You are on page 1of 3

Ćwiczenie Nr 116 Temat: Pomiar współczynnika przewodnictwa cieplnego metalu 1. LITERATURA a) Sz.Szczeniowski, Fizyka dośw., cz. II.

b) Praca zbiorowa pod red. T.Rewaja, Ćwiczenia laboratoryjne w politechnice, PWN, W-wa 1978. c) Praca zbiorowa pod redakcją I. Kruk o J. Typka, Ćwiczenia laboratoryjne z fizyki cz. II. Wydawnictwo uczelniane Politechniki Szczecińskiej. Szczecin 2007. TEMATY TEORETYCZNE Sposoby przenoszenia ciepła, równanie transportu energii, pomiar temperatury za pomocą termopary. METODA POMIAROWA Szybkość przepływu energii przez pręt metalowy o dobrze izolowanych powierzchniach bocznych wyraża wzór ∆E ∆T = −λ ⋅ S ⋅ ∆x ∆t (1) gdzie: λ - współczynnik przewodnictwa cieplnego metalu, S - przekrój poprzeczny pręta, ∆T - gradient temperatury wzdłuż pręta. W praktyce występują straty energii i dlatego ∆x tylko część energii wydzielonej w piecyku jest przewodzona wzdłuż pręta ∆E = U ⋅ I⋅ k (2) ∆t gdzie: k = 0,3 jest współczynnikiem zależnym od izolacji cieplnej pręta. Podstawiając (2) do (1) otrzymujemy wyrażenie na współczynnik przewodzenia ciepła
U ⋅I 4⋅ k ⋅ U ⋅ I  W  = m ⋅ K ∆T ∆T   S⋅ π ⋅d 2 ⋅ ∆x ∆x gdzie: U - napięcie na grzałce piecyka, I - natężenie prądu, d - średnica pręta.

2.

3.

λ =k

(3)

4.

ZESTAW POMIAROWY Jeden koniec mosiężnego pręta (o średnicy d=1,0 cm i długości około 90 cm) jest ogrzewany grzałką elektryczną, drugi znajduje się w kąpieli wody z lodem. Wzdłuż pręta w odległościach co ∆x=11,0 cm umieszczonych jest siedem (7) termopar. Ósma termopara (umieszczona na końcu pręta zanurzonego w wodzie z lodem) służy do zerowania galwanometru (0°C).

Schemat zestawu pomiarowego

. d) Włączyć zasilanie grzejnika.. ∆d=0. T2 − T1 ≈ T3 − T2 ≈ .44 0.T7 . Odczytu dokonujemy wybierając przełącznikiem "V-A" rodzaj wielkości mierzonej: . W tym celu umieścić przewód połączony z termoparą pomiarową w gnieździe oznaczonym 0°C i pokrętłem na górnej jego ściance ustawić plamkę świetlną na cyfrze "7" z lewej strony skali.T2. . Jednej dużej (centymetrowej) działce na skali galwanometru odpowiada temperatura 9°.w położeniu A odczytujemy natężenie z dolnej. zatem wartość temperatury T = 9 0 × liczba dzialek [0C] g) Pomiary powtarzać aż do uzyskania wzdłuż pręta rozkładu temperatury zbliżonego do stacjonarnego.001m. b) Włączyć oświetlenie galwanometru lusterkowego G.77 d=0...11m ∆(∆x)=0. Można to rozpoznać po tym.22 0.odległość od grzałki ∆d. c) Wyzerować galwanometr. f) Co ok. ∆I – to niepewności maksymalne odpowiednich wielkości . e) Zmierzyć napięcie U na grzejniku i natężenie I prądu płynącego przez grzejnik. że w danej serii pomiarów różnice temperatur ∆T między sąsiednimi termoparami są zbliżone (tzn.11 0. 10 minut odczytać temperaturę na siedmiu termoparach T1.5.01m x.55 0. ∆x=0. CZYNNOŚCI POMIAROWE a) W naczyniach oznaczonych na rysunku K umieścić mieszaninę wody z lodem (lód wyjąć z zamrażarki znajdującej się w pomieszczeniu laboratorium). czerwonej podziałki..33 0.. ≈ T7 − T6 ) h) Pomiary umieścić w tabeli: Uwaga: Ti Lp 8 1 2 3 4 5 0 0 0 0 0 [ C] 0 U [V ] I [ A] λ u (λ ) 7 6 5 4 3 2 1  W   W  m ⋅ K  m ⋅ K      ∆U [V ] ∆I [ A] x[m] 0. ∆(∆x).01m.88 0. czarnej podziałki. Przed każdą serią pomiarów zweryfikować wyzerowanie galwanometru (patrz pkt "c").w położeniu V – odczytujemy napięcie z górnej. który połączony jest z termoparami i służy do pomiaru temperatury.66 0. ∆U.

c) Wyznaczyć niepewność standardową współczynnika λ korzystając ze wzoru:  u (U )   u( I )   u (d )   u (a)  u (λ ) = λ ⋅   + I  + d  + a   U        gdzie: u (U ) = ∆U 3 . że a = regresji liniowej [wzory 16 i 17 ze skryptu cz. OPRACOWANIE WYNIKÓW POMIARÓW a) Wyznaczyć gradient temperatury wzdłuż pręta. zapis x=71(5)cm oznacza. u (d ) = ∆d 3 2 2 2 2 d) Wynik końcowy przedstawić w postaci λ = λ (u (λ ) ) [Np.. II . gdzie n=1. c].7.numer termopary. u(I ) = ∆I 3 . ∆x .8 .. .2. x n = n ⋅ ∆x .Lit. W tym celu: .dla stacjonarnego przepływu ciepła (zazwyczaj będzie to ostatnia seria pomiarów) ∆T (*) korzystając z metody regresji liniowej wyznaczyć ∆x b) Ze wzoru (3) wyliczyć współczynnik przewodzenia ciepła.6.odległość między termoparami..sporządzić wykres zależności temperatury pręta T[K] od odległości x [m] dla wszystkich serii pomiarowych.. . że x = 71 cm a u ( x ) = 5 cm (*) W stanie stacjonarnym wykresem T(x) powinna być linia prosta typu T= a ⋅ x + b ∆T ∆x Współczynnik a oraz jego niepewność u(a) należy wyznaczyć korzystając z metody Z definicji współczynnika kierunkowego prostej a wynika.