dopuszczalny prąd zależny jest od wybra-
nych kontaktów elektrycznych i wynosi maksymalnie
150A. Zakres temperatur pracy to –40°C do +90°C.
Skonfigurowane według własnych potrzeb złącze moż-
na umieścić w obudowie typu DIN, mając tylko jedną
wiązkę kablową.

ZŁĄCZA DO BADANIA SILNIKÓW


Standardowe złącza do badania silników dostosowa-
ne są do ich wyprowadzeń, ułatwiając wykonywanie po-
ZŁĄCZA DO PRZEWODÓW SZYNOWYCH miarów. Firma Multi-Contact oferuje modyfikacje złączy
Firma oferuje kilka rodzajów tego typu złączy opisa- zgodnie z potrzebami klientów.
nych w odrębnym katalogu. Przykładem są dwustronne
złącza szczękowe umożliwiają łączenie szyn o grubości 5,
6,35 i 10mm, które wykonane są z aluminium pokryte-
go srebrem. Zapewniają one niezawodność na poziomie
ponad 1000 cykli połączeniowych. Prąd znamionowy
pojedynczego złącza o szerokości 10mm (zgodnie z nor-
mą DIN 43670) dla szyn miedzianych o grubości 10mm
wynosi 1490A, a dla szyn aluminiowych 1190A. Warto-
ści te obowiązują pod warunkiem pokrycia miejsc kon-
taktu srebrem.

AKCESORIA POMIAROWE
Każdy inżynier elektryk wykonuje niezliczone ilości
pomiarów i ważne jest, aby mógł to robić bezpiecznie
oraz wygodnie. Multi-Contact ma w ofercie akcesoria
pomiarowe produkowane według wymagań normy IEC/
EN 61010-031:2002. Dokonując wyboru, należy zwrócić
uwagę na napięcie pracy oraz kategorię pomiarową, do
której zostały zaprojektowane. Wśród akcesoriów istnieje
grupa zapewniająca bezpieczeństwo użytkownika w ob-
Dwustronne złącza szczękowe GSRD 10-100 zosta- rębie sieci zasilającej nawet w warunkach IV kategorii
ły zastosowane przez firmę Elektromontaż Warszawa pomiarowej przy napięciu nominalnym 1000V. Wszyst-
w rozdzielnicy prądu stałego w zasilaczu trakcyjnym kie elementy, oprócz tych do samodzielnego montażu,
o prądzie 4,2kA. Od 2004 roku nie było żadnego proble- oznaczone są symbolem CE.
mu związanego z ich pracą.
Informacje na temat oferty firmy uzyskać można na
ZŁĄCZE MODUŁOWE COMBI-TAC stronie www.multi-contact.com lub kontaktując się z wy-
na targi

Ten typ złącza umoż- łącznym dystrybutorem MC w Polsce – firmą Semicon


liwia uporządkowanie z Warszawy.
kabli wychodzą- Alicja Miłosz
cych z urządze-
nia i oszczędność Semicon Sp. z o.o
powierzchni obu- ul. Zwoleńska 43/43A, Energetab 2008
dowy. Dostępne są 04-761 Warszawa stoisko N19
następujące rodzaje tel. 022 615 73 71
kontaktów: elektrycz- info@semicon.com.pl
ne sterujące, termoparo- http://www.semicon.com.pl

w r z e sie ń 2 0 0 8 45
temat numeru

Energetyka – sekrety
IEC 61850

Światowe zapotrzebowanie na energię elektryczną rośnie, co przyczynia


się do szybkiego rozwoju technologii związanych z jej wytwarzaniem
i dystrybucją. Duże nakłady finansowe poświęcane na tworzenie systemów
nadzoru pracy elektrowni lub rozdzielni prądu mają zmniejszyć koszty
operacyjne, przy jednoczesnym zwiększeniu poziomu bezpieczeństwa
pracy tych obiektów. Powstają również nowe, międzynarodowe standardy,
które znaleźć mogą zastosowanie także w innych dziedzinach przemysłu.
Przykładem jednego z nich jest norma IEC 61850, która określa m.in.
zasady automatyzacji stacji energetycznych i standardy komunikacji
w nich wykorzystywane.

46 wr zes ie ń 2 0 0 8
temat numeru

źródło: Siemens
Twórcy IEC 61850 wprowadzili samoidentyfikujące się
urządzenia, sformalizowali ich nazewnictwo oraz ujednolicili
język opisu konfiguracji, co skutkowało pewnego rodzaju
standaryzowaniem samej budowy urządzeń i ich modeli działania.
Zastosowano ponadto nowoczesne technologie wymiany danych,
co gwarantuje pewność działania systemów zgodnych z normą

nym, uniwersalnym systemem nad- nie przystosowywane do poszczegól-


zoru powinien też skutkować ograni- nych grup produktów, czyli różnego
czeniem liczby występujących błędów rodzaju urządzeń wykorzystywanych
w działaniu podstacji energetycz- w podstacjach energetycznych. Mogą
nych, przy jednoczesnym zmniejsze- być to urządzenia kontroli dostępu,
niu kosztów obsługi infrastruktury. interfejsy baz danych, systemy infor-
mowania o błędach czy też interfej-
PRZEDE WSZYSTKIM sy różnego rodzaju przetworników.
PEWNOŚĆ DZIAŁANIA Wszystkie te modele są niezależ-
Wymienione cele dobrze wpisują ne od protokołów komunikacji, ta-
się w ogólną tendencję obecną niemal- kich jak np. Ethernet, dzięki czemu
że we wszystkich dziedzinach prze- mogą być przystosowane do wszel-
mysłu. Wydawać by się więc mogło, że kich obecnych i przyszłych magistral
wystarczy skorzystać z opracowanych wymiany danych – o ile tylko zapew-
już standardów i protokołów komuni- nią one odpowiednie parametry.
kacji lub organizacji danych, jakie sto- Modele zakładają, że każde urzą-
suje się w innych branżach. Jednakże dzenie podłączane do systemu musi
energetyka stanowi kluczowy sektor pozwalać na odczyt informacji na
przemysłu praktycznie we wszyst- swój temat oraz na pobieranie da-
kich krajach świata, gdyż jej spraw- nych konfiguracyjnych z sieci. Opis
ne działanie decyduje o możliwości parametrów odbywa się za pomocą
funkcjonowania wszelkich innych za- języka SCL – Substation Configura-
kładów i rynków. Z tego względu ko- tion Language, który zapisywany jest
nieczne było opracowanie takich pro- w plikach XML (Extensible Markup
tokołów, które koncentrowałyby się Language). Zapytania o poszczegól-
na zapewnieniu ciągłości działania, ne dane wykorzystują z góry zdefi-
nawet kosztem dużych dodatkowych niowane nazewnictwo, co pozwala na
nakładów finansowych. Aby osią- automatyczną konfigurację.
gnąć ustalone założenia, twórcy IEC Jednym z wymogów stawianych
61850 wprowadzili samoidentyfikują- nowym produktom przez IEC 61850
ce się urządzenia, sformalizowali kon- jest obsługa danych i funkcji udo-
wencję ich nazewnictwa oraz ujed- stępnianych przez starsze urządze-
Podstawowym założeniem twór- nolicili język opisu konfiguracji, co nia. Dzięki temu wszystkie one mogą
ców IEC 61850 było zwiększenie skutkowało pewnego rodzaju standa- współistnieć w tej samej instalacji, co
kompatybilności poszczególnych sys- ryzowaniem samej budowy urządzeń pozwala na stopniową modernizację
temów energetycznych, dzięki czemu i ich modeli działania. Ponadto zasto- systemów podstacji elektrycznej.
możliwe byłoby ich elastyczne łącze- sowano nowoczesne systemy wymia- Pomysły wykorzystane w standar-
nie w duże, zdalnie zarządzane zespo- ny danych. dzie IEC 61850 dotyczą bardzo wie-
ły. Jednocześnie powinny one być tak lu obszarów działania takiej podsta-
konstruowane, aby ograniczyć czas KONCEPCJA IEC 61850 cji, ale wcale nie definiują szczegółów
potrzebny na instalacje i wdrożenia Opracowana norma definiu- operacji. Są to jedynie wytyczne
wszystkich kolejnych systemów dzia- je obiektowe modele budowy urzą- określające sposób postępowania
łających w oparciu o omawiany pro- dzeń oraz zasady ich pracy w środo- przy projektowaniu urządzeń i sys-
tokół, co prowadziłoby do ogólnego wisku sieciowym. Nazwy atrybutów temów, a więc stanowią pewnego ro-
zmniejszenia kosztów początkowych modelu zostały tak określone, aby dzaju koncepcję, nad której praktycz-
tego typu inwestycji. Wysoki stopień były czytelne i zrozumiałe dla czło- ną realizacją czuwać mają producenci
automatyzacji wraz ze scentralizowa- wieka. Modele te mogą być następ- sprzętu i oprogramowania.

w r z e sie ń 2 0 0 8 47
temat numeru

Sposób projektowania podstacji zgodnych z IEC 61850 Rys. 1

łączyć nowe urządzenia do baz


zbiorczych, zamiast wykonywać od-
dzielne połączenia pomiędzy wszyst-
kimi systemami, z którymi ma komu-
nikować się nowy sprzęt.
Model zgodny z IEC 61850 zakłada
możliwość rozbicia systemów na do-
puszczalnie niewielkie elementy, któ-
re w różny sposób mogą być łączo-
ne np. z wykorzystaniem technologii
Ethernet. Dla nowego modelu sys-
temu stacyjnego szybkość i przepu-
stowość interfejsów szeregowych,
Koncepcje komunikacyjne stosowane w podstacjach Rys. 2 takich jak RS-232/422/485, jest
elektroenergetycznych
zdecydowanie niewystarczająca.
Warto też zaznaczyć, że jeszcze kil-
ka lat temu technologia sieci Ethernet
nie spełniałaby wymagań standar-
du IEC 61850, gdyż nie była wystar-
czająco rozwinięta. O ile oferowała
wystarczająco duże przepustowości,
urządzenia ją wykorzystujące nie były
w stanie zapewnić dostatecznie krót-
kich opóźnień, które są konieczne do
szybkiej reakcji na ewentualne uster-
ki lub zmiany w sieci elektrycznej.
Wymaganie dużej przepustowości
wynika po części z założeń mode-
Przykład wymiany danych pomiędzy urządzeniami Rys. 3 lu, które polegają na preferowaniu
logicznymi IEC 61850
prostych urządzeń jako elemen-
KOMUNIKACJA W IEC 61850 wymiany danych, gdyż pozwala zna- tów systemu podstacji. Stanowią one
Standard umożliwia tworzenie lo- cząco ograniczyć liczbę połączeń ka- tylko pojedyncze końcówki sieciowe,
kalnych baz danych, w których prze- blowych pomiędzy zainstalowanymi które wykonują podstawowe operacje
chowywane są informacje pocho- urządzeniami. Ułatwia też ona roz- na podstawie rozkazów otrzymywa-
dzące z poszczególnych urządzeń budowę struktury podstacji. W przy- nych przez sieć. Z jednej strony kom-
podstacji. Jest to preferowana metoda padku modernizacji wystarczy pod- plikuje to najprostsze zadania, które

48 wr zes ie ń 2 0 0 8
temat numeru
w dotychczas stosowanych modelach były wykonywa-
ne w ramach pojedynczego, bardziej złożonego urządze-
nia. Z drugiej jednak umożliwia wykorzystywanie tych
samych prostych podzespołów przez inne elementy sieci
– o ile zostaną one odpowiednio skonfigurowane. Zapy-
tania przesyłane pomiędzy poszczególnymi elementami
systemu generują wspomniany dosyć duży ruch w sieci
komunikacyjnej.
Integrator, który tworzy system podstacji energetycz-
nej zgodny z IEC 61850, ma znacznie większą swobodę
działania niż w przypadku dawniej tworzonych sieci ko-
munikacyjnych w energetyce. Może on w sposób dowol-
ny korzystać z różnorodnej oferty wielu producentów
i w ten sposób unikać ograniczeń wynikających z założeń
przyjętych przez jednego dostawcę sprzętu. Co więcej –
małe bloki funkcjonalne, jakie stanowią poszczególne
urządzenia opracowane zgodnie z IEC 61850, pozwalają Przykładowa zawartość pliku
w praktyce na tworzenie autorskich rozwiązań, w pew- konfiguracyjnego w języku SCL
nym sensie opartych na własnych funkcjach i przyrzą-
<VoltageLevel sxy:x=”10” sxy:y=”185”
dach, których do tej pory nikt wcześniej nie zaprojekto-
name=”E1” xmlns:sxy=”http://www.iec.
wał. Operowanie na pojedynczych funkcjach umożliwia
ch/61850/2003/SCLcoordinates”>
tworzenie wirtualnych urządzeń. Koncepcja ta staje się
<Text />
coraz bardziej popularna w automatyce, czego przykła-
<Voltage unit=”V” multiplier=”k”>132</
dem jest oprogramowanie Labview firmy National In-
Voltage>
struments.
<Bay sxy:x=”522” sxy:y=”320” name=”Q1”>
JĘZYK SCL I STRUKTURA OBIEKTÓW <Text />
Zgodnie z rozdziałem 6. standardu IEC 61850 jed- <LNode lnInst=”1” lnClass=”MMXU”
ną z czterech istniejących kategorii informacji opisywa- iedName=”E1Q1SB1” ldInst=”C1”>
nych za pomocą języka SCL jest konfiguracja urządzenia. <Text />
Zapisywane są w niej ustawienia dotyczące np. opera- </LNode>
cji logicznych wykonywanych przez podzespół, sposobu <LNode lnInst=”1” lnClass=”PDIS”
wyświetlania informacji przeznaczonych dla użytkow- iedName=”E1Q1BP3” ldInst=”F1”>
nika, rozkładu wewnętrznych połączeń i ewentualnie <Text />
inne ustawienia, które nie wynikają z samych wyma- </LNode>
gań IEC 61850. Utworzone w ten sposób pliki konfigu- <LNode lnInst=”1” lnClass=”PDIF”
racyjne muszą być następnie załadowane do urządzenia. iedName=”E1Q1BP2” ldInst=”F1”>
Sam standard nie określa metody, jaka ma zostać uży-

TABELA 1. Pierwsze litery nazw


węzłów logicznych w zależności
od typu funkcji obsługiwanych
przez dany węzeł
A Kontrola automatyczna
M Pomiary
C Nadzór
G Funkcje podstawowe
I Interfejs i archiwizacja
L Węzły systemowe
P Ochrona
R Związane z ochroną
S Sensory
T Przekładniki
X Przełączniki
Y Transformatory
Z Pozostały sprzęt źródło: Siemens

w r z e sie ń 2 0 0 8 49
temat numeru
ta do wprowadzenia konfiguracji, ale
w praktyce stosuje się usługi dostępu
do plików zgodne z IEC 61850, pro-
tokół FTP lub inne protokoły opra-
cowane z myślą o konkretnych urzą-
dzeniach.
Model urządzenia IEC 61850 za-
czyna się od fizycznego opisu sprzę-
tu. Dotyczy on realnie istniejące-
go obiektu, który podłączony jest do
sieci i rozpoznawalny za pomocą ad-
resu sieciowego. W ramach każde-
go takiego urządzenia może być wy-
dzielonych kilka bloków logicznych.
W tej sytuacji sprzęt jest widziany tyl-
ko jako bramka pozwalająca na do-
stęp do grupy logicznej. Każde z urzą-
dzeń logicznych może zawierać jeden
lub więcej węzłów logicznych, któ-
re grupują związane ze sobą usłu-
Rys. 4 Struktura obiektów w IEC 61850
gi. Wszystkie węzły przeznaczo-
ne do kontroli automatycznej mają
nazwy rozpoczynające się na literę A,
a węzły odpowiedzialne za pomiary
mają nazwy rozpoczynające się od li-
tery M. W tabeli 1 umieszczono li-
stę liter przypisanych poszczególnym
typom węzłów. Na końcu nazw każ-
dego z węzłów logicznych dodawana
jest liczba określająca, dzięki której
możliwe jest rozróżnienie kilku iden-
tycznych węzłów.
Węzeł logiczny zawiera jeden lub
więcej elementów danych, z których
każdy ma unikalną nazwę ustalo-
ną w ramach standardu. Przykłado-
wo XCBR to określenie węzła, w któ-
rym jest wyłącznik (Circuit Breaker).
W węźle tym znajdują się m.in. dane
określające, czy może być on ste-
rowany zdalnie, czy lokalnie (pa- Rys. 5 Widok okna programu Visual SCL
rametr Loc), liczbę wykonanych
przełączeń (OpCnt), aktualną przypisywany jest do zestawu ogra- urządzeniu logicznemu, druga to wę-
pozycję (Pos) i dostęp do polece- niczeń funkcjonalnych, które dzie- zeł, trzecia – kategoria funkcjonalna,
nia otwarcia/zamknięcia (BlkOpn, lą atrybuty na kategorie. Przykłado- czwarta to blok danych, a piąta – żą-
BlkCls). Każdy z tych elementów od- wo w klasie SPS (Single Point Status) dany atrybut.
powiada specyfikacji danej klasy. Ist- znajdują się atrybuty statusu, podsta-
nieją oddzielne klasy przeznaczone wianych wartości, opisu i rozszerzo- PROJEKTOWANIE WIZUALNE
do informacji o stanie urządzenia, nej definicji. Istnienie standardu pozwala też na
pomiarów, danych o stanie, na które Dostęp do poszczególnych atry- wprowadzenie uniwersalnych narzę-
można wpływać, czy też do wprowa- butów odbywa się poprzez podanie dzi ułatwiających proces tworzenia
dzania nastaw analogowych. Z kolei pełnej ścieżki urządzeń i bloków lo- podstacji energetycznych. Przykła-
każda z klas ma swoją nazwę i zdefi- gicznych, w których się on znajdu- dem jest Visual SCL firmy Applied
niowane w jej ramach atrybuty – tak- je. Przykładem może być formuła: Systems Engineering, który służy do
że o określonych nazwach, typie i za- Relay1/XCBR1$ST$Loc$stVal, gdzie tworzenia, edycji i obrazowego przed-
stosowaniu. Każdy z tych atrybutów pierwsza część nazwy odpowiada stawiania plików zapisanych w języku

50 wr zes ie ń 2 0 0 8
temat numeru

Rys. 6 Schemat połączeń w sieci komunikacyjnej zgodnej z IEC 61850

SCL dla użytkowników nieznają-


cych formatu XML (patrz rys. 5).
Pozwala to skoncentrować się na
projektowaniu systemu, a nie na
sposobie zapisu konfiguracji do
pliku. Odpowiedni edytor graficz-
ny umożliwia czytelne i intuicyj-
ne zobrazowanie układu urządzeń
w stacji i na tej podstawie automa-
tycznie generuje pliki SCL.

MODEL PODSTACJI
Przykładowy kompletny mo-
del podstacji wykonanej zgod-
nie z IEC 61850 został przedsta-
wiony na rys. 6. Dane pochodzące
z czujników prądu i napięcia oraz
wszelkiego rodzaju informacje Przykładowe okno klienta HMI rozdzielni energetycznej
o stanie podstacji są zbierane Rys. 7
(źródło: Siemens)
i zamieniane na postać cyfro-
wą przez jednostki grupujące MU,
które fizycznie mogą być zlokali-
zowane na terenie podstacji lub
w pokoju kontrolnym. Dane z tych
jednostek są następnie przesyła-
ne za pomocą szybkiego połącze-
nia (zazwyczaj w postaci optycznej
sieci Ethernet). Połączenie to ba-
zuje na redundantnych switchach
ethernetowych pozwalających
na zachowanie bardzo krótkich Rys. 8 Zasada działania multiplikacji pakietów Multicast zgodnie z IGMP
opóźnień oraz spełniających
wszystkie opisane wcześniej wyma- stawową komunikację pomiędzy po- Naturalnie wszystkie omawiane sys-
gania. Dane te są następnie przeka- szczególnymi węzłami logicznymi. temy komunikacyjne wykonywane są
zywane tylko i wyłącznie na te porty, Odbywa się ona w dwojaki sposób w sposób redundantny. Na najwyż-
które zostały skonfigurowane do od- – albo połączeniowo, tj. na żądanie, szym poziomie omawianej architek-
bioru informacji. albo też bezpołączeniowo, zgodnie tury znajdują się wszelkiego rodzaju
Na poziomie podstacji istnieje tzw. z protokołem GOOSE (IEC Generic urządzenia klienckie, które pobierają
magistrala stacji zapewniająca pod- Object Oriented Substation Event). dane na temat pracy stacji. Mogą to

w r z e sie ń 2 0 0 8 51
temat numeru
być np. lokalne terminale HMI, pane-
Zuzanna Wieczorek
le operatorskie czy choćby programy
Kierownik działu technicznego
do zarządzania i planowania dystry-
bucji energii. Wszelkie zasady do- Tekniska Polska
tyczące ochrony dostępu do danych Norma określa zupełnie abstrakcyjny sposób komu-
realizowane są właśnie na tym po- nikacji urządzeń automatyki stacji i SSiN. Model taki
ziomie. definiuje zarówno rodzaj informacji, jak i sposób ich
Na etapie projektowania sieci po- wymiany i obejmuje wszystkie poziomy stacji. Mode-
łączeń do stacji energetycznych nie- le danych i komunikacji są obiektowe, hierarchicz-
zbędna jest wiedza o całości zagad- ne, zorientowane na konkretną funkcję pełnioną w systemie. Wymiana
nienia związanego z IEC 61850, danych odbywa się na zasadach klient-serwer/wydawca-subskrybent, a nie
ponieważ warstwa transportu danych jak dotychczas master-slave, co niesie ze sobą oczywiste korzyści.
w systemie ma dokładnie takie samo Kluczowe zalety to możliwość zdalnego nadzoru, kompatybilność urzą-
znaczenie, jak jego wszystkie inne dzeń IED, redukcja opóźnień wynikających z konwersji protokołów i inter-
elementy. Zalety systemów zgodnych fejsów, łatwość rozwoju i diagnostyki, znaczna redukcja okablowania
z nową normą wynikają z łącznych rozdzielni. Infrastruktura komunikacyjna oparta na Ethernecie umożli-
możliwości poszczególnych kom- wia bezbłędną, szybką komunikację równolegle z korzystaniem z innych
ponentów systemu. Nowa filozofia usług typu zdalny dostęp inżynierski, zastosowanie webserwerów. Z punk-
systemu zakłada, że równorzędny- tu widzenia efektywnego zarządzania energią niesie to ze sobą znaczne
mi elementami są zarówno urządze- korzyści ekonomiczne. Standard jest już w Polsce wymieniany jako obliga-
nia montowane w polu zasilającym, toryjny dla nowych i modernizowanych stacji najwyższych napięć. Proble-
jak i poszczególne fragmenty opro- mem może być dostosowanie istniejących urządzeń automatyki w stacjach
gramowania. Analiza funkcjonal- modernizowanych i stosunkowo mała dostępność seryjnie produkowa-
ności systemu stacyjnego w zawę- nych urządzeń.
żeniu tylko do urządzeń stacyjnych Wprowadzenie standardu, mimo większego kosztu samych urządzeń
nie ma sensu, ponieważ w myśl no- stacyjnych, powoduje znaczne oszczędności w kosztach całkowitych.
wej filozofii mechanizmy wbudowa- Producenci cyfrowych urządzeń automatyki stacyjnej muszą dostosować
ne w switche sieciowe stanowią część swoje rozwiązania do wymogów normy, która w czasach wszechobecnej
urządzenia i dlatego mają wpływ informatyzacji i optymalizacji wydaje się być naturalnym krokiem w przy-
na jego parametry. Zmiana jednego szłość. Z kolei przed producentami urządzeń sieciowych stoi wyzwanie
parametru pociąga za sobą zmiany sprostania wyśrubowanym wymaganiom jakościowym i środowiskowym,
w wielu innych punktach systemu. tak aby zapewnić maksymalną niezawodność i pewność transmisji.
Oznacza to, że wszelkie niedociągnię-
cia w budowie sieci przekładają się na

źródło: Siemens
błędy w działaniu całej stacji, które
ujawnić się mogą np. dopiero w przy-
padku wystąpienia awarii.

WYMAGANIA ODNOŚNIE
DO URZĄDZEŃ SIECIOWYCH
Urządzenia sieciowe stosowane
do komunikacji zgodnej z normą
IEC 61850 muszą zapewniać szereg
cech i udostępniać pewne dodatko-
we funkcje. Podstawowym wymaga-
niem jest zdolność do sprawnej pracy
określonej parametrem MTBF (Mean
Time Between Failures) w bardzo sze-
rokim zakresie temperatur otoczenia.
Po drugie, konieczne jest, aby mo-
gły one działać w instalacjach redun-
dantnych i, w razie wystąpienia uster-
ki, bardzo szybko przełączać ruch na
sprawne trasy. Wszystko to powin-
no być niezależne od liczby urządzeń
podłączonych do sieci.

52 wr zes ie ń 2 0 0 8
temat numeru
Inną istotną funkcją jest prewen-
Co zawiera IEC 61850?
cyjne blokowanie pakietów o niskim
priorytecie, co sprawia, że w przy- Na normę składają się oddzielne dokumenty opisujące koncepcje i suge-
stie dotyczące tworzenia systemów elektroenergetycznych. Dokumenty
padku dużego obciążenia sieci nie
o numerach od 6 do 7 nazywane są podstawowymi.
pojawią się zatory w komunikacji.
Switche ethernetowe wykorzystywa- TABELA 2. Dokumenty wchodzące w skład omawianej normy
ne w podstacjach elektrycznych po- IEC-61850-x Opis
winny obsługiwać protokół IGMP 1 Wprowadzenie
(Internet Group Management Pro- 2 Słownik określeń (glosariusz)
tocol), który stosuje się do dyna- 3 Ogólne wymagania
micznego rejestrowania przynależ- 4 Zarządzanie systemem i projektem
ności w grupach do komunikatów 5 Wymagania komunikacyjne dla modelów funkcji i urządzeń
6 Język opisu konfiguracji dotyczący komunikacji
typu Multicast. Pozwala to znacząco
Podstawowa struktura komunikacji dla elementów podstacji,
zmniejszyć ruch na łączach w przy- 7 w tym zasady ogólne, opis interfejsów, opis klas danych i zasady
padku przesyłu tego typu pakietów. kompatybilności klas
Mechanizm działania IGMP został 8 Powiązania z ISO/IEC9506-1 i ISO/IEC9506-2
przedstawiony na rys. 8. 9 Powiązania z ISO/IEC8802-3
Bardzo ważna jest obsługa sie- 10 Zasady testowania zgodności z normą
ci wirtualnych. Znacząco zwiększają
one bezpieczeństwo dostępu do da-
nych oraz ograniczają nadmiarowy Obecnie istnieją już opracowania, ta- kraju coraz większa część podsta-
ruch w sieci. kie jak IEC 61400-25 – omawiające cji energetycznych korzysta z kon-
elektrownie wiatrowe, IEC 62344 – po- cepcji nowego standardu. Większość
NOWY CZY ruszające kwestie komunikacji w elek- integratorów zajmujących się elek-
UNOWOCZEŚNIONY? trowniach wodnych oraz IEC 62350 troenergetyką przystosowała się do
Chociaż standard IEC 61850 ist- – dotyczące rozproszonego wytwarza- nowych realiów rynkowych i działa
nieje w energetyce od wielu lat, sta- nia energii elektrycznej. Do tej swoistej w oparciu o normę IEC. Na polskim
nowi on pewnego rodzaju nowość, ewolucji przyczynia się współpraca rynku dostępne są także liczne pro-
która jest przez wiele osób z branży bardzo wielu firm z branży elektro- dukty, takie jak np. switche sieciowe,
uznawana za rewolucję. Jego założe- energetycznej, zajmujących się m.in. które spełniają wymogi omawianego
nia IEC 61850 znacząco różnią się od oprogramowaniem i zabezpieczenia- standardu.
tzw. tradycyjnego podejścia do bu- mi, a nawet integratorów. Informacje PODSUMOWANIE
dowy podstacji energetycznych, przy z kolejnych wdrożeń często są prze- Norma IEC 61850 stała się sze-
czym największa zmiana dotyczy kazywane do producentów sprzętu, roko rozpoznawalnym standardem
sposobów przesyłu danych. Wszak co pozwala im na usprawnianie swo- w świecie elektroenergetyki i wiele
w dziedzinie energetyki wszelkie no- ich urządzeń. Istnieją też strony in- wskazuje na to, że opracowane w niej
wości powoli zyskują na popularno- ternetowe, na których można wymie- koncepcje zostaną rozszerzone tak-
ści i wprowadzane są z bardzo dużą niać swoje poglądy i doświadczenia że na inne dziedziny przemysłu.
ostrożnością. związane z napotkanymi problema- Być może sukces IEC 61850 wyni-
IEC 61850 zyskuje na popularno- mi dotyczącymi wprowadzania zasad ka z bardzo wysokiego poziomu abs-
ści od samego powstania. Uzyskał on z IEC 61850. Przykładem jest witryna trakcji opisów zawartych w normie,
status międzynarodowego standardu http://www.tissue.iec61850.com. które w praktyce pozwalają produ-
w 2005 roku i od tego czasu powsta- Obecnie praktycznie wszystkie centom na własne realizacje ustalo-
ło już bardzo wiele urządzeń zgod- nowe stacje energetyczne buduje się nych wymagań. Jednakże aby opra-
nych z wymogami zawartymi w oma- w oparciu o urządzenia zgodne ze cować podobne standardy dla innych
wianym dokumencie. Ponadto jest on standardem IEC 61850. Polska nie kluczowych sektorów przemysłu, ko-
rozszerzany na różne inne dziedziny odstaje pod tym względem od resz- nieczna jest współpraca wielu mię-
przemysłu związanego z energetyką. ty Europy, a więc także i w naszym dzynarodowych producentów two-
rzących urządzenia wykorzystywane
Nie przeocz! w danej branży. Powstaje też pytanie,
czy w ogóle istnieje zapotrzebowanie
TABELA 3. Tematy numerów w kolejnych wydaniach APA
na tego typu standardy. Przykład po-
Miesiąc Temat numeru
Październik Pomiary współrzędnościowe
chodzący z branży energetycznej su-
Listopad Systemy wbudowane
geruje, że tak, ale tezę tę zweryfikuje
Grudzień Rynek robotyki przemysłowej sam rynek.
Marcin Karbowniczek

w r z e sie ń 2 0 0 8 53
temat numeru
PREZENTACJA FIRMOWA

Moxa Power Trans


– switche dla energetyki
zgodne z IEC-61850
Firma Moxa zajmuje się produkcją urządzeń Ethernetu przemysłowego
praktycznie od początków jego istnienia. Dzięki wieloletniemu doświad-
czeniu w projektowaniu akcesoriów sieciowych przeznaczonych do pracy
w trudnych warunkach inżynierowie firmy Moxa stworzyli serię swit-
chy ethernetowych do stosowania m.in. w systemach energetycznych,
kolejowych oraz kontroli ruchu. Rodzina Power Trans, oznaczana skró-
tem PT, spełnia szereg norm określających niezawodność i odporność
na ciężkie warunki pracy, m.in. IEC 61850-3, IEEE 1613, EN 50121-4
oraz NEMA TS2.
Switche oznaczone symbolem PT nym. Wszystkie switche z serii Po- stwie trzeciej modelu OSI. Oznacza
należą do rodziny przełączników za- wer Trans przystosowane są do pracy to, że decyzje związane z wyznacza-
rządzanlych, przeznaczonych do w bardzo szerokim zakresie tempera- niem tras pakietów podejmowane
montażu w szafie rack 19”. Dzięki bu- tur – od –40 do 85°C, wszystkie po- są na podstawie adresów IP klien-
dowie modułowej użytkownik sam zbawione są też jakichkolwiek części tów podłączonych do switcha, a nie,
decyduje o liczbie portów i rodza- ruchomych (na przykład wentylato- jak w tradycyjnych przełącznikach,
ju stosowanego medium transmisyj- rów), co znacznie wydłuża czas bez- na podstawie adresów MAC. Rozwią-
nego. Podobnie ma się sprawa z wy- awaryjnej pracy. zanie takie ma kilka istotnych zalet
borem switcha bazowego – dostępne Najnowszym i najbardziej zaawan- – przede wszystkim znacznie przy-
są wersje z portami umieszczony- sowanym przedstawicielem urzą- spiesza przesyłanie pakietów w sieci,
mi na przednim bądź tylnym pane- dzeń z serii Power Trans jest mo- ponadto pozwala na łączenie ze sobą
lu, wyposażone w pojedyncze lub del PT-7828. Wśród bardzo bogatej wirtualnych sieci lokalnych. PT-7828
podwójne, redundantne wejście za- funkcjonalności urządzenia na uwa- wyposażony został w protokoły rou-
silania napięciem stałym lub zmien- gę zasługuje możliwość pracy w war- tingu zarówno statycznego, jak i dy-

54 wr zes ie ń 2 0 0 8
namicznego – RIP v1/v2. Są one zaimplementowane
sprzętowo, dzięki czemu trasowanie pakietów odbywa
się znacznie szybciej niż w przypadku routerów. Ponad-
to omawiany switch umożliwia tworzenie redundant-
nych połączeń dzięki protokołowi Moxa Turbo Ring lub
RSTP, priorytezację pakietów z wykorzystaniem QoS,
ma również zaimplementowane protokoły IGMP, GVRP,
SNMP v1/v2c/v3. Maksymalna liczba portów możliwych
do zainstalowania w switchu PT-7828 wynosi 28, w tym
4 porty Gigabit Ethernet oparte na modułach SFP bądź
interfejsach RJ45.
Kolejnym modelem z tej serii jest PT-7728, który różni
się od wyżej wymienionego brakiem możliwości przełą-
czania w warstwie trzeciej. W przypadku tego urządzenia
użytkownik ma możliwość zainstalowania również mak-
symalnie 24 portów Fast Ethernet oraz 4 portów Gigabit
Ethernet. Również ten model wyposażony jest w proto-
koły redundancji – Moxa Turbo Ring i RSTP, możliwość
filtrowania pakietów za pomocą IGMP Snooping, two-
rzenia sieci wirtualnych z wykorzystaniem IEEE802.1Q,
zabezpieczenie transmisji dzięki https/SSL oraz filtrowa-
nie adresów MAC i wiele innych najnowocześniejszych
rozwiązań sieciowych.
Najprostszym przedstawicielem rodziny Power Trans
jest PT-7324, wyposażony w 22 porty 10/100Mb/s ze złą-
czami RJ45 oraz jeden slot pozwalający na zastosowa-
nie modułu gigabitowego. Switch ten umożliwia m.in.
tworzenie wirtualnych sieci lokalnych w oparciu o por-
ty, priorytezację pakietów z zastosowaniem QoS (rów-
nież w oparciu o porty) oraz filtrowanie rozgłoszeń dzię-
ki funkcji Broadcast Storm Filtering.
Do montażu w switchach Power Trans przeznaczone
są moduły z serii PM-7200, które wyposażone są w złą-
cza RJ45 do kabli miedzianych, SC/ST do światłowodów
jedno- lub wielomodowych bądź też sloty przeznaczone
do umieszczenia w nich modułów SFP/mini GBIC. Sze-
roki wybór modułów PM umożliwia swobodną konfigu-
rację liczby i rodzaju portów w switchach PT.
Rodzina switchy ethernetowych Power Trans zapro-
jektowana została z myślą o pracy w najcięższych warun-
kach i gwarancji bezawaryjnego działania sieci. Z tego też
względu urządzenia te stosowane są często jako węzły
sieci szkieletowej, od których wymaga się stabilnej pracy
nawet w najbardziej niesprzyjających warunkach.

Elmark Automatyka
ul. Niemcewicza 76, 05-075 Warszawa-Wesoła
tel. 022 773 79 37
elmark@elmark.com.pl
http://www.elmark.com.pl
raport

Przenośne przyrządy
pomiarowe
– raport techniczno-rynkowy
Przenośne przyrządy pomiarowe to obszerna grupa urządzeń obejmująca
mierniki wielkości elektrycznych, kalibratory, przenośne systemy akwizycji
danych oraz szereg przyrządów do pomiarów wielkości nieelektrycznych,
takich jak mierniki czynników środowiskowych, detektory gazów
czy urządzenia do badania cech materiałów. Klamrą spinającą
branżę jest szeroko rozumiany sektor przemysłowy, którego
dynamiczny rozwój od kilku lat przekłada się na dobrą
koniunkturę również na omawianym rynku.
Patrząc od strony dostawców tytułowych
urządzeń, zauważyć można natomiast
ich specjalizację zarówno w obsłudze
konkretnych obszarów rynku, jak też
aplikacji pomiarowych. Polskie firmy
oferują urządzenia bardzo wielu
producentów zagranicznych,
co dodatkowo skutkuje dużym
zróżnicowaniem branży.
Przedstawiamy obszerny raport
omawiający powyższe cechy krajowego
sektora przenośnych przyrządów
pomiarowych. Zawiera on również
przegląd tych urządzeń pod kątem
zmian w ich technologii, aplikacjach
pomiarowych oraz omawia trendy
na rynku.

56 wr zes ie ń 2 0 0 8
raport
Mnogość dostępnych na rynku CZĘŚĆ I: POMIARY
przenośnych urządzeń pomiarowych WIELKOŚCI
sprawiła, że podstawą opracowania ELEKTRYCZNYCH
była odpowiednia kategoryzacja pro- Parametry elektryczne, takie jak
duktów. Wiązała się ona z wyróżnie- natężenie prądu, napięcie, moc, ale
niem i opisaniem najważniejszych też zawartość harmonicznych czy od-
ich grup, przy czym istotną cechą kształcenia prądu, to jedne z najczę-
wspólną przyrządów była możli- ściej mierzonych wielkości fizycz-
wość ich wykorzystania w przemyśle. nych. Ponieważ prąd elektryczny
W przypadku mierników i testerów jest obecnie podstawowym medium
parametrów elektrycznych wydzie- w automatyce przemysłowej, koniecz-
lono cztery grupy urządzeń – kali- ność jego pomiarów zachodzi bardzo
bratory, multimetry i mierniki cęgo- często. Do podstawowego wyposaże-
we, przenośne systemy pomiarowe nia służb utrzymania ruchu, serwi-
i rejestratory oraz, dodatkowo, te- su i inżynierów automatyków należą
stery sieci komunikacyjnych (patrz więc zazwyczaj multimetry, mierniki
tab. 1). W zakresie urządzeń do po- cęgowe i inne przyrządy przenośne,
miarów wielkości nieelektrycznych które pozwalają na wykonywanie za-
kategoryzacja objęła również cztery awansowanych pomiarów i akwizy-
grupy produktów, którymi są przy- cję danych.
rządy do pomiarów czynników śro-
dowiskowych, mierniki cech i skła- MULTIMETRY
du substancji, urządzenia do badań Przenośne multimetry to urządze-
materiałowych oraz różnego rodza- nia służące do pomiaru wielu wiel-
ju mierniki specjalizowane. W przy- kości fizycznych i jednocześnie jedne
padku niektórych z nich redakcja za- z najpopularniejszych na rynku przy-
pytała dostawców również o cechy rządów pomiarowych. W ich dostar-
przykładowych produktów w ich czaniu przez lata specjalizowało się
ofercie. szereg krajowych dystrybutorów apa-
Przegląd wymienionych wyżej urzą- ratury kontrolno-pomiarowej, szcze-
dzeń dokonany został w dwóch czę- gólnie dla branży elektroniki, na-
ściach prezentowanego raportu. tomiast szybka popularyzacja tych
W części trzeciej omówione zostały przyrządów połączona z ich maleją-
ogólne trendy na rynku przenośnych cymi cenami spowodowały, że multi-
przyrządów pomiarowych. Zestawie- metry są prawdopodobnie najbardziej
nie nie obejmuje jednak przenośnych powszechnymi przenośnymi urządze-
analizatorów jakości energii elek- niami pomiarowymi na rynku. Oczy-
trycznej oraz mierników stosowanych wiście w raporcie interesujące będą
w energetyce. Rezygnacja z omówie- przede wszystkim przyrządy profesjo-
nia tych produktów wynika z ko- nalne i stosowane w przemyśle, a więc
nieczności zachowania rozsądnej ob- spełniające odpowiednie warunki co
jętości raportu – urządzeniom tym do dokładności pomiarów, parame-
poświęcony będzie jeden z przyszłych trów, wbudowanych zabezpieczeń
raportów w APA. i wykonania mechanicznego.

W przypadku multimetrów należy też wyróżnić sektor laboratoryjnych


urządzeń przenośnych, który obsługuje m.in. Agilent. Firma dostarcza
multimetry nawet o liczbie cyfr yfr
powyżej 8, które oprócz labora-
toriów kupują również uczelnie
wyższe i odbiorcy przemysło-
wi. Ci ostatni wykorzystywać
je mogą w tworzonych ad
hoc systemach pomiarowych
i akwizycji danych.

w r z e sie ń 2 0 0 8 57
raport
Multimetry należą do grupy urzą- niczne. Obecnie są to nie tylko przy- pomiary niektórych wielkości nie-
dzeń, których koncepcja i wygląd ze- rządy uniwersalne, pozwalające na elektrycznych, a nawet gromadzenie
wnętrzny niewiele zmienił się w ciągu pomiary bardzo wielu wielkości fi- i podstawową analizę danych, przez
ostatnich kilkunastu lat. Mała obu- zycznych, ale też charakteryzujące się co stanowią dla wielu osób niezbęd-
dowa wykonana z tworzyw sztucz- dokładnością i wiarygodnością po- ne narzędzie miernicze.
nych z centralnie umieszczonym wy- miarów wystarczającą do większości Rozwój technologii multimetrów
bierakiem zakresów i wyświetlaczem typowych zastosowań pomiarowych. skutkował również znaczną popra-
LCD, który zawiera bargraf i umożli- Ich wyświetlacze mają nawet po 6 wą ich cech użytkowych. Funkcje ta-
wia wyświetlanie do dwóch wartości cyfr znaczących, a dokładność może kie jak automatyczna zmiana zakre-
liczbowych – to typowy wygląd oma- być na poziomie pojedynczych pro- su pomiarowego czy też wbudowanie
wianych przyrządów. W tym czasie mili wartości mierzonej lub mniej! licznych zabezpieczeń, które zapew-
multimetry przeszły jednak ewolu- Dodatkowo nowoczesne multime- niają wysoką odporność na błędy ob-
cję, jeżeli chodzi o stosowane w nich try umożliwiają pomiary rzeczywi- sługi, to w przypadku większości za-
układy pomiarowe i systemy elektro- stej wartości skutecznej (patrz tab. 1), awansowanych urządzeń standard.

TABELA 1. Przenośne urządzenia pomiarowe – oferta ogólna polskich producentów i dystrybutorów


Aereco AM ELFA
Dostawca Apar Biall
Wentylacja Technologies Elektronika
Wielofunkcyjne / sygnałów elektrycznych ○/○ ○/○ ●/● ○/○ ●/●
Kalibratory Temperatury / ciśnienia / wilgotności ●/○/● ●/●/○ ●/○/○ ●/○/○ ●/●/●
Oprogramowanie / usługi kalibracyjne ○/● ○/○ ○/○ ○/○ ○/○
Wskaźniki i proste testery ○ ○ ● ● ●
Multimetry uniwersalne ○ ● ○ ● ●
z opcją True RMS / z generatorem ○/○ ●/● ○/○ ●/● ●/●
Multimetry z pomiarem harmonicznych / temperatury ○/○ ○/● ○/○ ●/● ●/●
i mierniki wyświetlacz z bargrafem / z oscyloskopem ○/○ ●/○ ○/○ ●/○ ●/●
cęgowe Multimetry typu pióro ○ ○ ○ ● ●
Mierniki cęgowe / z opcją True RMS ●/○ ○/○ ●/● ●/● ●/●
wyświetlacz z bargrafem / graficzny ○/○ ○/○ ○/○ ●/○ ○/●
Przenośne oscyloskopy / analizatory widma ○/○ ●/○ ○/○ ○/○ ●/●
Testery sieci Testery do montażu instalacji sieciowych ● ● ●
komuni- Testery światłowodów / lokalizatory przewodów ○ ●/○ ○ ○/● ●/●
kacyjnych Analizatory parametrów sieci komunikacyjnych ● ○ ●
Moduły pomiarowe USB / Ethernet / inne ○/○/○ ●/●/● ●/○/○ ○/○/○ ○/○/○
Przenośne Możliwość podłączania termopar ● ○ ○ ● ●
systemy Do pomiarów tensometrycznych / wibracji ○/ ○ ○/○ ○/ ○ ○/ ○ ○/●
pomiarowe Analizatory sygnałów dynamicznych ○ ○ ○ ○ ○
i rejestratory Urządzenia modułowe / do pracy bez PC ○/ ● ●/● ○/ ○ ○/ ● ●/●
Rejestratory oscyloskopowe / rejestratory ręczne ○/ ○ ○/○ ○/ ● ○/ ● ●/●
Twardościomierze / mierniki chropowatości ○/○ ○/○
Badania
Grubościomierze / warstwomierze ○ ○ ○/● ●/○ ○
materiałowe
Urządzenia do pomiaru spawów ○ ○
Mierniki temp. / pirometry / kamery termowizyjne ●/●/● ●/○/○ ●/●/○ ●/●/● ●/●/●
Mierniki wilgotności gazów / ● ● ● ● ●
Pomiary
materiałów sypkich / materiałów stałych ○/○ ○/○/○ ●/● ○/○ ○/○
środowiskowe
Mierniki prędkości przepływu cieczy / gazów ●/● ○/○ ●/● ○/● ○/○
Mierniki wielofunkcyjne ● ○ ○ ○ ○
Mierniki drgań i wibracji / hałasu ○/● ●/○ ○/● ○/○ ●/●
Mierniki
Mierniki promieniowania i pól elektromag. ○ ○ ○ ● ●
specjalizowane
Mierniki obrotów / natężenia światła ●/○ ○/○ ○/● ●/● ●/●
Detektory gazów / analizatory składu gazów ●/● ●/○ ●/○
Analizatory składu różnych substancji ○ ○ ○
Mierniki
Mierniki wartości pH ○ ● ●
cech i składu ○ ○
Mierniki przewodności / zasolenia ○/○ ●/● ○/○
materiałów
Mierniki zawartości jonów / zanieczyszczeń ○/○ ○/○ ○/○
Detektory gazów toksycz. / wybuchowych / tlenu ●/○/○ ○/○/○ ○/●/○
Pomiary
Suwmiarki / głębokościomierze / mikrometry ○ ○ ○ ○ ●/○/●
geometryczne

Kimo Fluke, Agilent Appa, Fluke,


Instruments, Technologies, Apar, AZ Meterman,
Oferujemy urządzenia następujących producentów CHY
Eurotron Empirix, Instruments Agilent,
Instruments Keynote Sigos Hobbes

58 wr zes ie ń 2 0 0 8
raport
Szczególnie ostatnia z wymienionych
cech, a więc uodpornienie przyrządu Uodpornienie przyrządu na zmiany zakresów pomiarowych pod
na zmiany zakresów pomiarowych napięciem, na błędne podłączenie przewodów, ale też wbudowanie
pod napięciem, błędne podłączenie zabezpieczeń przeciwko przeciążeniom i wyładowaniom elektrosta-
tycznym to kierunki rozwoju współczesnych multimetrów. Wykorzy-
przewodów, ale też zabezpieczenia
stanie takich układów odróżnia także przyrządy profesjonalne od
przeciwko przeciążeniom i wyłado-
tych budżetowych, dostępnych w supermarketach
waniami ESD, to kierunek rozwoju
współczesnych multimetrów. Wyko-
rzystanie takich zabezpieczeń odróż- przez elektroników, co jednak straciło pomiarów rezystancji izolacji oraz
nia też przyrządy profesjonalne od na aktualności. Ich producenci doda- wysokich napięć, dzięki czemu urzą-
tych budżetowych, które dostępne są ją do nich określone funkcje pomia- dzenie wykorzystywane może być
w supermarketach. rowe, kierunkując wybrane modele w energetyce. Tego typu wersje mul-
Multimetry zazwyczaj kojarzone na określone sektory rynku. Przykła- timetrów i urządzenia w pełni uni-
były z narzędziem wykorzystywanym dem jest rozbudowanie o możliwość wersalne oferuje szereg firm na ryn-

TABELA 1. cd. Przenośne urządzenia pomiarowe – oferta ogólna polskich producentów i dystrybutorów
EMD Systemy JBC-
Eltron Ex-Calibra Infoel Introl Irtech Isotek Matbor Merserwis
Pomiarowe electronic
●/● ●/○ ●/● ●/● ●/● ○/●
●/●/○ ●/○/● ●/●/● ●/●/○ ●/●/● ○ ○ ○ ○ ○/○/○
○/○ ●/● ●/● ○/○ ●/● ○/○
● ● ● ● ● ●
● ○ ● ● ● ●
●/○ ●/○ ●/● ●/○ ●/● ●/●
●/● ○/○ ●/● ●/● ○/● ●/●
●/● ○ ●/○ ●/● ●/○ ○ ○ ●/○ ○ ●/●
● ○ ● ○ ○ ●
●/● ○/○ ●/● ●/● ●/● ●/●
●/● ○/○ ○/○ ○/○ ●/○ ●/●
●/○ ○/○ ●/● ●/○ ○/○ ●/○
● ● ●
○ ○ ○ ●/● ○ ○ ○ ○/● ○ ●/●
○ ○ ●
●/●/● ○/○/○ ●/○/○ ○/○/○ ●/○/○
● ● ○ ● ●
○/ ○ ○/ ○ ○/ ○ ○/ ● ○/○
○ ○ ○ ○ ○
○ ○ ○ ○ ○
●/● ○/ ○ ○/ ○ ●/○ ○/●
○/ ● ○/ ○ ●/● ○/ ○ ●/○
●/● ○/○ ●/●
○ ○ ○ ○ ○ ○ ●/● ●/● ●/● ○
○ ○ ○
●/●/● ●/●/○ ●/○/○ ●/●/● ●/○/○ ○/●/● ●/●/● ●/●/○
● ● ● ● ● ○ ● ○
○/○ ●/● ○/○ ●/○ ○/○ ○/○ ○ ○/○/● ○ ○/○
○/● ●/● ○/○ ●/○ ○/● ○/○ ○/○ ○/●
○ ● ○ ● ● ○ ○ ●
○/● ○/○ ●/● ○/○ ●/○ ○/○ ○/●
○ ○ ○ ● ● ○ ○ ● ○ ○
●/● ○/● ○/● ●/● ○/○ ○/● ●/●
○/○ ●/○ ●/● ○/●
○ ○ ● ○
● ● ○ ○
○ ○ ○ ○ ○ ○
●/● ○/○ ○/○ ○/○
●/○ ○/○ ○/○ ○/○
○/○/○ ○/○/● ○/○/○ ○/○/○

○ ○ ○ ●/○/● ○ ○ ○ ○ ○ ○

Fluke,
GE Sensing, Ezecal, E+E Elektronik,
Fluke, Dostmann CV
Druck, SI Druck, Beamex, K&M
Amprobe, Electronic, Fluke Instruments Testboy .
Pressure, Time Satir, Irisys, Instruments
Beha Vaisala Oyj Europe BV
Panametrics Electronics, Prova, inne
Kane

w r z e sie ń 2 0 0 8 59
raport
ku, w tym większość biorących udział w energetyce, na rynku instalacyjnym przemiennych o dużych wartościach,
w raporcie. i zastosowaniach mierniczych w za- wysiłki producentów koncentrowa-
kładach przemysłowych. Istnieją tego ły się przez lata na tworzeniu przy-
MIERNIKI CĘGOWE dwa zasadnicze powody. Po pierw- rządów pozwalających na pomiary
Dostawcy multimetrów począt- sze, mierniki cęgowe pozwalają na prądów stałych, oraz prądów o nie-
kowo wybiórczo, później coraz po- wykonywanie pomiarów bez przery- wielkich wartościach (np. upływno-
wszechniej rozbudowywali swoją wania ciągłości obwodu elektryczne- ści). Do mierników tego typu doda-
ofertę również o mierniki cęgowe. go, co zapewnia nie tylko możliwość wane są również różne inne funkcje
W porównaniu z omawianymi wcze- ich przeprowadzania w trakcie pracy związane z pomiarami różnych wiel-
śniej przyrządami te ostatnie cechują urządzeń, ale gwarantuje też bezpie- kości fizycznych, przez co pełnić one
się mniejszą uniwersalnością, jeżeli czeństwo dla użytkownika. Drugim mogą rolę podstawowego przyrządu
chodzi o liczbę mierzonych wielko- czynnikiem jest wzrost ich możli- pomiarowego dla monterów, serwi-
ści, ale dzięki wykorzystaniu pomiaru wości pomiarowych. O ile bowiem santów czy osób wykonujących re-
cęgowego stały się bardzo popular- mierniki cęgowe pierwotnie prze- gularne prace w zakresie utrzymania
ne, szczególnie w obszarze pomiarów znaczone były do pomiarów prądów ruchu.

TABELA 1. Przenośne urządzenia pomiarowe – oferta ogólna polskich producentów i dystrybutorów


Sibille
Dostawca NDN Nivus Semicon Simex
Energie
Wielofunkcyjne / sygnałów elektrycznych ●/● ●/● ○/●
Kalibratory Temperatury / ciśnienia / wilgotności ●/○/○ ○ ●/●/● ●/○/○ ○
Oprogramowanie / usługi kalibracyjne ●/● ●/○ ○/○
Wskaźniki i proste testery ● ● ●
Multimetry uniwersalne ● ● ●
z opcją True RMS / z generatorem ●/● ●/● ●/○
Multimetry z pomiarem harmonicznych / temperatury ●/● ●/● ●/●
i mierniki wyświetlacz z bargrafem / z oscyloskopem ●/● ○ ●/● ●/● ○
cęgowe Multimetry typu pióro ● ● ○
Mierniki cęgowe / z opcją True RMS ●/● ●/● ●/●
wyświetlacz z bargrafem / graficzny ●/● ●/● ●/○
Przenośne oscyloskopy / analizatory widma ●/● ●/○ ●/●
Testery sie- Testery do montażu instalacji sieciowych ● ● ●
ci komuni- Testery światłowodów / lokalizatory przewodów ○/● ○ ●/● ○/○ ○
kacyjnych Analizatory parametrów sieci komunikacyjnych ● ● ●
Moduły pomiarowe USB / Ethernet / inne ○/○/○ ○/○/○ ○/○/○ ●/○/○
Przenośne Możliwość podłączania termopar ○ ○ ● ○
systemy Do pomiarów tensometrycznych / wibracji ○/● ○/● ○/ ○ ○/○

pomiarowe Analizatory sygnałów dynamicznych ○ ○ ○ ○
i rejestratory Urządzenia modułowe / do pracy bez PC ○/○ ○/○ ●/● ○/●
Rejestratory oscyloskopowe / rejestratory ręczne ○/○ ○/○ ●/○ ○/●
Twardościomierze / mierniki chropowatości
Badania
Grubościomierze / warstwomierze ○ ○ ○ ○ ○
materiałowe
Urządzenia do pomiaru spawów
Mierniki temp. / pirometry / kamery termowizyjne ●/●/○ ○/○/○ ●/●/● ●/●/● ●/○/○
Mierniki wilgotności gazów / ● ○ ● ● ●
Pomiary
materiałów sypkich / materiałów stałych ○/●/● ○/○/○ ●/● ○/○ ○/○/○
środowiskowe
Mierniki prędkości przepływu cieczy / gazów ○/○ ●/○ ●/● ○/● ○/○
Mierniki wielofunkcyjne ● ○ ○ ○ ○
Mierniki drgań i wibracji / hałasu ●/● ●/● ○/○
Mierniki
Mierniki promieniowania i pól elektromag. ● ○ ● ● ○
specjalizowane
Mierniki obrotów / natężenia światła ●/● ●/● ●/●
Detektory gazów / analizatory składu gazów ●/○ ○/○
Analizatory składu różnych substancji ○ ○
Mierniki
Mierniki wartości pH ● ●
cech i składu ○ ○ ○
Mierniki przewodności / zasolenia ●/○ ●/●
materiałów
Mierniki zawartości jonów / zanieczyszczeń ○/○ ○/○
Detektory gazów toksycz. / wybuchowych / tlenu ○/○/● ●/○/●
Pomiary
Suwmiarki / głębokościomierze / mikrometry ○ ○ ○ ○ ○
geometryczne
Appa, Fourier
Sanwa, Sonel, Fluke, Systems,
Oferujemy urządzenia następujących producentów Rigol, Nivus . Chauvin- Trumeter,
Yokogawa, Arnoux Compact
Lutron Instruments

60 wr zes ie ń 2 0 0 8
raport
Szczególną rolę pełnią na rynku wspomniane kalibratory uniwersalne,
a więc urządzenia łączące w sobie kilka oddzielnych kalibratorów. Przykła-
dem może być tutaj MC5 firmy Beamex (patrz ilustracja tytułowa do rapor-
tu), który dostępny jest w ofercie katowickiej firmy Introl. Pozwala on na
wzorcowanie kilku wielkości fizycznych, wyposażony jest w komunikację
HART, oraz, co jest wyróżniające na rynku, w Foundation Fieldbus H1 lub
Profibus PA. Urządzenia oferowane jest w obudowie o stopniu ochrony
IP65, co umożliwia jego stosowanie w praktycznie dowolnych warunkach
środowiskowych, w tym przy dużym zapyleniu. Oferowana jest też iskro-
bezpieczna wersja urządzenia – MC5-IS (z certyfikatem ATEX).

Trzeba zaznaczyć, że chociaż mier- jest to kosztem w postaci nieco gor-


niki cęgowe pozwalają na szybkie wy- szej dokładności niż choćby w multi-
konywanie pomiarów i wykrywanie metrach. Jednocześnie nie sprawdza-
anomalii w pracy urządzeń, okupione ją się one również podczas pomiarów
prądów o dużych częstotliwościach
TABELA 1. cd. lub silnie odkształconych.
Tanel TME UEI Unitor
KALIBRATORY
●/●
○ ●/●/○ ○ ○ Kalibracja ma na celu porów-
○/○ nanie pomiarów wykonanych
● ● z użyciem określonego czujni-
● ● ka ze znaną wartością referencyj-
●/● ●/●
●/● ○/●
ną i wprowadzenie korekty tego
○ ●/● ○ ○/○ pierwszego. Powodem konieczno-
● ○ ści jej wykonywania jest fakt, że
●/● ●/● każde urządzenie pomiarowe cha-
●/○ ●/○
●/○ ○/○
rakteryzuje się dryftem parame-
● trów w czasie, a więc zmniejsza-
○ ●/● ○ ○ niem się dokładności pomiarowej.
● Wpływają na to czynniki środo-
○/○/○ ○/○/○ wiskowe, typ i zakres mierzonych
○ ○
wartości oraz sam charakter czuj-
○/ ○ ○/●
○ ○ nika.
○ ○
○/ ● ●/● Aby zachować dokładność i wia-
●/○ ○/○ rygodność pomiarów, elemen-
○/○ ty służące do mierzenia zarówno
○ ○/● ○ ○

wielkości elektrycznych, jak i nie-
○/○/○ ●/●/● ●/●/○ elektrycznych, muszą być okreso-
● ● ○ wo kalibrowane. Bardzo istotnym
●/● ●/● ○ ○/○/○ tego powodem są również nor-
○/○ ○/● ○/○ my, takie jak m.in. ISO 9001 i ISO
○ ○ ●
10012 oraz przepisy obowiązują-
○/○ ●/●
○ ○ ● ○ ce w konkretnych krajach – np.
●/● ●/○ regulacje FDA w Stanach Zjed-
●/○ noczonych. Obligują one firmy
○ i użytkowników do regularnego

○ ○ ○ sprawdzania i kalibracji posiada-
○/○
○/○ nych urządzeń pomiarowych.
○/○/○ Dostawcy krajowi oferują kali-
○ ●/●/● ○ ○ bratory pozwalające na wzorcowa-
nie temperatury, ciśnienia, wiel-
Fluke,
Tanel kości elektrycznych, częstotliwości
Amprobe, PMM,
Elektronika i innych wielkości. W raporcie
Atten, ETS, Ono Tenmars
i
Axiomet, Sokki przedstawionych zostało przykła-
Informatyka
RPM dowych 14 kalibratorów dostęp-
raport

Funkcjonalność przenośnych urządzeń pomiarowych i akwizycji


danych jest nieraz zbliżona do możliwości podobnych im systemów
stacjonarnych. Mobilność zmienia jednak znacznie możliwości
wykorzystania tego typu przyrządów – mogą one być montowane
bezpośrednio przy maszynie lub linii produkcyjnej i monitorować jej
działanie bez konieczności kontroli za pomocą systemu nadrzędnego

w jednym z poprzednich raportów nie podczas czynności regulacyjnych,


APA (numer 02/2008), niemniej jed- wykrywania anomalii, testowania
nak należy do nich wrócić, gdyż roz- różnych urządzeń – w szczególno-
wiązania tego typu oferowane są rów- ści tam, gdzie konieczne jest wyko-
nież w wersjach mobilnych. Są to nywane pomiarów w terenie i miej-
zarówno proste rejestratory, jak też scach trudno dostępnych. Dotyczy to
systemy pozwalające, podobnie jak zastosowań w przemyśle, w transpor-
więksi bracia, na wykonywanie za- cie i innych aplikacjach, gdzie użycie
awansowanych pomiarów, akwizycji dużego i drogiego systemu akwizycji
różnych danych i ich analizy. Prze- danych jest nieuzasadnione lub nie-
nośność zmienia jednak możliwości możliwe. Ich wykorzystanie obejmu-
nych na rynku polskim (patrz tab. 2). ich wykorzystania – mogą one być je również monitorowanie parame-
Są to w dużej części urządzenia do montowane bezpośrednio przy ma- trów różnego typu instalacji, poboru
kalibracji temperatury i ciśnienia, jo- szynie lub linii produkcyjnej i mo- mocy przez urządzenia czy poziomu
raz kalibratory uniwersalne. Część nitorować jej działanie bez koniecz- drgań i wibracji. Oprócz rejestracji
z nich oferowana jest wraz z opro- ności kontroli za pomocą systemu podstawowych wielkości elektrycz-
gramowaniem, wybrane modele po- nadrzędnego, na bieżąco dostarcza- nych pozwalają one, w zależności od
zwalają na pracę w strefach zagrożo- jąc dane dla operatora. Oczywiście wykorzystanych czujników, na doko-
nych wybuchem. Średnie ceny tych oprócz pracy autonomicznej stano- nywanie pomiarów wielkości fizycz-
urządzeń wynoszą kilka, kilkanaście wić mogą też uzupełnienie większych nych – np. temperatury, ciśnienia czy
tysięcy złotych. systemów kontroli i akwizycji danych przepływu. Wykorzystanie wejść cy-
– w tym celu wyposażone są zazwy- frowych pozwala z kolei na kontrolę
PRZENOŚNE SYSTEMY czaj w interfejs pozwalający na pod- sygnałów cyfrowych, a więc pochodz-
POMIAROWE I AKWIZYCJI łączenie do komputera lub sieci ko- cych np. ze sterowników, enkoderów
DANYCH munikacyjnej. czy przetworników. Oprócz tego nie-
Urządzenia i systemy do akwizy- Lista możliwych aplikacji przenoś- które z omawianych w raporcie urzą-
cji danych wykorzystywane w prze- nych urządzeń do akwizycji danych jest dzeń mają również wyjścia analogo-
myśle omawiane były szczegółowo długa. Zawiera ona ich wykorzysta- we i cyfrowe, przez co sterować mogą

TABELA 2. Przenośne kalibratory – przykładowe produkty dostępne na rynku

MetraHit
Nazwa EHK 500 9143 AR915 CHY513 771
28C

Kimo CHY Gossen


Producent Fluke Apar Fluke
Instruments Firemate Metrawatt

Aereco AM ELFA
Dostawca Apar Biall Eltron
Wentylacja Technologies Elektronika
Kalibrowane wielkości: ciśnienie / temperatura / ○/● ○/● ○/● ○/● ○/● ○/○
wielkości elektryczne / częstotliwość ○/○ ○/○ ●/○ ○/○ ●/● ●/○
Interfejsy RS / HART / Foundation Fieldbus ●/○/○ ●/○/○ ○/○/○ ○/○/○ ●/○/○ ○/○/○
Rejestracja danych / możliwość pracy w strefie Ex ●/○ ●/○ ○/○ ○/ ○ ●/○ ○/○
Możliwość wymiany modułów ○ ● ○ ○ ○ ○
Przekątna ekranu (w calach) / menu po polsku 3,4 / ○ ./○ 1,7 / ○ ./○ ./○ ./○
W zestawie programowanie kalibracyjne ○ ● ○ ○ ● ○
Waga [gram] / stopień ochrony 400 / IP40 7300 / . 165 / IP43 250 / . 420 / IP55 260 / .
Zalecana temperatura pracy (od – do) [°C] 0 ÷ 50 . 0 ÷ 50 0 ÷ 50 –10 ÷ 50 –10 ÷ 55
Cena 5750 zł >3500 euro 390 zł 229 zł 5211 zł ~1400 zł

62 wr zes ie ń 2 0 0 8
raport
one elementami wykonawczymi i przekazywać dane do
czujników oraz innych elementów systemu.
Producenci oferują przenośne systemy pomiarowe
w bardzo różnych wykonaniach – są to zarówno duże
i relatywnie drogie urządzenia o dużej liczbie wejść/
wyjść (np. opisywane w raporcie U2300A firmy Agi-
lent Technologies czy VR18 produkowane przez Brain-
child), jak też rozwiązania kompaktowe o funkcjonal-
ności rejestratorów. W przypadku tych ostatnich liczba
wejść ograniczona jest do kilku (2, 4, 8 sztuk), a sam
przyrząd charakteryzuje się bardzo niewielką wagą wy-
noszącą nawet kilkadziesiąt gramów i ceną 200‒300zł.
Pozwala to na tworzenie prostych systemów akwizycji
i rejestracji danych – np. na niewielkim obiekcie, maszy-
nie czy zbierających dane z określonego procesu. Produ-
cenci dostarczają też produkty specjalizowane do kon-
kretnych aplikacji – przykładem jest ZonicBook/618E
firmy IOtech (w ofercie Elmark Automatyka), który służy
do pomiarów drgań i wibracji. Urządzenie ma 8 kanałów
dynamicznych z możliwością rozszerzenia oraz 4 kanały
do podłączenia czujników do pomiarów wibracji.

POMIARY W SIECIACH KOMUNIKACYJNYCH


W ciągu ostatnich lat liczba standardów i protokołów
komunikacyjnych wykorzystywanych w automatyce prze-
mysłowej rosła wykładniczo, przez co powstał nowy, dyna-
micznie rozwijający się rynek urządzeń sieciowych. Produ-
cenci tacy jak B&R, Harting czy Phoenix Contact oferują
infrastrukturę do tworzenia różnego rodzaju sieci komu-
nikacyjnych, w szczególności czasu rzeczywistego, przy salnych przyrządów do pomiarów połączeń kablowych do
czym wiele z nich bazuje w warstwie fizycznej na standar- testerów i analizatorów pozwalających na certyfikowanie
dzie Ethernet. Na wzrost na rynku sieci komunikacyjnych okablowania i analizę ruchu w sieci. Chociaż dla większo-
odpowiedzieli również dostawcy urządzeń pomiarowych, ści automatyków przyrządy takie stanowią poboczną gru-
oferując szereg różnych przyrządów pozwalających na po- pę urządzeń pomiarowych, ich wykorzystaniem zaintere-
miary parametrów i diagnostykę sieci. Spektrum ich ofer- sowani mogą być integratorzy systemów, instalatorzy oraz
ty jest szerokie i obejmuje produkty od prostych, uniwer- służby utrzymania ruchu. W szczególności wyróżnić tu-

TABELA 2. cd. Przenośne kalibratory – przykładowe produkty dostępne na rynku

Cal-1 Druck DPI 620 Uno-TRX-II-IS MC 5 CC-421 707 CX 1651 AX-C800

Chauvin
Dostmann
GE Sensing Druck Beamex Lutron Fluke Arnoux - Axiomet
Electronic
Metrix

EMD Ex-Calibra Infoel Introl NDN Semicon Sibille Energie TME

○/● ●/● ○/○ ●/● ○/○ ○/○ ○/● ○/○


○/○ ●/● ●/● ●/● ●/○ ●/○ ●/● ●/○
●/○/○ ●/●/○ ●/○/○ ○/●/● ○/○/○ ○/○/○ ○/○/○ ○/○/○
●/○ ●/● ●/● ●/● ○/○ ○/● ○/○ ○/○
○ ● ● ● ○ ○ ● ○
3/○ 4,3 / ○ ./○ 4,72 / ● ./○ ./○ 6/○ ./○
● ○ ● ● ○ ○ ● ○
2600 / . 575 / IP65 . ~2000 / IP65 265 / . 224 / . 3000 / IP20 460 / .
0 ÷ 40 –10 ÷ 50 –10 ÷ 50 –10 ÷ 50 0 ÷ 50 –10 ÷ 55 0 ÷ 50 .
6400 zł . 8800 zł . 500 zł 2299 zł 16556 euro 1249 zł

w r z e sie ń 2 0 0 8 63
raport
taj można dwie duże grupy urządzeń, IEEE 10Base5, 10Base2 i 10Base-T, Omawiając testery sieci, wspo-
które omówiono poniżej. IEEE Token Ring, IEEE 100Base-TX mnieć należy o przenośnych urządze-
Sieci wykorzystywane w zakła- czy IEEE 802.12 i inne. niach do pomiarów w sieciach bez-
dach przemysłowych mają zazwyczaj Oprócz urządzeń do testowa- przewodowych. W tym przypadku
charakter rozległy, a niepoprawność nia sieci kablowych, dostawcy co- wykorzystywane są różne rodzaje ana-
ich działania wynikać może nie tyl- raz szerzej oferują przyrządy do po- lizatorów widma, które pozwalają na
ko z uszkodzeń fizycznych, ale jest miarów parametrów infrastruktury pomiary parametrów transmisji. Za-
często wynikiem zakłóceń w kana- opartej o połączenia światłowodo- zwyczaj oferują one tylko podstawo-
le transmisyjnym, błędnej synchro- we. W tym przypadku wykorzy- we funkcje w porównaniu do dużych
nizacji lub innych czynników ze- stuje się przede wszystkim reflek- urządzeń stacjonarnych – pomiar
wnętrznych. Dlatego pierwszą grupę tometry optyczne, które pozwalają mocy w kanale radiowym, szerokość
urządzeń do ich diagnostyki stano- na pomiar parametrów światłowo- pasma, pomiar zakłóceń czy tłumie-
wią testery okablowania struktural- dów, takich jak tłumienność, straty, nia sygnałów radiowych.
nego. Pozwalają one na sprawdzenie charakterystyki przenoszenia i in-
poprawności ułożenia okablowania, nych cech decydujących o możliwo-
jego cech pod względem propaga- ściach przesyłu danych w sieciach
cji sygnałów i możliwości transmi- tego typu.
sji. Dobrym przykładem uniwersal- Drugą grupą urządzeń są analiza-
nego urządzenia tego typu jest tester tory protokołów, które służą do te-
DSP-4000 firmy Fluke, który umożli- stowania działania sieci komuni-
wia również certyfikowanie okablo- kacyjnych na poziomie logicznym.
wania strukturalnego. Tester pozwa- Pozwalają one na dekodowanie stru-
la na wyznaczenie rezystancji pętli, mienia danych, analizę pakietów
opóźnień propagacji, długości toru, i ruchu w sieci, testowanie połączeń
oraz szeregu bardziej zaawansowa- między wybranymi węzłami, kon-
nych parametrów, takich jak różne figurację, itp. Współczesne analiza-
współczynniki związane z przesłu- tory sieciowe mogą dekodować do
chem i tłumieniem par przewodów kilkuset różnych protokołów i kon-
oraz występowaniem szumów i za- trolować w czasie rzeczywistym sze-
kłóceń. Oprócz tego pozwala on na reg różnych zmiennych sieciowych.
sprawdzanie zgodności danego oka- Odbiorcami takich urządzeń będą fir-
blowania strukturalnego z obowiązu- my zajmujące się złożoną infrastruk-
jącymi standardami, czego przykła- turą teleinformatyczną, a nie klienci
dem są TIA kat. 3, 4, 5, 5E, ISO11801, przemysłowi.

TABELA 3. Przenośne urządzenia do pomiarów czynników środowiskowych – przykładowe produkty


dostępne na rynku

AMI 301
Nazwa 1522 AZ 9871 CHY321 425 62
Pro
Kimo AZ CHY
Producent Fluke Testo Fluke
Instruments Instruments Firemate
Aereco AM ELFA
Dostawca Apar Biall Eltron
Wentylacja Technologies Elektronika
Zakresy pomiarowe
Wilgotność [%] 3 ÷ 98 – 0 ÷ 100 0 ÷ 100 – –
Temperatura [°C] –20 ÷ 80 –200 ÷ 960 –20 ÷ 60 –20 ÷ 60 –20 ÷ 70 –30 ÷ 500
Punkt rosy [°C] –20 ÷ 80 – – –20 ÷ 60 – –
Prędkość przepływu powietrza lub cieczy [m/s] 0,2 ÷ 35 – 0,3 ÷ 35 - 0 ÷ 20 –
Skład mieszanki [ppm] – – – – – –
Rejestracja danych / możliwość pracy w strefie Ex ●/● ●/○ ●/○ ●/○ ○/○ ○/○
Budowa modułowa (dołączane sondy pomiarowe) ● ● ○ ○ ● ○
Przekątna ekranu (w calach) / menu po polsku 3,4 / ● ./○ 2/○ ./○ ./○ ./○
Waga [g] / stopień ochrony 450 / IP45 400 / . 320 / . 285 / . 200 / .
.
Zalecana temperatura pracy (od – do) [°C] 0 ÷ 50 0 ÷ 40 0 ÷ 55 –20 ÷ 50 0 ÷ 50
Cena 12000 zł >1590 euro 999 zł 299 zł 1966 zł ~340 zł

64 wr zes ie ń 2 0 0 8
raport
Grzegorz Tannenberg stanowią duże zakłady produkcyjne lub małe nowoczesne
firmy. Ich przedstawiciele są dobrze zorientowani w bran-
Tanel Elektronika i Informatyka
ży i można mieć pewność, że wykorzystają oni wszyst-
Firma Tanel jest krajowym pro- kie możliwości pomiarowe przyrządu. Drugą, liczniejszą
ducentem wilgotnościomierzy do grupę, tworzą pracownicy małych, często jednoosobo-
drewna. Jakie tendencje rozwo- wych firm, których wcześniejszy kontakt z pomiarami
jowe obserwujecie Państwo w tej bywa zazwyczaj znikomy. Dla tych użytkowników naj-
branży i ogólnie przenośnych przy- ważniejszą cechą przyrządu jest prostota obsługi. Najle-
rządów pomiarowych? Co charakteryzuje tego typu piej gdyby przyrząd miał tylko jeden przycisk włącznika!
urządzenia? Konieczność nastawiania gatunku drewna oraz jego tem-
Na przykładzie wilgotnościomierzy do drewna i innych peratury w wilgotnościomierzu do drewna może bowiem
materiałów zauważyć można, że przenośne urządzenia skutecznie zniechęcić do zakupu urządzenia.
pomiarowe cechuje rosnąca uniwersalność oraz moż- W kontaktach z drugą wymienioną grupą użytkowni-
liwości wykonywania podstawowej obróbki wyników. ków konieczna jest duża cierpliwość i inżynierska uczci-
Przykładowo jeden przyrząd integrować może wilgotno- wość. Cierpliwość wymagana jest w celu przeprowadzenia
ściomierz rezystancyjny i pojemnościowy oraz pozwalać szczegółowego szkolenia w zakresie obsługi przyrządu.
na wyliczanie średniej i innych wartości dla serii wyni- Inżynierska uczciwość powinna gwarantować, że parame-
ków pomiarowych. Producenci oferują zazwyczaj rów- try i możliwości przyrządu będą przedstawione w sposób
nież bogate wyposażenie opcjonalne – w tym przypadku rzetelny i zgodny z rzeczywistością. Typowym przykładem
różne rodzaje elektrod. nieuczciwości jest celowe zamienne używanie pojęć roz-
Przenośne przyrządy pomiarowe wielkości nieelek- dzielczości i dokładności.
trycznych znajdują głównie zastosowanie w kontroli
Jaki charakter ma krajowy rynek przenośnych urządzeń
międzyoperacyjnej procesów przemysłowych. Cechami
pomiarowych? Jak zmieniają się ceny tych produktów?
charakterystycznymi tych przyrządów są: zasilanie bate-
Oferta rynkowa w zakresie mierników wilgotności jest
ryjne, małe gabaryty i mały ciężar. W celu umożliwienia
w Polsce bardzo szeroka. W praktyce można kupić przy-
łatwej obsługi powinny mieć przejrzysty interfejs, wyma-
rządy dowolnej światowej firmy, a ich ceny ze względu na
gana jest również niezawodność działania, nawet kosz-
silną złotówkę są niższe niż jeszcze przed rokiem. Osob-
tem dokładności i szybkości pomiarów, oraz odporność
nym tematem są przyrządy, w szczególności wilgotno-
na ciężkie warunki eksploatacji (w tym zapylenie, zmien-
ściomierze, które produkowane są w Chinach. Ich jakość
ną temperaturę, wysoką wilgotność powietrza). Oma-
nie jest najwyższa, chociaż z roku na rok lepsza. Żaden
wiane urządzenia powinny również charakteryzować się
z producentów lokalnych nie może konkurować ceno-
relatywnie niską ceną.
wo z ich wytwórcami, gdyż koszty zakupu najpopular-
Dla kogo przeznaczone są przenośne urządzenia pomiarowe? niejszych przyrządów chińskich są wciąż 2‒3 razy niższe
Użytkowników przenośnych przyrządów pomiarowych od kosztów podobnych urządzeń wytwarzanych w Euro-
można podzielić na dwie grupy. Pierwszą, mało liczną, pie oraz USA.

TABELA 3. cd. Przenośne urządzenia do pomiarów czynników środowiskowych – przykładowe produkty


dostępne na rynku

HMI70 z sondą Panametrics 0560 Multinorm


Omniport 20 Ti10 TV 325 HT3005 PCM 4
HMP76 PM880 9055 MI6201 ST
E+E
Vaisala Oyj GE Sensing Testo Fluke Testboy Metrel Lutron Nivus
Elektronik
JBC-
EMD Ex-Calibra Infoel Introl Irtech Merserwis NDN Nivus
electronic

0 ÷ 100 0,1 ÷ 100 – 0 ÷ 100 – – 0 ÷ 100 10 ÷ 90 –


–50 ÷ 120 –30 ÷ 70 –50 ÷ 350 –40 ÷ 180 –20 ÷ 250 –64 ÷ 1400 –20 ÷ 60 0 ÷ 50 –
–20 ÷ 100 –110 ÷ 60 – –20 ÷ 20 – – – – –
- - – 0 ÷ 20 – – 0,1 ÷ 20 – –1 ÷ 6
0 ÷ 600g/kg 0,01 ÷ 10000 – – – – 0 ÷ 500 – –
●/● ●/● ●/○ ○/○ ○/● ○/○ ●/○ ●/○ ●/●
● ● ○ ● ○ ● ● ○ ●
2,5 / ○ 4,8 / ○ ./○ . /○ 3,6 / ● 1,3 / ○ 3,5 / ○ ./○ 3,8 / ●
750 / IP54 1130 / IP67 . 400 / IP40 1200 / IP54 190 /. 560 / IP42 345 / . 2000 / IP67
–10 ÷ 40 –10 ÷ 50 0 ÷ 40 –20 ÷ 50 –10 ÷ 50 0 ÷ 50 –20 ÷ 60 0 ÷ 50 –20 ÷ 50
5695 zł . 205 zł . 12999 zł ~265 zł 9980 zł 580 zł >4500 euro

w r z e sie ń 2 0 0 8 65
raport
CZĘŚĆ II: POMIARY Łukasz Woźniak
WIELKOŚCI
Isotek
NIEELEKTRYCZNYCH
Pomiary wielkości nieelektrycz- Isotek dostarcza m.in. urządzenia pomiarowe do badań materiałowych,
nych stanowią ważną dziedzinę me- w tym pomiarów twardości. Czy przenośne przyrządy tego typu mogą kon-
trologii dla osób związanych z róż- kurować ze stacjonarnymi systemami pomiarowymi?
nymi branżami przemysłowymi, Przenośne przyrządy pomiarowe są uzupełnieniem urządzeń stacjonar-
zajmujących się w pracy zawodowej nych i pozwalają na względnie proste przeprowadzanie badań. Urządze-
zagadnieniami środowiskowymi, za- nia te mogą konkurować z systemami stacjonarnymi, aczkolwiek pomiar
rządzaniem jakością czy przedstawi- dokonywany metodą tradycyjną będzie zawsze bardziej wiarygodny niż
cieli laboratoriów. Jednocześnie licz- wyniki uzyskane np. twardościomierzem ręcznym. Zależy to w szczegól-
ba mierzonych obecnie wielkości ności od badanego materiału, gabarytów elementu oraz wymagań pomia-
fizycznych znacznie wykracza poza rowych. Bardzo ważną rzeczą jest też spełnienie określonych wymagań
te podstawowe, takie jak temperatu- – m.in. co do przygotowania powierzchni, jej chropowatości, wielkości
ra, wilgotność i ciśnienie. Czynniki badanego przedmiotu i innych.
te powodują, że w kraju istnieje duży W jakich dziedzinach wykorzystywane są tego typu urządzenia pomia-
i zróżnicowany rynek urządzeń do rowe?
tego typu pomiarów. Służą one najczęściej do wstępnej weryfikacji dostawcy (sprawdzania
dostarczanego wyrobu), stosowane są też w hutach, odlewniach, stalow-
MIERNIKI TEMPERATURY niach oraz wykorzystywane są w produkcji, gdzie mierzona jest twardości
Temperatura jest prawdopodob- wytwarzanych wyrobów. Podręczne twardościomierze, chropowatościomie-
nie najczęściej mierzoną wielkością rze i grubościomierze trafiają głównie do sektorów maszynowego, meta-
nieelektryczną. W zastosowaniach lowego, elektromaszynowego, motoryzacyjnego i lotniczego.
przemysłowych do jej określania
wykorzystywane mogą być czujni- pomiarowych. W przypadku przy- nych – zaryzykować nawet można
ki działające na zasadzie pomiarów rządów przenośnych zdecydowanie stwierdzenie, że są one równie po-
kontaktowych, gdzie jako przetwor- popularniejsze są te, które pozwala- pularnym przyrządem pomiarowym,
nik stosowana jest najczęściej termo- ją na pomiary metodą bezkontakto- jak mierniki cęgowe. Pozwalają one
para lub termoelement. Chociaż czuj- wą, a więc pirometry i kamery ter- na punktowy pomiar temperatury
niki tego typu pozwalają na pomiary mowizyjne. z pewnej odległości i w zakresie ty-
temperatury w zakresie od tempera- Pirometry, których pojedyncze eg- powo od około –50°C do 500°C (dla
tur ujemnych do ponad 1500°C, ich zemplarze pojawiły się w tabeli 3, są pirometrów działających w zakresie
wykorzystanie dotyczy najczęściej przyrządami chętnie włączanymi do promieniowania podczerwonego).
stacjonarnych urządzeń i instalacji oferty przez wiele firm dystrybucyj- Oprócz tego umożliwiają zazwyczaj

TABELA 3. cd. Przenośne urządzenia do pomiarów czynników środowiskowych – przykładowe produkty


dostępne na rynku

MicroLog
Nazwa 971 CA 1051 HIT-3 FLK-971 TM-722D
Pro
Chauvin Fourier
Producent Fluke Tanel Fluke Tenmars
Arnoux Systems
Sibille
Dostawca Semicon Simex Tanel TME Unitor
Energie
Zakresy pomiarowe
Wilgotność [%] 5 ÷ 95 3 ÷ 98 0 ÷ 100 6 ÷ 60 10 ÷ 90 –
Temperatura [°C] –20 ÷ 60 –200 ÷ 1300 –25÷ 70 – –20 ÷ 60 –100 ÷ 1300
Punkt rosy [°C] – –20 ÷ 80 – – . –
Prędkość przepływu powietrza lub cieczy [m/s] – 0 ÷ 35 – – – –
Skład mieszanki [ppm] – – – – – –
Rejestracja danych / możliwość pracy w strefie Ex ○/○ ○/○ ●/○ ○/○ ●/○ ●/○
Budowa modułowa (dołączane sondy pomiarowe) ○ ○ ○ ● ○ ●
Przekątna ekranu (w calach) / menu po polsku ./○ ./○ ./○ 2,5 / ● ./○ 2,75 / ○
Waga [g] / stopień ochrony 190 / . 600 / IP20 55 / IP65 800 / . 188 / . 415 / .
Zalecana temperatura pracy (od – do) [°C] –20 ÷ 60 0 ÷ 50 0 ÷ 50 –10 ÷ 60 . 0 ÷ 50
Cena 679 zł 1722 euro 552 zł 732 zł 649 zł 440 zł

66 wr zes ie ń 2 0 0 8
podstawowe manipulacje danymi, w tym ich zapis i prze-
syłanie do komputera celem wykonania dokumentacji.
Pomimo że pomiar temperatury z ich wykorzystaniem
nie jest tak dokładny jak przy użyciu termometrów kon-
taktowych, wielu odbiorców akceptuje to, gdyż pirome-
try pozwalają na wykonywanie szybkich i wygodnych
pomiarów – szczególnie tam, gdzie dostęp do badanego
obiektu jest utrudniony.
Podobna ewolucja rynkowa, jaką jeszcze kilka
lat temu przechodziły pirometry, zachodzi obecnie
w przypadku kamer termowizyjnych. Jeszcze do nie-
dawna urządzenia te wykorzystywane były jedynie do
pomiarów w wybranych aplikacjach, np. energetyce,
a powszechny do nich dostęp blokowała wysoka cena.
Obecnie się to zmienia i, sądząc po opiniach firm do-
starczających urządzenia do bezkontaktowych pomia-
rów temperatury, szybko malejące ceny kamer termo-
wizyjnych powodują, że ich najprostsze wersje coraz
częściej trafiają na wyposażenie służb utrzymania ru-
chu i osób, które wcześniej używały pirometrów. Urzą-
dzenia te pozwalają na bardziej precyzyjne pomiary
temperatury oraz, przede wszystkim, zobrazowanie jej
rozkładu na określonym obszarze. Pełnią więc rolę nie
tylko urządzenia diagnostycznego, ale też pozwalają-
cego na podstawową analizę stanu danego urządzenia
czy instalacji. Więcej informacji na ich temat znaleźć
można w raporcie APA poświęconym termowizji (nu-
mer 07/2007).

MIERNIKI WILGOTNOŚCI
Uzupełnieniem oferty w zakresie urządzeń do pomia-
rów temperatury są wilgotnościomierze. Służą one do
kontroli klimatu w pomieszczeniach, określania warun-
ków procesów, wilgotności gazów i ciał stałych, wykorzy-
stywane mogą być w przemyśle, budownictwie i innych
branżach. W przypadku zastosowań przemysłowych naj-
częściej zachodzi konieczność wykonywania pomiarów
wilgotności bezwzględnej, dających informację o aktu-
alnej zawartości np. cieczy w danej substancji. Z kolei
w przypadku kontroli klimatu – np. przy uprawie ro-
ślin, wykorzystywane są również przyrządy do pomiarów
wilgotności względnej. Na rozszerzenie oferty w stro-
nę znacznie bardziej skomplikowanych metrologicznie
pomiarów, takich jak pomiary wilgotności ciał sypkich
i stałych, decyduje się niewiele firm. W tych przypad-
kach – np. do pomiaru wilgotności podczas produkcji
cementu – korzysta się z urządzeń do pomiarów mikro-
falowych, natomiast przy określaniu zawartości wody
w glebie wykorzystywana może być metoda reflektome-
trii czasowej. Ze względu na wymagany duży poziom
zaawansowania technicznego dominują tutaj raczej sta-
cjonarne przyrządy pomiarowe o stosunkowo dużym
koszcie zakupu.
Mierniki temperatury i pirometry oraz mierniki wil-
gotności gazów są dostępne w ofercie większości biorą-
raport
cych udział w raporcie firm. Ich dys- nionych przyrządów pozwala rów-
trybucją nie zajmują się jedynie firmy, nież na rejestrację danych, a ceny ty-
które specjalizują się w innych typach powych urządzeń tego typu wynoszą
przyrządów, takich jak np. twardo- kilka tysięcy złotych. Firmy oferują
ściomierze. Tworząc raport, redak- również urządzenia prostsze, pozwa-
cja poprosiła przedstawicieli firm do- lające na pomiar 1‒2 wielkości fizycz-
z-
starczających przenośne urządzenia nych i o rząd wielkości tańsze.
do pomiarów czynników środowi-
skowych o podanie przykładowych URZĄDZENIA DO POMIARÓW ÓW
parametrów przyrządów dostępnych MATERIAŁOWYCH
w ich ofercie (patrz tab. 3). W dużej Wśród dostępnych na rynku u mier-
części są to urządzenia uniwersal- ników wielkości nieelektrycznych
ycznych
ne, które pozwalają na pomiary kilku obszerną grupę stanowią urządze
urządze-
wielkości fizycznych – m.in. tempera- nia pozwalające na pomiary cech lub wybuchowych, albo funkcję po-
tury, wilgotności, punktu rosy, pręd- i składu substancji oraz służące do miarową, czego przykładem jest po-
kości powietrza, ciśnienia lub cieczy, badań materiałowych. W przypad- miar czystości wody technologicz-
a nawet składu mieszanki. Tak duży ku tych pierwszych są nimi detekto- nej w zakładzie, pomiary wartości
zakres możliwych pomiarów reali- ry i analizatory gazów i urządzenia pH, przewodności cieczy czy zawar-
zowany jest w większości przypad- do pomiaru cech cieczy. Pełnią one tości jonów. Ich wykorzystanie do-
ków poprzez użycie kilku sond po- funkcję detekcyjną – np. pozwala- tyczy bardzo wielu branż, takich jak
miarowych, które dołączane są do ją na wykrywanie przekroczenia po- przemysł chemiczny i przetwórczy,
urządzenia. Spory odsetek wymie- ziomu stężenia gazów toksycznych gdzie popularnym przyrządem są
mierniki wartości pH lub zawarto-
ści jonów. Z kolei detektory gazów
mogą być kluczowe w sprawdzaniu
szczelności instalacji przemysłowej
czy w górnictwie. Lista aplikacji tego
typu urządzeń pomiarowych, któ-
re oferowane są przez 10 firm biorą-
cych udział w raporcie (patrz tab. 1),
obejmuje także szereg aplikacji poza
przemysłem – np. w rolnictwie czy
ochronie środowiska.
Druga z wymienionych grup urzą-
dzeń zawiera przenośne przyrządy do
Histogram wzrostu obrotów w zakresie przenośnych urzą- badań materiałowych. Wyróżnić
dzeń pomiarowych odnotowanych w 2007 roku przez firmy Rys. 1 można wśród nich przede wszyst-
biorące udział w raporcie (źródło: badanie ankietowe APA) kim mierniki twardości materia-

TABELA 4. Przenośne urządzenia do akwizycji danych – przykładowe produkty dostępne na rynku

Kistock KT200-
Nazwa 34970A AR235 CHY506A U2300A
In
Kimo Agilent Agilent
Producent Apar CHY Firemate
Instruments Technologies Technologies
Aereco AM ELFA
Dostawca Apar Biall
Wentylacja Technologies Elektronika
Liczba wejść / wyjść analogowych 4/0 . 2/– 4/– 16 / 2
Liczba wejść / wyjść cyfrowych – . – – 10 / 12
Cyfrowa kalibracja kanałów ● ● ● ○ ○
Podłączanie termopar / tensometrów ○/○ ●/○ ○/○ ●/○ ●/○
Waga [g] 89 3600 77 435 565
Zalecana temp. pracy (od – do) [°C] –20 ÷ 70 0 ÷ 55 –30 ÷ 80 . 0 ÷ 55
Cena 640 zł 1721 dol. 320 zł 399 zł 5096 zł

68 wr zes ie ń 2 0 0 8
raport
łów oraz przyrządy do badania powierzchni, a więc po-
miarów chropowatości i grubości, oraz warstwomierze.
Tego typu produkty oferuje relatywnie niewiele firm na
rynku, przynajmniej gdy porównuje się je do innych
urządzeń omawianych w raporcie. Zwykle są to również
dostawcy, którzy specjalizują się właśnie w badaniach
materiałowych lub wąskiej dziedzinie metrologii. W ra-
porcie prezentowane są dwa tego typu urządzenia (patrz
tab. 5), które dostarczają firmy Isotek oraz Matbor. Bio-
rąc pod uwagę ogólnie badania materiałowe, wśród firm
biorących udział w raporcie, oprócz dwóch wymienio-
nych, tego typu przyrządy oferują tylko Apar, Biall, JBC-
electronic oraz TME.

MIERNIKI SPECJALIZOWANE
Pomiary wielkości nieelektrycznych to bardzo rozleg-
ła dziedzina metrologii, o czym świadczy różnorodność
dostępnych na rynku przenośnych urządzeń pomiaro-
wych. Oprócz wymienionych powyżej polscy dostawcy
dostarczają także urządzenia specjalizowane (patrz tab.
1), czego przykładem są mierniki drgań oraz wibracji. Te
ostatnie wykorzystywane mogą być przez służby utrzy-
mania ruchu w celu określenia stanu danej instalacji lub
urządzenia oraz doraźnej ich diagnostyki. Podobnie jest
z przenośnymi miernikami obrotów, które mogą służyć
do kontroli pracy maszyn.
Do grupy urządzeń specjalizowanych należą również
mierniki natężenie oświetlenia, czyli luksomierze. Po-
miary takie mogą być istotne w zakładach i innych miej- natężenia promieniowania UV, pól elektromagnetycz-
scach, gdzie konieczne jest zapewnienie oświetlenia sta- nych i liczniki Geigera. Tego typu produkty z pewnością
nowiska pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami. nie należą do trzonu wyrobów dostarczanych przez oma-
Analogicznie jest z miernikami hałasu – pozwalają one wianych w raporcie producentów i dystrybutorów, ale
na ocenę uciążliwości warunków pracy, ale też, tak jak dla wielu z nich stanowią one uzupełnienie oferty i dają
w przypadku mierników drgań i wibracji, służyć mogą możliwość zaproponowania klientom w pełni komplek-
jako narzędzie diagnostyczne dla służb utrzymania ru- sowych dostaw.
chu i serwisu.
Do jeszcze bardziej specjalistycznych przyrządów, któ- CZĘŚĆ III: RYNEK
rych opis wykracza poza ramy raportu, należą mierniki Sektor związany z dystrybucją aparatury pomiaro-
wej ma opinię rynku dojrzałego, a przez to charakte-
TABELA 4. cd. ryzującego się relatywnie niewielkim wzrostem. Ob-
serwacja branży przenośnych urządzeń pomiarowych
pozwala na zaprzeczenie tej obiegowej opinii, gdyż po
latach słabej koniunktury krajowy rynek jest, głównie
za sprawą nowych inwestycji, dosyć chłonny na tego
typu przyrządy. Zakupy urządzeń pomiarowych sty-
USB TC-08 VR18 EL-USB-TC DaqPro muluje przemysł i inwestycje w ochronę środowiska,
Fourier co dotyczy szczególnie urządzeń do pomiarów wiel-
Pico Brainchild Lascar
Systems kości nieelektrycznych, których wzrost jest większy
Infoel Introl Merserwis Simex niż w przypadku aparatury laboratoryjnej czy mierni-
ków ogólnego przeznaczenia. Konieczność wykonywa-
– do 18 / 15 – 8/1
– do 36 / 24 – –
nia pomiarów, ich rejestracji i kalibrowania czujników
○ ○ ○ ● wynika również z obowiązujących norm i systemów
●/○ ●/○ ●/○ ●/● kontroli jakości, które wdrażane są przez firmy. Re-
. 3500 30 450 latywnie dobrą sprzedaż odnotowują nawet dostaw-
. 5 ÷ 50 –10 ÷ 40 0 ÷ 50 cy multimetrów, których sektor przez lata charaktery-
996 zł >2888 zł 215 zł 2668 zł
zował się zastojem spowodowanym nasyceniem rynku

w r z e sie ń 2 0 0 8 69
raport
jeszcze w latach 90. zeszłego wieku,
gdy przyrządy te trafiały do kraju
w bardzo dużych ilościach.

ZRÓŻNICOWANY RYNEK
Chociaż średni wzrost omawiane-
go rynku jest niższy niż w przypad-
ku takich produktów jak choćby sys-
temy wizyjne, branża przenośnych
przyrządów pomiarowych ma się
dobrze. Średnia wzrostu dla rynku,
bazując na wartościach podanych
przez uczestników raportu za ze-
szły rok, wynosi 21% (patrz wy- Obszary najczęstszego wykorzystania przenośnych urządzeń
Rys. 2
kres 1). Pomimo że niektóre z firm pomiarowych przez klientów biorących udział w raporcie
deklarowały wzrosty na poziomie firm (źródło: badanie ankietowe APA)
zaledwie pojedynczych procentów,
uzyskane wyniki dają podstawę do wo pod uwagę jedno z podstawo- w energetyce, inne urządzenie zasto-
twierdzenia, że omawiany rynek za- wych urządzeń tego typu – mier- suje się też do rejestrowania tempe-
pewnia ich dystrybutorom względną nik temperatury, zauważyć można, ratury w urządzeniach chłodniczych.
stabilizację. że w zależności od aplikacji pomia- Podobne zróżnicowanie ma miejsce
Krajowa branża przenośnych urzą- rowej, może on wykorzystywać zu- w przypadku większości mierników
dzeń pomiarowych jest stosunkowo pełnie inną zasadę pomiaru i być wielkości nieelektrycznych, przez co
duża, niemniej cechuje ją też zróżni- kompletnie innym technicznie oraz na rynku dostępnych jest dużo od-
cowanie pod względem typów ofe- cenowo urządzeniem. Odmienny miennych przyrządów mierzących te
rowanych przyrządów, szczególnie charakter będzie miał bowiem po- same wielkości fizyczne.
w przypadku pomiarów wielkości miar temperatury w procesie hut- Zróżnicowanie, a nawet pewnego
nieelektrycznych. Biorąc przykłado- niczym, inny będzie zdalny pomiar rodzaju rozdrobnienie, dotyczy rów-

Polecany produkt

Bezkonkurencyjnie dokładny przepływomierz przenośny PCM 4


PCM 4 to uniwersalny przepływomierz przeznaczo- (stopień obciążenia kanałów), weryfikowania ilości ście-
ny do tymczasowych pomiarów przepływu m.in. w ko- ków wprowadzanych do kanalizacji zbiorczej przez za-
lektorach ścieków sanitarnych, opadowych i kanaliza- kłady przemysłowe, czy zbierania danych do kalibracji
cji ogólnospławnej. Zasilane akumulatorem urządzenie hydrodynamicznych modeli sieci kanalizacyjnej.
dostarcza wysokiej jakości danych o wypełnieniach, Najważniejsze zalety PCM 4 umożliwiające zasto-
prędkości i wielkości przepływu w kanale. PCM 4 jest sowanie również w skomplikowanych aplikacjach to
jednocześnie rejestratorem z możliwością sterowania wyznaczanie rzeczywistego profilu prędkości, dzięki
połączonych z nim urządzeń zewnętrznych, np. desz- czemu nie jest wymagana kalibracja prędkości, oraz
czomierzy czy samplerów. szeroka gama czujników (m.in. 5 rodzajów pomiaru
PCM 4 może być stosowany do pomiarów różnego wypełnienia) umożliwiająca dokładny pomiar w nie-
typu, takich jak: przepływu w sieciach kanalizacyjnych mal każdych warunkach, również w mediach silnie za-
brudzonych i agresywnych.
Urządzenie jest proste w obsłudze: programowanie
odbywa się za pomocą zintegrowanej z urządzeniem
klawiatury i dużego wyświetlacza graficznego w dialo-
gu z menu w języku polskim. Na miejscu dostępnych
jest wiele funkcji diagnostycznych, m.in. podgląd pro-
filu prędkości, jakości echa, itp.
Urządzenie dostępne jest
również w wersji z dopuszcze-
niem ATEX.

Nivus Sp. z o. o.
ul. Hutnicza 3/B-18, 81-212 Gdynia
tel. 058 760 20 15, faks: 058 760 20 14
biuro@nivus.pl, http://www.nivus.pl

70 wr zes ie ń 2 0 0 8
raport
nież firm branżowych, które bardzo TABELA 5. Przenośne urządzenia do pomiaru twardości – przykładowe
często specjalizują się w dostarczaniu produkty dostępne na rynku
urządzeń do pomiarów konkretnych
wielkości. Widać to po zestawieniu
w tabeli 1 – jedynie pojedyncze fir-
my oferują większość z omawianych
Nazwa TH-170 KH-100
w raporcie produktów. Duża licz- Producent Time Group K&M Instruments
ba obecnych na rynku producentów Dostawca Isotek Matbor
przenośnych urządzeń pomiarowych Minimalna / maksymalna twardość [jednostki] 170 / 900 HLD 19,6 / 68,5 HRC
wynika także z wielu nisz, które two- Pomiar twardości: HRC / HRB / HB / HV / HS / HLD wszystkie wszystkie
rzą się wokół zastosowań specjali- Minimalna grubość części [mm] 5 3mm (głowica D)
Kierunek pomiarowy [°] 360 0, –45, 45, 90
stycznych. Sami dystrybutorzy sta-
Pamięć pomiarów (ile) 270 (9 grup) 1250
rają się też zazwyczaj maksymalnie Waga [g] / stopień ochrony 166 / . 108 / .
rozszerzać asortyment dostarcza- Zalecana temperatura pracy (od – do) [°C] 0 ÷ 40 –20 ÷ 50
nych urządzeń, przynajmniej w ob- Cena ~1695 euro 1990 dol.
rębie sektorów, w których działają.
Przykładem jest dodawanie do oferty ke (w raporcie jest ich ponad pięć), kretnych, ważnym obszarem zastoso-
różnych czujników wilgotności, gdy a jednocześnie liczba innych marek wań jest też serwis (patrz wykres 2).
firma wcześniej sprzedawała mierni- dostępnych w Polsce jest duża. Biorąc z kolei pod uwagę najważniej-
ki temperatury, tak aby pokryć moż- sze dla klientów cechy przyrządów
liwie szeroką gamę pomiarów środo- PREFERENCJE KLIENTÓW pomiarowych, zgodnie z wynikami
wiskowych. Działanie takie nieraz Tworząc raport, redakcja zapyta- ankiety są nimi dokładność pomia-
odbywa się poprzez obserwację ofer- ła dostawców przenośnych przyrzą- rów i trwałość urządzeń (patrz wy-
ty innych firm na rynku i dodawanie dów pomiarowych o najczęstsze dzie- kres 3). Dopiero na trzecim miejscu
kolejnych marek do własnego asor- dziny wykorzystania tych urządzeń. w rankingu znalazła się cena. Z prze-
tymentu. Skutkiem tego wiele firm Wskazywali oni przede wszystkim prowadzonych badań wynika rów-
dystrybuować może produkty Flu- kontrolę procesów ciągłych oraz dys- nież, że marka produktu jest znacznie
raport
nych, urządzenia kalibracyjne oraz mierniki energetycz-
ne (patrz wykres 4). W dalszej kolejności dostawcy odno-
towują największy zbyt na mierniki różnych czynników
środowiskowych. W tym przypadku głównym odbiorcą
jest szeroko rozumiany przemysł, którego zresztą trakto-
wać można jako głównego odbiorcę większości przeno-
śnych urządzeń pomiarowych.

MARKI NA RYNKU
Osoby szukające przenośnych urządzeń pomiarowych
wybierać mogą zarówno spośród produktów firm dale-
kowschodnich, które charakteryzują się zazwyczaj niską
Najważniejsze dla odbiorców cechy
ceną, jak też wyrobów krajowych i zachodnich. Cho-
Rys. 3 ciaż parametry i jakość mierników skorelowane są za-
przenośnych urządzeń pomiarowych
(źródło: badanie ankietowe APA wśród zwyczaj z ich ceną, stwierdzenie, że na rynku krajowym
dostawców urządzeń) kupić można tanie i o słabych parametrach mierniki da-
lekowschodnie oraz o wiele lepsze jakościowo i droższe
mniej znaczącą cechą niż wcześniej wymienione – klien- mierniki produkowane np. przez producentów niemiec-
ci w pierwszej kolejności skupiają się na parametrach kich, byłoby zbyt daleko idącym uogólnieniem. Linia po-
urządzeń, nie wiążąc bezpośrednio ich cech i jakości działu przebiega raczej pod względem parametrów urzą-
z marką. Odbiorcy szukają naturalnie również przyrzą- dzeń, ich zabezpieczeń, jakości wykonania i odporności
dów o większych możliwościach i jak najlepiej dopaso- środowiskowej, a dopiero w drugiej kolejności można
wanych do ich potrzeb, stąd też np. omawiana wcześniej mówić o tanich producentach bądź, generalnie, tego typu
dywersyfikacja oferowanych na rynku multimetrów pod krajach pochodzenia.
względem ich aplikacji. W odróżnieniu od czujników i stacjonarnych syste-
Wśród dużej grupy urządzeń omawianych w rapor- mów pomiarowych, rynek urządzeń przenośnych two-
cie najpopularniejszymi na polskim rynku są mierniki rzą głównie dystrybutorzy oferujący produkty impor-
służące do pomiarów temperatury, pomiarów elektrycz- towane. Firmy będące producentami, takie jak Tanel,

Polecany produkt

Elektroniczne przetworniki położenia EPO-


EPO-01-(analogowy potencjometryczny) • Zasilanie dwuprzewodowe 12÷36VDC
EPO-02-(cyfrowy potencjometryczny) • Zakres pomiarowy 0÷360°
EPO-03-(cyfrowy hallotronowy) • Ustawienie zakresu 20÷100%
Firma Controlmatica dołącza do swojej oferty elek-
• Sygnał wyjściowy 4÷20mA
troniczne przetworniki odwzorowania położenia kąta
EPO- na bazie czujników potencjometrycznych i hallo- • Błąd przetwarzania ≤0,5% dla EPO-01
tronowych. Przetworniki przeznaczone są do pomiaru ≤0,3% dla EPO-02
położenia w układach regulacji, sterowania i pomiarów. i dla EPO-03
Mogą one być zastosowane w siłownikach elektrycz- • Stopień ochrony IP64 dla EPO-01
nych oraz w innych urządzeniach dla pomiarów zmiany
i EPO-02
położenia. Przetworniki EPO- wyróżnia na rynku nieza-
IP65 dla EPO-03
leżność nastawy „0” i zakresu. Żywotność mechaniczna
zastosowanego w EPO-03 czujnika jest praktycznie nie- • Temperatura pracy –40÷80°C dla EPO-01
ograniczona, pozostałe dwa przetworniki cechują się –25÷70°C dla EPO-02
długą żywotnością wynoszącą do 10×106 cykli. i dla EPO-03

Controlmatica ZAP-Pnefal Sp. z o.o.


ul. Krotoszyńska 35, 63-400 Ostrów Wlkp.
tel. 062 737 25 51 lub 582, faks 062 735 34 69
controlmatica@controlmatica.com.pl
www.controlmatica.com.pl

72 wr zes ie ń 2 0 0 8
to w przypadku zestawienia raportowego wyjątki. Ich
przedstawiciele twierdzą, że praktycznie niemożliwe jest
konkurowanie w takich segmentach jak multimetry czy
inne przyrządy, które wytarzane są masowo na Dalekim
Wschodzie, dlatego naturalne jest produkowanie urzą-
dzeń specjalizowanych lub przeniesienie ciężaru działal-
ności na zaproponowanie klientom oferty złożonej z wielu
importowanych przyrządów i rozszerzonej o usługi.
Podczas przygotowywania raportu osoby ankietowa-
ne poproszone zostały o wskazanie najpopularniejszych
ich zdaniem dostawców przenośnych urządzeń pomia-
rowych. Sformułowanie tak ogólnego pytania w przypad-
ku dużej różnorodności urządzeń wyłoniło stosunkowo
długą listę producentów, przy czym kilkoro z nich wy-
mienianych było najczęściej. Niekwestionowanym lide-
rem rankingu była firma Fluke, dosyć często wymienia-
na była również Testo. Na kolejnych miejscach znalazły
się ex aequo Appa, Agilent Technologies, Kimo-Instru-
ments, Proceq oraz Sonel.

KIERUNKI ROZWOJU TECHNOLOGII


Podczas badania ankietowego na potrzeby raportu tra-
dycyjnie zapytano również przedstawicieli firm o zmia-
ny w technologii przenośnych przyrządów pomiarowych
i trendy rozwojowe w branży. Najczęściej wymieniany był
tutaj wzrost funkcjonalności urządzeń omawianych w ra-
porcie. Przenośne przyrządy pomiarowe to już nie tylko
proste mierniki lub detektory pozwalające na pomiary jed-
nej wielkości fizycznej, ale w wielu przypadkach urządzenia
niewiele różniące się pod względem oferowanych funkcji
i dokładności pomiarów od systemów stacjonarnych. Na-
wet w przypadku stosunkowo prostych przyrządów pro-
ducenci zazwyczaj starają się zapewnić im maksymalną
funkcjonalność, czego przykładem jest omawiane wcze-

Zastosowania i typy wielkości fizycznych


Rys. 4 najczęściej mierzonych z użyciem prze-
nośnych urządzeń pomiarowych (źródło:
badanie ankietowe APA wśród dostawców urządzeń)
raport
TABELA 6. Dane teleadresowe do firm uczestniczących w raporcie
Nazwa firmy Osoba kontaktowa Telefon E-mail WWW
Aereco Wentylacja Łukasz Kołodziejczyk 022 862 41 83 biuro@kimo.pl www.kimo.pl
AM Technologies Polska Artur Kulińczak 022 532 28 00 info@amt.pl www.amt.pl
Apar Michał Jędraszek 022 853 48 56 info@apar.pl www.apar.pl
Biall Mariusz Nowosielski 058 322 11 91 biall@biall.com.pl www.biall.com.pl
ELFA Elektronika pracownicy firmy 022 570 56 00 obsluga.klienta@elfa.se www.elfa.se/pl
Eltron Marcin Zalewski 071 343 97 55 marcin.zalewski@eltron.pl www.eltron.pl
EMD Systemy Pomiarowe Ewa Miondowicz 061 833 68 11 emd@emd.net.pl www.emd.net.pl
Ex-Calibra Robert Mendera 032 223 92 80 exc@ex-calibra.pl www.ex-calibra.pl
Infoel pracownicy firmy 058 554 08 70 rs@infoel.com.pl www.infoel.com.pl
Introl pracownicy firmy 032 789 00 00 introl@introl.pl www.introl.pl
Irtech Sławomir Żmuda 012 267 37 74 info@irtech.pl www.irtech.pl
Isotek Łukasz Woźniak 061 835 08 50 isotek@isotek.com.pl www.isotek.com.pl
JBC-electronic Krzysztof Szatkowski 068 356 09 90 jbc@jbc.com.pl www.jbc.com.pl
Matbor Remigiusz Garbiec 032 266 64 29 marketing@matbor.com.pl www.matbor.pl
Merserwis Mirosław Piórek 022 831 25 21 merserwis@merserwis.com.pl www.merserwis.pl
NDN - Zbigniew Daniluk Sławomir Baran 022 641 15 47 ndn@ndn.com.pl www.ndn.com.pl
Nivus Andrzej Langowski 058 760 20 15 biuro@nivus.pl www.nivus.pl
Semicon Mariusz Sochacki 022 615 73 71 info@semicon.com.pl www.semicon.com.pl
Sibille Energie Michał Włodarczyk 022 425 82 80 info@sibille-energie.pl www.sibille-energie.pl
Simex Dariusz Kocerba 058 762 07 77 info@simex.com.pl www.simex.pl
Tanel Elektronika Informatyka Beata Kielar 032 234 96 15 info@tanel.com.pl www.tanel.com.pl
Transfer Multisort Elektronik Łukasz Nowański 042 645 55 35 dso@tme.pl www.tme.pl
UEI Urządzenia Elektroniczne
Marek Synowiec 022 313 17 35 uei_war@uei.com.pl www.uei.com.pl
Import
Unitor Paweł Polak 056 545 76 96 biuro@unitor.com.pl www.unitor.com.pl

śniej rozszerzanie możliwości pomia- o zwiększonym stopniu ochrony lub ku na zwiększanie prostoty obsłu-
rowych mierników cęgowych. Wiele przeznaczone do pracy w strefach gi jest szczególnie widoczne właśnie
urządzeń pozwala też na rejestrację Ex) lub inna. w przenośnych urządzeniach pomia-
danych i ich automatyczną obróbkę. Uproszczeniu ulega obsługa przy- rowych, których użytkownikiem nie-
Na rynku zachodzi również proces rządów, czemu sprzyja wykorzystanie koniecznie musi być osoba o świa-
przeciwny do omawianego, który po- w nich, jak to ma miejsce przykłado- domości technicznej analogicznej do
lega na specjalizacji przyrządów po- wo w kalibratorach, dużych ekranów personelu korzystającego z drogiego
miarowych. Ich producenci oferują LCD. Niektóre z urządzeń pomiaro- sprzętu laboratoryjnego.
urządzenia ukierunkowane na dane wych umożliwiają również wyświetla- Ważnym trendem w branży jest
aplikacje. W przypadku budowania nie menu w języku polskim, chociaż wreszcie upowszechnianie się użycia
oferty multimetrów podstawą jest takie produkty są wciąż mniejszością, technik bezprzewodowych. Pozwala
stworzenie konstrukcji uniwersal- co widać po zestawieniu tabelarycz- to na prowadzenie pomiarów np. na
nej, wokół której następnie tworzo- nym w raporcie. Innym udogodnie- obiekcie przemysłowym i przesyła-
ne są warianty specjalizowane. Może niem dla operatora jest łatwość ste- nie na bieżąco uzyskiwanych danych
być to specjalizacja pod względem rowania, do którego nie muszą być pomiarowych. Trend ten widoczny
aplikacji (np. multimetry do wyko- wykorzystywane przyciski, ale za- jest również w przypadku inteligent-
rzystania w energetyce czy urządze- stosowany może być ekran dotyko- nych czujników i stacjonarnych urzą-
nia o zwiększonej liczbie mierzo- wy, analogicznie jak ma to miejsce dzeń pomiarowych, w których inte-
nych wielkości nieelektrycznych), w przypadku paneli operatorskich. growane są różnego rodzaju układy
pod względem budowy (np. wersje Położenie przez producentów nacis- komunikacji bezprzewodowej – od
tych służących do komunikacji blis-
Nie przeocz! kiej do transmisji z wykorzystaniem
sieci GSM. Możliwość ich użycia jest
TABELA 7. Tematy raportów w kolejnych numerach APA
szczególnie korzystna przy pomia-
Miesiąc Temat raportu
Październik Regulatory, programatory i presostaty, wskaźniki panelowe
rach na dużych obiektach wodno-ka-
Listopad Wyposażenie produkcyjne i akcesoria montażowe
nalizacyjnych lub terenach rozległych
Grudzień Wentylacja, grzanie i klimatyzacja zakładów przemysłowych.
Zbigniew Piątek

74 wr zes ie ń 2 0 0 8
raport
PREZENTACJA FIRMOWA

Przenośne rejestratory
temperatury i wilgotności
Firma Apar wprowadza do swojej oferty przyrządy
do rejestracji wilgotności i temperatury powietrza lub
innych gazów neutralnych. Dostępne są dwa modele
– AR235, który umożliwia pomiar wilgotności względ-
nej i temperatury, oraz AR231 – do pomiaru tempera-
tury. Urządzenia oferowane są w niewielkiej przenośnej
obudowie dostosowanej do montażu naściennego. Za-
stosowane cyfrowe czujniki zapewniają wysoką długo-
terminową stabilność pomiarów z kompensacją tempe-
raturową pomiaru wilgotności.

REJESTRACJA DANYCH
Rejestrowane dane zapisywane są w standardowym
pliku tekstowym umieszczonym w wewnętrznej pamięci
rejestratora lub na karcie SD/MMC w systemie FAT. Do-
celowe miejsce zapisu można skonfigurować na dwa spo-
soby: tylko pamięć wewnętrzna lub automatyczny wybór
(zapis na karcie SD/MMC gdy jest obecna). W obydwu da przycisku copy, żądanie autoryzacji karty SD/MMC,
trybach dane już zarejestrowane w pamięci wewnętrz- wyłączenie zapisu danych na kartę SD/MMC. Istnieje
nej można przenieść na kartę po wciśnięciu przycisku również możliwość przypisania do urządzenia numeru
copy. Pamięć wewnętrzna 4MB umożliwia zapis do 80 identyfikacyjnego (ID), dzięki czemu przy archiwizacji
tysięcy pomiarów dla AR231 i do 75 tysięcy pomiarów danych za pomocą ARSoft-WZ możliwa jest automa-
dla AR235. Dla czasu próbkowania 10 minut oznacza tyczna identyfikacja plików pochodzących z różnych re-
to około 1,5 roku ciągłego zapisu. Pojemność pamię- jestratorów tego samego typu.
ci można rozszerzyć poprzez zastosowanie karty SD/
MMC. Przy zastosowaniu karty 128MB liczba możli- ZABEZPIECZENIE DANYCH
wych pomiarów do zarejestrowania wzrasta do 2,5 mln Rejestratory AR23x zapewniają kilka sposobów zabez-
dla AR231 i 2,3 mln dla AR235. Zapisane dane moż- pieczenia danych pomiarowych i konfiguracyjnych przed
na odczytać bezpośrednio z urządzenia po podłączeniu niepowołanym dostępem lub modyfikacją:
do komputera poprzez interfejs USB, co wykrywane jest – blokada przycisku copy – zapobiega kopiowaniu da-
w systemie operacyjnym Windows jako standardowy nych pomiarowych i konfiguracyjnych z/na kartę,
dysk wymienny. Oczywiście dane można również prze- – autoryzacja karty SD/MMC – rejestrator obsługuje
nosić na kartach SD/MMC. Dołączony do rejestratorów wyłącznie karty z odpowiednim plikiem konfiguracyj-
zestaw oprogramowania ARSoft-WZ umożliwia konfi- nym utworzonym za pomocą ARSoft-WZ,
gurację parametrów urządzeń oraz prezentację graficzną – pliki z danymi pomiarowymi zabezpieczone sumą
lub tekstową zarejestrowanych pomiarów. Pliki z pomia- kontrolną umożliwiającą wykrycie niepowołanej mo-
rami zapisane są w formacie CSV, co umożliwia również dyfikacji.
ich edycję w arkuszach kalkulacyjnych takich jak np. Mi- Domyślnie rejestratory skonfigurowane są dla zastoso-
crosoft Excel lub OpenOffice Calc. wań, w których ochrona danych nie jest niezbędna i wy-
żej wymienione zabezpieczenia są wyłączone.
KONFIGURACJA URZĄDZEŃ Urządzenia zasilane są bateryjnie z możliwością wy-
Możliwe są dwa sposoby konfiguracji parametrów miany baterii we własnym zakresie. Dużą zaletą jest ener-
urządzeń: gooszczędność, dzięki czemu czas pracy na nowej baterii
– poprzez USB i oprogramowanie ARSoft-WZ1, może dochodzić nawet do 5 lat (zależny jest od okre-
– z pliku konfiguracyjnego zapisanego na karcie SD/ su pomiarowego, obecności karty SD/MMC i tempera-
MMC. tury pracy).
Skonfigurować można takie parametry jak: okres po-
miarowy (w zakresie 10s÷24h ze skokiem 10s), początek Apar
i koniec rejestracji oraz inne parametry konfiguracyj- ul. Kłobucka 8, paw. 119, 02-699 Warszawa
ne, takie jak: kalibracja zera sygnału mierzonego, bloka- tel. 022 853 48 56, info@apar.pl, http://www.apar.pl

w r z e sie ń 2 0 0 8 75
raport
PREZENTACJA FIRMOWA

Urządzenia testujące i pomiarowe


firmy Testboy
Niemiecka firma Testboy GmbH jest producentem profesjonalnych
urządzeń testujących i pomiarowych. Oferowane przez nią produkty
cechuje wysoka jakość potwierdzona długimi okresami gwarancji (ty-
powo 3 lub 5 lat) oraz wysoki poziom bezpieczeństwa – produkty mają
dopuszczenie TÜV-GS, a także są zgodne z normami obowiązującymi
dla danego rodzaju urządzeń testujących i pomiarowych. Od 2008
wyłącznym partnerem handlowym firmy Testboy na terenie Polski jest
firma JBC-electronic.
W systemach automatyki przemy-
słowej bardzo dużą rolę odgrywa-
ją urządzenia zasilane lub sterowa-
ne elektrycznie, w związku z czym
często zachodzi potrzeba kontro-
li poprawności połączeń i wyszuki-
wania miejsca ewentualnych usterek.
W tego typu przypadkach dokony-
wanie dokładnych pomiarów często
nie jest wymagane – wystarczające są
informacje np. o obecności napięcia
lub jego braku. Dzięki zastosowaniu
odpowiednich testerów sprawdzanie
obwodów może być znacznie szyb-
sze i wygodniejsze.

TESTERY NAPIĘCIA
Spośród testerów napięcia wyróż-
niamy dwie podstawowe grupy: te-
stery jedno- oraz dwubiegunowe. czeństwo pracy oraz eliminują ryzy- TESTERY PÓL
Bezdotykowe testery jednobieguno- ko spowodowania zwarć w badanych MAGNETYCZNYCH
we pozwalają na wykrycie obecności obwodach. Testery Testboy 15 i 120 umożli-
napięcia przemiennego o wartości Testery dwubiegunowe wskazują wiają wykrywanie pól magnetycz-
110÷1000V (Testboy 10/11/100/111) poziom mierzonego napięcia lub jego nych wytwarzanych przez magnesy
lub 12÷1000V (Testboy 110) i to tak- wartość, działają zarówno przy napię- trwałe oraz elektromagnesy. Podsta-
że poprzez izolację, dzięki czemu ciach stałych (z określaniem biegu- wowe zastosowania to m.in. spraw-
znakomicie sprawdzają się w wykry- nowości), jak i przemiennych. Bar- dzenie poprawności działania ce-
waniu miejsca uszkodzenia przewo- dziej zaawansowane modele Testboy wek elektrozaworów i przekaźników.
du. Dzięki zastosowanej pojemno- ProfiLED lub ProfiLCD umożliwia- Każdy tester wyposażony jest w ma-
ściowej metodzie pomiaru nie jest ją ponadto sprawdzenie ciągłości ob- gnes stały, dzięki któremu można
wymagany przepływ prądu w ba- wodu, pomiar rezystancji, ustalenie sprawdzić poprawność działania sa-
danym obwodzie, co umożliwia też kierunku wirowania faz oraz testo- mego testera.
wykrywania napięcia w przewodach wanie zabezpieczeń różnicowoprądo-
zasilających bez włączonego obciąże- wych poprzez wyzwolenie wyłączni- TESTERY KOLEJNOŚCI FAZ
nia. Testery tej serii z powodzeniem ka standardowym prądem 30mA lub W trakcie podłączania np. silni-
zastępują klasyczną „neonówkę”, za- sprawdzenie przejścia przez wyłącz- ków trójfazowych niezwykle istot-
pewniając znacznie większe bezpie- nik bez jego wyzwalania. ne jest sprawdzenie kierunku wiro-

76 wr zes ie ń 2 0 0 8
raport
PREZENTACJA FIRMOWA

wania faz determinującego kierunek multimetry (zarówno modele pod- pamięci wartości minimalnej, mak-
obrotów silnika. Uruchomienie silni- stawowe, jak i zaawansowane urzą- symalnej, średniej oraz różnicy tem-
ka w niewłaściwym kierunku w wie- dzenia o bardzo wysokiej dokładno- peratur z ostatniego pomiaru.
lu przypadkach może spowodować ści), mierniki cęgowe (z pomiarem Ofertę uzupełniają bardzo prak-
uszkodzenie maszyny oraz stworzyć prądów AC lub AC/DC), mierniki tyczne bezprzewodowe lampy warsz-
zagrożenie dla osób ją obsługujących. grubości materiałów oraz powłok, tatowe.
Dzięki zastosowaniu testera kolejno- testery elektrycznych gniazd wtyko-
ści faz Testboy TV 410 N w prosty wych z odpowiednimi adapterami, Wymienione powyżej urządzenia
sposób możemy sprawdzić popraw- także gniazd trójfazowych), mier- stanowią jedynie fragment szerokiej
ność kierunku wirowania faz i unik- niki instalacji elektrycznych oraz oferty firmy JBC-electronic. Więcej
nąć wspomnianych komplikacji. urządzenia do pomiaru temperatu- informacji o ofercie uzyskać można
ry – dwukanałowe mierniki tempe- na stronie internetowej firmy (adres
LOKALIZATOR PRZEWODÓW ratury z sondami typu K, pirometry poniżej) lub bezpośrednio od specja-
Urządzenie to jest złożone z nadaj- oraz kamery termowizyjne. Wśród listów w biurze handlowym.
nika (generatora sygnału) oraz bez- pirometrów warto wyróżnić model
dotykowego odbiornika o regulowa- TV325, który umożliwia bezdoty-
nej czułości. Lokalizator Testboy 26 kowy pomiar temperatury w zakre-
pozwala zarówno na określenie tra- sie –60°C÷500°C oraz pomiar do-
sy przebiegu przewodu, jak i wykry- tykowy z sondą typu K w zakresie
wanie poszczególnych przewodów –64°C÷1400°C. Urządzenie wypo- JBC-electronic
w kablach lub korytkach zawierają- sażone jest w celownik laserowy ul. Piłsudskiego 73
cych wiele żył. i diodę LED, ma regulowany współ- 67-100 Nowa Sól
czynnik emisyjności, możliwość tel. 068 356 09 90 do 94
POZOSTAŁA OFERTA ustawienia wartości granicznych, faks 068 356 09 95
Poza opisanymi powyżej testerami których przekroczenie jest sygna- jbc@jbc.com.pl
w ofercie firmy Testboy znajdują się: lizowane akustycznie oraz funkcję http://www.jbc.com.pl
raport
PREZENTACJA FIRMOWA

Przenośne stacje pomiarowe


dużej wydajności
w ofercie Guru Control Systems
Zaawansowane systemy pomiarowe są stosowane powszechnie we wszyst-
kich branżach przemysłowych i dziedzinach naukowych. Rosnące wymagania
stawiane nowoczesnym rozwiązaniom tego typu sprawiają, że konieczne jest
stosowanie coraz wydajniejszych komponentów. Nie zawsze jednak jest moż-
liwość oraz konieczność budowy dużego, stacjonarnego systemu.

W sytuacjach, gdy pomiary w danym miejscu wyko-


nuje się jednorazowo, okresowo lub gdy stanowisko po-
miarowe powinno być jak najmniejsze, zastosować moż-
na mobilne stacje pomiarowo-rejestrujące. Taki wybór
nie musi wiązać się ze zmniejszeniem wydajności czy
funkcjonalności systemu.
Podstawową decyzją, jaką powinien podjąć użytkow-
nik na początku projektowania mobilnego systemu po-
miarowego, jest wybór najodpowiedniejszej platformy
sprzętowej. Proponujemy naszym klientom kilka moż-
liwych rozwiązań.

ARCHITEKTURA PC LUB PXI


W zależności od wymagań stawianych systemowi,
liczby i rodzaju potrzebnych wejść/wyjść i dodatko-
wych funkcji proponujemy zbudować system na jednej
z dwóch popularnych platform. Pierwszą jest standar-
dowa architektura PC, pozwalająca na użycie magistrali
pasywnej lub przemysłowej płyty głównej oraz kart roz-
szerzeń PCI lub PCIe. Do takiego rozwiązania doskona-
le nadają się przemysłowe obudowy mobilne ze zintegro-
wanym monitorem i klawiaturą firmy Kintek. W naszej
ofercie znajdują się obudowy przystosowane do montażu
zarówno magistrali pasywnej, jak i płyty głównej. Do- Przenośne obudowy komputerów
skonałym przykładem jest tutaj obudowa KP-6520. Wy- Fot. 1
przemysłowych PXIS-2558T oraz KP-6520
posażona w ekran LCD 15,1’’ oraz klawiaturę ze zinte-
growanym touchpadem, wykonana jest z wytrzymałego i stabilną pracę oraz umożliwia podłączenie aż 7 kart roz-
aluminium i ma dwie zatoki 5,25’’ i dwie 3,5’’ dostępne szerzeń oraz jednej karty komputera PXI/cPCI.
z zewnątrz oraz 1 wewnętrzną 3,5’’ (w sumie możliwość
instalacji 5 dysków twardych). Pozwala to na budowę za- PŁYTY GŁÓWNE, KARTY KOMPUTERA
awansowanego systemu pomiarowego wykorzystującego W zależności od preferencji klienta i wymaganej wy-
karty PCI/PCIe i dającego możliwość rejestracji ogrom- dajności systemu stosowane są odpowiednie karty kom-
nych ilości danych. Wygodna walizkowa forma obudo- putera i płyty główne. Do najbardziej wymagających sys-
wy oraz dołączana specjalna torba-wózek ułatwiają bez- temów proponujemy płyty główne takie jak IMBA-X9654
pieczny transport. firmy IEI. Ma ona podstawkę pod procesor Intel Core
W sytuacji, gdy system ma mieć w pełni profesjonalną 2 Duo/Quad zapewniający najwyższą wydajność, a tak-
architekturę PXI, doskonałym wyborem jest kompaktowa że wiele gniazd rozszerzeń – 1×PCIe (×16), 3×PCIe (×4)
obudowa wysokości 3U – PXIS-2558T. Ma ona zintegro- i 4×PCI. Pozwala również na podłączenie 6 dysków
wany zasilacz, ekran dotykowy 8,4”, zapewnia bardzo cichą SATA i oferuje wiele interfejsów zewnętrznych. W stan-

78 wr zes ie ń 2 0 0 8
raport
PREZENTACJA FIRMOWA

dardzie cPCI oferujemy jedną z najbardziej zaawanso- CameraLink, aż po zyskujący coraz większą popularność
wanych kart komputerów cPCI-3920 z wbudowanym – GigabitEthernet GigE Vision. Nowością jest dedykowa-
procesorem Intel Core 2 Duo, kontrolerem SATA oraz ny framegrabber GigE firmy Adlink – PCIe-GIE62, pra-
portami szeregowymi, USB, GigabitEthernet. cujący na szynie PCI Express. Ma on dwa specjalizowane
porty GigE i udostępnia szereg zaawansowanych funk-
cji, takich jak wsparcie dla pakietów jumbo czy specjali-
zowane wyjścia wyzwalające kamery oraz oświetlenie.

NIEOGRANICZONA SWOBODA
Oprócz wspomnianych platform mobilnych syste-
mów pomiarowych, oferujemy rozwiązanie przełomo-
we. Dzięki ekstenderom szyny PCI oraz PXI (ECS-8582
i ECS-8560) bardzo łatwo można zbudować mobilny,
zaawansowany system pomiarowy pracujący pod kon-
trolą dowolnego notebooka wyposażonego w złącze
ExpressCard. Karty ekstenderów pozwalają na podłą-
czenie do komputera stacjonarnego lub laptopa ze-
Karta komputera Core 2 Duo cPCI-9620 Fot. 2
wnętrznej obudowy zawierającej standardowe karty
PCI lub PXI. Takie rozwiązanie zapewnia niespotyka-
ną dotąd mobilność i elastyczność systemu. Pomiary
KARTY POMIAROWE w terenie, kalibracja maszyn czy akwizycja danych w trud-
Niezależnie od wybranej platformy oferujemy naszym no dostępnych miejscach nie stanowią teraz problemu.
klientom niezwykle bogaty wybór kart pomiarowo-ste-
rujących – wejść/wyjść cyfrowych, analogowych, wielo-
portowych oraz przystosowanych do bardzo szybkich
pomiarów. W ofercie mamy także doskonałe karty wielo-
funkcyjne, takie jak DAQ-2200 (PCI) i PXI-2200 (PXI).
Karty te posiadają 64 analogowe wejścia, i oferują szyb-
kość próbkowania do 3Ms/s przy rozdzielczości 12 bi-
tów. Dodatkowo mają one 2 wyjścia analogowe 12-bito-
we, 24 cyfrowe programowalne wejścia/wyjścia oraz dwa
16-bitowe liczniki ogólnego zastosowania.
Ponieważ systemy pomiarowe to nie tylko karty wejść/
wyjść analogowych czy cyfrowych, w ofercie znajduje się
też bardzo szeroki zakres kart interfejsów oraz akwizycji
obrazów. Jednym z najpopularniejszych interfejsów po-
miarowych jest IEEE 488 (GPIB). Możemy zaoferować Ekstender portów PCI na karcie
naszym klientom doskonałe karty tego interfejsu, ta- Fot. 4
ExpressCard do notebooka – ECS-8582-4S
kie jak PXI/LPCI-3488. Dodatkowo polecamy bardzo
wygodne urządzenie – GPIB-USB-2, czyli adapter szyny MOBILNE POMIARY
pomiarowej GPIB dla Opisane powyżej produkty oferowane przez firmę
interfejsu USB 2.0. Po- Guru Control Systems otwierają przed integratorami
zwala on wykorzystać i producentami systemów pomiarowych zupełnie nowe,
laptop jako kontroler nieograniczone możliwości. Niewielkie wymiary i moż-
zaawansowanej apara- liwość łatwego przenoszenia systemu pomiarowego nie
tury pomiarowej. wiąże się już z ograniczeniami wydajności czy jakości.
W ofercie firmy znaj- Oferowane przez nas komponenty mogą posłużyć do bu-
duje się także szero- dowy nawet najbardziej zaawansowanych systemów dla
ka gama kart akwizycji górnictwa, energetyki, przemysłu ciężkiego oraz w pro-
obrazów (framegrabbe- jektach badawczo-naukowych i edukacyjnych.
rów) pozwalających na Kacper Kamiński
pracę z kamerami we
wszystkich standardach Guru Control Systems
– od FireWire i USB ul. Słomińskiego 1, 00-204 Warszawa
Adapter
Fot. 3 2.0, przez standardy tel. 022 831 10 42, faks 022 831 10 42
GPIB-USB-2
analogowe, cyfrowe http://www.kamlab.pl, http://www.guru.com.pl

w r z e sie ń 2 0 0 8 79
technika
NAPĘDY

Projektowanie
połączeń kablowych
źródło: Siemens

w układach serwonapędowych
Producenci urządzeń przemysłowych i integratorzy systemów podczas tworze-
nia układów zawierających napędy i serwonapędy elektryczne łączą nieraz ze
sobą różne okablowanie, prowadząc je często w całości we wspólnej wiązce
kablowej lub korytku. Jest to poważnym błędem, gdyż szybko narastające
impulsy prądowe w przewodach zasilających silniki indukują prądy powodu-
jące zaburzenia w przyległych przewodach sygnałowych. Istnieje jednak kilka
metod projektowych, które warto rozważyć i stosować w celu minimalizo-
wania wpływu tych zaburzeń i poprawy pracy układów serwonapędowych.

W przypadku wspólnego prowa- ści: Izakł = C•dV/dt, gdzie C jest po- cane przez wpływ prądu płynącego
dzenia przewodów zasilających i sy- jemnością pomiędzy przewodami w przewodach zasilających. W przy-
gnałowych powstają zaburzenia oraz zasilającymi a sygnałowymi, a dV/dt rządach i zautomatyzowanych sys-
indukowane są prądy mogące wpły- szybkością narastania sygnałów ge- temach występują też liczne układy
wać na pracę układu zawierającego nerowanych przez serwowzmacniacz. wrażliwe na działanie prądów zakłó-
serwowzmacniacz. Natężenie wzbu- Prądy zaburzeń o częstotliwości rzę- cających.
dzanego prądu zaburzeń jest propor- du kilku MHz i natężeniu na po- Chociaż konstruktorzy tych urzą-
cjonalne do długości kabla, pojem- ziomie 1‒2A powodować mogą wa- dzeń nie mają wpływu na szybkość
ności pomiędzy przewodami napędu dliwe działanie czułych układów narastania impulsów zasilających sil-
i sygnałowymi oraz szybkości nara- elektronicznych. Przykładowo sy- niki, mogą posłużyć się technikami
stania napięcia. W danym kablu prąd gnały sprzężenia zwrotnego z en- ograniczania wpływu powstających
zakłóceń można obliczyć z zależno- kodera w silniku mogą być zakłó- z tego powodu zaburzeń. Pierwszym

80 wr zes ie ń 2 0 0 8
technika
NAPĘDY

krokiem w tym kierunku powinno


być zadbanie o odpowiednie oka-
blowanie. Przewody sygnałowe na-
leży prowadzić w oddzielnych wiąz-
kach z dala od kabli zasilających.
Oba rodzaje przewodów powinny
być ekranowane, a ekrany powinny
być w odpowiedni sposób łączone.
W niektórych przypadkach koniecz-
ne może być wstawienie pomiędzy
wzmacniaczem i silnikiem filtru od-
cinającego.

ŹRÓDŁA KŁOPOTÓW
Kable zasilające silnik mogą być
źródłem zaburzeń nie tylko dla sy-
gnałów transmitowanych w sąsied-
nich przewodach, ale też wszystkich
przewodzących powierzchni, na-
Ekran odprowadza prąd zaburzający do źródła obwodu
wet korpusu silnika. W ostatnim Rys. 1
przełączającego; jego ekran łączy korpus silnika z końcówką
przypadku prądy płyną drogami masy wzmacniacza
o najmniejszej impedancji i mogą
wywoływać skutki trudne do anali- jenia napędowe serwosilnika są NAJMNIEJ KORZYSTNY
zy. Samo ekranowanie wielu przewo- pojemnościowo sprzężone z jego PRZYPADEK
dów problemu nie rozwiązuje, gdyż korpusem, przez co przy braku al- Indukowane w ekranie kabli i kor-
kluczowe znaczenie ma właściwe ternatywnych dróg przepływu po- pusie silnika prądy osiągają wartość
uziemianie ekranów. Trzeba upew- wstające wewnątrz silnika prądy maksymalną, gdy wzrastające i opa-
nić się, że ekran obejmuje możliwie zakłócające (szczególnie o dużych dające zbocza wszystkich trzech prze-
wszystkie przewody sygnałowe, po- częstotliwościach) znajdują własną biegów U, V i W zbiegają się w cza-
winien też być połączony wyłącznie ścieżkę powrotną przez korpus. Do- sie (formalnie zbocza narastające
z masą serwowzmacniacza (serwo- datkowo drgania silnika i wibracje i tak zawsze są w fazie). Przebiegi te
napędu), a nie masą obwodów czuj- maszyny mogą wywoływać spore zbiegają się przy zerowym obciąże-
nikowych po drugiej stronie prze- zmiany w przepływie prądów za- niu, gdy silnik jest nieruchomy (patrz
wodów (metoda ta jest powszechnie kłócających, prowadząc do niesta- rys. 1). Zbocza opadające są również
uznana i minimalizuje różnicę po- bilnych i trudnych do zdiagnozowa- zbliżone w czasie, gdy silnik ma okre-
tencjałów w pętli uziemiającej ob- nia problemów w działaniu zespołu. ślone obroty, a powstające obciążenie
wodu sygnałowego). Ekranowanie Ekrany kabli napędu silnika nie tyl- jest niewielkie.
kabli napędu silnika, które omówio- ko przejmują poprzez sprzężenie Do obliczeń wykonanych dla rys. 1
ne zostało poniżej, jest z kolei roz- pojemnościowe zaburzenia z prze- przyjęto przypadek najbardziej nie-
wiązywaniem odbiegającym od tego, wodów, ale tworzą także ścież- korzystny dla ekranowanych kabli
co wydawałoby się dla projektanta kę powrotną o niskiej impedancji o długości 3m. Szybkość narastania
systemu intuicyjne. dla prądu zakłóceń samego silni- impulsów PWM napędzających silnik
Punktem wyjścia do redukcji za- ka. W konsekwencji i wbrew kon- wynosi 0,5V/ns, zmierzona pojem-
burzeń generowanych przez kable wencjonalnej wiedzy o unikaniu pę- ność kabli do ekranu wynosi 2,5nF,
jest użycie ekranów, które je odci- tli uziemiających, ekran kabli łączy a uzwojeń silnika do korpusu oko-
nają. Ekran zamyka kable w swego się zarówno z masą zasilacza ser- ło 0,5nF. Z równania przedstawio-
rodzaju klatce Faradaya, a prądy wowzmacniacza, jak i z korpusem nego na początku artykułu wyliczyć
zakłócające są wtedy indukowane silnika (rys. 1). Ekran powinien można, że szczytowa wartość prą-
w ekranie za pośrednictwem pojem- obejmować kable zasilające w mak- du zakłóceń wynosi 1,5A. Tak duże
ności kabel-ekran, przez co tworzy symalnym stopniu, a jego połączenia natężenie prądu zakłóceń z pewno-
on ścieżkę powrotną do wzmacnia- z serwowzmacniaczem i korpusem ścią będzie miało znaczny wpływ na
cza. Dzięki swojej małej impedan- silnika powinny być krótkie. Nale- zero-jedynkową interpretację sta-
cji dla dużych częstotliwości ekran ży unikać silnego zginania przewo- nów czułych układów logicznych.
de facto zwiera alternatywne i koli- dów pod kątem, gdyż zwiększa to ich O ile na rys. 1 przedstawiono me-
dujące z działaniem układu ścieżki impedancję w zakresie istotnym dla tody redukowania zaburzeń, rys. 2
powrotne prądów zaburzeń. Uzwo- prądów zaburzeń. przedstawia główne miejsca wrażli-

w r z e sie ń 2 0 0 8 81
technika
NAPĘDY

cze muszą przełączać prądy możliwie


szybko w celu obniżenia strat w tran-
zystorach IGBT. Szybkie przełącza-
nie (krótki czas narastania) zwiększa
możliwość generowania zaburzeń.
Ponieważ zasilacz napięcia stałego
„pływa” względem uziemienia, jego
masa nie może być bezpośrednio po-
łączona z obudową wzmacniacza. Za-
miast tego kondensatorem C2 (patrz
rys. 3), który dobierany jest pod ką-
tem uzyskania małej impedancji dla
częstotliwości zaburzeń, łączy się
masę zasilacza z masą wzmacnia-
Rys. 2 cza. Z tą masą powinien być połą-
Nieekranowane przewody napędu silnika łączy z przewodami
czony także ekran kabla.
czujnika akustycznego ta sama wiązka; w przewodzie
czujnika jest indukowany prąd zaburzęń, a jego ścieżka powrotna
prowadzi z procesora akustycznego do wzmacniacza przez korpus FILTR ODCINAJĄCY
silnika, wywołując zakłócenia W przypadku zastosowania wzmac-
niacza off-line o większej szybkości
we na zaburzenia. W tym źle zapro- Jak wynika z dyskusji dotyczącej narastania sygnału PWM przy braku
jektowanym systemie brakuje ścieżki układu przedstawionego na rys. 1, bezpośredniego połączenia ekranu
powrotnej dla prądów zakłóceń kabli największe sprzężenia zakłócające kabla i masy zasilacza układ wyma-
i silnika. Dla celów poglądowych na występują wtedy, gdy zbocza narasta- gać może dalszych działań zmierza-
rysunku pokazano czujnik akustycz- jące i opadające przebiegów PWM są jących do redukcji zakłóceń. Moż-
ny, którego przewody sygnałowe bie- zbieżne lub bliskie zbieżności. W bez- liwe jest m.in. zastosowanie filtru
gną we wspólnym ekranie z kablami ruchu silnik pobiera moc bliską zeru, odcinającego w miejscu, w którym
zasilania silnika. Sprzężenie między a zasilacz napięcia stałego osiąga na- ze wzmacniacza są wyprowadzane
tymi przewodami wprowadza zakłó- pięcie bliskie maksymalnemu. Naj- kable do silnika (patrz rys. 4). Filtr
cenia, które nakładają się na dane większe sprzężenie zakłócające wy- taki jest wyposażony w połącze-
akustyczne. Oprócz zaburzenia pra- stępuje więc z najwyższym napięciem nie zapewniające ciągłość ekrano-
cy procesora prądy te muszą znaleźć pracy wzmacniacza. wania i powinien zostać umieszczo-
swoją ścieżkę powrotną z procesora W serwowzmacniaczach off-line, ny możliwie najbliżej wzmacniacza.
akustycznego do tranzystorów mocy podobnie jak w wersjach zasila- Służy on do obniżenia szybkości na-
serwowzmacniacza. Mogą one po- nych osobno, używa się częstotli- rastania impulsów PWM z 0,5V/ns
wracać przez korpus silnika, wywo- wości przełączania z zakresu 10kHz do około 0,2V/ns. Natężenie prą-
łując zaburzenia w jeszcze innych do 20kHz. Przy takiej częstotliwości du zakłócającego jest wprost pro-
miejscach systemu. i pod wysokim napięciem wzmacnia- porcjonalne do szybkości narasta-

SERWOWZMACNIACZ
OFF-LINE
Serwowzmacniacze off-line zawie-
rają wewnętrzny zasilacz prądu stałe-
go pozwalający łączyć je bezpośred-
nio z siecią 50/60Hz. Niepotrzebny
staje się oddzielny zasilacz napię-
cia stałego i transformator. Wzmac-
niacze takie zwykle pracują z napię-
ciem przemiennym 120/240VAC, co
oznacza napięcie stałe dochodzą-
ce przy braku obciążenia do 300V.
Z powodu ograniczonej pojemno-
ści kondensatora wyjściowego za-
silacza wadą serwowzmacniaczy Połączenia wewnętrznego zasilacza napięcia stałego we
off-line są spore spadki napię- Rys. 3
wzmacniaczu off-line (w uproszczeniu)
cia w całym zakresie obciążeń.

82 wr zes ie ń 2 0 0 8
technika
NAPĘDY

Filtr odcinający jest włączony pomiędzy wzmacniacz Rys. 4


i kable napędu silnika; jest on umieszczony fizycznie
blisko wzmacniacza

nia impulsów, więc dla układu z rys. ciaż projektant napędów nie może
1 obniży się z 1,5A do 0,6A. Uzysku- zmniejszyć szybkości narastania im-
je się to z minimalną stratą energii pulsów sterujących, może on użyć
w filtrze. krótkich przewodów, ekranować je
i we właściwy sposób połączyć. Powi-
PODSUMOWANIE nien wybrać również silnik o oddzie-
Serwowzmacniacze są ze swojej lonych wyprowadzeniach przewo-
natury generatorami zaburzeń. Moż- dów napędowych i sygnalizacyjnych,
na je zmniejszać separując przewody a w razie potrzeby użyć filtru odci-
sygnałowe od kabli zasilających sil- nającego.
nik i zaopatrując je w ekrany. Cho- KKP

źródło: Siemens
technika
WDROŻENIE

Systemy wizyjne
w kontroli jakości produkcji
Czujniki wizyjne stosowane są bardzo często w kontroli jakości produkcji,
zapewniając możliwość szybkiej analizy poprawności wytwarzania
towarów i odrzucania na bieżąco wyrobów wadliwych. W artykule
przedstawiono przykładowy system tego typu, którego zadaniem jest
analiza poprawności ułożenia elementu w narzędziu.
Elementem kontrolowanym jest Elementy kontrolowane Narzędzie

metalowa łuska złotego koloru na-


kładana automatycznie na dwie
szpilki. Przy poprawnym zamonto-
waniu łuska jest ułożona na dwóch
szpilkach wypukłością do dołu.
Błędne zamontowanie łuski powo-
duje w końcowej fazie produkcji
wykonanie wadliwego wyrobu.

ZASTOSOWANE
ROZWIĄZANIE
Do kontroli poprawności ułoże-
nia elementu wykorzystano system
bazujący na czujniku obrazu Light-
Pix i oprogramowaniu Pattern Mat-
ching. Po zakończeniu kontroli
poprawności złożenia elementu Fot. 1 Gotowy wyrób Elementy składowe wyrobu
w ostatnim cyklu produkcji na-
stępuje jego zalanie w oprawce
gorącym szkłem. Cały proces od-
bywa się na obrotowym stole pro-
dukcyjnym, w poszczególnych czę-
ściach stołu następuje zakładanie
elementów na narzędzie, kontrola
poprawności złożenia i zalanie po-
prawnie złożonego elementu. Jeże-
li kontrola wykaże błąd złożenia,
element nie jest zalewany szkłem,
i w następnym cyklu maszyna go
odrzuca. Na zdjęciu 1 widoczne jest
narzędzie montażowe, wyrób go-
towy i jego elementy składowe, na-
tomiast zdjęcie 2 przedstawia stół
obrotowy wraz z zainstalowaną
głowicą LightPix.

POPRAWNE ZŁOŻENIE
ELEMENTU
Na zdjęciu 3 pokazano wynik Fot. 2
kontroli poprawnie złożonego

84 wr zes ie ń 2 0 0 8
technika
WDROŻENIE

Kontrola poprawna Czas kontroli [ms] Fot. 3 Fot. 4

elementu. Czas potrzebny do prze-


prowadzenia kontroli wynosi oko-
ło 78ms i jest wystarczający do tego
zastosowania (maksymalny czas na
przeprowadzenie kontroli w tej apli-
kacji to około 500ms). Posługując się
panelem wyświetlacza i programa-
torem, można również sprawdzić Fot. 5 Fot. 6 Wynik kontroli NG
położenie sprawdzanego elementu
względem osi x i y (rys. 4).
Położenie określane jest w milime-
trach względem środka elementu kon-
trolowanego w osiach x i y. W opisy-
wanej aplikacji kontrola przesunięcia
elementu w tych osiach nie jest wyma-
gana, ponieważ element poprawnie
ułożony w narzędziu nie może się
Fot. 7 Fot. 8 Kontrola NG
przemieszczać. Jedyne przemiesz-
czenie, jakie może wystąpić, wynosi
około 0,1mm i spowodowane jest po-
zycjonowaniem stołu obrotowego.

ELEMENT ZAŁOŻONY
NIEPOPRAWNIE
Podczas procesu produkcji ruch
stołu obrotowego może spowodo-
wać wypadnięcie elementu z jed- Fot. 9 Fot. 10 Puste narzędzie
nej ze szpilek. Położenie takie jest
niepoprawne, co powinna wyka- znajdzie się poza poprawnym obsza- KONTROLA POPRAWNOŚCI
zać kontrola. W tym przypadku nie rem jej umiejscowienia. W takiej sy- ZŁOŻENIA
powinno dojść do zalania szkłem – tuacji nie można dopuścić, aby ele- W artykule opisano możliwości
element powinien zostać odrzuco- ment został zalany gorącym szkłem. wykorzystania systemów wizyjnych
ny. Zdjęcie 5 przedstawia złe ułoże- Kontrola poprawności złożenia po- w prostej aplikacji, gdzie element może
nie elementu, a zdjęcie 6 negatywny woduje odrzucenie takiego elemen- być poprawnie założony lub wystąpić
wynik kontroli dla niepoprawnego tu. Zdjęcie 7 przedstawia opisaną może kilka błędów podczas produkcji.
złożenia. Sygnały z głowicy czujni- sytuację, a na zdjęciu 8 pokazano W takim zastosowaniu system wizyj-
ka informują sterownik w maszy- wynik kontroli złożenia. Jak widać ny podnosi wydajność produkcji i za-
nie, że położenie elementu jest złe – żadne z wyjść głowicy nie jest tu pewnia jej odpowiednią jakość.
i w następnym cyklu zostaje on od- wysterowane.
rzucony. Więcej informacji
NARZĘDZIE JEST PUSTE
Opisywane rozwiązanie wdrożyła
ELEMENT POZA SZPILKAMI Podczas procesu może pojawić się
z zastosowaniem urządzeń
Ruch stołu lub przychwycenie sytuacja, w której narzędzie będzie pu-
Panasonic Electric Works firma
elementu podczas wycofywania się ste. Kontrola położenia musi to wy-
Automatech Sp. z o.o.,
urządzenia wprowadzającego ele- kazać, aby pusta oprawka nie została
tel. 022 723 06 06,
ment na narzędzie może również zalana szkłem. Sytuację tę przedsta-
http://www.automatech.pl
powodować sytuację, w której łuska wiono na zdjęciach 9 i 10.

w r z e sie ń 2 0 0 8 85
technika
POMIARY

GPS również dla przemysłu


W Internecie pojawiła się niedawno lista „Top 10 Applications for
GPS”. Na pierwszym miejscu znalazły się zastosowania wojskowe, ale
kolejne pozycje związane są już głównie z aplikacjami komercyjnymi.
Okazuje się jednak, że GPS wykorzystywany może być również w wielu
zastosowaniach związanych z produkcją przemysłową, logistyką oraz
automatyką.

Obecną tendencją rynkową jest ła od początku lat 90. zeszłego wieku jego rozpowszechnianie wpływa tak-
wyposażanie wielu urządzeń pod- i w pierwszych latach funkcjonowa- że cena. Wyposażanie urządzeń w co-
ręcznych, w tym głównie telefonów nia sprawdzał się on głównie w za- raz tańsze odbiorniki GPS sprawia,
komórkowych i palmtopów, w moż- stosowaniach wojskowych. Obecnie że stają się one dostępne dla każde-
liwości lokalizacji i nawigacji. Sprzy- GPS jest jednak wykorzystywany tak- go i dzięki temu, z dnia na dzień, bar-
ja to coraz większej popularności że w komercyjnych zastosowaniach, dziej popularne.
systemu GPS (Global Positioning stając się nieodłączną częścią dostęp-
System), którego formalnym wła- nych w powszechnej sprzedaży urzą- JAK DZIAŁA GPS?
ścicielem są Amerykańskie Siły Po- dzeń wyposażonych w opcję lokaliza- Część systemu GPS znajdującą się
wietrzne. GPS umożliwia precyzyj- cji i nawigacji. Niemal każdego roku w kosmosie stanowi układ 24 pra-
ne określenie położenia na podstawie system jest ulepszany tak, aby stawał cujących satelitów i przynajmniej
danych transmitowanych z satelity się jeszcze bardziej precyzyjny, a na
do odbiornika. System ten, określa-
ny również jako Navstar (Navigation
Signal Timing And Ranging), dzia-

trzech pozostających w goto-


wości na wypadek awarii pozo-
stałych. Satelity okrążają Ziemię
po orbitach kołowych (6 orbit, po
4 satelity na każdej) na wysokości
20 200km, nachylonych pod kątem
55° względem płaszczyzny równi-
ka. Okres obiegu Ziemi przez sateli-
tę trwa 11 godzin 58 minut. W takim
ustawieniu zawsze przynajmniej od
5 do 8 satelitów jest widocznych z do-
wolnego miejsca na Ziemi.

86 wr zes ie ń 2 0 0 8
technika
POMIARY

Część naziemna systemu, któ-


rą nadzorują Amerykańskie Siły Po-
wietrzne, mieści się w Kolorado.
Znajdująca się tam baza ma za zada-
nie monitorowanie i kontrolę sateli-
tów. W celu utrzymywania przez nie
odpowiedniej pozycji w układzie na
orbitę są przesyłane niezbędne dane
do koordynacji. Każdy satelita ma
4 zegary atomowe, dwa cezowe i dwa
rubinowe, które stanowią pokłado-
we wzorce czasu i używane są do ge-
neracji sygnałów wysyłanych do od-
biorników naziemnych. By odróżnić
poszczególne satelity, każdemu przy-
pisano inny kod pseudolosowy.
Ponadto przesyłana jest tzw. efe- Fot. 1 Palmtopy i odbiornik GPS
meryda – informacja pozwalająca
na obliczenie pozycji satelity na orbi- pośrednia widoczność między anteną zją, która zależy od rodzaju aplika-
cie. Efemeryda jest codziennie aktu- i satelitą, możliwy jest odbiór sygna- cji. W zastosowaniach wojskowych
alizowana przez stacje naziemne. łu. Stąd odbiornik GPS działa tylko pozycja może być wyznaczona z do-
Sygnał transmitowany z satelity po- na zewnątrz lub w pojazdach, w któ- kładnością do około 1m, a nawet lep-
wstaje przy wykorzystaniu metod sto- rych widoczność odbiornikowi za- szą. Taka możliwość nie jest jednak
sowanych w systemach szerokopa- pewniają okna. Gdy odbiornik ma dostępna dla cywilnych użytkow-
smowych określanych jako DSSS, czyli niezakłóconą widoczność, rozpoczy- ników systemu. W tym przypadku
systemach z bezpośrednim rozprasza- na śledzenie satelitów. W momencie, położenie odbiornika jest określane
niem widma ciągiem pseudolosowym gdy odbierze sygnał od danego sateli- w przybliżeniu do około 10m. Po-
(Direct Sequence Spread Spectrum). ty, rozpoczyna się transmisja danych, nieważ również na potrzeby cywilne
Informacja jest przesyłana w posta- po zakończeniu której odbiornik na- wymagana była większa dokładność,
ci dwóch fal nośnych modulowanych wiązuje łączność z kolejnym satelitą powstało kilka rozwiązań zwiększa-
przy użyciu BPSK (Binary Phase Shift będącym w zasięgu. jących precyzję systemu GPS. Należy
Keying). Nośne należą do pasma L Podstawową operacją przepro- do nich między innymi system różni-
i są oznaczane jako L1 (1575,42 MHz) wadzaną w odbiorniku jest pomiar cowy, czyli DGPS (Differential GPS),
oraz L2 (1227,6 MHz). czasu, w jakim sygnał jest przesyła- a także WAAS (Wide-Area Augmen-
Na podstawie nadawanego sygna- ny z satelity na Ziemię. Znając czas tation System) oraz AGPS (Assisted
łu odbiornik na Ziemi oblicza wyso- i prędkość światła, wyznacza się od- GPS). Wszystkie te rozwiązania roz-
kość oraz położenie określane przez ległość od satelity, która jest wykorzy- budowują system GPS o dodatkowe
długość i szerokość geograficzną. stywana w dalszych obliczeniach wraz segmenty w celu poprawy dokład-
Podawany jest również czas, a dzięki z innymi danymi przesyłanymi z or- ności.
temu można wyznaczyć i prędkość. bity (rys. 1). Liczba satelitów z który- Jako pierwszy powstał DGPS, któ-
Producenci określają to rozwiązanie mi współpracuje odbiornik, jest uza- ry wprowadzony został przez Straż
jako PVT: pozycja (position) – pręd- leżniona od tego, co jest wyznaczane. Przybrzeżną w USA. Istotą metody
kość (velocity) – czas (time). Uży- W przypadku określania położenia różnicowej jest umieszczenie odbior-
wając specjalnego oprogramowania odbiornika w płaszczyźnie dwu-
oraz korzystając z nakładek w postaci wymiarowej do obliczenia sze-
map, można wygenerować obraz po- rokości i długości geograficznej
kazujący, w którym miejscu na mapie wymagana jest współpraca trzech
obiekt się aktualnie znajduje. satelitów. Gdy z kolei istnieje po-
Biorąc pod uwagę odległość or- trzeba przestrzennego określe-
bity, na której znajdują się satelity, nia pozycji obiektu, a także po-
niezmiernie ważny jest wybór od- dania jego prędkości, konieczne
powiedniej anteny oraz odbiornika są dane z czterech satelitów.
o jak największej czułości. Zasadni-
czą sprawą jest także zapewnienie JESZCZE LEPSZY GPS
Rys. 1 Triangulacja z użyciem
odbiornikowi widoczności satelitów. GPS wyznacza położenie systemu GPS
Tylko w przypadku gdy istnieje bez- obiektu z określoną precy-

w r z e sie ń 2 0 0 8 87
technika
POMIARY

ników w punktach, których współ-


rzędne są dokładnie znane, co umoż-
liwia wprowadzanie poprawek do
rzeczywistych pomiarów. Zgodnie
z tym USCG (US. Coast Guard) roz-
mieściło wzdłuż wybrzeży USA sieć
stacji o precyzyjnie określonym po-
łożeniu, które porównywały dane
otrzymywane z satelity ze swoimi Rys. 2 Synchronizacja czasu z wykorzystaniem GPS
rzeczywistymi współrzędnymi.
Różnice wyznaczane wskutek tego niej widoczności. W przypadku lot- rosyjski system GLONASS (Russia’s
porównania były przesyłane przez nictwa dokładność zapewniana przez Global Navigation Satellite System),
oddzielny nadajnik pracujący na system DGPS jest niewystarczająca, który działa praktycznie tak długo jak
częstotliwościach od 285 do 325kHz by precyzyjnie określić położenie gra- GPS. Segment kosmiczny w przypad-
do najbliższych odbiorników DGPS. nic pasa startowego. W związku z tym ku tego projektu stanowi 12 satelitów,
Odbiornik zawiera więc w rzeczywi- FAA (Federal Aviation Administra- które zasadniczo spełniają takie same
stości zarówno odbiornik GPS, jak tion) zbudowała 25 stacji, w tym część funkcje jak satelity GPS. GLONASS
i odbiornik sygnału różnicowego. na wybrzeżu, których położenie, po- jest używany głównie w Rosji, pół-
Odebrana poprawka jest wykorzysty- dobnie jak w przypadku DGPS, jest nocnej Europie i Kanadzie.
wana przez procesor do wyznaczenia dokładnie znane. Stacje monitorujące Aktualnie w trakcie budowy jest
dokładniejszej pozycji. Przy użyciu dane z satelitów wyznaczają popraw- również system nawigacyjny Euro-
tego systemu osiągana jest precyzja ki względem swoich precyzyjnych pejskiej Agencji Kosmicznej – Gali-
rzędu 5m. DGPS nie jest jednak prze- współrzędnych. Poprawki są następ- leo. System ten jest podobny w swej
znaczony dla szerszego grona użyt- nie przesyłane ponownie na orbitę, strukturze do GPS, a nawet pracuje
kowników, mimo że odbiorniki dzia- tym razem do dwóch odrębnych sa- na tej samej częstotliwości L1. Galileo
łające w tym systemie są powszechnie telitów znajdujących się na orbitach ma być układem złożonym z 29 sate-
dostępne. Działa on bowiem wyłącz- geostacjonarnych. Zadaniem tych sa- litów, które będą krążyły po orbitach
nie w pobliżu wybrzeża, czyli w oko- telitów jest retransmisja sygnałów po- niezajmowanych przez satelity GPS.
licy, do której docierają sygnały emi- prawkowych do odbiorników WAAS Aktualnie na orbicie znajduje się tyl-
towane przez stacje odniesienia i jest GPS, znajdujących się w samolo- ko jeden satelita, ale program zakłada
wykorzystywany głównie w nawigacji tach. Dzięki temu systemowi udaje wynoszenie na orbitę kolejnych sa-
statków i łodzi. Analogicznie działa- się określać położenie z dokładnością telitów w przeciągu najbliższych lat.
jący system różnicowy jest także uży- do około 1m. Zakończenie pracy nad Galileo jest
wany przez kolej. planowane na lata 2010‒2012.
WAAS został powołany do życia NAJWIĘKSI KONKURENCI
przez Federalny Urząd Lotnictwa Cy- Pomimo że GPS jest najbardziej ODBIORNIKI GPS
wilnego, a jego celem było stworze- rozpowszechnionym systemem na- W PRZEMYŚLE
nie warunków do przeprowadzania wigacji, nie jest to jedyne rozwiązanie Rynek skupiony jest przede wszyst-
lądowań samolotów bez bezpośred- tego typu. Jednym z konkurentów jest kim na urządzeniach do osobistej na-
wigacji, określanych skrótem PND
(Personal Navigation Device) oraz
akcesoriach samochodowych, wy-
korzystujących GPS. Podręczne od-
biorniki GPS są szeroko dostępne,
a praktycznie każdy pojazd ma moż-
liwość wyposażenia w opcję nawiga-
cji. Obecnie króluje trend dodawania
odbiorników GPS także do innych
przenośnych i zarazem kieszonko-
wych urządzeń, takich jak wspomi-
nane wcześniej telefony komórkowe,
a także palmtopy. Tak powszech-
ne stosowanie systemu GPS stało się
możliwe głównie ze względu na
Antena GPS wykorzystywana do synchronizacji w sieci Fot. 2 postępującą miniaturyzację ukła-
dów elektronicznych oraz coraz

88 wr zes ie ń 2 0 0 8
technika
POMIARY

Nawigacja satelitarna wykorzystywana Fot. 4


Wykorzystywany w rolnictwie komputer jest również do wykreślania trasy
Fot. 3
ze zintegrowanym odbiornikiem GPS dla maszyn rolniczych

mniejszy pobór mocy, co ma oczy- telity czas jest określony z tą samą matycznie oblicza pole powierzchni
wiste znaczenie w przypadku urzą- precyzją na całym świecie. Różnice mierzonego terenu.
dzeń przenośnych. w czasie nadawania i odbioru pakie- Systemy tego typu są też stosowa-
Odbiorniki GPS znajdują także tów transmitowanych przez rozległe ne do pozycjonowania maszyn rol-
wiele zastosowań w przemyśle – nie sieci przemysłowe mogą więc być wy- niczych – np. w przypadku przepro-
tylko w systemach mobilnych, ale kryte, a zaplanowane działania sko- wadzania zasiewu lub opryskiwania
również w instalacjach sieciowych. ordynowane tak, by rozpoczynały się upraw. Umieszczony w ciągniku od-
Przykładem mogą być urządzenia w ściśle określonych momentach biornik naprowadza kierowcę na taki
do synchronizacji czasu w rozległych Innym popularnym zastosowa- tor, który pozwoli na optymalne wy-
sieciach przemysłowych, takich jak niem systemów GPS są pomiary te- korzystanie rozprowadzanego na
np. te, które łączą ze sobą rozproszo- renu i odległości. Stosuje się je np. polu materiału.
ne stacje wodociągowe lub w instala- w rolnictwie, gdzie zastępują róż- Tymczasem najbardziej po-
cjach nadzorujących stan rurociągów. nego rodzaju mierniki mechanicz- wszechnym zastosowaniem GPS jest
Aby sieć taka działała w pełni po- ne lub optyczne. Operator podłącza nawigacja satelitarna w logistyce –
prawnie, konieczne jest zachowanie moduł GPS do palmtopa, po czym zarówno w transporcie międzyna-
odpowiednio dokładnej synchroniza- rozpoczyna pomiar. Następnie pie- rodowym, jak i w miejskiej komu-
cji pomiędzy poszczególnymi jej ele- szo lub w pojeździe porusza się po nikacji lokalnej. W tym pierwszym
mentami. W tym celu w oddalonych obwodzie mierzonego pola, rejestru- przypadku, tak jak i w rolnictwie,
od siebie ośrodkach instaluje się an- jąc ten ruch na palmtopie. Po zakoń- stosuje się głównie palmtopy – co-
teny GPS pracujące zgodnie z proto- czeniu pomiaru urządzenie auto- raz częściej już ze zintegrowanymi
kołami NTP i SNTP. Pobierany z sa- układami GPS. Są one zazwyczaj
wykonane w obudowach o wy-
sokim stopniu ochrony i prze-
znaczone do pracy w trudnych
warunkach środowiskowych.
Tymczasem przykładem komu-
nikacji lokalnej wykorzystującej
GPS są miejskie autobusy, w któ-
rych system ten pozwala na loka-
lizację pojazdu, dzięki czemu wy-
świetla na tablicach diodowych
aktualną trasę autobusu oraz in-
formuje dyspozytornię o ewentu-
alnych problemach z przemierza-
niem trasy w założonym czasie.
Naturalnie system GPS jest nie-
zastąpiony również w nawigacji
w transporcie morskim, z myślą
o której był projektowany.
Jeden z satelitów systemu GPS Fot. 5 Monika Jaworowska,
Marcin Karbowniczek

w r z e sie ń 2 0 0 8 89
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

Certyfikowane kurtyny
bezpieczeństwa
Panasonic-Sunx
Priorytetem firmy Panasonic-Sunx jest wdrażanie zabezpieczeń za-
pewniających bezpieczeństwo oraz ochronę ludzkiego zdrowia i życia
w zautomatyzowanych procesach produkcyjnych. Efektem tej polityki
było stworzenie serii certyfikowanych kurtyn bezpieczeństwa. Firma
MBB, będąca autoryzowanym dystrybutorem Panasonic Electric Works
Europe AG, oferuje szeroki wachlarz produktów obejmujących również
wymienione kurtyny bezpieczeństwa.
Oferta certyfikowanych kurtyn bezpieczeństwa obej- Projektując maszyny, w których mają zostać zamonto-
muje sześć typów urządzeń, które podzielić można ze wane kurtyny, należy ustalić zarówno niezbędną odleg-
względu na stopień zapewnianej ochrony pracownika. łość kurtyny od strefy niebezpiecznej, jak też wymiary
Do II kategorii bezpieczeństwa należą kurtyny z serii kurtyny uniemożliwiające dostęp do strefy zagrożenia.
SF2B, SF2A i SF2N, przy czym pierwsza z wymienionych Bezpośrednie naruszenie płaszczyzny kurtyny musi do-
należy do najnowocześniejszych rozwiązań w swojej kla- prowadzić do zatrzymania maszyny w czasie niezbęd-
sie. Kurtyny IV kategorii bezpieczeństwa obejmują serie nym do pokonania odległości od obszaru wykrycia do
SF4B, SF4AH i SF2EH. Także i w tym przypadku pierw- obszaru bezpośredniego zagrożenia.
sza z kurtyn jest produktem wykorzystującym najnowsze Kurtyna świetlna w systemie sterowania bezpiecznym
rozwiązania techniczne. zatrzymaniem maszyny współpracuje z innymi niezbęd-
W ofercie dostępna jest również rodzina kurtyn świetl- nymi elementami, takimi jak układy logiczne i elemen-
nych dedykowanych do pracy w mniej restrykcyjnych ty wykonawcze. Zatem zapewnienie określonej kategorii
warunkach, tam gdzie nie jest wymagana zgodność bezpieczeństwa ściśle wiąże się z zabezpieczeniem całego
z konkretnymi kategoriami bezpieczeństwa. Są to tzw. układu sterującego napędem urządzenia. O II kategorii
kurtyny ogólnego zastosowania. Rodzina obejmuje trzy bezpieczeństwa można mówić w przypadku, kiedy kurty-
typy kurtyn:
– duże kurtyny NA2-N przeznaczone m.in. do wykry-
wania obiektów opuszczających linię transportera,
– miniaturowe kurtyny NA1-11 przeznaczone m.in. do
wykrywania bardzo cienkich obiektów, takich jak li-
sty pocztowe,
– kurtyny NA1PK5 nadzorujące pobieranie właściwych
elementów z pojemników pozwalające uniknąć kosz-
townych pomyłek np. przy montażu podzespołów.
W przypadku ryzyka rozpadnięcia się części wiru-
jących maszyn stosowane są osłony mechaniczne, na-
tomiast w celu zabezpieczenia miejsc, do których nie-
zbędny jest dostęp personelu, istnieje konieczność
zastosowania certyfikowanych kurtyn bezpieczeństwa.
Certyfikowane kurtyny bezpieczeństwa produkowane są
w taki sposób, aby zapewnić zgodność z wieloma świa-
towymi normami i wymogami bezpieczeństwa. Kon-
Certyfikowana kurtyna IV kategorii
kretną kategorię (II lub IV) w danej aplikacji dobiera Rys. 1
bezpieczeństwa serii SF4B
się w oparciu o normę EN 954-1 (ISO13849-1).

90 wr zes ie ń 2 0 0 8
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

na zapewnia monitorowanie stanu obwodów zewnętrz-


nych, np. styczników sterujących głównym napędem.
O IV kategorii można mówić w przypadku, gdy moni-
torowane są sygnały wyjściowe z kurtyny (stan styków
styczników), a także występuje redundancja obwodów
bezpieczeństwa.

PODSTAWOWE CECHY FUNKCJONALNE


KURTYNY SF2B
Kurtyna II kategorii bezpieczeństwa serii SF2B jest
produkowana z myślą o dwóch rodzajach zabezpieczeń
– zabezpieczeniu dłoni, gdzie raster promieni świetl-
nych wynosi 20mm, oraz zabezpieczeniu ręki lub nogi,
gdzie raster wynosi 40mm. Obszar chroniony dla
pojedynczej kurtyny może mieć szerokość od 0,2 do Rys. 2 Certyfikowana kurtyna IV kategorii
13m i wysokość od 168 do 1912mm. Czas reakcji na bezpieczeństwa serii SF4B
sygnał wyłączenia wynosi 15ms, urządzenie zasila-
ne jest napięciem 24VDC. światła z innych kurtyn. Dzięki temu można uniknąć
Kurtynę charakteryzuje brak strefy martwej – zosta- niekontrolowanego zatrzymania procesu produkcyj-
ła ona zaprojektowana w sposób umożliwiający maksy- nego. W przypadku konwencjonalnych kurtyn bez-
malne wykorzystanie jej wysokości. Źródło promienia pieczeństwa produkcja zostaje natychmiast zatrzyma-
świetlnego znajduje się w odległości 6mm od krawę- na w chwili, gdy pojawi się odbłysk światła z zewnątrz,
dzi kurtyny w przypadku ochrony dłoni oraz w odległo- na przykład z lampy sygnalizacyjnej automatycznego
ści 26mm w przypadku ochrony ręki. Jest to niezwykle przenośnika.
istotna cecha wówczas, gdy użytkownikowi zależy na po- Istotną właściwością z punktu widzenia eksploatacji
większeniu obszaru chronionego. W wyniku kaskadowe- jest wyświetlanie statusu pracy. Wskaźniki LED na po-
go łączenia kurtyn można uzyskać dużą strefę chronio- wierzchni czołowej informują m.in. o detekcji i stabilno-
ną ze stałym rastrem promieni. Maksymalnie połączyć ści sygnału. Ponadto, generowane i wyświetlane są kody
można do 3 kurtyn, uzyskując tym samym obszar chro- błędów – umożliwia to szybką i sprawną obsługę serwi-
niony o łącznej wysokości przekraczającej 5,7m i szero- sową urządzenia.
kości do 13m. Kurtyna przeznaczona jest do pracy w systemie ochro-
Opcjonalnym wyposażeniem zwiększającym funk- ny według II kategorii bezpieczeństwa, a zatem jej kon-
cjonalność kurtyny są lustra narożne (RF-SFBH). Dzię- strukcja musi również spełniać standardy tej kategorii.
ki nim można w prosty sposób zabezpieczyć przestrzeń W przypadku wystąpienia błędu kurtyna wysyła sygnał
trójwymiarową okalającą dane urządzenie bez potrze- na zewnątrz do stycznika odcinającego główne zasila-
by zakupu dodatkowej kurtyny. Oznacza to w konse- nie napędu urządzenia zabezpieczanego. Również stan
kwencji niższy koszt wdrożenia systemu ochrony. Lu- wyjść OSSD (Output Signal Switching Device) kurty-
stra wykonywane są w obudowach ze stali nierdzewnej, ny jest na bieżąco monitorowany i w przypadku wystą-
natomiast powierzchnia czołowa zapewnia spójność od- pienia błędu zapewnione jest natychmiastowe wyłącze-
bijanych wiązek promieni. Zastosowanie jednego lustra nie napędu.
skraca maksymalny zasięg kurtyny o 10%, zaś zastosowa- Wbudowana funkcja monitorowania stanu pracy
nie układu dwóch luster o 20%. urządzeń zewnętrznych (styczników sterujących głów-
Jako wyposażenie opcjonalne dostępny jest ustawnik nym napędem) jest pomocna przy konstruowaniu ze-
laserowy (SF-LAT-2B) pozwalający na dokładne usta- wnętrznych obwodów bezpieczeństwa, tam gdzie nie ma
lenie pozycji nadajnika względem odbiornika kurtyny. konieczności korzystania z modułów przekaźnikowych.
Dzięki zastosowaniu ustawnika można wyeliminować Pozwala to na wykorzystanie mniej skomplikowanych
błędy pozycjonowania wynikające z niewspółosiowości i tańszych jednostek sterujących.
promieni – przesunięcia i pochylenia. Do kurtyny dedykowane są dwa typy jednostek steru-
W celu dodatkowej ochrony czołowej powierzchni jących. W standardowych aplikacjach zalecane jest uży-
kurtyny, zwłaszcza pracującej w mocno zanieczyszczo- cie jednostki SF-C11, uniwersalnej pod względem typu
nym środowisku, dostępne są specjalne osłony. Nie wpły- polaryzacji sygnałów wyjściowych PNP/NPN oraz bar-
wają one w istotny sposób na szerokość obszaru chro- dziej odpornej na przeciążenia styków wewnętrznych (do
nionego. 6A). Jednostkę tę łączy się z kurtyną za pomocą dwóch
Kolejną istotną cechą urządzeń jest funkcja ELCA 8-żyłowych kabli. Jednostka SF-C13 charakteryzuje się
(Extraneous Light Check & Avoid). Zapobiega ona za- mniejszą odpornością na przeciążenia (do 4A). Jest za-
kłócaniu pracy przez światło zewnętrzne i przenikanie mykana w panelowej oprawie o grubości 22,5mm.

w r z e sie ń 2 0 0 8 91
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

PODSTAWOWE CECHY FUNKCJONALNE


KURTYNY SF4B
Pod względem funkcjonalnym kurtyna SF4B jest
zbliżona do kurtyn serii SF2B. Różnice wynikają głów-
nie z rodzaju zastosowanych zabezpieczeń niezbędnych
do zapewnienia IV kategorii bezpieczeństwa.
Kurtyna SF4B jest produkowana z myślą o trzech ty-
pach zabezpieczeń: zabezpieczenia palców – raster wy-
nosi 5mm, zabezpieczenia dłoni – raster 25mm oraz
zabezpieczenia ręki lub nogi – raster 45mm. Obszar
chroniony dla pojedynczej kurtyny może mieć szero-
kość od 0,3 do 9m i wysokość od 230 do 1910mm.
Funkcja kontrolowanego wyciszania aktywności kur-
tyn (tzw. muting) wykorzystuje standardowe czujni-
ki optoelektroniczne, które dezaktywują określoną Rys. 3 Kurtyna bezpieczeństwa SF4B
podczas mutingu
ilość strumieni świetlnych w celu świadomego omi-
nięcia zabezpieczenia. Pozwala to np. na załadowanie dowie o stopniu ochrony IP65. Kurtyna SF4B jako pierw-
produktu i przeniesieniu go poza strefę niebezpieczeń- sza w swojej klasie została również wyposażona w moż-
stwa. W dotychczasowych rozwiązaniach dla uzyskania liwość ustawienia typu polaryzacji PNP/NPN sygnału
tej funkcji potrzebne były dwa odrębne moduły steru- wyjściowego według zapotrzebowania użytkownika.
jące wyciszaniem. Kurtyna SF4B wymaga tylko jedne- Pozostałe cechy kurtyn SF4B to:
go modułu zintegrowanego z przekaźnikowym modu- – czas reakcji 14ms,
łem bezpieczeństwa. – brak strefy martwej – promień świetlny znajduje się
Funkcja przysłaniania promieni jest kolejną ważną w odległości 5mm od krawędzi kurtyny w przypad-
cechą kurtyny SF4B. Dzięki niej można wyłączyć źró- ku ochrony palców i dłoni oraz w odległości 25mm
dła dowolnie wybranych promieni, tak aby nie brały one w przypadku ochrony ręki,
udziału w procesie detekcji. Cecha ta znacząco zwięk- – możliwość łączenia kaskadowego do 3 kurtyn,
sza elastyczność kurtyny, czego przykładem może być – możliwość stosowania luster narożnych, ustawników
umieszczenie kurtyny na zewnątrz przenośnika taśmo- laserowych oraz osłon zabezpieczających powierzch-
wego transportującego detale z obudowanej maszyny. nię czołową,
Do szybkiego programowania kurtyny służy opcjonalny – funkcja ELCA zapobiegająca interferencjom powodo-
ręczny programator (SFB-HC). wanym przez światło zewnętrzne,
Wiele zagadnień prawidłowego sterowania bezpiecz- – wyświetlanie informacji o statusie pracy,
nym zatrzymaniem maszyny ma charakter standardo- – możliwość pracy z jednostkami sterującymi serii
wych sekwencji, według których zostały zaprojektowane SF-C11 i SF-C13,
specjalne jednostki sterujące i dedykowane im przekaź- – kompaktowa obudowa o szerokości 28mm i głęboko-
nikowe moduły bezpieczeństwa. Do kurtyny SF4B do- ści 30mm,
stępny jest model SF-C12 zgodny zgodny z IV kategorią – napięcie zasilania 24VDC,
bezpieczeństwa. Jest on produkowany w metalowej obu- – szereg akcesoriów zapewniających dużą swobodę wy-
boru opcji instalacyjnych.

Zgodnie z przyjętymi normami kurtyny świetlne są


coraz powszechniej stosowanymi zabezpieczeniami
ochrony zdrowia i życia pracowników. Mimo wielu ist-
niejących wymogów bezpieczeństwa zakres literatury
dostępny dla szerszego grona użytkowników jest w na-
szym kraju ograniczony i przy doborze odpowiedniej
kurtyny konieczna jest pomoc specjalisty. Firma MBB
oferuje pomoc techniczną, a także nieodpłatne jedno-
dniowe szkolenia.
Paweł Gutowski

MBB s.c.
Sterowniki polecane do kurtyn 00-728 Warszawa, ul. Kierbedzia 4
bezpieczeństwa serii SF: SF-C11, Rys. 4 tel. 022 331 75 71, tel./faks 022 840 15 54
SF-C12, SF-C13 mbb@mbb.pl, http://www.mbb.pl

92 wr zes ie ń 2 0 0 8
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

Skaner liniowy
czy kamera termowizyjna?
Firma Raytek opublikowała nową specyfikację swoje-
go skanera temperatury MP150. Skanery tego typu zbu-
dowane są w oparciu o jeden szybki detektor podczer-
wieni, na który za pomocą wirującego lustra kierowane
jest promieniowanie podczerwone badanego obiektu.
MP150 może mierzyć temperaturę w maksymal-
nie 1024 punktach w linii przy częstotliwości 40Hz lub
256 punktów z maksymalną częstotliwością skanowa-
nia wynoszącą 150Hz. Umożliwia on standardowo pracę
w temperaturze otoczenia do 180°C (dostępna opcjonalna
obudowa do 1000°C), wyposażony jest w celownik lasero-
wy, złącza komunikacyjne Ethernet i RS485 oraz zestaw
złączy sterujących i alarmowych. Funkcjonalność układu
pomiarowego opartego na skanerze można dodatkowo – potrzebna jest duża faktyczna rozdzielczość optyczna
zwiększyć, korzystając ze standardowych modułów roz- w celu wykrywania niewielkich geometrycznie ano-
szerzeń (np. Adam) dołączanych do komputera. malii temperatury lub np. do określenia szerokości,
Istnieje szereg aplikacji, gdzie z powodzeniem można za- – wymagany jest szeroki kąt obserwacji związany np.
stosować skaner zamiast kamery termowizyjnej. Ogólnie z ograniczeniami konstrukcyjnymi.
można stwierdzić, że skaner będzie dobrym wyborem, gdy: Oczywistymi zaletami skanera w stosunku do kamer
– mierzony obiekt porusza się, dzięki czemu możliwe jest są jego cena, możliwość współpracy ze zwykłym kompu-
zarejestrowanie rozkładu temperatur na całej jego po- terem osobistym, łatwość programowania i potwierdzo-
wierzchni, na odporność na trudne warunki przemysłowe.
Z drugiej stronie jest także wiele zastosowań, gdzie
niestety skaner nie będzie przydatny, ale w prosty sposób
można wykonać pomiary kamerą termowizyjną. Naj-
ogólniej przyjąć można, że są to aplikacje stacjonarne
– gdy obiekt nie porusza się lub trzeba w tym samym
czasie znać temperaturę w różnych miejscach. Typowym
przykładem takich aplikacji jest monitoring składowisk
materiałów łatwopalnych lub kontrola płytek PCB.
Oferowane oprogramowanie umożliwia porównanie
aktualnego obrazu ze wzorcowym i na tej podstawie wy-
generowanie alarmu w przypadku wykrycia rozbieżności
ponad określony limit. Przykładem takiej aplikacji jest
realizowany projekt w jednej ze śląskich firm, gdzie pro-
dukowane są szyby samochodowe. Kamera Stinger firmy
Ircon wraz z oprogramowaniem i dodatkowymi moduła-
mi posłuży do zapewnienia 100% jakości produktu kie-
rowanego do odbiorcy. System w czasie krótkiego testu
(grzanie przez 2 sekundy) sprawdzi poprawność działa-
nia grzałki – wykrywając tzw. hot spoty, cold spoty, bra-
kujące ścieżki oraz zbyt dużą rozbieżność wartości re-
zystancji od zadanej dla danego modelu szyby. Całość
działała będzie w układzie automatycznym przy zakłada-
nej długości cyklu 17 sekund dla jednej szyby.

Irtech
ul. Zakopiańska 73, 30-418 Kraków
tel. 012 267 37 74
http://www.irtech.pl, info@irtech.pl

w r z e sie ń 2 0 0 8 93
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

Sterowanie instalacjami budynkowymi


przez WAGO-I/O-SYSTEM
WAGO oferuje modularne urządzenia do sterowania i automatyzacji budynków
WAGO-I/O-SYSTEM. Pozwalają one połączyć w całość tradycyjną instalację
elektryczną i coraz popularniejsze systemy automatyki budynkowej, takie
jak EIB (KNX). Dzięki sterownikom WAGO możliwe jest zbudowanie spójnej
instalacji z najlepszych dostępnych na rynku produktów i rozwiązań.

PODŁĄCZANIE OSPRZĘTU STERUJĄCEGO W takich przypadkach system WAGO oddaje do dyspozycji


Odpowiednio wybrane moduły systemu WAGO po- odpowiednie moduły komunikacyjne. Szczególną rolę peł-
zwalają wykorzystać w instalacji zarówno osprzęt stan- nią tu moduły RS232/485, które pozwalają wymieniać dane
dardowy (w tym łączniki instalacyjne dostępne w su- z różnorodnymi instalacjami – od systemów audio po pro-
permarketach), jak też wyrafinowane przyciski i panele fesjonalne centrale alarmowe. (patrz rys. 2).
sterujące EIB (KNX) – niezależnie od tego, przez jakie-
go producenta są oferowane. Możliwe jest również wy- INTELIGENTNE STEROWANIE
korzystanie specjalistycznych zadajników stosowanych I AUTOMATYZACJA
w profesjonalnych systemach wentylacji i klimatyzacji, Najważniejszą cechą systemu WAGO jest nieograniczo-
komunikujących się przez wejścia analogowe i dwusta- na swoboda w definiowaniu jego zachowania się. Przyjęta
nowe, także RS232/485. przez WAGO zasada swobodnego programowania pozwa-
la realizować dowolne algorytmy działania i powiązania
STEROWANIE WYKONAWCZYMI pomiędzy sygnałami dostępnymi w systemie. Instalatorzy
URZĄDZENIAMI ELEKTRYCZNYMI systemu mogą poznać techniki pisania programów aplika-
System WAGO pozwala sterować dowolnym urządze- cyjnych dla sterowników podczas szkoleń prowadzonych
niem wykonawczym. W najprostszym przypadku załącza w siedzibie WAGO ELWAG we Wrocławiu.
i wyłącza obwód elektryczny bezpośrednio w module ste- W przypadku omawianego systemu ważne jest, że pro-
rownika lub przez zewnętrzny przekaźnik albo stycznik. gramista ma do dyspozycji szereg gotowych komponen-
Na tej zasadzie można sterować oświetleniem, ogrzewa- tów oprogramowania i wiele złożonych zagadnień opra-
niem, wentylacją, żaluzjami czy mechanizmami otwierania cowuje za pomocą gotowych szablonów. Firma WAGO
okien (patrz rys. 1). Możliwe jest także sterowanie analogo- udostępnia na swoich stronach internetowych ciągle roz-
we (1...10V) – np. popularnymi ściemniaczami do lamp ża- budowywaną bibliotekę tych ostatnich.
rowych, wentylatorami, nagrzewnicami, falownikami. Dewizą WAGO jest przestrzeganie standardów. Dla-
W technice budynkowej coraz częściej wykorzystywane tego oprogramowanie narzędziowe jest ściśle zgodne
są specjalistyczne systemy takie jak DALI – do sterowania z normą (IEC 61131-3), a do połączenia z systemami ze-
oświetlenia, czy MP-Bus – do sterowania zaworami i prze- wnętrznymi wykorzystywane są typowe dla nich narzę-
pustnicami. Istnieje często potrzeba skomunikowania się dzia. W zakresie EIB jest więc to oprogramowanie ETS3,
z systemami audio, kina domowego, licznikami mediów, itp. a w przypadku np. sieci LON – narzędzia bazujące na
tzw. LNS.

KOMUNIKACJA I ZDALNE ZARZĄDZANIE


INSTALACJĄ
Sterowniki WAGO mogą współpracować z profesjo-
nalnymi systemami BMS, udostępniając im informację
przez sieć komunikacyjną w najpopularniejszych proto-
kołach jak BACnet, KNX/IP, LON czy Modbus. Istnieje
jednak także możliwość udostępnienia sterowania nie-
wielkim kosztem z wykorzystaniem komputera osobi-
stego. Sterowniki WAGO dysponują bowiem wbudowa-
nym serwerem www, a stronę służącą do sterowania
WAGO I/O-SYSTEM steruje każdą instalacją Rys. 1 instalacją przygotowuje się tymi samymi narzędziami,
w budynku które służą do programowania sterownika.

94 wr zes ie ń 2 0 0 8
Rys. 2 WAGO I/O-SYSTEM współpracuje z każdym
rodzajem osprzętu i może skomunikować
się z dowolnym systemem BMS

Dostęp przez www oznacza, że nadzór nad instala-


cją budynku można prowadzić z dowolnego miejsca na
świecie, także za pomocą urządzeń przenośnych.

KAŻDE WYZWANIE JEST DO PODJĘCIA


Sterowniki WAGO mogą być wykorzystywane w sys-
temach małych jak domy jednorodzinne i rezydencje.
W takim przypadku ich kluczową zaletą jest możliwość
sterowania przez www, bez angażowania specjalistyczne-
go oprogramowania. Duże znaczenie ma także zdolność
do współpracy z popularnym systemem EIB, przez co
użytkownik ma dostęp do wiodącego wzornictwa w za-
kresie przycisków, paneli sterowniczych, itp.
Bardzo często sterowniki WAGO stanowią kompo-
nenty złożonych, profesjonalnych systemów BMS. Peł-
nią wtedy funkcję sterowników central wentylacyjnych,
systemowych sterowników oświetlenia, sterowników ko-
tłowni. W takim przypadku najczęściej doceniane są
możliwości komunikacyjne systemu – dostępność proto-
kołu BACnet, KNX/IP czy LON. W przypadku korzysta-
nia z EIB (KNX) bardzo ważne jest, że omawiane sterow-
niki pracować mogą jako routery sieci EIB, udostępniając
bardzo szybką komunikację przez Ethernet.
Za pomocą WAGO-I/O-SYSTEM można także bu-
dować zintegrowane systemy automatyki budynkowej,
gdzie nie przypisuje się sterownika do określonego za-
dania (klimatyzacja, oświetlenie, sygnalizacja). W takim
przypadku sterownik lub cały system realizuje zadanie
automatyzacji budynku globalnie – z założenia traktuje
poszczególne instalacje jako całość, co pozwala na opty-
malizację sterowania i ograniczenie kosztów systemu.
O przydatności sterowników WAGO w tego rodzaju in-
stalacjach przesądzają możliwości obliczeniowe i wyso-
ka jakość oprogramowania narzędziowego.

WAGO ELWAG
ul. Piękna 58a, 50-506 Wrocław
tel. 071 360 46 70, faks 071 360 46 99
wago.elwag@wago.com
http://www.wago.pl
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

Systemowe zarządzanie
okablowaniem
Odpowiednie prowadzenie okablowania odgrywa w automatyce przemy-
słowej niebagatelną rolę, ponieważ znacząco przyczynia się do bezpiecznej
i wygodnej eksploatacji urządzeń. Szafy Kompakt CM oraz bogata gama
akcesoriów z oferty firmy Rittal umożliwiają tworzenie indywidualnych roz-
wiązań w zakresie zarządzania infrastrukturą kablową. Pomysł jest niezwykle
praktyczny, a jego realizacja korzystna cenowo, ponieważ nabywca płaci
wyłącznie za to, czego naprawdę potrzebuje.
Dowolność kombinacji różnych Na przykład przez otwór podłogo- szczelina pomiędzy dwiema blacha-
rozwiązań systemowych Rittal pozwa- wy można wprowadzić kable z zasi- mi podłogowymi lub blachą podło-
la precyzyjnie dopasować sposób pro- laniem i większe kable, a w drugiej gową i krawędzią obudowy (ułatwia-
wadzenia okablowania do warunków połowie podłogi obudowy mogą być ją go specjalne szyny aluminiowe).
panujących w miejscu instalacji. Sza- wprowadzone kable o mniejszej śred- Elastyczne profile zaciskowe o gru-
fy Rittal Kompakt CM, w odróżnieniu nicy. Alternatywnie drugą połowę bości 30mm dokładnie obejmują ka-
od konwencjonalnych obudów kom- można po prostu zamknąć jednoczę- ble, chroniąc je w trakcie dosuwania
paktowych, nie mają fabrycznie mon- ściową blachą podłogową. blach podłogowych do siebie (fot. 1).
towanych blach podłogowych. Dzięki Szeroki asortyment blach podło- W ten sposób – przy prawidłowym
temu otwór (lub otwory) w podłodze gowych CM pozwala na realizację montażu – zostaje zachowany stopień
można zaadaptować według indywi- nawet najbardziej skomplikowanych ochrony szafy.
dualnych potrzeb związanych z wpro- koncepcji okablowania. Blachy Rittal
wadzaniem kabli. Podłogę zabudowuje można poddawać wygodnej obróbce WPROWADZANIE KABLI
się, korzystając z akcesoriów monta- i wyposażać w dławiki lub elastyczne O RÓŻNYM PRZEKROJU
żowych serii TS8. Unifikacja akceso- przelotki kablowe, przy czym prace Jeśli konieczne jest zachowanie stop-
riów zapewnia użytkownikom m.in. tego typu nie muszą być przeprowa- nia ochrony IP55, a uszczelnienie róż-
łatwy montaż, nawet przy dużej gęsto- dzane bezpośrednio na miejscu mon- nych kabli musi być wykonane na miej-
ści upakowania. tażu, gdzie często występują utrud- scu, wówczas właściwym rozwiązaniem
nione warunki. Jeśli z czasem pojawi są blachy przepustowe z elastycznymi
EFEKTYWNOŚĆ PRZEDE się konieczność rozbudowania infra- przelotkami kablowymi. Rittal oferu-
WSZYSTKIM… struktury kablowej, będzie to można je przelotki o średnicy kabla do 47 mm
Modułowe blachy podłogowe zrobić szybko i ekonomicznie. oraz dławiki wtykowe dla kabli o śred-
do wprowadzania kabli przez pod- nicy od 8 do 36mm (fot. 2).
łogę szafy stanowią podstawę efek- WPROWADZANIE WIELU
tywnego zarządzania okablowaniem. KABLI PODOBNEJ WIELKOŚCI
W przypadku szaf Rittal o szeroko- Wykorzystanie profili zaciskowych
ści 600 i 800mm otwory podłogowe to najprostsze rozwiązanie, aby wpro-
są jednoczęściowe. W szafach dwu- wadzić do szafy wiele kabli o takiej
drzwiowych Rittal o szerokości 1000 samej liczbie żył. Montaż umożliwia
i 1200mm obszar wprowadzania
kabli został podzielony, co ma na
celu zwiększenie stabilności kon-
strukcji. Specjalny wspornik gwa- Fot. 2
rantuje optymalną odporność me- WPROWADZANIE
chaniczną (również w przypadku KABLI PRZEZ DŁAWIKI
oddziaływania na blachy podło- KABLOWE
gowe licznych kabli z uchwy- Jednoczęściowe blachy podłogo-
tem odciążającym). Podział ma Fot. 1 we umożliwiają swobodne pozycjo-
wiele praktycznych zastosowań. nowanie otworów i wysoką gęstość

96 wr zes ie ń 2 0 0 8
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

upakowania. Dla szaf wiszących na blową o średnicy od 10 do 65mm. ty szafy CM zostały zaprojektowane
ścianie dodatkowo jest dostępna jed- Oprócz płyt modułowych z przelot- w taki sposób, aby zapewniały prze-
noczęściowa płyta zamykająca, która ką użytkownicy mają także do dys- wodzenie, gdy są bezpośrednio ze
zamiast blach podłogowych przykry- pozycji płyty modułowe z wycięcia- sobą połączone. O ile na płycie mon-
wa dno szafy. Na zamówienie spe- mi na 16- lub 24-biegunowe wtyki tażowej nie zostały zabudowane żad-
cjalne Rittal dostarcza blachy pod- oraz wypełnione płyty modułowe do ne elektryczne elementy eksploatacyj-
łogowe CM lub płytę zamykającą indywidualnej adaptacji. Do monta- ne, jak również wykluczone zostało
z już zamontowanymi mosiężnymi żu płyt modułowych służą specjalne połączenie elektryczne z pozostałymi
lub poliamidowymi dławikami ka- blachy podłogowe z listwą uszczel- częściami obudowy przewodzącymi
blowymi (fot. 3). niającą (fot. 5). prąd, o tyle dzięki automatycznemu
wyrównaniu potencjałów (zgodnie
z normą PN-EN 60439-1) można
zrezygnować z zastosowania do-
datkowego przyłączenia przewo-
du ochronnego. Mniejsza liczba li-
nek uziemienia w porównaniu do
konwencjonalnych szaf kompak-
towych oznacza krótszy czas mon-
Fot. 3 tażu i obniżenie ceny szafy na-
Fot. 5 wet o 10%.

WPROWADZANIE KABLI AUTOMATYCZNE Rittal Sp. z o.o.


Z OCHRONĄ EMC WYRÓWNYWANIE ul. Królewska 6
Blachy podłogowe EMC spraw- POTENCJAŁÓW 05-825 Grodzisk Mazowiecki
dzają się najlepiej w przypadku ka- Rozwiązania z serii Rittal CM tel. 022 724 27 84
bli podobnej wielkości o średnicy umożliwiają automatyczne wyrówna- rittal@rittal.pl
do 20mm. Ekran kabla EMC powi- nie potencjałów. Wszystkie elemen- http://www.rittal.pl
nien być nałożony bezpośrednio przy
otworze wlotowym kabli do obudowy Seria szaf kompaktowych CM firmy Rittal zaprojektowana została na
i prowadzony do podzespołu – tyl- potrzeby automatyki przemysłowej. Obudowy CM (stopień ochrony IP55)
ko płaszcz kabla luźno wchodzi do dostępne są w 14 rozmiarach i w wersji jedno- lub dwudrzwiowej. Serię
szafy przez otwór wlotowy i styka się CM można przystosować do warunków w konkretnym środowisku pro-
z przewodzącym płaszczem metalo- dukcyjnym za pomocą licznych akcesoriów montażowych – tych samych,
wym profili zaciskowych (fot. 4). Do- które wykorzystywane są w serii szaf szeregowych TS8 (ułatwia to montaż
datkowo Rittal oferuje dławiki kablo- oraz zapewnia zmniejszenie kosztów konserwacji i logistyki). Aby umożliwić
we EMC dla kabli różnej wielkości indywidualne zarządzanie okablowaniem, obudowy są seryjnie dostarcza-
o średnicy do 44mm. ne bez blach podłogi. Dzięki temu przyszły użytkownik sam wybiera blachy
podłogowe i najodpowiedniejszy sposób wprowadzenia kabli.

Fot. 4

WPROWADZANIE DUŻYCH
SZTYWNYCH KABLI
Podczas wprowadzania przewo-
dów o dużym przekroju należy pa-
miętać o elastycznym dopasowaniu
do promienia ich zgięcia. Aby to uła-
twić, stosuje się specjalną płytę mo-
dułową z elastyczną przelotką ka-

w r z e sie ń 2 0 0 8 97
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

Mała rewolucja
w termowizji
Nowy produkt i5 firmy Flir Systems jest najmniejszą,
najlżejszą i najbardziej dostępną cenowo kamerą termo-
wizyjną. Jest ona bardzo prosta w obsłudze i nie wymaga
doświadczenia. Całość sprowadza się do trzech czynności
„wskazania–zdjęcia–wykrycia”, dzięki którym można w nie-
zwykle łatwy sposób uzyskać wysokiej jakości obrazy w pod-
czerwieni, przedstawiające wszelkie potrzebne informacje.

ZALETY TERMOWIZJI
Kamera termowizyjna jest dosko- Pomiary:
nałym narzędziem dla służb utrzyma- – pełny za-
nia ruchu, ponieważ w wielu przypad- kres pomia-
kach awaria urządzenia poprzedzona ru temperatury
jest zmianami termicznymi. Kame- do 250°C w stan-
ra termowizyjna jest także wspania- dardzie,
łym narzędziem do kontroli budynku – standardowy zakres
– szybko skanuje i identyfikuje proble- narzędzi pomiarowych:
matyczne obszary, których nie moż- • wykrywanie gorących i zimnych
na zobaczyć gołym okiem. Można jej punktów,
również używać do weryfikacji na- • korekcja współczynnika emisji
praw i celów ubezpieczeniowych. Ka- i temperatury odbitego tła,
mera termowizyjna i5 może: • tabela współczynników emisji.
– wykrywać ukryte problemy i, dzię-
ki termogramom, dokonywać szyb- Kamera jest niezwykle przydatna,
kiej oceny uszkodzeń i wykonywać tania i wydajna praktycznie w każ-
kontrolę zapobiegawczą, dej dziedzinie przemysłu, chociażby
– badać budynek pod kątem zawil- w diagnostyce elektromechanicznej
goceń i przecieków, (kontrole bezpieczeństwa, wykrywa-
– identyfikować straty energii i złą nie luźnych połączeń, uszkodzenia
izolację, izolacji, problemy z ogrzewaniem,
– wykrywać wady elektryczne, za- wentylacją, klimatyzacją, usterki
nim będzie za późno, komponentów, kontrola po napra-
– na bieżąco wykonywać zdjęcia wie) czy budownictwie (ogrzewanie
trwających badań, podpodłogowe, zła izolacja, przeni-
– za pomocą łatwego w użyciu opro- kanie powietrza, wycieki wody, wady
gramowania analizować i doku- okien i drzwi, grzejniki i instalacje).
mentować badania (raportowanie). Więcej informacji na stronach inter-
netowych i w centrali Flir Systems
Elastyczne nagrywanie i połącze- (dane poniżej).
nie z komputerem:
– zapis pojedynczego zdjęcia w for- Przedstawicielstwo Flir Systems AB
macie JPEG na karcie miniSD, ul. Zimowa 13/18, Nowa Iwiczna
– transfer plików do komputera 05-509 Piaseczno
przez złącze USB, tel.: 022 703 36 30 do 32
– kompatybilna z oprogramowa- faks: 022 703 36 34
niem Flir Reporter 8 i Flir Quick- agema@flir.com.pl
Report. http://www.flir.com.pl

98 wr zes ie ń 2 0 0 8
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

Automation IT – nowa jakość


w automatyce przemysłowej
Automation IT to uniwersalna platforma komunikacyj- Ethernet/IP – rozszerzenie standardu DeviceNet, którego
na dla zakładów przemysłowych. W tej dziedzinie firma profil komunikacyjny oparto o mechanizmy zgodne z IEEE
Harting przygotowała wiele propozycji, rozwinęła stan- 802.3. Ethernet/IP funkcjonuje na bazie Ethernetu.
dardy i wprowadziła do oferty odpowiednie urządzenia. Profinet – jest rozszerzeniem standardu Profibus. Profil
Technologia Automation IT opracowana jest w oparciu komunikacyjny jest zgodny z IEEE 802.3, a rozszerzenia
o standard Ethernet, który dominuje w sieciowych zasto- Profinetu implementują kanał czasu rzeczywistego na
sowaniach biurowych. Znajduje on jednak zastosowanie warstwie 2 jako dodatkowy element kanału TCP/IP i nie
tylko w systemach kompatybilnych ze specyfikacją IEEE wprowadzają ograniczeń w otwartej architekturze plat-
802.3. Ponieważ Automation IT wprowadza determinizm formy komunikacyjnej.
oraz przetwarzanie danych w czasie rzeczywistym, nie-
zbędne było wprowadzenie odpowiednich rozszerzeń zna- jako wyodrębniony element infrastruktury, który odsepa-
nego standardu sieciowego. rowany jest od składników sieci Ethernet.
Podejście takie jest dobrze postrzegane również w prze-
PROFILE KOMUNIKACYJNE DO ZASTOSOWAŃ myśle, ale nie jest powszechne w przypadku sieci Field-
W AUTOMATYCE bus. Okablowanie w budynkach przemysłowych instaluje
W przemyśle poszukuje się rozwiązań odpowiadających się zazwyczaj w pierwszej kolejności, a wyjścia są umiesz-
potrzebom procesów produkcyjnych. Użytkownicy korzy- czane w celu podłączenia odpowiednich urządzeń. Jeśli
stający z systemu Profibus i profili aplikacyjnych nie będą chodzi o urządzenia i wyposażenie, to takie podejście jest
już mogli korzystać z dostępu do nich poprzez standardo- już problematyczne. W automatyce przemysłowej sieć jest
wy Ethernet, który stanowi rozwiązanie komunikacyjne bardziej powiązana z jej konkretnym zastosowaniem.
głównie na poziomie warstwy 1 i 2 modelu OSI.
Obecnie w automatyce problematyka sieciowa dotyczy OKABLOWANIE
zazwyczaj poziomów znajdujących się powyżej poziomu W przypadku platformy Automation IT przyjmuje się
komunikacyjnego. Z tego powodu dyskusja zogniskowana odpowiednią strategię okablowania dla całego przedsię-
na automatyce jako takiej nie ma większego uzasadnienia. biorstwa. Standard ISO/IEC 11 801 odnosi się do okablo-
Nawet w erze Ethernetu żaden profil sieciowy nie będzie wania często stosowanego w sieciach biurowych, natomiast
zadowalający, jeśli nie zostanie oparty o istniejący w auto- ISO/IEC 24702 do przemysłowych zastosowań specjal-
matyce system Fieldbus. Profile komunikacyjne Fieldbus nych oraz topologii dla budynków przemysłowych.
mają około 2/3 udziału w światowym rynku i ich przy- Firmy Harting i Leoni Kerpen GmbH opracowały
szłość zapewne będzie powiązana z Ethernetem. projekt okablowania zgodnego ze standardem ISO/IEC
24702, który obejmuje kompletną definicję okablowania
SYSTEMY INSTALACYJNE w budynkach przemysłowych i jest w pełni kompatybil-
W zakresie systemów sieciowych używanych w biurach ny z ISO/IEC 11801. Okablowanie to zapewnia bezpro-
wykorzystuje się urządzenia, w przypadku których w okre- blemowe działanie w zastosowaniach biurowych i prze-
sie użytkowania przewiduje się okresowe wymiany elemen- mysłowych. Przykładem są tu technologie Variokeystone
tów sieci, jednak bez konieczności wielokrotnej wymiany (Leoni Kerpen) i PushPull (Harting).
kabli. W tym kontekście można postrzegać okablowanie Jeżeli sieć w budynkach ma być rozbudowywana w kie-
runku zastosowań przemysłowych (sterowania maszynami
lub procesami), wprowadza się odpowiednie profile, przy
czym specjalne definicje okablowania zawarte są w normie
IEC 61784. Na przykład niemieccy producenci samocho-
dów opracowali standard łączności, który został włączony
do normy IEC 61784-3-4 jako ogólny standard Profinet.
Koncepcja łączności wykorzystuje technologię PushPull
dla zastosowań komunikacyjnych i zasilania 24V.

KOMPONENTY SIECI
Oddzielanie Ethernetu przemysłowego od standardo-
wych sieci infrastruktury informatycznej firmy jest ry-
zykowne, chociażby ze względów bezpieczeństwa. Prace

100 wr zesi e ń 2 0 0 8
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

nad sieciami do zastosowań biurowych stanowią pod-


stawę rozwoju technologicznego w tej dziedzinie, a au-
tomatyka przemysłowa może z tego tylko korzystać. Bar-
dzo dobrym rozwiązaniem dla przemysłu, pozwalającym
osiągać wysokie wydajności transmisji, jest technologia
Gigabit Ethernet. Rozwój nowych, szerokopasmowych
technologii sieciowych jest częściowo finansowany ze
środków przeznaczanych na rozwój technologii biuro-
wych i wkrótce będą one dostępne w cenie zbliżonej do
standardu Fast Ethernet. Dzięki nim możliwe staje się
wprowadzenie technik przekazu głosu i obrazu wideo do
zastosowań przemysłowych.
Zarządzanie siecią jest kluczowym elementem strate-
gicznym dla omawianej platformy. Na rynku dostępne
są narzędzia o dużych możliwościach, jednak muszą one
współpracować z „inteligentnymi” komponentami sieci.
Harting we współpracy z Nexans Deutschland Industries ponenty przemysłowej sieci Ethernet już udostępniają
wprowadza komponenty sieci, które przeznaczone są dla analogiczną funkcjonalność – np. Harting mCon 3000
systemu Fieldbus w zastosowaniach przemysłowych. Od- i 6000 rozszerzone są o protokół SMNP niezbędny do
powiadają one standardom obowiązującym w przemyśle centralnego zarządzania siecią. Oferują też obsługę ko-
i stanowią idealne połączenie z okablowaniem zgodnym niecznych rozszerzeń dla profili łącznie z IGMP dla
z ISO/IEC 24702. Ethernet/IP oraz Profinet I/O.
W przeciwieństwie do obszaru zastosowań systemu
Fieldbus, zarządzanie siecią należy do typowych czyn- Harting Polska Sp. z o.o.,
ności w informatyce biurowej. Oznacza to, że prawdo- ul. Kamieńskiego 201-219, 51-126 Wrocław
podobnie tego rodzaju zarządzanie stanie się typową tel. 071 352 81 74, faks 071-320 74 44
właściwością systemów automatyki przemysłowej. Kom- pl@harting.com, www.harting.pl
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

Wyłączniki nożne
szyte na miarę
Czy to w przemyśle elektromaszynowym, czy w strefach zagrożonych
wybuchem, czy w bardzo wymagających zastosowaniach medycznych
– wyłączniki nożne są w przemyśle wszechobecne. Firma steute oferuje
szeroką gamę tych urządzeń i jest gotowa produkować je także zgodnie
z życzeniami klientów.
Gdy konieczne jest proste i wy- takich aplikacji (fot. 1). Dostęp-
godne sterowanie maszyną lub urzą- ne są wersje z jednym, dwoma lub
dzeniem, wyłącznik nożny stanowi trzema pedałami, które dodatko-
bardzo dobry wybór. Dotyczy to za- wo mogą być wyposażone w osło-
równo zastosowań w trudnych wa- nę ochronną. Do wyboru jest też
runkach, jak choćby w przemyśle cięż- kilka konfiguracji zestyków oraz
kim i drzewnym, jak też w aplikacjach wykonanie z potencjometrem
typu high-end – w medycynie i labo- lub wyjściem analogowym. Wy-
ratoriach badawczych. Firma steute, konania standardowe lakierowa-
specjalizująca się w projektowaniu ne są na jednolity, granatowy ko-
i produkcji urządzeń sterujących do lor, jednak można zamówić też W strefach zagrożonych
specjalnych oraz najbardziej wymaga- urządzenia w innych barwach, Fot. 2 wybuchem gazów lub
jących zastosowań, oferuje wyłączni- współgrających z kolorem ma- pyłów wykorzystywane
ki nożne dla wszystkich wyżej wymie- szyny. Ponieważ nowa linia lakier- są specjalne wyłączniki spełniające
nionych sektorów przemysłu. nicza w zakładach steute pozwa- wymagania przepisów ATEX
la na dużą elastyczność, możliwe jest
TRUDNE WARUNKI PRACY przygotowanie wyłączników w kolo- WYŁĄCZNIKI NOŻNE DLA
W przypadku maszyn tnących, rach specjalnych nawet w przypadku STREF ZAGROŻONYCH
pras, giętarek, wytłaczarek oraz in- krótkiej serii. WYBUCHEM
nych, wykorzystywanych w obrób- Firma steute jest dobrze znana ze
ce plastycznej metali, niezbędne jest FUNKCJA BEZPIECZEŃSTWA swojej niezwykle obszernej oferty urzą-
stosowanie solidnych wyłączników Wyłączniki typoszeregu GFS VD dzeń w wykonaniu przeciwwybucho-
nożnych. Typoszereg GF(S), obejmu- mogą być wykorzystywane do awa- wym. Nie dziwi więc fakt, że obejmuje
jący wyłączniki w obudowie meta- ryjnego zatrzymywania niebezpiecz- ona także wiele wyłączników nożnych
lowej, dedykowany jest właśnie do nych maszyn, takich jak prasy czy spełniających wymagania ATEX, któ-
wytłaczarki. Wyłącznik wykorzysty- re stosowane są powszechnie w stre-
wany normalnie do sterowania fach zagrożonych wybuchem gazów
maszyną pozwala na jej zatrzy- lub pyłów (fot. 2). Zagrożenie takie
manie poprzez głębsze wciśnię- dotyczy nie tylko przemysłu che-
cie pedału. Dalsza praca maszyny micznego, gazowego i paliwowego,
jest możliwa dopiero po zreseto- lecz także szeregu zakładów, w któ-
waniu wyłącznika nożnego przy rych występują pyły. Zmieszane w od-
użyciu przycisku znajdującego się powiedniej proporcji z tlenem mogą
na jego obudowie. Działanie takie tworzyć niezwykle wybuchowe me-
zapewnione jest dzięki zastoso- dium. Sytuacja taka spotykana jest
waniu specjalnie opracowane- w przemyśle drzewnym, przetwór-
Fot. 1
go modułu zestyków z blokadą stwie metali lekkich i w branży spo-
Wyłączniki przeznaczone do pracy (VD). Tego typu rozwiązanie żywczej (przykładowo – mąka, kawa
w trudnych warunkach – seria GF(S) jest dostępne wyłącznie w ofercie i kakao mogą wywoływać duże zagro-
w metalowej obudowie firmy steute. żenie eksplozją).

102 wr zesi e ń 2 0 0 8
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

Do wymagających aplikacji steute Wzornictwo czyni różnicę – nowy


oferuje wyłączniki wyposażone w szereg Fot. 3 wyłącznik nożny do zastosowań Fot. 4
dodatkowych akcesoriów medycznych

TECHNIKA MEDYCZNA BEZ KABLA neratora elektrodynamicznego, dzięki


Kolejną niezwykle ważną pozycją I WEWNĘTRZNEGO ŹRÓDŁA któremu energia kinetyczna wyzwa-
w ofercie sterowników nożnych firmy ZASILANIA lana przy naciśnięciu pedału jest za-
steute są urządzenia przeznaczone do Bardzo restrykcyjne przepisy hi- mieniana na energię elektryczną. Tak
współpracy ze sprzętem medycznym gieniczne w branży medycznej do- więc wyłącznik nożny działa bez ka-
(fot. 3). Obok foteli dentystycznych, prowadziły do opracowania bezprze- bla i bez baterii – po raz pierwszy jest
łóżek szpitalnych i stołów operacyj- wodowych wyłączników nożnych to całkowicie niezależne urządzenie.
nych, sterowniki steute służą też do opartych na technologii Bluetooth
sterowania najbardziej zaawansowa- i specjalnie opracowanym protokole KOLEJNY KROK:
nymi urządzeniami, wykorzystywa- transmisji. Urządzenia takie dosko- BEZPRZEWODOWY
nymi choćby do mikrochirurgii. Ter- nale przyjęły się na rynku, choć był WYŁĄCZNIK NOŻNY
min „wyłącznik” może powodować to dopiero pierwszy krok. Kolejnym DO STREF ZAGROŻONYCH
tutaj pewne nieporozumienie, ponie- etapem było wykorzystanie przez in- WYBUCHEM
waż w przypadku branży medycznej żynierów steute innego innowacyj- Opisana powyżej technologia zo-
urządzenia steute są bardzo często wy- nego protokołu transmisji danych, stała z powodzeniem zaadaptowana
posażane w dodatkowe manipulatory, który cechuje bardzo duża odpor- potrzeby urządzeń ATEX. Ponieważ
potencjometry, itp. Wiele wyłączni- ność na zakłócenia, często występu- sygnał radiowy ma niezwykle małą
ków medycznych powstaje przy ścisłej jące w przemyśle. Jego dodatkową za- energię, nie stanowi potencjalne-
współpracy z klientami, jednak dostęp- letą jest niewielkie zapotrzebowanie go źródła zapłonu. Dzięki całkowi-
ny jest też szereg standardowych, kata- na energię. tej bezobsługowości jest to także roz-
logowych typów – a przybywają wciąż wiązanie bardzo efektywne kosztowo.
nowe pozycje. MFK-MED SK 11, WYŁĄCZNIK NOŻNY Technologia bezprzewodowa ma też
przykładowo, jest kompaktowym wy- Z WŁASNYM ZASILANIEM o tyle sens w zastosowaniach Ex, że
łącznikiem ze zintegrowaną pokrywą Badania nad nowym protoko- w strefie pracuje jedynie sam wyłącz-
ochronną (fot. 4). łem transmisji bezprzewodowej nik, odbiornik można umieścić na-
otworzyły drogę do opracowania tomiast już poza strefą. Czyni to in-
samowystarczalnego źródła zasi- stalację bardzo łatwą, a w przypadku
lania i zintegrowania go w oferowa- wyłączników nożnych eliminuje czę-
nych wyłącznikach. Obok wyłączni- stokroć ryzyko potknięcia się opera-
ków krańcowych i uchwytów tora o kabel.
drzwiowych z przyciskami Adam Więch
sterowniczymi, rozwiązanie W oparciu o materiały steute
to jest obecnie dostępne także Schaltgeraete GmbH & Co. KG
dla wyłączników nożnych. Za-
miast kabla, wyłączniki te wy- Steute Polska
Bez kabla posażane są w krótką antenę al. Wilanowska 321, 02-665 Warszawa
– bezprzewodowy (fot. 5). Energia niezbędna tel. 0 22 843 08 20
wyłącznik nożny ze Fot. 5 do transmisji sygnału po- http://www.steute.pl
zintegrowanym zasilaniem chodzi z miniaturowego ge- http://www.wylaczniki-nozne.pl

w rz e sie ń 2 0 0 8 103
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

Bezpieczna automatyka
z firmą Pilz Polska
W tym roku firma Pilz, która od samego początku specjalizuje się w tematyce
bezpieczeństwa, świętuje 60-lecie swojego istnienia. Jej przedstawicielstwa istnieją
w 25 krajach, w tym od roku również w Polsce, gdzie działalność rozpoczęła
firma Pilz Polska Sp. z o.o. Korzystając z bogatych doświadczeń koncernu,
naszym klientom dostarczamy bardzo szeroką gamę produktów oraz rozwiązań
z dziedziny automatyki i sterowania, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów
związanych z bezpieczeństwem ludzi i maszyn.
Paleta oferowanych przez firmę wy- nia do aktualnie obowiązujących prze-
robów należy z pewnością do najszer- pisów i norm, jesteśmy w stanie opraco-
szych na rynku, zapewniając klientom wać koncepcję bezpieczeństwa (Safety
możliwość wyboru produktów, które Concept), która z jednej strony wskaże
są w stanie spełnić nawet najostrzejsze sposób likwidacji zagrożeń, a z drugiej
wymagania w dziedzinie bezpieczeń- określi sposoby weryfikacji zapropono-
stwa. Nasza oferta obejmuje m.in. kur- wanych zmian po ich wdrożeniu. Kolej-
tyny świetlne i czujniki zbliżeniowe se- nymi etapami, gdzie służymy swoją wie-
rii PSEN, przekaźniki bezpieczeństwa dzą, są projektowanie (Safety Design)
serii PNOZ, modułowe konfigurowalne oraz wdrożenia (Implementation).
przekaźniki bezpieczeństwa serii PNOZ Ostatnim etapem jest walidacja (Safety
Multi, swobodnie programowalne ste- Validation), w ramach której nasi spe-
rowniki bezpieczeństwa PLC serii PSS cjaliści przeprowadzają fukcjonalne te-
(również w wersji zdecentralizowanej, sty bezpieczeństwa, zgodnie z opraco-
wykorzystujące magistrale SafetyBusp wanym wcześniej programem. Po ich
oraz SafetyNetp), terminale operator- pomyślnym zakończeniu klient otrzy-
skie PMI oraz serwonapędy serii PMC. muje deklarację zgodności podpisaną
Zanim jednak dane produkty zosta- przez firmę Pilz.
ną zastosowane w konkretnej aplikacji, Wymienione wyżej działania podej-
konieczna jest analiza wymagań doty- mowane są wobec nowych lub moder-
czących bezpieczeństwa, a także wie- nizowanych maszyn oraz linii produk-
dza z zakresu norm i przepisów, którym cyjnych, ale nasza oferta skierowana jest
dane urządzenie czy też linia technolo- również do klientów zainteresowanych
giczna powinny podlegać. Firma Pilz stanem bezpieczeństwa swoich urzą-
także w tej kwestii zapewnia komplek- dzeń, które nie były i nie będą w najbliż-
sowe wsparcie. Oferta obejmuje pełen szym czasie modernizowane. Oferuje-
cykl działań związanych z wdrożeniem my im stały nadzór w zakresie okresowej
oraz późniejszą eksploatacją zarówno weryfikacji funkcji bezpieczeństwa, pra-
maszyn, jak i całych linii produkcyj- widłowości realizacji odstawień i zatrzy-
nych. Warto podkreślić, że stosowana mań, dokumentowania procedur oraz
przez nas unikalna metodologia, we- szkolenia personelu. Wszystkim klien-
dług której wykonujemy swe usługi do- tom proponujemy profesjonalny pro-
radcze, została zaaprobowana i certy- gram seminariów i prezentacji.
fikowana przez niezależne instytucje, Pilz Polska Sp. z o.o.
takie jak TUV oraz DATech. Naszym Zapraszamy do współpracy. Z przy- ul. Odlewnicza 1
klientom pomagamy w ocenie ryzyka jemnością odpowiemy na wszystkie 03-231 Warszawa
(Risk Assessment), z jakim może spo- Państwa pytania dotyczące automatyki Tel.: 022 884 71 00
tkać się obsługa w czasie normalnej eks- bezpieczeństwa i podzielimy się 60-let- Faks: 022 884 71 09
ploatacji urządzeń w różnych trybach nim doświadczeniem firmy Pilz w tej office@pilz.pl
ich pracy. Odnosząc wykryte zagroże- dziedzinie. http://www.pilz.pl

104 wr zesi e ń 2 0 0 8
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

Czujniki przepływu
SFE1 i MS6-SFE
tujące niezwykle krótki czas monta-
żu. Elastyczna instalacja możliwa jest
dzięki niezwykle kompaktowej kon-
strukcji oraz wyeliminowaniu potrze-
by odcinków stabilizujących na wlocie
czy wylocie – czujnik SFE1 wyposażo-
ny jest w zintegrowany kanał wyrów-
nywania przepływu.
Fot. 1
KOMPAKTOWE,
Sprawdzone, proste i niezawod- ALE DO POMIARÓW
ne – takie cechy mają nowe czujniki DUŻYCH PRZEPŁYWÓW
przepływu Firmy Festo. Przykładem Drugim z czujników jest modu-
są SFE1 z wyświetlaczem i systemem łowy czujnik przepływu MS6 SFE,
działania opartym na sprawdzonych który sprawdza się idealnie jako sa-
czujnikach ciśnienia SDE1. Są to ide- modzielne urządzenie oraz jako
alne rozwiązania do następujących komponent zespołów przygotowania
zastosowań: powietrza MS. Przejrzysty wyświe-
– detekcja przecieków w procesach tlacz informuje o absolutnej wartości
produkcji, przepływu oraz umożliwia dogod-
– testy szczelności wyrobów goto- ne ustawianie punktów przełączania.
wych, Innymi cechami czujnika są:
– monitorowanie przepływu w stru- – szeroka gama zastosowań – dzięki
mieniu zasilania części, dużemu zakresowi pomiaru czujni-
– pomiar poboru przez wyjście ana- ki dostarczają precyzyjnych infor-
logowe. macji nawet w warunkach zmien-
Typoszereg produktów SFE1 za- nego, niestabilnego przepływu,
pewnia pomiar absolutny przepływu – wysoka niezawodność działania
z zadanymi wartościami progowymi – dzięki łatwemu odczytowi wy-
i umożliwia dogodne ustawianie punk- świetlanych wartości przepływu na
tów przełączania na wyświetlaczu. dużym, wyraźnie podświetlonym
wyświetlaczu LCD,
WYGODA I ELASTYCZNOŚĆ – ułatwiona integracja – z zespołami
Cechy te osiągane są dzięki przej- przygotowania powietrza MS6 przy
rzystemu interfejsowi użytkownika użyciu innowacyjnej technologii
opartemu na menu funkcji oraz zin- zacisku pryzmowego – dodatkowe
tegrowanym złączom wtykowym QS. koszty instalacyjne to już historia,
Wyposażone w tę samą, ultraszybką – wysoka niezawodność – dzięki au-
opcję nauczania (funkcja teach-in), co tomatycznej detekcji określonych
sprawdzone czujniki ciśnienia SDE1 właściwości przepływu.
oraz niezawodne połączenia gwaran- Opisane powyżej czujniki cha-
rakteryzują się zakresem pomia-
ru przepływu od 0,005 l/min. do
Fot. 2 5000 l/min.

Festo Sp. z o.o.


ul. Mszczonowska 7, 05-090 Janki
tel. +48 22 711 41 00
festo_poland@festo.com
http://www.festo.pl
technika
PREZENTACJA FIRMOWA

Przemysłowa płyta główna ATX


z podstawką AM2 pod procesory AMD
Firma iEi Technology rozszerzyła wyboru konfiguracji funkcji Dual Dis-
swoją ofertę płyt głównych formatu play pomiędzy DVI + VGA lub DVI
ATX o model IMBA-690AM2, który + TV (Composite, S-Video, Compo-
wyposażony jest w podstawkę AM2 nent). Układ graficzny ATI wykorzy-
dedykowaną do współpracy z proce- stuje technologię Avivo, która pozwa-
sorami Athlon 64, Athlon 64 X2 Dual la na kodowanie i dekodowanie wideo
Core, Athlon 64 FX oraz Sempron włącznie ze standardem HD.
z obsługą technologii Hyper Trans- Płyta główna IMBA-690AM2 daje
port 200/400/600/800/1000MHz. użytkownikowi możliwość wykorzy-
Pracą płyty zarządza chipset 690G + stania następujących interfejsów I/O:
SB600, obsługuje ona do 8GB pamię- 5×RS232, 1×RS232/422/485, 8×USB wych, gdzie konieczne jest wykorzy-
ci DDRII 400/533/667/800 MHz. Po- 2.0, 4× SATA II z funkcją RAID 0,1,10, stanie dużej mocy obliczeniowej przy
dwójny GbE oparty został na ukła- 1×IDE, 1×FDD, 1×LPT, 2×PS/2 oraz jednoczesnym użyciu przemysłowych
dzie Broadcom BCM5787M, a za slot na karty pamięci typu CF. Ponadto kart rozszerzeń wykorzystujących róż-
obsługę 5-kanałowego dźwięku od- dla dodatkowych kart rozszerzeń są do ne magistrale. Duże możliwości ukła-
powiedzialny jest Realtek ALC655. dyspozycji następujące złącza: 1×PCIe du graficznego również sprawiają, że
W chipsecie 690G zintegrowa- ×16, 1×PCIe Mini Slot oraz aż 6×PCI. płyta ta doskonale nadaje się do pracy
no sporych możliwości układ gra- Bogate wyposażenie, duże możliwo- ciągłej związanej z obróbką i przetwa-
ficzny ATI Radeon Express 150, któ- ści rozbudowy oraz opcja użycia pro- rzaniem obrazu.
ry pozwala na wybór interfejsu VGA, cesorów dwurdzeniowych dają sze-
DVI-I, TV, aż do rozdzielczości 1080i rokie spektrum zastosowań w wielu http://www.ieiworld.pl
HDTV. Dodatkowo istnieje możliwość nowoczesnych aplikacjach przemysło- tel. 032 339 69 00
nowe produkty
CZUJNIKI I PRZETWORNIKI POMIAROWE

Czujniki ciśnienia o MTBF wynoszącym Czujniki PX5000 są praktycznie nie-


100 tys. godzin wrażliwe na drgania i wibracje; prze-
Czujniki ciśnienia serii PX5000 firmy Omegadyne za- szły testy kwalifikacyjne na uda-
projektowane zostały pod kątem uzyskania maksymalnej ry do 100g (11ms). Ponadto
niezawodności i stabilności długoterminowej. Charakte- są zabezpieczone przed
ryzują się dokładnością pomiarową ±0,1% FS w zakre- wyładowaniami ESD do
sie ciśnień 0‒999psi oraz ±0,15% przy ciśnieniu przekra- 15kV i zapewniają od-
czającym 1000psi. Są wykonywane ze stali nierdzewnej porność na wilgoć zgod-
i przeznaczone do zastosowań głównie w lotnictwie i mo- nie z wymogami normy
toryzacji. Charakteryzują się niezawodnością na pozio- MIL-STD-810. Dopuszczalny zakres temperatur pra-
mie 100 tys. godzin MTBF i długoterminową stabilnością cy wynosi do –54°C do +150°C. Ceny zaczynają się od
na poziomie 0,1% FS w okresie 18 miesięcy. 750 dolarów.
http://www.omegadyne.com

Czujniki ciśnienia do stacji uzdatniania pomiarowe od 0‒5 do 0‒150 PSIA lub PSIG.
i filtracji wody Może być stosowany w wieżach ciśnień
Firma Kavlico będąca oddziałem Custom Sensor- i stacjach uzdatniania wody. Jest odpor-
s&Technologies wprowadziła do oferty dwa nowe czuj- ny na udary i wibracje mechaniczne
niki ciśnienia o symbolach P350 i P356. Spełniają one oraz na oddziaływanie zewnętrznych
wymogi standardu NSF/ANSI 61 zaadaptowanego w paź- pól elektromagnetycznych. Zawiera za-
dzierniku 1988 r. do stacji uzdatniania i filtracji wody bezpieczenie nadnapięciowe, zabezpie-
i stanowią część składową systemu wczesnego ostrzega- czenie przed odwróceniem polaryzacji
nia o zakłóceniach w działaniu systemu. W systemach i układ kompensacji temperaturowej. Po-
ściekowych nieczystości są stale przepompowywane ze łączenie elektryczne odbywa się poprzez złą-
stacji węzłowych do oczyszczalni ścieków. Pompy cze Metri-Pack 150, a podłączenie hydrauliczne poprzez
pracują przez 24 godziny na dobę i wymagają sta- złącze 1/4-18 NPT.
łego monitorowania ciśnienia pozwalającego na P356 to ceramiczny różnicowy czujnik ciśnienia z wyj-
wykrycie ewentualnych nieregularności przepły- ściem napięciowym 0,5...4,5VDC o zakresie pomiarowym
wu mogących świadczyć o możliwości wystąpie- od 0,5 do 5 PSIG lub PSID. Pracuje z napięciem zasila-
nia stanów awaryjnych. Pozwala to na wczesne nia 5VDC. Podobnie jak P350 jest odporny na działanie
wykrycie potencjalnych zagrożeń i uniknięcie zewnętrznych pól elektromagnetycznych oraz udarów
kosztownych awarii i przestojów. i wibracji mechanicznych. Zawiera zabezpieczenie przed
Ceramiczny czujnik P350 z wyjściem napię- odwróceniem polaryzacji, zwarciem wyjścia i zabezpie-
ciowym 0,5...4,5VDC jest produkowany na zakresy czenie nadnapięciowe.
http://www.kavlico.com, http://www.cstsensors.com

Tanie magnetoindukcyjne czujniki kach urządzenia. Czujniki


przepływu cieczy MIK są produko-
Firma Kobold oferuje serię tanich magnetoindukcyj- wane na szereg
nych czujników przepływu cieczy MIK przeznaczonych zakresów po-
do współpracy z cieczami przewodzącymi bez względu miarowych od
na lepkość i zawartość zanieczyszczeń. Są to czujniki 0,013‒0,26gpm
o dużej niezawodności wynikającej z braku części ru- do 10‒200gpm.
chomych podlegających naturalnemu zużyciu. Wyko- Mogą mierzyć szyb-
rzystują prawo Faradaya. W przewodniku – w tym przy- kość przepływu do-
padku będącym strumieniem cieczy – przesuwającym wolnych substancji prze-
się w polu magnetycznym jest indukowany prąd elek- wodzących, także kwasów
tryczny. Pole magnetyczne jest wytwarzane przez zespół i zasad. Charakteryzują się do-
cewek zainstalowanych w mierniku. Natężenie prądu kładnością pomiaru ±2,0% FS i powtarzalnością ±1,0%
zależy od szybkości przemieszczania się przewodnika FS. Dopuszczalne ciśnienie cieczy wynosi 145psi
w polu magnetycznym, czyli od szybkości przepływu (+70°C), a dopuszczalny zakres temperatur pracy roz-
i jest mierzone przez elektrody umieszczone w ścian- ciąga się od 0°C do +60°C.
http://www.koboldusa.com

108 wr zesi e ń 2 0 0 8
Miniaturowe enkodery absolutne
Firma Kübler rozszerzyła ofertę o absolutne enkode-
ry miniaturowe serii 2450/2470. Model 2450 to enkoder
z wałkiem o średnicy 4, 5 lub 6mm, natomiast 2470 to en-
koder z otworem pod wałek o średnicy 4 lub
6mm. Średnica zewnętrzna obydwu
modeli to 24mm. Enkoder zasi-
lany może być napięciem stałym
5V lub 8‒30V. Urządzenie ma in-
terfejs szeregowy synchronicz-
ny SSI (częstotliwość taktowania
zegara od 100kHz do 750kHz).
Rozdzielczość miniaturowego
enkodera wynosi 12 bitów (4096 pozycji) na pełen obrót,
prędkość odświeżania danych, które mogą być przesyłane
w postaci kodu binarnego bądź Greya, to 100μs.
Astat, tel. 061 848 88 71, http://www.astat.com.pl

Wysokotemperaturowy 6-kanałowy en-


koder do silników bezszczotkowych DC
Firma Avago Technologies oferuje 6-kanałowy wyso-
kotemperaturowy enkoder optyczny przeznaczony do
pomiaru kąta położenia wału i prędkości obrotowej bez-
szczotkowych silników DC. Najważniejsze zalety mode-
lu AEDT-9340 to niska cena i małe wymiary ułatwiają-
ce integrację w napędach przemysłowych. Dzięki bardzo
dobrej kolimacji źródeł światła LED i matrycy fotode-
tektorów uzyskano dużą tolerancję na błędy wynikające
z niewspółosiowego zamontowania enkodera względem
ruchomej tarczy kodowej. AEDT-9340 oferuje niezawod-
ność na poziomie czujników Halla, przy czym jest mniej-
szy i prostszy w montażu. Zawiera trzy komutacyjne
kanały wyjściowe (U,V, W) oraz dwa kanały kwadratu-

rowe (A, B) i kanał indeksowy (I). Rozdzielczość wyno-


si 2500cpr, a częstotliwość graniczna 200kHz. Dopusz-
czalny zakres temperatur pracy rozciąga się od –40°C
do +115°C. Enkodery AEDT-9340 są oferowane w cenie
21,50USD przy zamówieniach 1000 sztuk.
http://www.avagotech.com/motioncontrol
nowe produkty
KOMPUTERY PRZEMYSŁOWE, OPROGRAMOWANIE, ROBOTY

Komputer cPCI na zakres temperatur Komputer z interfejsem PC/104+


pracy od –40°C do +85°C Aaron oferuje komputer bezwentylatorowy AEC-6905,
Najnowszy komputer przemysłowy formatu Com- który jest przeznaczony przede wszystkim do zastosowań
pact PCI firmy Kontron oznaczony symbolem ITC-320 przemysłowych i transportowych. Wyposażony może być
może pracować w szerokim zakresie temperatur pra- w procesor klasy Celeron M do 1,5GHz, pamięć RAM do
cy od –40°C do +85°C i jest chłodzony przez przewo-
dzenie, bez konieczności stosowania wentylatorów. Do

1GB, porty COM i USB oraz LAN. Komputer ma możli-


wość rozszerzeń poprzez interfejs PC/104+, a także PCI.
Ważną jego cechą jest możliwość pracy w szerokim za-
kresie temperatur, tj. od –20 do 60°C (przy zastosowaniu
karty Compact Flash). Urządzenie zasilane może być na-
jego zalet należy również dwurdzeniowy mikroproce- pięciem 230VAC lub 9 do 30VDC.
sor Core 2 Duo LV 1,5GHz, szybkie interfejsy Giga-
Microdis Electronics, tel. 071 301 04 29,
bit Ethernet (2x), SATA-150 (4x) i USB 2.0 (4x) oraz http://www.microdis.net
wbudowany kontroler graficzny UXGA z portem PCI
Express. Na płycie głównej dostępne jest gniazdo umoż-
liwiające podłączenie dysków Flash formatu 4HP, nato- Karty bazowe PMC o wysokości 3U
miast interfejs SATA-150 pozwala na podłączenie dys- do podłączania modułów rozszerzeń
ków tradycyjnych formatu 8HP. Opracowane przez firmę Acromag karty bazowe PMC
umożliwiają rozbudowę systemów komputerowych
http://www.kontron.com
CompactPCI o moduły typu mezzanine w sytuacji, gdy
na płycie mikroprocesorowej nie są dostępne gniazda
Dysk twardy Flash uSSD 5000 PMC. Są to karty pełniące funkcję adaptera transmitu-
Firma SanDisk rozszerzyła swoją ofertę dysków solid- jącego sygnały pomiędzy szyną PCI i modułem PMC,
state (SSD) bazujących na pamięci Flash o ekonomicz-
ne produkty o niewiel-
kiej pojemności. Dyski
uSSD 5000 mają po-
jemność od 1 do 8 GB,
bazują na pamięciach
typu SLC lub MLC, za-
wierają kontroler za-
rządzający dyskiem
obsługujący funkcje
wykrywania i korekcji
błędów (EDC/ECC)
oraz dynamiczne i sta-
tyczne równoważenie
obciążenia. Kontroler
interfejsu komunika- montowane w slocie Compact PCI (33 bity, 33/66MHz).
cyjnego USB zapewnia Dostępne są wersje chłodzone powietrzem na dopusz-
szybkość ciągłego odczytu 31,6 MB/s i ciągłego zapisu czalny zakres temperatur od –40°C do +85°C oraz chło-
24,8MB/s dla wykonania w technologii SLC. dzone przez przewodzenie. Ceny kart bazowych serii
AcPC4610 zaczynają się od 600USD.
SE Spezial-Electronic, tel. 022 840 91 21,
http://www.spezial.pl http://www.acromag.com

110 wr zesi e ń 2 0 0 8
nowe produkty
KOMPUTERY PRZEMYSŁOWE...

Moduły COM Express z mikroprocesorami Intel Atom Z5xx


Firma Congatec AG rozszerza ofertę modułów COM Express o nową se-
rię conga-CA opartą na mikroprocesorach Intel serii Atom Z5xx i kontrole-
rach systemowych Intel SCH US15W. Moduły te wyróżniają się ekstremal-
nie małym poborem mocy poniżej 5W i zaimplementowanym systemem
zarządzania energią ACPI 3.0. Zawierają interfejsy 2xPCI Express, Gigabit
Ethernet, 8xUSB 2.0, 2xSerial ATA, 2xSDIO, IDE, I2C, LPC, a także port au-
dio i złącze do podłączenia wentylatora. W chwili obecnej dostępne są dwa
warianty różniące się rodzajem mikroprocesora: tańszy z układem Atom
Z510 1,1GHz i częstotliwością taktowania szyny FSB 400MHz oraz droż-
szy z układem Atom Z530 1,6GHz i częstotliwością taktowania szyny FSB
533MHz. W obu przypadkach pojemność pamięci Cache L2 wynosi 512kB,
a maksymalna pojemność pamięci DDR2 może wynosić 1GB.

Akcelerator graficzny 3D Intel GMA500 wchodzący w skład kontrolera


systemowego SCH US15W obsługuje do 256MB pamięci oraz technologie
DirectX 9.0E i OpenGL 2.0. Umożliwia dekodowanie sprzętowe strumieni
MPEG2 i MPEG4. Może korzystać z wyjścia LVDS (24 bity) lub SDVO. Za-
implementowana funkcja EPI (Embedded Panel Interface) pozwala na au-
tomatyczne rozpoznanie podłączonego wyświetlacza panelowego.
http://www.congatec.com

Moduł MES wspierający procesy kontroli


Firma Apriso oferuje aplikację Containment Manager – rozszerza ona do-
tychczasowe możliwości systemu MES dostarczanego przez firmę. Dotyczy to
w szczególności aplikacji w sektorze Life Sciences, a więc np. przy produkcji far-
maceutyków czy branży medycznej. Aplikacja pozwala na szybkie identyfikowa-
nie i izolowanie w produkcji wadliwych surowców i komponentów, co zapobie-
ga późniejszemu wycofywaniu z rynku całych partii produkcyjnych w wyniku
błędów występujących w czasie ich wytwarzania. W tym celu następują kontro-
la w czasie rzeczywistym na etapach: przyjmowania surowców od dostawców,
operacji produkcyjnych, aż do momentu pakowania i etykietowania gotowych
produktów. Kontrola ta obejmuje zarówno pracowników, jak i wykorzystywane
w procesie produkcji maszyny i narzędzia, co pozwala na śledzenie pełnej ge-
nealogii produktu. Prowadzenie kontroli automatycznie na każdym etapie pro-
dukcji i jej powtórzenie po zakończeniu pozwalają na spełnianie standardów
CAPA, czyli podejmowania działań naprawczych (corrective action) i zapobie-
gawczych (preventive action), gdy tylko pojawi się najmniejsza wątpliwość, czy
surowiec, komponent lub półfabrykat spełnia normy jakości.
Apriso, tel. 012 630 10 00, http://www.apriso.com.pl
nowe produkty
KOMPUTERY PRZEMYSŁOWE, OPROGRAMOWANIE, ROBOTY

Komputery kompaktowe 3 porty szeregowe (w tym jeden kon-


z trzema portami COM figurowalny jako RS-232/422/485
i dwoma LAN z automatyczną kontrolą przepły-
UNO-1170 i UNO-1170E to kom- wu) oraz 2 porty LAN (z funkcją
putery kompaktowe marki Advan- boot-from-LAN). Ponadto opisywa-
tech, które charakteryzują się nie- ne komputery mają porty VGA, au-
wielkimi wymiarami zewnętrznymi dio i 4xUSB. Wersja UNO-1170E ma
wynoszącymi 85(110)×155×140mm port rozszerzeń PC/104+.
(w nawiasie podano różniący się wy- Producent udostępnia sterowni-
miar dla wersji UNO-1170E). Zawie- ki dla systemów operacyjnych Win-
rają one komputer jednopłytkowy i przeznaczone są do dows i Linux, urządzenia dostępne są też z preinstalo-
montażu na szynie DIN oraz ściennego. Jedną z głów- wanymi systemami Windows CE 6.0 i XP Embedded
nych zalet tego rozwiązania jest brak wewnętrznego oka- oraz oprogramowaniem DiagAnywhere, które pozwala
blowania, przez co urządzenie jest mniej narażone na na zdalną kontrolę i monitoring do 16 urządzeń poprzez
awarie (np. przez przetarcie lub przypadkowe odłącze- sieć Ethernet. Systemy operacyjne oraz oprogramowa-
nie się kabli przy uderzeniu czy przesunięciu jednostki nie użytkowe może być przechowywane na dysku Com-
w środowisku narażonym na wibracje i udary). pactFlash, a w wersji UNO-1170E również na standar-
Komputery dostępne są w kilku wersjach, w tym z pro- dowym dysku 2,5’’. Zakres temperatur pracy urządzeń to
cesorem mobilnym Celeron M 1 GHz z 512MB pamięci –20‒60°C, a napięć zasilania 10‒36VDC.
RAM oraz z Pentium M 1,4 GHz z 1GB pamięci RAM. Opisywane komputery charakteryzują się niskimi
Dodatkowo wyposażone są one w 512KB podtrzymywa- kosztami zakupu i eksploatacji, a jednocześnie dużą wy-
nej bateryjnie pamięci SRAM. Zapobiega to utracie kry- dajnością, przez co sprawdzać się mogą w różnych apli-
tycznych danych w przypadku awarii systemu operacyj- kacjach przemysłowych. W szczególności mogą to być
nego lub zasilania. zastosowania, gdzie przestrzeń montażowa jest niewiel-
Wymiana danych pomiędzy komputerem a urządze- ka, występują zmiany temperatury otoczenia, brak ogrze-
niami współpracującymi może odbywać się poprzez wania, wstrząsy lub wibracje.
CSI, tel. 012 638 37 50, ipc@csi.net.pl

Małogabarytowe kontrolery znaczone do współpracy z miernikami turbinowymi)


przemysłowe rodziny SCADAPack oraz dedykowane wejście analogowe do pomiaru na-
W ofercie firmy Control Microsystems pojawiły się pięcia ogniw słonecznych. Pojemność wewnętrznej pa-
dwa nowe kontrolery przemysłowe rodziny SCADA- mięci SRAM i Flash ROM wynosi odpowiednio 4MB
Pack oznaczone symbolami i 16MB.
330 i 334. Są to zaawansowa- Model SCADAPack334 jest
ne kontrolery 32-bitowe, naj- dostarczany wraz z dodatko-
mniejsze jak dotąd wśród urzą- wą płytką I/O zawierającą 16
dzeń serii SCADAPack 300, wejść cyfrowych, 10 wyjść cy-
przeznaczone do zastosowań frowych, 8 wejść analogowych
w aplikacjach o ograniczonej i 2 wyjścia analogowe. Podob-
przestrzeni montażowej. Po- nie jak wszystkie pozostałe
dobnie jak pozostałe kontro- kontrolery rodziny SCADA-
lery serii 300 mogą być pro- Pack także oba nowe modele
gramowane z wykorzystaniem współpracują z modułami roz-
języka drabinkowego TelePA- szerzeń serii 5000. Obsługu-
CE, ISaGRAF (IEC61131-3) ją protokoły szeregowe Mod-
oraz C/C++. Charakteryzu- bus RTU, Modbus ASCII,
ją się mniejszym nawet o 50% DNP3 i DF1, protokoły ether-
poborem mocy od poprzed- netowe Modbus TCP, Modbus
nich wersji. Zawierają między RTU (UDP), Modbus ASCII
innymi port Ethernet 10/100, (UDP), DNP (TCP) i DNP
dwa porty USB 2.0 (host + de- (UDP) oraz protokoły siecio-
vice), trzy porty RS232, 3 wej- we IP, ARP, TCP, TFTP, UDP
ścia licznikowe (w tym 2 prze- i ICMP.
http://www.controlmicrosystems.com

112 wr zesi e ń 2 0 0 8
nowe produkty
KOMPUTERY PRZEMYSŁOWE, OPROGRAMOWANIE, ROBOTY

Komputer embedded z wyjściem VGA zaletą jest możliwość pracy w szerokim zakresie tem-
Najnowszym produktem z oferty komputerów wbu- peratur (w wersji T od –35°C do +75°C).
dowanych firmy Moxa jest model ThinkCoreV481. Jest Dużą wydajność komputera zapewnia procesor Intel
to komputer przezna- Celeron M 1GHz. Wyjście VGA pozwala na zastosowa-
czony do aplika- nie komputera ThinkCoreV481 w aplikacjach, w których
cji pracujących wykorzystywana jest wizualizacja danych np. SCADA.
w trudnych wa- Komputer został wyposażony również w wejście i wyj-
runkach. Od- ście audio. Bez problemu można również podłączyć mysz
powiednią od- i klawiaturę (złącze PS/2). Dodatkowo do dyspozycji
porność zapewnia użytkownika są dwa porty USB. Komputer ma 8 portów
solidna aluminiowa obudo- szeregowych RS-232/422/485. Każdy port jest indywi-
wa oraz brak jakichkolwiek elementów dualnie konfigurowalny. Redundancję połączenia z sie-
ruchomych – zastosowano dysk Flash oraz procesor cią zapewniają dwa porty Ethernet. Jeden z nich może
niewymagający chłodzenia wentylatorem. Dodatkową obsługiwać połączenia 1Gbit.
Elmark Automatyka, tel. 022 773 79 37, http://www.elmark.com.pl/index.php?id=661

Moduł mikroprocesorowy PC/104 Plus dwa porty USB 2.0 i dwa porty Ethernet 10/100Mbps.
z dwoma portami LAN 10/100 Standardowe wyposażenie obejmuje też 2MB pamię-
W ofercie firmy Tri-M Engineering pojawił się moduł ci Flash, gniazdo dla kart CF typu I i gniazdo dla kart
mikroprocesorowy formatu PC/104 Plus wyposażony microSD. Rozbudowa systemu jest możliwa poprzez
w dwa porty LAN 10/100Mbps. Mo- dokładanie kolejnych kart formatu
duł VSX104+ bazuje na 32-bitowym PC/104 Plus.
mikroprocesorze SoC DM&P Vor- Moduł VSX104+ może pracować
tex86SX 300MHz niewymagającym pod kontrolą m.in. Windows CE, Li-
montażu wentylatora. Pobiera około nux, DOS oraz wielu popularnych
2,5W mocy przy napięciu zasilania 32-bitowych systemów operacyj-
+5V. Pracuje w przemysłowym zakre- nych czasu rzeczywistego (RTOS).
sie temperatur od –40°C do +85°C. Spełnia wymogi dyrektywy RoHS.
Zawiera 128MB wlutowanej pamię- Cena wynosi 279USD przy zamó-
ci DDR2 RAM, cztery porty COM, wieniach 100 sztuk.
http://www.tri-m.com

Wydajny komputer jednopłytkowy 3,5’’ konstrukcji pojawia się dodatkowa możliwość odprowa-
Firma iEi Technology opracowała nowy model kom- dzania ciepła.
putera jednopłytkowego – Wafer-8522, który wyposa- Wafer-8522-1G512 wykorzystywane mogą być do re-
żony jest w bezwentylatorowy procesor Intel Celeron alizacji różnych systemów automatyki przemysłowej,
M 1.0GHz 512kB. Jego pracą zarządza chipset Intel konstrukcji specjalistycznych urządzeń przemysłowych,
852GM+ ICH4, zapewniając obsługę do 1 GB pamię- medycznych czy też jako platformy stosowane w kio-
ci DDR SDRAM SO-DIMM 200/266MHz. W chipse- skach multimedialnych i reklamowych oraz maszynach
cie zintegrowana została obsługa VGA oraz 18-bitowego rozrywkowych. Jego cena netto to około 800 zł.
LVDS w trybie dual channel. Urządzenie ma też zinte-
growaną kartę audio (Realtek ALC 655) oraz podwójny
interfejs GbE (Realtek RTL 8110S.C).
Zaletą komputera jest również duża liczba dodatkowych
interfejsów – zawiera on: 5xRS232, 1xRS232/422/485,
4xUSB 2.0, 1xIDE oraz 1xPS/2. Ponadto komputer wy-
posażony jest w złącze na kartę pamięci Compact Flash
typu II oraz ma jeden slot na kartę rozszerzeń w stan-
dardzie PC-104. Cechą wyróżniającą omawiany mo-
del od innych komputerów z serii Wafer jest konstruk-
cja radiatora, który obejmuje cały układ komputera, co
sprawia, że po przykręceniu komputera do metalowej
JM elektronik, tel. 032 339 69 00, http://www.jm.pl

w rz e sie ń 2 0 0 8 113
nowe produkty
KOMPUTERY PRZEMYSŁOWE, OPROGRAMOWANIE, ROBOTY

Karty mikroprocesorowe towanej pamięci DDR2 taktowanej zegarem


Compact PCI 400MHz, dwa porty Gigabit Ether-
z mikroprocesorami net, cztery porty COM, maksymalnie
dwurdzeniowymi 5 portów USB 2.0, gniazdo VGA oraz
Karty mikroprocesorowe serii cPCI-3920 pro- dwa gniazda PS/2 do podłączenia kla-
dukowane przez Adlink Technology są wyposa- wiatury i myszy. W przypadku wersji
żone w mikroprocesory dwurdzeniowe Intel Core o szerokości 8HP producent przewi-
Duo i Core 2 Duo. Mogą znaleźć zasto- dział miejsce do zamontowania dys-
sowanie w aplikacjach transportowych, ku NAND Flash 2,5” i standardowego dys-
przemysłowych i wojskowych. Są to karty ku twardego 2,5” korzystającego z interfejsu Serial ATA.
o wysokości 3U i szerokości 4HP (cPCI-3920A) Karty cPCI-3920 mogą pracować pod kontrolą systemów
lub 8HP (cPCI-3920B). Zawierają maksymalnie 2GB wlu- operacyjnych Windows, Linux i VxWorks.
http://www.adlinktech.com

Komputer kieszonkowy do akwizycji dycynie. Istotną zaletą na tle innych podobnych rozwią-
danych w warunkach przemysłowych zań jest długi czas pracy na baterii przekraczający 10
Komputer kieszonkowy Dolphin 9900 firmy Honey- godzin. Wymiary zewnętrzne urządzenia wynoszą 86 ×
well charakteryzuje się ergonomiczną konstrukcją i od- 240 × 53mm.
pornością na trudne warunki pracy. Wytrzymuje upa- Dolphin 9900 bazuje na mikroprocesorze Intel PXA270
dek na beton z wysokości 150cm, temperatury otoczenia (624MHz). Zawiera 256MB pamięci RAM i 1GB pamięci
od –10°C do +50°C, wyładowania elektrostatyczne do Flash. Pracuje pod kontrolą systemu operacyjnego Win-
15kV oraz jest odporny na dows Mobile 6.0. Zintegrowany interfejs Wi-Fi (IEEE
wilgoć i kurz zgodnie z wy- 802.11b/g) zapewnia dostęp do sieci w czasie rzeczy-
mogami normy IP64. Kompu- wistym i udostępnia szereg zaawansowanych mechani-
ter został opracowany z myślą zmów ochrony danych. Ponadto komputer oferuje moż-
o akwizycji danych w przemy- liwość łączności bezprzewodowej w standardach GSM/
słowych warunkach pracy. Jest GPRS i Bluetooth. Zawiera wbudowany skaner obrazu
wyposażony m.in. w odbior- obsługujący w sumie kilkadziesiąt rodzajów kodów kre-
nik GPS, zaawansowany czyt- skowych 1D i 2D, a także systemy rozpoznawania pisma
nik kodów kreskowych i bez- (OCR) oraz kody pocztowe. Pozostałe zalety to wbudo-
przewodowy interfejs służący wane interfejsy USB, RS-232, IrDA, audio i SDIO, czyt-
do transmisji głosu i danych. nik kart SD o pojemności do 4GB oraz keypad i kolo-
Może być stosowany w trans- rowy ekran LCD 3,5” o rozdzielczości VGA z panelem
porcie, handlu, logistyce i me- dotykowym.
http://www.honeywell.com/aidc

Moduł mikroprocesorowy nych ścieżek AMC.1 PCI Express może


AdvancedMC z mikroprocesorem Core być skonfigurowanych jako 4 por-
2 Duo ty PCI Express ×4 lub 8 portów
W ofercie firmy Adlink pojawił się moduł mikropro- PCI Express ×1. AMC-
cesorowy AMC-1000 przeznaczony do platform Advan- -1000 obsługuje też
cedTCA i MicroTCA stosowanych w telekomunikacji, dwa porty Gi-
medycynie, automatyce przemysłowej i przemyśle lotni- gabit Ethernet
czym. Moduł ten bazuje na mikroprocesorach dwurdze- SerDes kompa-
niowych Core 2 Duo 1,5GHz o małym poborze mocy tybilne ze specy-
i chipsecie „serwerowym” 3100 zapewniających optymal- fikacją AMC.2 E2 oraz
ny balans pomiędzy poborem mocy, pasmem I/O i mocą dwa porty SATA 1.0 kom-
obliczeniową. Częstotliwość taktowania szyny FSB wy- patybilne ze specyfikacją AMC.3 S2. Możliwa jest pra-
nosi 667MHz. Karta AMC-1000 jest wyposażona w dwa ca pod kontrolą systemów operacyjnych Windows (XP
łącza Gigabit Ethernet, sterownik graficzny UXGA (ATI Pro, XP Embedded, Server 2003) i Linux RedHat Enter-
ES1000), 4MB pamięci Cache L2 i maksymalnie 4GB prise. Dopuszczalny zakres temperatur pracy wynosi od
pamięci DDR2-400 z kontrolą ECC. Osiem obsługiwa- –20°C do +70°C.
http://www.adlinktech.com

114 wr zesi e ń 2 0 0 8
nowe produkty
KOMPUTERY PRZEMYSŁOWE...

Chwytaki 8/16mm o sile docisku 1000N


do robotów przemysłowych
Firma Schunk rozszerzyła ofertę chwytaków serii EGN do robotów
przemysłowych o dwie nowe wersje charakteryzujące się rozmiarami 80
i 160. Są to chwytaki równoległe o skoku wynoszącym
odpowiednio 8 i 16mm na pojedynczy palec, charak-
teryzujące się dużym udźwigiem. Dotychczas w ra-
mach serii EGN produkowane były wyłącznie chwy-
taki rozmiaru 100.
Chwytaki EGN charakteryzują się możliwością ela-
stycznej konfiguracji takich parametrów, jak siła do-
cisku, szybkość, przyspieszenie i pozycja zerowa.
Duża siła docisku do 1000N umożliwia pre-
cyzyjne pozycjonowanie także ciężkich kom-
ponentów. Możliwość zaprogramowania
położenia zerowego pozwala w pewnym za-
kresie skrócić długość cyklu pracy. Chwytaki
EGN, podobnie jak inne komponenty serwo-
elektryczne firmy Schunk, mogą być sterowa-
ne i programowane z zewnętrznego kontrolera
MCS. Jest to bardzo prosty w obsłudze kontroler
umożliwiający zarówno tworzenie własnych po-
leceń, jak i wykorzystywanie gotowych bibliotek.
Zawiera interfejs Bluetooth umożliwiający łatwą
modyfikację programów sterowania serwome-
chanizmów z centralnej lokalizacji.
http://www.schunk.com

Zasilacze komputerowe ATX o sprawności 80%


i mocy wyjściowej do 1000W
Firma CyberResearch oferuje nową serię zasilaczy komputerowych for-
matu ATX charakteryzujących się większą sprawnością i mocą wyjścio-
wą od wcześniejszych wersji. Pozwalają one obniżyć koszty użytkowania
dzięki mniejszym stratom energii, mniej-
szym układom chodze-
nia i dłuższemu

okresowi bezawaryjnej pracy. Zaletą jest też możliwość korzystania z róż-


nych źródeł zasilających (12‒24VDC, 100‒240VAC 47‒63Hz). Oferowane
obecnie wersje pokrywają zakres mocy wyjściowych od 350W do 1000W
i charakteryzują się sprawnością 80%, podczas gdy typowa sprawność ener-
getyczna starszych zasilaczy ATX wynosi 60%.
Widoczny na zdjęciu zasilacz PWR 750GB o mocy wyjściowej 750W po-
biera ze źródła wejściowego moc 938W. Straty wynoszą 188W, podczas gdy
w podobnym zasilaczu ATX wcześniejszej serii straty wynosiły około 500W.
Ceny nowych zasilaczy ATX wynoszą od 100 do 500USD.
http://www.cyberresearch.com
nowe produkty
PANELE OPERATORSKIE I KOMPUTERY PANELOWE

Nowa rodzina paneli z serii PanelView – C600 – ekran dotykowy, sześciocalowy, monochro-
Component matyczny lub kolorowy ekran z pasywną matrycą
Firma Rockwell Automation wprowadziła na rynek STN; połączenie szeregowe lub ethernetowe; zinte-
rodzinę paneli operatorskich PanelView Component growane zaciski montażowe;
firmy Allen-Bradley, które charakteryzować się mają – C1000 – ekran dotykowy, dziesięciocalowy, kolorowy
wysokiej jakości interfejsem przy zachowaniu przystęp- ekran z aktywną matrycą TFT; połączenie szeregowe
nej ceny urządzeń. Panel ma cechy pozwalające na jego lub ethernetowe;
łatwą integrację ze sterownikiem MicroLogix firmy Al- Wśród dodatkowych funkcji dostępne są alarmy oraz
len-Bradley, może być programowany przez przeglądar- możliwość tworzenia historii zdarzeń. Panele wyposa-
kę internetową i ma wbudowane zaciski montażowe. żone są w funkcję pomocy językowej.
W ramach linii produktów PanelView Component
dostępne są cztery modele o następujących ce-
chach:
– C200 – obsługa za pomocą klawiszy funkcyj-
nych lub kombinacji klawiszy funkcyj-
nych i numerycznych; dwucalo-
wy, monochromatyczny
wyświetlacz; połączenie
szeregowe; zintegrowa-
ne zaciski montażowe;
– C300 – obsługa za po-
mocą ekranu dotyko-
wego lub kombinacji
klawiszy funkcyjnych
i numerycznych; trzy-
calowy, monochroma-
tyczny wyświetlacz;
połączenie szeregowe;
zintegrowane zaciski
montażowe;
Rockwell Automation, tel. 032 720 80 00, http://www.rockwellautomation.pl

Wodoszczelny panel operatorski


do przemysłu spożywczego
i farmaceutycznego
Nowy panel operatorski Exter T150-st firmy Beijer Elec-
tronics zaprojektowano z myślą o zastosowaniach w prze-
myśle spożywczym i farmaceutycznym. Został wykonany
ze stali nierdzewnej zabezpieczającej przed oddziaływa-
niem agresywnych środków czyszczących, w tym także
bazujących na kwasach. Panel frontowy nie zawiera ja-
kichkolwiek naklejek czy folii mogących sprzyjać rozwo-
jowi bakterii, a ponadto jest wodoszczelny (IP66), dzięki
czemu może być czyszczony strumieniem wody pod du-
żym ciśnieniem. Średnica panelu Exter T150-st wyno-
si 15”, a rozdzielczość 1024 × 768 pikseli. Obraz jest czy-
telny w różnych warunkach oświetleniowych. Do panelu
producent dostarcza ponad 100 sterowników dla różnych
urządzeń automatyki przemysłowej. Duża liczba dostęp-
nych funkcji i obiektów pozwala na skonfigurowanie pa-
nelu w przeciągu 10 minut. W ramach rodziny Exter firma
Beijer Electronics oferuje szereg keypadów i paneli doty-
kowych o przekątnej ekranu od 3,4 do 15’’.
http://www.beijerelectronics.com

116 wr zesi e ń 2 0 0 8
Seria komputerów panelowych
Firma Nexcom zadebiutowała na rynku 3 modela-
mi komputerów panelowych z procesorem Intel Atom.
Urządzenia wyróżniają się szeroką gamą wbudowa-
nych interfejsów, takich jak czytnik kodów kresko-
wych, moduł RFID,
GPS, WiFi lub Blue-
tooth. Dostępne są tak-
że standardowe por-
ty RS-232/485, USB,
VGA, PCI czy PCIe.
Komputer może być
wyposażony w we-
wnętrzną baterię, któ-
ra zapewni pracę cią-
głą komputera od 4 do
8 godzin. Stopień ochrony panelu frontowego wynosi
IP54, a waga całego komputera to ok. 1,5kg.
Microdis Electronics, tel. 071 301 04 29,
http://www.microdis.net

Tanie graficzne panele dotykowe HMI


o przekątnej 3’’ i 6’’
Firma AutomationDirect oferuje tanie graficzne pa-
nele dotykowe C-more Micro-Graphic o przekątnej 3”
i 6”, których ceny są zbliżone do cen paneli tekstowych.
C-more Micro-Graphic to panele monochromatycz-
ne STN z podświetleniem standardowym lub o wyso-
kim kontraście wykonywane z pięcioma różnymi ko-

lorami tła. Produkowane są zarówno wersje z powłoką


dotykową, jak i same wyświetlacze. Rozdzielczość wy-
nosi 128 × 64 punkty w przypadku paneli 3-calowych
i 320 × 240 w przypadku 6-calowych, a pojemność we-
wnętrznej pamięci to odpowiednio 1792kB i 768kB. Pa-
nele 6-calowe mogą pracować w pozycji poziomej lub
pionowej. Stosowane są dwa warianty złączy sygnało-
wych: RJ12 i D-Sub 15. Ceny paneli 3” i 6” zaczynają
się od 139 i 299 dolarów.
http://www.automationdirect.com
nowe produkty
SIECI PRZEMYSŁOWE

Switche do sieci gigabitowych Seria modułów Ethernet do pracy


FL Switch SFN GT to kompaktowe przełączniki sie- w strefach zagrożonych wybuchem
ciowe firmy Phoenix Contact, które pozwalają na two- Firma MTL Instruments posiada w ofercie serię mo-
rzenie gigabitowych sieci Ethernet. Urządzenia mają do dułów Ethernet przeznaczonych do zastosowań w stre-
ośmiu portów RJ45, fach zagrożonych wybuchem (Zone 1, Zone 0). Urządze-
obsługują automa- nia są zgodne ze standardem
tyczną negację z szyb- PoEx (Power over
kością transmisji 10, Ethernet) gwarantu-
100 i 1000Mb/s w try- jącym bezpieczeń-
bie mieszanym. Po- stwo w trakcie łącze-
zwala to na podłącza- nia i rozłączania
nie segmentów sieci kabli transmitu-
lub urządzeń końco- jących równocześ-
wych z identyczny- nie dane i zasilanie.
mi lub różniącymi się Standard ten pozwala
szybkościami trans- na zredukowanie kosz-
misji danych. Nieza- tu okablowania przemysłowych sieci LAN w strefach za-
jęte porty przełączni- grożonych wybuchem o około 40%. W skład rodziny
ka można zablokować 9400 IS wchodzi m.in. wielofunkcyjny bezprzewodowy
mechanicznie w celu zabezpieczenia ich przed nieauto- punkt dostępowy zgodny ze standardami 802.11a/b/g/h,
ryzowanym dostępem. Zajęte porty można z kolei rów- 5-portowy zarządzalny switch Ethernet z portami RJ45,
nież zablokować, aby zabezpieczyć się przed usunięciem konwerter miedź-światłowód i szeregowa bramka dostę-
połączeń sieci. powa. Wszystkie te urządzenia uzyskały certyfikaty po-
zwalające na zastosowania w strefach 1 i 0. Dostępny jest
Phoenix Contact, tel. 071 398 04 10,
http://www.phoenixcontact.pl
również izolator Ethernet z dedykowanym zasilaczem
przeznaczony do zastosowań w strefie 2.
http://www.mtl-inst.com
Przemysłowe rozwiązania sieciowe
iEi Technology wprowadziła do oferty gamę produk-
tów sieciowych z serii O-Ring, w skład której wchodzą: Nowe sprzęgacze szyn z interfejsem
– zarządzane switche ethernetowe z serii IUS z techno- EtherNet/IP
logią μ-Ring umożliwiają tworzenie sieci redun- Firma Phoenix Contect oferuje dwa nowe sprzęga-
dantnych, zarządzane i niezarządzane switche cze szyn do aplikacji EtherNet/IP. Model Inline zawiera
z serii IES z technologią O-Ring oraz zarządza- dwa gniazda RJ45. Umożliwia podłączenie maksymalnie
ne switche z serii IPS wyposażone w technolo- 61 modułów funkcjonalnych IP20 (cyfrowych, analogo-
gię Power over Ethernet (PoE), wych i Bluetooth). Model Fieldline przeznaczony do apli-
zgodne z IEEE802.3af,
– zarządzany switch etherneto-
wy ICP-4040 w formacie kar-
ty krawędziowej PCI,
– serwery portów szeregowych
z serii IDS-5000,
– konwertery Ethernet-światło-
wód z serii IMC,
– bezprzewodowe punkty do-
stępowe i routery serii IAP
i IAR.
Wszystkie z produktów mają re-
dundantne wejścia zasilania i obu-
dowę o stopniu ochrony IP30. Tempe- kacji rozproszonych umożliwia podłączenie maksymalnie
ratura pracy wynosi od –40°C do 70°C. Produkty z serii 16 modułów IP65/67. Zawiera dwa gniazda sieciowe M12.
O-Ring wykorzystywane mogą być m.in. w aplikacjach Szybkość transmisji danych może wynosić 10 lub 100Mbps.
automatyki przemysłowej, transporcie, telekomunikacji, Oba moduły są zgodne ze specyfikacjami ODVA.
a także inteligentnych budynkach i systemach POS.
Phoenix Contact, tel. 071 398 04 10,
JM elektronik, tel. 032 339 69 00, http://www.jm.pl http://www.phoenixcontact.pl

118 wr zesi e ń 2 0 0 8
nowe produkty
SIECI PRZEMYSŁOWE

Moduły rozszerzające BAS do systemów


automatyki budynków
Firma Contemporary Controls oferuje nowe moduły rozszerzające
BAS Remote Expansion Modules (BASR-8X) przeznaczone do łącze-
nia kaskadowego z modułami BAS Remote Master (BASR-8M) w syste-
mach automatyki budynków.
W maksymalnej konfi-
guracji po zainstalowa-
niu modułu głównego
i trzech modułów roz-
szerzających uzysku-
je się 32 uniwersalne
punkty I/O i 8 kontak-
tów przekaźnikowych.
W odróżnieniu od kon-
wencjonalnych modu-
łów rozszerzeń rezydują-
cy w module Master serwer
www umożliwia konfigurowanie wszystkich portów bez konieczności od-
powiedniego ustawiania przełączników DIP. Konfigurowalne linie I/O ob-
sługują protokoły transmisji BACnet/IP i Modbus/TCP oraz mogą pra-
cować w trybie wejść lub wyjść analogowych. Ceny modułów BASR-8X
wynoszą 295USD.
http://www.ccontrols.com

Przełączniki do tworzenia
redundantnych sieci Ethernet
Harting oferuje rodzinę urządzeń sieciowych
sCon, w tym przełączników niezarządzanych,
które umożliwiają tworzenie redundantnych sie-
ci w topologii pierścieniowej. Urządzenia po-
zwalają również na tworzenie sieci z redundan-
cją równoległą. Wykorzystanie switchy upraszcza
konfigurację i obsługę sieci w stosunku do wy-
korzystania innych niezarządzanych przełącz-
ników ethernetowych, jak też jest ekonomiczną
alternatywą w stosunku do tworzenia redun-
dancji na bazie przełączników zarządzanych.
Harting Polska, tel. 071 352 81 74, http://www.harting.pl

Serwer portów szeregowych


EKI-1522 to serwer dwóch portów szerego-
wych RS-232/422/485, pozwalający na łączenie
urządzeń transmisji szeregowej za pośrednic-
twem sieci Ethernet.
Moduł wyposażony został w dwa nieza-
leżne gniazda Ethernet, które gwarantują re-
dundancję i poszerzają funkcjonalność pracy.
EKI-1522 obsługuje protokoły TCP/IP i UDP.
Załączony zestaw narzędzi programowych za-
pewnia łatwą i szybką konfigurację w istnie-
jącej sieci.
Elmark Automatyka, tel. 22 773 79 37, http://www.elmark.com.pl
nowe produkty
STEROWNIKI

Sterowniki 3-fazowych silników


zmiennoprądowych o mocy od 0,125 do 1KM
W ofercie firmy Bodine Electric pojawiły się dwa nowe sterowniki 3-fazo-
wych silników AC chodzące w skład rodziny Pacesetter: modele 2994 i 2998.
Są przeznaczone do sterowania silnikami o mocy znamionowej od 0,125 do
1,0KM (746W). Mogą być zasilane z sieci jednofazowej 115/230VAC.
Model 2994 jest zamykany w obudo-
wie o stopniu ochrony NEMA-4X/IP-65
i może pracować w silnie zanieczyszczo-
nych środowiskach przemysłowych oraz
w urządzeniach pracujących na zewnątrz
budynków. Zawiera wielofunkcyjny key-
pad do reprogramowania funkcji i zmia-
ny parametrów pracy oraz 4-cyfrowy wy-
świetlacz LED informujący o bieżącej
częstotliwości pracy, napięciu, natężeniu prądu
przepływającego przez silnik i prędkości obrotowej. Sześć wbudowanych diod
LED sygnalizuje aktualny tryb pracy i status urządzenia. Na panelu frontowym
znajduje się ponadto przełącznik On/Off i potencjometr do regulacji prędko-
ści obrotowej. Model 2994 zawiera zabezpieczenie przed zbyt niskim lub zbyt
wysokim napięciem wejściowym, przeciążeniem, zwarciem wyjścia i przetę-
żeniami występującymi w fazie uruchamiania silnika.
Model 2998 o stopniu ochrony NEMA-1/IP-40 jest przeznaczony do pra-
cy w aplikacjach przemysłowych o małym poziomie zanieczyszczeń. Jest też
przeznaczony do mniej wymagających aplikacji. Zawiera prosty interfejs nie-
wymagający programowania. Moc znamionowa silnika, napięcie sieci i często-
tliwość sygnału wyjściowego są ustalane za pomocą mikroprzełączników. Na
panelu czołowym znajduje się przełącznik On/Off, przełącznik kierunku ru-
chu Forward-Stop-Reverse oraz potencjometr do regulacji prędkości obroto-
wej. Oba modele sterowników uzyskały certyfikaty UL i CE.
http://www.bodine-electric.com

Sterowniki silników krokowych z serii Plus


Włoska firma RTA, dostawca m.in. sterowników dedykowanych dla bipolar-
nych silników krokowych, wprowadziła na rynek nową serię produktów. Ste-
rowniki z serii Plus przeznaczone są do współpracy z silnikami o prądzie z za-
kresu od 2A do 8A i pozwalają na pracę z minikrokiem (do 3200 kroków/obr.).
Moduły wyposażone zostały w elektroniczne układy tłu-
mienia rezonansu, co wpłynęło na obniżenie poziomu ha-
łasu i wibracji generowanych przez układy mechaniczne.
Optoizolowane wejścia pozostają kompatybilne z różni-
cowymi sygnałami sterującymi. Funkcjonalność i nieza-
wodność została podwyższona dzięki zastosowaniu ukła-
dów redukcji prądu podczas zatrzymania sinika, układów
chroniących sterownik przed zwarciem sygnałów mocy,
układów zabezpieczających przed zbyt niskim i zbyt wy-
sokim napięciem oraz zbyt wysoką temperaturą pracy.
Wysoką sprawność osiągnięto dzięki zastosowaniu odpo-
wiednio dobranych tranzystorów MOSFET. Stany alarmowe są sygnalizowane
diodą LED. Moduł posiada wbudowany oscylator, który umożliwia sterowanie
szybkością obrotową silnika w zakresie 14–450 obr./min. Sterowniki oferowane
są w metalowej obudowie o wymiarach 152×129×46mm i zasilane napięciem
przemiennym 25–62VAC lub 50 do 100VAC. Ich cena detaliczna wynosi 600 zł.
Semicon, tel. 022 615 73 71, msochacki@semicon.com.pl
nowe produkty
URZĄDZENIA I SYSTEMY POMIAROWE

Termoparowy rejestrator temperatury Kamery przemysłowe 5Mpikseli


–200...+1300°C z interfejsem USB o szybkości rejestracji obrazu 15fps
Termoparowy rejestrator temperatury EL-USB-TC Firma Jai rozszerzyła ofertę kamer przemysłowych C3
opracowany przez firmę Lascar Electronics umożliwia Basic z interfejsem Camera Link (CL) o dwa nowe mo-
pomiar temperatur w najszerszym zakresie od –200°C do dele charakteryzujące się rozdzielczością 5M pikseli przy
+1300°C i transmisję wyników do komputera przez port szybkości rejestracji obrazu 15fps. BM-500CL to kame-
USB. Akceptuje termopary typu K, J i T. Zawiera we- ra monochromatyczna, a BB-500CL – kolorowa pracu-
wnętrzną pamięć o pojemności wystarczającej na prze- jąca w trybie Bayer mosaic. Obie wykorzystują ten sam
chowywanie 32 tys. wyników pomiarów. Dostarczane czujnik obrazu 2‒3” CCD ICX625 firmy Sony o rozdziel-
oprogramowanie EL-WIN-USB służy do wstępnej kon- czości 2448 × 2050 pikseli. Charakteryzują się długością
figuracji rejestratora, ustalenia parametrów pracy (rodzaj
termopary, częstotliwość próbkowania, jednostka, dolny
i górny poziom alarmowy, opóźnienie startu) i ściągania
danych z wewnętrznej pamięci. Wyniki pomiarów są za-
pisywane w formacie *.TXT. Mogą być następnie prezen-
towane w postaci graficznej i konwertowane do formatu
MS Excel w celu dalszej analizy.

czasu ekspozycji od 64μs do 2s. Mogą znaleźć szereg za-


stosowań m.in. w systemach inspekcji części samocho-
dowych, inspekcji szkła, monitorowania ruchu drogowe-
go, sortowania przedmiotów na taśmach transportowych
czy rozpoznawania twarzy. Udostępniają kilka funkcji
przetwarzania obrazu odciążających komputer PC (m.in.
automatycznego doboru balansu bieli, kompensacji skaz
oraz optymalizacji parametrów w trudnych warunkach
Rejestrator EL-USB-TC jest oferowany wraz z baterią oświetleniowych). Interfejs CL może pracować w trybie
litową, termoparą typu K i oprogramowaniem. Cena ze- 8-, 10- i 12-bitowym. W najbliższym czasie pojawią się
stawu wynosi 82USD. wersje wyposażone w interfejs cyfrowy GigE Vision.
http://www.lascarelectronics.com http://www.jai.com

Uniwersalny moduł kondycjonowania ponad 100 zakresów sygnałów analogowych. Dostęp-


sygnałów z trójstronną izolacją nych jest 13 zakresów napięć wejściowych od 0‒20mV
DR900 to uniwersalny moduł kondycjonowania sy- do 0‒100V, 8 zakresów prądów wejściowych od 0‒1mA
gnałów z trójstronną izolacją – pomiędzy wejściami, wyj- do 0‒100m (+ zakres 4‒20mA) oraz 5 zakresów wyjścio-
ściami i obwodem zasilającym. Umożliwia konwersję wych: 0‒5V, 0‒10V, 0‒1mA, 4‒20mA i 0‒20mA. Mo-
duł jest oferowany w dwóch wykonaniach; dla DR900
konwersja odbywa się liniowo, natomiast w przypadku
DR900-SQRT amplituda sygnału wyjściowego jest pro-
porcjonalna do pierwiastka kwadratowego amplitudy
sygnału wejściowego. DR900-SQRT może dzięki temu
współpracować m.in. z przepływomierzami korzysta-
jącymi z różnicowych czujników ciśnienia. Zakresy sy-
gnałów wejściowych i wyjściowych są konfigurowane
za pomocą przełączników DIP. Dokładność w odniesie-
niu do pełnej skali wynosi już od 0,05%. Oba modele zo-
stały skalibrowane fabrycznie dla wszystkich zakresów
wejściowych i wyjściowych. Dopuszczalny zakres tem-
peratur pracy rozciąga się od –20°C do +65°C. DR900
i DR900-SQRT są przeznaczone do montażu na szynie
DIN. Ceny hurtowe zaczynają się od 189USD.
http://www.omega.com

w rz e sie ń 2 0 0 8 121
nowe produkty
URZĄDZENIA I SYSTEMY POMIAROWE

Miernik natężenia pola Przenośny kalibrator wielofunkcyjny


magnetycznego o zakresie DPI 620
pomiarowym 200/2000mG i 20/200μT Firma GE Sensing & Inspection Technologies zapre-
Najnowszy ręczny miernik natężenia pola magne- zentowała przenośny modularny system testowo-kalibra-
tycznego HHG191 firmy Omega umożliwia przełącza- cyjny oznaczony symbolem DPI 620. Najważniejszym
nie jednostek pomiędzy mG i μT. Udostępnia zakresy blokiem jest tu zaawansowany kalibrator prądu, napięcia,
pomiarowe 200/2000mG i 20/200μT. Zawiera przyciski częstotliwości i temperatury współpracujący z czujni-
HOLD i MAX do zatrzymywania pomiaru i wykrywa- kami RTD i termopa-
nia wartości maksymalnej oraz wskaźnik rami. Pomiar ciśnienia
poziomu naładowania baterii. Podsta- odbywa się z wykorzy-
wowa dokładność przyrządu wyno- staniem wymiennych
si ±2,5% + 6 cyfra przy częstotliwości modułów pomiaro-
50/60Hz. Model HHG191 może być wy- wych, a po podłączeniu
korzystywany do pomiaru natężenia pól modułu generacyjnego
elektromagnetycznych o niskich często- uzyskuje się kompletną
tliwościach od 30 do 300Hz genero- stację kalibracji ciśnie-
wanych przez linie zasilające, kuchen- nia o zakresie działa-
ki mikrofalowe, klimatyzatory, lodówki, nia od 95-procentowej
monitory komputerowe i urządzenia au- próżni do 100 barów
dio/wideo. Szybkość próbkowania wy- w trybie pneumatycz-
nosi 2,5Hz. Dopuszczalny zakres tem- nym oraz od 0 do 1000
peratur pracy rozciąga się od +5°C do barów w trybie hydraulicznym. Standardowo komuni-
+50°C. Wymiary zewnętrzne miernika to kacja odbywa się z wykorzystaniem interfejsu HART,
130×56×38mm. natomiast opcjonalnie możliwe jest dołączenie bloku
transmisji bezprzewodowej. DPI 620 zawiera czytelny
http://www.omega.com
kolorowy wyświetlacz z ekranem dotykowym, port USB
i slot dla kart pamięci micro SD. Charakteryzuje się ma-
4-kanałowy generator AWG na zakres łymi wymiarami i masą oraz odpornością na zmienne
od μHz do 32MHz warunki środowiskowe. Może być rozbudowywany po-
Firma Highland Technology wprowadziła do oferty przez dodawanie kolejnych modułów sprzętowych i pro-
nowy typ generatora AWG o oznaczeniu T344 zawiera- gramowych (m.in. próbnik napięciowy 300VAC).
jącego cztery kanały wyjściowe o zakresie częstotliwości
http://www.gesensing.com
pracy od μHz do 32MHz. Może on generować sygnały
sinusoidalne, trójkątne, pi-
łokształtne, szumowe, sy- Rejestrator ciśnienia z portem USB
gnały z modulacją PWM i rejestracją wartości min./maks.
oraz sygnały arbitralne Firma Dickson oferuje nowy typ rejestratora ciśnie-
o kształcie zdefiniowanym nia o symbolu PR125 data-at-a-glance umożliwiające-
przez użytkownika. Mak- go rejestrację wyników pomiarów na kar-
symalne napięcie wyj- tach pamięci Flash USB oraz rejestrację
ściowe wynosi 10,24VP-P. wartości maksymalnej i minimal-
W przypadku wersji T346 nej. Urządzenie jest produkowa-
istnieje dodatkowo możli- ne w trzech wersjach różniących
wość modulowania prze- się zakresem pomiarowym:
biegów wyjściowych (AM, 0‒100psi, 0‒300psi i 0‒500psi.
FM, PM). Wodoszczelna obudowa speł-
Generator T344 może nia wymogi normy IP68. Ciśnie-
być dostarczany w wer- nie może być mierzone w 11 róż-
sji obudowanej oraz w po- nych jednostkach (PSI, ATM, b, mb,
staci zmontowanej płytki InH20, FtH20, mmHG, InHg, pascal,
drukowanej. Zawiera in- kP, MCA). Częstotliwość próbkowania wy-
terfejs RS232 i opcjonalny nosi 1Hz. Na wyświetlaczu prezentowana jest aktualna
port Ethernet. Jest zasilany wartość ciśnienia, jednostka i stopień naładowania bate-
napięciem 12VDC. rii. Cena rejestratora wynosi 499USD.
http://www.highlandtechnology.com http://www.dicksondata.com

122 wr zesi e ń 2 0 0 8
nowe produkty
URZĄDZENIA I SYSTEMY POMIAROWE

Nowa generacja mierników wilgotności


i temperatury HygroClip 2
Firma Rotronic wprowadziła do oferty drugą generację mierników tem-
peratury i wilgotności rodziny HygroClip. Mierniki HygroClip 2 bazują na
nowych sensorach AirChip 3000 o parametrach nieznanych do-
tąd w tej klasie przyrządów. Czujniki te umożliwiają m.in. kom-
pensowanie wilgotności i temperatury dla 30 tys. punktów re-
ferencyjnych, zawierają pamięć wystarczającą do zapisu 2000
wyników pomiarów oraz umożliwiają wyznaczenie punktu za-
marzania i punktu rosy. Są lepiej zabezpieczone przed oddzia-
ływaniem czynników środowiskowych. Udostępniają funkcję
autodiagnostyki i automatycznej korekcji błędów. W przypad-
ku znaczącego zmniejszenia się dokładności np. wskutek za-
nieczyszczenia chemicznego czujnik jest w stanie sam wykryć
problem, skorygować wynik i wygenerować alarm. Oprócz nie-
ulotnej pamięci EEPROM czujniki AirChip 3000 zawierają spe-
cjalizowany ASIC i mikrokontroler – wszystko to zrealizowane
w pojedynczym chipie.
Nowe mierniki serii HygroClip 2 zapewniają dokładność
pomiaru wilgotności i temperatury wynoszącą odpowiednio
<0,8% RH i 0,1°C. W zależności od zastosowanego próbnika za-
kres pomiarowy może rozciągać się od 0 do 100% RH i od –100
do +200°C, a rozdzielczość to odpowiednio 0,02% RH i 0,01°C.
Czas pomiaru wilgotności waha się w zależności od zastosowa-
nego próbnika od 3 do 12s.
http://www.rotronic-humidity.com

Ręczny miernik punktu rosy do analizy warunków


środowiskowych przy lakierowaniu stali
Uzyskanie dobrych właściwościach długoterminowych powłok lakierni-
czych nakładanych na elementy stalowe wymaga precyzyjnej kontroli pa-
rametrów środowiskowych w trakcie przygotowania
wstępnego i samego procesu pokrywania. Do tego
celu został opracowany ręczny czujnik punktu rosy
oznaczony symbolem PosiTector DPM. Umożli-
wia on rejestrację podstawowych parametrów,
takich jak względna wilgotność powietrza, tem-
peratura powietrza, temperatura powierzchni,
temperatura punktu rosy oraz różnica pomiędzy
temperaturą powierzchni i temperaturą punktu
rosy. Urządzenie nadaje się idealnie do wstęp-
nego przygotowania powierzchni zgodnie z nor-
mami ISO 8502-4 i ASTM D3276-05. W obec-
nej wersji zawiera ekran LCD z podświetleniem,
wskaźniki SmartTrend do identyfikacji rosnących,
malejących i stabilnych odczytów oraz większą pa-
mięć wewnętrzną umożliwiającą zapis do 2500 ze-
stawów parametrów. Graficzny tryb pracy pozwa-
la na szybką analizę zmian wszystkich 5 parametrów.
PosiTector DPM może opcjonalnie współpracować z różnymi rodzajami
czujników temperatury. Jest odporny na działanie rozpuszczalników, kwa-
sów, smarów oraz wody i kurzu (IP5x). Może być dostarczany wraz z gumo-
wą osłoną zabezpieczającą przed uderzeniami.
http://www.defelsko.com
nowe produkty
URZĄDZENIA I SYSTEMY POMIAROWE

Wielofunkcyjne karty akwizycji danych Kontrolery przemysłowe


z interfejsem do sterowania napędami z możliwością rejestracji danych
Adlink Technology wprowadziła na rynek dwie kar- na napędach Flash Drive
ty do akwizycji danych – PCI-9222 oraz PCI-9223. Są Firma Control Microsystems wprowadziła możliwość
to 16/32-kanałowe, 16-bitowe karty DAQ z 8 rodzajami rejestracji danych z kontrolerów przemysłowych rodziny
wejść, mające również cechy kart do akwizycji danych, SCADAPack na pamięciach Flash Drive podłączanych
cyfrowych portów I/O oraz interfejsów sterowania na- do portu USB. Ułatwia to i przyspiesza proces przeno-
pędami. Pozwalają one na odczytywanie portów z szyb- szenia danych do komputerów PC w celu dalszej obróbki.
kością 250/500 kS/s oraz aktualizację wyjść z szybkością Koniecznej jest uprzednie zainstalowanie w komputerze
1MS/s. Obie karty nadają się do systemów testowania, PC specjalnego programu SCADALog Data Converter.
systemów laboratoryjnych oraz do zastosowań w auto- Dane na pamięci Flash USB mogą być zarówno rejestro-
matyce przemysłowej. wane na bieżąco w trakcie pracy systemu, jak i kopio-
wane z wewnętrznej pamięci kontrolera. Ta druga opcja
jest polecana w celu ograniczenia poboru mocy. Obec-

Seria omawianych produktów zawiera szeroką gamę


interfejsów I/O, włączając w to TTL, cyfrowe I/O, 32-ka-
nałowe szybkie DIO, 4 kanały 32-bitowych liczników
ogólnego zastosowania, generator impulsów oraz 4 kana-
ły wyjść PWM. Obie karty mają wejście enkodera z pro-
gramowanym wyzwalaniem przydatne w zastosowaniach nie możliwość rejestracji danych na pamięciach Flash
wymagających wejść i wyjść analogowych. Karty dostar- USB jest dostępna w modelach SCADAPack 330/334
czane są ze sterownikami WDM dla języków programo- oraz SCADAPack 350/357 po uaktualnieniu oprogra-
wania takich jak C/C++, VB, Delphi, C++ Builder oraz mowania firmware do wersji 1.41. Będzie też dostępna
.NET i sterownikami dla Matlab i Labview. we wszystkich kontrolerach SCADAPack wyproduko-
wanych po 10 lipca 2008.
Guru Control Systems, tel. 022 831 10 42,
http://sklep.kamlab.pl/pci9222/produkt/1821.html http://www.controlmicrosystems.com

4-kanałowy 12-bitowy przetwornik pracującej ze złączem PC Express x4. ICS-1650 to prze-


A/C 250MHz formatu karty PCI Express twornik o 12-bitowej rozdzielczości i maksymalnej
Firma GE Fanuc zaprezentowała szybki 4-kanałowy częstotliwości próbkowania wynoszącej 250MHz rów-
przetwornik A/C produkowany w formie karty współ- nocześnie we wszystkich kanałach. Może znaleźć zasto-
sowanie w telekomunikacji, elektronice medycznej, sys-
temach pomiarowo-testujących i systemach radarowych.
Bazuje na programowalnych układach FPGA rodziny
Virtex-5, a opcjonalnie może być wyposażony w układ
mieszacza cyfrowego Graychip GC5016. Zawiera 16MB
pamięci QDR II SRAM. W systemach wielokanałowych
istnieje możliwość wzajemnej synchronizacji do czterech
kart ICS-1650. Producent dostarcza wraz z kartą śro-
dowiska programowe SDK dla systemów operacyjnych
Windows i Linux.
http://www.gefanuc.com

124 wr zesi e ń 2 0 0 8
nowe produkty
URZĄDZENIA I SYSTEMY POMIAROWE

Ręczny kalibrator prądowo-napięciowy Uniwersalne źródło napięciowe 0–300VAC/


Firma Dwyer Instruments wprowadziła do sprzeda- 40–450Hz o mocy wyjściowej 2kV
ży prosty ręczny kalibrator prądowo-napięciowy prze- Firma Associated Power Technologies opracowała ko-
znaczony do prac serwisowych prowadzonych w tere- lejny typ uniwersalnego źródła napięciowego AC o sym-
nie (nadajniki, czujniki, silniki, siłowniki itp). Model bolu 5020 charakteryzującego się dwukrotnie większą
CSG generuje napięcia z zakresu od 0 do 10VDC w kro- mocą wyjściową od poprzedniego modelu 5010 przy
kach co 1V oraz prądy z zakresu od 4 do 20mA w kro- tych samych wymiarach obudowy. Nowy model 5020
kach co 1mA. Funkcja ramp zawiera wyjście 0‒300VAC/40‒450Hz. Cztery diody LED
interwal timing pozwa- monitorują właściwe wartości czterech parametrów: na-
la na definiowanie warto- pięcia wyjściowego, prądu wyjściowego, częstotliwości
ści minimalnych i mak-
symalnych, a funkcja
timera pozwala na regu-
lację opóźnień w zakresie
od 1 do 20 minut. Parame-
try pracy są prezentowane
na podświetlanym ekranie
LCD. Dopuszczalny zakres
temperatur otoczenia wynosi
od 0°C do +50°C. Kalibrator i współczynnika mocy. Do programowania tych para-
CSG może być zasilany z ba- metrów służą dedykowane przyciski funkcyjne. W we-
terii 9V lub zasilacza siecio- wnętrznej pamięci urządzenia można przechowywać
wego. Jest dostarczany wraz zaprogramowane wcześniej zestawy parametrów pracy.
z zasilaczem, końcówkami po- Standardem jest ogranicznik prądowy o charakterystyce
miarowymi o długości 1,8m fold-back, zabezpieczenie przed przeciążeniem i zabez-
i futerałem ochronnym. Wy- pieczenie przed prądami udarowymi. Model 5020 pra-
miary zewnętrzne wynoszą cuje z napięciem zasilającym 208VAC/40‒500Hz (opcjo-
140 × 64 × 25mm. nalnie 230VAC).
http://www.dwyer-inst.com http://www.aspowertechnologies.com

Nowe moduły PXI z siecią


precyzyjnych rezystorów
Firma Pickering Interfaces wprowadziła do oferty
dwa nowe moduły formatu PXI zawierające sieć pro-
gramowalnych precyzyjnych rezystorów.
Karta 40-261 zawiera dwa identyczne kanały re-
zystorów o małym współczynniku termoelektrycz-
nym EMF, których wartości mogą być programowane
w zakresach 1,5Ω‒2,9kΩ lub 10Ω‒36kΩ z rozdziel-
czością odpowiednio <2mΩ i 15mΩ. Obok wersji
standardowych firma wykonuje także wersje na do-
wolne zakresy rezystancji ustalone przez klienta. Mo-
duł ten może być wykorzystywany m.in. do symula-
cji czujników.
Karta 40-297 charakteryzuje się większą licz-
bą kanałów i szerszym zakresem rezystancji,
lecz mniejszą rozdzielczością. Produkowane są
trzy wersje o zakresach 1Ω‒230Ω, 2Ω‒13,5kΩ
i 3Ω‒1,5MΩ zawierające odpowiednio 18,
9 i 6 kanałów. W przypadku wersji 6-kanało-
wej rozdzielczość wynosi 0,125Ω. daną wartość rezystancji dla poszczególnych kanałów.
Obie karty są konfigurowane programowo z wyko- Zajmują pojedynczy slot PXI 3U. Ceny wynoszą odpo-
rzystaniem prostych komend VISA ustalających żą- wiednio 2495 euro i 2519 euro.
http://www.pickeringtest.com

w rz e sie ń 2 0 0 8 125
nowe produkty
URZĄDZENIA I SYSTEMY POMIAROWE

Ręczny kalibrator ciśnienia na zakresy po- Wilgotnościomierz do pomiarów


miarowe od 0–0,25’’ H2O do 0–10 tys. psi w przemyśle drzewnym i budownictwie
W ofercie firmy Ashcroft pojawił się ręczny kalibra- Gliwicka firma Tanel, producent wilgotnościomierzy,
tor ciśnienia Heise PTE-1 z unikalnym systemem mo- oferuje profesjonalny wilgotnościomierz Hygropen, któ-
dularnych sensorów QuickSelect montowanych w spe- ry znajduje zastosowanie w przemyśle drzewnym i bu-
cjalnych kieszeniach, umożliwiających skonfigurowanie downictwie. Przeznaczony jest on do określania wilgot-
zakresu pomiarowego od 0‒0,25” H2O do 0‒10 tys. psi. ności drewna, materiałów budowlanych i powietrza oraz
Urządzenie dokonuje dodatkowo pomiaru temperatury pomiarów temperatury powietrza. Umożliwia pomiary
z dużą dokładnością, przy czym, w przypadku pomia-
rów wilgotności, uwzględniany jest gatunek i tempera-
tura drewna. Urządzenie charakteryzuje się małymi wy-
miarami (160×27×15mm).
Wilgotnościomierz Hygropen nagrodzony został zło-
tym medalem na Międzynarodowym Salonie Maszyn
i Narzędzi do Obróbki Drewna, Drema 2007, Poznań.

TABELA 1. Zakresy pomiarowe i inne dane techniczne


Wilgotność powietrza 0 do 100% RH
Temperatura powietrza od –5°C do 50°C
Wilgotność drewna 6 do 60% wilg. bezwzgl.
Wilgotność mater. budowl. wskaźnik
Temperatura punktu rosy od –9 do 50°C
za pomocą czujników RTD lub termopar oraz prądu i na- 3 grupy (12 gatunków, 270
pięcia. Może korzystać równocześnie z dwóch typów sen- Liczba gatunków drzewa
gatunków egzotycznych)
sorów. Na podwójnym wyświetlaczu LCD są prezento- Zakres temp. drewna 0 do 50°C
wane wyniki pomiarów dwóch dowolnych parametrów. Rodzaj wskaźnika wyświetlacz LCD
Model PTE-1 może być wykorzystywany do kalibracji Zasilanie 12V (bateria 23A)
przełączników ciśnieniowych, zaworów bezpieczeństwa
Trwałość baterii 10 tys. pomiarów
i czujników ciśnienia. Opcja rejestracji danych umożli-
Automatyczne wyłączanie tak, po 5 min.
wia zapisywanie wyników kalibracji na komputerze PC
Gabaryty 160×27×15mm
za pośrednictwem portu RS232. Dokładność pomiaru
Gwarancja 12 miesięcy
wynosi od 0,1 do 0,025% FS.
http://www.ashcroft.com, http://www.heise.com Tanel, tel. 032 234 96 15, http://www.tanel.com.pl

Moduł kondycjonowania sygnałów


do tensometrów i ogniw
obciążnikowych
Firma Calex oferuje nowy moduł kondycjonują-
cy przeznaczony do współpracy z ogniwami obciążni-
kowymi i czujnikami tensometrycznymi pracującymi
w układzie mostkowymi. Moduł 433 zawiera precyzyj-
ny wzmacniacz pomiarowy z izolowanym, filtrowanym
wyjściem i niskoszumowe regulowane źródło przezna-
czone do zasilania mostów pomiarowych. Wyjście może
pracować w trybie 4‒20mA i 0‒20mA, sterując obciąże-
niem pętli 1000Ω. Wewnętrzny wzmacniacz o szerokim
zakresie regulacji wzmocnienia akceptuje sygnały po-
miarowe o amplitudzie już od 5mA. Źródło pobudzają-
ce umożliwia sterowanie czterema ogniwami obciążni-
kowymi o rezystancji 350Ω.
Moduł kondycjonujący 433 jest przeznaczony do pra-
cy w trudnych warunkach środowiskowych. Jest dostar-
czany w obudowie o wymiarach 82,6×50,8×72,3mm ze szynie DIN. Ceny wynoszą od 290USD przy zamówie-
specjalnym adapterem umożliwiającym montaż na niach 100 sztuk.
http://www.calex.com

126 wr zesi e ń 2 0 0 8
nowe produkty
URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE...

Spawarka do światłowodów
Fujikura wprowadziła na rynek nowy model spawarki dedykowanej do
tworzenia linii optotelekomunikacyjnych. Urządzenie o symbolu FSM-60S
jest kontynuacją modelu FSM-50S i charakteryzuje się mniejszymi wymia-
rami oraz zwiększoną odpornością na zapylenie, deszcz, wibracje i upa-
dek. Urządzenie daje możliwość korzystania z systemu ruchomych zaci-
sków włókien oraz dodatkowego piecyka do wygrzewania osłonek spawów.
Charakteryzuje się ono dużą precyzją centrowania
dzięki zastosowaniu układu dwóch ruchomych
rowków oraz systemu funkcji PAS (Profile Ali-
gnment System). Po wykonaniu spoiny spa-
warka precyzyjnie określa jej tłumienność oraz
wykonuje test mechanicznej wytrzymałości spa-
wu z siłą 2N. Wykonany spaw można obejrzeć
w 300-krotnym powiększeniu w dwóch osiach: X
i Y. Gdy spawy nie są idealne z winy złej jakości
włókna (mikropęknięcia, itp.), istnieje możliwość
zapisania w spawarce obrazu wykonanego spawu
w celach dokumentacyjnych.
Zastosowanie systemu autokalibracji łuku w czasie
rzeczywistym zapewnia ciągłą gotowość urządzenia do
pracy bez konieczności przestojów na wykonywanie kalibra-
cji łuku. W celu przyspieszenia pracy instalatora możliwe jest automatyczne
rozpoczęcie procesu spawania natychmiast po zamknięciu pokrywy wiatro-
wej spawarki lub rozpoczęcie pracy piecyka po zamknięciu jego pokrywy.
Spawarka ma również możliwość dwukierunkowej pracy, gdyż przycis-
ki umieszczone zostały po obydwu stronach urządzenia oraz zastosowano
obrotowy monitor z funkcją autoobrotu obrazu. Urządzenie charakteryzu-
ją wymiary 136×161×143mm i waga 2,3kg (z modułem AC).
Urządzenie ma 100 edytowalnych i 60 fabrycznych programów spawa-
nia specjalizowanych dla włókien określonych typów. Lista i parametry pro-
gramów fabrycznych aktualizowane są w kolejnych wersjach oprogramo-
wania spawarki. Dodatkowe funkcje dostarczanego oprogramowania dają

możliwość komputerowej edycji programów spawania i piecyka, zgrywania


gromadzonych w spawarce informacji o wykonanych spawach oraz zapisu
obrazów z ekranu spawarki. Standardowym wyposażeniem spawarki jest
uniwersalny stolik roboczy, do którego można przytwierdzić urządzenie.
Teleoptics, http://www.teleoptics.com.pl/spawarki_fujikura.html
nowe produkty
URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE I ELEKTROMECHANICZNE

Bezpieczniki o charakterystyce gS Zasilacz ATX 60W do urządzeń


Ferraz Shawmut wprowadziła na rynek bezpieczniki medycznych
o charakterystyce gS, które dedykowane są do zabezpie- Firma Magic Power Technology oferuje niskoprofi-
czania falowników oraz przekształtników mocy. Elemen- lowy zasilacz ATX spełniający wymogi bezpieczeństwa
ty charakteryzują się następującymi cechami: obowiązujące w elektronice medycznej.
– wykorzystanie tech- Model MPM-706H charakteryzuje się
nologii Protistor, któ- mocą wyjściową 60W. Może pracować
ra wymagana jest do w temperaturze +50°C przy naturalnej
ochrony półprzewod- konwekcji lub +80°C przy wynoszo-
ników mocy, nym obiegu powietrza. Jest dostarcza-
– charakterystyka gS, ny w postaci nieobudowanego modułu
która gwarantuje ni- open-frame o wysokości 1U i długo-
ski współczynnik I2t, ści odpowiadającej płytom systemo-
ochronę przed prze- wym formatu mini-ITX. MPM-706
ciążeniami oraz ter- spełnia wymogi normy IEC60601-
miczną stabilność 1. Może być stosowany w niskopro-
parametrów znamio- filowych komputerach medycznych,
nowych, w których kluczowymi parametrami
– standard NH, który są małe szumy w sygnale wyjściowym
oznacza kompatybilność z najbardziej popularnym i wysoki współczynnik niezawodności
systemem wykonań bezpieczników i podstaw bez- MTBF. Charakteryzuje się małym prą-
piecznikowych. dem upływu. Zawiera zabezpieczenia przed zwarciem,
Charakterystyka gS jest zgodna ze standardem przeciążeniem i nadmiernym wzrostem napięcia wej-
EN 60269-4, gdzie oznacza g oznacza ochronę przed ściowego.
przeciążeniami dzięki wysokiej zdolności wyłączenio-
http://www.mgpowerusa.com
wej, natomiast S mniejszą moc strat (względem charak-
terystyki R). Bezpieczniki gS nie podlegają denominacji
przy montażu w podstawach. Wyłączniki krańcowe do zastosowań
Eltron, tel. 071 343 97 55, http://www.eltron.pl
wysokotemperaturowych
Pizzato Elettrica oferuje nową serię wyłączników
krańcowych dedykowanych do zastosowań wysoko-
Linie świetlne LED temperaturowych. Charakteryzują się one długim cza-
Dacpol oferuje linie świetlne z diodami LED z serii sem bezawaryjnej pracy – do 1 miliona operacji w tem-
CLF. Stosowane są w nich bardzo jasne diody (1700 lx) peraturze do 180°C. Ich dodatkowe cechy to
oraz odporna na uszkodzenia mechaniczne obudowa szeroki zakres temperatur pracy (od
z aluminium. Diody świe- –15 do 180°C) oraz duży sto-
cące zapewniają po- pień ochrony (IP67).
nad 4 lata pracy cią-
głej przy poborze
mocy 5W.
Linie charakte-
ryzują się stopniem
ochrony IP67, za-
pewniają również
bardzo równomier-
ny rozkład światła.
Ostatnia cecha po-
zwala na ich stoso-
wanie m.in. w in-
spekcji wizyjnej,
stanowiskach pracy
ręcznej, szafach sterowniczych oraz innych obszarach,
gdzie konieczne jest oświetlenie miejsc pracy. Linie za-
silane są napięciem 24VDC.
Dacpol, tel. 22 703 51 32, http://www.dacpol.com.pl Ins-Tom, tel. 042 640 75 85, http://www.instom.com.pl

128 wr zesi e ń 2 0 0 8
nowe produkty
URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE I ELEKTROMECHANICZNE

Bezobsługowy klimatyzator firmy poprzez wentylator o wy-


Schroff do szaf elektronicznych dajności 263m3/h. Klima-
i sterowniczych. tyzator ACX400 pozwala
Schroff wprowadził do oferty bezobsługowy kom- na utrzymywanie tempe-
paktowy klimatyzator ACX 400 o mocy 400W. Dzię- ratury wewnętrznej niższej
ki małym gabarytom (600 × 254 × 120mm), wadze wy- od temperatury otoczenia,
noszącej 16kg oraz innym cechom urządzenie idealnie a dzięki swojej szczelności
nadaje się do stosowania na drzwiach lub bokach szaf nie pozwala na kondensa-
elektrycznych lub sterowniczych. ACX400 jest całkowi- cję pary wodnej wewnątrz
cie bezobsługowy, a układ chłodniczy jest hermetycz- szafy. Ma on wbudowa-
nie zamknięty i bezpieczny dla urządzeń elektrycznych ny termostat, w przypad-
i elektronicznych. ku przekroczenia zada-
Powietrze wewnątrz szafy jest odseparowane od po- nej temperatury wewnątrz
wietrza zewnętrznego, co sprawia, że po zainstalowaniu szafy załącza się alarm dźwiękowy.
klimatyzatora stopień ochrony IP szafy nie ulega zmia- Klimatyzatory z tej serii dostępne są również w wer-
nie. Obieg powietrza wewnątrz szafy jest wymuszany sjach o mocach 750, 1000 i 1550W.
CSI, tel. 012 637 13 55, schroff@csi.net.pl

Przemysłowa drukarka taśmę barwiącą należy za-


termotransferowa łożyć oraz w jakiej pozycji
Drukarka Brady serii IP jest ustawić czujniki. Dodat-
pierwszą przemysłową drukarką kowo na wyświetlaczu po-
termotransferową, w której wy- kazane jest, ile etykiet i ta-
korzystano technologię „smart śmy barwiącej nam jeszcze
cell”, pozwalającą optymalnie zostało, te same informa-
dobrać materiały eksploata- cje pokazują się w oknie
cyjne i warunki pracy w spo- na ekranie komputera, co jest przydatne, gdy drukarka
sób zapobiegający błędom pracuje w sieci i stoi daleko od operatora. Obsługa jest
obsługi. Po włożeniu etykiet prosta dzięki oprogramowaniu i menu drukarki w języ-
drukarka podpowiada, jaką ku polskim.
PB Technik, tel. 022 615 83 44, http://www.pbtechnik.com.pl

Szafa przemysłowa o dużym stopniu zmem zamykanym na klucz zabezpieczającym przed


ochrony niepowołanym dostępem.
Szafy Proline PC firmy Schroff charakteryzują się Poszczególne elementy szafy są zgrzewane ze stalo-
stopniem ochrony IP55, co umożliwia wykorzystanie wymi profilami, a elementy narożne wykonane zostały
w trudnych warunkach środowiskowych komputera, ze stali kutej. Wymienne elementy szafy są uszczelnia-
monitora, drukarki oraz innych urządzeń peryferyj- ne piankowo. Umieszczone wewnątrz szafy prowadnice
nych. W szafie wydzielone są trzy przestrzenie. Część pozwalają na montaż półek oraz innych akcesoriów co
górna z przeźroczystym oknem przystosowania jest do 25 mm we wszystkich trzech kierunkach. Wśród akce-
zainstalowania monitorów o prze- soriów znajdują się: półka na komputer
kątnej do 19”. W części środkowej o nośności 75 kg, panele boczne umoż-
znajduje się zabudowana wysuwa- liwiające montaż w standardzie mecha-
na półka na klawiaturę. Szuflada ta niki 19-calowej, listwy zasilające, kółka
jest odizolowana od wnętrza szafy, transportowe oraz wiele innych.
dzięki czemu przy wysuwaniu kla- Proline PC dostępna jest w wysoko-
wiatury z otoczenia do wnętrza sza- ściach 1700 lub 1900 mm oraz głęboko-
fy nie przenikają zanieczyszczenia. ściach 600 lub 800 mm. Szafa ta nadaje
Komputer, drukarkę oraz dodatko- się wszędzie tam, gdzie warunki środo-
we urządzenia umieszcza się w dol- wiskowe zmuszają do ochrony zainsta-
nej części szafy. Drzwi części górnej lowanego sprzętu komputerowego od
i dolnej zabezpieczone są mechani- kurzu, wody i innych zanieczyszczeń.
CSI, tel. 012 637 13 55, schroff@csi.net.pl

w rz e sie ń 2 0 0 8 129
nowe produkty
URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE I ELEKTROMECHANICZNE

Przemysłowe zasilacze cPCI 70W Tanie zasilacze DC 0–30V/3–5A


z wyjściami 3,3V/10A i 5,1V/8V z mechanizmami zabezpieczającymi
Firma MGV Stromversorgungen wprowadziła na ry- Oferta firmy Agilent Technologies rozszerzyła się
nek nową serię 70-watowych zasilaczy przemysłowych o tanie jednowyjściowe zasilacze nowej serii U8000
Compact PCI o oznaczeniach P2071 przeznaczonych pracujące z napięciem wyjściowym 0‒30VDC. Pomi-
do montażu w szafach 19”. Są to zasilacze o wymia- mo niskiej ceny parametry tych przyrządów oraz ze-
rach 3U/8HP, których najważniejszą zaletą jest bar- staw udostępnianych funkcji są typowe dla droższych,
dzo korzystny stosunek parametrów do ceny. Produ-
kowane są w wersji na napięcia zasilające 120 i 240VAC.
Dostępne są dwa wyjścia DC: 3,3V/10A i 5,1V/8A. Na-
pięcie sieciowe może być podłączane od frontu za po-
mocą złącza IEC320/C5 lub od tyłu za pomocą złącza
M-power strip (24x8). Ten drugi rodzaj złącza jest też
wykorzystywany do wyprowadzania napięć wyjścio-
wych. Nie jest wymagane wstępne obciążanie wyjść.

programowalnych modeli. Obecnie dostępne są dwie


wersje o oznaczeniach U8001A i U8002A charaktery-
zujące się wydajnością prądową odpowiednio 3A i 5A
oraz mocą znamionową odpowiednio 90W i 150W.
Do ich zalet należą małe współczynniki load regula-
tion i line regulation, szybka odpowiedź impulsowa
i małe napięcie szumów na wyjściu. Standardem jest
zabezpieczenie nadnapięciowe i nadprądowe. W we-
wnętrznej pamięci można zapisać trzy zestawy para-
metrów konfiguracyjnych. Zasilacze U8000 dają moż-
liwość zablokowania klawiatury przed przypadkowym
lub nieuprawnionym użyciem oraz umożliwiają zało-
żenie blokady fizycznej.

Chłodzenie odbywa się przez naturalną konwekcję.


Dopuszczalny zakres temperatur otoczenia wynosi od
–25°C do +70°C, natomiast w zakresie powyżej +50°C
nominalna moc wyjściowa ulega ograniczeniu o 2% na
każdy °C. Zasilacze P2071zawierają ogranicznik prą-
dowy oraz zabezpieczenie nadprądowe i nadnapięcio-
we. Są zgodne z wymogami norm EN60950, UL60950
i CSA22.2-950. Podobnie jak pozostałe zasilacze MGV
są objęte 3-letnią gwarancją.
http://www.mgv.de http://www.agilent.com

System szyn przesuwnych mineralnego. Środkowa rolka jest mimośrodowa, dzię-


odporny na korozję i pole ki czemu ruch odbywa się płynnie bez powstawa-
magnetyczne nia szczelin. Dopuszczalny zakres temperatur pra-
Nowy system szyn przesuwnych De- cy rozciąga się od –30°C do +110°C. Zakres
fender serii LMSSLAX został opracowany zastosowań obejmuje przemysł spożywczy,
pod kątem aplikacji narażonych na korozję medyczny, maszyny pakujące itp. Sys-
i oddziaływanie pól magnetycznych. Zarów- tem LMSSLAX jest produkowany
no szyna, jak i ruchoma karetka zostały wy- dla czterech długości szyny 1040,
konane ze stali nierdzewnej 304 SS. Karetka za- 1520, 2080 i 3120mm. Maksymal-
wiera 3 utwardzone rolki ze stali nierdzewnej 440C ne obciążenie karetki wynosi 800N
z uszczelkami 2RS zapobiegającymi wyciekom oleju promieniowo i 400N osiowo.
http://www.lm76.com

130 wr zesi e ń 2 0 0 8
nowe produkty
SILNIKI I NAPĘDY

Wolnoobrotowy Nowa klasa kompaktowych


silnik stałoprądowy siłowników liniowych
o momencie obrotowym Duńska firma Kataka produkuje nietypowe siłowniki
22Nm przy 24rpm liniowe charakteryzujące się bardzo małymi wymiarami,
Firma Midwest Motion Products których nietypowa zasada działania polega na nawija-
oferuje kolejny małogabarytowy sil- niu kolejnych połączonych szeregowo segmentów wrze-
nik DC z wbudowanym mechani- ciona na obrotowy
zmem przekładniowym, charak- trzpień. Pozwoliło to
teryzujący się dużym momentem na uzyskanie zasięgu
obrotowym przy stosunkowo ma- działania do 400mm
łych wymiarach. MMP-TM55-24V przy grubości siłownika
GP52-195 to silnik wolnoobroto- wynoszącej zaledw-
wy, którego ciągły moment obro- ie 50mm. Maksymal-
towy wynosi 22Nm przy prędkości na siła wynosi 200kg
24rpm. Szczytowy moment obro- w trybie push (wy-
towy sięga 50Nm. Wymiary ze- ciskania) i 100kg w try-
wnętrzne korpusu wynoszą 54mm bie pull (rozciągania).
(średnica) × 197mm (długość). Ob- Siłowniki Kataka 400
rotowy trzpień o średnicy 12mm znajdują zastosow-
wystaje 25mm poza obrys obudo- anie przede wszyst-
wy. Silnik pracuje z napięciem zasi- kim w ograniczonych
lania 24VDC pobierając jedynie 3,6A przestrzeniach oraz
prądu przy maksymalnym momen- wszędzie tam, gdzie
cie obrotowym. Przekłada się to na kierunek działania siły musi być prostopadły do powi-
bardzo cichą pracę i niski koszt elektroniki sterującej. erzchni bazowej. Są zasilane napięciem 24VDC i pobierają
Produkowane są także wersje z uzwojeniami na napię- maksymalnie 5A prądu. Szybkość przesuwu tłoka wyn-
cia 12, 36, 48 i 90V. Obudowa spełnia wymogi normy osi maksymalnie 15mm/s. Obudowa jest zgodna z klasą
szczelności IP54. szczelności IP54.
http://www.midwestmotion.com http://www.kataka.dk
nowe produkty
OBUDOWY, ZŁĄCZA, MONTAŻ

Pulpity o elastycznej zabudowie Niepalna żywica impregnacyjna


zewnętrznej o działaniu antykorozyjnym
TopPult to nowa seria pulpitów firmy Rittal dostępnych Firma Impco oferuje niepalną żywicę impregnacyjną
na rynku polskim, które przeznaczone są dla przemysło- o działaniu antykorozyjnym przeznaczoną do zabezpie-
wych stanowisk pracy. Charakteryzują się modułową bu- czania złączy elektrycznych, przewodów i wiązek prze-
dową oraz możliwością elastycznej zabudowy wewnętrz- wodów. Żywica impregnacyjna Polyflex FR jest prze-
nej. Pulpity składają się z trzech modułów – w części znaczona do zastosowań
dolnej mieszczą się przede wszystkim w in-
komponenty (np. stalacjach lotniczych, sa-
CPU, SPS), moduł mochodowych i mor-
środkowy umożli- skich. Tworzy niepalną,
wia obsługę pulpitu niezmywalną warstwę
z poziomu klawia- zabezpieczającą przed
tury lub ekranu do- korozją, skutecznie wy-
tykowego, w górnej pełniającą wszelkie pory
części opcjonalnie i szczeliny. Elastyczna
instalowany jest mo- struktura zapobiega pę-
nitor z matrycą TFT. kaniu wskutek drgań czy
Umożliwia to łatwe cyklicznych zmian tem-
możliwości zmian peratur. Żywica Polyflex
w zabudowie wewnętrznej, prowadzenie okablowania FR nie ulega topnieniu
i gwarantuje kompatybilność z różnymi akcesoriami TS8 ani nie zawiera ulotnych związków organicznych. Jest
(modułowe systemy szaf do zabudowy szeregowej). zgodna ze standardami wojskowymi MIL-STD-276A
TopPult oferowane są w czterech rozmiarach – o sze- i MIL-STD-I-17563C.
rokościach 600, 800, 1200 i 1600mm. Do ich monta-
http://www.impco-inc.com/polyflexfr
żu wystarczy jedna osoba, gdyż poszczególne moduły
są unieruchamiane za pomocą elementów rastrowych,
a następnie przykręcane za pomocą trzpieni. Płytę Miniaturowe klawiatury przemysłowe
montażową można przesuwać w odstępach co 25mm o stopniu ochrony NEMA4/IP66
Szczelne przemysłowe klawiatury serii KIO6000 pro-
dukowane przez firmę CTI Electronics charakteryzują
się stopniem ochrony NEMA 4 (IP66) i małymi wymia-
rami. Nadają się do zastosowań w aplikacjach przemy-
słowych, wojskowych, lotniczych, medycznych i w po-
jazdach roboczych, zwłaszcza tam, gdzie nie pozostaje
zbyt dużo przestrzeni montażowej. Zawierają manipula-
tor o nazwie OrbitalMouse przeznaczony do sterowania
ruchem kursora na ekranie, charakteryzujący się dłuż-

w głąb obudowy. TopPult zapewnia o 19% większą po- szym czasem bezawaryjnej pracy od typowego touchpa-
wierzchnię montażową niż pulpity z serii Rittal AP (se- du. Obudowy są wykonywane ze stali nierdzewnej lub
ria AP jest obecnie dostępna w firmie na zamówienie aluminium, klawisze i manipulator z gumy silikonowej,
specjalne). a styki ze złoconego niklu.
Rittal, tel. 022 724 27 84, http://www.rittal.pl http://www.ctielectronics.com

132 wr zesi e ń 2 0 0 8
nowe produkty
OBUDOWY, ZŁĄCZA, MONTAŻ

Dwuskładnikowy silikonowy preparat


zabezpieczający o zakresie temperatur
do +205°C
Firma Master Bond opracowała dwuskładnikowy sili-
konowy preparat zabezpieczający Master Sil 150 służący
do zalewania regulatorów napięcia, wysokonapięciowych
transformatorów oraz innych podzespołów elektrycz-
nych i optycznych. Master Sil 150 wykazuje bardzo dobrą
stabilność termiczną połączoną ze znakomitą elastycz-
nością. Mała lepkość gwarantuje dokładne wypełnienie
wszelkich wnęk zapewniające bardzo dobrą izolację elek-
tryczną i wytrzymałość na udary mechaniczne.
Preparat Master Sil 150 zastyga w temperaturze po-
kojowej, tworząc twardą sprężynującą powłokę o gumo- – współczynnik rozszerzalności termicznej: 11×10–4 1/°C,
wej konsystencji. Zapewnia skuteczną ochronę przed – współczynnik kurczenia: <0,4%,
kurzem, wilgocią, ozonem oraz udarami i wibracjami – zakres temperatur pracy: od –50°C do +205°C,
mechanicznymi. Może zastygać w kontakcie z dowolny- – przewodność termiczna: 7,5 × 104 cal/cm × s × °C,
mi materiałami bez hamowania reakcji. – rezystywność objętościowa: 5 × 1014 Ω∙cm,
Ważniejsze parametry: – wytrzymałość dielektryczna: 18kV/mm,
– współczynnik twardości w skali Shore’a (A): 40, – stała dielektryczna: 2,9,
– współczynnik wydłużenia przy pęknięciu: 230%, – współczynnik rozpraszania: 3 × 10–3 przy 1MHz.
http://www.masterbond.com

Wysokotemperaturowe spoiwo ceramicz- Trójnik/rozdzielacz do systemów


ne odporne na temperatury do 1370°C zasilania ze złączami Power Pak
Opracowane przez firmę Aremco wysokotemperatu- Firma Anderson Power Products rozszerzyła ofertę po-
rowe spoiwo o symbolu Ceramabond 685N służy głów- pularnych złączy Power Pak o nowy trójnik/rozdzielacz
nie do klejenia elementów ceramicznych i galwanizowa- oznaczony symbolem Powerpole „T-Pak”. Może on być
nych metali, zapewniając wytrzymałość na temperatury wykorzystywany w przemysłowych i komercyjnych 3-fa-
do +1370°C. Jest to łatwy w nakładaniu, jednoskład- zowych systemach dystrybucji zasilania narażonych na
nikowy tiksotropowy preparat bazujący na krzemianie udary i wibracje mechaniczne. Pełni funkcję jednowej-
cyrkonu. Nie zawiera azbestu ani ulotnych substancji ściowego, dwuwyjściowego rozdzielacza współpracujące-

organicznych. Utwardzanie wymaga wysuszenia przez


2‒3 godziny, a następnie stopniowego podgrzania do go z typowymi 4-biegunowymi złączami Power Pak. Zo-
temperatury pracy lub podgrzania do temperatury 93°C stał wykonany z tworzywa termoplastycznego odpornego
i utrzymywania jej przez 2‒3 godziny. Po zakończeniu na korozję i narażenia mechaniczne. Zawiera dwa otwo-
tego procesu Ceramabond 685N zapewnia wytrzymałość ry montażowe oraz zintegrowane zatrzaski zapobiegające
na rozciąganie do 500psi, a współczynnik kurczenia się przypadkowemu rozłączeniu. Kontakty elektryczne są ty-
nie przekracza 2%. Preparat jest też odporny na działa- powe dla podzespołów Power Pak (zielony przewód ze-
nie agresywnych substancji chemicznych, wilgoci i gwał- rowy, czerwone, białe i czarne przewody fazowe) i mogą
townych skoków temperatury. przewodzić prądy o natężeniu maksymalnie do 45A.
http://www.aremco.com http://www.andersonpower.com

w rz e sie ń 2 0 0 8 133
dla automatyków w cenie
22,80 zł rocznie!
Drogi Czytelniku! Ambicją wydawcy miesięcznika Automatyka, Podzespoły, Aplikacje jest realizacja hasła „APA na biurku każdego
automatyka”, dlatego pismo dostępne jest praktycznie bezpłatnie w prenumeracie branżowej.
Jeżeli jesteś automatykiem, zamów roczną prenumeratę APA z rabatem 80%, czyli w cenie
22,80 zł pokrywającej jedynie koszty przesyłki pocztowej.
Nie ma znaczenia, w jakiej firmie i na jakim stanowisku pracujesz – wystarczy, że wypełnisz i wyślesz do nas krótką ankietę, którą zamiesz-
czamy na pocztówkowej wklejce w każdym numerze magazynu APA, lub wypełnisz ankietę na stronie www.automatykaB2B.pl/prenu-
merata. Jeżeli chcesz polecić pismo swoim kolegom z branży, możesz nam podać kontakt do nich, a my wyślemy im magazyn APA.
Cena prenumeraty bez zniżki wynosi: 12-miesięcznej – 104,50 zł, 24-miesięcznej – 152,00 zł.
Nie zwlekaj, zamów prenumeratę roczną z rabatem 80% już dzisiaj!
Prenumeratę możesz zamówić w sposób, który Tobie najbardziej odpowiada:
– poprzez dokonanie wpłaty na konto (wzór blankietu poniżej): AVT – Korporacja Sp. z o.o., ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa,
Fortis Bank Polska S.A., 97 1600 1068 0003 0103 0305 5153
– poprzez stronę www.automatykaB2B.pl lub www.avt.pl, dokonując transakcji kartą płatniczą,
– poprzez wysłanie wiadomości SMS o treści PREN na numer 0 663 889 884 – my oddzwonimy do Ciebie i przyjmiemy Twoje zamówienie,
– kontaktując się w dowolny sposób bezpośrednio z Działem Prenumeraty Wydawnictwa AVT, ul. Leszczynowa 11, 03-197 Warszawa,
tel. 022 257 84 22, faks 022 257 84 00, e-mail: prenumerata@avt.pl.

Prenumerata wydania cyfrowego APA jest bezpłatna – wejdź na stronę: www.avt.pl/eprenumerata

Indeks reklam i prezentacji firmowych


Firma Strona Firma Strona
Apar 63, 75, 123 Kontron 19
Alf Sensor 39 LC Elektronik 115
Astat 36 MBB 90
AVT Korporacja 15, 77, 107, 131 Medcom 26
Conec 16 Nivus 70
Controlmatica 72 Parameter 20
CSI 34, 111 Pilz Polska 104
Dacpol 37 Renex 135
Eldar 18 Rittal 17, 96
Elhurt 29 Sabur 21, 40
Elmark Automatyka 54, 120 Schmersal Polska 3
Eltron 1, 2 Schroff 34
ETI-Polam 127 SE Spezial 119
Evatronix 71 Semicon 44, 69
Farnell 7 SSA 20
Festo 105 sterowniki.pl 117
Fibox 39 Steute 23, 102
Flir Systems 98, 99 Tekniska 49
Forum SUR 37 Testo 61
Guru Control Systems 73, 78 TME 42, 136
Harting 100, 101 Treston 38
Infoel 67 Vigo System 35
IrTech 93 Wago Elwag 94, 95
JBC-electronic 76 Wobit 83
JM elektronik 106 x-tech 109

134 wr zesi e ń 2 0 0 8
Prenumerata dla automatyków
Z A M Ó W I E N I E – A N K I E TA
rocznej, ulgowej prenumeraty ze zniżką 80% (za 22,80 zł)
Prosimy o czytelne wypełnienie poniższego formularza oraz wysłanie go do redakcji pocztą zwykłą lub faksem (22) 257 84 00.
Formularz ten jest również dostępny na naszej witrynie internetowej www.automatykab2b.pl

A. Niniejsze zamówienie jest: Reprezentuję: Rodzaj wykonywanej pracy: Systemy mocy


nową prenumeratą przedłużeniem prenumeraty Dystrybutora Dział zakupów/sprzedaży Systemy pomiarowe (w tym DAQ)
zmianą adresu wysyłki Producenta Kadra menadżerska Systemy sterowania
B. Wymaganą kwotę 22 zł i 80 gr za roczną prenumeratę: Usługodawcę Kadra naukowa Systemy wizyjne
Kadrę naukową Kontrola jakości Urządzenia pomiarowe, testujące
już zapłaciłem przelewem lub przekazem pocztowym
Projektowanie i kalibrujące
zapłacę przelewem lub przekazem po otrzymaniu faktury Inne: .................................................
proforma Serwis i doradztwo techniczne Usługi wdrożeniowe, integracja,
Student, uczeń szkolenia
proszę o wystawienie faktury VAT, podaję numer NIP Branża przemysłu:
Utrzymanie ruchu Zawory
............................................................................... Ciepłownictwo
Chemiczna Inne: ................................................. Inne: .................................................
C. Informacje o zamawiającym:
Elektroniczna
Imię i Nazwisko ............................................................ Energetyczna Orientacyjna liczba zatrudnionych
Wypełniając formularz wyrażam
...................................................................................... Farmaceutyczna w firmie osób: ....................................... zgodę na przetwarzanie moich dan-
Górnictwo ych osobowych przez AVT Korporacja
E-mail ........................................................................... Hutnictwo Najbardziej interesujące mnie tematy to: Sp. z o.o. w Warszawie do celów
Stanowisko ................................................................... Maszynowa Czujniki marketingowych, zgodnie z ustawą
o ochronie danych osobowych z dnia
Metalurgiczna Komputery przemysłowe (w tym
Nazwa Firmy ................................................................. 29.08.1997 r. (Dz.U. nr 133, poz. 833)
Motoryzacyjna przenośne i embedded)
...................................................................................... Ochrona środowiska Oprogramowanie dla przemysłu
OEM Panele operatorskie
Adres ............................................................................
Opakowaniowa PLC / PAC
...................................................................................... Papiernicza Przekaźniki, wyłączniki, nastawniki, itp.
Petrochemiczna Regulatory
Telefon ............................... Faks .................................
Przemysł lekki Rejestratory
Adres strony WWW ...................................................... Sieci przewodowe i bezprzewodowe
Przemysł ciężki
Spożywcza Silniki i napędy Data .................................................
Jestem zainteresowany otrzymywaniem informacji
o magazynie i nowościach na adres e-mail: Wodno-kanalizacyjna Serwonapędy
Sprzęt komputerowy
................................................................................. Inna: ................................................. Systemy bezpieczeństwa Podpis ..............................................
Tu skleić Tu skleić
03-197 WARSZAWA
ul. Leszczynowa 11
za 1,30 zł
pocztowy
znaczek
Adresat:
Nadawca:
UWAGA! Przed zaklejeniem kuponu upewnij się, czy czytelnie
wypełniłeś wszystkie rubryki i czy kupon jest podstemplowany
i podpisany. Prosimy nie wkładać kuponu do koperty
i wysłać go pocztą zwykłą. Do sklejenia prosimy używać
samoprzylepnej taśmy przeźroczystej w zaznaczonych polach
– użycie kleju uniemożliwia otwarcie kuponu!
Tu skleić Tu skleić