Nota Geografi Tingkatan 4 nota berpandukan buku teks Nota Geografi Tingkatan 4 GEOGRAFI TINGKATAN EMPAT BAB 1: SISTEM

BUMI i. Sistem bumi terdiri:- atmosfera ( zon udara ) - litosfera ( zon daratan ) - hidrosfera ( zon air ) - biosfera ( zon hidupan ) ii. Atmosfera terdiri daripada lapisan TSMTE - eksosfera : lapisan paling tinggi, mengandungi helium dan hidrogen EKSO - termosfera (ionosfera) : ion membalikkan gelombang radio TERMO - mesosfera : lapisan paling sejuk, tempat terbakar dan hancurnya meteorit MESO - stratosfera : melindungi hidupan daripada sinaran ultraungu STRAT - troposfera : lapisan paling rendah , terbentuknya awan, ribut petir & tiupan angin TROPO Timah Suka Minum Teh Emak iii. Kepentingan atmosfera - mengandungi lapisan ozon – yang menyerap sinaran ultraungu matahari - mengandungi gas oksigen – untuk pernafasan - membekalkan CO2 untuk proses fotosintesis - lapisan termosfera mengandungi zarah-zarah bercas (ion) – untuk memantulkan gelombong radio - kebanyakan metiorit terbakar dan hancur di atmosfera – dapat mengurangkan bencana alam Soalan: Nyatakan kepentingan hidrosfera, litosfera, biosfera? iv. jenis-jenis batuan - batuan igneus : terbentuk hasil penyejukan dan pemejalan magma dan lava, berbentu hablur - batuan enapan : terbentuk daripada pemendapan sedimen (serpihan batuan, sisa tumbuhan dan haiwan) - batuan metamorfosis : terbentuk akibat tekanan tinggi dan suhu tinggi atau kedua-duanya.

Soalan: BERIKAN CONTOH BATUAN IGNEUS, ENAPAN,METAMORFOSIS? v. Ciri-ciri utama batuan Batuan igneus (api) Batuan Enapan Batuan Metamorfosis - tidak berlapis - berlapis-lapis licin - tidak mempunyai fosil - mengandungi fosil tidak telapair - keras - berbentuk hablur - terbentuk daripada magma dan lava iii. Kepentingan batuan enapan (kepentingan batuan kpd manusia) batuan batuan batuan enapan terbentuk akibat proses pereputan hidupan asal metamrfosis - sumber petroleum, gas asli dan arang batu syal syis - sumber tenaga -petroleum, gas asli dan arang batu granit gneis - sumber pendapatan negara grafit berlian - bahan mentah industri besi dan keluli - arang batu batu kapur marmar - bahan mentah industri simen dan konkrit - batu kapur batu pasir kuarzit - menghasilkan baja, ubat-ubatan dan pelbagai jenis bahan kimia seperti garam batuan, gipsum, nitrat dan fosfat - bahan mentah industri pembinaan dan membuat kaca - pasir - pelancongan – pandang darat kars di gua batu kapur

Soalan: Nyatakan kepentingan batuan igneus dan metamorfosis? KEPENTINGAN BATUAN Jenis Batuan

Contoh Batuan Kepentingan Batuan Igneus Batu granit Membina bangunan, jalan raya, empangan, jalan kereta api, jambatan dan tetambak. Batuan Enapan Batu kapur Membuat simen dan konkrit Batu pasir Membuat kaca Lempung Membuat tembikar dan bata Arang batu Membuat besi dan keluli Batuan Metamorfosis Batu marmar Barang perhiasan seperti pasu dan meja Hiasan dinding dan lantai bangunan Batu permata Perhiasan wanita (rantai, gelang, cincin & cincin. Membuat mata pengisar, pemotong & gerudi STRUKTUR BUMI KERAK BUMI KERAK BENUA KERAK LAUTAN 1. Sial (Silika dan Aluminium) 2Sima (Silika dan Magnesium) · tebal 30 – 40 km · batuan granit (silika dan aluminium) · ketumpatan 2.7 g/cm3 · terapung di atas sima · tebal 5 – 10 km · batuan basalt (silika, besi, magnesium)

5 g/cm3 · suhu 800oC – 1600oC merupakan 85% isi padu bumi · batuan lampau bes yang kaya olivin · lapisan paling dalam · terletak di bawah mantel · dipisahkan dari mantel oleh ketakselanjaran Gutenberg · Mengandungi nikel dan besi Teras Luar Teras Dalam tebalnya 2 250 km berkeadaan cecair ketumpatan 10.· ketumpatan 3.7 g/cm3 suhu 3 000 oC tebalnya 1 230 km berkeadaan peperjal ketumpatan 13.3 g/cm3 – 5.0 g/cm3 · terletak di bawah sial.5 g/cm3 suhu 5 000oC Kerak bumi Teras luar Teras dalam ketakselanjaran Gutenberg Mantel . Mantel Teras · terletak dibawah ketakselanjaran Mohorovicic · ketumpatan 3.

Mengalir keluar melalui batuan yang lemah atau telah mengalami retakan Lopolit 1. Berbentuk piring 3. Bentuk muka bumi rejahan ( jalar dalam ) Bentuk Muka Bumi Ciri-Ciri Daik 1.Ketakselanjaran mohorovicic MANTEL MANTEL BAB 2: BENTUK MUKA BUMI Pembekuan magma menghasilkan bentuk muka bumi i. Atas berbentuk dom dan bawahnya rata Batolit 1. Bahagian tengah seperti sebuah lembangan Sil 1. Keluasan mencapai beratus kilometer . Terbentuk dikemuncak lintap mungkum/dasar lintap lendut 2. Membeku secara tegak/condong dalam kerak bumi 2. Berbentuk cendawan 2. Terbentuk dilapisan batuan mendak 2. Selari dengan lapisan batuan Pakolit 1. Sekumpulan besar magma beku dalam kerak bumi 2. Tidak tebal 3. Membeku sebelum keluar kepermukaan 2. Berbentuk seperti sebuah kanta Lakolit 1.

Mengalir jauh di permukaan bumi 3.3. Mengalir dipermukaan bumi dalam jarak yang dekat 2. Membeku dengan cepat 3. Bentuk muka bumi terebosan ( jalar luar ) Bentuk Muka Bumi Ciri-ciri Kon Lava Asid 1. Cerun yang landai 4. Menjadi dasar gunung. Membentuk kon yang sangat curam Kon Lava Bes 1. Lopolit Daik Sil Lakolit Batolit ii. Kaya dengan kandungan besi Kon Abu . Lava yang cair 2.

Pengaliran magma yang terlalu banyak melemahkan struktur batuan di bahagian bawah bumi 2. Magma keluar melalui beberapa rekahan 2. Terbentuk daripada abu dan serpihan batu 2.gempa bumi a. Pertembungan plat . Dataran lava yang luas 2.plat benua dengan plat benua : gunung lipat muda . Menjadi tapak sebuah tasik 4. Cerun yang lebih curam Kon Komposit 1. sesetengah kawah telah menjadi tasik kawah cth Tasik Crater iii. Lava bes keluar melalui rekahan dan mengalir secara meluas 3. Lekukan berbentuk corong yang terbentuk di puncak gunung berapi 2. Bahan kon berselang-seli antara lapisan abu dan lava Penara Basalt 1. . Takungan air membentuk tasik krater Kaldera 1.plat benua dengan plat lautan : jurang lautan` . Lava basalt menembusi lapisan batuan asal dan membentuk dataran yang agak tinggi Krater 1. Terbentuk hasil letusan gunung berapi yang kuat 2. Letusan yang sangat kuat 3. Runtuhan bumi membentuk membentuk satu kawah yang besar Kawah dan tasik kawah 1.1. Pergerakan Plat Tektonik Fenomena pergerakan plat tektonik secara pertembungan.lipatan . Membentuk kon kecil/parasit 3. Letupan membentuk lekukan / kawah 3.plat lautan dengan plat lautan : gunung berapi dalam laut .

lipatan lampau iv.lipatan simetri . magma b. Kon Gunung Berapi a.plat lautan dengan plat lautan : permatang tengah laut . Jenis-jenis lipatan kerak bumi : .plat benua dengan plat benua c. Pencapahan / pemisahan plat . Gelinciran atau sesaran : .lipatan rebah .b.menyebabkan pembentukan graben dan horst v. Perbezaan antara magma dan lava a.lipatan asimetri . Lava Bes b. Lava Asid · sangat cair · mengalir deras · kon bercerun landai · letusan tidak kuat · kandungan silika rendah · kandungan silika rendah · sangat likat · mengalir perlahan-lahan · kon bercerun curam · letusan sangat kuat · kandungan silika tinggi · tanih tidak subur Soalan: Nyatakan jenis dan ciri-ciri lava? . lava · batuan lebur di bawah permukaan bumi · magma yg telah mengalir ke atas permukaan bumi iv.lipatan monoklin .

haba dan pelbagai hidupan i.luluhawa fizikal / mekanika .luluhawa kimia .Proses beku cair secara berulang-ulang di dalam batuan .BAB 3: PERUBAHAN PANDANG DARAT FIZIKAL LULUHAWA = proses penyepaian dan pereputan bahan di permukaan bumi akibat tindakan agen spt air hujan.Batuan mengembang dan mengecut secara berulang .Berlaku di kawasan iklim sederhana sejuk dan pergunungan .tindak balas kimia oleh hidupan @ bakteria / tindakan akar tumbuhan Luluhawa fizikal = proses penyepaian batuan tanpa melibatkan perubahan kandungan kimia batuan Jenis luluhawa fizikal Huraian Perubahan suhu ekstrem .pengkarbonan / pengoksidaan / hidrolisis / larutan / penghidratan . ibun.Timbunan batuan dicerun dikenali sebagai talus / skri Pelepasan tekanan .Proses ini menyebabkan pemecahan bongkah dan penyepaian berbutir Tindakan ibun/fros .tindakan ibun @ fros / penghabluran garam / perubahan suhu ekstrim / pelepasan tekanan .Perubahan suhu yang berulang menyebabkan lapisan luar batuan rekah dan pecah .Berlaku di kawasan gurun kerana julat harian sangat besar .luluhawa organik / biologi . Jenis-jenis luluhawa .Batuan pecah secara serpihan dan jatuh dicerun-cerun gunung .

berlaku apabila batuan terdedah di permukaan bumi Penghabluran garam / Basah kering . Pemecahan berbutir dan pengelupasan Luluhawa Kimia = proses penguraian atau pereputan batuan yang melibatkan perubahan kandungan kimia yang disebabkan agen spt air.Di kawasan pantai proses basah kering menyebabkan batu pasir pecah dan relai .Asid Karbonik + Batu kapur = Kalsium bikarbonat .Proses tindak balas antara mineral batuan dengan oksigen di udara .Proses basah kering secara berulang menyebabkan batuan merekah dan pecah .Anhidrit + Air = Gipsum Pengoksidaan .batuan di dalam kerak bumi sentiasa megalami tekanan dari semua arah ..Proses mineral menjadi cair apabila bercampur dengan air .Berkesan terhadap batuan apabila air mengandungi asid .Batuan mengembang semasa basah dan menguncup semasa kering .Berkesan di kawasan batu kapur .Di kawasan tropika banyak terdapat batuan yang mengandungi besi apabila terluluhawa menghasilkan tanih laterit Larutan . mengembang dan menjadi mineral baru yang lemah .Berkesan di kawasan tropika Penyepaian batuan berlaku dengan tiga cara iaitu pemecahan bongkah.Proses mineral batuan menyerap air. oksigen dan karbon dioksida Hidrolisis .Batu granit + Air = Kaolin Penghidratan .Air + Kalsium = Kalsium karbonat Pengkarbonan .Proses tindak balas antara batu kapur dengan asid karbonik .Menghasilkan oksida besi yang lemah .Proses tindak balas kimia antara mineral batuan dan air .

Luluhawaa organik /biologi = proses perubahan batuan akibat tindakan organisme Ciri Luluhawa Mekanika Luluhawa Kimia Luluhawa Organik Agen · suhu · air hujan · air laut · ibun · air hujan · air sungai atau laut · gas-gas terrlarut · tumbuhan · haiwan · manusia · bakteria Bentuk Muka bumi yang terhasil · Talus atau skri · Pandang darat kars · Lapisan tanah laterit · Gerbang laut · Gua laut · Rekahan batuan akibat tindakan akar Kesannya · Pembentukan serpihan batuan pelbagai siaz ban bentuk · Pandang darat talus atau skri · Sebabkan bangunan berkarat dan luntur warnanya · Hasilkan mineral baru spt kaolin · Hasilkan pandang darat kars spt gua batu kapur · Hasilkan tanih yang subur · Pembentukan pandang darat spt gerbang laut dan gua laut di pinggir pantai · Rosakkan tembok bangunan lama spt A Famosa · Tindakan akan akan memescahkan batuan · Tindkan manusia memetong cerun bukit mendedahkan batuan dan memeprcepatkan proses luluhawa · Tindakan haiwan atau mikroorganisma menguraikan batuan dengan bahan kimia .

Berlaku dalam jangkamasa yang panjang . iklim.Berlaku akibat hujan lebat yang turun tiba-tiba .gelansgar : di kawasan tundra. ketulan batuan bercampur tanih menuruni cerun . proses panas-sejuk berulang-ulang dan aktiviti salji .Berlaku di kawasan pinggir praglasier .ii. air di permukaan tanah.Berlaku di kawasan tanah tinggi spt Cameron Highlands Aliran lumpur . air hujan.Lumpur menuruni cerun dengan laju .Kejadian ini bergantung kepada ketinggian cerun.Berlaku sangat pantas di kawasan cerun curam .Bahan yang dibawa ialah lumpur dan air . tindakan manusia dan gempa bumi Gelangsaran Tanah . litupan tumbuhan.Pergerakan bahan-bahan spt.Berlaku di kawasan cerun curam.gelongsoran tanah / tanah runtuh : pergerakan jisim secara cepat Jenis Gerakan Jisim Huraian Kesotan tanih .Berlaku hasil daripada tindakan air mengalir. tindakan ibun dan binatang ternakan .Kejadian ini akibat tindakan fros.kesotan tanih : tanah bergerak turun secara perlahan-lahan . pergerakannya perlahan-lahan . Jenis-jenis pergerakan jisim pergerakan bahan terluluhawa menuruni cerun disebabkan daya tarikan graviti . kawasan tiada litupan tumbuhan dan tanih berzarah halus Tanah runtuh / Gelongsoran tanah .aliran lumpur : jisim berbentuk cecair pekat. sifat dan jenis tanih.Pergerakan paling perlahan . menuruni cerun secara cepat .Kadar pergerakan lebih cepat waktu tengah hari apabila salji cair .

sungai bawah tanah .Gerakan Jisim Gerakan Jisim Kawasan Kadar Pergerkan Kesan Kesotan Tanih Cerun yang kurang litupan tumbuhan Sangat perlahan Objek spt tiang elektrik dan pagar menjadi condong. Tebing runtuh Gelangsar Kawasan bersalji Perlahan Lapisan jisim tanih bergerak menuruni cerun Aliran Lumpur Hulu sungai yang bercerun curam serta kurang litupan tumbuhan Sangat cepat Lumpur yang terkumpul membentuk kipas alivium di kaki cerun Gelonsoran tanah / Tanah Runtuh Kawasan lereng bukit yang cerunnya dipotong cepat Tanah atau batuan runtuntuh ke kaki cerun iii. Bentuk muka bumi kawasan batu kapur .tiang kalsit / tiang batu kapur .stalaktit (menirus ke bawah) .stalagmit (dilantai gua batu kapur) .

larutan dan lagaan a.tenaga ombak .keadaan atau sifat garis persisir vi. beban yg berat · larutan · lagaan · seretan / golekan · ampaian / apungan · loncatan / lompatan · larutan viii. batu tunggul.bekalan sedimen . Hakisan sungai vii. gerbang laut. · geseran / lelasan . Bentuk mukabumi Hakisan ombak b. Tindakan ombak hakisan ombak berlaku melalui tindakan hidraul.Pemendapan sungai disebabkan (faktor): ix.iv. Pemendapan ombak berlaku apabila damparan lebih kuat daripada basuhan balik Faktor yang mempengaruhi pemendapan ombak .jenis ombak : ombak pemusnah dan ombak pembina . geseran/kikisan. Bentuk mukabumi Pemendapan ombak · teluk dan tanjung · cenuram dan teres hakisan ombak · geo dan gloup · gua laut.halaju sungai tinggi. tunggul sisa · pantai · tetanjung (anak tanjung) · beting pasir · tombolo / lagun v. Pengangkutan sungai · tindakan hidraul. Faktor pembentukan delta: · kecerunan sungai berkurang · halaju sungai berkurang · terdapat halangan spt batuan besar di dasar sungai · dasar alur semakin melebar .

Hasil Pemendapan sungai · lurah berbentuk V · gaung · air terjun. · hakisan giat di hulu sungai · pantai yang terlindung dan tidak mengalami pasang surut yang ketara · laut yang cetek di muara x. jeram · liku sungai · susuh bukit · dataran banjir dan tetambak · tasik ladam · delta Proses Kegiatan Kesan Cara mengatasi Gerakan jisim § Pembalakan § Pembinaan bangunan dan jalanraya § Pembersihan hutan utk pertanian dan perindustrian § Pendedahan muka bumi mengakibatkan: § Kesotan tanih § Aliran lumpur § Gelongsoran tanah § Bina benteng batuan di cerun yang terdedah § Cerun ditanami tanaman tutup bumi § Elak aktiviti pertanian di cerun § Bina benteng untuk elak tanah runtuh Tindakan air mengalir § Pembalakan § Perlombongan § Penebangan hutan utk pertanian dan perindustrian § Hakisan tanih . lubuk tunjam / lubuk pusar.· beban yang dibawa berlebihan · sungai mengalir ke dalam kawasan yang tenang spt tasik · berlaku pembekuan. Hasil Hakisan oleh air mengalir xi.

Pulau Perhentian .terumbu penghalang / sawar : terbentuk selari dengan pinggir laut dan terpisah jauh dari daratan .Atol / Pulau Cincin : terumbu yang mengeliligi lagun – Pulau Layanglayang.terumbu pinggir : terbentuk di pinggir benua dan mengelilingi pulau-pulau – Pulau Redang. Pulau Kapas. Polip yang sudah mati akan dimendapkan di dasar lautan dan disimen oleh alga kalkerea . chalet § Pembinaan struktur penghalang dan tembok bagi mengurangkan hakisan § Hakisan pinggir pantai § Kehilangan bahan-bahan pantai § Laut menjadi dalam akibat bahan-bahan dikaut dari dasar laut § Kawal pembangunan di pantai § Bina tembok konkrit untuk halang hakisan § Bina sesiaran di tepi laut BAB 4: LAUT DAN LAUTAN Pentas benua ialah bahagian dasar laut yang cetek dan terletak berhampiran pinggir pantai Jurang lautan ialah bahagian dasar laut berbentuk V yang dalam dan sempit i. Kepulauan Maldives ii. Jenis-jenis terumbu karang .§ Hakian cerun § Pengelodakan (pemendapan bahan terhakis) § Sungai menjadi cetek. Proses pembentukan terumbu karang Terbentuk daripada polip dan alga kalkerea. hotel. banjir § Menjejaskan hidupan akuatik § Tanam tanaman tutup bumi § Cerun diteres untuk mengurangkan kesan air mengalir Tindakan ombak § Penebangan hutan bakau § Pembinaan kawasan rekreasi.

.sauh bot pukat tunda memusnahkan terumbu karang . udang.Selat Melaka menjadi laluan perdagangan antarabangsa antara timur dan barat .sumber pendapatan nelayan : hasil perikanan .menangkap ikan berlebihan .40% iv. Kepentingan Laut dan Lautan .tumpahan minyak dari bot nelayan dan penggerudian petroleum .kaya sumber mineral .pencemaran laut . Faktor menggalakkan pertumbuhan terumbu karang .sumber protin : makanan . Penerokaan Laut menjejaskan alam sekitar (ekosistem laut terjejas) . dll .tumpahan minyak .Penyederhanaan suhu v.Pulau-pulau terumbu karang spt Pulau Layang-Layang adalah taman laut menarik untuk penyelam .air laut disuling untuk kegunaan domestik. pertanian dan perindustrian .kawasan rekreasi dan pelancongan : terumbu karang yang cantik / Taman Laut spt di perairan Pulau Redang .lapisan minyak menghalang pancaran matahari ke dalam laut.penternakan ikan.Sumber tenaga elektrik ombak : diperolehi daripada pasang surut air laut spt di Norway. .petroleum di Laut China Selatan (luar pantai Sabah. 20% arang batu Jepun dilombong di dasar laut.pentas benua kaya plankton spt Pentas Sunda dan Pentas Sahul : kawasan perikanan .kepupusan ikan. penternakan tiram di Teluk Ise.air yang cetek membolehkan cahaya matahari menembusi ke dasar laut . penggunaan pukat harimau musnahkan ikan kecil .Jalan pengangkutan dan perhubungan . Teluk Mannar.penyedutan pasir laut – menjejaskan kehidupan rumpai laut . .kumbahan hotel di tepi pantai .Bahan ini menjadi keras lalu membentuk terumbu karang iii.kemasinan air antara 30% .suhu air laut antara 20oC – 30oC . membunuh hidupan laut . Sarawak dan Terengganu) .Sumber air di Arab Saudi .tindakan ombak. udang pinggir pantai.ikan.air laut yang jernih . arus dan pasang surut air laut .

Nyatakan jenis terumbu karang. Nyatakan kepentingan laut dan lautan dan langkah pemeliharaan dan pemuliharaan? BAB 5: SISTEM SURIA i.mewartakan kawasan taman laut untuk memelihara terumbu karang – Pulau Redang.perlanggaran kapal tangki ..kuatkuasa pengharaman penggunaan pukat tunda selain laut dalam . pergerakan bumi fenomena putaran bumi :· kejadian siang dan malam · pasang surut air laut · pembiasan angin · pembiasan arus lautan fenomena pergerakan bumi :· kejadian empat musim · kejadian gerhana : gerhana bulan dan matahari GERHANA ii.mengharamkan aktiviti pengumpulan telur penyu di kawasan Taman Penyu rantau Abang .sampah / beg plastik membunuh penyu . Pergerakan bumi:a. gerhana matahari iii. Pulau Tinggi. Pulau Tioman. Memelihara dan memulihara sumber laut .tumpahan minyak vi.Akta Perikanan 1985 melarang penangkapan ikan di Taman laut .membina tukun tiruan daripada tayar buruk . Taman Tunku Abdul Rahman .penyelidikan tentang hidupan laut untuk memelihara khazanah laut . gerhana bulan apabila bumi.kawasan tumpahan minyak dibersihkan . faktor yang mempengaruhi pembentukan terumbu karang? 2.pendidikan alam sekitar kepada masyarakat Soalan : 1. putaran bumi b. bulan dan matahari berada tepat sebaris dengan kedudukan bulan di antara matahari dengan bumi .

Air Pasang Perbani : . Air Pasang Anak: bulan. bumi dan matahari dalam satu garisan b.apabila bumi.termometer minimum mencatat suhu terendah.termometer mengandungi raksa dan alkohol .menunjukkan darjah kepanasan udara . Suhu Tiga unsur utama : Suhu. Kejadian Pasang surut Kejadian 4 musim : berlaku disebabkan tarikan graviti antara · bulan dengan matahari · matahari dengan bumi Budak Pandai Lulus Selalu Bunga Panas Luruh Sejuk 21 Mac 21 Jun 23 Sept 22 Dis a. bumi dan matahari dalam kedudukan yang bersudut tepat BAB 6 : UNSUR-UNSUR CUACA DAN IKLIM i. termometer maksimum mencatat suhu tertinggi . Hujan & angin . bulan dan matahari berada tepat sebaris dengan kedudukan bumi di antara matahari dengan bulan iv.bulan.disukat menggunakan termometer dalam unit darjah Celsius .termometer minimum dan maksimum (termometer Six) disimpan dalam Alat Pelindung .

Kerpasan . hujan akan turun. Selisih bacaan suhu antara bebuli basah dan bebuli kering ialah Kelembapan Bandingan.dinyatakan dalam Gram Per Meter Padu Ø Kelembapan Bandingan iaitu nisbah jumlah wap air yang sebenar dengan jumlah wap air yang boleh ditampung oleh udara pada suhu tertentu dinyatakan dalam peratus atau Nisbah.kerpasan turun dalam bentuk hujan. hujan batu (ketulan ais) . Kelembapan Udara .kelembapan dinyatakan sebagai : Ø Kelembapan Mutlak iaitu jumlah wap air sebenar yang terdapat dalam udara pada suhu tertentu .untuk mengurangkan bahangan matahari di bahagian dalam alat itu . .digunakan untuk menyimpan termometer Six ii.kotak putih.termometer six berbentuk U mencatat suhu tertinggi dan terendah dalam sehari .Stevenson untuk mengelak daripada pancaran matahari secara terus / dirosakkan oleh binatang .bacaan daripada tolok hujan digunakan untuk memperoleh : Ø jumlah hujan bulanan Ø jumlah huan tahunan Ø purata hujan tahunan .untuk mengurangkan bahangan haba bumi .2 meter dari tanah .dicat putih supaya haba dibalikkan .alat menyukat kelembapan Bandingan ialah Higrometer – mengandungi bebuli basah dan bebuli kering. iii. julat suhu harian. . udara itu boleh menampung 30% wap air Ø Udara Tepu berada pada takat suhu mengembun. min suhu tahunan diperolehi dari bacaan pada termometer Alat Pelindung Stevenson . min suhu bulanan.diukur dalam unit milimeter . Jika Kelembapan bandingan 70%.ialah kandungan wap air dalam udara .titisan air menjadi terlalu berat .min suhu harian.gugur menjadi kerpasan .disukat menggunakan tolok hujan.. didirikan 1 .dinding berbentuk ram supaya udara bergerak keluar masuk . salji.

iv. terapung di udara . hujan perolakan disertai kilat dan petir.03 kg/cm persegi .6000 meter – awan Alto ( bercalar-calar.udara berat / basah menghasilkan tekanan tinggi . Angin . Tekanan Udara . v.Anemometer mencatat kelajuan angin dalam unit km/jam . berlapis-lapis warna kebiruan kelabu seperti air. cuaca baik.beringkattingkat. tebal. langit cerah) Ø Awan Pertengahan : 2100 .ialah udara yang bergerak.Simbol halaju angin dicatat berpandukan Skala Angin Beauford .Isobar ialah garisan setekanan yang dilukis pada peta.udara ringan / kering menghasilkan tekanan rendah .penunjuk arah angin menetukan arah tiupan angin . Sinaran matahari . putih.mawar angin menggambarkan jumlah hari tiupan nagin mengikut arah lapan mata angin bagi setiap bulan .12000 meter – awan sirus (putih seperti kapas. Ø Awan Komulusnimbus :kelompok-kelompok bulat.disukat dengan menggunakan Barometer Raksa dan Barometer Aneroid .Jumlah litupan awan di langit dinyatakan dalam okta / bahagian lapan .menggunakan unit milibar (mb) . cuaca buruk) Ø Awan Komulus: peringkat bawah langit. mempunyai arah dan kelajuan . berbentuk seperti gelombang.tekanan udara biasa pada aras laut ialah 1013mb bersamaan 1. vi.Angin bertiup dari kawasan tekanan tinggi ke kawasan tekanan rendah vii.ialah kumpulan titisan air / hablur ais yang halus . cuaca baik) Ø Awan Rendah : kurang 2100 meter – awan stratus (kasar. cuaca baik / cerah.Jenis-jenis awan : Ø Awan Tinggi : 6001 .ialah berat udara yang menekan permukaan bumi . Awan . kelabu hitam. putih-hitam pada waktu petang.Barograf digunakan untuk mencatat bacaan tekanan udara di stesen kajicuaca .

udara dapat bergerak dengan bebas .penunjuk arah angin .menyukat jumlah hujan .menunjuk arah tiupan angin .mengurangkan bahang daripada permukaan bumi xi.mengukur suhu ..anemometer .banjir : limpahan air dari tebing sungai.mawar angin – untuk menggambarkan tiupan angin lazim di sesuatu kawasan dalam tempoh tertentu x. terbentuklah titisan air yang halus akibat pemeluwapan Titisan air didalam awan akan bercantum sesama sendiri dan menjadi terlalu berat. Fenomena Cuaca dan iklim . Hujan .termometer .lamanya pancaran matahari tanpa lindungan awan di sesuatu tempat . sekejap sahaja . Halaju angin halaju angin dicatat dengan menggunakan simbol angin berpandukan Skala Angin Beaufort Tenang Bayu kencang ribut taufan Kurang daripada 1 km/j 39 – 49 km/j lebih daripada 117 km/j xii. Fungsi alatan . Apabila udara menjadi sejuk.taufan : angin kencang yang disertai ribut dan hujan lebat fenomena . Alat pelindung Stevenson diletakkan 1 meter dari permukaan bumi .tolok hujan . Penyejatan berlaku apabila air laut tersejat.banjir kilat : limpahan iar yang berlaku serta merta.disukat menggunakan Piranometer viii. lalu naik ke atas dan membentuk awan. lau jatuh sebagai hujan.kemarau : keadaan kering yang lama tempohnya .. lambat surut .sebahagian kerpasan yang turun dalam bentuk cecair Proses Kejadian hujan Hujan terjadi melalui proses penyejatan dan pemeluwapan.menyukat halaju angin . ix.

§ Kadar sejatan melebih kadar kerpasan § Kekurangan bekalan air § Pokok mati § Haiwan berpindah ke tempat lain § Kebakaran hutan § Kerugian ekonomi taufan § Tekanan udara yag sangat rendah berpunca daripada kepanasan di laut § Kemusnahan harta benda § Nyawa manusia dan haiwan terancam § Kerugian ekonomi Soalan : Jelaskan faktor dam kesan bagi fenomena tersebut serta nyatakan langkah-langkah mengatasinya? PULAU HABA .Sebab berlaku kesan Banjir § Hujan lebat dalam tempoh yang lama. Sungai tidak dapat menampung isipadu air yang banyak.keadaan suhu dibandar lebih tinggi daripada kawasan sekitarnya . berlaku banjir § Harta benda musnah § Tanaman rosak § Pengagkutan jalanraya tergendala § Kegiatan ekonomi dan sosial terganggu § Penyakit merebak – taun § Haiwan peliharaan terkorban Banjir kilat § Kawasan binaan yang luas dan tidak telap air § Permukaan berturap tidak dapat menyerap air § Longkang tersumbat. § Harta benda musnah § Penyakit merebak § Kegiatan harian terganggu § Pengangkutan jalanraya tergendala § Penduduk dipindahkan ke kawasan selamat Kemarau § Hujan tidak turun atau sangart sedikit jumlahnya. § Air melimpahi tebing.

nitrogen dioksida) bertindak .Berkongsi kereta : mengurangkan pengeluaran asap kenderaan .Kepadatan bangunan di bandar : udara / angin sukar bergerak . Kesan Pulau Haba Bandar .dengan wap air di atmosfera .kelembapan bandingan rendah kira-kira 6% berbanding kawasan sekitar .kelajuan angin kurang : bangunan banyak.Tanam tumbuhan hutan dan pokok bunga : “Bandar dalam tanam” – mengindahkan Bandar.pembentukan hujan asid . Faktor-faktor kejadian pulau haba .Perindustrian yg pesat : meningkatkan kandungan karbon dioksida.udara kering .apabila bahan tercemar (sulfur dioksida. bekalan Oksigen kurang / karbon dioksida bertambah .bangunan konkrit dan kaca menyerap dan menyimpan haba : simpan haba pada waktu siang dan balikkan haba pada waktu malam .kurang tumbuhan hijau dibandar. padat dan tinggi iii. CFC. banguan .Menggunakan keretapi elektrik untuk mengurangkan penggunaan kereta HUJAN ASID . hujan kurang untuk membersihkan jerebu . Langkah-langkah Mengatasi Kejadian Pulau haba .Bangunan tinggi : tiupan angin terhalang.pelepasan gas ke udara ii. suhu tinggi .bangunan tinggi dan padat menghalang pergerakan udara.air kurang diserap ke dalam tanah : permukaan dilitupi jalan raya / tar.bilangan kenderaan yang banyak .hujan turun mengandungi asid ( air hujan dicemari bahan terampai di udara) .suhu meningkat .Membina kilang baru jauh dari bandar .Kuatkuasa undang-undang / denda : pembakaran terbuka . menurunkan suhu (menghijaukan Bandar) . gas nitrogen .Tanam pokok dan rumput di kawasan perumahan . udara terkepung.pembentukan jerebu .bangunan bercermin / memantul cahaya / haba .permukaan bertar/berturap atau konkrit menyerap haba .i.

katarak mata .pembakaran arang batu. petroleum di stesen janakuasa ii.i.ais dan glasier mancair .menghakis bangunan . Faktor kejadian hujan asid .kawasan rendah tenggelam . Kesan Kejadian Hujan asid . Faktor Pernipisan Lapisan Ozon .Letupan nuklear / ujian nuklear menipiskn lapisan ozon sebanyak 20 .hasil pertanian berkurang . mengandungi nitogen oksida ii.pengeluaran karbon monoksida dari pembakaran bahan api kenderaan . barah.Perubahan iklim dunia.CFC yang dibebaskan oleh penyembur aerosol .tanah berasid .kurangnya kawasan hijau yang boleh mneyerap karbon dioksida .bahan terampai banyak dilepaskan di udara – pembakaran sampah dll .katarak mata.Pembakaran gas. kayu dan sisa bintang .rabun . Kesan Pernipisan Ozon . cat bangunan luntur .hidupan akuatik (air) terjejas .Penyakit kanser kulit.Perubahan genetik dalam tumbuhan .Mengurangkan proses fotosintesis . PERNIPISAN OZON i.Hasil tanaman berkurang/terjejas . arang batu.tiang besi mudah berkarat.memusnahkan tanaman kerana hujan asid bertindak secara kimia dengan nutrien dalam tanah .menjejaskan rantaian makanan akibat kemusnahan flora dan fauna .Kapal terbang supersonik di lapisan stratosfera mengeluarkan asap yg.Penggunaan baja organik .Peningkatan suhu bumi .tidak sesuai untuk pertanian .penyakit kulit . paru-paru.70% .industri mengeluarkan asap dan gas karbon monoksida . suhu meningkat .baja nitrogen mengeluarkan nitrus oksida yang menipiskan lapisan ozon sebanyak 15% .Pertumbuhan plankton terjejas .Memusnahkan DNA yang menyebabkan mutasi dan kecacatan kelahiran .Kerosakan sel dan mikroorganisma dalam haiwan dan tumbuhan .

bincang langkah-langkah melindungi lapisan ozon Ø Mengurangkan aktiviti penyelidikan di Antartika Ø Kempen . tanaman mudah rosak . industri membuat komputer diganti dengan bahan berasaskan air . Proses Kejadian Rumah Hijau . banjir. racun serangga dll .pengeluaran gas daripada bvaja kimia.5oC sebab haba terperangkap . kemarau .peningkata suhu dunia sebanyak 2. Faktor Kesan Rumah Hijau .haba terperangkap dalam udara .Menggunakan helium dalam industri membuat alat penyaman udara .Pemanasan dunia tidak sekata (cuaca tidak menentu) .iii. peeti sejuk .Penggunaan CFC dalam semburan aerosol.pembakaran terbuka . . debu menyerap sinaran infra merah.mengurangkan kegiatan pembalakan melalui badan sukarela spt Green Peace & WWF KESAN RUMAH HIJAU (Peningkatan suhu permukaan bumi – disebabkan haba tidak dapat dilepaskan ke atmosfera dengan sempurna) i.Hasil pertanian berkurangan akibat suhu panas.Usaha PBB melindungi lapisan ozon melalui Ø Persidangan Montreal.Mengadakan kerjasama antarabangsa dalam menghadkan ujian nuklear . Kanada .sinaran ultra ungu daripada matahari menembusi atmosfera dan memanaskan permukaan bumi (dalam bentuk gelombang pendek) .haba yang terperangkap meningkatkan suhu bumi ii.pembakaran bahan api fosil .sinaran infra-merah akan diserap oleh gas rumah hijau dan dipantulkan semula ke permukaan bumi .Berlaku ribut dan siklon iii. Langkah mengurangkan pernipisan ozon .perubahan iklim . Kesan Rumah Hijau .Kelembapan bandingan udara semakin berkurang .karbon dioksida.bencana alam : ribut / taufan.haba dipantulkan semula oleh permukaan bumi ke atmosfera sebagai sinaran infra-merah .

Belanda v. Faktor Jerebu .mengurangkan penggunaan bahan api fosil petroleum dan arang batu . KEH.penggunaan alat yang mengeluarkan CFC spt peti sejuk. Brazil dan Pengisytiharan Langkawi JEREBU .purata suhu dunia naik 0. terapung di atmosfera .kabut yang disertai debu. .undang-undang kawalan mutu alam sekitar 1974 (Malaysia) mendenda pembakaran secara terbuka . asap)dari cerobong kilang dan ekzos kenderaan. aerosol. Kepulauan Maldive.menghijaukan bandar .membanyakkan penggunaan tenaga solar.berlaku di kawasan perindustrian / kawasan bandar i.R & D .keadaan keliling kelihatan kabur .mencairkan litupan ais di kutub . langkah-langkah mengatasi kesan rumah hijau: .pembakaran sampah secara terbuka .penghutanan semula dan memelihara serta memulihara hutan .Bangladesh.menggunakan penapis asap di kilang untuk mengurangkan pencemaran CO2 .penggunaan petrol tanpa plumbum . geotermal dan biomass .pembakaran hutan meluas . plastik.kenaikan aras air laut . kertas .mengurangkan penggunaan bahan yang mengandungi CFC . Kesan daripada peningkatan suhu : .kitar semula / penggunaan semula bahan terbuang spt tayar.mengggalakkan penggunaan gas asli ..mengelakkan kebakaramn hutan dan pembakaran terbuka .dll iv. pendingin hawa. habuk.5 oC sejak 1900 .pembebasan nukleus pemeluwapan (debu.kawasan rendah di pinggir laut tenggelam .mengeluarkan CO2 sedikit benrbanding arang batu .Kerjasama antarabangsa untuk mengatasi masalah alam sekitar spt persidangan Bumi di Rio de Janerio.pembakaran bahan api fosil .

perlupusan sampah .hasil pertanian berkurang iii.habuk daripada kerja pembinaan yang berterusan .pertambahan kenderaan bermotor .kegiatan harian terganggu ..pertambahan kilang .jarak penglihatan berkurang .pertambahan jumlah bahan terampai di udara . asma .pembakaran terbuka FAKTOR-FAKTOR Kesan Rumah Hijau Hujan Asid Jerebu Pulau Haba Penipisan Lapisan ozon · Pembakaran terbuka · asap kereta/ kilang · pembakaran · bahan api fosil · penjanaan kuasa · elektrik haba · racun serangga · baja kimia/ organik · ujian nuklear · penggunaan CFC · Pembakaran terbuka · asap kereta/ kilang · pembakaran bahan api fosil · penjanaan kuasa elektrik haba . asap .penyakit paru-paru.pencemaran bau . Punca-punca pencemaran udara .pembentukan hujan asid bertambah .aktiviti perlombongan batu / kuari ii. mata.penggunaan alat pendingin hawa/ aerosol dll .gas.menghalang proses fotosintesis pokok . Kesan kejadian Jerebu .

· racun serangga · bajakimia/ organik · ujian nuklear · debu/ ampaian · pembakaran terbuka · asap kereta/ kilang · pembakaran bahan api fosil · bangunan pencakar langit · kurang kawasan hijau · pembakaran hutan · pembakaran terbuka · asap kereta/ kilang · pembakaran bahan api fosil · bangunan pencakar langit · kurang kawasan hijau · bangunan bercermin · jalan berturap · bangunan konkrit · kesesakan lalu lintas · Pembakaran terbuka .

· asap kereta/ kilang · pembakaran bahan api fosil · kurang kawasan hijau · pembakaran hutan · penggunaan CFC · pesawat/ jet supersonik · aerosol/ racun serangga · ujian nuklear KESAN-KESAN Kesan Rumah Hijau Hujan Asid Jerebu Pulau Haba Penipisan Lapisan ozon · suhu meningkat · pencairan ais dan glasier di kawasan kutub · kawasan rendah ditenggelami air · tanaman dan kediaman musnah · lapisan awan nipis · iklim dunia berubah · ribut taufan · memusnahkan tanaman/ tumbuhtumbuhan .

· memusnahkan hidupan akuatik · bangunan cepat rosak dan berkarat · melunturkan cat bangunan/ kenderaan · menjejaskan kesihatan Manusia · Tumbesaran Tumbuhan terbantut · menjejas proses fotosintesis · Mengurangkan arak penglihatan · Menyebabkan penyakit mata dan paru-paru · Meningkatkan kadar kemalangan · Pengangkutan udara terjejas · sesak nafas/asma · kesesakan jalanraya · pencemaran udara · indeks kualiti alam sekitar terjejas · aktiviti harian terjejas · suhu meningkat · karbon dioksida meningkat · oksigen berkurang · memerangkap haba · pencemaran udara · kelembapan .

KHE/ solar ·R&D · petrol tanpa plumbum · guna alat penapis asap · kuatkuasa undang-undang · guna incinerator · kongsi kereta .rendah · pengaliran angin terganggu · udara tidak dapat bergerak bebas · penyakit kanser kulit/ katarak mata · mengancam kehidupan · melemahkan sistem imunisasi badan · menjejas proses fotosintesis · tumbesaran tumbuhan terbantut · sinaran ultra ungu berlebihan · menjejaskan hasil tanaman · suhu meningkat LANGKAH-LANGKAH MENGAWAL Kesan Rumah Hijau Hujan Asid Jerebu Pulau Haba Penipisan Lapisan ozon · banyakkan kaw hijau · mencari sumber tenaga alternatif.

KHE/ solar ·R&D · petrol tanpa plumbum · guna alat penapis asap · kuatkuasa undang-undang · guna incinerator · kongsi kereta · kitar semula · guna pengangkutan awam/ elektrik · mencari sumber tenaga alternative.· kitar semula · guna pengangkutan awam/ elektrik · mengurangkan/ hadkan ujian nuclear · mencari sumber tenaga alternative: KHE/solar ·R&D · petrol tanpa plumbum · guna alat penapis asap · kuatkuasa undang-undang · guna incinerator · kongsi kereta · kitar semula · banyakkan kawasan hijau · mencari sumber tenaga alternatifkan. KHE/ solar geoterma · banyak kawasan hijau · petrol tanpa plumbum · guna alat penapis asap · kuatkuasa undang-undang · guna incinerator · kongsi kereta · kitar semula · guna pengangkutan awam/elektrik · mengurangkan/ hadkan ujian nuclear · ganti dengan bahan berasaskan air .

· petrol tanpa plumbum · guna alat penapis asap · kuatkuasa undang-undang · guna incinerator · kongsi kereta · kitar semula · banyakkan kawasan hijau BAB 7 : PENGARUH CUACA DAN IKLIM xi.panas dan lembap sepanjang tahun .julat suhu tahunan 15oC . Ciri-ciri iklim :a. Ciri-ciri Hutan Konifer / Taiga / Boreal · malar hijau · kanopi tebal · akar banir · tumbuh berlapis-lapis.hujan sepanjang tahun : hujan tahunan melebihi 2000 mm . sangat padat · pokok tinggi dan besar · lantai hutan jarang · banyak pokok memanjat.saprofit · banyak spesis tumbuhan dalam satu kawasan · kayu keras .julat suhu tahunan rendah : 3oC b. Mediterranean . merbau dll · mempunyai ketinggian hampir sama · malar hijau .suhu musim sejuk 7oC – 14oC BAB 8 : JENIS DAN TABURAN TUMBUHAN SEMULAJADI i.cengal.suhu tinggi dan sekata sepanjang tahun : purata 27oC .hujan tahunan 878 mm . parasit. Ciri-ciri Hutan Khatulistiwa (Hutan Hujan Tropika) ii.suhu musim panas tinggi : 28oC . Khartulistiwa .

Ciri-ciri Hutan Paya Bakau vi. tebal · akar ceracak .dirian tulen · rumpuh bulu lebih tinggi · rumput tumbuh berumpun-rumpun · rumput pendek · rumput yang berjambak dan padat · rumput berubah mengikut warna v. Ciri Hutan Monsun Tropika iv.· berbatang lembut · dirian tulen · pokok yang tinggi · daun yang kecil berbentuk jarum · kulit pokok tebal dan berdamar · berbatang lurus · pokok berbentuk kon · tumbuhan lantai tidak padat iii. Sumbangan tumbuhan semulajadi kepada komponen abiotik :· tumbuh di kawasan pantai berlumpur · pokok bakau dan api-api · pokok kayu keras.mendapatkan udara · malar hijau · daun lebar · tumbuh sejenis dalam satu kawasan · pembiakan melalui biji benih · bekalkan oksigen dan menyerap CO2 melalui proses fotosintesis · membebaskan wap air ke udara melalui proses transpirasi · menurunkan suhu · mengawal hakisan tanah · menghalang kejadian ribut · membentuk awan dan hujan · sebagai kawasan tadahan . kulit keras.ditumbuhi semak samun · menggugurkan daun pada musim kering · hutan kayu jati . Padang Rumput Sederhana (Steppe) · tumbuh lebih jarang · lantai hutan padat .

Jenis-jenis Pengguna . Komponen abiotik .Ekosistem hutan hujan tropika .penapis bahan pencemar spt sebatian nitrogen dan sebatian fosforus .cahaya matahari .BAB 9 : KEPENTINGAN TUMBUHAN SEMULAJADI i.Pengurai : mikroorganisma .Pengguna Sekunder .haiwan karnivor yang makan pengguna sekunder Rantaian makanan Ialah satu urutan pemakanan yang melibatkan pemindahan tenaga dalam sesuatu ekosistem vi.haiwan karnivor yang makan pengguna primer .haiwan herbivor yang makan tumbuhan sahaja . Jenis-jenis ekosistem .Pengguna : haiwan dan manusia .Ekosistem hutan paya bakau .habitat hidupan akuatik .hujan (air) . Kepentingan hutan paya bakau . Komponen biotik iv.Pengguna Tertier .menstabilkan muara sungai dan persisir pantai .Ekosistem kolam air tawar iii.zon penampan : melindungi pantai daripada hakisan dan tiupan angin ribut .Pengeluar : tumbuhan dan haiwan .Pengguna Primer .tanih (nutrien) . Ekosistem .merupakan satu kategori sistem fizikal yang terdiri daripada komponen biotik dan abiotik .komponen ini saling berinteraksi bagi menghasilkan satu sistem yang stabil ii.udara v.

terdapat keplbagaian flora dan fauna .kawasan tadahan air .kemusnahan habitat hidupan liar .pengurangan spesis hidupan liar .habitat hidupan liar musnah dan jumlah hidupan liar berkurang .peniingkatan suhu menyebabkan kesan rumah hijau .habitat hidupan liar .menghasilkan bahan organik .kepupusan spesis hidupan liar .bahan binaan (kayu bakau) dan ubat-ubatan vii.bekalkan oksigen dan menyerap CO2 .sebagai pengeluar makanan .pengelodakan berlaku pesat .akan menenggelamkan kawasan yang luas .hakisan tanuih menyebabkan kehilangan kesuburan tanih .kitaran air .hutan digantikan dengan jenis tanaman yang terhad bilangannya * Pembinaan empangan .haiwan liar perlu dipindahkan * Perlombongan . Terhadap tumbuhan semulajadi ii.tanih tidak subur. Kesan kegiatan manusia terhadap keseimbangan ekosistem hutan .komponen rantaian makanan dan siratan makanan .kemusnahan kawasan hutan .kehilangan gen-gen tertentu iii.sumber nutrien dalam tanah .dll).menyerap CO2 dan menghasilkan Oksigen . Terhadap hidupan liar .larian air permukaan akan meningkat * Pertanian .melalui proses transpirasi . .permukaaan tanah yang terdedah akan mengalami hakisan .jumlah oksigen berkurang dan jumlan karbon dioksida bertambah .kawasan yang tandus semakin luas ..mengawal suhu sekitarnya BAB 10 : KESAN KEGIATAN MANUSIA i. ketam. Kepentingan Hutan Hujan Tropika .pengurangan spesis tumbuh-tumbuhan .membekalkan sumber makanan (ikan.kehilangan kepelbagaian biologi .mencegah hakisan tanah dan tanah runtuh .spesis tumbuhan berkurangan .

Pemuliharaan haiwan Liar · mewartakan taman negara sebagai kawasan perlindungan hidupan liar dan taman laut mengawal pemburuan haram · mengawal pemeliharaan oleh orang persorangan · mengadakan dan menguatkuasa undang-undang · mengadakan pendidikan alam sekitar · mewujudkan pusat pemuliharaan hidupan liar · memindahkan hidupan liar yang terperangkat ke habitat baru · membaik pulih habitat burung spt di Kuala Gula. Pemeliharaan Haiwan Liar iv. Pemuliharaan Tumbuhan Semulajadi · mewartakan taman negara · menggubal Dasar Perhutanan Semula · mewartakan hutan simpan · mewartakan hutan lipur · mengawal pembalakan haram · mengadakan pendidikan alam sekitar · menghadkan pengeluaran lesen pembalakan · kitar semula kertas · menggunakan kayu getah dalam pembuatan perabot · penghutanan semula · mewujudkan ladang hutan · pengurusan lestari hutan · mengadakan penyelidikan hutan · rawatan silvikultur iii. Perak dan Kuala Selangor Posted by Azmar at 5:42 AM 0 comments Home Subscribe to: Posts (Atom) Followers Blog Archive ▼ 2009 (1) ▼ October (1) Nota Geografi Tingkatan 4 .BAB 11 : PEMELIHARAAN DAN PEMULIHARAAN i. Pemeliharaan Tumbuhan Semulajadi ii.

About Me Azmar View my complete profile .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful