Al-adah muhakkamah

Adat bersendi Hukum, Hukum bersendi Kitabullah Kuat adat , tak gaduh Hukum, Kuat Hukum tak gaduh Adat Ibu, Hukum muafakat, Ibu Adat muafakat

Untuk penyatuan antara undang-undang islam dan undang-undang adat ini pelbagai pepatah perundangan atau kaedah-kaedah perundangan adat diperkenalkan sebagai garis panduan pengalaman adat persekitaran islam. Pepatah atau perbilangan perundangan adat ini telah menjadi tradisi lisan. Berdasarkan pepatah di atas, adat tetap fleksibel di dalam penyesuaiannya dengan persekitaran islam. Dalam membina atau mempengaruhi pembinaan budaya, hukum islam tidak menolak semua sekali budaya yang sudah dihayati oleh masyarakat. Malah, kelaziman ataupun ‘urf iaitu suatu asas budaya yang paling kukuh telah diterima sebagai salah satu sumber hukum. Al-Syatibi menegaskan apabila syariah mengiktiraf al-‘urf atau al’-adah sebagai satu sumber, syariah sebenarnya telah berusaha untuk menjaga kemaslahatan masyarakat. ‘Urf dihuraikan sebagai kelaziman yang diterima umum dan berakar umbi dalam masyarakat. Ia boleh terbentuk dalam apa sahaja sifat aktiviti manusia baik kata-kata, perbuatan, pandangan akal,perasaan atau seumpamanya. Selain itu adat juga adalah sesuatu amalan yang telah menjadi rutin yang baik yang baik dan keperluan masyarakat. Pemikiran, budaya dan amalan sesuatu masyarakat yang telah lama wujud sering menjadi undang-undang tidak bertulis dan keperluan mendesak dalam aktiviti mereka kerana piawai penentuan masyarakat sudah tentu akan merujuk kepada kebiasaan mereka. Pengiktirafan adat sebagai sumber kembar kepada perundangan islam sudah pun dibuktikan secara jelas dengan tertubuhnya majlis agama islam dan adat istiadat melayu Kelantan pada 24 Disember 1915. Tujuan kajian ini adalah untuk melihat konsep undang-undang adat serta pengaplikasiannya dalam masyarakat serta sejauhmana adat telah memainkan peranan dalam menghuraikan persoalan perundangan islam dalam konteks Malaysia hari ini.oleh kerana ruang yang sempit pengamatan kepada peranan-peranan adat tersebut akan dihadkan kepada beberapa amalan yang penting yang selalu diamalkan oleh masyarakat.

malahan setiap sesuatu yang memenuhi syarat-syarat yang digariskan adalah harus dijadikan mahar. bermanfaat. Pengaruh Budaya Melayu Atau Adat Dalam Penentuan Kadar Mahar Mahar merupakan pemberian wajib daripada suami kepada isterinya dan mahar diberikan sebagai lambang penghargaan suami kepada isteri untuk hidup bersamanya. pengambilan manfaat adalah tertakluk kepada status asal harta-harta wakaf tersebut sama ada ia wakaf am atau khayriyy. ia telah diakui keautoritannya. Dalam islam. suci.Contoh fatwa yang dikeluarkan oleh Jawatankuasa Fatwa Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia yang berdasarkan uruf: ”Menurut ‘urf di Malaysia. bahkan urusan itu diserahkan kepada masyarakat bagi menentukannya menurut kemampuan serta adat tradisi mereka. jenis. boleh diserahkan pemilikannya dan juga diketahui keadaannya ( dimaklumi kategori.Ini menunjukkan. Mahar yang dianjurkan dalam islam adalah berasaskan kepada aspek kemampuan dan keredhaan antara kedua . kadar dan sifat-sifatnya). hubungan antara undang-undang adat dan undang-undang di malaysia mempunyai kaitan yang sangat rapat. Ini memandangkan adat telah diterima pakai sebagai salah satu sumber rujukan tambahan perundangan islam. mana-mana adat atau kelaziman yang diamalkan oleh masyarakat melayu selagi tidak bertentangan dengan hukum syara’ akan diambil kira semasa mengeluarkan sesuatu fatwa yang berkaitan. Sebagaimana yang kita tahu. Bagi tujuan pembangunan harta-harta wakaf ini. Ini banyak dapat dilihat dalam kes yang berkaitan dengan undang-undang harta seperti harta sepencarian dan jual janji. Jadi apabila mufti atau jawatankuasa fatwa negeri mengeluarkan kaedah tertentu berdasarkan adat tempatan. Begitu juga dalam soal kadar.Rujukan Fatwa : Adat Sebagai Sumber Rujukan Adat digunakan sebagai sumber rujukan fatwa. hukum syarak tidak membatasi kadar mahar dengan jumlah yang tertentu samada minimum atau maksimum. tidak membataskan mahar kepada harta tertentu sahaja. Mahar mestilah sesuatu yang bernilai. harta-harta wakaf diserahkan dan diamanahkan kepada Majlis Agama Islam Negeri-Negeri untuk dimajukan secara komersil bagi tujuan mendapat keuntungan agar ia tidak terbiar begitu sahaja tanpa diusahakan. malah mahkamahmahkamah di malaysia sama ada dari mahkamah sivil mahupun mahkamah syariah telah menerima hukum adat dalam keputusan-keputusan yang dibuat. rujukan terhadapnya di buat oleh mufti atau jawatankuasa Fatwa negeri-negeri. khas ataupun zuriat”.

[7] Tetapi dalam keadaan semasa di Malaysia. Berikut dikemukakan beberapa contoh budaya muamalat . dan Negeri Sembilan RM80. Pemberian Hantaran Menurut kamus dewan.[6] Menurut adat melayu mas kahwin adalah wang mahar yang merupakan hadiah mutlak dari seorang lelaki yang akan menikahi seorang perempuan dan wang mahar itu mestilah dari wang pengantin lelaiki itu sendiri. Sehubungan dengan itu tidak terdapat nas syara’ yang menjelaskan tentang hukum beramal dengan amalan tersebut. Contohnya kadar mas kahwin di Johor ialah RM22.pihak. keadaan kemampuan seseorang itu sendiri.50. Budaya Muamalat Setempat Sebagai Asas Pertimbangan Produk-Produk Muamalat Dalam Amalan Perbankan Islam Di Malaysia Disini kita akan lihat bagaimana budaya muamalat setempat atau adat muamalat setempat memain peranan sebagai perintis dalam menghasilkan produk-produk muamalat dalam amalan perbankan islam di Malaysia. Merujuk kepada amalan hantaran. Sebagaimana yang dimaklumi sekiranya adat tersebut tidak bertentangan dengan undang-undang islam. yang mana kadar mahar ini berbeza di setiap negeri bergantung kepada keadaan tempat. adat tersebut merupakan salah satu amalan tradisi dalam perkahwinan melayu sejak turun temurun. Selangor RM300.00. hantaran bererti wang yang dihantar oleh pihak pengantin lelaki kepada bakal mertua untuk perbelanjaan perkahwinan atau dikenali dengan perbelanjaan hanggus. Selain itu hantaran juga bermaksud hadiah perkahwinan. keadaan masa. Disini menunjukkan bahawa meskipun islam tidak menentukan kadar mahar yang tertentu tetapi pengaruh adat dalam masyarakat melayu telah membatasi kadar tersebut dengan meraikan beberapa aspek seperti masa. kadar mahar telah ditetapkan oleh Majlis Agama Islam Negeri. maka ia boleh diterima pakai dan adat hantaran ini tidak menyalahi hukum syarak. tempat dan kemampuan atau kedudukan seseorang dalam masyarakat. Hantaran menurut hukum syarak ialah merupakan adat yang lahir dari sosio budaya masyarakat melayu.

Persetujuan yang dicapai adalah baka haiwan akan menjadi milik pengusaha apabila anak yang dilahirkan telah mencapai umur tertentu dan dikembalikan kepada pemilik modal berkenaan. . Sebaliknya jika pembeli membatalkan akad itu. Para ulama’ fiqh mentakrifkannya sebagai jual beli yang dilakukan oleh dua pihak yang terdapat yang terdapat syarat bahawa barangan yang diakadkan itu boleh dibeli semula oleh penjual apabila tamat tempoh masa tertentu yang dipersetujui bersama. Akad ini ialah penjualan tanah atau harta tetap milik penjual kepada pembeli dengan janji untuk membeli semula dalam tempoh masa tertentu (umpamanya 2-3 tahun). Utara Perak dan Kelantan sebelum zaman penjajahan lagi. Akad ini dilihat sama seperti akad mudarabah iaitu pemilik asal adalah pemodal dan penerima pawah adalah pengusaha. (3) Sistem pawah (pawah haiwan atau tanah) Kamus dewan mentakrifkan pawah sebagai membahagi dua akan hasil yang diperolehi daripada tanah sawah. Jika tempoh yang dijanjikan penjual gagal untuk membeli semula hartanya ia akan berpindah milik kepada pembeli. (1) Jual janji (bay’ al-wafa’) Jual janji (conditional sale) adalah antara budaya muamalat masyarakat Malaysia terutama kepada para petani di Kedah.[9] Tujuan sistem ini adalah untuk menambahkan bilangan haiwan berkenaan dan memperbaiki kedudukan ekonomi penduduk luar bandar. akad bentuk ini dikenali sebagai bay’ al-’arbun iaitu satu bayaran pendahuluan bagi sesuatu harga yang mesti dibayar oleh pembeli sekiranya jual beli itu diteruskan. Akad yang menjadi budaya masyarakat setempat ini diamalkan bertujuan mendapatkan kemudahan kredit tanpa terlibat dengan amalan riba.setempat di Malaysia yang menjadi asas pertimbangan penawaran produk-produk perbankan islam dan kewangan berkenaan. Dalam tempoh itu pembeli boleh mengguna dan menduduki tanah tersebut. ia akan menjadi milik penjuam dan tidak akan dikembalikan kepada pembeli. Perlis. binatang ternakan tertentu dan lain-lain di antara pengusaha (penjaga) dengan tuan milik. (2) Jual beli berdeposit (bay’ al-’arbun) Dalam penulisan fiqh.

adipohon dan tidak harus menjadi rebutan. [11] . Selain itu ia juga merupakan satu adat yang berlaku apabila belakunya penceraian diantara pasangan tersebut. adalah tidak menjadi kesalahan bagi mereka kerana kelayakan seseorang hakim pada masa sekarang dinilai kepada pendidikan yang diterimanya oleh jawatankuasa-jawatankuasa tertentu. sebaliknya pemerintah bertanggungjawab memastikan orang yang layak berkemampuan menjalankan tugas-tugas tersebut.(4) Permainan kutu Kutu atau permainan kutu didefinisikan sebagai perkumpulan yang mengumpulkan wang tiaptiap bulan dan menentukan giliran ahli yang mendapatkannya dengan jalan mengundi. Dan boleh dikatakan akad wadiah yang diguna pakai oleh ahli-ahli berkenaan iaitu semasa menyerahkan wang kutu kepada ketua kumpulan yang dilantik. Dan apabila kita melihat adat atau amalan yang berlaku dalam negara kita. Amalan ini bertujuan untuk tolong-menolong dan saling bantu membantu antara anggota masyarakat setempat dalam mengatasi masalah kewangan dan mendapatkan modal. Contohnya produk pembiayaan jual janji menggunakan prinsip-prinsip syariah bay’ bithaman ajil. Pengaruh Budaya Tempatan Dalam Menentukan Kredibiliti Hakim Atau Kadi Ulama’ islam telah menggariskan syarat-syarat kelayakan bagi seorang hakim seperti islam. calon yang berkelayakan akan memohon jawatan tersebut. Dengan penubuhan sistem perbankan islam di Malaysia seperti Lembaga Urusan Dan Tabung Haji (LUTH). dan pembiayaan pawah prinsip mudharabah.[10] Dan ini. Ia adalah harta perkongsian bersama diantara suami dan isteri yang diperolehi semasa tempoh perkahwinan. Bank Islam Malaysia Berhad (BIMB) dan sebagainya telah membuka jalan kepada sistem perbankan islam( undang-undang muamalat di Malaysia) untuk menghasilkan produkproduk baru yang berasaskan budaya muamalat masyarakat setempat di Malaysia. merdeka. Harta sepencarian Harta sepencarian adalah satu amalan adat masyarakat melayu Nusantara yang unik.

. kerana ia tidak wujud di belahan negara Arab atau Timur Tengah.(2001). jld 16.Harta Sepencarian ini dibentuk hasil daripada satu kaedah fiqh yang dinamakan al-‘adat al muhakkamah. (2008). Hukum ini spesifik dan unik. dan tiada satu dalil pun yang jelas mengenainya.Majid. Konsep atau kaedah ini telah pun dikodkan di dalam enakmen-enakmen negeri dan terpakai kepada orang islam. 2) Jurnal syariah. wujudlah suatu kaedah hukum syarak yang dinamakan Harta Sepencarian ini. RUJUKAN 1) Professor Dato’ Dr.” *12+ Kewujudannya harta sepencarian di Malaysia adalah suatu keperluan. Seminar Hukum Islam Semasa 3. suami ke bendang si isteri pun berbajak ke bendang. maka harta itu hendaklah dibahagikan di antara mereka kerana ia adalah harta sepencarian. Adat Melayu Serumpun. topik Harta Sepencarian ini memang tiada dalam kamus undang-undang syariah sebelum ini. Penerbit Universiti Malaya. sebagaimana yang telah ditegaskan melalui naqal-Nya: “Orang –orang lelaki beroleh bahagian daripada usahanya dan orang-orang perempuan beroleh bahagian daripada usahanya juga. suami ke ladang isteri pun ke ladang berhuma. sejak zaman dahulu lagi sudah menjadi adat kebiasaan bagi pasangan suami dan isteri keluar berkerja mencari rezeki. University Malaya : Akademi Pengajian Islam. Inilah budaya yang sudah menjadi adat setempat dan akhirnya. ia sebenarnya menepati kehendak Allah SWT. University Malaya : Akademi Pengajian Islam.hlm 9.Ab. hlm 51 4) Abdullah Alwi Hj Hasaan. Namun.(2001).bil 2 3) Abdul Latif Abu Bakar. Jika suami ke baruh isteri ke baruh sama. Ia tidak menjadi topik utama di kalangan fuqaha’. Kuala Lumpur. Dalam konteks Malaysia. Kerajaan Negeri Melaka: Perbadanan Muzium Melaka. Bahkan jika si suami ke laut maka si isteri menyiang ikan bagi dibuat keropok untuk jualan. majoritinya si suami wajib menyediakan segala kelengkapan buat isterinya. Apabila berlakunya perceraian. justeru adat kebiasaan mereka di sana adalah berbeza. . Mahmood Zuhdi Hj. Oleh itu. khususnya demi memberikan keadilan kepada pasangan suami isteri yang bercerai. Adat Melayu Mengikut Perspektif Perundangan Islam Di Malaysia. Di sana.

bil1 13) Junal syariah (2008).5) Mohomed Azam Mohd Adil.Adat Melayu Serumpun.my/) [6] Raihanah Hj Azhari.gov.(2001). Seminar Hukum Islam Semasa Peringkat Kebangsaan . Pengaruh Adat Tempatan Dalam Menetukan Fatwa Di Malaysia. [4] Mohomed Azam Mohd Adil.jld 16. Pengaruh Adat Tempatan Dalam Menetukan Fatwa Di Malaysia. (2008) jld 16. Budaya Muamalat Setempat Sebagai Asas Pertimbangan ProdukProduk Muamalat Dalam Amalan Perbankan Islam Di Malaysia.e-fatwa.Majid. (2000). 6) http://www. Seminar Hukum Islam Semasa Peringkat Kebangsaan.my/ 7) Raihanah Hj Azhari. Seminar Hukum Islam Semasa Peringkat Kebangsaan 8) Joni tamkin borhan. Pengaruh Budaya Dalam Penentuan Kadar Mahar. [5] http://www. Pengaruh Budaya Dalam Penentuan Kadar Mahar. hlm 51 *2+ Professor Dato’ Dr. 9) Kamus dewan. jld 4.e-fatwa.gov.hlm 9 [3] Jurnal syariah. Edisi ketiga 10) Al-quran 11) Enakmen Keluarga Islam Selangor 1999 12) Jurnal syariah (1996).Ab. Mahmood Zuhdi Hj.bil 2. seminar hukum islam semasa 3.bil2 14) [1] Abdul Latif Abu Bakar.

[10] Md. Ahmad. jld 4. Pengaruh Budaya Tempatan Dalam Menetukan Kredibiliti Hakim Atau Kadi [11] Jurnal syariah. Edisi ketiga. (1996). Budaya muamalat setempat sebagai asas pertimbangan produkproduk muamalat dalam amalan perbankan islam di malaysia. [8] Joni tamkin borhan. (2000). Saleh Hj Md Hj. Seminar hukum islam semasa peringkat kebangsaan. [9]Kamus dewan. bil 1 [12] Surah An-Nur ayat 32 .[7] Lihat Ibid.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful