You are on page 1of 23

9/29/2007

Chương 2
Các mô hình kinh doanh trong Thương m i i n t

Các n i dung chính
Khái lu n mô hình kinh doanh trong TM T
Khái ni m C u trúc

Phân lo i các mô hình kinh doanh
Các mô hình TM T

M t s mô hình kinh doanh thương m i i n t

2

cbquyet@yahoo.com

1

9/29/2007

1Mô hình kinh doanh là gì?
Definition 1: An architecture for product, service and information flows, including a description of the various business actors and their roles; and a description of the potential benefits for the various business actors; and a description of the sources of revenue. Definition 2: a method of doing business by which a company can generate revenue to sustain itself. Khái ni m: Mô hình kinh doanh là cách b trí, s p x p các s n ph m, d ch v và các dòng thông tin, bao g m vi c mô t nh ng ho t ng kinh doanh và vai trò c a các ch th tham gia trong mô hình kinh doanh và mô t l i nhu n ti m năng cũng như ngu n doanh thu cho m i mô hình kinh doanh ó (Paul Timmers, 1998) Cách th c t ch c kinh doanh thu l i cbquyet@yahoo.com B ng sáng ch phương th c kinh doanh

3

S công nh n và b o h các mô hình kinh doanh

4

cbquyet@yahoo.com

2

9/29/2007

C u trúc c a mô hình kinh doanh
M c tiêu giá tr cung c p cho khách hàng*
Mô t giá tr t quan i m c a khách hàng

Hàng hóa và d ch v cung ng
Mô t các s n ph m, d ch v mà doanh nghi p s cung c p

Mô t quá trình bán hàng, giao nh n hàng hóa, d ch v
Mô t toàn b quá trình ti n hành giao d ch và chuy n giao s n ph m và d ch v

Các ngu n l c cho DN
M t danh sách ngu n l c ư c yêu c u và xác nh ngu n l c nào s n có, ngu n l c nào ang ư c phát tri n, và ngu n l c nào s c n huy ng ph c v cho các ho t ng kinh doanh

Mô hình doanh thu
Mô t doanh thu d ki n (mô hình doanh thu), chi phí d ki n, ngu n tài tr và kh năng l i nhu n d ki n (k t qu v m t tài chính) c a mô hình kinh doanh.
(Ngu n: Efraim Turban, 2006)

5

C u trúc c a mô hình kinh doanh
Ý nghĩa: Xác nh cách mà DN t n t i và phát tri n.

Phân lo i mô hình doanh thu: 6 lo i
◦ Mô hình bán hàng (sales model) ◦ Mô hình doanh thu t phí giao d ch (Transaction fees model) ◦ Mô hình phí ăng kí (Subscription fee) ◦ Mô hình phí qu ng cáo (advertising fee) ◦ Mô hình phí liên k t (Affiliate fee) ◦ Mô hình doanh thu khác (Other revenue sources)

6

cbquyet@yahoo.com

3

9/29/2007

M t s mô hình doanh thu c a 7dream.com

7

cbquyet@yahoo.com

M t s mô hình kinh doanh TM T
a. b. c. d. Mô hình b ng hi u (Poster/Billboard model) Mô hình các trang vàng tr c tuy n (Online Yellow Pages model) Mô hình cu n sách i u khi n trên m ng (Cyber Brochure model) Các mô hình bán hàng
Bán hàng tr c tuy n u giá tr c tuy n Ch n giá Cá nhân hóa s n ph m d ch v Gi m giá

f.

Mô hình sàn
i trác (Bartering) Thành viên (membership)

g.

Tích h p chu i giá tr (valuechain integrators)
Nhà cung c p d ch v trong chu i giá tr (Value-chain service providers).

h. i. j.

Trung gian
C ng thông tin (Portal). Liên k t (affiliate marketing)

e.

Các mô hình mua hàng
t giá trư c/ t giá c u th u tr c tuy n Mua nhóm nh

Mô hình qu ng cáo (advertising model)
Lan t a (viral marketing)

Mô hình ăng kí/thuê bao (subscription model)

8 cbquyet@yahoo.com

4

9/29/2007

a.

Mô hình b ng hi u (Poster/Billboard model)
c i m:
ây là mô hình ơn gi n, thư ng ư c doanh nghi p m i b t u ng d ng TM T v i m c u tư th p. DN s d ng TM T như m t công c h u hi u ăng t i (Posting) thông tin (ch y u là thông tin v DN) Vi c ăng t i thông tin ho c c p nh t thông tin trên m ng internet cho doanh nghi p khác, khách hàng mu n tìm hi u v doanh nghi p. M c cao hơn mà DN có th s d ng mô hình này: s d ng email c a doanh nghi p trao i v i i tác.

Ý nghĩa g i tên “mô hình b ng hi u”: Vì Internet ư c xem là m t xa l thông tin nên mô hình này cũng gi ng như treo áp phích qu ng cáo ngoài tr i giúp khách hàng có nh ng thông tin c n thi t. Ví d : siêu th
rau tươi t áp phích qu ng cáo trên site: www.tienphongonline.com.vn/Advertisement/Websites/trangfmart/index.html
9 cbquyet@yahoo.com

10

cbquyet@yahoo.com

5

9/29/2007

b.

Mô hình các trang vàng tr c tuy n
(Online Yellow Pages model)

Ho t ng tương t nh ng trang vàng niên giám i n tho i, s d ng kĩ thu t liên k t, siêu liên k t ho c các công c tìm ki m cho phép khách hàng có th :
◦ Tìm ki m theo tên s n ph m, d ch v ◦ Tìm ki m theo công ty cung c p s n ph m, d ch v

c i m:
◦ Mô hình này thư ng áp d ng cho nh ng t

ch c chính ph , các website h tr cho m t ngành hàng ho c chu i các công ty trong m t ngành công nghi p. ◦ Ví d : www.nhungtrangvang.com.vn ư c ư c h tr b i công c tìm ki m và kh năng phân lo i cao có nhi u ti n ích ư c nhi u DN s d ng
11 cbquyet@yahoo.com

www.nhungtrangvang.com.vn

12

cbquyet@yahoo.com

6

9/29/2007

c.

Mô hình cu n sách i u khi n (Cyber Brochure model)

Website ư c xây d ng gi ng như m t cu n sách chi ti t cung c p thông tin, phân lo i s n ph m chi ti t k c tư v n cách s d ng và d ch v khuy n mãi c a công ty. c i m:
◦ Thư ng h n ch trong m t lĩnh v c, ◦ Ph m vi hư ng d n là t t c nh ng gì liên quan

n công ty, thư m c các m t hàng theo th lo i và tên, chi ti t v giá c . ◦ M t s website còn thi t k m t m u ơn s n khách hàng t hàng (tuy nhiên mô hình này chưa ph i là m t c a hàng vì không bán hàng tr c ti p qua m ng). ◦ Mô hình này òi h i m t m c u tư tương i xây d ng và duy trì website như m t công c qu ng cáo và gi i thi u cho khách hàng và i tác.

ây là m t mô hình ph bi n trên th gi i vì nó cung c p nh ng ti n ích c n thi t cho khách hàng trong vi c tìm hi u k v s n ph m cũng như i tho i gián ti p v i công ty. Ví d : www.moorcroft.com
13 cbquyet@yahoo.com

14

cbquyet@yahoo.com

7

9/29/2007

Các mô hình bán hàng trong TMĐT bán
Bán hàng Tr c tuy n i trác Gi m giá Tr c ti p u giá
15 cbquyet@yahoo.com

d.

Mô hình bán hàng tr c tuy n/c a hàng o (Virtual Storefront)

ư c xem là d ch v thông tin hoàn h o nh t c a các mô hình kinh doanh trong thương m i i n t c i m:
Ho t ng như 1 c a hàng m c a liên t c 24/7 Th c hi n các ho t ng ti p th , mua bán tr c ti p t website, D ch v h tr cho khách hàng trư c và sau bán. Cung c p dich v thanh toán tr c tuy n, c p m t mã riêng cho h i viên, L p danh sách khách hàng thư ng xuyên g i nh ng thông tin m i nh t v s n ph m. Phương th c giao d ch các c a hàng tr c tuy n: B2C
16 cbquyet@yahoo.com

8

9/29/2007

C a hàng o bán hàng ntn?

Bán hàng qua catalog i n t : Mô hình t o danh m c bán hàng trên website (Web Catalog Revenue Model)
17

Ví d e-catalogue c a Amazon.com

9

9/29/2007

Quy trình mua sách trên Amazon
Go to Amazon.com Searching book Choice Add to shopping cart Or sign in to turn on 1-click ordering Proceed to check out Sign in Check-out shipping method Check-out select address Check-out payment

Order to Amazon Payment Receiving book

Searching book

10

9/29/2007

Choice

Sign in

11

9/29/2007

Check-out shipping method

Check-out selected address

12

9/29/2007

Check-out selected payment

Quy tr×nh b¸n hµng trùc tuyÕn trªn amazon.com
Ng©n hµng
thanh to¸n

3
bï trõ / clearance ThÎ tÝn dông / Credit card

4
Ph©n phèi
l−u kho

Göi ®¬n hµng

Amazon.com

Giao hµng

5

sales Information systems coordination contents

VËn chuyÓn
deliver
transport tracking

6
®Æt hµng b¸n hµng b×nh luËn

cung cÊp

§èi t¸c
b¸n hµng

2 Author
marketing

Kh¸ch hµng
mua s¾m

1
© 2001 Pigneur, HEC Lausanne

13

9/29/2007

d.

Mô hình bán hàng tr c tuy n Gi mua hàng (Shopping cart)

Gi mua hàng o (Shopping cart): (ví d gi mua hàng o c a Amazon.com ư c b o h s U.S. 5,715,314); g n gi ng v i gi mua hàng truy n th ng siêu th v ch c năng, ư c b sung thêm m t s tính năng c bi t khác: tính toán t ng giá tr ơn hàng, thu , phí giao hàng; lưu gi thông tin khách hàng; theo dõi doanh thu; qu n lý hàng t n kho, qu ng cáo, marketing… Gi hàng t p h p các s n ph m mà khách hàng truy c p c a hàng o ã ch n và t mua m i l n. Khách hàng có th b sung ho c lo i b các m t hàng theo ý mu n c a h ho c gi vào ngăn (save) và sau vài ngày m i quy t nh mua ho c thanh toán
27 cbquyet@yahoo.com

Phân lo i gi hàng oshoppingcart
3 lo i ch y u:
ASPs (các nhà cung c p d ch v ng d ng): ASP lưu gi gi hàng trên máy ch c a h và cung c p cho b n m i th c n thi t v n hành nó. Khi ký k t s d ng d ch v c a ASP có nghĩa là h s thay b n theo dõi toàn b quá trình Ph n m m shopping cart Các shopping cart tùy ch nh (t xây d ng)

Ví d : eCart 3.0 - Gi i pháp TM T B2C c a Công ty c ph n Minh Vi t; Securenetshop; Geomerchant; Miva Merchant; Quikstore
28 cbquyet@yahoo.com

14

9/29/2007

So sánh ASPs và gi hàng shopping cart
Gi ng nhau: u bao g m m t gi mua hàng theo dõi các s n ph m ư c l a ch n mua c a khách hàng, tính t ng giá tr giao d ch, thu , phí g i hàng; cho phép khách hàng b sung các s n ph m m i, b t các s n ph m cũ, i u ch nh giá c , ưa ra các gi m giá c bi t Khác bi t
ASP còn kèm theo m t tài kho n thương m i (merchant account) và m t c ng thanh toán (payment gateway) trong khi các ph n m m thư ng không có Chi phí ASP thư ng r t l n (30 - 60$/tháng) trong khi các shopping cart thư ng ư c c p mi n phí b i ngư i bán hàng tr c tuy n
29 cbquyet@yahoo.com

Nhi m v ngư i h c
Tìm hi u các website bán hàng trên m ng Vi t Nam
Các website bán hàng trên m ng theo mô hình B2C ư c x p h ng năm 2006 Mô t quy trình mua hàng t m t website bán sách
30 cbquyet@yahoo.com

15

9/29/2007

e.

Bán hàng theo phương th c u giá tr c tuy n - Mô hình c a Ebay

Là cách cho phép ngư i tham gia u giá các s n ph m ho c các d ch v thông qua sàn giao d ch i n t theo phương th c C2C ho c các c a hàng o. Ngư i bán s n ph m ăng kí bán s n ph m trên sàn và ngư i mua ư c quy n ưa giá trên m t phòng u giá o do mình t o ra.
L ch s u giá: xu t hi n kho ng 500 năm BC La Mã. Món hàng là các cô gái ( u giá l y v ) ho c vũ khí (c a các chi n binh). n th k 18, u giá r t ph bi n Anh Phân lo i: u giá ki u Anh, ki u Hà Lan và u giá m t giá
31 cbquyet@yahoo.com

Phân lo i

u giá

u giá ki u Anh: Ngư i mua công b m c giá c a mình cao hơn m c giá ư c ghi nh n trư c ó do nhà t ch c ho c ngư i mua trư c ưa ra. Ngư i mua ư c hàng hóa là ngư i tr giá cao nh t (công khai u giá) u giá ki u Hà Lan: Ngư i t giá (ngư i bán) s ra giá. Vi c t giá b t u t giá cao nh t sau ó gi m d n và ch d ng l i m c giá ư c ngư i mua u tiên ch p nh n mua (công khai u giá) u giá m t giá: nh ng ngư i mua tr m t giá duy nh t hoàn toàn c l p và ư c gi bí m t v i ngư i tr giá khác. Ngư i tr giá cao nh t khi công b là ngư i th ng cu c
32 cbquyet@yahoo.com

16

9/29/2007

Ví d Ebay.com, mô hình i tư ng khách hàng u giá phi t p trung

C2C

ebay
Mô hình
33 cbquyet@yahoo.com

u giá tăng d n

Ngư i mua

Ebay–trung gian

Ngư i bán

17

9/29/2007

u giá tr c tuy n, giá tăng d n (Ascending Price)

35

cbquyet@yahoo.com

Quy trình
B−íc 1: §¨ng ký ®Ó ®−îc vµo tham gia mua hoÆc b¸n ®Êu gi¸. ChuyÓn sang b−íc 2.

u giá t i ebay

36

cbquyet@yahoo.com

18

9/29/2007

Quy trình

u giá t i ebay
B−íc 2: T×m danh môc hµng ho¸ cÇn tham gia ®Êu gi¸ - T×m trùc tiÕp trªn danh môc cã s½n - T×m kiÕm hµng ho¸ theo m« t¶ ®Æc ®Þnh

37

cbquyet@yahoo.com

Quy trình

u giá t i ebay
B−íc 3: Tra th«ng tin vÒ hµng ho¸ (m« t¶, gi¸ c¶, ph−¬ng thøc thanh to¸n, giao hµng... ) vµ ng−êi b¸n

38

cbquyet@yahoo.com

19

9/29/2007

Quy trình

u giá t i ebay
B−íc 4: TiÕn hµnh ®Æt ®Êu gi¸ hoÆc mua hµng ngay B−íc 5: §Êu gi¸ thµnh c«ng, tiÕn hµnh thanh to¸n cho mãn hµng ®· chän.

39

cbquyet@yahoo.com

Nhi m v ngư i h c
Tìm hi u cách u giá trên Yahoo! Shopping Auctions và các website u giá Vi t Nam u giá theo mô hình i tư ng khách hàng t p trung c a uBid & StubHub? Tìm hi u ho t ng c a www.heya.com.vn & www.saigondaugia.com Ph n m m u giá
40 cbquyet@yahoo.com

20

9/29/2007

f.

Mô hình Bán hàng tr c ti p

Là mô hình bán s n ph m ho c d ch v tr c ti p t m t nhà s n xu t t i 1 khách hàng (lo i b trung gian ho c các c a hàng h u hình) ho c t nh ng ngư i bán l t i nh ng khách hàng, phân ph i hi u qu hơn Mô hình này c bi t hi u qu i v i nh ng s n ph m và d ch v có kh năng s hóa Mô hình này ư c áp d ng trong B2C và trong m t vài lo i B2B c a TM T
Ví d : mô hình bán hàng tr c ti p c a Dell.com
41 cbquyet@yahoo.com

Minh ho¹: Quy tr×nh kinh doanh cña DELL
Tæng hîp c¸c ®¬n hµng th«ng tin cho NCC 2

L¾p r¸p vµ Ph©n phèi 3 1 2 4 Giao hµng cho §Æt hµng qua Internet, Phone, trang web cña KH DN kh¸ch hµng

4

§Æc ®iÓm: - Nguyªn liÖu l−u kho thÊp, ko - Thµnh phÈm l−u kho th¸p, ko - S¶n phÈm kh«ng phæ biÕn ®−îc giao ngay tõ Nhµ s¶n xuÊt kh¸c ®Õn KH

Mét sè s¶n phÈm giao trùc tiÕp speakers, external zip drivers

ACCT 5922: E-Business Strategies and Processes – UNSW – S1 2003

21

9/29/2007

g.

Mô hình Ch n giá thích h p

Cho phép khách hàng t xác nh nhu c u mình (kh năng tài chính, v trí c a hàng a lí, lo i s n ph m, phương th c thanh toán) quy t nh ch n mua nhưng ch y u nh t là y u t giá (các m c giá) có th ch p nh n Ví d : www.hotwire.com s h p nh t nhu c u c a khách hàng v i m t cơ s d li u, nh v giá th p nh t và g i t i khách hàng. Khách hàng sau ó trong vòng 30 t i 60 phút ch p nh n ho c t ch i l i ngh ó So sánh hotwire.com v i thegioididong.com
43 cbquyet@yahoo.com

h.

Mô hình Gi m giá (deep discounting)
m c

Nh ng công ty bán s n ph m và d ch v c a h chi t kh u cao, kho ng 50% trên giá bán l . Ví d : www.half.com

44

cbquyet@yahoo.com

22

9/29/2007

i.

Mô hình Cá nhân hóa s n ph m, d ch v
Cá nhân hóa s n ph m, d ch v là t o m t s n ph m ho c d ch v theo tiêu chu n/yêu c u c a ngư i mua. Trao i thông tin qua m ng internet v i chi phí th p và nh ng ng d ng CNTT (các ph n m m chuyên bi t) cho phép doanh nghi p có th áp ng t ng yêu c u cá nhân. Ưu i m: kh năng cá nhân hóa nhanh s n ph m tr c tuy n cho khách hàng v i chi phí không cao hơn nhi u so v i s n ph m không ư c cá nhân hóa Thí d : www.Dell.com; www.Landend.com www.trananh.vn www.nike.com

45 cbquyet@yahoo.com

j.

Mô hình

i trác

Công ty s p x p các cu c trao i các thành viên tham gia trao i nh ng giá tr mà h không c n l y nh ng th mà h th c s c n. Ví d : www.Web-barter.com; www.Tradeaway.com s p x p nh ng cu c trao i như v y.

46

cbquyet@yahoo.com

23