Misko Suvakovic Fatalni Rod Muzike

Misko Suvakovic

Izvesni pristupi/prestupiIdentitet roda i muzike
'Rod'! je jedna od otvorenih i prisutnih tematizacija savremenih akademskih rasprava subjekta, drustva, kulture, istorije, geografije i umetnosti, Istrazivanje uloge 'roda' u muzici se pojavljuje dosta kasno u odnosu na slicna istrazivanja u filozofiji,» teoriji kulture,' knjizevnosti.s slikarstvu> i filmus. Muzika, opera? i balers se 'podvrgavaju' analizi, interpretaciji i raspravi 'funkcija roda' tek kasnih osamdesetih i tokom devedesetih godina, Istrazivanje funkcija i efekata roda u muzici se pojavljuju u okvirima poststrukturalisticki orijentisanog istrazivanja 'statusa zene' u aktuelnosti i istoriji,v u okvirima 'zenskih studija' povezanih za izucavanjem posebnih umetnosti (rec je 0 rnuzikologiji kao jednoj od disciplina zenskih studijaj.w u okvirirna izucavanja marginalnih drustvenih grupa,!' u studijama popularne kulture i muzike,» u strukturalisticki i poststrukturalisticki orijentisanim studijama etnomuzikolcgije i u okvirima opstih akademskih studija istorije muzike, nauka 0 muzici i estetike muzike, Istrazivanja identiteta roda u muzici se povezuju sa teorijskim i filozofskim pitanjima 0 telun, psihoanalizi,r- prikazivanju> i diskursu.» U teorijskoj psihoanalizi se postavljaju pitanja 0 identitetu zene,» seksualnosti zene.iszenskom narcizmu,» melanholijizu i zavodenju.u Za razliku od knjizevnosti gde se 'psihoanaliticke formacije' opisuju (diskurzivno referiraju na spoljasnji ili fikcionalni svet) ili slikarstva, fotografije i filma gde se vizuelno prikazuju (vizuelno pokazuju izg1ed tela ili predstava bihevioralnih odnosa tela), u rnuzici se one ukazuju kao (a) podtekstovi muzike, zapravo, tekstovi koji su na neki 'intertekstualni' nacin povezani sa muzikom kao zvukorn, kao poretkom 'teksta' i kao 'institucijom' koja se moze istorijski i geografski identifikovati, ili (b) kao 'sugerisanje' identiteta, seksualnosti, narcizma, melanholije ili zavodenja unutar 'akusticke atmosfere' muzike. Sugerisanje muzikom moze se razumeti dvostruko: (i) kao posebna 'taktika' iii 'funkcija' muzickog prikazivanja» i (ii) kao pojavnost zsituacije" u kojoj muzika stvara 'sonorni omotac' koji deluje kao 'fantazam' (analogija psihoanalitickoj zamisli fantazma). U slikarstvu, fotografiji, filmu ili televiziji 'fantazam' se strukturira kao ekranska predstava> (predstava u 'povrsini' razdvajanja subjekta ad Realnog, istine, mogucnosti kornunikacije), dok se u muzici strukturira kao zambijentalno omotavajuce akustiekih sugestija' (prostor i vreme kao 'fantazam-svet'). Fantazam je u muzici 'arnbijentalni omotac' koji odvaja subjekt od realnosti samog subjekta, ali i od'hipoteza' realnosti pojavljivanja same muzike.>

_~~gr:v~n2a.
_161

.prolece/lalo

2000,

Adomovska polazna modernisticka zamisao priblizno glasi: funkcija muzike je da bude bez funkcije. zelje i sublimnog. recepciju (slusanje. instrumentalno. tela.se Autonomija. Uzivanje u muzici je ztranspolno' i 'transistorijsko' .r' Ova zamisao ukazuje na ocekivanje posebne strukturalne i fenomenoloske 'pojavnosti' muzike koja moze biti interpretirana: (a) kaofunkcija 'bezfunkcionalnosti' u burzoaskom drustvu i odgovara onim razlicitim implikacijama modernisticke autonomije umetnosti (od hanslikovskog 'formalnog lepog' i bodlerovske ideje Tart. izvodenje (vokalno. uverenja. etnomuzikologiji. Stavu 0 'autonomiji muzike' i njegovom ucinku na 'uzivanje bez uzivanja specificiranog objekta' ("Dobro uzivanje je izgubljeno uzivanje" ili muzika je sasvim tu 'prazna' od identifikujuceg uzivanja) suprotstavlja se zamisao da su polni i istorijski identiteti muzike'locirani' i 'indeksirani' u poretku subjekta muzike i u poretku muzike (dela. istorije). ekransko /film. Time se pokazuje da 'besfunkcionalnost' muzike jeste jedna sasvim izdiferencirana funkcija muzike u odredenom istorijskom drustvu. dozivljaj. CD-rom/). zatim.Rasprava koja sledi prati izvesne modele 'identifikacije roda'25 u odnosu na stvaranje (komponovanje). a to znaci bez posebnog identiteta razlikujuceg polnog i vremenskog identiteta. do reduktivnih visokorno-dernistickih teza 0 zumetnosti kao umetnosti'). 'neinstrumentalnog' iii 'slobodnog' teritorija u odnosu na racionalno. identifiko-vanje) i teorijsko predocavanje muzike (u muzikologiji. razumevanje. vokalnoinstru-mentalno. video. televizija. pa time i same drustvene konstrukcije vizuelne i akusticke 'slike' realnosti. _ . erotizma. muzika) 'retorickim figurama autonomije muzike' prikriva 'funkcije' muzike u organizaciji konstituisanja i recepcije ljudskih emocija. to je 'izgubljeni uzitak' koji izmice svakom obecanju (usredsredenje na samu muziku tu i sada).nOa. vee pojam funkcije ukljucuje i svoju negaciju kao posebnu drustvenu 'ulogu' i 'retoriku' u kul162_ broJ21122. i. seksualnosti. ali i (b) kao posredno pripremanje samog 'uzivanja'» koje je mcguce tek usred bezinteresnog» poretka koji prethodi smislu i ocekivanom razumevanju. scensko lopera. pour l'art' preko zamisli 'iracionalnog'.. Cilj rasprave je ukazivanje na posebnosti izvesnih 'znanja 0 rodu' i njihovo 'soslobadanje' unutar slozenog 'okvira' sveta i istorije muzike.+) koje se iskljucuju. univerzalnost i funkclje muzike U poststrukturalisticki orijentisanom feminizmu polazi se od teza 0 dekonstrukciji (provociranju odnosa centra i margine) 'evropskog koncepta' autonornije rnuzike. prolet. estetici muzike).~~~~e2'lll. instrumentalno i funkcionalno proizvodno kapitalisticko drustvo. baletl. Taj 'svet' (kultura. a s druge strane. kompjuterska mreza. istorija. Funkcije muzike i odsutnost drustvenih funkcija muzike nisu par suprotnosti (. uzivanje. sveta. Uzivanje u muzici je 'pracenje' pokreta 'ciste zelje' u pulziji zvuka (eroticki nagovestaj kretanja zvuka naspram krecuceg tela.

turi. U fllozofsko-muzikoloskom smislu se dekonstruisew 'centrirana' osa znanja 0 vrednosti modeme muzike koja je uspostavljena formalizmom Hanslika (Hanslick). (ii) u upisivanju 'neispisana' podrucja (beline. najcesce. sadrzina vokalnog teksta. na primer. upisivanje 'koda' u muzicku tvorevinu (strukturu) zasnovano je na tri aspekta: (i) upisivanje je spoljasnje i subjektu i muzici. doslovan. znacenje. umetnosti i muzici. Muzicki ili vanmuzicki odnos koji determinise identitet dela nije. u vokalno-instrurnentalnoj muzici to je odnos muzike i knjizevnog teksta koji nije sarno taj tekst pridodat muziei. potisnutog iii akumuliranog znacenja. (c) identitet pola i roda je 'arbitraran' ali motivisan i zatim kodiran 'muzickim navikama' ilitdrustvenim funkcijama' prema kojima se dele komponuje i izvodi. nije transpolno i transistorijsko. recepcije i predocavanja muzike. objektivizmom Senkera3! (Schenker) i modernom Adorna» (Adorno).kod' . na primer. tumacenje 'dekodiranja' muzicke strukture u tonalnoj muzici u spisima Suzan Mekleri> (Susan McClary). . apsolutna nesimbolizovana odsutnost 'diskurzivnog' smisla unutar muzike) igra isto tako vaznu ulogu kao i ispisana (intertekstualni odnosi teksta muzike i tekstova kulture. recepcije i predocavanja koje su 'spolja' nametnute muzici (.e. Struktura muziekog dela i roda Feministicki pristup polazi od zapazanja da zamisao 'tona' i oblikovanja . vee je odredeno strukturalnim poretkom koji je uslovljen razlikom pola iIi roda koji se pojavljuje u izvesnom specificirajucem trenutku istorije stvaranja (komponovanja. vrednost) u zavisnosti od uslova i okolnosti stvaranja. drugim recima. dozivljaja. ali je uvek materijalno i telesno. _163 _ ~~gr~V}~n2~ prDlece/.33 videti. naslov. razumevanja) i trenutku predocavanja (teorijskog predocavanja muzike). izvodenja).a~~~. i (d) identitet pola i roda u muzickoj strukturi je funkcija 'spoljasnjih' iii 'vanmuzickih' uslova i okolnosti stvaranja. Drugim recima. odlozenog. program. to znaci da 'rnuzickoj strukturi' moze da se pripise ili u nju 'akumulira' bilo koji identitet (smisao. sta je to stoodreduje identitet strukturalnog poretka tonova? Odgovori su sasvim razliciti: (a) identitet pola i roda u mikro ili makro strukturi muzickog dela je cdreden samim tim poretkom koji se identifikuje u semiotickom smislu kao. vee ima neizvesnu i posrednu karakterizaciju sifre.tonovima'. tisina. praznine.k$p1. vee je i tekst koji je u determinisucem odnosu sa drugim tekstovima kulture. identitet je nestabilan i promenljiv poredak konstituisanja 'koda' obrtom materijalnog muzickog poretka u drustveni i istorijski smisao. izvodenja.letD 2000. naslojenog. naprotiv. Ali. izvodenja. intencije. (b) identitet pola i roda u mikro iii makro strukturi muzike je odreden (kodiran) intermuzickim odnosom dela ili frazmenta dela (noretka tonova ili~o_v. ali i 'ekonomiji zelje'.kod' koji ukazuje na rod nije imanentni 'kod' muzicke strukture dela. specificirajucem trenutku istorije recepcije (slusanja.kitn~gL implicitnim tekstovirna kulture. vee je 'kod' koji dele obecava kao celina /muzieki tekst! u odnosu na dominantne i vladajuce tekstove kulture). prebrisanog.

istorijskim periodom (XIX vek). oeekivanja. film) zato sto te tehnike ne uzimaju u obzir strukturalne posebnosti muzickog dela i njegove 'neverbalne' i 'nepokazne efekte. da bi se 'cuo' on mora da se 'vidi' i. Drugo podrucje rasprave na kome insistira Kjuzikova jeste usredsredenje na problem 'muzikalnosti' i. Zato se moze izneti teza da je 'delovanje roda' analogno performativnom" cinu: cinu izvrsenja posebnog odnosa izmedu 'uma' i 'tela'. U tom smislu. kao i slusanje. razradio je funkeije 'pogleda' (sight acts) u organizaciji 'rnuzicke semantike'. Problem 'pogleda' i 'sluha' u odnosu na pitanja 'roda' je razradio Ricard Lepert» (Richard Leppert). Ona ukazuje da se identifikacija polaroda u muzici uspostavlja razradom takozvanog filozofskog problema odnosa 'urna-i-tela' (mind-body problem). Zatim. Identitet roda se moze prepoznati u specificirajucim odnosima aktivnosti koje povezuju urn. zatim. zelje.~~~e2'Slro~ _ . muzike se odigrava pod okolnostima razlicitih iskustava identiteta roda. Moguce je opisati rod kao sistem odnosa 'moci' projektovan tako da muskarcu i zeni pruzi razlicito iskustvo zivota. i (iii) rec 'upisivanje' oznacava dogadaj 'unosenja' i 'uvrstavanja' u proces muzike. iii oznacava znanje 0 polu i rodu koje setupisuje' u siru tvorevinu muzike (sistem muzike od stvaranja i izvodenja preko recepcije do predocavanjaj. zatim. Po Kjuzikovoj.is Muzieko izvodenje i identitet roda Suzan Kjuzikv (Susan G. pisma. potraznje. Rec je 0 predoeavanju muzike u diskursu na nacin na koji teorije roda oblikuju 'objekt' i 'subjekt' rasprave. fotografija. mora da se ucestvuje u cinu izvodenja i slusanja. identifikovanja i predocavanja). Izvodenje muzickog dela se opisuje kao 'zbir cinova' koji se desavaju u polju drustvenog ponasanja (ponude. biografija). On je ukazao na us love prevodenja trodimenzionalnog i sonoricnog sveta u dvodimenzionalno nemi svet slike sa naglasavanjem uloge jezika (govora. uzivanja. proleCer. Cin izvodenja je izveden u polju 'roda' (strukture moci koja omogucava i namece razlicita iskustva muzike). a time i auditivnog proizvoda. uloga izvodenja muzike (muzickog izvodastva i cina izvodenja) s obzirom na muzikalnost. ona 0 kompozitorki Fani Hensel (Fanny Hensel) govori kao a subjektu koji je odreden identitetom pripadnice srednje klase. Izvodenje. misljenja u diskurzivnim formacijama jezika) u 'pracesiranju' slike i drustvenog identiteta muzike. muziku i telo. 164_ brol 21/22. Rod u muziei nije sarno one sto se slusa. Po njoj se razlikuju dva pristupa 'feministickoj raspravi' muzike. globalnom kulturom Evrope. nije mcguce uspostaviti tehniku 'dekodiranja roda' u muzickoj strukturi i primeniti postupke 'dekodiranja roda' razvijene u knjizevnosti i vizuelnim umetnostima (slikarstvo. moguce podrucje feministicke rasprave muzike je rasprava 0 nacinima kako se misli i pise 0 muzici s obzirom na teorije roda. Cusick) je postavila kritiku teze 0 identifikovanju roda-pola u muzickoj strukturi. itd. etnickim identitetom Jevrejke. Prvo.okvir kulture.

produeentske i izdavacke kuce). kulture i umetnosti) i institucionalnom smislu.muzicko dele nikada nije 'sam' izolovan poredak zvukova. izvodenja muziekog dela. kulture. sudenja). ltd. Uloga institucije drustvene institucije Institueija 'muzike' ell! rnogucim stvaranje muzike. drustva. etnicke zajedniee.Posebnu paznju poklanja 'zeni' kao 'znaku' strukturiranja muzike u patrijarhalnom drustvu. (iii) institucionalni smisao ukazuje da muzika ne postoji izvan istorijske i geografske 'materijalne' odredenosti stvaranja. sumove). drustva) za neizvesni poredak zvukova (tonove. tisinu. koncertne dvorane. Karakteri-sticni su primeri ekskluzivnog statusa muskarca kompozitorav koji su se dominantno zadrzali do druge polovine XX veka i razvijanje posebnih determinisanih uloga 'zene' u izvodastvu.prolecellelo 2000. transeendentnog. istorijskog ili individualnog individualiziranja. zenskog. istoriji 'stilova' i istoriji 'koncepata muzike'. formulisanim sa stanovista zistorije muzicara-muskarca' . sa stanovista feministicke kritike moguce je govoriti 0 dominantnim istorijama 'muzickih dela'. Institucije stvaranja i izvodenja/recepcije muzike su konstituisane po uzoru na 'logiku' muskeg prostora mati (identiteta. . seksualnog. ponude. zavodnickog). plemena. tada se moze govoriti 0 istoriji muzickih dela. reeepeije i predocavanja muzike. (ii) zamisao 'sveta muzike' se ukazuje u estetskom smislu (komponente culnog ili telesnog dozivljaja delajepistemoloskom srnislu (komponente znanja 0 muzici i iz muzike). ali i ona se konstituise 'kroz' uspostavljanja posebnih muzickih karakterizaeija drustvenog. 'aparatusi' moderne i postmoderne privatne ili jayne zapadne organizacije drustva. ali i 0 priprernljenosti 'sveta' (umetnosti. Logika razmisljanja 0 ulozi institucije u identifikovanju 'roda' u muzickom delu ili muzickog dela je sledeca: (i) muzicko delo nije sarno ono sto uho euje39 vee i poznavanje istorije. opere. festivali. ideoloskom smislu (zastupanja i predocavanja 'koneepta realnosti' iii neke posebne funkcije muzike u stvaranju 'fantazma' sveta. realnog. teritorijalizacije. istoriji muzieara. infantilnog. kulture i umetnosti (kucni porodicni koncerti. kulturi. teorije i estetike muzike. Institucija cini mogucim 'muziku'. ratnickog. nasuprot njima. andeoskog.. emotivnog. muskeg. vee poredak tonova u odnosu na izvesna znanja 0 muzici. drugim recima. zapravo. mudrog. Pri tome. muzickog dela. ono jeste jedan 'svet muzike' .Istorija je formulisana sa stanovista jednog dom_165 _~~gnfJ'r2~ .« Istorija muzicara i istorija muztearkl: naracije Ako se govori a istoriji muzike. 'stilova' ili 'koncepata muzike'. metafizickom smislu (zastupanja muzikom onog izvan muzike: kosmickog. izvodenja i recepcije. u pitanju su tradicionalni 'aparatusi'40 (porodice. dvora) ili.

klase. Pri tome. cenzurise i potiskuje. rase. prisutnost je trag traga. takode. muzikoloskinja. muzika zvuci 'zcnski'. itd. zena kao 'tema' muzickog dela: zena je tema vokalnog teksta vokalno-instrumentalnog dela. Ka teoriji tematizacije zene i teoriji slusateljke U feministickoj i psihoanalitickoj teoriji filma45 su ekskluzivno tumacena dva problema: (a) uslovi prikazivanjazene (zenskog tela. i (c) na formulisanje istorije zena44 u muzici (kompozitorki. i (ii) funkcije zenskog slusanja u odnosu na 'muziku'. i (b) funkcije zenskog pogleda u odnosu na 'filmsku predstavu'. na cinjenicu da metalegitimnost istorije nije uvek data za sve 'slucajeve subjekata' na isti nacin. roda."43 Da bi neko 'delo ' bilo delo mora biti stvoreno. Prva uloga.~ _ . esteticarki muzike). itd. trag brisanja traga. cina ili 'traga' muzike. Ove podele 'uloga' imaju posebnu sta 166_ broj 2112. arija) iIi ga pervertira. au filmskoj muzici je uloga 'sugerisanja' povezana sa svim slueajevima vizuelnog prikazivanja 'zene' (tela. one na sta upucuje trag. Uslovi zastupanja zene u muzickom delu i svetu muzike su odredeni sa dve uloge. prati njen 'tekst' (recitativ. izvodacica. izvodeno. Feministicki orijentisana muzikologija i 'teorija' ukazuje na: (a) kritiku 'jedne' dominantne istorije ukazivanjem na njeno 'ne celo'. izgleda i posredno emocija) u filmu. itd. U odnosu na muziku moguce je postaviti sledece 'slicne' probleme: (i) uslove zastupanja zene u muzickom delu i svetu muzike. proleCe~~1:e2'llb1j. kako se veruje. stvaralac-izvodacnaspram-organizator-i-saucesnik. u operskoj muzici to je muzika koja 'sugerise' ulogu zene u radnji. muzika je tematizovana 0 zeni 'sa zenske strane' i 'sa muske strane' . zena kao ucesnica sveta umetnosti i podele rada u okviru institucija muzike u odnosu stvaralac-izvodac. odnosno. onosto znaci znak. vee u smislu da 'muzicko delo ' postoji u 'nestabilnom' (interpolacijama i premestanjima otvorenom) odnosu prema biografiji koja je biografija 'subjekta' (konstrukcije hipoteza) posebnog pola. muzicko-instrumentalno iii vokalnoinstrumentalno dele je posveceno zeni. a tovuce poreklo iz folklora. zatim. (b) ukazivanje na jednu Hi mnostvo heterogenih istorija koje ukljucuju ne sarno muskarce i zene vee i kriterijume 'razlike' naspram kriteriiuma hegemonije kriterijuma jednog pola i rada. Druga uloga. u baletskoj muzici ta muzika je pisana za 'solo' balerine ili za bilo koji odnos koji scenski istice zensko. ne u pozitivistickom smislu da biografija objasnjava delo. teoreticarki muzike. ma to znaeilo. slusano ili predoceno na naein koji cini mogucim 'dominatna istorija' karakterisuceg objektivizma i univerzalizma.2. 'objektivnoj istoriji' muzickog dela se nudi 'projekt' biografiziranih lokalnih i privatnih istorija (naracija) 0 subjektu. Narativno predocavanje 'traga' ima slozenu logiku koja se maze opisati sledecim Deridinim (Derrida) recima: "Prisutnost nije dakle ni izdaleka. u populamoj rnuzici. emocija).inantnog roda (muskeg) i kao takva dovedena je do 'univerzalno' karakterisuce odrednice (meta-naracije i metafizike) svakog pojedinacnog dela.

Film. Routledge. Pitanja 0 zeni kao slusateljki provociraju izvesne sasvim precizne i izdiferencirane funkcije. Rod (eng!. 1988. Margaret Whitford (pr. 'Boga' . Essays on Theory. New York. 'recepcije' i zpredocavanja' muzickog dela. 46 Ali. i Technologies of Gender. iz Gender and the Politics of History. and Fiction. Naprijed. metaforicno. Bloomington. 'perverzno' uzivanje u rnuzici koje ima teLosa organima i erogenim zonama. New York. London. Read My Desire. str. Indiana University Press.tkovanog razlikujuceg pola.. Carolyn Abbate. Scott. Lacan against the Historicists. umetnicki iii muzicki u samom delu. Moci uzasa. Disputed Essays on Psychoanalysis. au popularnoj muzici 'ponudene' ('kao' primame i gotovo izrecene iii nametnute). Bloomington. zatim. gender). 'izvodenja'. Slavoj Zizek. Columbia University Press. I. Routledge. Mladen Dolar. Izvesni aspekti ukazivanja na identitet pola iii roda su sekundarni (zanemareni) iii su ponudeni kao 'izvor' (polaziste) dela koje zatim biva 'transcendirano' do univerzalnog 'cujnog utiska' (univerzalne emocije. Visual and Other Pleasures. 1991. bezinteresno) uziva estetski. Videti: Joan W. naziva se bioloska konstitucija ljudskog organizma kao 'muskarca' i kao 'zene'. Indiana University Press. The MIT Press. Opera and Musical Narrative ill the Niveteenth Century. naziva se konstrukcija identiteta pol a u kulturi i u odnosu na 'strukture' i 'funkcije' moci u kulturi. U 'klasicnoj muzici' objekt je ponuden kao objektivni-univerzalni 'objekt-muzika' koji nije upucen posebnom subjektu identif. Princeton university Press.). Cinema. Kathleen Lennon. Jane Flax. Princeton NY. To jeste muzika za 'sarno' uho i dusu (duh. kako se ona odnosi prema samom konkretnom zivctnom telu zene koja slusa: paradoksalno. Politics and Philosophy. 'naroda'. Gyatari Chakravorty Spivak. 1994. kako u 'klasicnoj' tako i u zpopularnoj muzici'. "Gender as a useful category of analysis". Ogledi 0 zazornosti.i zato se tu morarno pozvati na Barta-? (Roland Barthes) koji ukazuje da uvek kada se kaze 'duh' misli se na 'telo '. London. Bloomingrton. Unsung Voices. 'muzika'? Poziv 'apstraktnom Drugorn' koji zamenjuje posebnost 'ljubljene Dame'. Griselda Pollock. Outside in the Teaching Machine. s tim sto su te funkcije u klasicnoj muzici 'prikrivene' (ili ucinjene 'kao' sekundame). rase i klase. Joan Copjec. . istovrerneno kao ono sto pokrece samo telo. 1993. Semiotics. Routledge. Cambridge Mass.. Filozofija v operi.« 2 3 4 5 6 7 Pol (eng!. emocije) . Vision and Difference. Julija Kristeva. 1989. 1989. Indiana University Press. New York. ali i kao ono sasvim strano telu. Takode: Laura Mulvey. sex). moze se pitati sta je. Teresa de Lauretis. Suocavaju se estetsko idealizovano Zuzivanje' u muzici bez tela i organa i. 1988. univerzalnog transistorijskog i transpolnog identiteta). subjektu cije hipoteze su uspostavljene u visokoj urnetnosti i elitnoj kulturi) i koji cisto (nevino. Zagreb. Knowing the Difference. ono izvan tela i njegove neracionalizovane zelje. tada. vee zuniverzalnom kultivisanom muzikalnom' hipotetickom subjektu (subjekt redukovan na 'uho'. 'kralja'. 1994. 1987. Ovo nije sarno shema slusanja vee i paradoks 'stvaranja' muzike: odnos ukljucivanja i iskljucivanja tela iz igre ekonomije zelje muzike. Feminism and Histories of Art. ali i uslove 'stvaranja'. Feminist Perspectives in Epistemology. 1993. 28-52. Feminity. Routledge. _167 _ ~~gnVlr:' prolKe/lelo 2000. 1984. Subjects. Alice Doesn't: Feminism.funkciju u odnosu na identifikaciju roda.

iz Feminine Endings. str. str. David 1. 102-134 i 135-175. Julija Krsiteva. Chicago. Ljubljana. Berkeley. Art and Representation. Zenskost in njeno nelagodje. 1991. Durham. Dianne Hunter (pr). Ljubljana. Culture. University of California. iz: "Poststrukturalisticka nauka 0 muzici" (ternat). 1996. Sarah Kofinan. Lawrence Kramer. "Pitanje slikarstva.ekta®t. 243~312. Ljubljana. Sally Banes. Filozofiia v operi If. Indiana University Press. Ithaca NY. Opsti pristup prikazivanju u muzici videti u tekstu Jeneffer Robinson. Press. Bloomington. Routledge. Durham. Novi Sad. Stanford. Brace Rotar. The John Hopkins University Press. Elizabeth Wood (pr).. Music. Music. i Kaja Silverman. Pored naznacenih problema odnosa 'roda' i 'muzike' (autonomija. Drzavana zalozba Sovenije. str. Jacqlueline Rose. Female Bodies on Stage. Predavanja na Kolei de Fransu iz 1976. Pro. Goethe. umetnickoj Cklasicnoj') i masovnoj popularnoj rnuzici). Gender. Zenska seksualnost: Freud & Lacon. str.8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 Analecta. Opera Through Other Eyes. Baltimore. iz: The Responsibility of Forms. i Slavoj Zizek (pr). Analecta. Theodor W. 1995. !987. St. moguci su i sledeci problerni: predocavanje roda i rnuzike (kako teorije 0 rnuzici predocavaju identitet roda u muzici). pro'etera~~~e2'llhno~ _ . Nevi Sad. David Schwarz. 0 oslobadanju znanja: Misel Fuko. University of California Press. 1988. Music. Beograd. 21-23. godine. "Music and Representation. 1997. 1997. Lawrence Krammer. odnos 'populame ' i 'klasicne' muzike u odnosu na rod (razlicite logike pedocavanja 'roda' u folkloru. Analecta. str. muzicko izvodenje. godine". muzika je nemoguca zena (metaforicni opisi zmuzike' psihoanalitickim lakanovskim predodzbama 'zene').). Stanford University Press. Philip Brett. str. Susan McClary. 165-192. str. Gary Thomas. What is Music? An Introduction to the Philosophy ofMusic. Analecta. Ljubljana. i Shoshana Felman. Eva D. struktura muzickog dela. 147-162 . 1996. 1983. Logika transformacije Signifiance jeste logika materijalistickog koncipiranja sistema reprezentacije". Seduction and Theory: Reading of Gender. London. Levin (pr. Crno sunce. Ljubljana. 132~147 i 148-166. Routledge. Simptom Wagner. "Music as a Representational Ad'. David Schwarz. 62-63. Culture. Representation. "Music's Body". 1989. institucija. str. Svetovi. Urbana. 1991. Razpol. Na primer. University Park. Misko Suvakovic. 1993. iz: Classical Music and Postmodern Knowledge. iz: Music as Cultural Practice 1800-1900. Svetovi. "This is Not a Story My People Tell: Musical Time and Space According to Laurie Anderson" i "Living to Tell: Madonna's Resurrection ofthe Fleshly". Novi Zvuk (specijalno izdanje). University of California Press. and Sexuality. 1990. 1993. The Pennsylvania State University Press. Bahovec (pr). iz: Treba braniti drustvo. istorija-naracija-biogrfija. 1998. Critical Essays on Music. Adorno. sirnpozijumi koje su organizovale Dzejn Bauers (Jane Bowers) "Feministicko skolovanje i polje muzikologije'ti Suzan Kuk (Susan Cook) "Uticaji feministickih studija u nastavi". Cornell University Press. 1994. What Does a Woman Want? Reading and Sexual Difference. iz: Uvod v sociologiio glasbe. Queering the Pitch: The New Gay and Lesbian Musicologies. 67-97. iz: Philip Alperson (pr). 1991. The Acoustic Mirror: The Female Voice in Psychoanalysis and Cinena. "Funkcija". 168_ bro] 21/22. 7-22. "Music as Sonorous Envelope and Acoustic Mirror". 1985. Berkeley. Novi Sad. "Diskurzivna analiza". University of Illionis Press. "Od ciste zelje k pulziji". New York. str. Depresiia i melanholiia. januara 1976. Minnesota. 27-38. and Rhetoric. 82 (beleska 25). 1994. Berkeley. teorija tematizacije zene i slusateljke). 1996. Alenka Zupancic. Roland Barthes. 1998. "Predavanje od 7. Psychoanalysis. 1997. In the Beginning with Haydn's Creation". and the Discourse of Gender" i "Musical Form and Fin-deSiecle Sexuality". Dancing W0men. str. 1993. University of Minnesota Press. Psychoanalysis. br. Duke University Press. 9. iz: Listening Subjects. The Enigma of Woman: Woman in Freud's Writings. Duke University Press. "Liszt. str. 1998. 8-9. Listening Subiects.

'muzikalnosti'. iz: Biieli sum. Rivers Oram Press. 1973. Drzavna zalozba Slovenije. G+B Arts. University of Minnesota Press. "Biljeska 0 nazivlju". i Sophie Fuller. London. "Strel sredi koncerta". Dantoa. str. 1998. 30 Pojam dekonstrukcije je naveden prema tekstu Zak Derida. 210-215. 'zavodenja'. Nolit. 36 Suzanne G. Representation. 33 Umberto Eko. IK Zorana Stojanovica. 1991. 39 Analogno pojmu 'sveta umetnosti' filozofa Arthura C. 44 Pregledi zena muzicarki (pre svega kompozitorki): Carol Neuis-Bates. Pri tome. 32 0 Adornu videti: Rose Rosengard Subotnik. video) iii 'umetnica' drugih umetnosti (Iikovne umetnosti. 1988. str. 0 Iogici upisa kodZaka Deride videti: Nenad Miscevic. 42 Bilo bi zanimljivo napraviti 'analizu' slicnosti i razlika statusa muzicarki-izvodacica u odnosu na status 'zvezda' popularne kulture (rok. str. 41 Pauline Oliveros. 35 Izvesna neodredenost upravlja znacenjima 'svakog pisma'. 571-584. Fammes Fatales. University of Minnesota Press. Kapitalizam i sizofrenija. mocno-ne-rnocno. iz: Theodor W. _'69 _ C~gr~?}~l. Ljubljana. "Robert Schumann ali romanticni antihumanizem". Minneapolis. Don Juan s Austinom iii zavodenje na dva [ezika. 40 Alison Assiter. [983. 20. A Pandora Guide to Women Composers: Britain and United States 1629Present. 1990. 3-4. itd. film. Beograd. "Althusser and Ideology". 47 Videti belesku 13. str. 1997. Classical Essays on Twentieth-Century Music. prolece/leto 2000. IC Rijeka. The Journal of Philosophy LXI. Routledge. London. Sremski Karlovci. 37 Shoshana Felman. Adorno. 183-188. 53-79.). 301-357. 1978. California University Press. "Muzicki kodovi". "Zene kompozitori u srpskoj muzickoj bibliografiji (1843-1918)". iz: Kultura informacija komunikacija. Tu dolaze pod raspravu pitanja konstruisanja fantazma 'genijalnosti'. dekonstrukcija nekog 'stava' iii 'teorije'ili 'nacina stvaranja. sir.29 Mladen Dolar. "Feminist theory. and Sexuality. br. Posebno pitanje jeste 0 'upisivanju' roda u 'figuru' izvodacice. Naklada MD. 1964. 423-425. New York. ilt. j 341-364. "And Don't Call Them 'Lady'". iz: "Argument za strpnest" (temat). 1993. 45 Marry Ann Doane. Music. 43 Videti belesku 35. 14. "Music as an autonomous being" i "Bridge between music theory and philosophy and the beginnings of musicology as an independent discipline". 1995. Cusick. knjizevnosti). Letopis Matice srpske. 'fetisa'. str. itd. "Sexual Politics in Classical Music" u: Feminine Endings. Cambridge. The Sight of Sound. str.resisting the aesthetic. Novi Sad. 171-173. 1990. Film Theory. 127. 38 Richard Leppert. br. iz: Richatsd Kostelanetz. Minnesota. Novi Sad 1994. "The Artworld". 2 . 1982. Anti-Edip. Berkeley. . 1991. Skandal tiiela u govoru. AUstralia. marginalno-dominantno. A Continuing Symposium. and the History of the Body.). and the mind/body problem". 48 zn Delez. music theory. iz: Music in European Thought 1851-1912. "Pismo japanskom prijatelju". 122-151. 46 Slavoj Zizek. Pluto Press. Cambridge University Press. Style and Ideology in Western Music. Joseph Darby (pr. str. 31 0 Hansliku j Senkeru videti u: Bojan Bujic. vecinterpretativno premestanje u odnosu na kriterijume prisutno-odsutno. Music. str. 'zelja'. iz: Althusser and Feminism. iz Zbornika Malice srpske za scenske umetnosti i muziku. 'tela'. izvodenja i recepcije muzike' ne znaci njegovo/njeno odbacivanje. Zagreb. iz: Uvod v sociologiio glasbe. Schirmer Books. 1996. Gender. str. 7-50. Borde Peric. 34 Susan McClary. str. Rijeka. 1991. Women in Music: An Anthology of Source Readings from the Middle Ages to the Present. 1993. iz: Adam Krims (pr. Feliks Gatari. Feminism. "Funkcija". Developing Variations. 1985. Music/ideology . Harper and Row. str. Problemi. Psychoanalysis. Studiie iz filozofiie jezika. New York. 37-55.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful