You are on page 1of 51

გაბრიელ გარსია მარკესი

გამოცხადებული სიკვდილის ქრონიკა
თარგმანი ესპანურიდან - ელზა ახვლედიანი
ქედმაღლობითაც შეიძლება სიყვარულს მისწვდე.
ჟილ ვისენტე (დაახლ. 1470-1536),
ცნობილი პორტუგალიელი
დრამატურგი და პოეტი-სატირიკოსი)

იმ დღეს, რა დღესაც უნდა მოეკლათ, სანტიაგო ნასარი დილის ექვსის ნახევარზე
ადგა, რათა გემით მომავალ ეპისკოპოსს დახვედროდა ნავსადგურში. დაესიზმრა, ვითომ
ლეღვის ხეების ტევრში მიაბიჯებდა, სასიამოვნოდ ცრიდა და სულ რაღაც ერთი წამით
ბედნიერი იყო, მაგრამ გამოღვიძებულს ისეთი განცდა აჰყვა, თითქოს ჩიტების სკორეში
ამოსვრილიყოს. „ხშირად ესიზმრებოდა ხეები, — მითხრა დედამისმა პლასიდა
ლინერომ ოცდაშვიდი წლის შემდეგ, როდესაც წვრილად იგონებდა იმ დაწყევლილ
ორშაბათ დღეს, — სიკვდილამდე ერთი კვირით ადრეც დაესიზმრა, ვითომ კალის
თვითმფრინავით დაფრინავდა ნუშის ხეებში და ეშინოდა, ტოტებს არ გამოსდებოდა“.
ეს ქალბატონი უბადლო ამხსნელი იყო სხვათა სიზმრებისა, თუკი უზმოზე
უამბობდნენ ამ სიზმრებს. ვაჟიშვილის ამ ორ სიზმარსა და სიკვდილის წინა დღეებში
დილაობით ნაამბობ სხვა სიზმრებში ნანახი ხეები კი რატომღაც ცუდად არ ენიშნა ქალს.
არც თვითონ სანტიაგო ნასარს უგუმანია ცუდი რამ. ტანგაუხდელს ცოტა ხანს და
თანაც ცუდად ეძინა. გაღვიძებულს თავი სტკიოდა და პირშიც საძაგელ გემოს
გრძნობდა. არც იყო გასაკვირი — თითქმის გამთენიისას აიშალნენ საქორწილო
სუფრიდან. იგი შვიდის ხუთ წუთზე გავიდა სახლიდან და ვიდრე სულ რაღაც ერთ
საათში ღორივით დაკლავდნენ, ბევრმა დაინახა ქუჩაში. მერე იგონებდნენ, თუმცა
უძილობა ეტყობოდა, მაინც კარგ გუნებაზე იყოო; მშვენიერი დღე იქნებაო, ამბობდაო.
დაბეჯითებით ვერავინ იტყოდა, რას გულისხმობდა ამ სიტყვებში — ამინდს თუ
სხვა რამეს. ერთნი ამბობდნენ, თებერვალს რომ შეეფერება, ისეთი მზიანი დარი იდგა,
ზღვიდან და ბანანის ბაღებიდან სუსტი ქარი ქროდაო; მეორენი კი პირიქით
ირწმუნებოდნენ, ცუდი ამინდი იდგა, ცა დადაბლებული და მოღუშული იყო, ჰაერი
დამყაყებული წყლის სუნს დაემძიმებინა, ხოლო იმწამს, როცა უბედურება მოხდა,
სწორედ ისეთი წვრილი წვიმა წამოვიდა, სანტიაგო ნასარს რომ დასდიოდა თავის
სიზმარეულ ტევრშიო. მეც იმ საქორწილო სუფრას ვუჯექი ალიონამდე, მერე კი ის იყო,
იქიდან გამოყოლილ ბახუსს დალოცვილ მარია ალეხანდრინა სერვანტესის მკლავებში
ვინელებდი, რომ ზარების გუგუნიც ჩამესმა. ალბათ ეპისკოპოსის პატივსაცემად
რეკავენ-მეთქი, გავივლე გუნებაში.

სანტიაგო ნასარს სწორედ ის გაუხამებელი თეთრი შარვალ-ხალათი ეცვა, რაც
წინა ღამით ქორწილზე. ეპისკოპოსის ჩამობრძანება რომ არა, როგორც ორშაბათობით
სჩვეოდა ხოლმე, ამ დღესაც ხაკისფერ შარვალ-ხალათსა და მხედრის ჩექმებს ჩაიცვამდა
და ასე გასწევდა თავის მამულში, რომელსაც „ღვთაებრივი სახე“ ერქვა. ეს მამული და
პირუტყვი მამისაგან ერგო მემკვიდრეობად და გონივრულადაც მართავდა, თუმცა
მაინცდამაინც დიდი სარგებელი არა ჰქონია. მთაში ასვლისას ქამარში გაირჭობდა
ხოლმე „მაგნუმ-357“-ს, რომლის ტყვიებიც, მისივე თქმით, ცხენს გაჭრიდა შუაზე.
კაკბებზე ნადირობისას თან დაჰქონდა ზუსტი სამიზნე სანადირო თოფი.
კარადაში ჩაკეტილი ჰქონდა შაშხანები „მალინჰერ შენაუერი-30.06“, „ჰოლანდ მაგნუმი300“, ორმაგი ოპტიკურსამიზნიანი „ჰორნეტ-22“ და მრავალკალიბრიანი „ვინჩესტერი“.
სანტიაგო ნასარს მამამისივით სჩვეოდა — ძილის წინ პისტოლეტს ბალიშისპირში
ინახავდა ხოლმე. იმ დღეს სახლიდან გასვლისას პისტოლეტიდან ტყვიები ამოიღო და
ცარიელი იარაღი მაგიდის უჯრაში ჩადო. „იარაღი არასოდეს დაუტოვებია დატენილი“,
— მითხრა დედამისმა. ეს მეც კარგად ვიცოდი, ისიც ვიცოდი, დაცლილ თოფს ცალკე
ინახავდა, ტყვიებს — ცალკე, თან ისე საგულდაგულოდ გადამალავდა, რომ კაცი ვერ
იპოვიდა; ეშინოდა, ვინმეს არ მოხუშტურებოდა სახლში თოფის დატენა. ეს გონივრული
წესი თურმე ერთი შემთხვევის შემდეგ შემოუღია მამამისს ოჯახში: ერთ დილას მოახლე
ბალიშს ფერთხავდა თურმე, ბალიშიდან გადმოვარდნილა პისტოლეტი და გავარდნილა,
ტყვია კარადას მოხვედრია, სასტუმრო ოთახის კედელი გაუხვრეტია, წუილით
შეფრენილა მეზობლის სასადილო ოთახში, იქიდან კი მოედნის გაღმა, ეკლესიის
საკურთხეველში შესისინებულა და წმინდანის კაცისოდენა თაბაშირის ქანდაკება
ნამსხვრევებად უქცევია. სანტიაგო ნასარი მაშინ ჯერ კიდევ პატარა ბიჭი იყო, მაგრამ
სამუდამოდ კი დაამახსოვრდა ეს შემთხვევა.
დედის მეხსიერებაში უცვლელად შემორჩენილიყო უკანასკნელი წუთები: შვილმა
სწრაფად გაიარა მის საწოლ ოთახში, სააბაზანოში შევიდა და სააფთიაქო პატარა
კარადაში ასპირინის აბებს დაუწყო ძებნა. ხმაურზე ქალმა შუქი აანთო და კარის
ღრიჭეში დაინახა შვილი წყლიანი ჭიქით ხელში. სწორედ ასეთი ჩაებეჭდა
მეხსიერებაშიც სამუდამოდ. შვილმა მაშინვე უამბო სიზმარი, მაგრამ ქალს „ხეები“
თითქოს არც გაეგონოს.
— ჩიტი ჯანმრთელობას ნიშნავს, — უთხრა შვილს.
დედა ჰამაკში იწვა და იქიდან უყურებდა თავის ვაჟს. გავიდა კარგა ხანი და იმავე
ჰამაკში და იმავე პოზაში ვიხილე ეს ქალი, უკვე დაბერებული. ეს ის დრო იყო, როცა
წლების მერე დავბრუნდი ამ მიყრუებულ პატარა ქალაქში, რათა მიმოფანტული
ნამსხვრევები შემეკოწიწებინა და მოგონებათა სარკე გამემთელებინა. პლასიდა
ლინეროს თვალის ჩინი დაჰკარგვოდა, მხოლოდ ძლიერ შუქზე თუ არჩევდა ადამიანთა
ჩრდილებს. საფეთქლებზე რომელიღაც სამკურნალო მცენარის ფოთოლი მიედო. თავის
ტკივილი აღარ მოშორებია იმ დღიდან, შვილი უკანასკნელად რომ დაინახა თავის
საძინებელ ოთახში გავლილი. ქალი გვერდულად იწვა. თავთან, ჰამაკზე გამობმულ

თოკს ჩაეჭიდა და წამოდგომა სცადა. ნახევრად ბნელ ოთახში იდგა ემბაზში ჩამდგარი
წყლის ის სურნელი, ასერიგად რომ გამაოცა მკვლელობის დილას. კარის ღრეჭოში
დამინახა თუ არა, მაშინვე შვილი გაიხსენა: „იქ იდგა, — მითხრა მან, — ისეთი ნაზი კანი
ჰქონდა, გახამებულს ვერაფერს იცვამდა. გაუხამებელი თეთრი კოსტიუმი ეცვა“. ქალი
დიდხანს იჯდა ჰამაკში და ილს მანამდე ღეჭავდა, ვიდრე არ გაუქრა შვილის
დაბრუნების შეგრძნება. მერე ოხვრას ამოაყოლა: „ის იყო ჩემი ერთადერთი იმედი“.
თვალწინ წარმომიდგა სანტიაგო ნასარი ისეთი, როგორიც დედამისის
მოგონებებში ცოცხლობდა: იანვრის ბოლო კვირას ოცდაერთი წელი შეუსრულდა.
ტანადი და ფერმკრთალი სანტიაგო მამას ჰგავდა არაბულად გაჭრილი
თვალებითა და ხვეული თმით. იგი ერთადერთი შვილი გახლდათ გარიგებით
დაქორწინებული მშობლებისა. ცოლ-ქმარს ერთი ბედნიერი წამიც არ ახსოვდა ერთად
ცხოვრების მანძილზე. სამაგიეროდ, შვილი ჩანდა ბედნიერი ასეთი მამის გვერდით. მამა
უეცრად გარდაეცვალა სამი წლის წინ და სანტიაგო ნასარი დედასთანაც ბედნიერი იყო
იმ ორშაბათამდე — თავისი სიკვდილის დღემდე. დედისაგან მემკვიდრეობით მიეღო
წინათგრძნობის უნარი, მამამ კი ჯერ კიდევ პატარას ასწავლა თოფის სროლა, ცხენების
სიყვარული და მიმინოს გაწვრთნა. მამისგანვე შეითვისა გულადობისა და სიფრთხილის
სასარგებლო ცოდნაც. მამა-შვილი არაბულად ელაპარაკებოდა ერთმანეთს, პლასიდა
ლინეროს თანდასწრებით კი ერიდებოდნენ. ქალაქში ისინი იარაღასხმული არავის
უნახავს. გაწვრთნილი ფრინველებიც მხოლოდ ერთხელ და ისიც საქველმოქმედო
ბაზრობაზე ჩამოიყვანეს, რათა შევარდნებზე ნადირობის ხელოვნება ეჩვენებინათ
ხალხისათვის. მამის სიკვდილის მერე სანტიაგო ნასარმა სკოლა დაამთავრა და სწავლა
აღარ გაუგრძელებია: მამულს მართვა სჭირდებოდა. რაც შეეხება პირადულ ღირსებებს,
— იგი იყო გულღია, მხიარული და კეთილი ყმაწვილი კაცი.
იმ დღეს, რა დღესაც უნდა მოეკლათ, დედამ თეთრებში გამოწყობილი შვილი რომ
დაინახა, გაიფიქრა, ნამდვილად დღეები აერიაო. „შევახსენე, დღეს ორშაბათია-მეთქი“,
— მითხრა ქალმა. მაგრამ შვილმა უპასუხა, ვიქნები ასე ჩაცმული, იქნებ ეპისკოპოსის
ბეჭედზე მთხვევა მომიწიოსო.
— ეგ შენი ეპისკოპოსი გემიდან არც გადმოვა, — უთხრა შვილს, — როგორც
ყოველთვის, ახლაც მოვალეობას მოიხდის, პირჯვარს გადმოგვწერს და საიდანაც
მოსულა, იქით წავა. არ უყვარს ჩვენი პატარა ქალაქი.
სანტიაგო ნასარმა იცოდა, დედამისი მართალს ამბობდა, მაგრამ მეტისმეტად
უყვარდა ზარზეიმური საეკლესიო რიტუალები. „როგორც კინოშია ხოლმე“, — მეც
მითხრა ერთხელ სანტიაგომ. დედამისს კი ეპისკოპოსის ჩამოსვლა სადარდებელს
უჩენდა: შვილი წვიმაში მომიყვება, წუხელ ძილში აცემინებდაო. ურჩია, ქოლგა მაინც
წაიღეო, მაგრამ შვილმა გამომშვიდობების ნიშნად ხელი დაუქნია და ოთახიდან გავიდა.
დედა
უკანასკნელად
ხედავდა
თავის
შვილს.
მოახლე ვიქტორია გუსმანი ირწმუნებოდა, არც იმ დღეს და არც მთელი თებერვალი არ

უწვიმიაო. „პირიქით, — მითხრა მან თავის სიკვდილამდე ცოტა ხნით ადრე, — მზე
უფრო ადრიანად აცხუნებდა, ვიდრე აგვისტოში იცის“. იმ დილით სანტიაგო ნასარი
სამზარეულოში რომ შევიდა, სულწასული ძაღლებით გარშემორტმული ვიქტორია
გუსმანი სამ კურდღელს ასუფთავებდა სადილისათვის. „დილაობით სახეზე ეხატა
ხოლმე წინა ღამის ნაკვალევი“, — ზიზღით იგონებდა მოახლე. მისმა ქალიშვილმა
დივინა ფლორმა (ღვთაებრივი, საოცარი ყვავილი), რომელიც ის იყო, იწყებდა
გაფურჩქვნას, სანტიაგო ნასარს დიდი ფინჯანი რომგარეული უშაქრო ყავა მიართვა.
ყოველ ორშაბათ დღეს ასე უმსუბუქებდა იგი თავის ბატონს გადატანილი ღამის
სიმძიმეს. დიდი სამზარეულოს ღუმელი შიშინებდა, ქანდარებზე ჯერ კიდევ ეძინათ
ქათმებს, ირგვლივ ყოველივე რაღაცნაირი იდუმალი სუნთქვით სუნთქავდა. სანტიაგო
ნასარმა კიდევ ერთი აბი დაღეჭა, მერე სვენებ-სვენებით მოჰყვა ყავის სმას, თან
ფიქრიანად შესცქეროდა ქურასთან კურდღლების გამოშიგვნაში გართულ დედა-შვილს.
ვიქტორია გუსმანი, თუმცა უკვე წლოვანი ეთქმოდა, მაინც კარგად შენახული
ქალი იყო. დივინა ფლორს კი სუნთქვა ისე გახშირებოდა, თითქოს საკუთარი
მოწიფული ხორცი უხუთავდა სულს. სანტიაგო ნასარს ცარიელი ფინჯნის
ჩამოსართმევად
რომ
მიუახლოვდა,
ვაჟმა
ხელი
წაავლო
იდაყვში:
— უკვე შეიძლება შენი გახედვნა, — უთხრა გოგოს.
ვიქტორია
გუსმანმა
გასისხლიანებული
დანა
— ხელი გაუშვი! ვიდრე ცოცხალი ვარ, ამ წყაროს წყალს ვერ დაეწაფები.

მოუღერა:

ვიქტორია გუსმანი ჯერ კიდევ ყმაწვილი ქალი იყო, იბრაჰიმ ნასარმა რომ შეაცდინა.
ქალ-ვაჟი რამდენიმე წელიწადი ჩუმად ხვდებოდა ერთმანეთს მამულში,
საჯინიბოში, მერე კი, ვაჟს რომ მოყირჭდა, მოახლედ გადმოიყვანა სახლში. სხვა კაცთან
სიყვარულობანას დროს ჩასახულმა დივინა ფლორმა იცოდა, რომ სანტიაგო ნასარის
საწოლში გათენებული ღამეები არ ასცდებოდა და ეს აზრი ნაადრევ სურვილს
უღვიძებდა. „მისნაირი კაცი არ დაიბადება ქვეყანაზე“, — მითხრა ჩასუქებულმა და
ნაღვლიანმა დივინამ, რომელსაც უკვე სხვადასხვა კაცთან გაჩენილი შვილები ეხვია
გარს. „ზედგამოჭრილი მამამისი იყო, — ჩაურთო ვიქტორია გუსმანმა, — ნამდვილი
მძღ!... — მერე უცბად გააჟრჟოლა, — ახლაღა გამახსენდა, როგორ დაემანჭა სახე
სანტიაგო ნასარს, როდესაც ხელის ერთი მოქნევით გამოვშიგნე კურდღელი და
ოხშივარადენილი ნაწლავები ძაღლებს მივუყარეო.“
— რა გულმხეცი ხარ, — უთხრა ქალს, — წარმოიდგინე, ვითომ ადამიანია...
ვიქტორია გუსმანს ოცი წელიწადი დასჭირდა, რათა ბოლოს და ბოლოს
მიმხვდარიყო, ასე უჩვეულოდ რამ ააღელვა იმ დღეს ის კაცი, ვისთვისაც უცხო ხილი არ
იყო უმწეო ცხოველების ხოცვა. „ღმერთო! — შეჰყვირა შეშინებულმა ქალმა, — ნუთუ
ტანმა უაზრა!“ იმ დილას კი, მკვლელობა რომ მოხდა, მოახლე ისე იყო დაბოღმილი, რომ

ოღონდ სანტიაგო ნასარისათვის საუზმე ჩაემწარებინა და რას არ გააკეთებდა — თვალის
დახამხამებაში გამოშიგნა დანარჩენი კურდღლები და მათი ნაწლავებიც კვლავ ძაღლებს
მიუყარა. უცებ პატარა ქალაქი გემის საყვირის გუგუნმა გამოაღვიძა და ყველას აუწყა
ეპისკოპოსის ჩამობრძანება.
ამ სახლში წინათ საწყობი იყო. ორსართულიან შენობას უხეშად ნაჩორკნი
ფიცრული კედლები და ორმხრივ დაქანებული თუნუქის სახურავი ჰქონდა. სახურავზე
მუდამ ისხდნენ ორბები ნავსადგურში დაგროვილი ნარჩენების მოლოდინში. ეს შენობა
ჯერ კიდევ მაშინ ააგეს, როდესაც მდინარეზე ნაოსნობა შეიძლებოდა, საზღვაო
ბარკასები და ნამდვილი გემებიც კი ბედავდნენ, ჭაობიანი შესართავი გადაეცურათ და
ამ პატარა ქალაქამდე მოეღწიათ, ხოლო როცა ერთ-ერთი სამოქალაქო ომი დამთავრდა
და იბრაჰიმ ნასარიც არაბების ბოლო ჯგუფს ჩამოჰყვა, მდინარეს კალაპოტი უკვე
შეცვლილი ჰქონდა, გემები ნავსადგურში აღარ შედიოდნენ ზღვიდან და, რაღა თქმა
უნდა, საწყობებიც აღარავის სჭირდებოდა. იბრაჰიმ ნასარმა გროშებად შეისყიდა ეს
სახლი, უცხოური საქონლის სავაჭროს გავხსნიო, მაგრამ განზრახვა განზრახვადვე
დარჩა. ცოლის მოყვანა რომ გადაწყვიტა, ეს საწყობები საცხოვრებელ ოთახებად
გადააკეთა. ქვედა სართულზე სასტუმრო ოთახი მოაწყო, სახლს უკანა მხრიდან
საჯინიბო მიაშენა ოთხი ცხენისთვის. მსახურთაც მიუჩინა კუთხე და სამზარეულოც
გამართა ნავსადგურისკენ გაჭრილი ფანჯრებით, საიდანაც მუდამ შემოდიოდა შმორის
სუნი. ხელუხლებელი დატოვა მხოლოდ დახვეული კიბე, რომელიც, ეტყობა,
რომელიღაც დაღუპული გემიდან გადმოეტანათ. მეორე სართულზე, სადაც წინათ
საბაჟოს კანტორა იყო, იბრაჰიმ ნასარმა გამართა ორი საძინებელი და ხუთიც პატარპატარა ოთახი ბავშვებისათვის — ხუთი შვილის ყოლას აპირებდა. გარდა ამისა,
მოედნის მხარეს, ზედ ნუშის ხეების თავზე გადმოკიდა ხის აივანი, სადაც პლასიდა
ლინერო ჯდებოდა ხოლმე საღამოობით თავისი მარტოობის გასაქარვებლად. სახლს
შემორჩენოდა სადარბაზო კარი, რომელშიც იბრაჰიმ ნასარმა ორი მაღალი შუშა ჩასვა და
მოჩუქურთმებული ხის ჩარჩოთი მოალამაზა. უკანა კარი იქვე დატოვა, ოღონდ ისე
აამაღლა კარის წირთხლი, ცხენიან კაცს რომ შესძლებოდა გავლა; ძველი ნავსადგურის
ნაწილიც მიიმატა. საერთოდ, უკანა კარით უფრო სარგებლობდნენ, მარტო იმიტომ კი
არა, რომ აქედან გადიოდნენ სამზარეულოში და ახორშიც, იმიტომაც, რომ ახალი
ნავსადგურისკენ მიმავალი გზის მხარეს იყო და მოედნის გადაჭრა აღარ უწევდათ.
სადარბაზო კარი, დღესასწაულების გარდა, ყოველთვის ჩაკეტილი იყო ურდულით და
მაინც აქ და არა უკანა კართან ელოდნენ სანტიაგო ნასარს ისინი, ვისაც მისი მოკვლა
განეზრახა. სწორედ ამ სადარბაზო კარიდან გავიდა იგი ეპისკოპოსის დასახვედრად,
თუმცა ნავსადგურისკენ მიმავალს მთელი სახლის შემოვლა მოუწია.
ვერავის გაეგო, როგორ მოხდა ამდენი სამწუხარო დამთხვევა. რიოაჩიდან
საგანგებოდ ჩამოსული გამომძიებელი, ეტყობა, რაღაცას კი მიხვდა, მაგრამ
გადაწყვეტით ვერ გადაეწყვიტა, გაემახვილებინა თუ არა მასზე ყურადღება, მისი
მონდომება კი — რაციონალურად განესაჯა ეს დამთხვევები — ნამდვილად ჩანდა
მისავე ოქმებში. მოედანზე გამავალ კარს, როგორც დეტექტიურ მოთხრობებშია, იგი
„საბედისწერო კარს“ უწოდებდა. არადა, ერთადერთ ყურადსაღებ ჩვენებად უნდა
ჩაითვალოს გამომძიებლის შეკითხვაზე გაცემული პლასიდა ლინეროს ჭეშმარიტად

— მითხრა ვიქტორია გუსმანმა. — მითხრა დივინა ფლორმა. დილის ხუთ საათზე ერთი მათხოვარი მოგვადგა რძისთვის და იმან გვითხრა. მაგრამ ქვის ფილებით მოგებული მოედანი. რომ გამომძიებელმა თავისთვის მოინიშნა ქაღალდის კიდეზე. „სანტიაგოს არაფერი ვუთხარი. ვიღაცამ — დღემდე გაურკვეველია. მაგრამ წლების მერე აღიარა.დედობრივი ალღოთი გამსჭვალული პასუხი: „ჩემი ვაჟი არასოდეს გავიდოდა უკანა კარიდან საგარეოდ გამოწყობილი“. სამაგიეროდ. „ცომივით მზელდა. ნუშის ხეებსა და ერთ-ორ აივანზე კვლავ ეკიდა საქორწილო ფერადფერადი გირლანდები. მჭიდროდ ჩარიგებულ ავეჯსა და ჭერზე დაკიდებული ქოთნებიდან გადმოშვებულ ხვიარა მცენარეებს. მაგრამ ქუჩებში ფარნები ისევ ენთო. სხვა დასაბუთებულ წვრილმანებსაც ატყობინებდნენ. მართლა რომ მოხდეს რამე. მაშინ ჯერ კიდევ ცხვირმოუხოცავი გოგო ვიყავი და დედას წინ ვერ გადავუხტებოდი. სანტიაგო ნასარს რომ მოკვლას უპირებდნენო. უკვე დედამისის სიკვდილის მერე რომ მოვინახულე. მაშინ ვეღარ გაექცა ქორის ბრჭყალებს. კაცს ეგონებოდა. ტირილი მომინდა მხოლოდ“. საერთოდ. მან ერთი რამის გაკეთება მაინც მოახერხა იმ კაცისათვის. ვიფიქრე. მამლები აყივლდნენ. ეს-ეს არის ეპისკოპოსის პატივსაცემად მორთეს ხეებიო. ორივემ ყველაფერი ვიცოდით ჯერ კიდევ მანამდე. ეს ისეთი უეშმაკო სიმართლე იყო. სწერდნენ. სად და რისთვის ელოდებოდნენ მოსაკლავადო. — ისე ყურისწამღებად და იმდენი მამალი ყიოდა ერთად. არც მე და არც ჩემმა ქალიშვილმა არ ვიცოდით. სანტიაგო ნასარი უცბად შემოვარდება სახლშიო. მაგრამ სახლიდან გასვლისას სანატიაგო ნასარს ეს წერილი არ დაუნახავს იატაკზე. არც დივინა ფლორსა და. სიმართლე ვეღარ დამიმალა: დედაჩემს სადღაც. — კარს გავაღებო. — მითხრა მან. სხარტად უვლიდა გვერდს სასადილო ოთახში ჯერ კიდევ მძინარე ჩიტების გალიებს. გამბედაობა არ ეყო მოეთვალიერებინა იქაურობა. გარედან ეპისკოპოსის გემის საყვირის საზეიმო გუგუნი მოისმოდა. წერილში სანტიაგო ნასარს აფრთხილებდნენ. სულის სიღრმეში უნდოდა სანტიაგო მოეკლათ და იმიტომაც დაუმალა სიმართლეო. შიშით კი ძალიან შემეშინდა: როცა სანტიაგო ნასარი იდაყვში წამეტანა — უკვე მიცვალებულივით ჰქონდა ხელი გაყინულიც და გაქვავებულიცო. სხვა ვერაფერი შეამჩნია მოედანზე. „იმავ წუთში შეწყდა გემის საყვირის გუგუნი. მხოლოდ მკვლელობის მერე აღმოჩნდა ეს წერილი ყველასათვის თვალმისაწვდომი. სად და რატომ უპირებდნენ მოკვლას. ვინ — კარს ქვემოთ წერილი შეაცურა. — მიმიმწყვდევდა სადმე კუთხეში და მაწვალებდა. ოქმში კი არ შეუტანია. მოსაკლავად გელოდებიანო. მთვრალების ნაბოდვარია-მეთქი“. არც არავის დაუნახავს იგი. სანტიაგო ნასარმა ფართო ნაბიჯებით გაიარა დილის ბინდბუნდში ჩაძირული ოთახები. მაგრამ კარის ურდულს რომ მისწვდა. რომ ვიფიქრე. კარი არ ჩაკეტა. საათმა ექვსჯერ ჩამორეკა. ალბათ ეპისკოპოსის გემს მოაყოლეს. ვისი მორჩილებაც არ ეწერა ბედად: მიუხედავად პლასიდა ლინეროს ბრძანებისა. ვიდრე სანტიაგო ნასარი სამზარეულოში შემოვიდოდა ყავის დასალევად. მაგრამ იმ დღეს წინანდებურად არ შემშინებია. დივინა ფლორმა წინ გაუსწრო. თორემ ჩვენს ქალაქში სად იყო-მეთქი ამდენი მამალი“. ეკლესიის მისასვლელი და მის . მაგრამ დივინა ფლორმა. — თან ცდილობდა ხელიდან დასხლტომოდა ახალგაზრდა ბატონს. იფიქრა. ვიქტორია გუსმანი უარზე იდგა. გოგომ გზა უტია ვაჟს და გამოღებულ კარში ალიონის შუქზე თეთრად გადაპენტილი ნუშის ხეები დაინახა მხოლოდ.

ის. პედრო ვიკარიომ წამოიწია კიდეც. ძმებს ისე. ეპისკოპოსს მაინც ეცით პატივი. საგულდაგულოდ ჩაბღუჯეს გაზეთში გახვეული დანები. მთვარეულებს უფრო ჰგავდნენ. კლოტილდე არმენტას რძის ფარდულში თითქმის სამი საათი ელოდნენ მსხვერპლს და განთიადისას ჩაეძინათ პირველად. — მითხრა კლოტილდე არმენტამ. რომ ნაგავსაყრელს უფრო ჰგავდა იქაურობა. ეს ორნი ტყუპი ძმები პედრო და პაბლო ვიკარიოები იყვნენ. სქელი მაუდის პიჯაკები სულ არ შეეფერებოდა კარიბის სანაპიროს ჰავას. ქორწილზე რომ ეცვათ. ძნელად თუ გაარჩევდა ვინმე. იმავე წამში მოედანს მოედვნენ ობოლთა ფორმის კაბებში გამოწყობილი სამონასტრო სკოლის გოგონები. ჯერ კიდევ ქორწილამდე სამი დღით ადრე შეუყვნენ სმას და ახლა მთვრალებს კი არა. — დაიჩურჩულა კლოტილდე არმენტამ. ქალმა სუნთქვა შეიკრა. სანტიაგო ნასარი სახლიდან რომ გავიდა. იმ დილით ძმებს ჯერაც არ გაეხადათ ის საგარეო ტანსაცმელი. გემის საყვირი გუგუნებდა და ერთი-ორი კაციც უკვე მიიჩქაროდა ნავსადგურისკენ. „სიბრალულით უფრო შესცქეროდნენ“. კალათებიდან თავი ამოეყოთ ეპისკოპოსისათვის ძღვნად მოყვანილ მამლებს: მის უწმინდესობას ბიბილოების ნახარში უყვარდა თურმე.მახლობლად მუსიკოსებისთვის სახელდახელოდ მოწყობილი ფიცარნაგი ისე იყო მოფენილი ცარიელი ბოთლებითა და საჭმლის ნარჩენებით. შაბათის მერე. არ გამოვაღვიძოო. — ხშირად უთქვამს კლოტილდე არმენტას. თავი გაანებეთ. — მითხრა კლოტილდე არმენტამ. ისევ დაჯდა. მხოლოდ რძის ფარდული იყო ღია. თავი კი ღირსეულად უჭირავთ“. რომ გემზე გადატვირთვას ორ საათს მაინც მოანდომებდნენ. უზომო სმისაგან სახე მორღვეოდათ. გაზეთში გახვეული დანები ჩაეხუტებინათ და დახლზე თავმიდებულთ ეძინათ. სხვა დროისათვის გადადეთ. — ღვთის გულისათვის. ორივემ თვალი გააყოლა მოედანზე მიმავალ სანტიაგნო ნასარს. ვინც სანტიაგო ნასარს მოკვლას უპირებდნენ. მაგრამ ტყუპმა დაუჯერა. მათი შავი. ხოლო როცა სანტიაგო ნასარი გამოვიდა თავისი სახლიდან. ეკლესიის მახლობლად. „ნამდვილად ღვთის ნება იყო“. გემის საყვირზე ტყუპს გამოეღვიძა. პლასიდა ლინერომ მართალი თქვა: ეპისკოპოსი არც გადმობრძანებულა გემიდან. „უსიამო შესახედავები არიან. მაგრამ გემი არც . მთავრობის წევრებსა და მოსწავლეებს გარდა ნავსადგურში აუარება ხალხს მოეყარა თავი. თუმცა გაპარსული კი ჰქონდათ. ამ ორს კი. მე მათ პირველი კლასიდანვე ვიცნობდი და ასევე დავახასიათებდი ორივეს. იმდენი ძღვენი მოეტანა ხალხს. მოედანზე. რა თქმა უნდა. ვინც წამოიწია. სწორედ ამ ფარდულში ელოდებოდნენ სანტიაგო ნასარს მოსაკლავად. ოცდაოთხი წელი შეუსრულდათ და ისე ძალიან ჰგავდნენ ერთმანეთს. „მოჩვენებას ჰგავდა უკვე“. თითქოს ალუმინის სამოსი ეცვა. ფარდულის პატრონმა კლოტილდე არმენტამ პირველმა დაინახა სანტიაგო ნასარი რიჟრაჟის შუქზე და მოეჩვენა. — იუწყებოდა ოქმი. რაღაც შინაგანმა ძალამ უბიძგა ორივეს — საბოლოოდ გამოფხიზლებულიყვნენ. ყოველი შემთხვევისათვის ურჩია.

კიჩოზე მიმაგრებული ფრთებიანი ბორბლებით კი ნამდვილად სწრაფმავალ საზღვაო გემს ჰგავდა. კრისტო ბედოიას რომ არც სმენია. ეპისკოპოსის გემი მთლად ახალი იყო. ესეც არ იყოს. მაგრამ წყენა მაინც არ გაჰყოლია დიდხანს. „გაციებულს არ ჰგავდა. იმათ კიდევ იქ ისეთები დაუმატებიათ ქორწილის ხარჯებზე. სანტიაგო ნასარი ხმამაღლა ოცნებობდა: — მეც ისეთ ქორწილს გადავიხდი. ბიბილოიანი მამლებიც შეარჩია ძღვნად. გაუთავებლად ლაპარაკობდა ქორწილის ხარჯებზე“. მბრდღვინავი ურჩხულივით წამოიმართა თუ არა მდინარეზე. . ხოლო მამლებმა ისეთი ყივილი მორთეს კალათებში. ჩემი და მარგოტი სანაპიროზე მის გვერდით მდგარა და შეუმჩნევია. ვისაც თავისებურად პატარა მონაწილეობა მაინც არ მიეღო ამ მხარეში ყველაზე გახმაურებულ. მანამდე სახავდა პირჯვარს ანგარიშმიუცემლად და უაზროდ. ღარიბი თუ მდიდარი. რომ ვინც კი ზედ ნაპირთან მდგარა. — რომლებზეც შეშას ხმარობდნენ საწვავად. ყველამ ბანი მისცა.გაჩერებულა. ნავსადგურში შეშინებული მამლების გნიასი იდგა მხოლოდ. ყოველგვარი ქვენა გრძნობის გარეშე. ქორწილი ზღაპრულად ძვირი დაჯდაო. მაინც ქეიფის გაგრძელება განუზრახავს. პატარა ქალაქში არ დარჩენილა არც ერთი კაცი. სანტიაგო ნასარი. — მითხრა ჩემმა დამ. კრისტო ბედოია მასთან ერთად იყო და უთქვამს. ნაპირთან ჩასვლისას გემს ისეთი ძალით აუგუგუნებია საყვირი. ერთი-ორიღა იყო შემორჩენილი და იქაც არც პიანოლა ედგათ და არც ცალკე კაიუტა ჰქონდათ ახალჯვარდაწერილთათვის თაფლობის თვის გასატარებლად. ორკესტრმაც მაშინვე დააგრიალა საეპისკოპოსო ჰიმნი. ერთის მაგიერ ორი მილი ჰქონდა და ორივეზე რკალად შემოეხატათ დროშა. რომ თუ სადმე ქალაქში მამალი იყო დარჩენილი. „საშობაო ამინდი იდგა“. კაპიტნის ჯიხურთან თეთრებით მოსილი ეპისკოპოსი ჩანდა ესპანელთა ამალით გარსშემოხვეული. სანტიაგნო ნასარი კვლავ გახალისებულა და თუმცა ასპირინს ვერაფერი ეშველა მისთვის. არნახულსა და არგაგონილ ქორწილში. მთელი ცხოვრებაც რომ არ გეყოთ საამბობლად. ყველა ორთქლში გახვეულა თურმე. რომელიც პირდაპირ ბოთლებით ჩამოურიგეს ხალხს. სანტიაგო ნასარს საბაბი ჰქონდა. ნეფის ბრძანებით ოთხი დეკეული იბრაწებოდა ხალხისათვის ზედ მოედანზე. კრისტო ბედოია შინ აღარ წავიდა. — ნელ-ნელა ეძლეოდა დავიწყებას. სტუმრებისათვის დაიკლა თურმე ორმოცი ინდაური და თერთმეტი ღორი. ამაოდ აუბა მხარი მღვდელ კარმენ ამადორის მოწოდებას: შეშაც შესწირა და მსუქან-მსუქანი. შორიდან პირჯვარი გადაწერა ხალხით სავსე სანაპიროს და ვიდრე გემი არ მიეფარა თვალს. თავი მოტყუებულად ეგრძნო. კრისტო ბედოია და მე დილის ოთხ საათამდე ერთად ვსვამდით ქორწილში. — გაიხსენა ჩემმა დამ მარგოტმა. წამიერ მოლანდებასავით ჩაიარა ეპისკოპოსმა. ამ გემებს უკვე უჭირდათ მდინარის აღმა ცურვა. გადაიფიქრა და ბებია-პაპასთან შეიარა. იმ ხანებში ლეგენდარული ბორბლიანი გემები. დაილია ორას ხუთი ყუთი კონტრაბანდული არაყი და თითქმის ორი ათასი ბოთლი რომი.

„რაღაც უცნაური სიჯიუტით გვეპატიჟებოდა მარგოტი.ჩემს დას მარგოტს თითქოს ბალღამი ჩაეღვარა მკერდში. — უთხრა ჩემს დას. ტანსაცმელს გამოვიცვლი და მოვალო. სანტიაგო ნასარმა ხალისიანად მიიღო მიპატიჟება: — წუთში გამოვიცვლი ტანსაცმელს და დაგეწევი. — აბა. ვინც ნავსადგურში იყო. სანტიაგო ნასარზე უკეთეს საქმროს ვერც ინატრებდა. გავიფიქრე. დედაჩემის ყოვლისმცოდნეობის უნარი ჯერ კიდევ მაშინ მაოცებდა. — უცებ გაახსენდა. მაჯის საათი მაგიდაზე რომ დარჩა საწოლთან. გადამდგარი პოლკოვნიკი დონ ლასარო აპონტე. იმ დილასაც დედაჩემი სწორედ იუკის ღვეზელებს აცხობდა. უცნაური იყო. თითქმის ყველამ იცოდა. ბოლოს და ბოლოს. ახლავე წამოდით ყველანი. საუზმე უკვე მზად არისო. — მითხრა მან. რომელმაც ჯერ კიდევ არაფერი იცოდა სანტიაგო ნასარის მოსალოდნელი მკვლელობის თაობაზე. რომ სანტიაგო ნასარმა არაფერი იცოდა. მარგოტსაც დამშვიდობების ნიშნად ისე აუწია ხელი. — მითხრა მღვდელმა. მაგრამ შეკითხვით კი არც ერთი შეკითხვია. მარგოტი სანტიაგო ნასარს ხშირად პატიჟებდა საუზმეზე. „ცოცხალი და საღ-სალამათი რომ დავინახე. სანტიაგო ნასარმა მკლავში ხელი გამოსდო კრისტო ბედოიას და მოედნისკენ წაიყვანა. ასევე დამშვიდებულა მღვდელი კარმენ ამადორიც. მარგოტი არ ეშვებოდა. ის კი არა და. ჩემი და უკანასკნელად ხედავდა სანტიაგო ნასარს. შენ თუ იცი ეს ამბავიო? ვინ იფიქრებდა. საშობაოდ სანტიაგო ნასარს მოიგდებს ხელშიო. — უთხრა მარგოტმა გამომძიებელს. — მითხრა კრისტო ბედოიამ. დილაუთენია რომ ვიღვიძებდი . დინჯი ყმაწვილი კაცი ოცდაერთი წლისა უკვე საკუთარი ქონების პატრონია“. სანტიაგო ნასარმა. დაიყაბულა ჩემი და. ჩემი და მარგოტი იყო ერთ-ერთი ადამიანი იმ მცირედთა შორის. წირვასაც არ დასწრებია. — მითხრა ჩემმა დამ. არ დამელოდო. — ისე უცნაურად. იუკის ღვეზელები რომ გვქონდა. რას არ იტყვის-მეთქი კაცის ენა“. არ მოვეშვებოდი. იცოდა. — რომელი საათია? დილის შვიდის ოცდახუთი წუთი იყო. კრისტო ბედოიაც თან გაიყოლია. ჩემმა დამ რომ არაფერი იცოდა. მხედრულად მიესალმა ყმაწვილ კაცს. სანტიაგო ნასარი რომ უნდა მოეკლათ და უნდოდა. მაგრამ მაინც ჩვენზე ადრე იგებდა ყველაფერს. როგორც დედამისს და მოედნისკენ გასწია. სანტიაგო ნასარს რომ მოკვლას უპირებდნენ. — იმანაც კი არაფერი იცოდა. რომ ზოგჯერ მგონია. „რეალური საფუძველი მქონდა მეფიქრა. საუზმის მერე თავის მამულში აპირებდა წასვლას მოზვრების დასაკოდად. აკადემიადამთავრებული. სახლში“. რომ სანტიაგო ნასარს საფრთხე აღარ ემუქრებოდა“. თქვენს სახლში გადაემალა“. — ვინც აგერ უკვე რამდენიმე წელიწადი იყო ქუჩაში აღარ გასულა. „ეს რომ მცოდნოდა. თვითონ წარმოიდგინე — ლამაზი. კიდევ უფრო უცნაური იყო. კიდევ ერთხელ გაივლო გუნებაში: ბედნიერ ვარსკვლავზეა დაბადებული ისედაც ბედისგან გალაღებული ფლორა მიგელი. თოკს ჩავაბამდი და ისე წავიყვანდი ჩემთან. — თხუთმეტ წუთში თქვენთან ვარ. რომელიც აგერ უკვე თერთმეტი წელიწადი მუშაობდა მუნიციპალიტეტის ალკალდად. რომ დედაჩემმაც კი. განსაკუთრებით მაშინ. „მაგას რა დიდი მიხვედრა სჭირდება.

— აიღე. და მაშინვე უამბო ყველაფერი. — ასე იგონებდა იმ დღეს დედაჩემი. იქნებ ეპისკოპოსმა ინებოს და ჩვენს სახლში შემოიხედოსო. რა საზარელი ამბავიც მზადდებოდა შუაღამის მერე: პირმშვენიერი ანხელა ვიკარიო გუშინ გათხოვდა და გუშინვე დაუბრუნდა მშობლებს სახლში. ტირილს ძლივს იკავებდა. ეზოებიდან გამორბოდნენ ქალები ინდაურებით. შინ დაბრუნებული ჩემი და ტუჩებს იკვნეტდა. დაგიპატიჟებია. — მითხრა მარგოტმა. რომ თუ არ წინასწარმეტყველური ნიჭი და უნარი. ზედმეტი ჭიქასაინი გაგიწყვიაო. გაღმა ნაპირიდან ყვავილებით მორთული ნავები დაიძრნენ აქეთკენ.ხოლმე სკოლაში წასასვლელად. ჩვენი სახლი მთავარი მოედნიდან შორს. — მითხრეს. რომ სხვა რამეზე ფიქრი არც მიჰკარებია მის გონებას. პატიო დახვეტა და მერე ეპისკოპოსის შესახვედრად ადრე გაღვიძებულმა მარგოტმა დაინახა. — უთხრა ჩემმა დამ. მხოლოდ ერთი რამ იყო ცნობილი: სანტიაგო ნასარს ანხელა ვიკარიოს ძმები უპირებდნენ მოკვლას. ზოგჯერ ისეთ რაღაცაზე გვეტყოდა. „მეგონა. მაგრამ ვერავის გაეგო. ჩემმა დამაც სწორედ მაშინ გაიგო. — . ყველას გვაოცებდა. — მითხრა ჩემმა დამ. რადგან ახალგაზრდა ქმარმა აღმოაჩინა. „მამლების ყივილი ისმოდა“. ზედ ჭიშკრებთან საწოლებიანად გამოეყვანათ თავ-თავიანთი ავადმყოფები „ღვთიური განკურნების“ იმედით. ესა და ეს მოხდებაო. მერე კი ყავის სმისას ჩემს ძილში მომხდარ ქვეყნის ამბავს მიყვებოდა. სადაცაა მოვკვდები-მეთქი. ფერმკრთალი და მდუმარე დედა — ასეთი იყო იგი იმხანად — განთიადის კვამლისფერ შუქში გახვეული ხვეტდა პატიოს (შიდა ეზო). განსაკუთრებით თავის ტოლებთან. მარგოტი ნაპირს გაუყვა ნავსადგურისკენ. ისე ამის ამოცნობა ნამდვილად ძნელი იქნებოდა. შორეული ხმაური დაგვიანებული მექორწილეებისა იყო და არა ეპისკოპოსის შესახვედრად გამოსული ხალხისაო. ჩემმა დამ უთხრა. დედამ იცოდა უკვე. თანაც მუდამ ირწმუნებოდა. ხალხი ისე აეტაცებინა ეპისკოპოსის სტუმრობას. იმ დილით კი დედაჩემს სულაც არ უგრძვნია იმ ტრაგედიის მოახლოება. რომ მისი ცოლი ქალიშვილი არ ყოფილა. ისეთ რამეს იტყოდა. — ჭორი სწრაფად მოედო ქალაქს. დედა საღვეზელე იუკას რომ მიუჯდა შესაკაზმად. მდინარისპირა მანგოს ჭალაში იდგა. სასადილო ოთახში საგარეოდ გამოწყობილი დედა შეეგება: ლურჯყვავილებიანი კაბა ჩაეცვა. თითქოს რაღაც იდუმალი და უხილავი ძაფი აკავშირებდა ქალაქთან. ახალი ამბავი კი მხოლოდ მაშინ გაიგო ყველამ. — თქვა დედაჩემმა. როცა ეპისკოპოსმა ჩაიარა: მან არც კი ინება ამ მიწაზე დაედგა ფეხი. საბრალო სანტიაგო ნასარი რა შუაში იყო მთელ ამ ამბავში“. ღამის სამი საათიდან რომ მზადდებოდა. გოჭებითა და ათასნაირი სანოვაგით ხელში. სუფრას აწყობდა და თან იდუმალ სიყვარულზე ღიღინებდა სიმღერას. „მეგონა. — ეს სანტიაგო ნასარისთვისაა.

რომ მან უკვე იცოდა. ხაიმე დაეწია დედას და ხელი ჩასჭიდა. — დედას შენ გაჰყვები. მაგრამ საპირისპირო მხრიდან ვიღაც მორბოდა. სანტიაგო ნასარს დედაჩემის პატივსაცემად დაარქვეს ეს სახელი. შუამდეც არ ვიყავი მისული. ვერაფრით გაეგო. მაგრამ მათაც იგრძნეს რაღაც ცუდი და ატირდნენ. საით გაგიწევიაო. იმის შვილს რომ მოკვლას უპირებენ. — უთხრა დედამ. — ჩვენთვის ხომ ორივე ოჯახი. დავიწყებდი თუ არა რაიმეს მოყოლას. — მითხრა დედამ. დედამ ნაბიჯი ააჩქარა. დედამ თავის ცხოვრებაში პირველად არ ათხოვა ყური არც მათ ტირილსა და არც ქმრის სიტყვებს. „ხალხი ალბათ ფიქრობდა. ჩემი პატარა ძმა ხაიმე ალბათ შვიდი წლისა არც იქნებოდა მაშინ. ამავე დროს სისხლით ენათესავებოდა შინდაბრუნებული პატარძლის დედას პურა ვიკარიოსაც. — თქვა მამამ. სხვა არაფრისთვის მოუცია ღმერთს მაგათი თავიო“. არც გაჩერებულა. — უბრძანა მამამ. ნეხვები. — უთხრა მამაჩემმა. — ავაზაკები. დედაჩემი იყო მისი ნათლია. მამაჩემი თავისი საძინებელი ოთახიდან პიჟამიანი გამოვიდა სასადილო ოთახში და უკმაყოფილოდ ჰკითხა ცოლს. ადამიანის ყოფნაარყოფნის საკითხი წყდებოდა. იგი უკვე მოკლეს! *** . — ყოველთვის მიცვალებულის მხარეზე უნდა დადგე. იცოდა. ამ მანტილიას პანაშვიდებზე ხმარობდა ხოლმე. სასადილო ოთახში ჩემი უმცროსი ძმებიც შემოვიდნენ. თითქოს ქორწილი განახლდაო. „მიდიოდა და თავისთვის ლაპარაკობდა. დედამ ჩემს დას ბოლომდე აღარ მოუსმინა. — ნათლიდედა პლასიდა უნდა გავაფრთხილო. სადღაც შორიდან ისეთი ხმაური მოდიოდა. ლუისა სანტიაგა. — უპასუხა დედამ. თანაც ყველანი მოედნისკენ გარბოდნენ“. ხელჩაჭიდებულ ბავშვს რომ მიარბენინებდა. რაც უნდა მომხდარიყო მერე“. ნასარებიცა და ვიკარიოებიც. მთელმა ქალაქმა იცის. — მახსოვს. შეიშალაო. ისე დაუყვირა დედაჩემს: — ნუღა გარბიხართ. მარტო ის იყო ჩაცმული: სკოლაში მიდიოდა. საით მიდიოდნენ და რატომ მიდიოდნენ. — განა ეს სამართალია. — მოიცა. ერთია.. თვითონ კი ბაიბურშიც არ არის. დედა უკვე გავიდა სახლიდან. ქუსლიან ფეხსაცმელში ჩაყო ფეხი და მხრებზე საეკლესიო მანტილია მოისხა. პატარები იყვნენ. დედა იმასაც კი ვერ გრძნობდა. მარტო სისაძაგლეზე უჭირავთ თვალი. მაგრამ ეს ავბედითი ამბავი დედაჩემისთვისაც კი ფიქრმიუწვდომელი აღმოჩნდა.ხომ გახსოვს. — მითხრა ხაიმემ. ჩავიცვამ.

ბაიარდო სან რომანს მოსწონდა ხმაურიანი და გაწელილი ქეიფი. ხარივით სვამდა. იმანაც უპასუხა: „ქალაქიდან ქალაქში დავეხეტებოდი. — ვინც პატარძალი მშობლებს დაუბრუნა. ვინც მიხვდა: ბაიარდო სან რომანი ის კაცი არ იყო. მეორე დღეს დეპეშა უნდა გაეგზავნა სადღაც. თვითონ მიუჯდა სატელეგრაფო აპარატს და საკუთარი ხელით გადასცა დეპეშის შინაარსი. ბაიარდო სან რომანი. რის მიღმაც სინამდვილის დაფარვა იყო მოსახერხებელი. არც უკანასკნელი გახლდათ იმათგან. კინოში ყველას გააგებინა. შეჭამდი“. დაგენანებოდა. პირველ შეხედვისთანავე რომ ამოიცნობა. რკინიგზა უნდა გავიყვანოთო. საღამოს. ხელზე იმავე ფერის თხის ტყავის ძვირფასი ხელთათმანი წამოეცვა. ოქროშიც კარგად ცურავს“. თავის ქორწილამდე ექვსი თვით ადრე. ისეთი ლამაზი იყო. წირვის მერე. იგი ჩამოჰყვა გემს. ჩამოსვლის დღესვე. — მითხრა მან. გზათა ინჟინერი ვარ და მდინარის ჟინიანობამ რომ აღარავინ შეაბრკოლოს. მომდევნო წერილში მწერდა: „უცნაურ კაცს ბაიარდო სან რომანი ჰქვია.ნეფე. სასხვათაშორისოდ მწერდა: „აქაურობას ერთი უცნაური კაცი მოევლინა“. ოქროსავით მბზინავი თვალები და ნელ ცეცხლზე გამომწვარი გვარჯილისფერი კანი ჰქონდა. მაგრამ მას ასევე შეეძლო სხვანაირად ეპასუხა. მერე ტელეფონისტ ქალს საიდუმლოდ ასწავლა. როგორ გამოეყენებინა უკვე დამჯდარი ელექტრული ბატარეები. ამბობენ. არანაკლები ცოდნა გამოამჟღავნა მან წვევამდელთა შესაკრებად ჩამოსულ სამხედრო ექიმთანაც: სასაზღვრო რაიონში გავრცელებულ ავამყოფობებზე ესაუბრა. რატომ და რისთვის ჩამოვიდა იგი ამ პატარა ქალაქში. რათა საბედო მეპოვა“. რომელიც კვირაში ერთხელ მოდიოდა. აგვისტოს ბოლოს კოლეხიოში დედაჩემის წერილი მივიღე. დაენაძლევა ყველაზე გამოცდილ მოცურავეებს — ისინი კი ცოტანი როდი იყვნენ — მდინარე ისე გადაცურა და გადმოცურა. არადა. მაგდალენა ოლივერი ერთადერთი ადამიანი როდი იყო. ვიღაცას სულმა წასძლია და ქორწილამდე ცოტა ხნით ადრე შეჰბედა. ამ ამბავს დედაჩემი მწერდა ერთ-ერთ წერილში და ბოლოს მისთვის ჩვეულ კომენტარსაც უკეთებდა: „ეს კაცი. ვინც ასე ფიქრობდა. ახალბედა ტორეადორივით წელწვრილი იყო. თან ჩამოიტანა ორი მოვერცხლილ-მოსევადებული ჩანთა. ოცდაათ წლისაზე მეტი არ იქნებოდა ალბათ. შეჰკითხვოდა ამის თოაბაზე. კრემი რომ მოგესხა. ერთ კვირა დღეს. . იქნებ მართალს ამბობდა. — ამ მხარეში პირველად გამოჩნდა გასული წლის აგვისტოში. ეტყობა. ბოლომდე ამოუხსნელი დარჩა. მაგდალენა ოლივერმა იმავე გემით იმგზავრა და მთელი გზა თვალი არ მოუცილებია მისთვის: „მამათმავალივით გამოიყურებოდა. მე არ მინახავს“. რამეთუ ემარჯვებოდა იმის თქმა. ეცვა მოკლე ქურთუკი და ტანზე შემოტმასნილი შარვალი — ორივე ხბოს ტყავისა. ერთნაირი ნაყშები გემოვნებით ეხამებოდა ჩანთების ღვედის ბალთებსა და ჩექმის შესაკრავებს. ჩხუბში გამშველებლის როლი ერჩია და თამაშითაც მხოლოდ პატიოსანი თამაშის მომხრე იყო. რომ ყველაზე უძლიერესნიც კი კარგა მანძილზე ჩამოიტოვა. მომხიბვლელი კაციაო.

ანგელ — ანგელოზი და ლათ. ეტყობოდა შინაგანი დაძაბულობა. როცა რაიმეს გაგება სურდა ძირისძირობამდე და მაინც ასეთი კეთილმოსურნე ვერდიქტის მერე კიდევ მივიღე დედაჩემის ორი წერილი. თვალი გაადევნა შავოსან ქალებს. ვიცარიუს — შემცვლელი. როგორ გაიცნეს ერთმანეთი. საშობაო არდადეგების დროს. მე იგი ნაღვლიანი მომეჩვენა. მხოლოდ ამ საბედისწერო ქორწილიდან კარგა ხნის მერე გამომიტყდა დედაჩემი. ოქტომბრის თვეში გამოგზავნილ წერილში დედაჩემი უკვე ლოცავდა მას: „პატიოსანი და გულკეთილი კაცია. იმ ხანებში ნებადართული არ იყო ფეხზე მდგომი ზიარება. დიასახლისმა უთხრა. წირვა ლათინურად ჩაეტარებინა“. რომლებიც ერთადერთი სულიერი არსებანი ჩანდნენ ამ მომთენთავ ნაშუადღევს. მაგდალენა ოლივერმა რომ ამიწერა. ოქტომბრის თვეში დაწერილი წერილი უკვე გამოგზავნილი მქონდა და რაღას შევასწორებდი. ბაიარდო სან რომანმა თვალი გააყოლა ორივე ქალს მოედნის ბოლომდე. როგორც ამბობდნენ. — შესაფერისი სახელი (სიტყვების თამაშია: ესპ. ახლაც არავინ იცის ზუსტად. ბაიარდო სან რომანი მაშინვე გამოფხიზლდა. წირვაც მხოლოდ ლათინურად ტარდებოდა. ბაიარდო სან რომანი ცოტა მოგვიანებით გავიცანი. — სატანას მივამსგავსე. მაგრამ დედაჩემს უყვარდა ასეთი უკვე საყოველთაოდ მიღებული სიზუსტეების მოშველიება. სექტემბრის მიწურულს. არამედ უზომოდ ბევრი ფულიც აქვსო. იმ ხანებში ბაიარდო სან რომანს უკვე გამხელილი ჰქონდა ყველასათვის ანხელა ვიკარიოსთან თავისი ნიშნობის ამბავი. ბაიარდო სან რომანს არა მარტო ყველაფერი შეუძლია მოიმოქმედოს და თანაც კარგად მოიმოქმედოს. მაგრამ არც ისეთი იყო. — მაგრამ რაკი შენ თვითონ არაერთხელ გითქვამს ჩემთვის. გვერდით რომ მოჰყვება. და სახელად ანხელა ვიკარიო ჰქვიაო. წინა კვირა დღეს დაჩოქილი ეზიარა. მაგრამ. — თქვა მან. ყველას ძალიან უყვარს. მეც აღარ მოგწერე. თუმცა უკვე მთელმა ქალაქმა იცოდა.დედაჩემს ჰქონდა საბაბი. . უცოლო კაცების პანსიონატის დიასახლისმა თქვა: ბაიარდო სან რომანი ჩემს პანსიონატში ცხოვრობდა. სიესტის დროს იგი სასტუმრო ოთახში სარწეველა სავარძელში თვლემდა. თანაშემწე) ჰქონია. ვიდრე მისი საქციელის გამო გეგონებოდა. იკითხა. ის ქალიშვილი ვინ არისო. რის დაფარვასაც ზედმეტი მხიარულობით ლამობდა. მაგრამ არც ერთში აღარ მწერდა ბაიარდო სან რომანზე. — მითხრა დედამ. ეს კაცი რომ გავიცანი. სულაც არ მეჩვენა უცნაური. მისმა ოქროსფერმა თვალებმა შემაძრწუნაო. ასე ეფიქრა: ქალაქში ლეგენდასავით დადიოდა. რაღაც ხიბლი ნამდვილად ჰქონდა. ასეთი რამეების მოწერა არ შეიძლებაო. თანაც მღვდელს დაეხმარა. რომ იგი ანხელა ვიკარიოს ირთავდა ცოლად. რომ უცებ მოედანზე გამოჩნდნენ ანხელა ვიკარიო და დედამისი ხელოვნური ყვავილებით სავსე კალათებით ხელში. ერთ დღეს. იმ ქალის შვილია. რაც მთავარია. იგი უფრო სერიოზული კაცი ჩანდა.

იმ დღის ამბებს რომ იგონებდა. ანხელა ვიკარიო გამომიტყდა. თუმცა ტრფობის ალით არ ანთებულა. ერთი რამ იცოდა ყველამ დანამდვილებით: ანხელა ვიკარიო და ბაიარდო სან რომანი ერთმანეთს პირველად შეხვდნენ ოქტომბრის თვეში. უფრო ადრე. ეროვნულ დღესასწაულზე გამართულ საქველმოქმედო ბაზრობაზე. რომ ქალის ყურადღება მიეპყრო! იმავე ღამეს ბაზრობიდან შინ დაბრუნებულ ანხელა ვიკარიოს მაგიდაზე დახვდა ლამაზ ქაღალდში შეფუთული და ლამაზივე ბაფთით შეკრული გრამოფონი. ცოლად უნდა შევირთო. ბაიარდო სან რომანი ბაზრობაზე მივიდა და პირდაპირ იმ ვიტრინისაკენ გაეშურა. — მითხრა ქალმა. — ასე უფრო იოლი და თანაც იაფი იქნება მისი შეძენა. რომლის წინაც იდგა თავით ფეხამდე შავოსანი და ფერგამკრთალი ლატარიის გამრიგე ქალიშვილი. როცა დააბრუნეს. ანხელას უფროსმა ძმებმა პედრომ და პაბლომ საჩუქარი უკან წაუღეს პატრონს პანსიონატში. ვიკარიოების ოჯახმა ჯერ კიდევ არ იცოდა. იმ დღეს ჩემი დაბადების დღე რომ იყო“. გრამოფონი რომ ხვდა მოგებად და ეს ბილეთი ბაიარდო სან რომანს აღმოაჩნდა. „დასანახად მძულდა ყოყლოჩინა კაცები. „ახლაც არ ვიცი. თან ისეთი ხმაური ატეხეს. გრამოფონი არ იყიდება. ეს შემთხვევა მართლა მოხდაო. ტყუპი მეორე დილას. ბაიარდო სან რომანმა მიაღწია საწადელსო — ქალმა გამოარჩია იგი სხვათაგან. პანსიონატში მაშინდელ მცხოვრებთაგან სამმა კაცმა დამიმოწმა. ლატარიას გასძღოლოდა.მერე თავი მიაყრდნო სავარძლის ზურგს. საიდან გაიგო. „ძალიან შემეშინდა“. ეს სიტყვები პანსიონატის დიასახლისმა კარგა ხნით ადრე გადმომცა. — ქალიშვილი უფრო მეტად განეწყო მტრულად მის მიმართ. მილიანი გრამოფონის ფასი ჰკითხა. რა შეუპოვარი კაციც იყო ბაიარდო სან რომანი. ყოვლად წარმოუდგენელი იყო: ნუთუ მან მხოლოდ იმიტომ შეისყიდა ლატარიის ყველა ბილეთი. ქალიშვილმა უპასუხა. არაფერი ამდაგვარი არ მომხდარაო. ეს გრამოფონი მთავარი გასათამაშებელი ნივთი გახლდათ. თვალები დახუჭა და დაამატა: — რომ გამოვიღვიძებ. ასეთი საჩუქარი გამოეგზავნაო. ვაჟი მიუახლოვდა და სადაფით გაწყობილი. ვიდრე ბაიარდო სან რომანი თავისი სიყვარულით დევნას დამიწყებდაო. იმავე საჩუქრით . ასეთი ყოყლოჩინა კი საერთოდ არ მენახა. რა თქმა უნდა. ანხელა ვიკარიომ ძლივს დაარწმუნა მშობლები. ლატარიაში თამაშდებაო. გამთენიისას დაბრუნდა შინ მთვრალი. — მით უკეთესი. — მახსოვს. პოლონელს მივამსგავსე“. — მითხრა მან. არავითარი საბაბი არ მიმიცია ბაიარდო სან რომანისათვის. — მითხრა ანხელა ვიკარიომ. გამახსენეთ. როგორ მიუვიდა ეს საჩუქარი ქალიშვილს. სამაგიეროდ ახლა ნახეს. რომ ვისაც არ დაუნახავს. მან კი ისე აშკარად გაუგზავნა. მაგრამ დანარჩენი ოთხი ირწმუნებოდა. როცა მოუთმენლობით შეპყრობილ ხალხს იმ ლატარიის ბილეთის ნომერი გამოუცხადეს. ანხელა ვიკარიომ მითხრა. ყველამ გაიგო. სამაგიეროდ. — თქვა კაცმა. სადაც ქალიშვილს დავალებული ჰქონდა.

საღამოობით ვხედავდი ხოლმე მას თავისი სახლის ფანჯარაში და უფრო და უფრო უმწეო მეჩვენებოდა. როცა ხმა დაირხა. „დროა. შავები არ გაუხდიათ. თვით ბაიარდო სან რომანის თანხლებით. „გოგონებო. ჩვეულებრივი კაბა ეცვა და თმაც დაეხვია. თვალებს არ ვუჯერებდი. რაც დედაჩემს არ მოსწონდა მათი. ჩაიკეტა. ხანაც მეზობელ გოგონებთან ერთად შინაბერების საყვარელ ვალსებს მღეროდა. არაფერი ეტყობოდა ნაწინასწარმეტყველევი ბედნიერებისა. მამამისი პონსიო ვიკარიო ღარიბი იუველირი გახლდათ და ოჯახს რომ ღირსება არ შელახვოდა. დედა — პურისიმა დელ კარმენი გათხოვებამდე სკოლის მასწავლებელი იყო. ხელოვნური ყვავილების კეთება. თვალის ჩინი შეალია ოქრომჭედლობას. — ეუბნებოდა ხოლმე დედაჩემი. მომაკვდავთა ზიარებისა და მიცვალებულთა გაპატიოსნება-დატირების უძველეს მეცნიერებაში. თავიანთ სახლში გაეგრძელებინათ ქეიფი. მაგრამ ასეთი გამონათება იშვიათად ხდებოდა. შენს დამთხვეულ ბიძაშვილს ბიჯგები შევუყენოთ“. ერთადერთი. დედაჩემი ირწმუნებოდა. მერე და მერე სახლიდან არ გამოდიოდა. თითქმის ყოველ წელს. დები ვიკარიოები კი დიდად იყვნენ დახელოვნებული ავადმყოფთა მოვლის. ნუთუ ანხელაამეთქი. ორი უფროსი ქალიშვილი გვიან გაათხოვა. ტანჯვას გაუძლებენ“. რადგან ისე არიან გაზრდილი. გარეთ — თავით ფეხამდე შავები. — ყველა კაცი ბედნიერი იქნება მათთან. კერვა. ერთხელ ქუჩაში ვნახე. მათი ტოლი ქალიშვილები აგდებულად უყურებდნენ სიკვდილთან დაკავშირებულ ყოველგვარ რიტუალს. — ხშირად უთქვამს დედაჩემს. ასე რომ. ისტორიული დედოფლებივით ისიც ბედნიერ ვარსკვლავზეა დაბადებულიო.ხელში და. როცა კი საშობაო არდადეგებზე ჩავდიოდი. ქარგვა. შინ უფრო მოთალხო ეცვათ. მაგრამ როგორღაც უმწეოდ გამოიყურებოდა და სულითაც ღარიბი ჩანდა. „უნაკლონი არიან. — იგონებდა მერსედესი. მაგრამ გათხოვდა ორი უფროსი ქალიშვილი და მათი ქმრებიც ვერაფრით ვერ დაუსხლტნენ ჩაკეტილ წრეს: მათი ცოლები ყველგან ერთად დადიოდნენ. — მეტყოდა ხოლმე სანტიანგო ნასარი. ხან ნაჭრის ყვავილებს აკეთებდა. მშობლები ვაჟებს ნამდვილ მამაკაცებად ზრდიდნენ. ვიდრე დის სიკვდილის გამო შავებს ჩაიცვამდა. უთოობა. გოგონებმა იცოდნენ ქსოვა. თორემ მეზღვაურებს გაუშვებთ ხელიდან“. ამ ნაკლს თუ არ ჩავთვლით. „მონაზონს ჰგავდა“. პურისიმა ისე იყო გადაგებული ოჯახზე. ანხელა ვიკარიო ყველაზე ლამაზი იყო დებში. მაგრამ ციებისაგან მოუკვდა და აგერ უკვე ოთხი წელი იყო. დედაჩემის თქმით. ბაიარდო სან რომანი ანხელა ვიკარიოს . რაც მთავარია. — თმას ნუ ივარცხნით ღამით. ტყუპ ვაჟებსა და ანხელას შორის ერთი შვილი კიდევ ეყოლა. მხოლოდ ქალებისთვის მართავდნენ საცეკვაო საღამოებს და მუდამ შემართული იყვნენ საიმისოდ. რომ სახლში ზოგჯერ ვერც ამჩნევდნენ მის არსებობას. — ძილის წინ თმის დავარცხნა იყო. ანხელა ვიკარიო ხელმოკლე ოჯახის უმცროსი ქალიშვილი იყო. მთელ დედამიწაზე ვერ შეხვდებოდით მათზე უკეთ აღზრდილ ყმაწვილ ქალებს. ქალებს — გასათხოვრად. მორჩილი და ავადმყოფური გარეგნობის მიღმა კარგად ჰქონდა შენიღბული მტკიცე ხასიათი. ნაირ-ნაირი ნამცხვრის გამოცხობა და ნიშნობაზე მოსაწვევი ბარათების მოხატვა-მოლამაზება. რომ მაინცდამაინც საეჭვოდ მიეჩნიათ კაცების ყოველნაირი საქციელი. ძმებს განეზრახათ.

დედა.. როგორც კი გენერალმა მანქანის სარკმელში გამოჰყო თავი და თეთრი ქუდიც დააქნია. მაგრამ ყველაზე მთავარი მაინც მამამისი — გენერალი პეტრონიო სან რომანი გახლდათ. უცხო კაცს ნამდვილად რაღაც ვერაგობა აქვს ჩაფიქრებულიო. სამოქალაქო ომების დროს მოიხვეჭა. პაპიამენტურად (კუნძ. არამედ სიხარულითაც მიიღეს. ისინი ოთხნი იყვნენ: მამა. დაქორწინდნენ. ყველასათვის ცხადი გახდა. ბაიარდო სან რომანმა სულ უბრალოდ.ირთავს ცოლადო. ვიკარიოები კი მის წინადადებას არა მარტო გულისხმიერებით მოეკიდნენ. დილის თერთმეტ საათზე მისმა საყვირმა ქუჩები უჩვეულოდ აახმიანა. იმასაც ამბობდნენ. დედა და ორიც სულის ამაფორიაქებელი და. იმ ქალს ითხოვდა კიდეც ცოლად. მაგრამ ანხელა ვიკარიოს არ სურდა მისი ცოლობა. — მითხრა მან. იმ საღამოსვე უკვე ყველამ იცოდა მისი წარსული. ხელის ერთი მოსმით ჩააჩუმა აჭორებული ხალხი: ქალაქში მთელი თავისი ოჯახი ჩამოიყვანა. ვინ იყო და სადაური იყო იგი. ქარების სრუტეში დაღუპული. ფეხზე თხის ტყავის ფეხსაცმელი ჯვარედინად შეეკრა თასმებით. მთელი კასანარე შიშით დაზაფრაო. მანქანიდან პირველი ის გადმოვიდა. იგი მიაჩნდათ ერთ-ერთ გამოჩენილ მოღვაწედ კონსერვატორთა მთავრობაში. ცხვირზე დაკოსებული ოქროს პენსნე ოქროს ძეწკვითვე დაემაგრებინა ჟილეტის ღილ-კილოზე. ესპანური. ზურგიდან ესროლათ ხერინელდო მარკესისათვის“. პერნაბუკოში ორ გაწვრთნილ დათვს აცეკვებდაო. „ფორდტ“-თი მოვიდნენ. აქამდე არავინ იცოდა. კაიენიდან გამოქცეული კატორღელია და ვიღაცას უნახავს. ვინც არ წავიდა სან რომანების ოჯახის დასახვედრად. ოქროთი დატვირთული ესპანური გალიონი ამოუთრევია წყლიდანო. როგორც კი გენერალი დაინახეს. დები ჯერ კიდევ ყმაწვილი ქალები იყვნენ და გაუხედნავ ჭაკებს ჰგავდნენ. ალბერტა სიმონდსი. ვინც ბრძანება გასცა. „მეტისმეტად ზორბა მეჩვენებოდა ჩემთვის“. დედაჩემი იყო ერთადერთი ადამიანი.. ეცვა მწიფე ხორბლისფერი კოსტიუმი. გემიდან გადმოვიდა თუ არა არტისტულად გამოწყობილი. რომ ყველაზე ნაბოდვარი ჭორიც კი მართალი მოეჩვენებოდა კაცს. რადგან ტუკურინკასთან ბრძოლაში სასტიკად დაამარცხა და უკუაქცია პოლკოვნიკი აურელიანო ბუენდია. რაღას არ ამბობდნენ მასზე: რომელიღაც სამხედრო ნაწილის მეთაური იყო და არაერთი სოფელი ააოხრა. მისი სურათი ხომ თითქმის ყველას ჰქონდა ნანახი. მაგრამ მე პირადად ხელს არ ჩამოვართმევ იმ კაცს. იმასაც ირწმუნებოდნენ. ვაჟს სულაც არ უცდია . კურასაოზე მცხოვრებთა დიალექტი. კურასაოელი ბრგე ქალი. მკერდზე უბრწყინავდა „მედალი მამაცობისათვის“ და ხელში ეჭირა ვაშლის ხის ხელჯოხი. რაზედაც ეროვნული გერბი იყო ამოტვიფრული. ერთად არეული პორტუგალიური. რომ ბაიარდო სან რომანი. პურა ვიკარიომ მოისურვა. მხოლოდ ეს იყო. ბაიარდო სან რომანს თავისი წარმომავლობა გაენდო მათთვის. მან გმირის სახელი ჯერ კიდევ გასულ საუკუნეში. მაგრამ თავის წარმომავლობას ისე მალავდა. „კი ბატონო. იგი მაშინვე იცნო ყველამ. ჩვენს მოუწესრიგებელ გზებზე კარგა ბლომად მიჰყროდა ცხელი მტვერი. ახალგაზრდობაში იგი ულამაზესად გამოაცხადეს ანტილის კუნძულელ ორას ქალში. ბევრმა იფიქრა. ჰოლანდიური და იქაურ მკვიდრთა კილოკავი) უქცევდა კასტილიურს. მანქანას სახელმწიფო ნომერი ეკრა. ვისაც მოისურვებდა.

ოჯახის სხვა წევრები კი ნამდვილად მოაჯადოვა. ყოველი მხრიდან ნიავი ქროდა. — მიამბო ანხელა ვიკარიომ. მაგრამ დედამ ხმა ჩააკმენდინა: — სიყვარულის სწავლაც შეიძლება. დედ-მამის თანხმობა უსაფუძვლო როდი იყო: ვიკარიოების ხელმოკლე ოჯახს უფლება არ ჰქონდა. — სახლს არ ვყიდი. ხელი ეკრა ბედის ნაბოძვარისთვის. „ლაპარაკობდა და გეგონებოდა. ბაიარდო სან რომანმა იმავე საღამოს გასწია რჩეულთა საზოგადოების კლუბში და ქვრივ ქსიუსს მიუჯდა დომინოს სათამაშოდ. ტერასებიდან ჩანდა უკიდეგანო. ვიდრე სახლს გაყიდიდა. მაშინ ცარიელი სახლი მომყიდე. ქსიუსი უმალ მოკვდებოდა. რომელიც მათთან ერთად თამაშობდა დომინოს.ქალის მოხიბვლა. იმ კაცის ცოლობაზე დათანხმებულიყო. ზაფხულის მზიან დღეს ჰორიზონტზე ილანდებოდა კარიბის ზღვის მკრთალი ზოლი და კარტახენა დე ლას ინდიადან მომავალი ტურისტებით სავსე ტრანსატლანტიკური გემები. — უთხრა მას. მაშინ როცა იმ ხანებში ნიშნობას ჩვეულებრივ აჭიანურებდნენ. ისე ვუთხარი. „ჩვენი აზრით. ნიშნობის ვადის კიდევ შემოკლება ვეღარ მოხერხდა. სიძეებმა. ჯვარს ვერ დაიწერთო. . ტყუპი ძმები ამ მოლაპარაკებაში არ მონაწილეობდნენ. მან ხომ ამ სახლში ოცდაათი ბედნიერი წელიწადი გაატარა“. ქვრივმა ქსიუსმა ძველმოდური ზრდილობით აუხსნა. მაგრამ ეს დროც სწრაფად და უზრუნველად გავიდა ბაიარდო სან რომანის წყალობით. ამ სახლში ყველაფერი ჩემი ცოლის ნაყიდია მთელი ჩვენი ერთობლივი ხანგრძლივი. ჩვენს ქალაქში ყველაზე ლამაზი სახლი ქვრივი ქსიუსის სახლია-მეთქი“. ანხელა ვიკარიომ როგორღაც გაბედა და წამოილუღლუღა. ანხელა ვიკარიოს არასოდეს დაავიწყდება ის საშინელი საღამო: სასტუმრო ოთახში თავი მოიყარეს მშობლებმა. გუნებაშიც არ გამივლია. — თქვენი სახლი მინდა ვიყიდო. მეც ასე ვეტყოდი. ხელმოკლე ცხოვრების მანძილზე და ამიტომაც ეს ნივთები მას მაგონებსო. რათა დანიშნულებს ყოველნაირად დაჰკვირვებოდნენ. — ქვრივო კაცო. „ერთ საღამოს მკითხა. — მითხრა პაბლო ვიკარიომ. დებმა. არ მიყვარსო. მათ აიძულეს ანხელა. — კარგი. ვიდრე შავებს არ გავიხდით. გული ხელისგულზე უდევსო. — რომელი სახლი მოგწონს ყველაზე მეტადო. — უპასუხა ქვრივმა. — ყველაფრიანად ვყიდულობ. რა ჰქონდა ჩაფიქრებული. ეს ქალების საქმე იყო“. რადგან პურა ვიკარიომ განაცხადა. რაც შიგნით არის. ბაიარდო სან რომანის დაჟინებული თხოვნით მათი ნიშნობა მხოლოდ ოთხ თვეს გაგრძელდა. — მითხრა ექიმმა დიონისიო იგუარანმა. მას ხომ ყველა საქმის მოგვარება ძალუძდა. ლილისფერი ანემონებით აფერადებული სამოთხესავით მინდორი. ბაიარდო სან რომანმა ყურად იღო ქვრივის უარის მიზეზი. სახლი გორაკზე იდგა. — დარწმუნებული ვიყავი. მხოლოდ წუთით რომ ჰყავდა ნანახი.

— ხომ წარმოგიდგენია: ერთი ხელის გაშვერა და ამოდენა ფულის პატრონი ხდები. — ქვრივო კაცო. ქვრივი ქსიუსი უარზე იდგა. რამდენიც გინდა. ქორწილამდე სულ რაღაც ორი თვით ადრე პურა ვიკარიომ ნება არ დართო თავის ქალიშვილს. „რისხვამ აატირა. ბაიარდო. — ვწუხვარ. ბაიარდო სან რომანს მარტო . — მითხრა ექიმმა დიონისიო იგუარანმა.დომინოს პარტია ისე დაამთავრეს. — უთხრა ბაიარდო სან რომანმა.. ამ რაღაც სენტიმენტალური გრძნობების გამო „არა“ უნდა თქვა“. — ჩემი სახლი ამდენი არ ღირს. ყურს სწვდებოდა მკერდში დაგუბებული ცრემლების ბუყბუყი“. ვინ იფიქრებდა ან ვინ იცოდა. ხუთი ათასი პესო.. — ხუთი წუთი დამელოდე. ქვრივმა ცრემლიანი თვალებით შეხედა. ის კი არა და. — უთხრა ბაიარდო სან რომანმა. — მოჰყვა თავიდან. — აღშფოთდა ღირსეული ქვრივი. აბა. — მაშინ ეს მაინც შემისრულე. ნელ-ნელა გადამიხადეო. რადგან საცოდავს ერთი ზანდუკიც კი არ შერჩენოდა სანუგეშოდ და ფულის შესანახად. — რა ღირს შენი სახლი? — ფასი არ აქვს. ქვრივი ქსიუსი ორ თვეში მოკვდა. — ახლავე დაგიწყობ წინ დასტას დასტაზე. რომ იგი რჩეულთა კლუბში დაბრუნდა მოვერცხლილი ტყავის ჩანთით ხელში და მაგიდაზე გადმოაპირქვავა სახელმწიფო ბანკისნიშნიანი ქაღალდით შემოკრული ათას-ათასპესოიანი ათი დასტა. არ გასულა ხუთი წუთი. — გეყოფა ხუმრობა. — ათი ათასი. რომელიც მწერალიც იყო. რომ ანხელა ვიკარიო ქალწული არ იყო! არავითარი საქმრო არ უნახავს ვინმეს მისი. ქვრივს ხმა აღარ ამოსდიოდა ყელიდან. — ჩვენზე ჯანმრთელი იყო. მაგრამ მის გულს რომ ვუსმენდი. ფულზეც შეითანხმა ბაიარდო სან რომანი. ქვრივმა ქსიუსმა სახლი რომ გაყიდა მთელი თავისი უძრავ-მოძრავ ქონებიანად. უარის ნიშნად მხოლოდ თავს აქნევდა ჯიუტად და დაჟინებით. „ამან მოკლა. რომ ახალგაზრდებს არ გესმით გულის ამბები. სამი დღის მერე საღამო ხანს ბაიარდო სან რომანი კიდევ მიუჯდა ქვრივს დომინოს სათამაშოდ. ბაიარდო სან რომანმა დაფიქრებაც არ აცალა: — ვთქვათ. — მითხრა ექიმმა დიონისიო იგუარანმა. არადა. — თქვი. მართლაც. ანხელა თავის დებთან ერთად იზრდებოდა დედის მკაცრი ზედამხედველობით.

მაგრამ ისინი მაინც ჩაიკარგნენ სტუმართა ნიაღვარში. მარტო იმის გაგების თავი აქვთ». რომ ბიბილოების წვნიანი მიერთვა. ერთი სიტყვით. _ მითხრა ანხელა ვიკარიომ. «მაგარი» ქმრებიც კი ეგუებიან ამ ამბავსო. მხოლოდ თავისი არაჩვეულებრივი ნებისა და სიმდიდრის წყალობით ყიდულობდა ბედნიერებას და რაც უფრო მეტს ფიქრობდა მომავალ ქორწილზე. _ უჩიჩინებდნენ მეგობრები. მამაკაცების გასულელების საქმეში გამოცდილები ვართო». მეგობრებმა დაარწმუნეს. «მხოლოდ ერთსა ვთხოვდი ღმერთს. რათა თვით მის უწმინდესობას დაეწერა მათთვის ჯვარი. იმდენი საჩუქარი დახვავდა. ქარხნის ემბლემის ქვემოთ გოთური შრიფტით წაეწერათ მისი სახელი. რომლებიც. რომელიც უკვე მზად იყო ჯვარდაწერილთა მისაღებად. იმდენი ძალა მოეცა. მაგრამ ანხელა ვიკარიო დადგა უარზე. «სწორედაც არ მინდოდა იმ კაცს დაეწერა ჩვენთვის ჯვარი. ვერაფერს აკეთებს ქალის დაუხმარებლად. დილით კი ეზოში. თვით ბაიარდო სან რომანსაც კი გაუსხლტა ხელიდან მისი სადავეები და იქცა საყოველთაო მოვლენად. «ზეწარზე რასაც დაინახავენ. _ დამაჯერეს. რომ თავის მოკვლა შემძლებოდა. ბაიარდო სან რომანმა მოინდომა. რაც შეიძლებოდა დიდებული ქორწილი გადაეხადა. ქორწილი ერთი დღით გადაედო. გარდა ამისა. ჩამოიყვანეს მოცეკვავეები და ორი ორკესტრი. გენერალს უამრავი ცნობილი პირი ჩამოჰყვა. და ბოლოს.გაჰყოლოდა თავისი მომავალი სახლის სანახავად. რომ სჯეროდა. დიდებული კი არა. როდესაც ხალხში ხმა დაირხა. ვინც მამლებს მხოლოდ იმიტომ ხოცავდა. რომლებმაც შეასწავლეს ფანჯარასთან ნაჭრის ყვავილების კეთება და ამასთანავე მისი გულითადი მეგობრებიც იყვნენ. რომ იძულებული გახდნენ სახელდახელოდ მიელაგებინათ პირველი ელსადგურის ძველი და მივიწყებული შენობა: საუკეთესო საჩუქრები ამ შენობაში გამოფინეს ყველას სანახავად. მზეზე გამოფინოს ზეწარი. ისიც დააჯერეს. თითქმის ყველა ქალი კარგავს ქალწულობას ბავშვობაში. დანარჩენი კი ნაგავში გადაეძახა». პატარძალს მიართვეს ოცდაოთხი ცალი ოქროს დანაჩანგალი. ქორწილი ეპისკოპოსის უკურ¬თხებლადაც დიდებული გამოვიდა. რომ გადაწყვიტა დედამისისთვის ყველაფერი გაემხილა და ტანჯვისაგან გათავისუფლებულიყო. ბაიარდო სან რომანი კი. მით უფრო განსაცვიფრებელი აზრები მოსდიოდა თავში: მტკიცედ განეზრახა. ისეთი ამბავი იყო. ისე უნდა მოიქცეს. ქორწინების პირველ ღამეს ბევრ კაცს შიში იპყრობს. არ შეამჩნევინოს. ანხელა ვიკარიოს შეასწავლეს ყოველნაირი ეშმაკობა მომავალი ქმრის მოსატყუებლად. დანარჩენი გადაზიდეს ქვრივი ქსიუსის ყოფილ სახლში. თავის მხრივ. _ მითხრა ანხელა ვიკარიომ. თვითონ წაჰყვა და უსინათლო ქმარიც წაიყოლია ქალიშვილის პატიოსანი სახელის დარაჯად. ანხელა ვიკარიო სწორედ ამ იმედით გათხოვდა. ამჯერად გენერალი პეტრონიო სან რომანი და მისი ჯალაბობა მოვიდნენ ეროვნული კონგრესის საპარადო ნავით და ეს ნავი ქორწილის დამთავრებამდე იდგა ნავსადგურში. განძი რომ დიდი ხნის წინ დაკარგა და აღარ ფლობს. ხოლო გადამწყვეტ წუთებში საკუთარი მოქმედების განსჯის თავი არ აქვსო. «მათ ავყევი. ისე იყო შეძრწუნებული. _ მითხრა ანხელა ვიკარიომ. მაგრამ ორმა მესაიდუმლე ქალიშვილმა. რომელიც მისი უბიწოების დამამტკიცებელი ლაქებით იქნება დათხვრილი. თანაც შემთხვევითო. _ მაგრამ არაფერი გამომივიდა». ეპისკოპოსი მოდისო. _ გადააფიქრებინა ეს კეთილშობილური განზრახვა. ქორწინდებოდა იმ იმედით. ნეფეს საჩუქრად მიართვეს მოძრავსახურავიანი მანქანა. აქაურ მუსიკოსთაგან და საქორწილო ხმაურზე მოზიდულ უამრავ მედოლე- .

როცა ფრაკსა და ცილინდრში გამოწყობილი გამოჩნდა ქორწილში და მერეც. მაგრამ დედაჩემმა და მამაჩემმა შორს დაიჭირეს ეს არჩევანი. რამაც ოდნავი ჩრდილი მიაყენა ქორწილს. ერთადერთი. საქორწილო კაბას არ ჩავიცვამო. ბაიარდო სან რომანის წინადადებით. რა კარტი შეხვდა სანტიაგო ნასარს. _ ჩემმა დებმა პლასიდა ლინეროს სახლს დაადგეს თვალი. ერთი სიტყვით. ტამარინდების ჩრდილქვეშ სახელდახელოდ გაკეთებული მაგიდები ჩაარიგეს. ეზოს ერთ მხარეს ძმებმა საღორე ააშენეს თავისი «სამსხვერპლო ქვით». სახურავში დატანებული იყო ორი სამერცხული. მერე და მერე ბევრჯერ მომიწია იმის მტკიცებამ. «მაშინ ღმერთს ძალუძდა ასეთი რამეების გაგება». სახლი თავის პირვანდელ ფერად _ ყვითლად შეღებეს. ამიტომ უფროსმა დებმა რომ გაიგეს. როგორც ყოველთვის. დადგეს ხორცის ასაქნელი მაგიდაც. როცა გახურებული ცეკვების დროს გაქრა თავის ნადავლთან ერთად. ხოლო პატარძალმა გამოაცხადა: ვიდრე ბაიარდო სან რომანი ჩემს სახლში არ მოვა. აწ უკვე ბიწიერმა ანხელა ვიკარიომ რომ გაბედა და ყვავილებით მორთული ფატა დაიდო თავზე _ შემდეგში აღიქვეს როგორც სიწმინდისა და უმანკოების სიმბოლოთა პროფანაცია. მას შემდეგ. ეზოს ღობე შემოაცალეს და მეზობლები დაითანხმეს.მეაკორდეონეთაგან განსხვავებით. საღორე გაასუფთავეს. სხვა გზა არ იყო. _ მითხრა ანხელა ვიკარიომ. ცეკვები მათ სახლში გამართულიყო. რაზედაც ღორებს კლავდნენ. რა თქმა უნდა. ერთადერთი. რაც პონსიო ვიკარიომ თვალის ჩინი დაკარგა. არც ერთს არ შეგვიმჩნევია სანტიაგო ნასარისათვის სულ პატარა უგუნებობაც კი. ოთხივენი. დიდებული ქორწილის შესაფერისად გადაახალისეს. რომ ნეფემ ორი საათით დაიგვიანა. კრისტო ბედოია და ჩემი ძმა ლუის ენრიკეც ჩვენთან იყვნენ. მოზრდილ პატიოში ხეხილი იდგა და ქათმები დადიოდნენ. ვიკარიოების ოჯახი ერთ უბრალო სახლში ცხოვრობდა. ხოლო როცა იგი სამხედრო სამსახურში გაიწვიეს. ვიკარიოები ამ პატარა სახლში გაჭირვებით ეტეოდნენ. მის მაგივრობას სწევდა მისი ტყუპისცალი _ პაბლო. მხოლოდ დედაჩემი უჭერდა მხარს ანხელა ვიკარიოს ჩანაფიქრს _ ბოლომდე ეთამაშა თავისი დანიშნული კარტით. რომ ჩვენ. _ ძალიანაც გამიხარდებოდა. იატაკი შეაკეთეს. სახლს აგურის კედლები და პალმის ტოტების სახურავი ჰქონდა. ან სულ არ გათხოვდებიანო. სამაგიეროდ არავინ იცოდა. საქორწილოდ გამოწყობილს პირში ჩალაგამოვლებულს რომ დაგტოვებენ. იგი ბედნიერი კაცის განსახიერება იყო მაშინაც. ადგილი მაინც არ იყო საკმარისი. არავინ იცოდა აგრეთვე. ის ამბავი კი. «წარმოგიდგენია. სადაც იანვრის თვეში მერცხლები ბუდეს იკეთებდნენ ხოლმე. გადაწყვიტეს. რომ არ მოსულიყო. წინ ტერასა თითქმის მთლიანად დაეფარა ყვავილნარს. ანხელა ვიკარიო გონივრულად მსჯელობდა _ ქალიშვილისათვის იმაზე მეტი სამარცხვინო რა უნდა იყოს. სხვა შენობა დაექირავებინათ. ახლაც თქვეს _ ჩვენი ქალიშვილები ან ამ ჩვენს საღორედან გათხოვდებიან. ბოლოს. არც ეს მინდოდა». ჩვენ სულ ერთად ვიყავით ეკლესიაშიც და საქორწილო სუფრასთანაც. . რად უნდა ბევრი ლაპარაკი. რა კარტი შეხვდებოდა ბაიარდო სან რომანს. _ მითხრა მან. მეურნეობას სათავეში ჩაუდგა პედრო ვიკარიო. დიდი ქორწილი იქნებაო. კირით შეათეთრეს. კარები. მაგრამ. ის იყო. ძმებმა ღორები მოაშორეს იქაურობას. _ მითხრა დედაჩემმა. «შენ წარმოიდგინე. ეს საქმიანობა ოჯახის შემოსავლის ძირითად წყაროდ იქცა. მხოლოდ ვალსებს უკრავდნენ. მაგრამ საქორწილოდ მორთულ-მოკაზმული რომ გავეცურებინე.

ყველამ შევატყვეთ. სანტიაგო ნასარმა გამოიანგარიშა. რომელსაც მუჭა-მუჭა გვაყრიდნენ სტუმრებს. სწორედ რომ მხოლოდ ამ საქმისთვის ეყო დარჩენილი სიცოცხლე! მეორე დღეს ნავსადგურში. _ მითხრა მან. სანტიაგო ნასარს მოუწონა გარჯა და სიამაყეც ვერ დაფარა. ეკლესია იმდენი ყვავილით იყო მორთული. სახლებში ყვავილების სუნი სიკვდილს მაგონებსო. პირიქით. აქ არ ყოფილიყო. ანხელა ვიკარიოს ფატა და გვირგვინი აღარ ედგა თავს. მათ შორის იყო ბაიარდო სან რომანის დების მოგონებებიც. ჩვენს მაგიდასთან ლაღად რომ გრძნობდა თავს. რომელიმე ჩვენგანს ასეთი საიდუმლო გვქონოდა და მეორესთვის არ გაგვეზიარებინა. ჯერჯერობით ცხრა ათასი პესოა დახარჯულიო. სიკვდილამდე ორმოცდახუთი წუთით ადრე. ხალხში ფულზე არასოდეს ილაპარაკოო». თავისუფლად ეყოფოდა პირველი თანრიგის თოთხმეტ დაკრძალვას. რა დაჯდებოდა ქუჩებში გამოფენილი ფერად-ფერადი გირლანდები. შუადღის გამთანგავ სიცხეში ნეფე-პატარძალი პატიოში გამოვიდა წასახემსებლად და ყელის გასასველებლად. სანტიაგო ნასარმა ბაიარდო სან რომანს შესთავაზა. ჩვენს ოჯახში წლების მანძილზე იგონებდნენ. სკოლაში ერთად დავდიოდით. რა ვიცოდით. როგორ მოახერხა ექიმმა დიონისიო იგუარანმა _ დედაჩემის ბიძაშვილმა _ სამსახურებრივი ნავით გამგზავრებულიყო ვითომ სასწრაფო გამოძახებაზე. ამ ქრონიკისათვის საჭირო მასალას რომ ვიძიებდი. სანტიაგო ნასარი კვლავ ანგარიშობდა დანახარჯს. ფარჩის კაბა ოფლისგან დასველებოდა და უცბად დამსგავსებოდა გათხოვილ ქალს. სანტიაგო ნასარს ისიც არაერთხელ უთქვამს ჩემთვის. ეპისკოპოსის ჩამოსვლისას. ხშირად მახსენდებოდა. ყვავილები არავინ მოიტანოთ-მეთქი. ბაიარდო სან რომანმა. ეს სიტყვები მერე და მერე. როგორ ცეკვავდა მერენგეს საეკლესიო სამოსელში გამოწყობილი ჩემი მონაზონი და. არდადეგებს ერთად ვატარებდით და წარმოუდგენელი იყო. ვიდრე ყველაფერი დაწვრილებით არ აღვადგინე სხვათა მეხსიერებისა და მოგონებების დახმარებით. ქორწილზე თავიანთი . ნეფე-პატარძლის პატივსაცემად როგორ უკრავდა მამაჩემი თავისი ყმაწვილკაცობის საყვარელ საკრავზე _ ვიოლინოზე. მაგ მომავალ დანახარჯსაც ბოლო სენტავომდე შევამოწმებ და გამოგიანგარიშებო. მუსიკა. _ თქვა მან. მისი გამოანგარიშებით. აბა. _ ჯერ სადა ხართ. იმ დღესაც ეკლესიაში შესვლისას მითხრა: «ჩემს დასაფლავებაზე ყვავილები არ იყოს». ჩვენ ხომ ახლა ვიწყებთ ქეიფს. ანხელა ვიკარიომ უადგილოდ მიიჩნია ეს სიტყვები. ყველაზე დიდი სიამოვნება კი სწორედ სიკვდილის წინ განიცადა. როგორც მაშინ ამბობდნენ. ეკლესიიდან ვიკარიოების სახლში რომ ვბრუნდებოდით. რაც სავსებით შეესატყვისებოდა ბაიარდო სან რომანის დანაქადს. ქორწილი ბუნდოვნად მახსოვდა მანამ. _ ჯერჯერობით ცხრა ათასი. წლების მანძილზე. ბაიარდო სან რომანი ჩვენი დიდი ძმაკაცი და. «დედაჩემი მასწავლიდა. მერე ბაიარდო სან რომანს უთხრა. თანამეინახე იყო და ყველაფერზე ეტყობოდა. პეტარდები და ბრინჯიც კი. კრისტო ბედოიას მიერ მოტანილი ბოლო მონაცემების მიხედვით მან გამოიანგარიშა მთლიანი დანახარჯი. ეს ის ქალიშვილები იყვნენ. ოღონდ კი მეორე დღეს. რომ მეორე დღეს მე მომიწევდა ყველას გაფრთხილება.ერთად ვიზრდებოდით. სანტიაგო ნასარს უყვარდა დღესასწაულები. ერთი ამდენი კიდევ დაიხარჯება. როცა ქორწილის ხარჯს ანგარიშობდა. უამრავი მოწმის ჩვენებას მოვუყარე თავი. არადა.

პიანოლაზე რომ უკრავდნენ. რომელიც საძინებელ ოთახში. როცა სხვებს ეკითხებოდნენ რაღაცას. იგი შუა პატიოში დაესვათ სკამზე. სხვებს ესალმებოდნენ. ჩემს ხარჯზე იცეკვეთ. მე მეკითხებიანო. რომ ვინმეს ფეხებში არ გაჰბლანდოდა. ცოლად გამომყევიო. იქ ძმები ვიკარიოები მოვიდნენ. სადაც ქვრივი ქსიუსი ასე ბედნიერი იყო ოდესღაც. ეპისკოპოსის გემის საყვირის აგუგუნებამდე ცოტა ხნით ადრე. მისრიალებდა განათებული გემი და კუდივით ტოვებდა ვალსების ჰანგს. სინამდვილეში სტუმრები ხან ზედ ეხლებოდნენ. მაგრად ჩაებღუჯა გუაიაკანის ხის ხელჯოხი. მალე ნეფე-დედოფალიც გამოჩნდა ღია მანქანით. ქორწილის ოფიციალური ნაწილი დამთავრდა საღამოს ექვს საათზე. თვითონ კი შეშინებული პატარძალი წაიყვანა თავისი ოცნების სახლში. სანტიაგო ნასარი. რამდენსაც შეძლებთო. პასუხს ის იძლეოდა. ჩვენი ქორწინების დღეს. კარადაში. როდესაც საპატიო სტუმრები გაემგზავრნენ. . შუაღამისას საერთო მხიარულება თანდათან შენელდა. ბოლოს გვიბრძანა.ხავერდის კაბებითა და ზურგზე ოქროს ქინძისთავებით მიმაგრებული პეპელას უზარმაზარი ფრთებით თავიანთი მამის ქუდის პლუმაჟი და მკერდზე მბრწყინავი ომში მიღებული ორდენებიც რომ დაჩრდილეს. მერე ანხელა ვიკარიოსთან ერთად გადმოვიდა მანქანიდან. მაგრამ ამ ხმებს ნელნელა ნაღველი ეპარებოდა. ერთ პატარა ჩემოდანში ელაგა. თითქოს მუყაოსიაო. საგანგებოდ ამ დღისთვის რომ ეყიდათ მისთვის. ხანაც გვერდზე გადასვამდნენ. გზადაგზა რომ აწვდიდნენ ბოთლებით. მოედანზე მხოლოდ კლოტილდე არმენტას მაღაზია იყო ღია. ეგონა. პურა ვიკარიომ დედაჩემს უამბო: მე და ჩემმა ქალიშვილებმა ქორწილის მერე ცოტა მივალაგ-მოვალაგეთ სახლი და ღამის თერთმეტი საათი იქნებოდა. იმ საბედისწერო კვირა დღიდან ყველაზე ნათლად რაც დამამახსოვრდა. ბოლოს კი. დასაძინებლად რომ დავწექით. რათა კუმბიამბას ფერხულში ჩამბულიყო. თითქმის ყოველი მხრიდან აღწევდა ჩვენამდე მუსიკისა და მოჩხუბართა შორეული. შუა ქეიფში მერსედეს ბარჩასთვის მითქვამს თურმე. ბაიარდო სან რომანი ისროდა შუშხუნებს. მოხუცი კი აქეთ-იქით ატრიალებდა თოვლივით თეთრ თავს და სახეზე შეჰყინოდა ახალდაბრმავებული კაცის დაბნეულობა. ბევრმა გაიხსენა. როცა პატიოში ჯერ კიდევ აქა-იქ მღეროდნენ მთვრალები. დედამისს უნდოდა სხვა საშინაო ტანსაცმელი და თეთრეულიც გაეგზავნა. ანხელა ვიკარიოს ვიღაც გამოუგზავნია თავისი ნივთების წასაღებად. მათ ჩვენთან ერთად სვეს ღვინო და სანტიაგო ნასართან ერთად სიმღერაც შემოსძახეს მის მოკვლამდე ხუთი საათით ადრე. სულ რაღაც ერთი წამით გავყუჩდით. აქა-იქ კიდევ შემორჩენილიყვნენ მოქეიფეები. _ მოხუცი პონსიო ვიკარიო იყო. სვამდა აგუარდიენტეს. მერე კი გამოვერკვიეთ და ქეიფის ორომტრიალში გადავეშვით. სალამზეც ის პასუხობდა. ჩემი ძმა ლუის ენრიკე და კრისტო ბედოია გავეშურეთ კეთილი მარია ალეხანდრინა სერვანტესის სახლში. არადა. ეს შემთხვევა თვითონ მერსედესმაც გამახსენა თოთხმეტი წლის მერე. მაგრამ შუამავალი ჩქარობდა. ვითომდა საპატიო ადგილზე. მერსედეს ბარჩამ მაშინ ის იყო დაამთავრა დაწყებითი სკოლა. დაახლოებით ათ საათზე. იჯდა ასე დავიწყებასა და სიმარტოვეში და თავს ბედნიერად გრძნობდა. სრულიად მიწყდა კიდეც. ისე ეკიდა ტანზე გახამებული ბლუზა. რომელიც ნელა მიიწევდა წინ ხალხით გაჭედილ ქუჩაში. მე. თითქოს უფსკრულის პირს შევდექით გაუბედავად. ნაწყვეტ-ნაწყვეტი ხმები.

სიკვდილი უკან მოვიტოვე-მეთქი. რომ გვერდით ოთახში მძინარე ქმარსა და უფროს ქალიშვილებს არაფერი გაუგიათ _ არაფერი გაუგიათ განთიადამდე. ათასჯერვე ასეთი ბოლო ექნებოდაო. აბრეშუმის კვართი გადაღეღოდა. _ ღმერთო. პურა ვიკარიომ იფიქრა. ქუჩის ფარნის შუქზე. აქლოშინებული შეცვივდნენ ისინი სამრევლო სახლში. ანხელა ძმებს დივანზე დამხობილი დახვდათ სასადილო ოთახში. დედამ სასწრაფოდ მოიხმო ისინი. _ უამბობდა იგი დედაჩემს. მიშველე! _ შეჰყვირა შეძრწუნებულმა. მაგრამ დედა ისე ჩუმად სცემდა შვილს. _ მითხრა ანხელამ. დედი. ქალიშვილს ატლასის კაბა ძონძებად ეკიდა ტანზე. ეს ვერსია თავის გასამართლებლად ძმებს სწორედ მაშინ მოაფიქრდათ. როცა უკვე მომხდარი იყო უბედურება. მერე პურა ვიკარიოს აკოცა ლოყაზე და ღრმა მწუხარებით და ამავე დროს უდიდესი სინაზით აღსავსე ხმით უთხრა: _ ყველაფრისათვის მადლობელი ვარ. ბაიარდო სან რომანმა ხელი ჩასჭიდა სიბნელეში მდგარ ანხელა ვიკარიოს და შუქზე გამოიყვანა. _ უთხრა სიბრაზისაგან აცახცახებულმა. ტყუპებმა სასამართლო პროცესის დასასრულს განაცხადეს. ჭრელჭრული შარვალი აზღუდებით დაემაგრებინა. ვინმე რომ არ გაეღვიძებინა. გოგონი. ასე მეგონა. რაც იქ დატრიალდა შემდეგ ორ საათში. თქვენ წმინდანი ხართ. რომ ერთი გემრიელად დავიძინო-მეთქი». რომელიც თავის ტყუპისცალზე უფრო გაბედული იყო. _ თქვა მან. ისე მიალურსმა კედელს ხანჯლის წვერით _ ამით გამოაცხადა განაჩენი.. მხოლოდ ცოლს უბიძგა უსიტყვოდ კარისაკენ. მეორეთი კი ისე გამეტებით მირტყამდა სახეში. უცბად იპოვა ამქვეყნად და იმქვეყნადაც მრავალთა და მრავალთა სახელთა შორის და ვითომ პეპელა მიემაგრებინოს ქინძისთავით. «სამჯერ დააბრახუნეს.მერე პურა ვიკარიო უკვე შუა ძილში იყო. _ ხმა ამოიღეთ. . დედაჩემი ერთი ხელით ჩამაფრინდა თმაში. _ პირიქით. _ უთხრა ქალმა დედაჩემს. სახე მთლად დალურჯებული და დასისხლიანებული ჰქონდა. ნამდვილად მანქანიანად გადაიჩეხნენ და ხრამში მკვდრებივით ეყარნენო. სიბნელეში ეძებდა თითქოს ამ სახელს. ღამის სამი საათი არ იყო. და თან ჩაიტანა საფლავში ის საიდუმლო. რომ უცებ კარზე დააბრახუნეს. სვენებ-სვენებით. მაგრამ რაღაც ავისმომასწავებლად». რამდენ ხანსაც მოუნდებოდა სახელის წარმოთქმას. ბაიარდო სან რომანი იდგა. რომ მკვლელობა ჩადენილ იქნა ღირსების დაცვის მიზნით. ქალს შუქი არ აუნთია. ისე გაუღია კარი. ვინ არის ის?! ქალიშვილი ზუსტად იმდენ ხანს შეყოვნდა. ცოცხლები ხართ?! ბაიარდო სან რომანი სახლში არ შესულა. რაც დასაშვებად მიაჩნია სინდისის სამართალს. დას ქამარში ჩაავლო ხელი. «აღარაფრისა მეშინოდა. მხოლოდ პურა ვიკარიომ იცოდა.. «მხოლოდ ის მახსოვს. ვიფიქრე. მხოლოდ ერთი რამ მინდოდა: ნეტავ მალე მოეღებოდეს ყველაფერს ბოლო. *** ადვოკატი ხაზგასმით იცავდა იმ ვერსიას. _ მიამბობდა ანხელა ვიკარიო. ნამდვილად მომკლავს-მეთქი». _ გვითხარი. როცა მკვლელობის ჩადენიდან რამდენიმე წუთის შემდეგ ეკლესიასთან ჩაბარდნენ მართლმსაჯულებას. ძმები შინ რომ დაბრუნდნენ. «მთლად მწვანე ფერი ედო. აღარ ტიროდა. ათასჯერ რომ მომხდარიყო ეს ამბავი. რაიც ბედისწერას დიდი ხანია სამუდამოდ გამოეტანა: _ სანტიაგო ნასარი. კართან. პედრო ვიკარიომ. მხრებზე პირსახოცი შემოეხვია. სიზმრისეული». წამოაყენა და მაგიდასთან დასვა: _ აბა.

მაგრამ ვერა და ვერ მიაღწიეს ამას. ეს ისე უჩვეულო და მოულოდნელი იყო მისგან. _ არც ღვთისა და არც ხალხის წინაშე. რომ პლასიდა ლინეროს სახლის სადარბაზო კარი დღისითაც კი შიგნიდან იყო ჩაკეტილი და რომ სანტიაგო ნასარს უკანა კარის გასაღები ყოველთვის თან ჰქონდა. რადგან ჩვენ ყველანი სერენადების სამღერლად წავედით. _ და მღვდელ ამადორს მაგიდაზე დაუდეს სუფთა. ძმები სანტიაგო ნასარის საძებნელად ჯერ მარია ალეხანდრინა სერვანტესთან მისულან და თვითონაც ღამის ორ საათამდე დარჩენილან იქ თავიანთ მომავალ მსხვერპლთან ერთად. ვიდრე სინამდვილეში მოხდა: შემთხვევის ადგილზე მიყვანისას ისე აღწერდნენ თავიანთ ნამოქმედარს. სწორედ უკანა კარიდან შევიდა იგი სახლში. _ ღირსების საქმე იყო. გაოფლილ ტანსაცმელსა და ხელებზე ჯერაც არ შეშრობოდათ სისხლი. არ არის მართალი. რატომ ელოდებოდნენ ვიკარიოები კლოტილდე არმენტას მაღაზიაში სანტიაგო ნასარს. ძმები მაშინვე შევიდნენ ღორების ფარდულში.. ყველაფერი იღონეს. უსისხლო დანები. რომ ძმები ვითომ ჩვენთან ერთად წამოვიდნენ. განაჩენის გამოტანის ლოდინში სამი წელიწადი დაჰყვეს წინასწარი პატიმრობის ციხეში _ რიოაჩას პანოპტიკუმში. მეორეც საწმენდი. _ დაუმატა პაბლო ვიკარიომ. _ თქვა პედრო ვიკარიომ. _ მითხრეს ძმებმა ციხიდან გამოსვლის მერე. ეს ფაქტი და სხვაც ბევრი ასეთი რამ არ იყო აღნიშნული გამოძიების ოქმში. როდესაც საჭირო გახდა დანაშაულის თანმიმდევრული აღდგენა. ხოლო თავიანთ დანაშაულს ოდნავ მაინც ნანობდნენო. ყველამ იცოდა._ უკან გამძვინვარებული არაბები მოსდევდნენ. _ ეს არავის შეუმჩნევია. რომ გამომძიებელსაც ვერაფერი გაეგო. სანტიაგო ნასარი ძმებს იქ აღარ დახვდათ. _ განუცხადეს ძმებმა გამომძიებელს. _ მაგრამ დამნაშავენი არა ვართ. მაგრამ რაკი ძმები თავიანთი ნებით ჩაბარდნენ. ნამდვილად ჯერ არავის სმენია ასე საქვეყნოდ წინასწარ გამოცხადებული სიკვდილი. როდესაც დამ სახელი თქვა. ძმები უფრო მეტის სიმკაცრით ყვებოდნენ. მღვდელმა უდიდეს კეთილშობილებად ჩაუთვალა მათ ეს საქციელი. «არსადაც არ წასულან აქედან». რომ მთავრობა იძულებული გახდა. როგორც წლების მერე მითხრეს.. ხოლო ეპისკოპოსის შესახვედრად იგი მოედნის მხრიდან გავიდა სახლიდან. სინამდვილეში ძმებს სულაც არ უნდოდათ სანტიაგო ნასარის უცბად და თანაც მოწმეთა გარეშე მოკვლა. ამოირჩიეს ორი საუკეთესო დანა _ ერთი ხორცის ასაქნელი. ჩვარში გაახვიეს და . სადაც ძველი პატიმრები მათ იხსენიებდნენ როგორც კარგსა და ამხანაგურ ყმაწვილებს. შესაძლებელიც და შეუძლებელიც. პირიქით. «ადრე თუ გვიან მაინც შემოვიდოდა ამ მაღაზიაში». მაშინ როცა ძმები ვიკარიოები მეორე მხარეს ელოდებოდნენ თითქმის მთელი საათი. მათ ხომ კარგად იცოდნენ. როგორც გამოირკვა. თავისი ხარჯით შეეკეთებინა პლასიდა ლინეროს სახლის სადარბაზო კარი _ ძმებმა სულ ნაფოტებად აქციეს დანებით. რომ ვიღაცას ხელი შეეშალა მათთვის. ის. საკვირველია პირდაპირ. რადგან ძმებმა თავდებით დახსნა უფულობის გამო ვერ მოახერხეს. _ მითხრა მარია ალეხანდრინა სერვანტესმა და ეჭვიც არ შემპარვია მისი სიტყვების სიმართლეში. რადგან კარგად ვიცნობ ამ ქალს. _ წინასწარ განზრახვით მოვკალით. ამ მაღაზიაში ყველა-ყველა და სანტიაგო ნასარი არასოდეს მივიდოდა? «მხოლოდ ეს მაღაზია იყო ღია». ორივეს ძალა გამოსცლოდა ამ საზარელი საქმის _ ჩადენილი მკვლელობის მერე.

_ მითხრა ერთმა.ხორცის მაღაზიაში წაიღეს გასალესად. ეგ ვინ არ იცის. ყვავილთა სახელებს არქმევდნენ». იგივე გაიმეორეს ვიქტორია გუსმანმაც და სხვებმაც. _ დანების გასალესად მოვედით მხოლოდ. სიმთვრალე ალაპარაკებდათ». ჩემი ხელით დაკლული საქონლის ხორცი ჯერ არ მიჭამიაო. ვინც მოგვიანებით ნახეს ძმები. _ უპასუხა მას პედრო ვიკარიომ. როგორც ოქმიდან ჩანს. _ სულელო. ტყუპ ძმაზე ისე კარგი შეხედულებისა იყო ყველა. ერთმა მითხრა. მე ვუთხარი. ვერაფრით ვერ დავკლავ ჩემს გამოზრდილ ძროხას. _ სანტიაგო ნასარი უნდა მოვკლათ. მაღაზია გავაღე თუ არა. ყასაბი ფაუსტინო სანტოსი. ძმები ვიკარიოების მერე პირველი . მით უმეტეს. სხვამ ისიც მითხრა. დაჩვრეტილ ქვაზე _ პედრო დანებს ლესავდა. პაბლომ სინათლეზე გახედა დანებს. «ვიფიქრე. თუ მისი რძეც დამილევიაო. მან ძმებს შეახსენა. ყასბებს რამდენიმეჯერ ჩავეკითხე. ცოტა გვიან გამოგიგზავნითო. ყასაბს გაუკვირდა. იგი ქორწილიდან ერთი წლის მერე მოკვდა ერთ-ერთ დღესასწაულზე: ხარმა რქებით გამოღადრა ყელი. რაღაც ვიყნოსე და როგორც კი ცოტა მოგვიანებით პოლიციელი შემოვიდა\\\\ ალკალდისათვის ხორცის საყიდლად. პარასკეობით ხვდებოდნენ ხოლმე ისინი ერთმანეთს. დღეც შეეშალათ-მეთქი». «ეგ მართალია. დღეს ორშაბათიაო. ბოლოს. პოლიციელს ვეღარ ვკითხავდი რამეს. რა დიდებული ქორწილიც იყო. მთვრალები არიან და მარტო საათი კი არა. რატომ მაინცდამაინც სანტიაგო ნასარის მოკვლა გაქვთ გადაწყვეტილი. ფიცხლად იუარეს: «როდესაც საქონელს ვკლავთ. ჩვეულებისამებრ გალესეს დანები მბრუნავ. ჩვეულებრივ. ასე დილაუთენია და თანაც საქორწილოდ შავი მაუდის კოსტიუმებში გამოწყობილებს აქ რა უნდათო. მაშინვე გავუზიარე ჩემი შიშიო. საკუთარი ყურით გავიგონეთ. _ თქვეს ყასბებმა. თანაც ცოტა მოგვიანო საათებში. ძმები ვიკარიოები ხომ თავიანთ გამოზრდილ. როცა ირგვლივ ამდენი სიკვდილის ღირსი მდიდარი კაცი დადისო. პაბლო კი ქვას ატრიალებდა. მაგრამ ოცდაორმა კაცმა მაინც განაცხადა. თავიანთ ღორებს ისინი ადამიანის სახელებს კი არა. როცა ფოლადი ამღერდა ქვაზე. ერთი-ორმა ყასაბმა ძმებს უსაყვედურა. _ თქვა პაბლომ. ლესავდნენ და თან ყასბებს უამბობდნენ. რომ მათი სიტყვებისათვის ყურადღება არავის მიუქცევია. ოთხის ოც წუთზე ის იყო საქონლის შიგნეულით სავსე ხონჩას ამზადებდა გამოსაფენად. რომ ტყუპები განგებ ლაპარაკობდნენ ხმამაღლა. კლოტილდე არმენტამაც დამიმოწმა. მაღაზიებს ის იყო კანტიკუნტად აღებდნენ. თვალებში ვერ ვუცქერით». _ მითხრა ფაუსტინო სანტოსმა. რატომაც. ერთი ხელობის ხალხი ვართ და საქორწილო ღვეზელიდან პატარა ნაჭერიც კი არ შეგვახვედრეთო. ვიკარიოების ძმაკაცი. ადრიანი დილა იყო და ხორცის მუშტარიც ჯერ ცოტა ჩანდა. და ჰკითხა. ორშაბათ დღეს. პოლიციელს ლეანდრო პორნოი ერქვა. ძმები შეჰპირდნენ. როცა ღორებს კლავდნენ. «ვიფიქრეთ. რომ ძმები ვიკარიოებიც შევიდნენ მის მაღაზიაში. _ უწყინრად უპასუხა პაბლო ვიკარიომ. შეჩვეულ და თანაც სახელშერქმეულ ღორებს კლავდნენ-მეთქი საკუთარი ხელით. ძმები რასაც ლაპარაკობდნენო. იქნებ თქვენი ხელობის ხალხს არ უჭირს კაცის მოკვლაც-მეთქი. თანაც ოცდაორივეს ისეთი შთაბეჭდილება შეექმნა. ასე რომ. ყველას გასაგონად. _ სანტიაგო ნასარმა იცის. ერთადერთმა მხოლოდ ფაუსტინო სანტოსმა შეამჩნია. ფაუსტინო სანტოსმა მიამბო. _ მაგრამ აბა დაუკვირდით. პაბლო ვიკარიო ტყუილად რომ არ იმუქრებოდა.

კლოტილდე არმენტა. რათა ყველაფერი ეთქვა. «გათოშილები იყვნენ. შემდეგ კი საღამომდე _ სხვადასხვა სანოვაგეს. ძმები დასხდნენ და მეორე ბოთლი აგუარდიენტე ამჯერად ნელა დალიეს. მაღაზიის დაკეტვამდე. მით უმეტეს. რომ პატივსა სცემდა ვიკარიოებს და მეორეც _ მადლიერი იყო.პოლიციელი შემოვიდა და ნახა. გაუპარსავები ველურებს ჰგავდნენ. დონ როხელიო დე ლა ფლორი ძილბურანში უსმენდა ცოლს. ჩვეულებრივ. _ ასე სჯეროდა მუდამ ქალს. მან თავი გაანება ბოთლებს და გაეშურა ქმრის გასაღვიძებლად. ოფლშეუმშრალი ჭუჭყიანი კვართები ეცვათ. რომ ქალს არც დაუჯერებია. სადაც ამ დროს მხოლოდ საჭმელი სანოვაგით ვაჭრობდნენ. ჯერ ერთი. მისი ქმარი კეთილი დონ როხელიო დე ლა ფლორი კი ბარს უძღვებოდა ხოლმე გვიანობამდე. თან თვალს არ აცილებდნენ მოპირდაპირე მხარეს. კლოტილდე არმენტა თავის მაღაზიას განთიადისას. კლოტილდემ უთხრა. განსაკუთრებით მას შემდეგ. ქალს არ გაუგონია მათი ლაპარაკი. მაგრამ კლოტილდე არმენტამ ძმებს მაინც მიჰყიდა ბოთლი აგუარდიენტე. ასეთი წესი ჰქონდათ: დილაადრიან რძეს ყიდდნენ. მაგრამ გაკვირვებით კი გაიკვირვა. იმიტომ მოიქცა ასე. როდესაც კლოტილდე არმენტა მაღაზიაში დაბრუნდა. _ გემის მთელი საწვავიც კი ვერ გაათბობდათ». შუქი თუ დაინახე ამ ფანჯარაშიო. რომ მათი გარჩევა შეეძლო. პედრო ვიკარიომ კლოტილდე არმენტას ჰკითხა. ძმებმა მასაც გაანდვეს თავიანთი განზრახვა. ჯერ ოთხი საათიც არ იყო. ნეტავ რაში აინტერესებთო. ადრე ადგა იმ დილას: უნდოდა ეპისკოპოსის ჩამობრძანებამდე მოესწრო რძის გაყიდვა. რატომაც. _ რამე ხომ არ მოუვიდა? _ ჰკითხა ქალმა. პოლიციელი ალკალდისთვის რძის საყიდლად მოსულიყო. იგი ისე კარგად იცნობდა ორივეს. დიდის ამბით გადაკიდეს სკამზე და მეორე ბოთლი აგუარდიენტე მოითხოვეს. მაგრამ იმ ღამეს ქორწილის მერე იმდენი მთვრალი მუშტარი მოაწყდა ბარს. _ მითხრა კლოტილდე არმენტამ. _ სულელი ნუ ხარ. ტყუპები იქ უკვე პოლიციელ ლეანდრო პორნოის ელაპარაკებოდნენ. რომ გაიხსენეს და საქორწილო ტორტის მოზრდილი ნაჭერი მოუკითხეს. მხოლოდ ბავშვებს შეუძლიათ ყველაფერი მოიმოქმედონ. _ მითხრა ქალმა და სწორედ ამ აზრმა შეაძრწუნა მაშინ. რომ ჩვენ ვეძებთ მოსაკლავად. ძმები ვიკარიოები ხუთის ათ წუთზე შევიდნენ მაღაზიაში. _ უთხრა ცოლს. კლოტილდე არმენტამ ის-ის იყო თავისი ქმარი შეცვალა დახლთან. კლოტილდე არმენტამ დაკვირვებით შეხედა ძმებს. _ რა უნდა მოსვლოდა გარდა იმისა. ის იყო პირი გაიპარსა. აივანზე გამომავალი ერთი მოდიდო ფანჯარა სანტიაგო ნასარის საძინებელი ოთახისა იყო. ძმებმა ორი ყლუპით გამოსცალეს ბოთლი. _ ესენი არავის მოკლავენ. ხოლო საღამოს. _ იქნებ მითხრათ. «ბავშვებს ჰგავდნენ». თან ისე წავიდა. რაც პედრო ვიკარიო დაბრუნდა ყაზარმიდან. როგორ ელოდებოდნენ ისინი სანტიაგო ნასარის გამოჩენასო. რომ დონ როხელიომ ძლივს მოახერხა ღამის სამ საათზე წასულიყო დასაძინებლად. ექვსი საათიდან ბარს ხსნიდნენ. _ იმან იცის. რომ ქალი მიხვდა. მაგრამ პოლიციელმა გასვლისას ისე გადახედა დანებს. სადაც პლასიდა ლინეროს ჯერ კიდევ ფანჯრებჩაბნელებული სახლი იდგა. რომ . მაგრამ არაფერი დასტყობიათ. პასუხი ისე სპონტანური იყო. მდიდარს. ოთხის ნახევარზე აღებდა. რომ მაღაზია არც დაუკეტავს. _ უპასუხა პედრო ვიკარიომ. სამაგიეროდ მის თვალს არ გამოჰპარვია ჩაის ტილოში გახვეული ორი დიდი დანა. პოლკოვნიკი ლასარო აპონტე რომ ადგა. ძმებმა პიჯაკები გაიხადეს. არ დამინახავსო. რატომ უნდა მოკლათ და თანაც ასე დილაუთენია? _ ჰკითხა ქალმა.

რომ კიდევ ამ ერთი უსიამოვნების აღსაკვეცად არც აჩქარებულა. არც ისეთი მთვრალები იყვნენ». _ და პოლკოვნიკმა თავისი მოსაზრება ასე გაამაგრა: _ მე რომ მეგონა. მისი აზრით. როგორც ერთი ვინმე ბედნიერი კაცი. ნუთუ მოპირდაპირე სახლში ჯერაც არაფერი იციანო. ერთმანეთს დაუკავშირა ეს ორი ამბავი და მიხვდა. _ გაეცინა მას. ნავსადგურში კი რომ დაინახა. იმ ორშაბათ დილას გადადგმული მისი ნაბიჯი ხომ ქარაფშუტობის ნამდვილი მაგალითი იყო! საქმე ის არის. მე კი. აღესრულებინათ თავიანთი განაჩენი. _ ახლა მთავარია სანტიაგო ნასარი გავაფრთხილოთ. რომ ნავსადგურში მისვლამდე პოლკოვნიკს არც გახსენებია სანტიაგო ნასარი. ამათ კი თავის მხრივ დილის ექვს საათამდე თითქმის მთელ ქალაქს მოსდეს ეს ამბავი. როგორც საკუთარი ცოლის ამდილანდელი აღელვება. მერე მკერდზე დაიკიდა ღვთისმშობელი მარიამის კონგრეგაციის ავგაროზი და ვიდრე მადიანად მიირთმევდა ალყად დაჭრილი ხახვით მორთულ-მოკაზმულ ჩაშუშულ ღვიძლს. ძმები ვიკარიოები სანტიაგო ნასარს მოკვლას უპირებენო. ძმებმა ვიკარიოებმა თავიანთი განზრახვა გაანდვეს რძის საყიდლად მოსულ თორმეტზე მეტ კაცს. სანტიაგო ნასარი შინ არ იყო _ მისი საწოლი ოთახის ფანჯრებში შუქი არ დაუნახავს. ალკალდს ისინი უნდა დაეპატიმრებინა ჭეშმარიტების დადგენამდე. რომ პოლიციელის ნაამბობი გაახსენდა. ვიფიქრე. _ მთავარია. ორივე ერთ თავსატეხს შეადგენდა. საიდუმლოდ უთხრეს. ოღონდ ეს იყო. სურდათ გადასწყდომოდნენ ისეთ ვინმეს. _ მხოლოდ ეჭვით დაპატიმრება არ შეიძლება. _ უთხრა კლოტილდე არმენტამ. სპირიტიზმმა გაიტაცა ძალიან. ასე რომ დაგინახოთ! _ უთხრა პოლკოვნიკმა ტყუპებს. ძმები წავიდნენ. კლოტილდე არმენტას უკვირდა. საკუთარი თავი შეაქო. მაგრამ პოლკოვნიკი აპონტე გულმშვიდი კაცი იყო. ის კი არადა. პოლკოვნიკმა ძმებს კლოტილდე არმენტას მაღაზიაში მიუსწრო. . მიმოწერით შეისწავლა და მარტო იტარებდა სეანსებს. რამდენი უსიამოვნება მოუტანია პოლკოვნიკ აპონტესთვის მისივე კუდმოკლე და უმაქნის ნიჭიერებას. _ მითხრა პოლკოვნიკმა ლასარო აპონტემ. წინა ღამით პოლკოვნიკმა იმდენი მოჩხუბარი მეგობარი დააშოშმინა. _ რას იტყვის ეპისკოპოსი! მაგრამ ჭამა ჯერ არ დაემთავრებინა. პოლკოვნიკმა თავისი საქციელის გასამართლებლად ქალს დანები უჩვენა: _ რითიღა მოკლავენ? _ ეგ არ არის მთავარი. სახლებს უკვე დასტყობოდა ეპისკოპოსის ჩამოსვლასთან დაკავშირებული ფუსფუსი. კლოტილდე არმენტა რაღაცას ხვდებოდა და დარწმუნდა კიდეც _ ტყუპები სულაც არ ისწრაფოდნენ.პოლიციელმა ლეანდრო პორნოიმ მოაკითხა და მოახსენა. _ თქვა მან. «კარგად მახსოვს. მისი აზრით. პოლკოვნიკი მოედნისკენ ახალი ნავსადგურის მხრიდან გაეშურა. მოედნისკენ მიმავალი პოლკოვნიკი სამმა კაცმა მაინც გააჩერა. პირიქით. ვინც ხელს შეუშლიდა მათ ამ საქმეში. მაგრამ იმ სამიდან მხოლოდ ერთმა იცოდა. ვიდრე რიგიანად არ გამოინასკვა ყელზე პეპელა-ბაფთა. სად ელოდნენ ტყუპები თავიანთ მსხვერპლს. ახლაც ისევე არაფრად ჩაუგდია ის ამბავი. «ისინი რომ დავინახე. პოლკოვნიკი აპონტე დამამახსოვრდა. პოლკოვნიკი სულაც არ აღელვებულა თავისი ცოლივით. დანები წაართვა და შინ გაუშვა გამოსაძინებლად. ბაიარდო სან რომანმა ანხელა ვიკარიო მშობლებს დაუბრუნაო. ეს საბრალო ბიჭები განთავისუფლდნენ თავს მოხვეული საბედისწერო აღთქმისაგან. ტყუპებს არაფერი ჰკითხა. _ ღმერთო ჩემო. კლოტილდე არმენტა ბევრჯერ გაიხსენებს. კლოტილდე არმენტა კიდევ ერთხელ დარწმუნდა პოლკოვნიკის ქარაქუცობაში. პირიქით. ძმები ვიკარიოები სანტიაგო ნასარს მოსაკლავად ელოდებიანო. დილის ხუთი საათი ხდებოდა და საწვიმრად ემზადებოდა». სწორი გადაწყვეტილება მიმიღიაო. ნამდვილად ფახიფუხობენ-მეთქი. _ რას იტყვის ეპისკოპოსი. მანამდე არ მოეშვა. აუღელვებლად ჩაიცვა. აღელვებულმა ცოლმა უთხრა.

სწორედ ამ პრიმიტიული და საკმაოდ დაბლაგვებული დანებით ჩაიდინეს დანაშაული. _ მიამბობდა იგი. კლოტილდე არმენტამ ვიქტორია გუსმანს ამბის შესატყობინებლად სასწრაფოდ გაუგზავნა ერთი მათხოვარი ქალი. რა ძლიერადაც ჰგავდნენ გარეგნულად და ეს განსხვავება ხასიათებისა მჟღავნდებოდა ხოლმე სწორედ უეცრად თავს დატეხილი სიძნელეების დროს. განელებული ჰქონდათ. ყველანი მის შესახვედრად ემზადებოდნენ. პაბლო ვიკარიო რაღაცნაირი მოკრძალებით თრთოდა ხოლმე დიდი ადამიანის ბლენორეის წინაშეც. რომ პაბლო ვიკარიო რაღაც საოცრად სწრაფად მოჰყვა უმცროსი ტყუპისცალი ძმის გავლენის ქვეშ. როცა ეპისკოპოსის გემის საყვირი აგუგუნდა. სამაგიეროდ კლოტილდე არმენტამ კარგად შეამჩნია. საქმე ის არის. სამხედრო რეჟიმმა და სიკვდილის გამუდმებულმა შიშმა პედრო ვიკარიოს განუმტკიცა უფროსობისაკენ სწრაფვა და ასევე ჩვევაც _ ყველა საქმე თვითონ მოეგვარებინა ძმის მაგიერ. ამ დროს კი სხვებისთვის თითქმის ყველაფერი წვრილად იყო ცნობილი. როგორც ოჯახის უფროსი. მხოლოდ ერთი-ორი კაცი ვიყავით. სანტიაგო ნასარის მოკვლის იდეა მას ეკუთვნოდა. ფაუსტინო სანტოსს ვერაფერი გაეგო. დანებსაც აღარ დავაკვირდი. გააფრთხილეთო. მართლაც. რომელიც ყოველ დილით მოდიოდა ცოტაოდენი რძის სათხოვნელად. იგი შინ დაბრუნდა «სერჟანტის ბლენორეით». ამიტომ ოქმში ჩაუხატავს და იქვე აღუნიშნავს.ამიტომ თითქმის ყველას სთხოვდა. მხოლოდ ციხეში განკურნეს იგი. ძმებს შორის პირველად მოხდა უთანხმოება. როგორც თვით პედრო ვიკარიომ განაცხადა. ოცი წელი რომ შეუსრულდათ. რადგან არ ემორჩილებოდა სამხედრო მედიცინის უმკაცრესი მეთოდით მკურნალობას და აგრეთვე არ იკეთებდა ექიმ დიონისიო იგუარანის გამოწერილ დარიშხანის ნემსებსა და ინგლისური მარილის ოყნას. მინიატიურულ იატაგანს ჰგავდაო. «დანების გასალესად ტყუპები ხელმეორედ მოვიდნენ. ძმამ კი პირველ ხანებში მხარი აუბა მხოლოდ. მათ მეგობრებს ჯერ კიდევ სკოლაში გვქონდა შემჩნეული ეს განსხვავება _ პაბლო ვიკარიო ექვსი წუთით უფროსი იყო ძმაზე და ბავშვობიდანვე გამოირჩეოდა დიდი წარმოსახვითა და შეუპოვრობით. _ თანაც ყველას გასაგონად ყვიროდნენ. თითქოს დიდი სამხედრო ჯილდო ყოფილიყოს. მეორე დანა უფრო მოკლე იყო. თითქმის ყველამ. განსაკუთრებით კი მას შემდეგ. პედრო ვიკარიომ თერთმეტი თვე დაჰყო საზოგადოებრივი წესრიგის დამცველთა რიგებში. რომ ისინი ბუნებით ისევე ძლიერ განსხვავდებოდნენ ერთმანეთისაგან. გამომძიებელმა ვერ შეძლო სიტყვით აღეწერა ეს დანა. ყაზარმული სულით გაჟღენთილ პედრო ვიკარიოს ერთი სიახლეც ჩამოჰყვა: აიწევდა ხალათს და ყველას _ ვინც კი ეტყოდა _ უჩვენებდა ნატყვიარს მარცხენა ფერდზე. ალბათ ისევ ის დანები მოიტანეს-მეთქი». მაგრამ სამაგიეროდ _ ფართო და მოღუნული. ვინც არაფერი ვიცოდით ძმები ვიკარიოების განზრახვის თაობაზე. მაგრამ პაბლო ვიკარიო მალე გაათავისუფლეს. მონაზვნებისთვის რძის საყიდლად მოსული მორჩილი ქალის პირით მღვდელ ამადორსაც შეუთვალა მოსალოდნელი უბედურების თაობაზე _ ხოლო როცა დილის ოთხი საათის მერე პლასიდა ლინეროს სამზარეულოში შუქი აინთო. მეორე მოსვლაზე ძმებს წინანდელი სიბრაზე აღარ ეტყობოდათ. პედრო ვიკარიო კი მე უფრო სანტიმენტალური მეჩვენებოდა და ამიტომაც _ უფროსობის მოყვარულიც. ამჯერად გაზეთში გახვეული დანები ეჭირათ ხელში _ ერთი მაგარი და პირდაჟანგული დანა თვითონ პედრო ვიკარიომ გააკეთა ფოლადის საჭრელი ხერხი-დანისაგან ჯერ კიდევ ომისშემდგომ წლებში. რომ ძმები ვიკარიოები კვლავ შევიდნენ მაღაზიაში. ერთდროულად შევამჩნიეთ. თითქმის ყველას ეღვიძა უკვე. ახლობლებმა. რომელზეც მისი ძმა იმდენს ლაპარაკობდა. როცა გერმანული დანები აღარ შემოჰქონდათ გასაყიდად. მაშინ ისიც კი გავიფიქრე. სანტიაგო ნასარს წელებს გადმოვაყრევინებთო. კლოტილდე არმენტას ჯერაც არ გაეყიდა რძე. ორივენი სამხედრო სამსახურში გაიწვიეს. სანტიაგო ნასარი თუ შეგხვდათ. როდესაც ალკალდმა მათ დანები წაართვა და . რაც ეს უმცროსი ძმა ჯარიდან დაბრუნდა. მამლაყინწობენ-მეთქი. ეტყობა.

მისი ძმა კვლავ ხეს იყო ჩახვეული. _ თქვა პაბლო ვიკარიომ. _ უთხრა მან ძმებს. ხოლო პაბლო ვიკარიოსთვის _ გაუგებარი. ქალმა მათ დათვის ყურის ნახარშით სავსე ბოთლი დაუდგა წინ. ხელში გაშიშვლებული დანები ეჭირათ. გამომძიებლისათვის ცალ-ცალკე მიცემულ ჩვენებებში არც ერთ ძმას არ უხსენებია ეს უთანხმოება. თენდებოდა. _ მითხრა პაბლო ვიკარიომ. ამჯერად პაბლო ვიკარიომ დაიწყო უფროსობა. ეს ალბათ წუთიერი სისუსტის ბრალი იყო და პაბლო ვიკარიოსაც მარტოკას მოუწია სხვა დანების გამოტანა ფარდულიდან. _ ფრთხილად იყავით. _ მითხრა პაბლომ. ამ მიყრუებულ ქუჩაზე კანტიკუნტად იდგა სახლები და ერთ-ერთ სახლში ცხოვრობდა პაბლო ვიკარიოს საცოლე პრუდენსია კოტესი. ყოველთვის. ჩემი ძმა განგებ აჭიანურებს დროსო _ ვიდრე ყავას სვამდნენ. _ და არა მარტო მხარს ვუჭერდი. _ ქუჩის ფარნების შუქზე დანები დავუნახე ხელში და მომეჩვენა. «სწორედ იმ დღეს მივხვდი. პედრო ვიკარიო ქორწილისათვის ნაუცბადევად შეკოწიწებულ მაგიდაზე ჩამოჯდა და შარვალი მუხლებამდე ჩაიხადა. სამზარეულოდან გასვლისას პაბლომ ორი გაზეთი გამოართვა ქალიშვილს და ერთი ძმას მისცა დანის გასახვევად. ტყუპებს სამზარეულოში პრუდენსია კოტესის დედა დახვდათ. ხელში ძალით ჩაუდო დანა და ასევე ძალით წაათრია დის დაკარგული სახელის საძებნელად. _ განსაკუთრებით პარასკეობით. ასე რომ. _ ღირსების საქმე ვერ მოიცდის. რაც განეზრახათ. _ ახლა გვეჩქარება. პაბლო ვიკარიო დანებით ხელში რომ დაბრუნდა. ეს რა სატანჯველია. _ მითხრა ორტენსია ბაუტემ. რომ ამ უკანასკნელს ეგონა. ძმებმა პატიოს კარი შეგლიჯეს. ვიდრე ტყუპებმა არ გაიარეს ეზო. პრუდენსია კოტესი სამზარეულოში იდგა და ელოდა. _ იხსენებდა პედრო ვიკარიო. ძაღლები აყეფდნენ. _ მითხრა პედრო ვიკარიომ ჩვენი ერთადერთი შეხვედრის დროს. ქალიშვილმა გაზეთები შემოიტანა ღუმელში ცეცხლის შესანთებად. მარტოკა წადი. ქალები!» _ მითხრა კლოტილდემ. _ მითხრა პრუდენსიამ. სისხლი მოსწვეთავდა ფოლადს». შენი ქმრის საპარსი . _ ასე გგონია. სამზარეულოში შემოვიდა გადაფურჩქნილი პრუდენსია კოტესი. პედრო ვიკარიომ კლოტილდე არმენტას სთხოვა. _ სხვა გზა არა გვაქვს. ძმები საღორიდან გამოვიდნენ. _ ისინი შედიოდნენ ხოლმე კოტესებთან ყავის დასალევად. «არ წვიმდა». კლოტილდე არმენტას ტყუილად არ მოეჩვენა. მაგრამ პაბლო ვიკარიოს არაერთხელ უთქვამს ჩემთვის. შუშის ნამსხვრევებს შარდავო». გამიჭირდა ძმის დაყაბულებაო. «თითქმის ნახევარი საათი იცვლიდა სახვევს თავის სარცხვინელზე». «ტკივილისაგან გამწარებულს ოფლი სდიოდა. რომ როცა ორტენსია ბაუტემ თავისი სახლის კარი გამოაღო და ძმებმა ჩაიარეს. მაგრამ ძმები იქ მაინც შეყოვნდნენ და ამჯერად პედრო ვიკარიომ გაიფიქრა. «ვიცოდი. _ ყავას სხვა დროს დავლევთ. მისი ძმა კი ამ დროს თაფლინდის ხეს მისდგომოდა და მოშარდვას ცდილობდა. თუ კაცურად არ მოიხდიდა თავის ვალს». იგი იყო პირველი. არამედ დაფიცებულიც მქონდა: არასოდეს გავმხდარიყავი პაბლოს ცოლი. ძმები წინანდელივით გაცეცხლებული აღარ ჩანდნენო. _ წარმოიდგინე. _ ჩემი დაყოლიება უნდოდა. შვილებო. იქნებ როგორმე გამოფხიზლდნენო. უკვე მოკლეს-მეთქი. ეზოებიდან ძაღლების ყეფა მოსდევდათ კვალში.პედრო ვიკარიომაც თავისი მოვალეობა აღსრულებულად მიიჩნია. სინამდვილეში კი მისი ძმა ათ წუთზე მეტხანს არ შეყოვნებულა. როცა კი ტყუპები გამოჩნდებოდნენ ამ ქუჩაზე. ბაზარში უთენია მიმავალნი. _ იხსენებდა პაბლო ვიკარიო. ამასობაში ეს ამბავი ისე სწრაფად გავრცელდა. რა მარტოსულები ვართ ჩვენ. ყავა ჯერ არ იყო მზად. არავის მოკვლის თავი არა მაქვსო». მაგრამ დილის ბინდბუნდში იცნეს მისულნი და ჩაჩუმდნენ. ჩემი ძმა განგებ აჭიანურებს განთიადამდე დროსო. ასევე ელოდა იგი თავის საქმროს სამი წელიწადი და შემდეგ ციხიდან გამოსულს სამუდამოდ დაუკავშირა კიდეც თავისი ბედი. _ თქვა ქალმა. «მეგონა. «ჩემმა ძმამ არ იცის. «ზღვიდან ქარი უბერავდა და ვარსკვლავებიც თითებზე დასათვლელი იყო». მაგრამ პედრო ვიკარიოსთვის ეს საქმიანობა ისეთი სატანჯველი იყო. _ უთხრა ძმას. _ ყველაფერიც კარგად მესმის. თითქოს ყველაფერი უკვე მოხდა. ვინც გამოიტირა სანტიაგო ნასარი.

მისი მეოხებით ჩავიჭედეთ თავში. ყველაზე გულმოწყალე და დაუზარებელი ლოგინში. სანტიაგო ნასარი ჩვენთან ერთად იყო მარია ალეხანდრინა სერვანტესის დაწესებულებაში ღამის სამ საათამდე და ცოტა გვიანამდეც. სამი დღე და ღამე გოგონებს მოსვენება არ ჰქონდათ: პირველად საპატიო სტუმრებს მოემსახურნენ საიდუმლოდ. ჩემი ბოლო არდადეგების დროსაც ქალი ადრიანად გამოგვყრიდა ხოლმე ხუმრობით. ეს ქალი გახლდათ თხუთმეტი წლის ბიჭის უგონობამდე მისული ვნება და ცრემლის მიზეზი. მაგრამ ამავე დროს _ ყველაზე მკაცრიც. უფრთხილდი ბეღურას!» _ მაგრამ ამაოდ. ქალმაც მიუტანა ფუნჯი. მაგრამ. მოედანზე ფარნების ნაცვლად პარამარიბოს ჩინურ ბაზარში ნაყიდი გამხმარი გოგრები ეკიდა. ვისაც კი ვიცნობდი ოდესმე. მულატ გოგოებს ისე შემოსავდა ხოლმე. მაგრამ კარს ღიას ტოვებდა და დერეფანში ფარნის ჩაქრობაც ავიწყდებოდა. ასე იყო თუ ისე. ტანსაცმლიანად ჩაწვა ლოგინში. მარია ალეხანდრინა სერვანტესის ჯადოქრული ყივილით თავგზა ჰქონდა არეული. ახალი საპარსი. ტანსაცმლიანად ჩაძინებული ნახა ვიქტორია გუსმანმა თავისი ბატონი.ნივთები მომიტანეო. მან უფრო მეტი რამ გვასწავლა. მართლა ელოდნენ თუ არა ძმები სანტიაგო ნასარს მოსაკლავად. გააღეს დაწესებულების კარი. სანტიაგო ნასარი თავის სახლში შევიდა ხუთის ოც წუთზე. მხოლოდ ერთი საათი უწევდა ძილი. ლამის ზღაპრული ნიჭი ჰქონდა ჩაცმისა. ოღონდ კი მაღაზიაში შესულიყვნენ და საკუთარი თვალით ენახათ. ვიდრე უნდა გვცოდნოდა. გავაფრთხილე ამხანაგი: «ქორო. გაფაციცებით ვაჭრობდნენ მუშტრები. თუკი სადმე ახლოს სანტიაგო ნასარი იყო. რაღას არ იმიზეზებდნენ. სწორედ ასე. მარია ალეხანდრინა არავის დაუწვებოდა. მერე კი ჩვენნაირებისთვის. ამ დროს კი მაღაზიაში. ვიდრე იბრაჰიმ ნასარმა თავისი შვილი ქამრის ცემით არ წამოაგდო ქალის საწოლიდან და მთელი წელიწადი არ ჩაკეტა თავის მამულში. სადაც აქირავებდა ოთახებს და საცეკვაოდ გამართულ დიდ პატიოს. «პედრო ვიკარიო მკვლელს ჰგავდა რომელიღაც ფილმიდან». სანტიაგო ნასარს ერთი. ერთის კარადიდან გამოყრიდა კაბებს და მეორეს . სანტიაგო ნასარს არაფრის გაგონება არ სურდა. სწორედ მარია ალეხანდრინა სერვანტესმა დაუსვა წერტილი ჩემი თაობის ყმაწვილკაცების უბიწოებას. მას შემდეგ ქალ-ვაჟი ერთმანეთს დიდი მოკრძალებითა და განელებული სიყვარულით ეპყრობოდა. როცა მოკვდებაო _ იყო ყველაზე ელეგანტური და უნაზესი ქალი. საცეკვაო მოედანზეც ჩააქრო შუქი. დასაკიდი სარკე. მარია ალეხანდრინა სერვანტესი _ ვისზეც ყველანი ვამბობდით. «ღვთაებრივი სახე» რომ ერქვა. ზოგს სულაც არ სჭირდებოდა რძე. საერთოდ რომ არ ჰქონდათ მაღაზიაში. რომ ცარიელი საწოლივით ნაღვლიანი სანახავი არაფერი იყო ამქვეყნად. ქორწილში კენტად დარჩენილებისთვის. თან ღამენათევი კაცების გამობლეტილი თვალებით შესცქეროდნენ მოპირდაპირე სახლის ჩაბნელებულ ფანჯრებს. დროა ადგეთ ეპისკოპოსის შესახვედრადო. აქაოდა. კლოტილდე არმენტამ მისი საქციელი მამაკაცური ღირსების უმაღლეს გამოვლენად მიიჩნია. საპონი. მაგრამ მაინც შემოდიოდა საყიდლად. ჩემმა მულატმა გოგოებმა დაისვენონ მუშტრებისგანო. სხვანაირად ვერც კი წარმომიდგენიაო. მაგრამ პედრო ვიკარიომ მერე მითხრა და მართალიც იყო. მაგრამ პედრო ვიკარიომ წვერის მოსაპარსად თავისი დანა არჩია. რაც მთავარია. _ მითხრა ქალმა. ძმებს არ დაუნახავთ სინათლე ფანჯარაში. ვითომ არაფერი ვიცითო. მისი ძმა კი უფრო ადამიანურად მოიქცა: დონ როხელიო დე ლა ფლორის საპარსით გაიპარსა წვერი. და ეს ყველაფერი გაგრძელდა მანამ. რათა მე ყველას ნამალავად დავბრუნებულიყავი მასთან. ვითომ დავიღალეო. ზოგს ისეთი რაღაცის ყიდვა უნდოდა. რადგან კიბეზე მთელი ღამე ენთო ნათურა და იქიდან აღწევდა შუქი მის საწოლ ოთახში. რომ საკუთარ თავს ვეღარა სცნობდნენ. იგი აქ დაიბადა. როცა გასაღვიძებლად მიაკითხა. შუქის ანთება არ დასჭირვებია. მერე უსიტყვოდ და აუჩქარებლად მოჰყვნენ ნახარშის სმას. გაიზარდა და აქვე ცხოვრობდა ყველასათვის ფართოდ კარგაღებულ დიდ სახლში. მარია ალეხანდრინამ მუსიკოსები გაუშვა და პატიოში. ყაზარმაში მივეჩვიე დანით პირის პარსვას. სანტიაგო ნასარმა პირველი დღიდანვე დაკარგა გონი მარია ალეხანდრინაზე. მხოლოდ მაშინ დაიძინებს.

ფანჯრებთან მარტო სერენადები როდი ვიკმარეთ. დივინა ფლორმა ექვსის ნახევარზე გამაღვიძოს და. ერთხელ ერთმა მულატმა ქალმა ისე ნათლად შეიცნო საკუთარი თავი მეორე ქალში. საწოლ ოთახში ასული არც იქნებოდა. რომ აქვითინდა. თან ისეთი უსუსური მიზეზი მოიშველია.აცმევდა. სანტიაგო ნასარს სინდისი აწუხებსო. სადაც ტიტებს შორის ხროვად მიყრილიყვნენ მულატი ქალების კატები და . _ ყავა მალე იქნება! სანტიაგო ნასარმა ანიშნა. რომელიც უკვე მაშინ გიტარაზე დახელოვნებული დამკვრელი იყო. გამომშვიდობების ნიშნად ხელი დაგვიქნია. მე გამოვემშვიდობე ძმას. ჩვენც აღარ გავჯიუტებულვართ. როგორიც არ იყვნენ საერთოდ. ჰორიზონტზე კი კარიბის ზღვის ფოსფორისებრი ხაზი გადაჭიმულიყო. დილის ოთხ საათზე ავსულიყავით გორაკზე და ქვრივ ქსიუსის სახლთან სერენადები გვემღერა ახალჯვარდაწერილებისათვის. მაგრამ იმ ღამეს მარია ალეხანდრინამ სანტიაგო ნასარს დაუშალა უკანასკნელად დამტკბარიყო თავისი ჯადოქრული ხელოვნებით. ბოლოს და ბოლოს გოგოები ხვდებოდნენ. ტყუპები თურმე სანტიაგო ნასარს ელოდნენ უკვე მოსაკლავად. სანტიაგო ნასარმა ზღვაში მოკიაფე წერტილი დაგვანახვა და გვითხრა: ეს ერთი ზღვაში დამხრჩვალი კაცის მიუსაფარი სულია. ჩვენ რომ ასე ვერთობოდით. ასეთივე ტანსაცმელი მომიტანოს სუფთაო. გვერდი აუარა ძველი ნავსადგურის ღარიბულ ქოხმახებს. ჩემმა ძმამ ლუის ენრიკემ. რომ ვიქტორია გუსმანს მათხოვარმა კლოტილდე არმენტას წერილი მოუტანა. უფრო იქით მთვარის შუქს ჩაელურჯებინა ნაღვლიანი ჭაობები. ცოტა მოგვიანებით დავლევო და სთხოვა. ჩემმა ძმამ ბაზრის დუქანში მიგვიპატიჟა შემწვარ თევზზე. სანტიაგო ნასარს ჩვენ უკანასკნელად ვხედავდით. წავედით და თან წავიყვანეთ მუსიკოსები სერენადების სამღერლად. ქვემოთ. ჯერ არ წვიმდა. როცა მან სამზარეულო გაიარა და ოთახში შევიდა. _ ბატონო! _ დაუძახა ქალმა. მაგრამ სახლიდან ჩამიჩუმი არ ისმოდა. თითქოს სარკიდან გადმოვედი». რომ ჭიშკართან ატლასის ბაფთებითა და სანთლის ყვავილებით მორთული ღია ავტომობილი იდგა. ეპისკოპოსის ჩამოსვლამდე ერთი საათი მაინც უნდა წავიძინოო. მაგრამ სანტიაგო ნასარი უარზე დადგა. მერე კი მარტოკა იჯდა სიბნელეში ქვრივი ქსიუსის დიდსა და ბედნიერ სახლში. «მომეჩვენა. ამ მიზეზის მარტო გახსენებაზეც რომ უჩნდებოდა. აზრადაც არ მოგვსვლია. _ მითხრა მან. მარია ალეხანდრინა სერვანტესმა კარი ჩაურაზავი დატოვა. სასაფლაოზე ფუტუროები კიაფობდნენ აქა-იქ. ძაღლები აყეფდნენ. ბაიარდო სან რომანმა იგი მშობლებს მიჰგვარა სახლში ფეხით: არ უნდოდა მანქანის ძრავას ნაადრევად ემცნო ყველასათვის მისი უბედურება. რომ სახლში არავინ იქნებოდა. ცაზე მთვარე ეკიდა. და სანტიაგო ნასარი თავისი სახლის უკანა კართან დაემშვიდობა მეგობარს. რომ ანხელა ვიკარიოს ეფემერული ცოლქმრული ცხოვრება ორი საათის წინ დამთავრდა. ჰაერიც გამჭვირვალე იყო. არამედ თვითონ შევიდა სანტიაგო ნასარის საწოლ ოთახში ტილოს გაქათქათებული კოსტიუმით ხელში. ფიქრითაც კი ვერავინ იფიქრებდა. ის და კრისტო ბედოია შეთანხმდნენ. სწორედ სანტიაგო ნასარს მოაფიქრდა. ხევში. შუშხუნებიც ვისროლეთ ბაღში. სადაც უკვე იღვიძებდნენ და ვიდრე კუთხეში შეუხვევდა. იგი კრისტო ბედოიასთან ერთად გაუყვა მდინარის ნაპირს. მით უმეტეს. ექვსის ნახევარზე ვიქტორია გუსმანმა ბრძანება შეასრულა _ გააღვიძა ბატონი. მაგრამ თავისი ქალიშვილი დივინა ფლორი კი არ გააგზავნა. ვიქტორია გუსმანი ქურაზე შემომდგარ ყავადანს დასჩერებოდა. საკუთარ თავს რომ არაფერი უგავდათ და ზუსტად ისეთები იყვნენ. რაც მთავარია. მაგრამ პატრონმა დააშოშმინა ისინი სიბნელეში გასაღების ჩხარუნით. სენეგალიდან ზანგი მონები მიჰყავდათ გასაყიდად და კარტახენა დე ინდიას ნავსადგურში შესვლისას ხომალდი ჩაიძირაო. თუმცა მან ჯერ კიდევ არ იცოდა. გაღმა ბანანის ჭალები მოჩანდა. შეცვალა მისი ცხოვრება. მოგვიანებით შეხვედროდნენ ერთმანეთს ნავსადგურში. ქალი ყოველნაირად ცდილობდა თავისი ქალიშვილი გადაერჩინა ახალგაზრდა ბატონის კლანჭებისაგან. გავიარე დერეფანი. ნეფე-დედოფალს სახელდახელოდ გამოუგონა სიმღერა ცოლქმრულ მზაკვრობაზე. გორაკიდან რომ დავეშვით. რომ საძაგელმა გემომ.

როგორ მოვქცეულიყავი. სამოქალაქო სამსახურმა იმტვრიოს-მეთქი თავი. საპირფარეშოში რომ შევედი». მერე თურმე იქაურობას ეპისკოპოსივით გადასახა პირჯვარი. მათ დანახვაზე ძმებმა პირჯვარი გადაიწერეს. გავიფიქრე». მღვდელი ისეთ დღეში ჩავარდა. რომ დაკითხვისას ორივემ ცალ-ცალკე აღნიშნა იგი და გამოძიების ოქმშიც ასეა შეტანილი: «სანტიაგო ნასარი მკვდარია». კლოტილდე არმენტა მიამბობდა. _ ბევრჯერ უთქვამს ჩემთვის. არ ვიცოდი. რომ სხვა რომ ვეღარაფერი მოიგონა. როგორც ხანძრის დროს იციან. _ ჯერ ვიფიქრე. «უნდა გამიგოთ. ვიდრე არ დაიგუგუნეს ზარებმა. უკან მისდევდნენ ეკლესიის მსახურნი ზარის წკრიალით და ერთი-ორი თანაშემწე საკურთხევლით ხელში. შუა მოედანზე მღვდელ ამადორს შეეფეთა. როდესაც მღვდელი ამადორი განერიდა ამა ქვეყნის ამაოებათა ამაოებას ჩანაცრისფრებულ «კალაფელის ჯანმრთელობის სახლში». ისე მთვრალი იყო. ვიდრე ჩვენი მონაზონი და _ გზადაგზა რომ იცვამდა ტანზე _ არ შევარდა ოთახში საშინელი ყვირილით: _ სანტიაგო ნასარი მოკლეს! დანით მიყენებული ჭრილობები თითქოს თავისებური დასაწყისი იყო იმ უმოწყალო გაკვეთისა. მაგრამ მოედანი რომ გადაჭრა. საბოლოოდ რომ გადასწუროდათ იმედიო. საპირფარეშოში შევიდა და კიდეც ჩამოეძინა იქ. «ნამდვილი ცეცხლი იყო».დაუკაკუნებლად შევაღე საძინებელი ოთახის კარი. სახლისკენ რომ მიდიოდა. მერე ჰკითხეს. . მაგრამ მაშინვე გასწორდა და ფეხარეული გავიდა ქუჩაში. სანტიანგო ნასარი სად არის. რათა მამას არ გაეგო ჩვენი დაგვიანებული მოსვლა. როცა დანაშაული მოხდა. მაგრამ ზღურბლს გადავაბიჯე თუ არა. _ მითხრა მან. რა ჩემი საქმეა. ჩემს ძმას ეს სიტყვები არც ახსოვს. ერთად დაგინახეთო. «რომ გამეგონა. ისე ააგუგუნა ზარები. საპირფარეშოში ჩემი მეორე და მარგოტი შევიდა და დიდის გაჭირვებით გადაათრია ძმა საწოლ ოთახში. პლასიდა ლინეროსთვის მეთქვა ერთი-ორი სიტყვა». რა უპასუხა. გასვლისას კართან წაიბორძიკა. ისე უღირსი მოეჩვენა თავისი საქციელი. ტყუპებს შეეტყოთ. მაგრამ მერე გადავწყვიტე. მთვლემარე პაბლო ვიკარიო ჩემი ძმის შესვლისთანავე ფეხზე წამოხტა და დანა უჩვენა: _ სანტიაგო ნასარი უნდა მოვკლათ. როცა მღვდელმა ჩემს სახლს ჩაუარა. მაშინვე ქალის თბილი სუნთქვა მომელამუნა. _ მითხრა ჩემმა ძმამ. ავაზას თვალებმაც გაკვესეს და მეტი აღარაფერი მახსოვს. ძმები ვიღაცას მოკლავენ და ისიც ღორის საკლავი დანითო». როდესაც ჩემი მეორე ძმა ხაიმე დილით ადგა სკოლაში წასასვლელად. _ მითხრა დამ. «ჩემი წერილი მღვდელ ამადორს ნამდვილად არ მიუღია-მეთქი. მაგრამ ნავსადგურში წასასვლელად ვემზადებოდიო. სახლს რომ ჩავუვლიდი. ნავსადგურში წასვლამდე. _ მითხრა მან. ჩემი ძმა კლოტილდე არმენტას მაღაზიაში შებანცალდა სიგარეტის საყიდლად. ღვინით გაბრუჟულ ლუის ენრიკეს ღრმა ძილში მოესმა ეპისკოპოსის გემის საყვირის გუგუნი. რომ ეპისკოპოსის შესახვედრად არც წასულა. სამზარეულოს კარს დედაჩემი მუდამ ღიას ტოვებდა. ჩემი ძმა ლუის ენრიკე სახლში სამზარეულოდან შებანცალდა. ჩემი მონაზონი და ისეთი ნაქეიფარი იყო. მღვდელი მთელი თავისი ბრწყინვალებით მიემართებოდა ნავსადგურისაკენ. მაგრამ სამაგიეროდ აქამდე არ დავიწყებია ის კისრის მომწყვეტი ერთი ყლუპი. «სიმართლე გითხრათ. მღვდელს გულიდან გადავარდა თავისი განზრახვა. «საათმა ხუთჯერ ჩამორეკა. საპირფარეშოში წააწყდა ქვის იატაკზე პირქვე დამხობილ ლუის ენრიკეს. _ გამომიტყდა: კლოტილდე არმენტას წერილიც მივიღე და სხვა საგანგაშო გაფრთხილებაც. ბუნდოვნად ახსოვდა ის შეხვედრა. ცოტა მოგვიანებით. სამაგიეროდ კლოტილდე არმენტა და ტყუპი ძმები ვიკარიოები ისე გააოცა თურმე მისმა პასუხმა. _ მითხრა მან. ჩემს ძმას არც ის ახსოვს. _ იმ უკუღმართ დღეს ხომ ეპისკოპოსი მობრძანდებოდა». რომელიც ძილში მღეროდა. მაგრამ ძილს თავი ვერ წაართვა და მანამდე ეძინა. რათა ეპისკოპოსს წირვა ჩაეტარებინა პირდაპირ ქუჩაში. პედრო ვიკარიომ რომ შესთავაზა. მაგრამ რამდენიმე წლის მერე. ოთახში შუქი არ ენთო. _ ვის მოუვიდოდა აზრად. არ დავიჯერებდი.

თანაც ისეთი თვითდაჯერებული კაცი გახლდათ. ვიდრე მდიდრულ კუბოს გაუკეთებდნენ. მაგრამ არაფრით არ დათანხმდა გაკვეთაში მიეღო მონაწილეობა _ სანტიაგო ნასარი ჩემი უახლოესი მეგობარი იყოო. პლასიდა ლინერომ პირველად თავის სიცოცხლეში ვერ მოთოკა თავი. მაგრამ რა ექნა. რომ იძულებული გახდნენ გაეტანათ ავეჯი. გამოიქცნენ და გადარეულებივით შეცვივდნენ სახლში. თვითონ ალკალდმაც კარგად უწყოდა. _ მაგრამ რა მექნა. რომელიც იქაური სკოლის შენობაში მოეწყო. იმ ხანებში კრისტო ბედოია სამედიცინო ინსტიტუტის სტუდენტი იყო. რომ მღვდელ ამადორის მიერ ჩატარებული გაკვეთა იურიდიულად მიუღებელი იყო. თავისზე ჭკვიანს. _ მომეშველე! _ დამიყვირა გოგომ. მაგრამ დიპლომის დაცვაზე არ გავიდა. მაგრამ შუადღისას. რომელსაც ყოველივეს აღნუსხვა და ჩაწერა ევალებოდა. გამომძიებლის ჩამოსვლამდე თვითონვე ჩაეტარებინა წინასწარი გამოძიება. კერძოდ. ბრიყვულიც რომ ყოფილიყო. «თითქოს ხელმეორედ ვკლავდი მკვდარს». ძაღლები სადმე მოშორებით გაგვეყვანა. მაგრამ კაცისოდენა საყინულე ვერსად იპოვეს. ალკალდის ბრძანებას ვერ გადავედი. კაცმა არ იცის. ქირურგიას. _ ბინძური ძაღლები! _ იყვირა მან. საიდან ან როგორ დაეწყო საქმე. ძაღლებმაც იგრძნეს სიკვდილის სუნი და აფორიაქდნენ. პირის გარშემო ლილისფერი ლაქა გაჩნდა და თითქოს ღრუბლის ჩრდილი დაეცა წყალსო. ჩიტების გალიები და გვიმრის ქოთნები. ამ დროს კი სასიკვდილოდ დაჭრილი სანტიაგო ნასარი ჯერ კიდევ იკრუნჩხებოდა სამზარეულოში. _ ახლავე დახოცეთ! ბრძანება იმწამსვე შეასრულეს და სახლში კვლავ სიჩუმე დამკვიდრდა. კრისტო ბედოიამ გადმოყრილი შიგნეული თავ-თავის ადგილზე დაალაგა და გვამს მაგარი ტილო შემოახვია. ასე რომ. ცდა აღარ შეიძლებოდა და მღვდელ ამადორს უბრძანა. იმანაც თავის მხრივ პოლკოვნიკს დაავალა. და არდადეგებზე ჩამოსული სამედიცინო ინსტიტუტის პირველი კურსის სტუდენტი. როცა მე სახლში შევედი. როგორ. ვიდრე მიცვალებულს არ დავასაფლავებდით. საიდანღაც . მღვდელს გაკვეთისას ეხმარებოდნენ: მეაფთიაქე. მაშინ პოლკოვნიკი აპონტე მიხვდა. მიცვალებულისთვის თუნდ ერთხელ მაინც შეევლო თვალი. იმ უაზრო ორშაბათ დღეს პოლკოვნიკი აპონტე ტელეფონით დაუკავშირდა პროვინციის გუბერნატორს. გაუჩერებლად ყმუოდნენ იმ წუთიდან. ხელუხლებელ სახეზე იგივე გამომეტყველება ეხატა. «განა უფრო ცუდი არ იქნება. პირდაპირ სასულიერო სემინარიაში გადავიდა. ხმამაღლა მოთქვამდა დივინა ფლორი და კარის ურდულით იგერიებდა ძაღლებს. მაგრამ არც ამან უშველა. აქამდე გვამის გაფუჭებისა არ გვეშინოდა. ერთი კვირის მერე რომ საფლავიდან ამოგვაღებინონ?» _ თქვა მან. მღვდელი ამადორი ერთ დროს სალამანკაში სწავლობდა მედიცინას. განსაკუთრებით გვამის გაკვეთა უბნევდა თავგზას ალკალდს. რომ სხვას. _ ლამის ნაწლავები დაუგლიჯონ! ძაღლები სადგომში ჩავკეტეთ. მაგრამ საღამო ხანს ჭრილობებიდან ქარვისფერმა სითხემ გამოჟონა და ბუზებიც უმალ გაჩნდნენ. საძინებელი ოთახებიდან და ახლომახლო სახლებიდანაც მოზიდეს ვენტილატორები. ალკალდმა განიზრახა. მაგრამ იმდენი მსურველი მოგროვდა.მღვდელმა კარმენ ამადორმა იძულებით რომ ჩაატარა ექიმ დიონისიო იგუარანის არყოფნის გამო. მაინც უნდა შეგესრულებინა». გაკვეთა დაიწყეთო. _ მითხრა «კალაფელის სახლში» განმარტოებულმა ყოფილმა მღვდელმა. არაფრით ჰკითხავდა. ალკალდი წინათ არმიის ოფიცერი იყო და სასამართლო კანონებისა არა გაეგებოდა რა. სუნთქვა მაინც ჭირდა. მაინც მოითხოვა ბრძანების აღსრულება. ეს იყო ნამდვილი სასაკლაო. ამ ბარბაროსის ბრძანება კი. მოგვიანებით პლასიდა ლინერომ ბრძანა. გვამი გაეყინათ და ასე შეენახათ ექიმ დიონისიო იგუარანის დაბრუნებამდე. ბაზარში იყო ერთადერთი საყინულე და ისიც უვარგისი. მიცვალებული შუა ოთახში ესვენა ვიწრო რკინის საწოლზე. მთლად სიმართლე არა თქვა მღვდელმა. ნელ-ნელა მოედო მთელ სახეს თმის ძირებამდე. როგორიც სიმღერის დროს ჰქონდა ხოლმე. ყოველთვის კეთილი სახე ახლა რაღაცნაირი მტრული გაუხდა და დედამაც ცხვირსახოცი გადააფარა.

თუ სათვალავში არ მივიღებთ გაკვეთის დროს გაჩენილ ახალ ჭრილობებს. ხელის მტევნებსა და წინა მხარზე ექვსი არც ისე ღრმა ჭრილობა ჰქონდა. «მაშასადამე. მღვდელ ამადორის მოხსენებითი ბარათი სავსებით მისაღები იყო და გამომძიებელმაც იგი საქმეში ჩააკერა როგორც საჭირო საბუთი. მეორე ნეკნსქვემოთ და ფილტვიც გაესერა. «ასე დიდხანს გაძლებს-მეთქი. ვიდრე გალისიელებს». ოქმში ასე ჩაეწერათ: «ჯვარცმულ ქრისტეს სტიგმასავით». ამის დანახვაზე სკოლის ფანჯარას აკრულ კანტიკუნტად შემორჩენილ მაყურებლებსაც კი გაქრობიათ ცნობისმოყვარეობის სურვილი. მღვდელმა ამადორმა აღნიშნა. _ სანტიაგო ნასარს დიდი ხნის სიცოცხლე მაინც არ ეწერა». ოქმის ბოლო აბზაცში მღვდელს მოხსენიებული ჰქონდა ღვიძლის ჰიპერტროფია და ასკვნიდა. ვერც იცნობდით. «მაგ ყეყეჩს მღვდლობის მეტი არაფერი შეეძლო. მესამე მალის გასწვრივ და მარჯვენა თირკმელი მთლიანად გაეხვრიტათ. სპირიტისტი კი ხომ იყო და იყო უკვე. ზურგში მხოლოდ ერთხელ ჩაურტყამთ დანა ქვემოდან. რომელიც თავის დროზე მართლა მკურნალობდა ჰეპატიტით დაავადებულ სანტიაგო ნასარს. მღვდელს ერთი ხელის მოსმით ამოუგლეჯია დაფატრული შიგნეული და რომ ვეღარაფერი მოუხერხებია. _ მითხრა მღვდელმა ამადორმა. წვრილი ნაწლავები კი უამრავი დარტყმით დაექუცმაცებინათ. მარჯვენა ხელისგული დანას ღრმად გადაესერა. გაკვეთის ოქმის დასკვნით ნაწილში აღნიშნული იყო. სრულიად სხვა მიცვალებული დაგვიბრუნეს. ჩაკეტილი დამხვდა. ამ გაკვეთის შემდეგ ვეგეტარიანელი გახდა. გავიფიქრე». მკერდის არეში ორი ღრმა ჭრილობა ჰქონდა: ერთი _ მარჯვენა მხარეს. რომელიც ოთხი წლისას გადაუყლაპავს თურმე. ტვინის მასა სამოცი გრამით აღემატებოდა ინგლისელი კაცის ტვინს. ორი ღრმა ჭრილობა ჰორიზონტალურად გასდევდა მარჯვენა თეძოსა და მუცელზე. ხეებზე დაკიდებული გამხმარი გოგრებიდან შუქი იღვრებოდა. რომელიც ოდესღაც თავად გახლდათ არაერთი სისხლიანი საქმის წამომწყები. მას ბრწყინვალე მომავალი ელოდაო. მაგრამ. თენდებოდა ნაღვლიანი სამშაბათი დღე. კოცონებზე შემოდგმულ ქვაბებს ორთქლი ასდიოდა: მულატი ქალები შავად ღებავდნენ თავიანთ საგარეო კაბებს. სანტიაგო ნასარი გამოირჩეოდა გონიერებით. _ მითხრა მღვდელმა. პირდაპირ ნარეცხების ქვაბში ჩაუყრია. ლამის ხელში ჩაგვშლოდა გვამი. მთლად . ნახევარი თავის ქალა ტრეპანაციის დროს მთლად დაეჩეხათ. მუცლის ღრუ სისხლით იყო ავსებული. მეორე _ მარცხენა იღლიასთან ახლოს. სიკვდილით დანდობილი ლამაზი სახე ისე დაემახინჯებინათ. მღვდლის თანაშემწე სადღაც აორთქლდა. მარია ალეხანდრინა სერვანტესს ეღვიძა და რაკი სახლში უცხო არავინ ეგულებოდა. საცეკვაო მოედანზე კოცონები ენთო. რადგან მისი სახლში დატოვება უკვე შეუძლებელი იყო. ღვიძლის წინა ნაწილი შუაზე გაეჩეხა ორ უძლიერეს დარტყმას. ხოლო სიბინძურეში _ საჭმლის ნარჩენებსა და ფეკალიაში _ იპოვეს ოქროს მედალიონი. ეს დაავადება განვითარებულა ჰეპატიტის ცუდი მკურნალობის შედეგადო. მოხდა კი პირიქით: იძულებული გავხდით განთიადისას დაგვესაფლავებინა. კუჭქვეშა ჯირკვალს მისწვდენოდა. ცარიელი. როგორც სჩვეოდა ალიონზე. ასეთი მძიმე დღის მერე მარტოკას არაფრით არ დამეძინა და მარია ალეხანდრინა სერვანტესის სახლის კარს მივადექი. ჩემდა გასაოცრად. აღშფოთებული იგონებდა ამ გაკვეთას.მოიტანეს რამდენიმე ქირურგიული იარაღი და ასევე სხვადასხვა ხელობისათვის საჭირო ერთიორი ხელსაწყო. კუჭის არეში ოთხი ჭრილობიდან ერთი ღრმად. ექიმი დიონისიო იგუარანი. ხოლო ბევრის მნახველი პოლკოვნიკი აპონტე. ვერაფრით დავაჯერე. მსხვილი ნაწლავის არეში ექვსი შედარებით მსუბუქი ჭრილობა ჰქონდა. რომ ტროპიკებში მცხოვრებლებს ღვიძლი ოდნავ უფრო გადიდებული გვაქვს. უამრავი ჭრილობიდან შვიდი ჭრილობა სასიკვდილო იყო. რომ სიკვდილი გამოუწვევია დიდი რაოდენობით სისხლის დაკარგვას და შვიდ საბედისწერო ჭრილობას. მახსოვს. ჯვალოს ტომარასავით ამოკერეს მახათითა და მსხვილი ძაფით და როდესაც ასე შეკოწიწებულს ვდებდით დალიანდაგებული აბრეშუმით ამოგებულ ძვირფას კუბოში. გამოშიგნული გვამი ნაჭრებითა და ჩაუმქრალი კირით ამოავსეს.

მიხვდნენ. მასთან მულატი ქალი შეეშვათ. ხელ-პირის დასაბანი თასი. მარტო მე კი არა. რომ სუნის გამო შფოთვამ მეორე ადგილზე გადაინაცვლა. ალკალდმა გულმოწყალედ დართო ნება. ბავშვი ყბას არ აჩერებდა და ნახევრად დაუღეჭავი სიმინდის მარცვლები კაბის კალთაზე სცვიოდა ქალს. ვიდრე სანტიაგო ნასარის გვამს იკვლევდნენ. როგორ ვეფლობოდი მისი სინაზისა და სიტკბოების მომნიჭებელ ქვიშაში. იმ დღეს ყველას ასდიოდა სანტიანგო ნასარის სუნი. რაც მოუტანეს. საკანში იდგა მოსასაქმებელი კასრი. მაგრამ მერე და მერე მთელი დღის განმავლობაში ისეთი მძიმე წუთები გადაიტანა. მაინც ვერ მოვიშორე ეს სუნი». მან მითხრა: «სულ ასე ღეჭავს ყეყეჩი თხუნელასავით. უზომო ჭამა მისთვის გულის მოოხების ერთადერთი საშუალება იყო და არასოდეს მინახავს დიდად დანაღვლიანებული ამ საქმიანობისას. სადღაც შორს ჩაახველა და გაქრა ჩემი ცხოვრებიდან. რომ საკანში ყოფნისას ძმებს ყველაზე მეტად უძილობა აწუხებდათ. მივხვდი. _ არ შემიძლია. რადგან ჩათვლემდნენ თუ არა. _ მითხრა მან და მეც დავიჯერე. დადნობას აღარაფერი უკლდათ. შემდეგში უკვე ხანდაზმული პაბლო ვიკარიო ცდილობდა ჩემთვის აეხსნა თავისი განცდები იმ უსასრულოდ გრძელ დღეს და უბრალოდ მითხრა: «თითქოს ორმაგად ვფხიზლობდით». დოქი და ჭილოფგადაფარებული ორი ქვის ტახტი. ტყუპები კმაყოფილი იყვნენ. საღამოს ექვს საათზე. მაგრამ თხუთმეტი წუთის მერე ღებინება დაეწყო და კუჭიც აეშალა. პოლკოვნიკი ირწმუნებოდა: არ არსებობს ამ საკანივით ჰუმანური ადგილიო. _ ვიფიქრე. მომესმა ჩემს ზურგს უკან მიმალული სიყვარულის მხეცის სუნთქვაც და ვიგრძენი. მეც ჩემებურად ატირებული უსიტყვოდ მივუწექი ტანგაუხდელი. ვისაც ოცი წლის ბედნიერი ცხოვრების ფასად მარტო სიკვდილი კი არა. ღორის ხორცი და დახვავებული ხუთი კაცის სამყოფი ბანანი და ბოსტნეული. სხეულის დანაკუწებაც არგუნა სასტიკმა ბედისწერამ. მოხარშული დედალი. მხოლოდ ეს იყო _ მოუშორებელი სუნი აწუხებდათ. დილით მან ორჯერაც კი მოშარდა. კვლავ დანაშაულს სჩადიოდნენ. ტყუპებს სამი ღამე არ სძინებიათ და არც ეწერათ გამოძინება. დამესიზმრა. პედრო ვიკარიოს დაუჟინია. პაბლო ვიკარიომ ცოტა მაინც წაიხემსა. მერე კვართებიც გარეცხეს. ალკალდი სასწრაფოდ გამოიძახეს. ნამდვილად თურქებმა მოგვიწყვეს-მეთქი ეს საქმე». სახიდან. თავიდან არ მშორდებოდა ფიქრი სანტიაგო ნასარზე. «სითხისაგან ვიცლებოდი. სადაც ალკალდმა ჩაამწყვდია ისინი დროებით. ვეღარ შარდავდა და სასოწარკვეთილი ფიქრობდა. მოვალეობა რომ აღასრულეს. არაბების მხრიდან საფრთხე რომ აღარ ემუქრებოდათ. მაგრამ ქალი უცებ შეჩერდა. წყალი ბლომად მოითხოვეს.დედიშობილას თურქულად მოერთხა ფეხი თავის სადედოფლო საწოლზე. _ თქვა მან. ვიდრე რამეს მოიფიქრებდა. რადგან კარგად ვიცნობდი ამის მთქმელს. ხანაც თავხედურად». მაშინვე ეჩვენებოდათ. ვითომ ვიღაც ქალი შემოვიდა ოთახში ბავშვით ხელში. შესაძლოა ძმებმა ვიკარიოებმაც გაიზიარეს ეს აზრი. ჩემი ძმა ლუის ენრიკეც ამ აზრისა იყო: ერთხელ მუსიკოსებთან ჩხუბისათვის ამ საკანში ჩაამწყვდიეს და ახსოვს. დღის ორ საათზე ისეთი გაგანია სიცხე იდგა. _ მითხრა პედრო ვიკარიომ. უცებ ვიღაცის თითებმა აჩქარებით გამიხსნა კვართის ღილები. სტომაქში დატრიალებული ტკივილი ლამის ყელამდე სწვდებოდა. საპნითა და ღრუბლით სისხლი ჩამოიბანეს ხელებიდან. ჩემი ძმა მოწამლესო. ნუთუ მთელი ცხოვრება ვერ დავიძინებო. «რამდენი არ ვიბანე საპნითა და ღრუბლით. _ მისი სუნი აგდის. როგორც იქნა. მის წინ ბაბილონის კოშკივით აღმართულიყო ნაირ-ნაირი კერძით სავსე ლანგარი: ხბოს კატლეტები. ცხაურიანი სარკმელი თითქმის ჭერში გაეჭრათ. საკანი სამი მეტრი სიგრძისა იყო. როცა დილის რვა საათზე. ძმებ ვიკარიოებსაც კი მისწვდათ ციხის საკანში. საკანი თვით პოლკოვნიკ აპონტეს უშუალო მითითებით მოაწყვეს. არაქათგამოცლილ პედრო ვიკარიოს წოლა აღარ შეეძლო. ხან ბინძურად. მაგრამ ძილი მაინც არ მიეკარათ. ჭამითაც ვერაფერს ჭამდა. ორჯერ მაინც დაცალეს . პედრო ვიკარიომ კუჭში გამხსნელი წამლები მოითხოვა და სტერილური სახვევი ძველის გამოსაცვლელად. _ მითხრა პაბლო ვიკარიომ. «თერთმეტი თვე არ მძინებია». მაგრამ ასევე არ შეეძლო ფეხზე წამოდგომაც.

პატიმარმა მარტო წყალი დალია და ჭამითაც მხოლოდ დედამისის დამზადებული კერძი შეჭამაო. რომ პლასიდა ლინეროს ოჯახიდან ვინმე იძიებდა შურს. საუკუნის დასაწყისში არაბთა მშვიდობიანი თემები კარიბის სანაპიროს ყველაზე შორეულსა და მწირ ადგილებში ჩამოსახლდნენ. მათ ხომ ქვეყნიერებისათვის არაერთი მკვლელი მოუვლენიათ. როდესაც ალკალდმა პურისიმა ვიკარიო სამშაბათ დილას. წასვლისას პურა ვიკარიომ თავის შინმობრუნებულ ქალიშვილს ჩალურჯებული სახე თავსაფრით დაუფარა და ბრდღვიალა . პატიმარს ისე წყალივით გასდიოდა უკნიდან. ტყუპი შეაშინა ქუჩებში მოდებულმა მღელვარებამ. აქაურ არაბებს რომ შური ეძიათ. პოლკოვნიკ აპონტეს წინადადებით ვიკარიოების მთელი ოჯახი _ უფროსი ქალიშვილებიც თავთავიანთ ქმრებიანად _ გაეცალა აქაურობას. სწორედ ამ დღეში იყვნენ ისინი. ისინი დროებით უნდა გასცლოდნენ ქალაქს. მაგრამ ძმები ვიკარიოების გარდა საწამლავზე ფიქრი არც არავის გაჰკარებია. არაბები დაღამებას დაელოდებოდნენ. სანტიაგო ნასარის დასაფლავების დღე გადავიტანეთ _ არ შეგვიმჩნევია. როგორ წავიდნენ ვიკარიოები. სანტიაგო ნასარის გამოკლებით. ვიდრე მღელვარება არ ჩაქრებოდა. რომ წინასწარგანზრახული მოწამვლის არდაჯერება ნამდვილად უვიცობა იქნებოდა. ასაკოვანი არაბები ჯერ კიდევ არაბული ენის მდაბიურ. მისმა გამოჯანმრთელებულმა ძმამ კი პირველი სიზმარი ნახა სინდისის ქენჯნის გარეშე. ხოლო მის ტყუპისცალს გამოადენინეს სნებისგან გაფერადებული ნაკადული. არც ის უფიქრია არავის. ეს აზრი მაშინვე უკუაგდეს. რომ მხოლოდ ცემას აკმარებდნენ. ბადრიჯანი და თავ-თავიანთ ეზოებში ამრავლებდნენ ცხვარს. მკვლელობის ჩადენისთანავე ამოხეთქა ცხელ გულზე და თვით დამნაშავეებიც ვარაუდობდნენ. სწორედ აქ ნახა ალკალდმა იგი: ჩაცუცქულიყო უკარო ჯიხურში და ბადრაგს თოფი მიეშვირა მისთვის. ამის შემდეგ პედრო ვიკარიო სულ თვლემდა. რაშიც ყველანი ვიყავით დამნაშავენი. ამრიგად. საიდანაც შემდეგში გამომძიებელმა ძმები რიოაჩას პანოპტიკუმში გადააგზავნა. ყარაულმა პაბლო ვიკარიო ექვსჯერ წაიყვანა საალკალდოს ფეხსალაგში. რატომღაც ყველას ეგონა.მოსასაქმებელი კასრი. საკურთხევლები სამგლოვიაროდ მოერთოთ. მაგრამ შურისძიების სურვილი არც ერთს არ ეტყობოდა. მათი ერთადერთი და ავადმყოფური გატაცება ბანქოს თამაში იყო. მაგრამ რაც შეეხება მესამე თაობას. ხალხურ დიალექტზე ლაპარაკობდნენ. მაგრამ ეს აზრი მეტისმეტად ქარაფშუტული ჩანდა. გამომძიებლის ჩამოსვლამდე პატიმრები გაძლიერებული ბადრაგის თანხლებით მიეყვანათ მის სახლში. მაგრამ ვიკარიოები აღარც აღარასოდეს დაბრუნებულან. ბევრნი იატაკზე ისხდნენ და მოთქვამდნენ. შრომა უყვარდათ და მხოლოდ თავისიანებზე ქორწინდებოდნენ. ამ ერთხელ მაინც _ სწორი გადაწყვეტილება მიიღო. ეს დიალექტი მათ დიდი ხნის წინ ჩამოჰყვათ სამშობლოდან და მეორე თაობამდე შეინარჩუნეს. ისინი ხომ. ესეც არ იყოს. მღელვარებამ დილით. ძალაუფლებიანი და მებრძოლი ხალხი იყო. ასევე თავ-თავიანთთვის მოჰყავდათ ხორბალი. რითაც პაბლო ვიკარიოს შეუჩერეს თავისი ქოლერინა. თითქმის ყველა არაბულ ოჯახში იხილა მან მწუხარება და შეშფოთება. ისინი კათოლიკეები იყვნენ _ მეგობრული ურთიერთობა ჰქონდათ ერთმანეთთან. პოლკოვნიკი აპონტე ისე შეაშინა პატარა ქალაქში დარხეულმა ხმებმა. _ ასე ამბობდა ალკალდი. შვილები _ ესპანურად. ვიდრე ბედი სწყალობდათ. სოფლური სული და შური ეძიათ იმ სიკვდილისათვის. მაგრამ როგორც კი დაადგინეს. მხოლოდ მშობლები ლაპარაკობდნენ არაბულად. და მაინც ალკალდი ისე შეაშფოთა ამ ამბავმა. ჩვენც კი _ ვისაც თვალი არ მოგვიხუჭავს და ის საშინელი დღე. ვაჭრობდნენ ჭრელჭრული ქსოვილებითა და ათასნაირი ნივთებით. არავის დაუნახავს. მერე საკანში ნავთიან ბოთლს შეაგდებდნენ და ძმებს ამობუგავდნენ. რომ ყოველ არაბულ ოჯახს ეწვია. არც იყო გასაკვირი. ამჯერად _ ყოველ შემთხვევაში. წარმოუდგენელი იყო. თავიანთი დიდებით რომ სარგებლობდნენ და განუსჯელად უსწორდებოდნენ მეტოქეებს დუქნებსა თუ ბარებში. ალიონზე მიიყვანა შვილებთან გამოსამშვიდობებლად. ისე გაიპარნენ. თავშავა. სწორედ სუსემე აბდალას _ ამ ასი წლის მატრიარქის _ რჩევით დაამზადეს სამკურნალო მცენარეების ნაყენი. რომ ბრძანა. რაიმეს შეეცვალა არაბთა მშვიდი.

ჩემს შვილებს ციხეში აღსარება ჩამოართვიო. ქალები სატვირთო გემს ჩამოჰყვნენ _ თმაგაშლილებს ყოველი შემთხვევისთვის თავით ფეხამდე შავები ემოსათ. რომ ნამდვილი მამაკაცები არიან. მანაურედან ერთი დღის სავალზე დასახლდნენ. პაბლო ვიკარიომ მამის სახელოსნოში ოქრომჭედლობა შეისწავლა და ჩინებული ოსტატიც დადგა. თავის მაგიერ ცოლი გააგზავნა. რათა პაბლო ვიკარიოს ცოლი გამხდარიყო. «თითქოს ყველაფერი წყალქვეშ იყო ამ სახლში». ბაიარდო სან რომანი იყო. მანაურეში კი მათი ოჯახი ცხოვრობდა. ტრაგედიის სხვა მონაწილეებმა ღირსეულად და განსაკუთრებული დიდებულებითაც კი აღასრულეს ბედისწერით ნარგუნები მოვალეობა. მგონი. _ მითხრა ექიმმა დიონისიო იგუარანმა. თავის იდუმალ შეყვარებულს დასტირისო. მაგრამ ერთი-ორი საათის მერე ბაიარდო სან რომანი გონზე მოვიდა და ყველანი უშვერი სიტყვებით გაყარა გარეთ. მოსანანიებელი არაფერი გვჭირსო. «ალკოჰოლური მოწამვლის უკიდურეს ზღვარზე იმყოფებოდა». პედრო ვიკარიომ უსიყვარულოდ და უსაქმოდ გაატარა სამი წელიწადი. იატაკზე ცარიელი ბოთლები ეყარა. «საბრალო ბაიარდო» _ ასე იგონებდნენ მას წლების მანძილზე. მალე მიიცვალა. _ მიამბობდა ალკალდი. მაინც ბაიარდო სან რომანი იყო. ყველას დასანახად გაგვატარეთ ქალაქშიო. მერე კვლავ არმიაში დაბრუნდა და უფროსი სერჟანტის წოდებას მიაღწია. «სულიერ ტანჯვას ვერ გაუძლო». ალკალდმა გენერალ პეტრონიო სან რომანს მღელვარებით სავსე დეპეშა გაუგზავნა: სიტყვასიტყვით შეუთვალა ეს ბოლო წინადადებაც. მოითხოვეს. ერთ დღეს კი ის და მისი ბადრაგი ისე გაიტაცა კახპებზე სიმღერამ.. მთელ ამ ამბავში ყველაზე მეტად დაზარალდა ერთი კაცი და ეს დაზარალებული. ალიონზე _ ჭრელჭრულ შარვალსა და აბრეშუმის ხალათში გამოწყობილი. შუქი მხოლოდ საწოლ ოთახში ენთო. მაშინ გვერდითი კარი შეტეხეს და დაბნელებული მთვარის მილეულ შუქზე გაიგნეს გზა ოთახებში. პირიქით. გენერალმა პირდაპირ გაიგო ვაჟიშვილის ნათქვამი. ალკალდმა შუბლში შემოირტყა ხელი: არა. ანუ ერთადერთი მსხვერპლი. ოღონდ ამჯერად ფეხშიშველი იყო. სახლის წინ ღია ავტომობილი იდგა. რომ ბაიარდო სან რომანი არავის გახსენებია მთვარის დაბნელებამდე. მამა. ძმებმა ვიკარიოებმა დაამტკიცეს. ასევე წასვლამდე სთხოვა მღვდელს. _ მაგრამ ერთადერთი კაცი. თმას იგლეჯდნენ და ისე გაჰკიოდნენ. ნურც ჩემი გათახსირებული ვეტერანი მამილო. აქაოდა. მართალია. ეტყობა.. ძმები მარტონი დარჩნენ. _ სანტიაგო ნასარსაც სამაგიერო მიეზღო ოჯახის შერცხვენისათვის. თუმცა ისიც უნდა ითქვას. რომ ვერც კი შეამჩნიეს. რიოაჩაში მათი გადაგზავნის დღეს ორივენი საბოლოოდ ისე დამშვიდებული და დარწმუნებული იყვნენ თავიანთ სიმართლეში. იქნებ ბაიარდოს რაიმე უბედურება შეემთხვაო. მას მერე ამ ბადრაგზე არავის არაფერი სმენია.წითლებში გამოაწყო. დღისით-მზისით. ჩემს ყოფილ სახლს რაღაც მანათობელი ჩიტი დაფრენს. რომელიც სასწრაფოდ გაჩნდა იქ. მაგრამ დაძახებაზე არავინ გამოპასუხებიათ. მალე აღიდგინა სახელი. ქსიუს მოჩვენებას არ ჩაუგდია იგი საგონებელში! _ ეშმაკმა დალახვროს! _ შეჰყვირა მან. _ მითხრა ანხელა ვიკარიომ. ვინც ყველაფერი დაკარგა. _ სულ გადამავიწყდა ის საბრალო კაცი! პოლკოვნიკი პატრულის თანხლებით ავიდა გორაკზე. პურა ვიკარიომ რომ იხილა სამშაბათს. თან გააყოლა ორივე ქალიშვილი და ორიც გადამწიფებული ქალი _ თავისი დები. რომ უარი თქვეს თავიანთი ოჯახივით ღამით გადაყვანაზე. მიაბიჯებდნენ მზით გახურებულ ქვიშაზე.. არავინ იფიქროს. პირველად რომ დასცინოდნენ. გემიდან გადმოსვლისთანავე ფეხსაცმელი გაიძრეს და ფეხშიშველი გაემართნენ გორაკისაკენ. უმეტესობის აზრით. . დამაც. პატიმრობიდან განთავისუფლების მერე ტყუპები რიოაჩაში. _ ნურავინ მეტენებით. როგორ შევიდნენ პარტიზანების მიერ დაკავებულ ტერიტორიაზე. სავსეც ბევრი იდგა საწოლთან. ჩემი ცოლის სულია და თავისი ქონების დაბრუნებას ითხოვსო. საჭმელი კი არსად ჩანდა. რომელიც ტრაგედიიდან მომდევნო შაბათ დღეს მოხდა: ქვრივმა ქსიუსმა ალკალდს უთხრა. ბაიარდო სან რომანი საწოლზე უგრძნობლად იწვა ისევე ჩაცმული. რიოაჩაში გაემგზავრა პრუდენსია კოტესიც.. მაგრამ პედრო ვიკარიომ უარი თქვა აღსარებაზე და ძმაც დაარწმუნა. პონსიო ვიკარიო.

_ რადგან კარში არ შეეტია. ოცდასამი წლის მერე. ავტომობილის პატრონზე კი წლების მანძილზე არავის არაფერი სმენია. მართალია. თუმცა დედამისი წამდაუწუმ უსწორებდა ხელს. ექვსსარკიანი უზარმაზარი სასადილო კარადა. რომელთა ნამდვილი დანიშნულება მოგვიანებით გავიგე. ამ მივარდნილ ქალაქში. იოლანდა ქსიუსის სული გამოეცხადა და პირადად ამცნო: სწორედ მე მიმაქვს ჩემს იმქვეყნიურ სახლში ჩემი ამქვეყნიური ბედნიერების ნივთებიო. რა დავკარგეთ! ბაიარდო სან რომანი კი კვლავ უგონოდ იყო მთვრალი. ბაიარდო სან რომანის მშობლებმაც ჩვენზე მეტი როდი იცოდნენ ამ საქმისა. როდესაც მხოლოდ ერთხელ შევეცადე ბაიარდო სან რომანს გამოვლაპარაკებოდი. შიგ ჩვეულებრივი რაღაცები ეწყო _ ქალის ჰიგიენისა და სილამაზისთვის საჭირო ნივთები. რამ ჩამოიყვანა მათი ვაჟიშვილი. ასე მხოლოდ მაშინ წუხან და მოთქვამენ. შევდიოდით სახლში. ვინმეს არ დაედანაშაულებინა ფორმალური მხარის დარღვევაშიო. მაგრამ ერთხელ ღამით მაინც გადაწყვიტა სპირიტული სეანსი ჩაეტარებინა. ვერაფრით გაეგოთ. რომ ცოცხალი არავის ეგონა. ოქმში შეეტანათ მისი ჩვენება. უკან მოტირალთა მთელი დასტა მისდევდა. მტრულად შემხვდა და სასტიკი უარი განმიცხადა გაენდო ჩემთვის თუნდაც სულ უმნიშვნელო წვრილმანიც. _ და მერე ააწყვეს. წლების მერე. პოლკოვნიკი ლასარო აპონტე დასცინოდა ქვრივს. იქნებ რამე გამოვარკვიოო. ბოლო წუთებში შეაკოწიწეს მხოლოდ იმიტომ. არდადეგებზე მე და ჩემი ძმები ღამღამობით ნაქეიფრები ავდიოდით გორაკზე. მუნიციპალიტეტის ორმა თანამშრომელმა ბაიარდო სან რომანი სარებზე გამობმულ ჰამაკში ჩააწვინა. _ გორაკიდან ნავსადგურამდე. ნუთუ მხოლოდ იმიტომ ჩამოვიდა. შენ გვიშველე! _ შეჰყვირა მან. რომელიც ანხელა ვიკარიომ დატოვა ამ სახლში _ თავის ყოფილ ოჯახში. რომ გეგონებოდა. როდესაც ამ ქალაქში დავბრუნდი ჩემი ქრონიკისათვის საჭირო საბოლოო მასალის მოსაძიებლად. ზეწარი გადააფარა და ისე გამოიყვანა სახლიდან. ნამდვილად ჩემს ცოლს მიაქვს თავისი კუთვნილი ნივთებიო. რომელიც ასე დადიოდა ხოლმე სასწრაფო გამოძახებაზე. ერთხელაც თვალში მოგვხვდა ის ჩანთა. რომელიც არასოდეს ენახა?! . რომელიც ოდნავ მაინც მოჰფენდა შუქს მის მონაწილეობას დატრიალებულ ტრაგედიაში. მაგდალენა ოლივერს ეგონა. რომელიც ქორწინების პირველ ღამეს დედამ გაუგზავნა ქალიშვილს მისივე თხოვნით. მიწას მიხვეტავდა და კვალს ტოვებდა. სწორედ ეს კვალი იყო ერთადერთი რამ. იმას მაინც უვარდებოდა. როცა სურთ უფრო დიდი სირცხვილი დაფარონ-მეთქი. _ რაც დარჩათ აქაურებს ამ კაცის მოსაგონრად. პირველ ხანებში ქვრივ კაცს უხაროდა. პოლკოვნიკმა ლასარო აპონტემ ქალები გორაკამდე მიაცილა. _ ღმერთო. თუმცა პოლკოვნიკ ლასარო აპონტეს ბრძანებით სახლს უთვალთვალებდნენ. ერთი შეხედვით სრულიად უმიზეზოდ. ოდნავ რომ აგრილდა და ამოდენა პაპანაქების შემდეგ სულის მოთქმა შეიძლებოდა. ეს ჩანთა იყო ერთადერთი კვალი.რომ ეს კივილი უფრო სიხარულისას ჰგავდა. მოკვდაო. ცოტა მოგვიანებით ისინი მოინახულა ჯორზე ამხედრებულმა ექიმმა დიონისიო იგუარანმა. _ აფსუს. აღარსად დამხვდა იოლანდა ქსიუსის ბედნიერების მისხალიც კი. მსხვერპლის მოსაგონრად. დავივლიდით ოთახებს და ყოველ შემოვლაზე ვამჩნევდით. მაგრამ ისე მოკლე და აბდაუბდა იყო. დაქალებმა რომ ასწავლეს ქმრის გასაცურებლად. გავიფიქრე. თვითონ ანხელა ვიკარიომ მიამბო ყველა იმ თვალთმაქცობაზე. ჩანთისთვის დიდად არ მიგვიქცევია ყურადღება. რომ მიტოვებულ ოთახებში ნელ-ნელა ქრებოდა ძვირფასი ნივთები. ჰამაკიდან გადმოვარდნილი მარჯვენა ხელი ისე დასთრევდა მიწაზე. სახლმაც ნელ-ნელა იწყო ნგრევა _ ჭიშკართან მდგარი ავტომობილი დაიშალა და მხოლოდ ნაწვიმარი და დაჟანგული ძრავაღა დარჩა. სადაც მხოლოდ ხუთი საათი გაატარა. აღარსად იყო კაცისოდენა სარკეებიანი. სახლისთვის ხელი არ უხლიათ. ოთახებში ნივთები მაინც ნელ-ნელა იკარგებოდა. რომელიც მომპოსის კანტორის ხელოსნებმა დაშლილი შეიტანეს სახლში. მართლაც. მე მათ მაგდალენა ოლივერის სახლის აივნიდან ვადევნებდი თვალს და მახსოვს. რომ ცოლად ეთხოვა ქალი.

ყველაზე მეტად გამაოცა საკუთარი ცხოვრების მისეულმა შეფასებამ. არავის უნახავს ისინი ერთად არც სახლში და არც მოფარებულში. ეს ქალი გახლდათ ანხელა ვიკარიო იმ ტრაგედიიდან ოცდასამი წლის მერე. როგორც პირველი შეხვედრისას მომეჩვენა. როცა ჯერ კიდევ ბევრი რამ გაურკვეველი იყო ჩემთვის. ვინც კი მოისურვებდა. ანხელა ვიკარიოს არად აგდებდა. ამ ქრონიკისათვის მხოლოდ დედაჩემთან ლაპარაკისას მისი ნათქვამი ერთი-ორი სიტყვა და კიდევ რაღაც-რაღაცები გამოვჩხრიკე საკუთარივე მეხსიერებიდან. თმაში მოყვითალო ჭაღარა გარეოდა. არ მჯეროდა. მეორე და _ მარგოტიც დადიოდა ანხელასთან პირველ ხანებში და ამბები მოჰქონდათ ხოლმე ჩემთან: კარგი სახლი იყიდეს. თალხი ემოსა. ხელისგულივით გადაშლილი ეზო აქვთ. როგორიც მახსოვდა. «შენი შტერი ბიძაშვილი» _ ასე იხსენიებდა ჩემთან სანტიაგო ნასარი ანხელას. შუადღის პაპანაქება იდგა. არავის სჯეროდა. ჩემი მონაზონი და ერთხანს კარდაკარ დადიოდა გუახიროს ჩრდილოეთის სოფელ-ქალაქებში. მაგრამ სამაგიეროდ არასოდეს უთქვამს და დღემდე არც არავინ იცის. _ შემთხვევით მოვხვდი ინდიელთა იმ სოფელში. დაბრძენებულიყო. ვისაც კი იმ ხანებში ანხელა ვიკარიო ენახა. ანხელა და სანტიაგო ნასარი ხომ ორ სხვადასხვა სამყაროს ეკუთვნოდნენ. იმ სოფლის მიწებს. მაგრამ. როგორც მოჩვენებას. ჩემს წარმოსახვაში რომ მყავდა წარმოდგენილი. სინამდვილეში ვის მიუძღოდა ბრალი მის შერცხვენაში ან როდის და რანაირად მოხდა ის ამბავი. მამამისივით მარტო დადიოდა მთებში და ულმობლად გლეჯდა . რომ მისი შემრცხვენელი სანტიაგო ნასარი იყო. სწორედ აქ დაემარხა თავისი ქალიშვილი ცოცხლად.სამაგიეროდ ანხელა ვიკარიოს ამბებს ვიგებდი ხშირად და სწორედ ამ ამბებმა შთამაგონა შემექმნა ერთგვარად იდეალიზებული სახე. როგორც მხვდებოდა ხოლმე წინათ შორეულ ბიძაშვილს. დაზგაზე შესანიშნავად ქარგავს და სწორედ ამ ხელობის წყალობით მიაღწია დავიწყებასო. შეკითხვებზე გონივრულად და იუმორითაც მაძლევდა პასუხს. მაგრამ არ გამოუვიდა. ოღონდ შინაგანად აღარაფერი ჰქონდა იმ ქალიშვილისა. ფეხსალაგები ივსება და იქიდან ათასი სიბინძურე ჟონავს. ოცი წლისა რომ აიძულეს უსიყვარულოდ გათხოვილიყო. მის გადაბერებულ დედას კი აღარაფერი ესმოდა ამ ქვეყნისა და ისე შემხვდა. კარიბის ზღვის მლაშე ტალღები ფარავდა პერიოდულად და დედამისსაც განზრახული ჰქონდა. არ მინდოდა დამეჯერებინა. გზად ხშირად შეივლიდა ხოლმე ანხელა ვიკარიოსთან სალაპარაკოდ. ანხელა ვიკარიო არასოდეს ცდილა თავისი ავბედითი წარსული საიდუმლოდ შეენახა. თვითონ ქალიშვილმა შეუშალა ხელი. თანაც სანტიაგო ნასარი იყო _ როგორც მაშინ ვეძახდით. რომ ცხოვრება ბოლოს და ბოლოს ემსგავსება სუსტ ლიტერატურულ ნაწარმოებს. რომ ასე იდეალურად მოჩარჩოებულ ფანჯარაში დანახული ქალი სწორედ ის იყო. წლების მერე. ისევე ახალგაზრდულად გამოიყურებოდა. რომ ჩემ წინ ანხელა ვიკარიო იჯდა. დილდილაობით საწოლ ოთახებში კი თევზებიც დახტიანო. ერთი სახლის ზღვისკენ გაჭრილ ფანჯარაში საქარგავ მანქანასთან მჯდარ ქალს მოვკარი თვალი. არაფრით არ მოისურვა წარსულის გახსენება. ასე იყო თუ ისე. პირიქით. თავთან გალია ეკიდა და გალიაში დაუღალავად გალობდა იადონი. ყველა ერთხმად აღიარებდა. როცა ენციკლოპედიებსა და სამედიცინო წიგნებს ვყიდდი გუახიროს სოფლებში. ანხელა ჩვეულებრივად შემხვდა. სანტიაგო ნასარი მეტისმეტად ამპარტავანი იყო და ამდენად. სადაც ანხელა ცხოვრობდა. ერთადერთი მათი სადარდებელი კარიბის ზღვის მოქცევაა. რათა ჭეშმარიტ სარწმუნოებაზე მოექცია აქა-იქ ჯერ კიდევ შემორჩენილი კერპთაყვანისმცემლები. _ მეტყოდა ხოლმე ჩემი მონაზონი და. როცა ჯერ კიდევ ვცდილობდი ბოლომდე შემეცნო საკუთარი თავი. ბერიქალი ყოველნაირად შეეცადა ქალიშვილი ცოცხლად დაემარხა. ამ დროს თურმე ტალღები გადმოდიან ნაპირებიდან. «ბიძაშვილმა მოგიკითხა». _ ვარიების მოყვარული ქორი. რამდენიმე წუთის მერე ისე დაბერებული აღარ მეჩვენებოდა. ასევე არ მინდოდა მერწმუნა. პირიქით. ყველას დაწვრილებით უყვებოდა თავის ამბავს. ლითონისჩარჩოიანი სათვალე ეკეთა.

რაც იმ საქორწილო ღამეს მოხდა. «დედაჩემმა რომ ცემა დამიწყო. ანხელას დედამისი რიოაჩაში თვალის ექიმთან ჩამოეყვანა: პურა ვიკარიომ ის იყო სასტუმროს ბარში ჭიქა წყალი მოითხოვა. ცემისას ხმას არ იღებდა. _ მითხრა მან. დაქალებმა მასწავლეს. ქალაქში ამბობდნენ. ვინც. . ვინ დაიჯერებდა. რათა ქმრისთვის თავი ქალიშვილად მიესაღებინა. არც მომხდარი ამბის გამო. გვერდით ჩაუარა და სასტუმროდან გავიდა. როცა სასადილო ოთახში სავარძელში ეგდო და სლუკუნებდა. იგი ქალიშვილისკენ ზურგშექცეული იდგა და არც არაფერი დაუნახავს. ანხელა ვიკარიო მაშინაც მასზე ფიქრობდა. აქამდე. რომ უცებ ანხელა ვიკარიომ ურიცხვ სარკეში დაინახა ის. _ მითხრა მან. მისი ძმები ვერ გაბედავდნენ სანტიაგო ნასარზე ხელის აღმართვასო. მაგრამ ანხელა ვიკარიოს მრჩევლებმა ერთი რამ არ გაითვალისწინეს. _ სიკვდილისათვის მზად ვიყავი». «რაც მასწავლეს. ანხელა ვიკარიომ საქარგავიდან თავი ასწია და ცივი წყალი გადამასხა: _ ტყუილად ნუ ირჯები. ყველაზე საშინელი რამ უკვე მოხდაო. _ მითხრა ქალმა. _ ანხელა ვიკარიომ იმიტომ არ გაამხილა თავისი ნამდვილი შეყვარებულის სახელი და იმიტომ გადააბრალა სანტიაგო ნასარს. ვიდრე ერთხელ შემთხვევით არ მოჰკრა თვალი მას რიოაჩის «ნავსადგურის სასტუმროში». _ რაც მეტს ვფიქრობდი. უგონობამდე მისული სიყვარული მარია ალეხანდრინა სერვანტესის მიმართ. ჩემი ცოლად შერთვა მოიწადინა». ქალი მაშინაც იმაზე ფიქრობდა. რომ ბაიარდო სან რომანი სამუდამოდ ჩასახლდებოდა მის გულში იმ წუთიდან. ქალიშვილს სრულიად გაჰქრობოდა შიში. თან თავს იწონებდა ახალი სათვალით. ასწავლეს. არაფერი არ გამიკეთებია. მშობლების სახლში რომ დააბრუნა. ქმარი უგონობამდე დაათვრე და რაც შეგიძლია დაიმორცხვე. _ მე მასზე ვტიროდი». უფრო ნამდვილსა და უფრო მწველ უბედურებას მალავდა. რომ ალბათ ეგონა. რომელიც თითქმის თოთხმეტი თვე გრძელდებოდა. «ყველაფერი ძალზე უბრალოდ მოხდა. კაცმა ვერც კი შეამჩნია მისკენ მზირალი ყოფილი ცოლი. ქალმა სული მოითქვა და მოტრიალდა. ბიძაშვილო. რომ ეს ყველაფერი ღორობაა. როგორ არ ველაპარაკე. სადაც დედა-შვილი გაჩერდა და რომლის პატრონსაც კარგად იცნობდნენ. საქორწილო ღამეს ყოველგვარი ხრიკების გარეშე გაახდევინა ქმარს კაბა განათებულ ოთახში. წყალი დალია. _ და შესაძლოა ჭკუასთან ახლოც იყო ეს ეშმაკური ვარიანტი. ის გამახსენდა». მისთვის სცემდნენ. ვიდრე ანხელა ვიკარიო გულს გადამიშლიდა. როგორიც იყო სინამდვილეში _ უბედური ქალი. რასაც ისედაც დაემახინჯებინა მისთვის მთელი ცხოვრება.ახალშემწიფებულ ნაყოფს _ ყველა გოგონას. ანხელა ვიკარიომ ყოველგვარი სირცხვილის გარეშე მიამბო თავის უბედურებაზე და მე ვიგრძენი: იგი სხვა. ვინც კი გამოჩნდებოდა ოლქში. მით უფრო ვრწმუნდებოდი. _ ის იყო! სამაგიეროდ დაუფარავად და წვრილად მიამბო ყოველივე. «ტკივილისაგან არ ვტიროდი. პირველად თავის სიცოცხლეში ანხელა ვიკარიომ დაინახა დედამისი ისეთი. ხანძრის დროს რომ არის ხოლმე. ანხელას გასკდომაზე ჰქონდა გული. _ მითხრა ანხელამ. რატომ უნდა მოვექცე ასე მდაბლად ვინმეს და მით უმეტეს ამ საცოდავ კაცს. ბაიარდო სან რომანი მაგარი მსმელი კაცი იყო და მეორეც: თვით ანხელა ვიკარიო ყოფილა სულიერად წმინდა ქალი და ეს სიწმინდე თურმე გარეგნული სიშტერის მიღმა იმალებოდა. ჩვენი მეორე შეხვედრისას ბევრი ვეცადე. დიდხანს და უიმედოდ ფიქრობდა ანხელა ვიკარიო ბაიარდო სან რომანზე. ზეწარი როგორ დაეთხვარა დილით ეზოში გამოსაფენად და ყველას დასანახად. ერთი სიტყვით. შუქი ჩააქრობინეო. იცოდა. როგორ გაეკეთებინა შაბის აბაზანები. როცა დილით ქუჩიდან ისეთი ყვირილი და ზარების გუგუნი შემოესმა. ვისაც საკუთარი ნაკლის მეტი არაფერი ახსოვდა ამქვეყნად. დედას შეხედა. მაგრამ ქალაქში მხოლოდ ორ ქალთან ჰქონდა ურთიერთობა. პირი სახელოთი მოიწმინდა და სარკეში გაუღიმა ქალიშვილს. მაგრამ ქალს მაინც ვერ დავაცდენინე უცნობის სახელი. თავისდა საუბედუროდ. ეს იყო საკმაოდ საქმიანი ურთიერთობა ფლორა მიგელთან და ვნებიანი. ისიც ასწავლეს. მითხრა. როცა დედამისი საფენებს ადებდა დალილავებულ სახეზე და მაშინაც კი. ვისზეც გამუდმებით ფიქრობდა. მერე შემოვარდა პურა ვიკარიო და ქალიშვილს უთხრა: ახლა კი შემიძლია მშვიდად ვიძინო. ჯერ ერთი.

მერე უკვე აღარც იცოდა. _ მითხრა მან. თითქოს მას არ სწერდნენ წერილებს. მძიმედ ავად ვარო. ანხელა ვიკარიო განათხოვარი. დაეხია. «ზოგჯერ არც ვიცოდი. დარწმუნებული იყო.. ზოგჯერ.«მძღ. არ იცოდა სხვა სატანჯველი. მაშინ ადგა და მისწერა ოცგვერდიანი მხურვალე წერილი. რომ ეს იქნებოდა ბოლო გაბრძოლება მისი ვნებისა. ერთხელ. დაიძინებდა თუ არა დედამისი. ოღონდ კაცი დაებრუნებინა და ისიც კი მოიგონა. არად აგდებდა სხვა სურვილებს.» _ ჩაილაპარაკა თავისთვის. ტირილით რომ დაიღლებოდა. რომ სიძულვილიდან სიყვარულამდე ერთი ნაბიჯი იყო. უპატივცემულობაში ჩაგითვლით. იმის ნაცვლად. _ მთავარი იყო. რომ უკან დაბრუნებისას მთელი გზა ხმამაღალი სიმღერით გამოიარა. ღამით. მერე მოკლე და თავშეკავებული პირველი წერილი მისწერა ბაიარდო სან რომანს: დაგინახეთ. კაცს კი არაფრად მიაჩნდა ქალის წვა და დაგვა. სამუდამოდ დამიწყლულე სხეულიო. მაგრამ წერით კი ჩვიდმეტ წელიწადს წერდა და წერდა . ორი თვის დამღლელი ლოდინის მერე მეორე წერილი გაუგზავნა. მისი სხეულის სიმხურვალეს გრძნობდა საწოლში. რატომ პასუხი არ მომწერეთო. გარდა საკუთარი ვნებისა. ახლა ქარგვაში კლავდა დროს. _ მითხრა მან. სიყვარულის ფიცი და ბოლოს _ მიტოვებული ცოლის აღშფოთებული წერილები. სადაც უსირცხვილოდ და მოურიდებლად გაანდო კაცს მთელი ის მწარე სიმართლე. მით უფრო ეკიდებოდა ცეცხლი მის სიყვარულს. თვალები დაეხუჭა. _ საბოლოოდ შემშალა ჭკუიდან». ერთხელ. სასტუმროდან გადიოდით. ათი წლის მერე. ყოველ კვირას წერდა. თითქმის ნახევარი ცხოვრება შეალია ქალმა წერილების წერას. შემდეგ და შემდეგ კი ეს იყო საყვარლის საქმიანი წერილები. პირველი წერილივით შენიღბული. სამუდამოდ დამამახსოვრე შენი მარილიანი ენა და შენი აფრიკული ხორცის ცეცხლოვანი გრიგალიო. ისე იყო სულით ხორცამდე შეძრული. _ სიცილით მიყვებოდა ანხელა. მიაწერა: «ჩემი სიყვარულის დასტურად გიგზავნი ჩემს ცრემლებს». მაგრამ უფრო მეტად წვავდა საკუთარი დედის მიმართ ნიშნისმომგები სიხარულის ცეცხლი: «გულ-ღვიძლი მიტრიალებდა დედაჩემის დანახვაზე. ანხელა ვიკარიომ დაიფიცა. შემდეგში მიწერილი სუნამოდაპკურებული წერილები _ ნაზი საცოლისას. «მისმა სიყვარულმა გიჟად მაქცია. რომ ის ჩემს წერილებს იღებდა». ვის სწერდა. ანხელა ვიკარიომ პირველად იგრძნო თავი თავისი ბედის ბატონ-პატრონად. _ მაგრამ შევხედავდი თუ არა. იმ შავბნელი ღამის მერე რომ ატარებდა გულში უკვე ჟანგმოდებულს. მაგრამ უარყოფა ვერაფრით შეძლო ამ სიყვარულისა. მას ხედავდა. იგი გახდა გონიერი და თავისი სურვილების მბრძანებელი ქალი. ოთახში ჩაიკეტებოდა და ალიონამდე წერდა დასავიწყებლად განწირულ წერილებს. პასუხს ამაოდ ელოდა. გარდა საკუთარისა. როგორც ქალიშვილობაში: მეგობრებთან ერთად იჯდა და თუ წინათ ნაჭრის ყვავილებს და ქაღალდის ჩიტებს აკეთებდა. მშობლებთან მობრუნებული ქალის ცხოვრებით ცხოვრობდა ისევე ჩვეულებრივად და უბრალოდ. რომელიც ყოველ პარასკევს საღამოობით მოდიოდა ხოლმე მასთან საქარგავად და წერილების წასაღებად. მაგრამ ქალი დიდად არ წუხდა. თითქოს ხელმეორედ მოიპოვა ქალწულობა და ისიც მხოლოდ ბაიარდო სან რომანისათვის. წერილი ჩააბარა ფოსტის მოხელე ქალს. მისი სუნთქვა ესმოდა ზღვის ტალღების შხუილში. სწერდა. შინ მისვლისას კი საწოლში ჩაემხო და სამი დღე იტირა. რას წერდა. თუ თქვენც დამინახეთო.. ასევე პირველად აღმოაჩინა. ბაიარდო სან რომანი იღებდა მის წერილებს. ქარიან დილით ქალს მოეჩვენა. რაც მეტ წერილს აგზავნიდა. ძალიან სასიამოვნო იქნება. ის მახსენდებოდა». საკუთარ უღონობას დასცინოდა. პირველ ხანებში მისი წერილები დანიშნულის წერილებს ჰგავდა. ანხელა თითქოს მეორედ დაიბადა. ერთი კვირა ითმინა. რა მიმეწერა. საკმარისი იყო. მელანი გადაასხა უკვე დაწერილ წერილს და. ექვსი თვის მერე კიდევ ექვსი წერილი გაუგზავნა და პასუხი არც ერთზე არ მიუღია. მაგრამ პასუხი არსად ჩანდა. რომ მის საწოლში ბაიარდო სან რომანი იწვა დედიშობილა. კარგ გუნებაზე იყო.

_ აჰა. თუ ზუსტად არ დავადგენდით. რომელმაც იგი კაუჩუკის მომპოვებლების კახპად აქცია ვიჩადაში. ყველას რომ პირზე ეკერა იმხანად. სწორედ ამ კვართში ნახა ანხელამ პირველად ბაზრობაზე. მოვედი. _ მიამბობდა ქალი. კლოტილდე არმენტას ქმარი. ისინი. სანტიაგო ნასარის საცოლე ფლორა მიგელი ყველას ჯიბრზე გაეკიდა ერთ მესაზღვრე ლეიტენანტს. გამელოტება დასწყებოდა. როგორ ფატრავდნენ სანტიაგო ნასარს საკუთარი სახლის ჩაკეტილ კართან. კაცსაც თუ შეეძლო მისოდენა სიყვარული. ორტენსია ბაუტეს მონაწილეობა მთელ ამ ამბავში იმით შემოიფარგლება.. ხეები და ჩიტები რომ აერია ერთმანეთში. უკანასკნელად წამოდგა ფეხზე. მას დღესაც უკვირს. ანხელა ვიკარიო მეგობარ ქალებთან ერთად უჯდა საქარგავს. _ მითხრა ქალმა. მკვლელობიდან თორმეტი დღის მერე გამომძიებელს ქალაქი კვლავ აფორიაქებული დახვდა. რათა რეალობად ქცეულიყო. _ ხშირად ამბობდა დედაჩემი. ჩვეულებრივი რიგით მიდიოდა. იცოდა. დავინახე. ახლა მოულოდნელად დატრიალდა იმ მოვლენების გარშემო. კრისტო ბედოია ცნობილი ქირურგი გახდა. ის!» ქალი შეცბა. ფერადი ბაფთებით შეკრული და ყველა. რომ დივინა ფლორმა დამარწმუნა. რა ადგილი და მისია გვარგუნა ბედმა მთელ ამ ამბავში. კაცი მას ისეთივე მობერებულს ხედავდა. რათა მოსალოდნელი საშინელება ეცნობებინათ. ეს ამბავი მოხდა აგვისტოს ერთ შუადღეს. მოსულს ოფლიანი კვართი ეცვა. ხანდაზმულობის საოცარი ნიმუში. უაზრობას რომ მისცა გზა. ბაიარდო სან რომანმა არად ჩააგდო გაოცებისაგან ერთ ადგილას მიყინული მქარგავი ქალები. ეს ის იყო. იგივე ქამარი შემოეჭირა წელზე. ხეები ხომ კეთილი ნიშანია. ისედაც მიხვდა _ ის იყო. ბებიაქალს აურა ვილიესოს. «ღირსება სიყვარულია». _ სანტიაგო ნასარის სიკვდილის ამბავზე საშარდე ბუშტის შეტევა მოუვიდა და სიკვდილამდე არ მოუშორებია საშარდავი მილი. თქვენი ვაჟი სახლში შემოვიდაო.. _ მაგრამ ჯანდაბას ყველაფერი. პლასიდა ლინერომ ბოლო წუთს ჩაკეტა კარი და დროზე გაითავისუფლა თავი ყოველგვარი ბრალდებისაგან. რომ მან ძმებს დაუნახა სისხლიანი დანები.წერილებს. თავს იმით იმართლებდნენ და იმშვიდებდნენ. . _ თქვა მან. განთიადისას მამლის ყივილზე უკვე ვფხიზლობდით და ვცდილობდით ერთი საერთო ამოსავალი გვეპოვა იმ უამრავი შემთხვევითობისათვის. ქალი ისე შეაწუხა ამ აკვიატებულმა ჰალუცინაციამ. რომ არც ერთს აღარ გვეცხოვრებოდა ამქვეყნად. იმ დროისათვის დანები ჯერ კიდევ უსისხლო იყო. უცბად მოესმა. გაუხსნელი. ჩვენი ეს ცდა საიდუმლოს ამოხსნას კი არ ისახავდა მიზნად. ქალს არ დასჭირვებია მოსულისათვის შეეხედა. _ ვინც ლამის სამ თაობას ეხმარებოდა მშობიარობისას. უკვე გაცვეთილი ჩანთა ეჭირა. არადა. ჩემოდანში საცვლებთან ერთად იდო ანხელა ვიკარიოს ორი ათასი წერილი _ თარიღების მიხედვით დასტა-დასტად დაწყობილი. «კარი იმიტომ ჩავკეტე. ოთხმოცი წლის კეთილი ბერიკაცი. მოხუცმა ეს საშინელება ვერც გადაიტანა. ვერცხლისფერბალთებიანი. აქამდე თუ ჩვენი ცხოვრება ყოველდღიური. ხელშიც იმავე ტყავის. ნაბიჯი წინ გადადგა და ჩანთა საქარგავ მანქანაზე დადო. ვინც დრამაში მონაწილეობსო. ყველა დარწმუნებული ვიყავით. პლასიდა ლინეროს ყველაზე მეტად ვერ ეპატიებინა თავისთვის. კართან ვიღაც შეჩერდა. ეტყობოდა. «გასუქებულიყო. ტყუილი მითხრა». ბოლო წამს რატომ გადაიფიქრა შინ წასვლა და ეპისკოპოსის ჩამოსვლამდე დარჩენილი ის ორიოდ საათი რატომ გაატარა ბებია-პაპასთან.. ბევრმა ვერ შეძლო ამის დადგენა. როგორსაც თვითონ ხედავდა მას. ჩიტები კი _ ავი. მას ხომ ალიონზე მშობლები ელოდებოდნენ უკვე.. ახლომხედველის სათვალე სჭირდებოდა. მას შემდეგ დასჩემდა იმ ხანებში გავრცელებული სახიფათო ჩვევა _ კარდამონის თესლის ღეჭვა. ვისაც შეეძლო მკვლელობისათვის ხელი შეეშალა და ვერ შეუშალა. რათა დაენახა. ღირსებისა და სახელის დაცვა წმიდათაწმიდა საქმეა და მხოლოდ იმათ ეხება. წლების მანძილზე სხვა აღარაფერი გვქონდა სალაპარაკო. თანაც ქალმა არ იცოდა ჯერ. რომ ვეღარ გაუძლო ტანჯვას და შიშველი გადმოხტა ქუჩაში. არამედ იმას.

ანხელამ ქორწინებამდე გაგვანდო თავისი საიდუმლო. წითელი მელნით მიეწერა. ზღვაოსანი და მეკობრე. მე თვითონაც არაერთხელ მომიწია კოჭებამდე ვმდგარიყავ ამ დაკარგული ამბების ტბორში და ბედს უნდა ვუმადლოდე. ამ აზრისა იყო. რამდენიმეჯერ მიადგა ლათინური ამერიკის ნაპირებს. დაზარალებულთა მხარის ადვოკატს მრავალგზის აღუნიშნავს საგანგებოდ. _ რაც ლიტერატურაში მიუღებელია. მართალია. რომ ხელი არავინ შეუშალოს ასე საქვეყნოდ წინასწარ გამოცხადებულ სიკვდილს. რომ ქანცგამწყვეტი გამოძიების დასასრულსაც კი არ ჰქონდა ხელთ სანტიაგო ნასარის მთავარი დამნაშავეობის სულ პატარა დამამტკიცებელი საბუთიც კი. სახეზე ეხატა ცხოვრებაში პირველი საქმიანი ნაბიჯით გახარებული კაცის შთაგონება. ეტყობა. კარგად იცოდა ნიცშე _ იურისტებში იმხანად მოდური ავტორი. ოღონდ კი დაემტკიცებინა თავისი მნიშვნელობა ამ ტრაგედიაში. უამრავი «საქმე» უწესრიგოდ ეყარა თითქმის საუკუნის წინ აშენებულ. მაგრამ აშკარად ჩანდა. მაგალითად: ოთხას მეთექვსმეტე გვერდზე მეაფთიაქის წითელი მელნით შემდეგი შენიშვნა მიეწერა: . ასე. გამომძიებელი ისე დაბნეული ჩანდა სანტიაგო ნასარის დამნაშავეობის სამხილის უქონლობის გამო. ანხელა ვიკარიოს თანამოაზრე ქალები კარგა ხანს. როდესაც გამომძიებელმა მისთვის დამახასიათებელი მიდგომით ჰკითხა. მთელი მისი არსება მოეცვა სიამაყეს. ანხელა ვიკარიოც. წლების მანძილზე იგონებდნენ: მართალია. სასამართლო პროცესზე. ზღვის მოქცევისას ტალღები სარდაფებში აღწევდა და დაგლეჯილი «საქმეებიც» თავისუფლად დაცურავდა უკაცრიელი დაწესებულების ოთახებში. მაგრამ სახელი არ უთქვამსო. სწავლის დამთავრების ნიშნად თითზე ეკეთა ინსტიტუტისემბლემიანი ოქროს ბეჭედი. ასეც ჩაეწერათ საქმეში ყოველგვარი ახსნა-განმარტების. მას განსაკუთრებით აოცებდა. თავის მხრივ. რომელიც მხოლოდ სამ დღეს მიმდინარეობდა. არ სჯეროდა. ეს გახლდათ ლიტერატურის ციებ-ცხელებით შეპყრობილი კაცი. რომ ცხოვრებაში შეიძლება მოხდეს ამდენი შემთხვევითობა. ხოლო მისი უნარი და შესაძლებლობა კარგად აღიბეჭდა მისივე შედგენილ ოქმებში. თავს ესხმოდა ესპანურ ხომალდებსა და სოფელქალაქებს) შტაბი იდგა. ვაჭრობდა მონებით. არქივში არეულობა სუფევდა. მაგრამ სისხლით ნაწერი გეგონებოდა. სადაც ოდესღაც ფრენსის დრეიკის (დაახლ. ხუთი წლის მერე რომ მოვახერხე ხუთასგვერდიანი ტომიდან ხელში ჩამეგდო ზღვის მარილით გაჟღენთილი მხოლოდ სამას ოცდაორი გვერდი მაინც. ქვაბში მოდუღებულ ყავას ხვრეპდა შაქრის ლერწმის რომთან ერთად და ცდილობდა განეგდო სიცხიანი ბუღიდან ამოზიდული მოჩვენებები. გამომძიებელი ისე დაბნეული ჩანდა ბედით ნარგუნები ამ საიდუმლოებით მოცული მკვლელობის გამო. კოლონიური ეპოქის დროინდელ დაფახფახებულ შენობაში. რა უსაბუთო და თანაც ბუნდოვანი იყო ქალის მიერ წამოყენებული ეს ბრალდება. გამომძიებლის გვარი არც ერთ გვერდზე არ იყო მოხსენიებული. რომ მის მიერ ჩატარებული უზარმაზარი სამუშაო ზოგჯერ არეულ-დარეული იყო სასოწარკვეთისაგან. და მაინც გამომძიებლის სახელი უცნობი დარჩა. რომ ხშირად მიმართავდა ლირიკულ წიაღსვლებს.ახალგაზრდა კაცი იჯდა მუნიციპალიტეტის ჭუჭყიან ხის შენობაში. რომლებიც მომხდარი დანაშაულიდან ოცი წლის მერე მომეხმარა უამრავი ხალხი დამეკითხა რიოაჩის სასამართლოში. იგი იძულებული გახდა ჯარი გამოეძახა ხალხის ტალღის შესაჩერებლად: ვინ აღარ მოდიოდა ჩვენების მისაცემად. წაკითხული ჰქონდა ესპანელი და ლათინური ამერიკის ერთი-ორი კლასიკოსის ნაწარმოებები. 1545-1595 _ ინგლ. შენიშვნები მინდორზე. და მაინც ყველაზე მეტად გამომძიებელს ის აშფოთებდა. ანხელამ გულგრილად უპასუხა: _ ჩემი ავტორი. ოქმშიც ასე ჩააწერინეს: «მან გაგვიმხილა სასწაული და არა სასწაულის ჩამდენი». რაც სულ არ შეეფერებოდა იურისტის ერთობ მკაცრ ხელობას. _ და მოხდეს იმისათვის. გამომძიებელს დიპლომი ახალი დაცული ჰქონდა და ჯერ კიდევ არ გაეხადა იურიდიული ინსტიტუტის სტუდენტური შავი მაუდის პიჯაკი. ვინ იყო სანტიაგო ნასარიო. ადგილისა და ვითარების აღნიშვნის გარეშე.

» ტყუპებმა კლოტილდე არმენტას მაღაზიაში ინდალესიო პარდოს უთხრეს. თქვენთან მოვალ საუზმეზეო. მადლობა ღმერთს. თავისი სიკვდილის დილას. როგორც ყველა ადამიანი. ფული უშველიდა და ხელს არ ახლებდნენ». რა თქმა უნდა. _ მითხრა კარილიომ და მისმა ცოლმაც ფაუსტა ლოპესმაც მაშინვე დაუმატა: «ყველა თურქივით. გაიქეცი. ხალხი ნელ-ნელა იფანტებოდა. მართლაც. მაგრამ მაინც საკმაოდ დიდი ტალღა მიემართებოდა მოედნისკენ. იფიქრეს: ამ კაცს შეუძლია დანაშაულსაც აგვაცდინოს და ამით სირცხვილიც ჩამოგვწმინდოსო. ამაო იმედებს აღუძრავდნენ მათ შემხედვარე კაცს. თითქოს სახე დახატული გვქონდა». ძმები მოსაკლავად მელოდებიანო. ქალის უდანაშაულობის უცილობელ მტკიცებას წარმოადგენდა მსხვერპლის უცნაური საქციელი სიცოცხლის ბოლო წუთებში. _ რომ. ორივენი ისე დაუდევრები ჩანდნენ. ინდალესიომაც იფიქრა. რომ მკვდარია უკვე! ამაზე აშკარა გამოწვევა რაღა უნდა იყოს! ძმებმა იცოდნენ. ყველამ იცოდა. რომ არც შეუმჩნევიათ ინდალესიო პარდო. რომ მეგობრებმაც ჩაუარეს. სანტიაგო ნასარი თითქოს შეგნებულად მოიქცა დაუდევრად. რომ უნდა სცოდნოდა: ბაიარდო სან რომანი თუმცა მაღალი წრის კაცი იყო. ძმები უძინარი არიან და ბოდავენო. რაც თვითმკვლელობას ნიშნავდა. . ქალი შეაცბუნა სანტიაგო ნასარის სიფერმკრთალემ. _ ამაოდ გაირჯები. მართლაც. როცა ბოლო წუთებში გაიგო. _ წუხელ მაგრად ვსვით. ვინც ეპისკოპოსის შესახვედრად საგანგებოდ გამოწყობილიყო. მერე კრისტო ბედოიამ მკლავში ხელი გამოსდო და გაუყვნენ მიწაყრილს. ბაიარდო სან რომანს არავინ იცნობდა კარგად. ისევე როგორც სანტიაგო ნასარის ახლო მეგობრებისთვის. რა ფარისევლებიც ეხვია გარს და ისიც უწყოდა. «ისე მხიარულად მიდიოდნენ. ჩემს დას მარგოტს შეჰპირდა. რომ ბუნებით მარტივი ტყუპი ძმა ვერ გადაყლაპავდა შეურაცხყოფას. ინდალესიო პარდო და სანტიაგო ნასარი მეგობრები იყვნენ და ეტყობა. ელექტროსადგურის პატრონის პოლო კარილიოს აზრით. მას რომ მიაწერეს.«მომეცით ცრურწმენა და მთელ ქვეყანას გადავაბრუნებ».. მართალს ამბობენ და სანამ დროა. _ მითხრა მან. კრისტო ბედოიაც იხსენებდა მერე. «მე უკვე განელებული მქონდა შეშფოთება». შიშით კი არ აფორიაქებულა. ამ ტალღაში ის ორნი თავისუფლად მიიწევდნენ წინ. სანტიაგო ნასარი რომ დაინახა. ვერ შეიგნო თავისი სიკვდილი. რა იქნება. სანტიაგო ნასარი იპოვე და გააფრთხილეო. _ სანტიაგო ნასარი არც შეჩერებულა. პირადად ჩემი აზრით კი სანტიაგო ნასარი ისე მოკვდა. სარა ნორიეგამ ის იყო ფეხსაცმლის მაღაზია გააღო. სანტიაგო ნასარის სიმშვიდე მის უდანაშაულობას კი არა. «ისე გვიყურებდნენ. ესკოლასტიკა სისნეროსი შემდეგ იგონებდა.. ორივეს მხარზე მოუტყაპუნა ხელი და ისინიც ისე იყვნენ ჩაფლული საქორწილო ხარჯების ანგარიშში. ვეღარ შეჰბედა გაფრთხილება. მაინც არ სჯეროდა საფრთხისა. მაინც ისევე ემორჩილებოდა ძველთაძველ შეხედულებებს. ეპისკოპოსი როგორც კი წაბრძანდება. სანტიაგო ნასარმა თუმცა მშვენივრად იცოდა. _ მითხრა მან. საქმე ჩაკეთდა-მეთქი. მაგრამ ინდალესიო პარდომ სანტიაგო ნასარი და კრისტო ბედოია რომ დაინახა ნავსადგურიდან მომავალ ხალხში. არამედ უდანაშაულო კაცის დაბნეულობას შეუპყრია. რაღაც უცნაურად შემოგვცქეროდნენ ყველანიო. მაგრამ კლოტილდე არმენტამ დაუდასტურა. ცინიზმს უფრო ნიშნავდა: «ეგონა. რომ სანტიაგო ნასარი სასიკვდილოდ იყო განწირული და ვერვინ ბედავდა მათთან მიახლოებას. _ აბა. სხვებისა არ იყოს. საყვარელო სარა. ამ სასოწარკვეთილებით აღსავსე პარაფრაზის ქვეშ იმავე სისხლისფერი მელნით ხალისიანად მიუხატავს ისარგარჭობილი გული. ყველას ერთნაირად არ უყვარდა სანტიაგო ნასარი. როგორც ბევრნი ამბობენ. სელესტე დანგონდი თავისი სახლის წინ იჯდა შინაურულად ჩაცმული და დასცინოდა იმათ. ამრიგად. გარდა ამისა. სამაგიეროდ სანტიაგო ნასარი ისე ახლოს იყო მასთან. რაც ელოდა იმ დანაშაულისათვის. _ მითხრა მემე ლოაისამ. _ თქვა პედრო ვიკარიომ. გავიფიქრე». მისთვის. სანტიაგო ნასარი უნდა მოვკლათო. _ ჩათვალე. მას უნდა სცოდნოდა.

როცა კაცმა იცის. მაგრამ კრისტო ბედოიამ გასაღები გააჩხაკუნა. როგორც კი გამოჩნდება. ის ხომ ჩვენთან მოდიოდა საუზმეზე. მაგრამ მან გადაიფიქრა. ხომ არ გინახავთო. სადღაც ძაღლები აწრიალდნენ. _ მოსაკლავად ეძებენ. გავაფრთხილებო. სასტუმრო ოთახი გადაჭრა. მეჩქარება. ტანსაცმელი უნდა გამოვიცვალოო. ვაითუ ჭორია და ყმაწვილი კაცი ტყუილად შევაშფოთოო და გადაწყვიტა ჯერ კრისტო ბედოიასთვის ეკითხა. დაემშვიდობა და ჯამილ შაიუმთან მივიდა. სანტიაგო ნასარმა დამშვიდობებაზე არ უპასუხა მეგობარს. დერეფანში მოახლე გოგოს დივინა ფლორს გადააწყდა. _ როდის იყო მთვრალი კაცი საკუთარ განავალს ჭამდა. _ რატომღაც ვიფიქრე. _ დილის შვიდი საათი სრულდებოდა და ფანჯრებში მზე ოქროსფრად ბრწყინავდა». სულ ცოტა ხანში რა უნდა გააკეთოს-მეთქი». _ უთხრა კრისტო ბედოიამ. იქნებ დრო მოვიგოთ და რამე ვუშველო-მეთქი». მაგრამ მაინც გადაწყვიტა შესულიყო ნასარებთან და სანტიაგო მოეკითხა. რომ სადარბაზო კარი არ ჩაეკეტათ. «ვიფიქრე. მაგრამ ყველანი ერთნაირად აძლევდნენ პასუხს. _ მით უმეტეს. _ უპასუხა ქალმა. სანტიაგო ნასარი არ შეჩერებულა. კრისტო ბედოია სამზარეულოსკენ წავიდა. დაიფიცა. მით უმეტეს. _ შაბათს მერე სვამენ. რაც პირველადვე მოუვიდა აზრად. შაბათამდეო. ის იყო იბრაჰიმ ნასარის პარტნიორი ბანქოს თამაშის დროს თითქმის სიკვდილამდე. ყმაწვილებმა რომ ჩაიარეს და ის იყო მოედნის კუთხემდე მივიდნენ. რომ სანტიაგო ნასარი ასე სწრაფად მივიდოდა სახლში. სახუმარო საქმეზე არ მოვსულვარ. «ჰო. მაგრამ სანტიაგო ნასარმა ყავაზე უარი უთხრა. ნამდვილად იცი. გამომშვიდობების ნიშნად ორივეს დაუქნია ხელი და მოედნის კუთხეს მიეფარა. ოდნავ გამოღებული დაეტოვებინათ. _ ის საწყალი ბიჭები არავის მოკლავენ. მან დაინახა. ჯამილ შაიუმი იბრაჰიმ ნასართან და სხვა არაბებთან ერთად ჩამოვიდა ამ მხარეში.მაშინვე ყავაზე მიიპატიჟა. კრისტო ბედოია მაშინვე გავარდა მაღაზიიდან. კრისტო ბედოია სასტუმრო ოთახში დაბრუნდა. «დავიბენი. კრისტო ბედოია და ჯამილ შაიუმი უკანასკნელად ხედავდნენ მას. . როგორც კი ჯამილ შაიუმმა ყველაფერი უამბო. იმანაც ყალბი გულითადობით უპასუხა. მართლა. ყველას ეკითხებოდა. _ მითხრა ქალმა. იმანაც სიცილით ასევე რაღაც თქვა არაბულად. არავის არ ჰქონდა მასავით ბევრი სალაპარაკო სანტიაგო ნასართან. დივინა ფლორი ის იყო ფანჯრებს აღებდა. ხშირად ვერთობოდით ასე». როგორ მოკლავენ. სტუმრის დანახვისთანავე მიხვდა ყველაფერს. მხოლოდ ჯამილ შაიუმი მოიქცა ისე. ჯამილ შაიუმმა კრისტო ბედოიას დაუძახა. როგორც სანტიაგო ნასარმა ასწავლა და ძაღლებიც მიყუჩდნენ. იქნებ მან უკეთ იცის ყველაფერიო. რადგან სწორედ იმ წუთში რაღაც დაუძახა ჯამილ შაიუმს არაბულად. სულ ახლახან შენთან ერთად არ იყოო? კრისტო ბედოიას არ სჯეროდა. მაგრამ იქ ხალხის ტალღაში თვალი ვეღარსად ჰკიდა. გაიგო თუ არა ეს ამბავი. სანტიაგო ნასარი შინ თუ არისო. არ წვიმდა. ხოლო სიკვდილის მერე მისი ოჯახის მეგობარი და მრჩეველი. _ მითხრა სელესტე დანგონდმა. კრისტო ბედოია სამზარეულოში რომ შევიდა. _ მითხრა შაიუმმა. ცდილობდა ჩუმად ევლო. რადგან ამ დილაუთენია სტუმრობა მეტისმეტად უხერხული მოეჩვენა. _ მითხრა კრისტო ბედოიამ. «სულს ძლივს ითქვამდა». რომ შინ არ არისო. სანტიაგო ნასარი არ დაბრუნებულაო. სანტიაგო ნასარმა მოედნის კუთხეში შეუხვია. ვიქტორია გუსმანმა ის იყო კურდღელი შემოდგა ცეცხლზე შესაწვავად. კვლავ ჰკითხა მოახლე გოგოს. მაშინვე დადგა თავისი ფართლეულის მაღაზიის კართან და დაუწყო ლოდინი სანტიაგო ნასარს. _ მითხრა ქალმა. წყალსა და იატაკის ტილოს მოათრევდა სასტუმრო ოთახის მოსარეცხად. რათა მეგობარს დასწეოდა. აყეფდნენ და გამოენთნენ კიდეც. იმანაც სანტიაგო ნასარს ზურგზე ხელი დაარტყა. _ თქვა კრისტო ბედოიამ. შესვლისას ბნელში ვერ დაინახა იატაკზე დაგდებული წერილი. ვიქტორია გუსმანს დაავიწყდა გულითადობა. ჯერ არ მოსულა დასაძინებლადო. _ იცოდე. «სიტყვების თამაში იყო. კრისტო ბედოიამ ჰკითხა. იქნებ სასტუმრო ოთახიდან შემოვიდაო? ამჯერად გოგომ ყოყმანით აიჩეჩა მხრები.

სადაც მშვენიერ ქალს ეძინა. ქალი იდგა მზის შუქში გახვეული. მაგრამ აბა რა შეეძლო მღვდელს გაეკეთებინა სანტიაგო ნასარის გადასარჩენად? _ მხოლოდ ლოცვა და ისიც მხოლოდ სულის გადასარჩენად. საგანგებოდ იქცეოდა ასე. გაიარა სააბაზანო და სანტიაგო ნასარის ოთახში შევიდა. მაგრამ არ გავაღვიძეო. ჩანდა. _ მიამბობდა კრისტო ბედოია. _ მითხრა კრისტო ბედოიამ. კრისტო ბედოია ისე გავიდა ოთახიდან. რათა საკუთრივ დარწმუნებულიყო სანტიაგო ნასარის შინ არყოფნაში. სანტიაგო ნასარს ვეძებდიო. იქნებ მოვიდა. მაღაზიის კარში პედრო ვიკარიო იდგა ფერმკრთალი. _ ასეც ვიცოდი. «უცბად გამიელვა. კრისტო ბედოია რაღაც უხერხულად იდგა. გოგომ უპასუხა. _ გადაეცი სანტიაგო ნასარს. _ თქვა პლასიდა ლინერომ. რადგან მერეღა შეამჩნია. თმააჩეჩილი. ეს წუთია ყავა მივუტანე საწოლში. მაშინ ავიდა მეორე სართულზე. სავარძელზე მხედრის სამოსი ეკიდა დაუთოებული. «მოლანდებასავით იყო». საძინებელი ოთახის კარი შიგნიდან ჩაკეტილი დახვდა. შვიდს ორი წუთი აკლდა. საწოლი ხელუხლებელი იყო. _ ეპისკოპოსმა ჩაგვიარა. გამომწვევად იდგა. პატარძლის ხელზე ლოყა დაენდო და რაღაც არაამქვეყნიურს ჰგავდა. არამედ ამ ოჯახის დიდად სანდო და ახლობელი კაცი იყო. იარაღი აიღო და ისევ წავიდა-მეთქი». _ მხოლოდ მერეღა ნახა. _ თქვა პლასიდა ლინერომ. ჰკითხა სტუმარმა. რა მოგივიდაო. სწორედ იმწამს გამოჩნდა პლასიდა ლინერო ყავის ფინჯნით ხელში. მაგრამ ყოყმანი მაინც ეტყობოდა და ამ ყოყმანის გამო შეიძლებოდა ბოლო წუთებში დანაშაული არ მომხდარიყო. კრისტო ბედოიამ საათს დახედა. რომ აქ ველოდებით მოსაკლავად! კრისტო ბედოია დიდ სამსახურს გაუწევდა ძმებს. უჯრიდან ამომეღო და სანტიაგო ნასარისთვის მიმეტანა». საწოლთან ტუმბაზე სანტიაგო ნასარის საათი იდო. შვიდს ოთხი წუთი აკლდა. ჰკითხა. მეტი აღარაფერი უთქვამს. _ ეპისკოპოსის შესახვედრად წავიდა. კრისტო ბედოია მიხვდა. _ უძინარი ვარ. ერთი წამით ვიფიქრე. მაგრამ «მაგნუმი» ტუმბას უჯრაში ნახა. კრისტო ბედოია ნავსადგურისკენ გაიქცა. _ მითხრა პლასიდა ლინერომ. უჯრას რომ ხურავდა. რა უხერხულობაშიც ჩავარდა. ზემოდან მხედრისავე ქუდი დაედოთ. იქ უთხრეს. რათა იქიდან გასულიყო გვერდით ოთახში. _ მითხრა კრისტო ბედოიამ. ოქროსფერი ტოროლებით მოსირმული ხალათი ეცვა. მოედანზე იგი მღვდელ ამადორს შეხვდა. «ყოველთვის ეჩვენებოდა. პატარა სარკმლიდან შემოპარული მტვრიანი მზის სხივი დაჰნათოდა ჰამაკს. _ ღმერთო ჩემო! _ შეჰყვირა მან. _ როგორ შემაშინე! კრისტო ბედოიასაც შეეშინდა. კლოტილდე არმენტა გიხმობს თავის მაღაზიაშიო. _ კრისტობალ! _ დაუძახა პედრო ვიკარიომ. პლასიდა ლინერო დილის შვიდ საათზე იღვიძებდა. ამიტომ შეაღო პლასიდა ლინეროს საძინებელი ოთახის კარი. _ ძაღლიშვილი! ქალმა აღარაფერი თქვა. რომ პისტოლეტი დატენილი არ იყო. მერე კი ფეხის ცერებზე გავიდა საძინებლიდან. _ როცა უკვე მოხდა საშინელი დანაშაული. «ხელში არასოდეს მჭერია.პლასიდა ლინერო სადღა არისო. თმა აჩეჩოდა და ხიბლიც გაჰქრობოდა. სვამდა ყავას და შემდეგ ჩადიოდა ქვემოთ სადილის გასარიგებლად. ახლა იქით გაქანდა. ქალისთვის სიმართლე ეთქვა. წესისამებრ. მაგრამ გამბედაობა არ ეყო. ხელი რომ შეეშალა მათთვის განზრახვის . გაქურდვას მიპირებენო». _ თქვა მაინც. წუთით მონუსხა მისმა სილამაზემ. _ მითხრა კრისტო ბედოიამ. ვაჟი დაიბნა. საქურდლად ხომ არ მოვიდამეთქი». მაღალყელიანი ჩექმები. ხალათგადახსნილი და მკლავებდაკაპიწებული. ხელში დანა ეჭირა. იატაკზე ეწყო დეზებიანი. გადმოშვებული ხალათის ქვეშ ქამარში ჩაიდო იარაღი და მხოლოდ მერეღა. _ თქვა კრისტო ბედოიამ. ეკლესიაში ბრუნდებოდა ჩაუტარებელი წირვისათვის ამაოდ მოკაზმული. მაპატიე და ისე დაბნეული ჩანდა. «ღმერთო. ზემო. _ მაგრამ ამჯერად გადავწყვიტე. სანტიაგო ნასარი ხომ დედის ოთახიდან გავიდა! კრისტო ბედოიამ არა მარტო ზეპირად იცოდა ეს სახლი.

_ გაფრთხილებთ. მომეხმარე. ისიც გაითვალისწინა. დავრდომილი მოხუცი საწოლამდე მიაყვანინა. რაც მერე მოხდა. კრისტო ბედოიას დაჰპირდა. ხომ იცით. მოკლესო. კრისტო ბედოიამ ერთ-ორ ნაცნობს ჰკითხა. _ ორი წუთის წინ ვნახე.. «სროლა რომ მცოდნოდა. ვერასოდეს გავიგებდი. ქალაჩუნა კაცებით სავსე ქალაქში მხოლოდ შენისთანა ვაჟკაცს შეუძლია ტრაგედია ჩაშალოსო. პედრო ვიკარიომ იცოდა. მაგრამ დაბრუნდა კლუბში. იგი თითქმის გარბოდა სანაპიროზე და ყოველ შემხვედრს ეკითხებოდა. _ შეუძლებელია. როცა საცხენოსნოდ იყო ჩაცმული». სანტიაგო ნასარმა ბოლო წუთს გადაიფიქრა ტანსაცმლის გამოცვლა და პირდაპირ მივიდა ჩვენთან საუზმეზე. ასეც იყო. _ თქვა ალკალდმა. სანტიაგო ნასარი ხომ არ გინახავთო. სანტიაგო ნასარს შეუვლია თავისი საცოლის ფლორა მიგელის სახლში. გაიქცა. _ ეს წუთია ვნახე. _ ჩვენი სახლისკენ სხვა გზაც მიდიოდა და იქ იკითხავდა თავისი მეგობრის ამბავს. რისი მოწმეც გახდა კლოტილდე არმენტას მაღაზიაში. ის კი. რათა თვალი ედევნებინა საშინელი სურათისათვის. პროსპერა არანგოს მიეშველა. _ მე ხომ ისინი გამოსაძინებლად გავუშვი. ეს ტყუილი იყო. პაბლო ვიკარიოს უკან კლოტილდე არმენტა გამოჩნდა. თითქოს მოედნის მხარეს პეტარდები ააფეთქეს. ვიდრე კრისტო ბედოია ეძებდა. რომელიც ქუჩის იმ კუთხეში იდგა. ამ დროს პაბლო ვიკარიოც გამოჩნდა კარში. არ უშველა ეპისკოპოსის ნაჩქარევმა კურთხევამო. პროსპერა არანგოს გადაეყარა. კრისტო ბედოიამ ერთადერთი. საბედისწერო შეცდომა დაუშვა: რატომღაც ეგონა. რკინას ხვრეტს! _ შეუძახა ძმებს. კრისტო ბედოია ზუსტად ოთხი წუთი შეყოვნდა იქ. შვილო. _ მითხრა მან. მხოლოდ მაშინ ჰქონდა. _ ლუისა სანტიაგა! _ დაუძახა დედაჩემს. _ მითხრა მან. _ მიცვალებულს ჰგავდა უკვე». სადაც უკანასკნელად დაინახა . _ მითხრა ჩემმა დამ მარგოტმა. ბოლო მოსახვევში რომ შეუხვია. მაგრამ გასროლაზე ფიქრიც კი ზარავდა. ხოლო როცა გამოვიდა. ძმასავით ფერმკრთალი და საგარეოდ გამოწყობილი. უცებ დედაჩემი დაინახა. ამას არ შეუშფოთებია კრისტო ბედოია. რათა საღამოსთვის დომინოს პარტია დაებევებინა. ღორის საკლავი დანები უჭირავთ. _ თქვა პოლკოვნიკმა. მთელი ქვეყნის თვალწინ მოხდა. _ ალბათ მანამდე ნახე. სანტიაგო ნასარი ხომ არ გინახავთო. კრისტო ბედოიას შეუძახა: აჩქარდი. სანტიაგო ნასარი ახლა ცოცხალი იქნებოდა». მაგრამ დის შერცხვენილი სახელის გადარჩენა რომ გადაწყვიტა. დანები წავართვი. მაგრამ წესიერ პასუხს არავინ იძლეოდა. იმდენი რამ გაეგონა ტყვიის გამანადგურებელ ძალაზე. _ უთხრა კრისტო ბედოიამ. _ ნამდვილად სხვა დანები აუღიათ. _ მაგრამ გზაზე მათხოვარ ქალს. შესაძლოა სანტიაგო ნასარი მართლაც შეიარაღებული იყოსო. «ის შემთხვევა რომ არა. გაზეთში გახვეული დანა ჩაებღუჯა ხელში. მათხოვარი შეევედრა. რჩეული საზოგადოების კლუბთან პოლკოვნიკ ლასარო აპონტეს შეხვდა და უამბო. დანაშული უკვე ჩადენილი იყო. მაგრამ ამაოდ. _ შენი ნათლული სად არის? დედაჩემმა ძლივს მოაბრუნა თავი. სახეზე ღაპაღუპით სდიოდა ცრემლი. _ მკვდრები არ ისვრიან! _ დაიძახა მან. ყველაფერი. _ წყეულები! _ შეჰყვირა ალკალდმა. როცა იქიდან გამოვიდა. მამაჩემი კვდება. _ ამბობენ. _ შეუძლებელია. _ ვიამე. ნავსადგურიდან მომავალი შეძახილებით შეშფოთებული ხალხი ყოველნაირად ცდილობდა მოედანზე დაეკავებინა მოხერხებული ადგილი. ვიდრე გამოსაძინებლად გავუშვებდი. ახლავე მოვუვლი მაგ საქმესო. მაგრამ პისტოლეტი უშლიდა ხელს. ორივეს დანები აქვს. ტყუპებიდან რომელი რომელია». «მეც ვნახე ის მოხუცი თავის ეზოში. რაღაც ხმები შემოესმა. _ თქვა კრისტო ბედოიამ. _ მითხრა კრისტო ბედოიამ.ასრულებაში.. «მაგნუმი» თან აქვს. _ მიატირა დედაჩემმა. ჩემს უმცროს ძმას მიარბენინებდა. «იარაღს თან არასოდეს ატარებდა.

ჩემი მონაზონი და ერთადერთი ადამიანი იყო. რომ ყუთი ხელიდან გაუვარდა და უსიყვარულო წერილებიც იატაკზე მიმოიფანტა. ეს ნიშნობა მისთვის ერთგვარი გამოსავალი. სამაგიეროდ ფლორა მიგელმა დაინახა ვაჟი ფანჯარასთან და ვიდრე ის გასაღებს გაუსვამდა ცხაურს. არც ოფიციალური მიპატიჟება სჭირდებოდა და არც გული უთრთოდა. ნუთუ ვერავინ დაინახა. ვინც ფლორა მიგელს დაელაპარაკა ამ უბედურების შემდეგ. _ მითხრა კრისტო ბედოიამ. _ უთხრა ვაჟს. ზეგარდმოვლენილი ბედისწერა იყო. ისევე როგორც თემის სხვა ოჯახებში. რომ სანტიაგო ნასარს მოკლავდნენ. არავინ. შანდლებმოხატული საგარეო კაბა ეცვა. თოთხმეტზე მეტი სული . დათქვეს: ქორწილს გადაიხდიდნენ საშობაოდ. «სულ არ მიფიქრია. ჩემი არ იყოს. ფლორას არაფრით არ სჯეროდა. როგორც იქნა. «სწორედ ამიტომაც იყო. სანტიაგო ნასარი ქუჩიდან ვერ ხედავდა ქალიშვილს. მაგრამ კარი კი შუადღემდე ჰქონდათ ჩაკეტილი. ქორწილი რამდენიმეჯერ გადადეს. შეურაცხყოფისაგან მთლად გამწვანებული დახვდა ვაჟს სასტუმრო ოთახში და წერილებიანი ყური ზედ მიაგდო: _ აჰა.კრისტო ბედოიამ მეგობარი. სინამდვილეში. მერე კი ამ დილაუთენია ისეთი ყვირილი მორთო. ფლორა მიგელი ორმაგად რომ მოგეხარშათ. _ ამბობდა მერსედესი. დამოყვრებულიყვნენ. ქალს თავი დამცირებულად მიაჩნდა. მთელმა ქალაქმა იცოდა. ვაჟმა ერთი-ორჯერ დაუკაკუნა კარზე. რომ თითქმის მთელი ჯალაბობა შემოვარდა ოთახში. გამომძიებელიც ჯიუტად ეძებდა თუნდაც ერთ მოწმეს. გასაღებს გაუსვამდა ხოლმე ფანჯრებზე აკრულ რკინის ცხაურს. სამას ოთხმოცდამეორე გვერდის მინდორზე წითელი მელნით იყო მინაწერი: «ბედისწერა უხილავს გვხდის». უთქვამს ჩემი დისთვის. რომ თემის ბრძენი მოთავის. სანტიაგო ნასარი საცოლის სახლში სადარბაზო კარიდან შევიდა ყველას თვალწინ და ყველას დასანახად. შრომობდნენ. თუნდაც არავინ ყოფილიყო შინ. სანტიაგო ნასარი ბავშვობაში დანიშნეს და ახლა უკვე მზად იყო თავისი მოვალეობა შეესრულებინა შესაძლოა იმიტომაც. როგორ შევიდა იგი საცოლის სახლში. მას ხომ სულაც არ უცდია ჩუმად შეპარულიყო იქ? ფლორა მიგელს თავისი ცნობილი. რომ ქორწინებაზე მამამისივით უტილიტარული შეხედულება ჰქონდა. _ ამ ოჯახში ხომ თითქმის შუადღემდე ეძინა ყველას». რომ. ფლორა მიგელისა და სანტიაგო ნასარის მშობლები კარგა ხნის წინ შეთანხმდნენ. გაავებული ტიროდა თავის ოთახში და თან სანტიაგო ნასარის სკოლიდან გამოგზავნილ წერილებს ყრიდა ყუთში. ფლორა მიგელის სახლთან გავლისას სანტიაგო ნასარს სჩვეოდა. მაგრამ სამაგიეროდ ეჭვი არ ეპარებოდა: შერცხვენილი სახელის აღსადგენად ანხელა ვიკარიოს ძალით მიათხოვებდნენ. ამ ოჯახშიც დილაადრიან იღვიძებდნენ. მაგრამ მოხდენილობა და ხიბლი აკლდა და თანატოლების ქორწილებზე მუდამ მეჯვარედ იჯდა. საკვირველია. ასე რომ. ნაირ მიგელის განკარგულებით მთელ მის ოჯახს შუადღემდე ეძინა. ფლორა მიგელი იმ დღესაც ელოდა თავის საქმროს მუხლებზე დადებული წერილებიანი ყუთით. ლამის ჭკუიდან შეშლილიყო. ეს ამბავი ვინ მომიტანაო. სანტიაგო ნასარი სულ ახლახან დაშორდა კრისტო ბედოიას ჯამილ შაიუმის მაღაზიასთან. ამასობაში კი თითქმის მთელი ქალაქი ელოდებოდა ეპისკოპოსს. ექიმიც კი არ შესულა ამ სახლში ასე დილაუთენია: შვიდს აკლდა თხუთმეტი წუთი. «მხოლოდ ის მახსოვს. მერე საცოლეს გაეკიდა. მანამდე გაიგონა მათი ჩხაკუნი. ტყუპი ძმები ვიკარიოები სანტიაგო ნასარს მოსაკლავად ელოდებიანო. იმ ორშაბათ დღეს ფლორა მიგელი ეპისკოპოსის გემის საყვირის პირველივე გუგუნზე ადგა და სულ მალე ამბავიც მოუტანეს. თანაც მოედანზე იმდენი ხალხი ელოდა მას. მაინც ვარდივით ღვიოდა». რომ დილის ექვს საათზე უკვე მთელმა ოჯახმა ვიცოდით ეს ამბავი». როგორ შევიდა სანტიაგო ნასარი ფლორა მიგელის სახლში. რომ შეიძლებოდა იქ ყოფილიყო. მაგრამ ქალიშვილმა მოასწრო და თავის საწოლ ოთახში შეიკეტა. ფლორა მიგელი მართალია ყვავილივით იყო გადაფურჩქნილი. _ შემოდი. წაიღე! ნეტავი მოგკლავდნენ! სანტიაგო ნასარი ისე დაიბნა. საქმრო ბევრს არაფერს განიცდიდა. არ მახსოვს. მაგრამ ამაოდ: არავის დაუნახავს. ბოლოს და ბოლოს კი.

სანტიაგო ნასარს შიში კი არა. სანტიაგო ნასარი ყავის დასალევად რომ ჩამოვიდა სამზარეულოში. ძალა. _ არ იცოდა. _ უთხრა სასიძოს. ეს ამბავი ჩემი შვილისთვის ხომ არ გითქვამსო. რომ უნდა მოეკლათ. უკვე იცოდა. _ მითხრეს მერე. დიდი თუ პატარა. ძველი ნავსადგურიდან მოუარე!» სანტიაგო ნასარმა მიიხედ-მოიხედა. ჩემს მაღაზიაში დაიმალეო. თუ იციო. მოახლეს ჰკითხა. დავინახე. სანტიაგო ნასარი მოედნის მხრიდან მოვიდა და თავის ოთახში ავიდა დახვეული კიბითო. მე ჯერ არაფერი ვიცოდიო. ძმები ვიკარიოები რომ მოსაკლავად გელოდებიან. როგორც პიროვნების. «პირველად შეეშინდა.იყო ოჯახში: ახლობელი თუ შორებელი. _ თქვა სანტიაგო ნასარმა. პლასიდა ლინერო მაგარი ქალი იყო. მაგრამ ვერაფრით ვერ გაიხსენა. «სახეზე ფერი წაუვიდა და ისე აღელდა. ორივემ ერთდროულად დაინახა სანტიაგო ნასარი. ნაირ მიგელმა გამოართვა ყუთი. _ მითხრა ნაირ მიგელმა. რაზე ველაპარაკებოდი». თავთავისთვის. სანტიაგო ნასარი წავიდა. სკამზე დადო და თავისი იატაგანი გახსნა. «პირველივე წუთიდან მივხვდი. ტანზე შორეული სამშობლოდან წამოღებული მოსასხამი ემოსა. ტანად მოსული და მეტად სახიერი კაცი იყო. ანდა ჩემს შაშხანას აიღებ და ისე გახვალ. ხალხი უკვე ისე განაწილდა მოედანზე. ოჯახის მამა თავის სასიძოს არაბულად დაელაპარაკა. ბოლოს თავისი სახლისკენ წავიდა. _ ორნი იქნებიან ერთის წინააღმდეგ. _ მითხრა ნაირ მიგელმა. რა . ასეა თუ ისე. მერე სახლიდან ორმოცდაათიოდე მეტრზე მეორე ძმასაც მოჰკრა თვალი და სადარბაზო კარისაკენ გაიქცა. ვინ უყვიროდა და საიდან უყვიროდა». _ უთხრა ვაჟს. რომ იგონებდა». ხუთი წუთით ადრე სამზარეულოში ვიქტორია გუსმანმა პლასიდა ლინეროს უამბო ის. ჯამილ შაიუმმაც უყვირა. როგორც პარადების დროს იცოდნენ ხოლმე. ასე აღნიშნა მანაც. თვითონ კი გაიქცა მონადირის თოფის მოსატანად. ვერაფრით გაეგო. ვერ დავინახე. «გაწუწულ ბარტყს ჰგავდა». ორი გზა გაქვს: ან აქ დაიცდი. ძმები მართალნი არიან თუ მტყუანები. თურქო. _ თქვა პედრო ვიკარიომ. გადაიწერეს პირჯვარი. _ მოდის. _ მითხრა ნაირ მიგელმა. არაფრით გამოუხატავს აღელვება. სანტიაგო ნასარს ყოველი მხრიდან რაღაცას ეძახდნენ. მხოლოდ ამის თქმა შეძლო. ვერ დავიჯერებ. დივინა ფლორი კვლავ იატაკს რეცხავდა სასტუმრო ოთახში და თქვა. პაბლო ვიკარიომ პიჯაკი გაიხადა. სასიმამრომ ჰკითხა სანტიაგო ნასარს. _ მიამბობდა მერე დივინა ფლორი. მე იგი ბევრჯერ მინახავს. კლოტილდე არმენტამ პედრო ვიკარიოს ხალათში ჩაავლო ხელი და სანტიაგო ნასარს დაუყვირა. პედრო ვიკარიომ ერთი დარტყმით ძირს დასცა ქალი. მაგრამ უცებ გაახსენდა. რომელიც იატაკიდან წერილებს კრეფდა და ყუთში ყრიდა. _ მითხრა კლოტილდე არმენტამ. ისიც აქეთ-იქით აწყდებოდა ამ ხმებით დაყრუებული და გაბრუებული. ყველამ დაინახა. «წამიერ მოჩვენებას ჰგავდა. მოგკლავენო. ვაზნები სად გადამალა. საიდან დამიძახესო. _ ფლორა. მაგრამ მაინც ყველაზე მეტად მაოცებდა მისი. _ არაფერი მესმის. _ შენ უკეთ იცი. სანტიაგო ნასარი მიგელების სახლიდან რომ გამოვიდა. ქალის გამყინავმა ხმამ ყველა სხვა ხმა გადაფარა. ამბობენ. რათა სამზარეულოდან შესულიყო. _ მაგრამ. ვიღაცამ დაუძახა აივნიდან: «მაქეთ ნუ მიდიხარ. რამდენიმე წუთში ნაირ მიგელი ქალიშვილის ოთახიდან გამოვიდა. მოახლემ იცრუა. ხელში რაღაც ეჭირა. სანტიაგო ნასარს ყუთი ხელში ჩაებღუჯა და ვერაფრით მოეხერხებინა კარის გაღება. სადაც შენი სახლია. _ თეთრებში იყო გამოწყობილი. იგი ქალიშვილის ოთახში შევიდა. იმასაც მიხვდნენ. სანტიაგო ნასარმა დაინახა. ჩქარა გაიქეცი. ისიც _ ესპანურად. იქ მყოფთ ხელით რაღაც ანიშნა და ისინიც უმალვე გაილალნენ სასტუმრო ოთახიდან. მაღაზიიდან გასვლამდე ტყუპებმა შეუთანხმებლად. «თითქოს რაღაცას ინანიებდა». რაც უკვე ყველამ იცოდა. სულ ბოლოს ოჯახის უფროსი ჟღალწვერა ნაირ მიგელი შემოვიდა. კარი გამიღე! _ თავის ენაზე უთხრა შვილს. რომ სადარბაზოს კარი ღია იყო. დაბნეულობა უფრო ეტყობოდა. ამ დროს კი დანარჩენები თითქმის თვალებით ჭამდნენ სანტიაგო ნასარს.

რათა პედრო ვიკარიოს პირველი დარტყმა აეცდინა. რომელიც მოედნის მეორე მხრიდან მორბოდა სახლისკენ. მაგრამ ქალს შვილი მაღლა. პედრო ვიკარიო მას მარჯვენა მხრიდან დაესხა თავს წინ გამოწვდილი დანით ხელში. სადაც ღორებს აქვთ გული. _ უთხრა პედრო ვიკარიომ გამომძიებელს. დედაა! პედრო ვიკარიომ მეყასბის გაწაფული რკინის ხელით გამოაძრო დანა ფერდიდან და თითქმის იმავე ადგილას ჩასცა მეორედ. _ ის კი არადა. სისხლმა იფეთქა და მთლად შეუღება კვართი. ვიდრე საერთოდ იყო». _ ორჯერ უფრო მაღალი მომეჩვენა. როდესაც პლასიდა ლინერომ ჰკითხა. პაბლო ვიკარიო თავისი მოღუნული დანით ხელში მარცხენა მხარეს იდგა და მაშინვე ჩასცა ზურგში. «მე მეგონა. მომეჩვენა. ჩემი შვილი თუ დაინახეო. მაგრამ ამ საშინელების ხილვაზე ხელი აუკანკალდა და მხოლოდ თეძოზე გაუსვ-გამოუსვა დანა. მომეჩვენა. ერთი-ორჯერ მოასწრო კარზე დაბრახუნება. ზურგი შეექცია ძმებისათვის. «ასე მეგონა. პლასიდა ლინერომ იატაკზე წერილი დაინახა. თავის ოთახში ეგულებოდა და იფიქრა. მაგრამ ორივენი უცბად გამოფხიზლდნენ: ღონეწართმეულებს მოეჩვენათ. სანტიაგო ნასარი კვლავ იდგა. ყველამ გაიგონა ტკივილით სავსე ძახილი: _ ვაი. «ასე ახლოს რომ შევეჩეხე. პედრო ვიკარიომ გული ამოიღო მიზანში და დანა დაუტრიალა იღლიის ქვეშ. ცდილობდა. _ მითხრა პლასიდა ლინერომ. ძმაო. «ნამდვილი ნეხვობაა. მერე მზის შუქზე საკუთარი შიგნეულობა დაინახა _ სუფთა და ცისფერი _ და მუხლებზე დავარდა. ტყუპებს სახლში შემოჭრა ჰქონდათ განზრახული. აღარ ესმოდათ მათი დანაშაულით შეძრული ქვეყნიერების ძახილი. _ უთხრა პედრო ვიკარიომ გამომძიებელს. ამიტომაც. შემეშინდა. «აღარ ყვიროდა. ორივენი რიგრიგობით და სწრაფად ურტყამდნენ დანას კართან მიმწყვდეულ მსხვერპლს. ქალმა კარიდან მოჰკრა თვალი _ ტყუპები მისი სახლისკენ მორბოდნენ გაშიშვლებული დანებით ხელში. იცინოდა». სანტიაგო ნასარმა ხელი აღმართა. _ მითხრა პაბლო ვიკარიომ. ვარდების თაიგული იყო».ეჭირა. საბოლოოდ რომ დაესვათ წერტილი სანტიაგო ნასარის სიცოცხლისათვის. ალბათ აივანზე გამოვიდა და იქიდან ლანძღავს ძმებსო. ძმებს შიშმა გადაუარათ და ახლა გამთიშავი თავდავიწყება დაუფლებოდათ. სანტიაგო ნასარი კიდევ რაღაც ერთ წამს იდგა კარს აკრული. _ დანას სისხლი რომ არ ედებოდა. სადაც ქალი იდგა. მაგრამ არც უფიქრია. რა ძნელია კაცის მოკვლა». სახლში რომ შევარდნილიყო. მაგრამ უცბად კარი შიგნიდან ჩაკეტეს. _ განაცხადა პაბლო ვიკარიომ. კართან მიირბინა და ის იყო ჩარაზა. სანტიაგო ნასარს სულ რაღაც ორი წამი სჭირდებოდა. პედრო ვიკარიოსაც უნდოდა მუცელში ჩაეცა დანა. _ მითხრა პაბლო ვიკარიომ. სანტიაგო ნასარს კი. რომ შვილის ყვირილი და კარზე საშინელი ბრახუნი მოესმა. როცა უბედურება უკვე მოხდა და იმ საერთო არეულობაში ვიღაცამ მიაწოდა. _ შენ არ იცი. დივინა ფლორმა დაამშვიდა ქალბატონი: _ წუთის წინ თავის ოთახში ავიდა. სამჯერ სასიკვდილოდ დაჭრილი სანტიაგო ნასარი კვლავ ძმებისკენ შემობრუნდა და დედამისის კარს ზურგით მიეყრდნო. აეღო. «მიკვირდა. დაჭრილ ხბოსავით ბღაოდა. წერილი მხოლოდ მაშინ წაიკითხა. სასოწარკვეთილმა პაბლო ვიკარიომ საშინელი ძალით ჩასცა დანა მუცელში და ნაწლავებიც ხმამაღალი ბუყბუყით გადმოიყარა. _ ბოზის შვილებო! _ დაიყვირა სანტიაგო ნასარმა. დახმარებოდა ძმებს _ თანაბრად გაეყოთ მისი სიკვდილი. სამჯერ დარტყმის მერე სანტიაგო ნასარმა ხელები მუცელზე შემოიჭდო. _ მითხრა პაბლო ვიკარიომ. მხოლოდ ძმები ჩანდნენ. იმ ადგილიდან. ცხენს მივაჭენებდი». რათა პირდაპირ თავის ოთახში მოეკლათ». დანამ მარჯვენა ხელისგული გადაუსერა და ღრმად ჩაერჭო ფერდში. პირიქით. «სისხლსაც მისი სუნი ასდიოდა». მერე შემობრუნდა და პირისპირ შეეფეთა მომხდურებს. დედა ვერ ხედავდა. რადგან ძმებს დანების დარტყმით ჰყავდათ კარზე აკრული. სანტიაგო ნასარი არასოდეს დავარდებოდა მიწაზე. . წინააღმდეგობას აღარ უწევდა. თითქოს თვითონვე გადაწყვიტა.

«შიშისაგან გავქვავდით». რომელიც დილის ექვსი საათიდან ღია იყო. იმდენი აზრი ჰქონდა. მაგრამ მაშინვე გასწორდა. აბურდულ კულულებში ჩამჯდარი სარკინოზის სახე ისეთი ლამაზი ჰქონდა. მისი ცოლი და ხუთი შვილი აზრზეც არ იყვნენ. «ნაწლავებიდან მიწაც კი ჩამოიფერთხა». მამიდაჩემი ვენეფრიდა მარკესი თევზს წმენდდა თავის ეზოში. საძინებელი ოთახის აივანზე გავიდა და. უკან მისდევდათ ჯამილ შაიუმი იაგუარებზე სანადირო თოფით ხელში და სხვა შეუიარაღებელი არაბები. გზას გაიგრძელებდა. თუ ქუჩაში გავიდოდა. მაგრამ ეს ხმა მისი შვილისას არ ჰგავდა. მდინარის გაღმა ნაპირზე. პონჩო ლანაო. ძმები ვიკარიოები ეკლესიისკენ მირბოდნენ.. _ მითხრა მისმა ცოლმა. და პირქვე დაეცა. წელში მოხრილმა და გადმოყრილ შიგნეულზე ხელმიჭერილმა თითქმის ასი მეტრი გაიარა. სადარბაზოს კართან დაინახა შვილი: იგი პირქვე ეგდო მტვერსა და სისხლის გუბეში და წამოდგომას ლამობდა. . _ მითხრა მამიდაჩემმა.. მეზობლის სახლი უნდა გაეარა. დეიდა ვენე! ბოლო საფეხურზე წაიფორხილა. რომ დაინახეს: სისხლში მოთხვრილ სანტიაგო ნასარს საკუთარი ნაწლავები აკიდოსავით ეჭირა ხელში. ვიღაცის ხმა მოესმა. _ მაგრამ ვიფიქრეთ.. «ყვირილი კი შემოგვესმა. ქალმა იფიქრა. როგორც არასდროსო.. წამოდგა. სწრაფად მიირბინა მოედნისკენ გაჭრილ ფანჯარასთან და დაინახა. პონჩო ლანაომ მითხრა: «ახლაც მცემს განავლის საშინელი სუნი». რა ხდებოდა მათი ჭიშკრიდან ოციოდ ნაბიჯზე. რომ უცებ დაინახა. _ სანტიაგო.პლასიდა ლინერო ოთახებში დარბოდა და ხმამაღლა ეძახდა შვილს. ეპისკოპოსის ჩამოსვლას ზეიმობდნენ». იცოდა. ის იყო მთელი ოჯახი საუზმეს შემოუსხდა. _ გამოსძახა მამიდაჩემმა. მერე თავის სახლში შევიდა უკანა კარიდან. ამიტომ სახლისთვის რომ შემოევლო. უნდოდა სახლისათვის შემოევლო და სამზარეულოდან მაინც შესულიყო. ყველას გაუღიმა და სახლის უკანა გასასვლელისაკენ წავიდა. რაღაც უცნაურად ეშვებოდა თავისი სახლისკენ მიმავალი სანტიაგო ნასარი ძველი ნავსადგურის კიბეზე. საფრთხე აღარ გველისო. _ მითხრა არხენიდა ლანაომ. _ რა მოგივიდა?! სანტიაგო ნასარმა იცნო იგი: _ მომკლეს. მისმა უფროსმა ქალიშვილმა არხენიდა ლანაომ მითხრა: სანტიაგო ნასარი მტკიცედ მოაბიჯებდა. როგორც სჩვეოდა. სანტიაგო ნასარმა მაგიდას ჩაუარა. შვილო.