Seminarski rad : MJERENJE OTPORNOSTI IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE

MAŠINSKI FAKULTET BANJALUKA

SEMINARSKI RAD IZ PREDMETA: ZAŠTITA OD OPASNOG DEJSTVA ELEKTRIČNE STRUJE

TEMA: MJERENJE OTPORNOSTI IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE

Student:Danijel Granolić Broj indeksa:8163 Odsjek :Zaštita na radu Datum:15.02.2012.

Prof.dr.ing.Mićo Gaćanović

BANJALUKA
Danijel Granolić Broj indeksa:8163
1

..................................................................4 Svrha vjeţbe..................................................................................................................................................................................................................................3 Vizuelni dio ispitivanja .............................................................................................8 Postupak mjerenja pomoću Metrel 61557....................................................................................... MJERENJE OTPORA IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE..8 Mjerenje pomoću Megaommetra...........................................................................................................4 Vjeţba 9.......................10 Literatura.........................................................................................................6 Mjerenje izolacije izmeĎu provodnika...................................................................4 Uvod .........................................................................7 Mjerenje izolacije izmeĎu provodnika i zemlje ................4 Formiranje završnog izvještaja.........................................9 Završni izvještaj..........................................................................................................................................6 Metode mjerenja................................................................................................................2 Postupak ispitivanja električnih instalacija.........................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................11 Danijel Granolić Broj indeksa:8163 2 ...........................................................Seminarski rad : MJERENJE OTPORNOSTI IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE Sadrzaj..................................................3 Ispitivanje instalacije..

zaštita električnim odvajanjem strujnih krugova.Označivanje se moţe obavljati i na kraju voda blizu spoja.Kombinacija zelene i ţute boje i svijetloplava boja ne smiju se upotrebljavati ni za bilo koje drugo označivanje.  Povezivanje instalacije sa napojnom mreţom Danijel Granolić Broj indeksa:8163 3 .Ta ispitivanja se odnose na      neprekidnost zaštitnog vod te glavnog i dodatnog vod za izjednačavanje potencijala. popravku ili zamjeni. otpor poda i zidova. Zaštitni vodi (PE vod) i zaštitno-neutralni vod (PEN vod) označuju se kombinacijom zelene i ţute boje. Postupak ispitivanja se sastoji od tri djela:    priprema ispitivanja ispitivanje instalacije pomoću instrumenta formiranje završnog izvještaja nakon obavljenog mjerenja Priprema ispitivanja se ogleda u informisanju o sistemu i načinu funkcionisanja.topljivi osigurači) Vrsta sistema uzemljenja Prisutnosti zaštitnih ureĎaja od previsokog napona Boja i označavanje provodnika (Izolovani vodovi i kablovi moraju se poloţiti i označiti tako da se mogu raspoznati pri ispitivanju. naročito kad vodovi nisu izolirani. Vizuelni dio informisanja se sastoji od sledećih informacija:        Adrese objekta Tipa instalacije Broja razvodnih ormara i razvodnih tabli te broj i tip strujnih petlji u njima Tip zaštitnog ureĎaja koji se koristi za zaštitu od indirektnog napona dodira(ZUDS. funkcionalnost. a to se obavlja vizelnim putem i uvidom u planove instalacije koja se ispituje.Seminarski rad : MJERENJE OTPORNOSTI IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE Postupak ispitivanja električnih instalacija Nakon postavljanja nove instalacije u nekom objektu ili pri zamjeni njenog jednog djela a prije početka korišćenja mora se obaviti potrebna ispitivanja instalacije. izolacijski otpor električne instalacije. a neutralni vod (N vod) označuje se svijetloplavom bojom.

Vjeţba 9.gromobranski sistem) Ispitivanje instalacije Ispitivanjem instalacije provjerava se njena funkcionalnost i sigurnost da ne bi došlo do opasnih situacija u kojima se ugroţava ju ţivoti ljudi i stvaraju štete na objektima u kojima se nalaze takve instalacije. Za ocjenu ispravnosti instalacije pored otpora mjerodavan je i propisima odreĎen ispitni napon koji izolacija maora izdrţati tj. ne smije doći do proboja. to je izolacija bolja. Stanje izolacije odreĎuje se prema električnom otporu izolacije.Taj izvještaj pokazuje stanje instalacija u tom trenutku i moţe biti sa pozitivnim i negativnim mišljenjem. Formiranje završnog izvještaja Dokument koji daje uvid da je izvršen pregled naziva se završni izvještaj. usljed slabljenja izolacije. UVOD Nesavršenost izolacionih materijala koji se koriste pri izvoĎenju električnih instalacija. mašina i ureĎaja. Danijel Granolić Broj indeksa:8163 4 . dovodi do provodnosti izmeĎu pojedinih provodnika ili izmeĎu provodnika i zemlje. MJERENJE OTPORA IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE 1. Slabljenje kvaliteta (nivoa) izolacije na električnim provodnicima nastaje:  prirodnim starenjem.Seminarski rad : MJERENJE OTPORNOSTI IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE Kod uvid projektne dokumentacije treba se provjeriti slaganje trenutnog stanja i rasporeda instalacija u odnosu na projektni crteţ instalacija(RO.Strujni krugovi.Ako postoji neki od sledećih propusta :           Nezavršena instalacija Zaštita od direktnog dodira nije izvedena po propisu Zaštita od indirektnog dodira nije izvedena po propisu Pogrešno dimenzionisanje instalacione mreţe.kablova i provodnika Raspoznavanje provodnika po boji Mehanička oštećenja Ne postojanje oznaka u razvodnim ormarima Zaštitni provodnik i izjednačivač potencijala nisu ispravni Uzemljivač nije uraĎen po propisu Bilo koji dio izolacije čija otpornost ne odgovara propisima Dok se ovi propusti ne otklone instalacija ne moţe dobiti odobrenje za upotrebu. Ukoliko su struje provodnosti manje. Granična vrijednost struje odvoda pri nominalnim naponima( nisko naponske instalacije) je 1mA.

instrument za mjerenje treba da radi sa jednosmjernom strujom. Pošto izolacija nije savršena. grubom montaţom i odrţavanjem provodnika.opreme i postrojenja. usljed potencijalne razlike izmeĎu dijelova pod naponom i zemlje potiču struje izjednačenja odnosno odvoda. Ekvivalentna šema otpornosti izolacije Najvaţnije komponente otpornosti izolacije su: aktivna otpornost.         Sl. nastala usljed dejstva eventualnih elektrolitičkih izvora napona učinila zanemarljivom. Danijel Granolić Broj indeksa:8163 5 .1. od prenapona industrijskog porijekla ili atmosferskog praţnjenja. Da bi se greška pri mjerenu. Navedeni uticaji zahtjevaju da se otpornost izolacije mjeri specijalno za tu svrhu konstruisanim i izraĎenim instrumentima. preopterećenja ili spoljašnje toplote. kapacititivnost. zbog slabog kvaliteta instalacije (dielektrična čvrstoća).Seminarski rad : MJERENJE OTPORNOSTI IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE hemijskim uticajem na površini provodnika mehaničkim oštećenjem instalacije. Osim toga. Svi dijelovi pod naponom izolovani su od zemlje odgovarajućom izolacijom. oneščišćenjem površine provodnika aerosolima (površinska provodnost) zagrijavanjem provodnika zbog kratkog spoja. zbog slabih kontakata na nastavcima i u spojevima provodnika. treba uzeti u obzir zavisnost otpornosti izolacije od veličine mjernog napona kda je vrijednost iste u području mreţnog napona. Na primjer da bi se spriječila greška u mjerenju prouzrokovana kapacitivnom strujom odvoda kroz kondezator C. otpornost RI čija se vrijednost mjenja sa mjernom strujom i otpornost RVI čija se vrijednost mjenja sa vlaţnošću vazduha odnosno izolacionog materijala. kao i tri promjenjljive otpornosti koje zavise od različitih parametara: otpornosti RU čija se vrijednost mjenja u zavisnosti od priključenog mjernog napona.potreban je visoki mjerni napon.

Seminarski rad : MJERENJE OTPORNOSTI IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE Dva uzastopna mjerenja zbog gore naznačenih uticaja rijetko će dati iste rezultate.prekoračenjem dozvoljenog radijusa savijanja ili pak veliki pritisak u jednoj tački izazvan nepodesnim priborom ili samom metodom polaganja. SVRHA VJEŢBE 1) Upoznavanje sa metodom mjerenja otpornosti izolacije električne instalacije. METODE MJERENJA Električna otpornost izolacije električne instalacije mora se mjeriti: 1) IzmeĎu provodnika pod naponom. Zbog velikog broja mogućih uticaja na rezultate mjerenja standardi za mjerne instrumente otpornosti izolacije dozvoljavaju grešku ± 30%. a ako to nije moguće mjerenje treba vršiti izmeĎu faznog i neutralnog provodnika prema zemlji. 3) Ovladavanje postupkom za mjerenje otpornosti izolacije električne instalacije. 2) IzmeĎu svakog provodnika pod naponom i zemlje. TakoĎe. 3. naponima koji nisu manji od vrijednosti napona datih u tabeli 9. u beznaponskom stanju. 2) Upoznavanje sa instrumentima za mjerenje otpornosti izolacije električne instalacije. npr. spojene izmeĎu faznog i neutralnog provodnika. Ove elemente treba odspojiti. 2. Mjerenjem izolacije se ne ispituje ni jedna mjera zaštite. Danijel Granolić Broj indeksa:8163 6 . Mjerenje otpornosti izolacije električne instalacije vrši se jednosmjernom strujom bez priključene opreme. Prije mjerenja treba provjeriti da li strujno kolo sadrţi elektronske elemente osjetljive na ispitni napon.filter RSO smetnji. Mjerenje otpornosti izolacije električne instalacije vrši se kada ona nije priključena na mreţu tj.1. IzvoĎač ovim mjerenjem izvodi zaključak o sigurnostotehničkom stanju instalacije. rezultati dobijeni mjerenjem u vlaţnom i suvom danu bit će različiti. Uzroci nedovoljne otpornosti izolacije su često nedozvoljeno velika mehanička naprezanja plašta kabla izazvana npr.

0 Sl.2.25 500 1000 0.Seminarski rad : MJERENJE OTPORNOSTI IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE Otpornost izolacije električne instalacije zadovoljava ako svako strujno kolo.prekidači isključeni a svjetiljke priključene.5 1. s izuzetkom propisanih slučajeva Iznad 500 V Mjerenje izolacije između provodnika Mjerenje izolacije izmeĎu provodnika se radi tako da se prvo mora ispitivana instalacija da odvoji sa napajanja mreţe na koju je priključena. uz uvlov da zadovoljava uslovima zaštite prema standardu EN 61557 Do 500 V.ima vrijednost izmjerene otpornosti koja nije manja od vrijednosti datih u istoj tabeli.izvrši se vaĎenje svih sijalica iz instalacije kao i isključivanje svih potrošača sa ispitivane instalacije.Metoda koja se koristi kod ovih mjerenja je UI metoda. Mjerenje izolacije izmeĎu provodnika Danijel Granolić Broj indeksa:8163 7 . Ispitni napon u V 250 Izolacijski otpor u MΩ 0. uključujući 500 V. Nazivni napon strujnog kruga u V Sigurnosno mali napon i mali radni napon kad se strujni krug (sigurnosno) napaja preko sigurnosnog transformatora za odvajanje.bez priključene opreme.Osigurači (zaštitni elementi)moraju biti umetnuti.

1000 V I je pobudna struja koja je minimalna 1mA R je otpornost izolacije Danijel Granolić Broj indeksa:8163 8 .prekidači uključeni a svjetiljke priključene.3. Mjerenje izolacije izmeĎu provodnika i zemlje Postupak mjerenja pomoću Metrel 61557 Prvo se isključi instalacija sa mreţe i svi ureĎaji i sijalice otpoje sa instalacija a osigurači ostaju uključeni. svi potrošači su priključeni na ispitivanu instalaciju. R=U/I U je tesni napon čije su DC vrijednosti :50 V.500 V.250 V.Seminarski rad : MJERENJE OTPORNOSTI IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE Mjerenje izolacije između provodnika i zemlje Mjerenje izolacije izmeĎu provodnika i zemlje se radi tako da se prvo mora ispitivana instalacija da odvoji sa napajanja mreţe na koju je priključena.Instrument je programiran i sam pamti rezultate u toku mjerenja ti rezultati se kasnije mogu obraditi na računaru Metrel se sastoji od ampermetra i voltmetra a metoda mjerenja je UI metoda. Sl.Istrument se spoji na instalaciju podesi se područije za mjerenje Riso i pritisne se dugme ON za uključivanje instrumenta.100 V.Osigurači (zaštitni elementi)moraju biti umetnuti.Za početak mjerenja potrebno je pritisnuti taster Start .

4.Seminarski rad : MJERENJE OTPORNOSTI IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE Mjerenje pomoću Megaommetra Ispitivanje otpornisti neke instalacije se moţe vršiti jednostavno i pomoću običnog Ommetra koji posjeduje ručicu za stvaranje pobudne struje. za napon Un=220 V Uisp=1440 V Da bi došlo do preraspodjele naelektrisanja unutar instalacije mora se vrtiti ručica na Ommetru koja stvara pobudu unutar instalacije .Mjerenje pomoću mega -ommetra Danijel Granolić Broj indeksa:8163 9 .7 loša izolacija Sl. P=R15/R60 P>1.Preraspodjela naelektrisanja u provodniku se vrši tako da se izabere područije Uisp(ispitivani napon) i to po obrascu Uisp=2*Un+1000V Gdje je Un nominalni napon instalacije pa npr.Odnos ova dva mjerenja prestavlja faktor polarizacije i na osnovu njegove vrijednosti se vrši zaključivanje da li je otpornost izolacije zadovaljavajuca.7 dobra izolacija P<1.Prvo se ručica vrti 15 s i očita se vrijednost na instrumentu a onda se čeka 5 min da provodnici doĎu ponovo u neutralno stanje pa se vrši nova pobuda od 60 s nakon koje se očita vrijednost sa istrumenta.Postupak ispitivanja je sledeći da se fazni priključak Ommetra priključi na ţicu provodnika dok je neutralni priključak vezan na izolaciju provodnika pomoću steznog prstena.

Seminarski rad : MJERENJE OTPORNOSTI IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE MJERENJE ELEKTRIČNE OTPORNOSTI IZOLACIJE Obrazac br:________ Mjerni instrument Ispitni napon Metrel MI 2086 500 V VRIJEDNOST IZMJERENIH ELEKTRIČNIH OTPORNOSTI Mjerno mjesto 1. 4. 9. PP00 4×240 mm2 PROVODNIK-PROVODNIK PROVODNIK-MASA GRO-1 odvodi PROVODNIK-PROVODNIK PROVODNIK-MASA GRO-2 odvod za GRO-3 PROVODNIK-PROVODNIK PROVODNIK-MASA GRO-3 odvodi (ukupno 9) PROVODNIK-PROVODNIK PROVODNIK-MASA RO HALE odvodi PROVODNIK-PROVODNIK PROVODNIK-MASA RO-RASV PROVODNIK-PROVODNIK PROVODNIK-MASA RO-10 PROVODNIK-PROVODNIK PROVODNIK-MASA RO-11 PROVODNIK-PROVODNIK PROVODNIK-MASA RO-K PROVODNIK-PROVODNIK PROVODNIK-MASA Izmjerena vrijednost (MΩ) 680 594 >600 >590 650 572 >500 >500 >350 >300 >300 >330 >320 >300 >350 >300 >300 >300 2. 8. Odvodi strujnih krugova Napojni kabal od TS do GRO1. Danijel Granolić Broj indeksa:8163 10 . 5. 3. 6. 7.

FZNR Niš. PRAVILNIK O TEHNIČKIM NORMATIVIMA ZA ELEKTRIČNE INSTALACIJE NISKOG NAPONA(SL br.2001.Seminarski rad : MJERENJE OTPORNOSTI IZOLACIJE ELEKTRIČNE INSTALACIJE Literatura:  Praktikum za labaratorijske i terenske vjeţbe iz predmeta:“Zaštita od poţara i eksplozija uslijed dejstva električne energije“ Ljubiša Vučković. 53/88)   Danijel Granolić Broj indeksa:8163 11 .Miroslava Cvetkovic.Mašinski fakultet Banjaluka.Mićo Gaćanović.2010 god.god Predavanja iz predmeta :“Zaštita od opasnog dejstava električne energije“ prof.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful