NikonMetanite-111710d | Spirituality | Religious Behaviour And Experience

Venerable Saint Nikon/Nicon "Metanoeite," the Preacher of Repentance

“Όσιος Νίκων ο «Μετανοείτε»”
Which the Holy Orthodox Church Commemorates on November 26 th /December 9th (OS)
And The Second Sunday of Great Lent

PATRON SAINT and ENLIGHTENER OF SPARTANS, MANIATES, LAKONIANS and EPIDAVROS LIMIROTES (MOLAI, PAPADIANIKA, SYKIA,
NEAPOLIS, AND MONEMVASSIA) “SPARTA, MANI, LAKONIA and EPIDAVROS LIMIRAS”
"Flee pride, cleave to humility; do not despise the poor; keep clear of all evil, of all envy and of the remembrance of wrongs; forgive your brethren.
Go regularly to church and confess your sins often to the priests and spiritual fathers. If you keep to these counsels, I will never abandon you."

Apolytikion in the Third Tone
Lacedaemon doth rejoice with gladness in the godly shrine of thy blest relics, which doth make streams of healings to overflow
and doth preserve from affliction and sore distress all them that hasten, O Father, to thee with faith. Righteous Nicon/Nikon ,
intercede with Christ God in our behalf that His great mercy may be granted unto us.

Άπολυτίκιον. Ήχος γ'. Θείας πίστεως. Γα. Intonation Nah - - nah
Χαίρει έχουσα, ή Λακεδαίμων, θείαν λάρνακα, των σων λειψάνων, άναβρύουσαν πηγάς των ιάσεων, και διασώζουσαν
πάντας εκ θλίψεων, τους σοι προστρέχοντας Πάτερ εκ πίστεως. Νίκων Όσιε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι
ημίν το μέγα έλεος.

Troparion of St Nikon tone 3
Sparta rejoices in holding the shrine of thy relics,/ a source of healing for those who run to thee./ Holy Nikon, intercede with
Christ our God to grant us His great mercy.

Kontakion in the Second Tone
Emulating the life of the Angels, thou didst esteem the world's delights as dross, while showing us the paths of repentance, O
righteous and God-bearing Nicon/Nikon. Wherefore, as we now celebrate thy memorial, we honour thee; for thou in truth art a
fountain of healings.

Kontakion of St Nikon tone 6
Thou didst despise the world's delights,/ thou didst show us the path of repentance, emulating the Angelic life,/ O Nikon. We
praise thee and celebrate thy memory;/ thou art a fountain of healing.

Κοντάκιον τού Οσίου Νίκωνος. Ήχος πλ. Β’. Τήν υπέρ ημών πληρώσας
Τήν Αγγελικήν μιμούμενος πολιτείαν, κόσμου τά τερπνά ως σκύβαλα ελογίσω, μεταανοίας τήν τρίβον δεικνύων ημίν,
θεοφόρε Νίκων Όσιε διά τούτό σε γεραίρομεν, εκτελούντες νύν τήν μνήμην σου, υπάρχεις γάρ αληθώς, ιαμάτων πηγή.

Μεγαλυνάρια τοῦ ὁσίου Νίκωνος.
Νίκην περιφὲρων κατα παθῶν, τὴν εὺκλειαν ταὺτης, διαγράφεις Νίκων σοφέ, τοίς πᾶσι κηρύττων, την τοῦ Προδρόμου
ῥῆσιν Μετανοεῖτε ἤγγικεν ἠ ἀπόδοσις.

Megalynarion in the Plagal of the Second Tone
O Righteous Father Nikon, into all the earth hath the sound of thine achievements gone forth; wherefore thou hast found in the
Heavens the reward of thy labours. Thou didst destroy the ranks of the demons; thou didst attain to the orders of the Angels,
whose life thou didst emulate without blame. Since thou hast boldness with Christ God, pray that peace be granted unto our
souls.

Στίχοι:
Οἱ Λακεδαίμων, οὐδαμῶς Δαίμων λάκοι. / Σοβεῖ γὰρ αὐτὸν τοῖς τεραστίοις Νίκων.

Verses:
Wherefore hath Lacedaemon (Sparta) a loss of demons?/ Nikon hath frightened them away with his wonders.

SYNAXARION
Verses:
Wherefore hath Lacedaemon (Sparta) a loss of demons?
Nikon hath frightened them away with his wonders.

St. Nicon/Nikon
Feastday: November 26 (Old Style December 9th)
Missionary, called Metanoite(Repent). A Greek, he was born in the Greek Region of Pontus, on the Black Sea, in Asia Minor and entered a
monastery at Khrysopetro. He was then sent as a preacher to Crete, and after enjoying considerable success, he went to his native country and
Greece. He illuminated the people in Sparta and the Mani Peninsula. He was given the title “Metanoite” because of his common use of “penance”
as a theme for his sermons. He was noted for his miracles. He died in Peloponnisos.

+++
Saint Nikon Metanoeite ("the Preacher of Repentance") was born at Pontus Polemoniacus (Armenian Pontos) at the
beginning of the tenth century. He was the son of a wealthy landowner, and he was given the name Nicetas in Baptism.

Since he had no desire to take over the management of his family's wealth and estates, Nicetas entered the monastery of Chrysopetro, where
he shone forth in prayer and asceticism. When he received the monastic tonsure, he was given the new name Nikon. The new name
symbolizes a new life in the Spirit (Romans 7:6), and the birth of the new man (Ephesians 4:24). A monk is expected to stop associating
himself with the old personality connected to his former life in the world, and to devote himself entirely to God.
St Nikon had a remarkable gift for preaching. When he spoke of virtue and spiritual matters, his listeners were filled with heartfelt
compunction and love for God. His words produced such spiritual fruit in those who heard him that he was asked to travel through the
eastern regions to preach. He visited Armenia, Crete, Euboea, Aegina, and the Peloponnesus, proclaiming the Gospel of Christ.
"Repent, for the Kingdom of Heaven is at hand." This was the message of St John the Baptist (Matthew 3:2), and of Christ Himself (Matthew
4:17). This was also the message of St Nikon. Wherever he went, he would begin his sermons with "Repent," hence he was called "Nikon
Metanoeite," or "Nikon, the Preacher of Repentance."
At first, people paid little heed to his message. Then gradually he won their hearts through his preaching, his miracles, and his gentle, loving
nature. He stressed the necessity for everyone to repent, warning that those who utter a few sighs and groans and think that they have
achieved true repentance have deluded themselves. St Nikon told the people that true sorrow for one's sins is cultivated by prayer, self-denial,
almsgiving, ascetical efforts, and by confession to one's spiritual Father.
After sowing the seeds of piety, St Nikon began to see them bear fruit. People started to change their lives, but he urged them to strengthen
their souls in virtue and good works so that they would not be overwhelmed by the cares of this world.
Eventually, St Nikon settled in a cave outside Sparta. Soon he moved into the city, because so many people were coming to hear him. In the
center of Sparta, he built a church dedicated to Christ the Savior. In time a monastery grew up around the church.
St Nikon never ceased to preach the Word of God, and to lead people back to the spiritual life of the Church. He also healed the sick, and
performed many other miracles.
St Nikon fell asleep in the Lord in 998, and his memory was honored by the people around Sparta. During the Turkish occupation of Greece,
however, he was all but forgotten, except in Sparta. After the Greek Revolution in 1821, a service to St Nikon was composed by Father Daniel
Georgopoulos, and was based on the saint's Life, which had been written by Igumen Gregory of St Nikon's Monastery in 1142.
St Nikon was recognized as the patron saint of the diocese of Monemvasia and Lakedaimonia in 1893 when the cathedral church in Sparta was
dedicated to St Nikon, the Preacher of Repentance.

Nikon Metanoite (also known as Nicon)
Born in Pontus (now in Armenia); died in Peloponnesus, Greece, in 998. Nikon received his surname from the Greek 'metanoia' (change of
heart) because penance was always the theme of his preaching. In his youth, he secretly ran away from his wealthy family to an Armenian
monastery called Khrysopetro (Stone of God), where he engaged in austere penance and humble prayer for 12 years. The purity of his love of
God when he spoke about virtue caused his superiors to send him out into the world to preach the Word of God as a missionary, first in
Armenia and later on the Saracen-held island of Crete for 20 years, then in Greece.
In imitation of Saint John the Baptist, Saint Nikon began every sermon with a call to conversion and the necessity for sincere repentance and
penance. He taught that earnest prayer, mortification, alms, and holy meditation are needed to allow the resolution of conversion to take root
in the heart. The sweetness with which Nikon recommended the most severe maxims of the Gospel, made our faith appear amiable to the
Islamics themselves. The words he preached were confirmed by many miracles (Attwater 2, Benedictines, Coulson, Husenbeth).

St Nikon Metanoite ("Repent!") (~1000)
He was born about 930 to a pious and wealthy family near Trebizond, Pontos (In Turkish occupied Anatolia). Once, making an inspection of
the family's estates, he was so affected by the wretched conditions of the poor fieldworkers that he despaired of happiness in this world and
determined to live a monastic life.

After years spent in a monastery, where he shone in obedience, prayer and self-denial, the Saint was given leave to travel in the ministry of
the Gospel of Christ. For three years he wandered the East, without home or possessions, crying to everyone he met, "Repent!" and
proclaiming with tears the message of salvation in Christ. He then spent seven years in Crete, then went to Greece, walking barefoot from
place to place, preaching repentance and becoming so well known that he acquired the nickname "Metanoite," meaning "Repent!"
After driving a great plague from Sparta through his prayers, he settled near that city, building a great church dedicated to Christ the Savior,
and living in the church for the remainder of his life. In time, a monastery was attached to the church for his disciples. His last counsel to his
disciples was: "Flee pride, cleave to humility; do not despise the poor; keep clear of all evil, of all envy and of the remembrance of wrongs;
forgive your brethren. Go regularly to church and confess your sins often to the priests and spiritual fathers. If you keep to these counsels, I
will never abandon you." He then gave his soul back to God.
Saint Nikon was immediately venerated as a saint by the people of Sparta, and is regarded as the protector of the city, where his relics are
venerated to this day.
(from Abbamoses.com)

The Venerable Nicon, the Preacher of Repentance

Nicon was born in Armenia. Awakened by the words of the Lord, Every one that hath forsaken … father or mother … shall receive an
hundredfold, and shall inherit everlasting life (Matthew 19:29), Nicon indeed forsook all for the sake of Christ, and went to a monastery,
where he was tonsured a monk. When he was perfected in all virtues, he left the monastery and went to preach the Gospel among the people.
He ceaselessly cried out, ``Repent!'' for which he was also called the ``the Preacher of Repentance.'' As a preacher, he visited all of Anatolia
and the Peloponnese. He worked miracles by prayer in the name of Christ and peacefully went to his beloved Lord. He reposed in Sparta in
the year 998.
(from Prologue of Ohrid)

Our Righteous Father Nikon/Nicon “Repent – Ye”
Saint Nikon / Nicon, the son of a certain noble, was from Byzantine Armenia / Pontos Polemoniakos, forsaking his parents and homeland, he
passed throughout the parts of the East, crying to all men, “Repent – Ye” , because of which he received his name. Finally he came to
Lacedaemonia (Sparta, Lakonia and Mani) of the Peloponnisos, where he built a Church in honour of “Christ our Savior”. After having dwelt
there many years in solitude, and having converted many from paganism, he departed to the Lord about the end of the ninth century (998
A..D.).

From the Life of St. Nikon "Metanoeite"* (Tenth Century, Commemorated on 26 November/9 December)
When, therefore, the Saint had arrived in Evia and had stood on the top of a rampart, as though on a pulpit, in order that his preaching might
be heard, he called out “Repent ye” [“Metanoeite”] all day and night long, as was his custom. The children of Evia, taking his unusual
preaching for a game, as is often the case, all flocked together to the place where the Saint was standing. But what did the envious enemy
Belial do? Not enduring the sight of the return and salvation of sinners, he hastened to show his maliciousness here as well. That is why, then,
the homicidal one invisibly thrust one of the small children from high off the rampart wall, tossing him to the ground.
When a great tumult arose and a large crowd had gathered, no one doubted that the child who had fallen to the ground had been dashed to
pieces and, unseen, had died a bitter death. The child's parents were nearly ready to rip the Saint to shreds, because he was, supposedly, to
blame for the misfortune.
But he, calmly and quietly, said to them: "Your child lives. He is alive and has suffered no harm, as you imagine." When the boy’s parents and
the rest of the crowd saw the boy safe and sound, they were dumbstruck, marveling and taken aback at the event. Judging well that the
wondrous miracle did not occur without the aid of Divine power, they took up the boy with great astonishment.
As for the boy, he said: “That monk who calls out ‘Repent ye’ reached into the air and held me, not allowing me to fall to the ground.” Thus,
all being conquered by a great fear, they henceforth looked upon the blessed one as an Angel.
After a short while, the small boy, desiring the life without cares, was tonsured and lived in accordance with the vows of monastic life. And,
having pleased God in this way, he departed to the Lord.

Nikon the Penitent (Metanoiete) , Born in Pontos, Died in the Pelopponisos, 998. The son of a wealthy land owner, he was born in
what is now ethnic Hellenic Land occupied by Turks. He entered a monastery as a Young man and lived there for a dozen years, but so
successful was his preaching that he was sent as a missionary, first to Crete, then to The Mani, Sparta and the rest of Laconia, and afterwards
to other places in Hellas. His name recalls the constant theme of his preaching, “Repentance”, he died in a Monastery (Feast, November 26th)
(Saints East and West)

Hotasia (Mani)- According the lore, Saint Nikonas Metanoite, went ashore at the Bay of Hotasia and used it as his base. Saint Nikon acted
during the 10th century for the Enlightenment and the Christianization of the Slavs and the Greek residents of the peninsula of Mani. There
are two caves, not far from the sea, up on the cliffs. There was the place of his ascetic and prayer. He founded the churches Panagitsa and
Taxiarhi. There are two cistern dated at his time, built by himself, to save rain because since that time, there was lack of water. The churches
of Prophet Elia and Panagia Pantanassa are a place of worship and prayer for the residents of the region. During the local fair on 15th August,
a lot of people come from all around the area.

Saint Nikon "the Metanoite" (Greek: Νίκων ὁ Μετανοείτε, Nikon ho Metanoeite) (died 998) was a Greek Orthodox
monk and saint born in Byzantine Pontus (Pontus Polemoniacus, modern north-eastern Turkey). Perhaps Nikon's most notable historical
impact, according to Andrew Louth was the light his Life, the biography of Nikon written after his death by a successor abbot in his
monastery, shed on the re-Christianizing of reconquered sections of the Byzantine empire. It is also special in its references of localities in

Crete and the central Greek mainland. Nikon himself was special in that he was represented as a missionary monk, one who was constantly
preaching rather than constantly praying.
When he was still a young man Nikon went to a monastery known as Khrysopetro ("Golden Stone") on the borders Pontos and Paphlagonia.
He spent twelve years there, living an ascetic life of prayer and penance, so extreme that his brothers tried to persuade him to lesson his
regimen. His abbot, impressed by his spiritual conferences and worried that his newly returned father would draw him from the ascetic life,
sent him out into the world to preach. After his departure, he traveled to Asia Minor and preached repentance there for three years before
moving on. Following the expulsion of the Arabs from Crete in 961 by Nikephoros Phokas, he became active as a missionary preacher on the
island, struggling to return recent converts of Islam back to Christianity. The area had been under Muslim control for 300 years or so, and in
that time Christianity in the area weakened, many former Christians having converted to Islam. Even those who remained faithful to
Christianity had somewhat lost contact with the living tradition, churches and monasteries having fallen into decay. The people in the region
were, quoted from Nikon's biography, not Islamic, but rather Christians who had been corrupted "by time and long fellowship with the
Saracens." Nikon was forced to change his tactics on Crete, now having to use his wit to lead his listeners to repentance, rather than just
preaching the message of repentance. It was there that he acquired the nickname "metanoite" (Greek for "repent") for his habit of using it as a
preface to all his sermons.
After five years on Crete he went on to Epidauros, Athens and Euboea. Then on to Thebes and Corinth, and finally down into the
Peloponnese, particularly to Sparta, which he reputably saved from a plague. There he also built three churches and a monastery continuing
his preaching and teachings, which were reportedly confirmed by miracles. The Peloponnese is represented as a land full of demons, of which
Nikon is constantly struggling against. He ended his life in mainland Greece, in the province of Lakonia, where he exerted considerable
influence on both clergy and laity, founding a large number of churches. As a result, after his sanctification by the Greek Orthodox Church, he
eventually became patron saint of the town of Sparta. His feast is celebrated each year on November 26. After thirty or so years of preaching
in the Peloponnese he died in a monastery there on the 26th of November, 998 B.C.E. According to his biography, Nikon continued to grant
miracles posthumously, in fact, much of the account deals solely with these posthumous miracles. Nikon is pictured in mosaics in the
monastery of Hosios Loukas, or Saint Luke.
WIKIPEDIA
I am part Lakonian, the sole young nun at the monastery above the port in Gythion told me of this miraculous saint who she exclaimed we
owe our Orthodoxy too as he brought the light of Christ to our region, a region that was the last in Greece to become Orthodox according
to her account, as they were a hearty people spread throughout the mountains, and a people that held onto their pagan beliefs, however
she said when the conversion of our ancestors occurred by the work of this Saint and his holy prayers, as much as they fought Christ, when
they finally embraced his teachings, they did it with such a zeal and the faith spread through the region as a fire captivating their hearts
and they became truly Orthodox and would preserve it (Their Christian Orthodox faith) to their last breath. I had never heard about this
saint before that day but her words and the way she spoke them with such authority and power pierced my heart as if at that moment
from this monastery on the mountain top she called all Laconians to preserve the faith, honor this Saint and uphold, a love of our Lord till
our death. Glory be to God for Saint Nikon who was ordained to shed light on such a barren land, he was given the grace, zeal and love to
struggle for our Lord and shed light on the Spartans.

(OLGA)
Saint Nikon “Metanoiete”
He is called the "Metanoiete," the "Repent-Ye," because he tramped the length and breadth of Crete for seven years after Nikeforos Phokas
took it back from the Arabs in 961, calling for repentence. Once he had them all quailing in terror of Hellfire, he went on to Negroponte
and did the same there.
He stood on the city wall, over where the water of Evripos keeps changing its direction though not as many as the seven claimed, and
preached "Metanoiete!" all day and all night. The crowds scrambled up on the walls, too, and a child was pushed off by "the malignant
enemy, Beliar." The crowd assumed a person as cranky as Nikon would naturally have shoved a child off the wall, assumed the child was
smashed to pieces, and were ready to tear Nikon to pieces himself, but the child stood up and and said that Nikon had caught him in the
air and did not allow him to be hurt. Whereupon the crowd repented and converted quite efficiently. There are a lot of this kind of miracle
cited in his Vita.
He went on to Thebes, a short trip from Negroponte, and then over the mountains to Corinth, and worked his way down through the
Morea shedding doom and miracles across the countryside, while at the same time traveling from Corinth to Sparta in an instant. A farmer
saw him aloft and in the air, illuminated by torchlight.
He stopped off in Argos and Nauplion and visited a John Blabenterios. Because of a sorcerer, this John Blabenterios and his daughter had a
disease which had left them as corpses, except that they were still breathing. Nikon healed them and miraculously located the sorcerer's
spell buried in the roots of a tree in their courtyard.
Ag. Nikon, like every other earnest Orthodox Christian Greek, was under attack by black demons. His appeared in the form of rock wasps.
This is a harsh thing to say about demons, considering the nature of the Greek rock wasp which attack with the force and noise of Stukas.
Nikon healed those who had been stung and drove the black demons groaning back into the bottomless depths.
This icon detail shows black demons afflicting various individuals who are trying to get to Heaven. Demons also appear as black crows

and there was one in a well he had to handle at Euripos that had flown up and terrified a girl who only wanted to draw water.
The rock wasps were impeding the building of a church in Sparta -- you can visit this very lovely site on a hill out beside the Roman ruins.
Nikon had marked out the shape of the church on the ground with a rope. Believers in Sparta brought out food and wine to feed the
workmen on the church. One gift, from the poorest of the poor, was of wine so acrid it was undrinkable, and the less said about the smell
the better. Nikon changed this into unlimited amounts of splendid wine.
The volunteer construction workers got quite tired before the end, and tried to fudge the column work for the altar by piecing together one
column instead of cutting it from a single piece of stone. Another miracle solved this problem. The church, when finished, is reported to
have had gleaming and colorful columns, bright stones, and paintings. Also, a golden dove flew about in the sanctuary and the lamps
swung of their own accord without any wind.
These vitae give invaluable glimpses of the worlds in which their saints moved, and this one tells us that below the church was a field
given over to ball players and horse racing. This is precisely the site of the Sparta soccer field today. The strategos of Sparta, Gregorios, was
wrapped up in a ball game and did not pay attention to Nikon who was reproaching the players for making so much noise it was
disrupting the service. Gregorios ordered Nikon out of town, and as soon as he turned to strike the ball with his hand, first the hand was
paralyzed and then his whole body. He was in awful pain and was carried into the church begging for help. Nikon healed Gregorios,
Gregorios repented of his arrogance, and forever dedicated himself to the service of the saint.
When Nikon died, his body gave off a miraculous oil that cured. There were a lot of miracles from this oil, a grab-bag of sensational effects,
including a terminal female cancer and two individuals, one vomiting (a man from Helos) and one defecating (a man from Kalamata)
gigantic worms. In fact, the writer of this Life personally testified to the miraculous effect of this oil, because he had a massive abscess in
the bone on the left side of his face, which caused excruciating pain. He would have starved to death -- being unable to move his jaws -had he not prayed to Nikon, rubbed on some oil, and been instantly relieved of his pain. He wrote that he had the sense of a cooling breeze
passing over his face. An icon of Nikon grasped by humble peasants kept their daughter from being raped when she was seized by
bandits. The bandits were blinded and had to release her.
There are many more miracles, which we will not go into, he also took an interest in sailing and has been reported standing watch,
steering, and even lifting galleys in a crisis.
He diagnosed a problem in Sparta as having been caused by the Jews there, and called on the citizens to drive them out. Which they did.
One nobleman, John Aratos, (A Medieval Greek Jew-Lover) "pricked by the goad of envy, and moved by demonic evil," was so rash as to assert that
this action was neither just nor reasonable.
The Fate of one John Aratos: One man however, was found at that time who wanted to hinder the church from being built at that place which I had
indicated. God knows that I neither cursed that man nor held anything against him, yet he happened to die. “As God and the all-holy Mother of God
wished, they did bring me to Peloponnisos, where I taught for two years,1 during the time of lord Nicholas the Judge. When I came to Amykleion, I
proclaimed the divine words.2 At that time the leading men of Lakedaimon assembled in the church of St. Barbara and told me that such a plague had
fallen upon Lakedaimon that "we are unable to bury the dead. Therefore, make every effort to come yourself, [and be] with us, otherwise even we
ourselves are going to depart from there." I answered them that, "since, in fact, the anger is from God, you cannot escape because God, who dwells in the
heavens, holds sway over both the East and the West and to whatever place you wish to go he will find you. However, on your part, make an
agreement with me written by your own hand to the effect that you will obey me in those things that I am about to do, which is this: I
[will] expel the Jews from the area3 so that they [will] depart and tear down the slaughter houses which are in the vicinity of St.
Epiphanios and that they slaughter on Saturday and observe the feast of Sunday. Then I, too, will make an agreement with you written by my
own hand to the effect that no one will die."
(From http://surprisedbytime.blogspot.com/2009/11/ag-nikon-of-sparta.html, All Jew-Loving and Blaspheming comments against this
Glorious Saint has been edited out.)

Ven. Nikon Metanoite (that means the repentant)

Born in Pontus, in his youth he accepted monasticism in the Monastery "the Golden Stone" and practiced asceticism there for 12 years. Then,
with the blessing of the Hegumen, he went to preach repentance to Armenia. Ven. Nikon went about preaching repentance on the island of
Crete, Achaia, Epirus, Peloponnesus and died in Lacedaemon in 988.

Nikon Metanoite (RM)

(also known as Nicon) Born in Pontus (now in Turkish Occupied Anatolia); died in Peloponnesus, Greece, in 998. Nikon received his surname
from the Greek 'metanoia' (change of heart) because penance/repentance was always the theme of his preaching. In his youth, he secretly ran
away from his wealthy family to an Armenian monastery called Khrysopetro (Stone of God), where he engaged in austere penance and
humble prayer for 12 years. The purity of his love of God when he spoke about virtue caused his superiors to send him out into the world to
preach the Word of God as a missionary, first in Armenia and later on the Saracen-held island of Crete for 20 years, then in Greece. In
imitation of Saint John the Baptist, Saint Nikon began every sermon with a call to conversion and the necessity for sincere repentance and
penance. He taught that earnest prayer, mortification, alms, and holy meditation are needed to allow the resolution of conversion to take root
in the heart. The sweetness with which Nikon recommended the most severe maxims of the Gospel, made our faith appear amiable to the
Moslems themselves. The words he preached were confirmed by many miracles

Saint Nikon

Nikon was from Pontos, son of nobleman. He abandoned his parents and fatherland and travelled through the regions of the East, crying out
to everyone, 'Repent!', from this he gained his epithet. Finally he reached Sparta in the Peloponnese and there raise a church to "Christ our
Saviour", where he lived as a solitary until his death. He departed to the Lord around the end of the 9th century.

Nikon “o Metanoeite”
Nikon “o Metanoeite” (“you should repent”) was born ca. 930-935 in Asia Minor, in eastern Pontus. As a youth he ran away from home and
entered the monastery of Chryse Petra on the border of Pontos and Paphlagonia. After twelve years at the monastery, he began to travel
throughout the “eastern regions” (i.e., Anatolia), preaching his message of repentance. Following Nikephoros Phokas’ recovery of Crete from
the Arabs in 961, he spent seven years on the island as a missionary. He then travelled in central and southern Greece, settling ca. 970 in
Sparta where he founded a monastery. He died in the very late 10th or early 11th century, a “sufficient time” (cf. ch. 44.1) after the arrest of
John Malakenos, known to have taken place in 997. A healing cult developed at his tomb which became the site of numerous miracles.
The date of composition of his vita by an anonymous hagiographer, an abbot of Nikon’s monastery, has been much disputed. In ch. 68 the
author claims that he became abbot in the year 6650 in the 11th indiction. Since the indiction does not coincide with the year, various
corrections to the date have been proposed. Lampsides corrects to 6656 (= 1148) and argues that the final part of the vita was written in the
mid-12th c. C. Mango and R. Jenkins (DOP 15 [1961] 238f), followed by Sullivan, emend the date to 6550 (= 1042) and support a date of
composition in the mid-11th c. The vita is preserved in two slightly different versions, one in a 15th-c. Barberini manuscript, the other in a
17thc. manuscript from Koutloumousiou.
(D-Oaks-Hagiography)

St. Nicon/Nikon
Feastday: November 26 (Old Style December 9th)
Missionary, called Metanoite(Repent). A Greek, he was born in the Greek Region of Pontus, on the Black Sea, in Asia Minor and entered a
monastery at Khrysopetro. He was then sent as a preacher to Crete, and after enjoying considerable success, he went to his native country and
Greece. He illuminated the people in Sparta and the Mani Peninsula. He was given the title “Metanoite” because of his common use of
“penance”, with Saint John the Baptist, as a theme for his sermons. He was noted for his miracles. He died in Peloponnisos.

ST NIKON “METANOEITE” (A.D. 998)

Nikon, a native of Pontus, in his youth fled from his friends to a monastery called Khrysopetro, where he lived twelve years in the practice of
the most austere penance and prayer. The spiritual fruit which his conferences and exhortations produced induced his superiors to employ
him in preaching the word of God to the people. He therefore went as a missionary to Crete, which island had recently been recovered from
the hands of the Saracens. Here Nikon reconverted many who had apostatized to Islam. He began all his sermons with the word Metanoeite,
that is, “Repent” whence this surname was given him. By teaching penitents to lay the axe to the very root of sin, St Nikon had the comfort of
seeing many wonderful conversions wrought. After having preached in Crete almost twenty years, he passed to the continent of Europe, and
announced the divine word in Sparta and other parts of Greece, confirming his doctrine with miracles. He died in a monastery in
Peloponnesus in 998, and is honoured both in the Greek and Roman martyrologies.
The long Greek Life of St Nikon has been known since Martène and Durand published Sirmond’s Latin translation of it in their Amplissima
collectio, vol. vi, pp. 837—887. In 1906 S. Lambros edited the Greek text from another manuscript at Mount Athos. The document is of
considerable historic interest and we also possess what purports to be the spiritual will and testament of the saint. See also Prince Max of
Saxony, Das christliche Hellas (1919), pp. 529—133, and DTC., vol. xi, cc. 655—657.
Since he had no desire to take over the management of his family's wealth and estates, Nicetas entered the monastery of Chrysopetro, where
he shone forth in prayer and asceticism. When he received the monastic tonsure, he was given the new name Nikon. The new name
symbolizes a new life in the Spirit (Romans 7:6), and the birth of the new man (Ephesians 4:24). A monk is expected to stop associating
himself with the old personality connected to his former life in the world, and to devote himself entirely to God.
St Nikon had a remarkable gift for preaching. When he spoke of virtue and spiritual matters, his listeners were filled with heartfelt
compunction and love for God. His words produced such spiritual fruit in those who heard him that he was asked to travel through the
eastern regions to preach. He visited Armenia, Crete, Euboea, Aegina, and the Peloponnesus, proclaiming the Gospel of Christ.
"Repent, for the Kingdom of Heaven is at hand." This was the message of St John the Baptist (Matthew 3:2), and of Christ Himself (Matthew
4:17). This was also the message of St Nikon. Wherever he went, he would begin his sermons with "Repent," hence he was called "Nikon
Metanoeite," or "Nikon, the Preacher of Repentance."
At first, people paid little heed to his message. Then gradually he won their hearts through his preaching, his miracles, and his gentle, loving
nature. He stressed the necessity for everyone to repent, warning that those who utter a few sighs and groans and think that they have
achieved true repentance have deluded themselves. St Nikon told the people that true sorrow for one's sins is cultivated by prayer, self-denial,
almsgiving, ascetical efforts, and by confession to one's spiritual Father.
After sowing the seeds of piety, St Nikon began to see them bear fruit. People started to change their lives, but he urged them to strengthen
their souls in virtue and good works so that they would not be overwhelmed by the cares of this world.
Eventually, St Nikon settled in a cave outside Sparta. Soon he moved into the city, because so many people were coming to hear him. In the

center of Sparta, he built a church dedicated to Christ the Savior. In time a monastery grew up around the church.
St Nikon never ceased to preach the Word of God, and to lead people back to the spiritual life of the Church. He also healed the sick, and
performed many other miracles.
St Nikon fell asleep in the Lord in 998, and his memory was honored by the people around Sparta. During the Turkish occupation of Greece,
however, he was all but forgotten, except in Sparta. After the Greek Revolution in 1821, a service to St Nikon was composed by Father Daniel
Georgopoulos, and was based on the saint's Life, which had been written by Igumen Gregory of St Nikon's Monastery in 1142.
St Nikon was recognized as the patron saint of the diocese of Monemvasia and Lakedaimonia in 1893 when the cathedral church in Sparta was
dedicated to St Nikon, the Preacher of Repentance.
998 St. Nicon Missionary called Metanoite Armenian Pontus on the Black Sea in Asia Minor and entered a monastery at Khrysopetro. He was
then sent as a preacher to Crete, and after enjoying considerable success, he went to his native country and Greece. He was given the title
Metanoite because of his common use of penance as a theme for his sermons. He was noted for his miracles. He died in Peloponnesus.
Nikon Metanoite (RM) (also known as Nicon) Born in Pontus (now in Armenia); died in Peloponnesus, Greece, in 998. Nikon received his
surname from the Greek 'metanoeia' (change of heart) because penance was always the theme of his preaching. In his youth, he secretly ran
away from his wealthy family to an Armenian monastery called Khrysopetro (Stone of God), where he engaged in austere penance and
humble prayer for 12 years. The purity of his love of God when he spoke about virtue caused his superiors to send him out into the world to
preach the Word of God as a missionary, first in Armenia and later on the Saracen-held island of Crete for 20 years, then in Greece.
In imitation of Saint John the Baptist, Saint Nikon began every sermon with a call to conversion and the necessity for sincere repentance and
penance. He taught that earnest prayer, mortification, alms, and holy meditation are needed to allow the resolution of conversion to take root
in the heart. The sweetness with which Nikon recommended the most severe maxims of the Gospel, made our faith appear amiable to the
Islamics themselves. The words he preached were confirmed by many miracles (Attwater 2, Benedictines, Coulson, Husenbeth).

ST NIKON “METANOEITE” (A.D. 998)
November 26
St. Nicon, Surnamed Metanoite, Confessor
NICON, a native of Pontus, and of a noble family, in his youth fled privately from his friends to monastery called the stone of God, where he
lived twelve years in the practice of the most austere penance and humble prayer, by which he studied perfectly to die to himself. His heart
became quite penetrated with holy compunction and the purest love of God, and he spoke on virtue with an unction which pierced the souls
of those that heard him discourse on heavenly things. The incredible spiritual fruit which his conferences and private exhortations produced,
induced his superiors to employ him in preaching the word of God to the people. This office he exercised in quality of apostolic missionary in
most parts of Armenia, and afterwards passed into Crete, which island was then in the hands of the Saracens. Penance was the great duty
which the saint announced to the people in imitation of St. John Baptist, and he began all his sermons with these words: Metanoite, or do
penance; whence this surname was given him. The necessity and obligation that all men lie under of doing penance, he inculcated according
to the maxims of the gospel; and he excellently explained the conditions of sincere repentance. For thousands and thousands befool
themselves, and mock God in this point, when, by venting a few sighs and groans they persuade themselves that they have repented, though
their hearts all the while deceive them. A true penitent must apply himself to the difficult work of self-examination by a strict scrutiny into,
and survey of, the whole state of his soul in order to discover every latent inordinate affection or passion. He must pursue sin home to his
inclinations, and dislodge it thence; otherwise all he does will be to little purpose; so long as the root of sin remains lurking in the affections,
it will shoot out again, and God who sees it there, pays no regard to lying vows and protestations. By earnest prayer, mortification, alms, and
holy meditation the penitential sorrow must be improved, till it has forced its way into the very innermost corners and recesses of the soul,
shaken all the powers of sin, and formed that new creature which is little understood among Christians, though the very essence of a
Christian life. By teaching penitents thus to lay the axe to the very root of sin, St. Nicon had the comfort to see many wonderful conversions
wrought amongst Christians, by which the face of religion seemed changed amongst them through the whole island. The saint, fearing lest
the infant-principles of conversion might be stifled and overlaid by the cares of the world, was infinitely solicitous to engage penitents to cut
off and renounce all occasions of sin, to strengthen their souls in the fervent practice of all virtues and good works, and to cultivate the seeds
of piety which the divine grace had sown in them. The sweetness with which the holy preacher recommended the most severe maxims of the
gospel, made our faith appear amiable to the Mahometans themselves. After having preached in Crete almost twenty years, and settled all the
churches of that island in good order, he passed to the continent in Europe, and announced the divine word in Peloponnesus, Achaia, Epirus,
and other parts of Greece, confirming his doctrine with miracles. He died in a monastery in Peloponnesus in 998, and is honoured both in the
Greek and Roman Calendars. See his authentic life in Baronius Annal. t. 10.

Hosios Nikon “the Repenter”
Hosios – Venerable - Nikon “the Repenter” is the patron saint and protector of the town of Sparta and is especially honoured by the
local church. His memory is celebrated on 26 November. He was born in a village along the Black Sea (Pontos) in the early 10th century, was
active in missionary work, and was a great preacher of the Holy Scriptures. A main focus of his preaching was repentance - hence his name
Nikon “the Repenter.” Nikon travelled through many countries of Anatolia, and then to Crete, Epidaurus in the Argolid, Athens, Euboea,
Thebes, Corinth, and finally reached Sparta

Nikon o Metanoite (Santo Nikon)
Nikon o Metanoite (?-998) era a Ortodoxo griego monk llevado adentro Armenia.
Después de la expulsión del Árabes de Crete en 961, él hizo activo como predicador en la isla, luchando para volver a convertidos recientes a
Islam de nuevo a Cristianismo. Era allí que él adquirió el apodo “metanoite” (Griego: “repent”), una palabra que él utilizó constantemente en
sus sermones.
Él terminó su vida en el continente Grecia, en la provincia de Lakonia, donde él ejerció influencia considerable en el clero y el laity, fundando
una gran cantidad de iglesias. Consecuentemente, después de su sanctification por la iglesia ortodoxa griega, él hizo eventual patrón santo de
la ciudad de Sparta. Su banquete se celebra cada año el 26 de Noviembre.
(Spanish)

Συναξάριον
Νίκωνος Οσίου του Μετανοείτε.
O Όσιος Πατήρ ημών Nίκων ο Mετανοείτε, εν ειρήνη τελειούται.
Στίχοι:
Οἱ Λακεδαίμων, οὐδαμῶς Δαίμων λάκοι.
Σοβεῖ γὰρ αὐτὸν τοῖς τεραστίοις Νίκων.
Ημ. Εορτής:
26 Νοεμβρίου
Ημ. Γέννησης:
Ημ. Κοιμήσεως:
998 μ.Χ.
Ημ. Ανακομιδής Λειψάνων:
Πολιούχος:
Σπάρτης
Λοιπές πληροφορίες:
Εορταζόμενο όνομα:
Νίκωνος, Νίκων, ΝΙΚΩΝ: (εκ του νικώ) = ο νικητής
Ο ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΩΝ ό "Μετανοείτε"
Καταγόταν από τον Πολεμωνιακό Πόντο και ήταν γιος μεγιστάνα. Νέος ακόμα άφησε το πατρικό του σπίτι και μόνασε. Επειδή δε
τον διέκρινε Ιερός ζήλος και μεγάλο χάρισμα διδακτικότητας, γύρισε όλη την Ανατολή σαν απεσταλμένος της Μονής του
κηρύττοντας το Ευαγγέλιο και επαναλάμβανε τη φωνή, πού αντήχησε πρώτα στην έρημο της Ιουδαίας και κοντά στις όχθες του
Ιορδάνη: "Μετανοείτε". Κατόπιν ό όσιος Νικών πήγε στην Κρήτη, όπου παρέμεινε διδάσκοντας για 20 χρόνια. Από κει πήγε στην
Πελοπόννησο, όπου κατέληξε στην πόλη των Λακώνων. Εκεί κήρυξε, έκανε διάφορα θαύματα και έκτισε ναό στο όνομα του
Σωτήρος Ιησού Χριστού. Ή ηθική επιρροή του στους κατοίκους, υπήρξε μεγάλη. Και στη χώρα αυτή, πού αγάπησε περισσότερο και
από την πατρίδα του, άφησε την τελευταία του πνοή το έτος 998.
Ο Όσιος Νίκων ο « Μετανοείτε»
Ο Όσιος Νίκων γεννήθηκε σε ένα χωριό του Πόντου, κοντά στην Τραπεζούντα στις αρχές του 10ου μ.Χ. αιώνος. Ήταν γόνος
επιφανών και ευσεβεστάτων γονέων και από μικρός ήταν αφοσιωμένος στα θεία με όλη του τη ψυχή, ακολουθώντας το
παράδειγμα των γονέων του. Σαν παιδί περιφρονούσε τις διασκεδάσεις, τους χορούς και γενικά τις κοσμικές τέρψεις της εποχής του
και ζούσε βίο εγκρατή επιθυμώντας να αφιερωθεί στο Θεό. Ο πατέρας του ήταν πολύ πλούσιος γαιοκτήμονας και θα μπορούσε να
εξασφαλίσει στο γιο του όλα τα μέσα για μια άνετη ζωή. Πλην όμως ο μικρός Νικήτας -έτσι ήταν το όνομα του Αγίου πριν γίνει
μοναχός-θεωρούσε ως μάταια και απατηλά τα αγαθά του παρόντος κόσμου και επιθυμούσε την κατάκτηση της αιωνιότητος και της
σωτηρίας, ψάχνοντας για την κατάλληλη ευκαιρία.
Μια ημέρα, λοιπόν, ο πατέρας του τον έστειλε να επισκεφθεί την αγροτική περιουσία του. Η αφθονία των χτημάτων όμως δεν
προξένησε καμιά ευχαρίστηση στην ψυχή του, αλλά αντίθετα η αθλιότητα την οποία παρατήρησε στους φτωχούς εργάτες, γέννησε
μέσα στην ψυχή του ένα αίσθημα συμπαθείας μεν προς τους φτωχούς καλλιεργητές, και αποστροφής από την άλλη προς τη ζωή,
του κόσμου και της ύλης. Έτσι, εγκατέλειψε τα πλούτη, την οικογένειά του, την πατρίδα του, ακολούθησε δύσβατους δρόμους και
έφτασε στο μοναστήρι της Χρυσής Πέτρας. Εκεί έλαβε το αγγελικό σχήμα του μοναχού και από Νικήτας ονομάστηκε Νίκωνας. Στη
μονή ο Νίκων προόδευε συνεχώς πνευματικά, τόσο με την προσευχή και τη μελέτη, όσο και με την εργασία και την εγκράτεια. Η
παραμονή του όμως δεν διάρκεσε πάνω από 12 χρόνια. Οι αναζητήσεις του πατέρα του τον ανάγκασαν να εγκαταλείψει το
μοναστήρι και να διαμείνει για τρία ολόκληρα χρόνια σε τόπους έρημους και άγνωστους.
Στη συνέχεια ο Όσιος Νίκων αναλαμβάνει ιεραποστολική δράση, γίνεται μέγας κήρυκας του ευαγγελίου και συνισταμένη του
κηρύγματός του είναι η μετάνοια. Σαν άλλος, λοιπόν, Ιωάννης Πρόδρομος, κήρυττε στα πλήθη και τους ζητούσε να μετανοήσουν.
Γι' αυτό ακριβώς έλαβε και την προσωνυμία Νίκων "ο Μετανοείτε".
Ο Νίκων, αφού περιήλθε πολλές χώρες της Ανατολής, έφθασε στη νήσο Κρήτη, όπου παρέμεινε 7 χρόνια και κατόρθωσε να

οδηγήσει πολλούς από τους κατοίκους του νησιού στην αληθινή χριστιανική πίστη, ενώ έχτισε ναούς και εγκατέστησε ιερείς. Από
την Κρήτη ο Όσιος πήγε στην Επίδαυρο της Αργολίδος και κατόπιν στην Αθήνα, όπου έτυχε καλής υποδοχής. Μετά πήγε στην
Εύβοια, όπου έκανε πολλά θαύματα. Κατόπιν μετέβη στη Θήβα και από εκεί στο κύριο μέρος της δράσης του την Πελοπόννησο.
Πέρασε από την Κόρινθο, το Άργος, το Ναύπλιο, πήγε στη Σπάρτη όπου έχτισε δύο ναούς και κατόπιν μετέβη στη Μάνη,
Καλαμάτα, Κορώνη, Μεθώνη και Μεσσήνη. Μετά κατευθύνθηκε προς την Αρκαδία, όπου κήρυξε για αρκετό καιρό και τελικά
εγκαταστάθηκε στην πόλη των Λακώνων, στη Σπάρτη.
Στη Σπάρτη ο Όσιος ανέπτυξε αξιόλογη δράση, ενώ την απήλλαξε και από τη μάστιγα των Ισραηλιτών, που με την άσχημη
διαγωγή τους επηρέαζαν τον πληθυσμό και αποτελούσαν εμπόδιο στην ηθικοπλαστική προσπάθεια που έκανε ο Νίκων. Επίσης
έκανε και θαύματα. Υπάρχουν πολλές πληροφορίες σχετικά με την ίαση ασθενών που πήγαιναν σ' αυτόν ή που πήγαινε ο ίδιος σ'
αυτούς, ενώ τα θαύματα συνεχίζονται και μετά τον θάνατό του, που τοποθετείτε το 998 μ.Χ..
Ο Όσιος Νίκων "ο Μετανοείτε", είναι ο πολιούχος και προστάτης της πόλεως της Σπάρτης και τιμάται με ιδιαίτερες τιμές από την
τοπική μας Εκκλησία. Η μνήμη του εορτάζεται στις 26 Νοεμβρίου.
(HELLENIC)

Ἅγιος Νίκων ὁ «Μετανοεῖτε» (Η μνήμη του εορτάζεται στις 26 Νοεμβρίου.)
Όσιος Νίκων ο «Μετανοείτε»
Οσίου πατρός ημών Νίκωνος του ''Μετανοειτε''
Τό κείμενο αὐτό ἀρχικά παρουσιάστηκε σάν ὁμιλία σέ ἑσπερινή ἐκδήλωση στόν Ἱ. Ν. ἁγ. Δημητρίου Ἀχαρνῶν, τήν Κυριακή 23η
Νοεμβρίου 1998. Ἡ ἐκδήλωση εἶχε διοργανωθεῖ μέ τήν εὐλογία τοῦ Μακ. Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν κυροῦ Ἀνδρέου (τῆς Γνησίας
Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος), μερίμνῃ τοῦ Σεβ. Μητροπολίτου Μεσογαίας καί Λαυρεωτικῆς κ. Κηρύκου, στά πλαίσια τοῦ
ἑορτασμοῦ τῆς χιλιετηρίδος ἀπό τῆς ὁσίας κοιμήσεως τοῦ ἁγ. Νίκωνος (998 – 1998). Στή συνέχεια τοῦ κείμενο κυκλοφόρησε σέ
ἰδιαίτερο τομίδιο 30 σελίδων, στή σειρά τῶν ἐκδόσεων τοῦ Ἱεροῦ Ἡσυχαστηρίου ἁγ. Αἰκατερίνης, Στρογγύλης Κορωπίου Ἀττικῆς.

Εἰσαγωγή.
Ἡ ἐποχή τῆς ἱεραποστολικῆς δράσεως τοῦ ὁσ. Νίκωνος.
Τό ἔτος 1998 συμπληρώθηκαν 1000 ἔτη (988 - 1988) ἀπό τῆς μακαρίας κοιμήσεως τοῦ ὁσ. Νίκωνος τοῦ «Μετανοεῖτε», κήρυκος τοῦ
Εὐαγγελίου μέ ἱεραποστολικό ἔργο μεγάλης θρησκευτικῆς καί ἐθνικῆς σημασίας. Ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος ἀποδίδει ἐξέχουσα τιμή
σ’ αὐτό τόν σκαπανέα Ἱεραπόστολο, ἰδιαιτέρως ἡ Ἳερά Μητρόπολις Μονεμβασίας καί Σπάρτης, ἡ ὁποία τόν θεωρεῖ πολιοῦχο της.
Γιά νά γίνει κατανοητό τό μέγεθος, τόσο τῆς προσωπικότητος τοῦ Ὁσίου, ὅσο καί τῆς προσφορᾶς του στήν Ἐκκλησία καί τό Ἔθνος,
πρέπει νά γίνει ἀναφορά στήν κατάσταση πού ἐπικρατοῦσε στήν Ἑλλάδα κατά τόν 10ο αἰ. (κατά τόν ὁποῖο ἔδρασε ὁ Ἅγιος), ἀπό
ἄποψη κοινωνική, πολιτική καί θρησκευτική.
Στά μέσα τοῦ 8ου αἰ. (τό 746 μ. Χ.), ἡ Πελοπόννησος ἀρχικά καί στή συνέχεια καί ἡ ὑπόλοιπη Ἑλλάδα, κτυπήθηκε ἀπό ἐπιδημική
νόσο. Οἱ συνέπειες τῆς ἐπιδημίας στόν πληθυσμό ἦσαν τρομακτικές. Οἱ κάτοικοι ἀποδεκατίσθηκαν. Ἔτσι ὁ Αὐτοκράτορας
Κωνσταντῖνος Ζ’ ὁ Πορφυρογέννητος ἀναγκάστηκε νά μεταφέρει στήν Ἑλλάδα καί κυρίως στήν Πελοπόννησο Σλαβικούς
πληθυσμούς. Οἱ Σλάβοι ἀφοῦ ἐγκαταστάθηκαν, ἄρχισαν νά δημιουργοῦν προβλήματα στήν Αὐτοκρατορία. Τό 807 μάλιστα
ἔφτασαν νά πολιορκήσουν τήν Πάτρα (ἡ διάσωση τῆς πόλεως τότε ἀποδόθηκε σέ θαῦμα τοῦ πολιούχου της ἁγ. Ἀποστόλου
Ἀνδρέα). Μόλις τό 849 ὁ Αὐτοκράτορας Θεόφιλος κατάφερει νά ὑποτάξει τούς Σλάβους τῆς Πελοποννήσου, ἐκτός ἀπό τίς φυλές τῶν
Μηλιγγῶν καί τῶν Ἐζεριτῶν, οἱ ὁποῖες κατέφυγαν σέ ἀπρόσιτες περιοχές τοῦ Ταϋγέτου (οἱ δύο αὐτές φυλές ὑποτάχθηκαν τελικά τό
922, ἀπό τόν Στρατηγό Κρηνίτη Ἀροτρᾶ).
Ἕνα δεύτερο πρόβλημα γιά τήν νότια Ἑλλάδα ἦταν ἡ Ἀραβοκρατούμενη Κρήτη, ἡ ὁποία εἶχε μετατραπεῖ σέ ὁρμητήριο πειρατῶν.
Ἔτσι οἱ ντόπιοι πληθυσμοί, ἐκτός ἀπό τά πρακτικά προβλήματα πού καθημερινά ἀντιμετώπιζαν ἀπό τίς πειρατικές ἐπιδρομές,
βρίσκονταν σέ κάθετη πτώση τοῦ κοινωνικοῦ, ἠθικοῦ καί πνευματικοῦ τους ἐπιπέδου. Ἡ συμβίωση μέ τά Σλαβικά στοιχεῖα (τά
ὁποῖα ἐλάχιστα εἶχαν ἐκχριστιανιστεῖ καί διατηροῦσαν τά εἰδωλολατρικά τους ἔθιμα καί τίς παγανιστικές τους δοξασίες), ἡ ἔντονη
Ἑβραϊκή παρουσία - ἰδίως στή Λακωνία, ὅπου Ἑβραῖοι εἶχαν ἐγκατασταθεῖ ἀπό τούς προηγούμενους αἰῶνες - (ἡ ὁποία παρουσία
ἀσφαλῶς ἐπηρέαζε τόν κοινωνικό περίγυρο) καί ἡ ἐπαφή μέσῳ τῶν Ἀράβων μέ τόν Μωαμεθανισμό, ὄχι μόνον ἐμπόδιζαν τήν ἐπί
Ἑλληνορθοδόξων βάσεων κοινωνική καί πνευματική ἀνάπτυξη, ἀλλά δημιουργοῦσαν καί ἕνα ἐπικίνδυνο κλῖμα θρησκευτικοῦ
συγκρητισμοῦ.
Τό ἱεραποστολικό ἔργο τοῦ ὁσ. Νίκωνος τοποθετεῖται σ’ αὐτήν ἀκριβῶς τήν κρίσιμη ἐποχή. Ὑπῆρξε διπλῆς κατευθύνσεως,
θρησκευτικό καί ἐθνικό, καί ἀπό τά πράγματα ἀποδείχθηκε σωστικό γιά τό Ἔθνος. Μέ τόν ζῆλο του ὁ Ὅσιος πέτυχε νά
ἐνσωματώσει στόν Ἑλληνισμό τό Σλαβικό στοιχεῖο – στήν περιοχή τῆς Λακωνίας – καί νά τό ἐμποτίσει μέ τίς θρησκευτικές ἰδέες τῆς
Ὀρθοδοξίας καί τά Ἑλληνικά ἐθνικά ἰδανικά. Τό ἴδιο συνέβη καί σέ ἄλλες περιοχές τῆς Αὐτοκρατορίας, ὅπως στήν Κρήτη, ὅπου
ὑπῆρχε ἀντιχριστιανική καί ἀνθελληνική δραστηριότητα ἀλλοδόξου καί ἀλλοεθνοῦς στοιχείου.
Τό κήρυγμα ὅμως μετανοίας τοῦ ὁσ. Νίκωνος ἀπευθύνθηκε κυρίως στούς πιστούς, στά μέλη τῆς Ἐκκλησίας τά ὁποῖα κινδύνευαν νά
καταλήξουν ὀπαδοί μιᾶς παρηκμασμένης θρησκείας καί ὄχι βιωματικά μέλη τῆς Σώματος τοῦ Χριστοῦ. Γιά τόν λόγο αὐτό ὁ

Εὐαγγελικός βίος καί ἡ ἱεραποστολική πολιτεία τοῦ Ἁγίου, ἀποτελοῦν κυρίως μηνύματα πρός τούς πιστούς καί πρότυπα μιμήσεως
τοῦ φωτεινοῦ του παραδείγματος.

Γέννηση καί καταγωγή τοῦ ὁσ. Νίκωνος
Ὁ ὅσ. Νίκων ἦταν Ἕλληνας Ποντιακῆς καταγωγῆς. Γεννήθηκε μεταξύ τῶν ἐτῶν 920 – 925 στήν περιοχή τῆς Τραπεζοῦντας καί ἦταν
γόνος πλούσιας οἰκογένειας γαιοκτημόνων. Αὐτό τοῦ ἐπέτρεψε νά λάβει ἱκανή γιά τήν ἐποχή του παιδεία. Τήν Χριστιανική
ἀνατροφή του τήν πῆρε κυρίως ἀπό τό παράδειγμα τῶν ἐναρέτων γονέων του. Ἡ οἰκογένειά του μποροῦσε νά ἐξασφαλίσει στό
νεαρό «κατά κόσμον» Νικήτα ἄνετη διαβίωση καί ἀφθονία ὑλικῶν ἀγαθῶν, ὅμως ἡ ἁγνή ψυχή τοῦ νέου «εἰς οὐδέν ἐλογίζετο τάς
ἀπολαύσεις τοῦ κοσμικοῦ βίου», κατά τούς βιογράφους του. Καί ἡ ἀφορμή γιά τήν ὁριστική ρήξη μέ τόν κόσμο καί τήν ματαιότητά
του, δόθηκε ὅταν ὁ πατέρας του τοῦ ἔδωσε ἐντολή νά ἐπιθεωρήσει τά οἰκογενειακά κτήματα. «Ἡ ἀφθονία τῶν κτημάτων – γράφει ὁ
ἀρχιμ. Ἱερόθεος Κυριαζόπουλος – οὐδεμίαν εὐχαρίστησιν προὐξένησεν εἰς τήν ψυχήν του, ἀντιθέτως ἡ ἀθλιότης τήν ὁποίαν
παρετήρησεν εἰς τούς πτωχούς ἐργάτας, οἵτινες ἐκαλλιέργουν τά κτήματα τοῦ πατρός του, χύνοντες ἄφθονον τόν ἱδρῶταν των διά
τήν αὔξησιν τοῦ πατρικοῦ πλούτου, ἐγέννησαν μέσα εἰς τήν ἀνιδιοτελῆ ψυχήν του ἕνα αἴσθημα συμπαθείας μέν πρός τούς πτωχούς
ἐκείνους καλλιεργητάς, ἀποστροφῆς δέ πρός τήν ζωήν τοῦ κόσμου καί τῆς ὕλης» (ἀρχιμ. Ἱεροθέου Κυριαζοπούλου, «Ὁ Ὅσιος Νίκων
ὁ Μετανοεῖτε», 1963, σελ. 18).
Ἡ ἀνθρώπινη τραγωδία πού ἀντίκρυσε στό πρόσωπο τῶν δουλοπαροίκων, τόν ὁδήγησαν στίς ἐξῆς φιλοσοφικές σκέψεις (ὅπως
διασώζονται σέ κώδικα τῆς Μονῆς Κουτλουμουσίου Ἁγίου Ὄρους): «Ὦ τῆς ἀπάτης τοῦ βίου. Ὄντως μάτην ταράττεται πᾶς
ἄνθρωπος. Μακάριοι καί τρισμακάριοι οἱ πάντα καταλείψαντες διά τόν Κύριον, ἵνα τῶν ἐπηγγελμένων τύχωσιν ἀγαθῶν. Τι γάρ
κέρδος ἔσται ἀνθρώπῳ, τῶ τόν κόσμον ὅλον ἐπαπολαύσαντι, τήν δέ ψυχήν ζημιουμένῳ, ἦς πᾶς ὁ κόσμος οὐκ ἔστιν ἀντάξιος;
Ἐξέλιπεν ὁ χόρτος καί τό ἄνθος ἐξέπεσε, τό δέ ρῆμα Κυρίου εἰς τόν αἰῶνα μένει» (ἀρχιμ. Μελετίου Γαλανοπούλου, «Βίος…», σελ.
34).

Στό στάδιο τῆς ἀσκήσεως καί τῆς προετοιμασίας

Μέ τίς προηγούμενες σκέψεις ὁ Νικήτας ἀποφάσισε νά ἐγκαταλείψει τά ἐγκόσμια. Χωρίς νά ἐνημερώσει τήν οἰκογένειά του ἄφησε
τά πατρικά κτήματα καί κατευθύνθηκε μέσα ἀπό δύσβατες περιοχές στά σύνορα τοῦ Πόντου καί τῆς Παφλαγονίας, στή Μονή τῆς
Χρυσόπετρας. Πρίν μπεῖ στό μοναστήρι ἱκέτευσε τόν Θεό μέ θερμή προσευχή, νά ἀποκαλύψει στόν Ἡγούμενο καί τούς ἀδελφούς
τόν ὑποκάρδιο πόθο του νά ἐνδυθεῖ τό Μεγάλο καί Ἀγγελικό Σχῆμα τῶν Μοναχῶν.
Ἡ ἐπέμβαση τοῦ Θεοῦ στή ζωή τοῦ δούλου Του ὑπῆρξε ἄμεση καί οὐσιαστική. Ὁ Ἡγούμενος, ἐνῶ τελοῦσε τήν Θεία Λειτουργία,
δέχθηκε θεία ἀποκάλυψη γιά τήν μελλοντική διακονία καί δόξα τοῦ νεαροῦ πού περίμενε στήν πύλη τῆς μονῆς. Ἰδιαίτερα
συγκινημένος ἐνημέρωσε τούς ἀδελφούς καί ὅλοι ἔσπευσαν νά ὑποδεχθοῦν τόν μέλλοντα ἀστέρα τῆς Ἱεραποστολῆς. Μάλιστα,
χωρίς νά τηρηθοῦν οἱ σχετικοί Κανόνες πού προβλέπουν τήν δοκιμασία τῶν ὑποψηφίων, ὁδήγησαν τόν Νικήτα στό ναό καί τόν
ἔκειραν μοναχό μέ τό ὄνομα Νίκων, τό ὄνομα μέ τό ὁποῖο θά ἔμενε στήν Ἱστορία καί τήν αἰωνιότητα.
Ἡ διαγωή τοῦ μ. Νίκωνος στή μονή ὑπῆρξε ὑποδειγματική. «Ὑπακοή ἀδιάκριτος – γράφει ὁ ἀρχιμ. Ἱερόθεος - προσευχή διηνεκής,
μελέτη, ἐργασία καί ἐγράτεια αὐστηροτάτη, ἦσαν τά χαρακτηριστικά τῆς νέας του ζωῆς» (αὐτ. σελ. 19). Ὁ πλούσιος νέος, ὁ γιός τοῦ
γαιοκτήμονα, ἀνέλαβε τήν διακονία νά προμηθεύει τούς ἀδελφούς μέ ξύλα καί νερό. Ὁ συνηθισμένος στήν ἀφθονία τῶν πατρικῶν
ἀγαθῶν Νικήτας, ἔδωσε τήν θέση του στόν ἐγκρατευτή Νίκωνα, ὁ ὁποῖος ζοῦσε μέ ἐλάχιστο ξερό ψωμί, χωρίς ἀνάπαυση νύκτα καί
ἡμέρα, μέ τήν ἄσκηση τῆς χαμαικοιτίας.
Μέ τέτοια ἀσκητική διαγωγή ὁ μ. Νίκων σύντομα ἔφθασε σέ ὕψη ἀρετῆς. Ἡ ταπείνωση καί ἡ ὑπακοή, ἡ σεμνότητα καί ἡ
σωφροσύνη, ἡ ἀγάπη καί ἡ ὑπομονή, ὅλες γενικά οἱ Χριστιανικές ἀρετές, κοσμοῦσαν τήν ἁγία - πλέον – προσωπικότητά του. Ἀπό
τήν ἄσκηση ἡ μορφή εἶχε γίνει «ἀραχνώδης»! Μέσα σέ δύο χρόνια διαμονῆς του στό μοναστήρι, εἶχε ὑπερβεῖ στήν ἀρετή ὅλους τούς
μοναχούς, ἀκόμη καί τούς παλαιούς πατέρες. Γιά τόν λόγο αὐτό ἡ ἀδελφότητα τόν ἀπάλλαξε ἀπό τίς ὑποχρεώσεις του στό κοινόβιο
καί τοῦ ἐπέτρεψε νά ἡσυχάσει σέ ἕνα ἐρημητήριο, ἔξω ἀπό τό μοναστήριο.
Στή νέα του διαμονή ὁ Ὅσιος πρόσθεσε ἀγῶνες στούς ἀγῶνες του καί ἀσκήσεις στίς ἀσκήσεις του. Δόθηκε ὁλοκληρωτικά στό Θεό
καί ἔλαβε πρῶτο ἀντίδωρο τοῦ οὐρανοῦ τό χάρισμα τῶν δακρύων. Κατά τήν διάρκεια τῆς προσευχῆς του τά μάτια του «ἐξέχεον
κρουνούς δακρύων», ὥστε νά ὑγραίνεται τό ἔδαφος!
Ὁ Ἡγούμενος, ὁ ὁποῖος παρατηροῦσε τήν πολιτεία του, γνωρίζοντας τήν ἁγνότητα ψυχῆς καί σώματος ἡ ὁποῖα στόλιζε τόν Ὅσιο,
ὁμολογοῦσε ὅτι τά δάκρυα αὐτά δέν ἦταν δάκρυα μετανοίας καί ἀποροῦσε. Ἀργότερα σέ κάποια ἐξομολόγηση τοῦ Ὁσίου ἔκπληκτος
πληροφορήθηκε, ὅτι ἦσαν δάκρυα συμπαθείας γιά ἐκείνους πού ἀμελοῦν τήν σωτηρία τους, μία θυσία ἀγάπης στό Θεό γιά τούς
ἀμελεῖς! Αὐτή ἡ ἀγάπη του τελικά ἦταν τό ὑπόβαθρο τῆς ἱεραποστολικῆς του διακονίας καί τοῦ Εὐαγγελικοῦ κηρύγματος, στό
ὁποῖο κλήθηκε μετά ἀπό συνολική παραμονή δώδεκα ἐτῶν στό μοναστήρι τῆς Χρυσόπετρας.

Στό στάδιο τῆς Ἱεραποστολῆς
Καθ’ ὅλο τό διάστημα τῶν δώδεκα ἐτῶν τῆς ἀπουσίας τοῦ Νικήτα ἀπό τήν πατρική οἰκογένεια, οἱ ἔρευνες γιά τήν ἀνεύρεσή του
συνεχίζονταν ἀδιάκοπες. Οἱ γονεῖς, ἄν καί εὐσεβεῖς καί ἐνάρετοι, δέν μποροῦσαν νά δεχθοῦν τήν φυγή τοῦ γιοῦ τους. Μετά τήν
πάροδο τῶν δώδεκα ἐτῶν, ὁ ἴδιος προσωπικά ὁ πατέρας τοῦ Ὁσίου, ἡγήθηκε ἑνός ἐρευνητικοῦ ἀποσπάσματος, τό ὁποῖο ἔφθασε
στήν περιοχή τῆς Χρυσόπετρας. Ἡ ἐπικείμενη ἄφιξη τοῦ πατέρα του ἀποκαλύφθηκε μέ ὅραμα τόσο στόν Ὅσιο, ὅσο καί στόν
Ἡγούμενο τῆς μονῆς. Στόν Ἡγούμενο μάλιστα ἀποκάλυψε ὁ Θεός καί τήν μελλοντική διακονία τοῦ ὁσ. Νίκωνος στόν ἀγρό τῆς

Ἱεραποστολῆς. Ὅπως ἦταν ἀναμενόμενο, ὁ Ὅσιος ζήτησε ἀπό τόν Ἡγούμενο εὐλογία νά ἀποχωρήσει. Ὁ καλός πνευματικός
πατέρας τόν εὐλόγησε καί μαζί τοῦ ἔδωσε καί εὐλογία - καθώς καί ὁδηγίες - καί γιά τό ἱεραποστολικό ἔργο.
«Νά μεταβεῖς – τοῦ εἶπε - εἰς τό ἀποστολικόν ἔργον, συμφώνως πρός τάς ὁδηγίας τάς ὁποίας ἔδωκεν ὁ Κύριος πρός τούς ἁγίους Του
Ἀποστόλους καί μαθητάς. Δέν θά φέρεις μαζί σου οὔτε πῆραν, οὔτε χαλκόν εἰς τήν ζώνην σου, τό δέ ἔνδυμά σου θά εἶναι τρίχινον,
ἁπλοῦν καί ἀπέριττον, ἡ τροφή σου λιτή, ἄρτῳ μόνῳ καί ὕδατι τήν ἀνάγκην ἐκπληροῦσα. Νά διατηρήσεις τήν ἁγνότητά σου, ἥτις σέ
ὡκείωσε μέ τόν Θεόν καί ἡ ὁποία εἶναι ὁ ἁγιασμός τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματος. Ἐπίσης ἐπιθυμῶ νά ἀποφεύγεις τάς ἀναστροφάς
τῶν ἐχόντων κοσμικόν φρόνημα πλουσίων καί ἐπιφανῶν, νά πλησιάζεις δέ τούς ἐνδεεῖς καί τούς ξένους καί νά εὑρίσκεσαι πάντοτε
μετά τῶν πνευματικῶς κατηρτισμένων ἀδελφῶν» (ἀρχιμ. Ἱεροθέου αὐτ. Σελ. 22).
Κατά τόν Βαρβερινόν Κώδικα ὁ Ἡγούμενος πρόσθεσε καί τά ἐξῆς: «Πάντοτε μέγα βοήσεις τό «μετανοεῖτε, ἤγγικε γάρ ἡ Βασιλεία
τῶν Οὐρανῶν. Μάθετε καλῶς ποιεῖν. Ἐπιστράφητε πρός Κύριον, ζητήσατε αὐτόν ἐκ ψυχῆς, ἵνα καί τῶν αἰωνίων ἀγαθῶν
ἐπιτύχητε». Τοῦτο γάρ σοι τό κήρυγμα τῆς μετανοίας, ὦ τέκνον, καί ὑποκοριστική σοι ἔσεται προσηγορία καί ζῶντι καί μετά
θάνατον».
Ὁ Ὅσιος ἐγκατέλειψε τήν μετάνοιά του, δέν ἀπέφυγε ὅμως καί τήν συνάντηση μέ τόν πατέρα του. Διότι ἔξω ἀπό τό μοναστήρι
σταμάτησε τήν φυγή του ὁ πλημμυρισμένος ποταμός Παρθένιος (σήμερα στήν Τουρκική Βαρτάν Σοῦ). Ὅταν ὁ Ὅσιος εἶδε τήν
συνοδεία τοῦ πατέρα του νά πλησιάζει, σταθερός στίς ἀποφάσεις του, ρίχθηκε στό νερό ἐπικαλούμενος τήν βοήθεια τοῦ Θεοῦ. Τότε
τόν ἔσωσε ἀπό βέβαιο πνιγμό ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος, ἡ Ὁποία τόν διεκπεραίωσε ἀσφαλῶς στήν ἀντίπερα ὄχθη καί τοῦ πρόσφερε
τήν εὐλογία Της μ’ ἕνα σιδερένιο σταυρό, τόν ὁποῖο ἀργότερα ὁ Ὅσιος τοποθέτησε στό ἱεραποστολικό του ραβδί.
Τήν φοβερή αὐτή σκηνή παρακολούθησε ἀπό τήν ἀντίπερα ὄχθη ὁ πατέρας τοῦ Ὁσίου καί ἡ συνοδεία του. Μέ ἀλαλαγμούς χαρᾶς
καί σπαραξικάρδιους θρήνους, ὅλοι ζητοῦσαν ἀπό τόν Νίκωνα νά ἐπιστρέψει στήν οἰκογένειά του. Ὁ Νίκων ὅμως – σταθερός στίς
ἀποφάσεις του – χαιρέτησε μέ τρεῖς ἐδαφιαῖες μετάνοιες τόν πατέρα του καί προχώρησε στήν ἀποστολή του, κατά τούς λόγους τοῦ
Κυρίου «ὁ φιλῶν πατέρα ἤ μητέρα ὑπέρ ἐμέ, οὐκ ἔστι μου ἄξιος». Μετά τήν ἐξέλιξη αὐτή ὁ πατέρας πείσθηκε γιά τό ἀμετάκλητο τῆς
ἀποφάσεως τοῦ γιοῦ του καί τοῦ ἔδωσε τήν εὐχή του.
Ὁ ὅσ. Νίκων ἄρχισε τό ἱεραποστολικό του ἔργο καί τό κήρυγμα μετανοίας σέ ἡλικία 36 ἐτῶν. Ἀρχικά ἔδρασε στήν εὑρύτερη περιοχή
τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ντυμένος μέ πτωχά ἐνδύματα, μέ αὐστηρή νηστεία καί διαρκῆ προσευχή, περπατοῦσε ξυπόλητος στούς ἔρημους
τόπους, ἀλλά καί στίς πόλεις καί στά χωριά, καί ἔλεγχε μέ δριμύτητα τόν ἁμαρτωλό βίο τῶν κατοίκων. Τό κήρυγμά του ἦταν
ἀληθινά Προδρομικό, ἀλλά καί ἡ ζωή του ἦταν πραγματική μίμηση τῆς ζωῆς τοῦ Τιμίου Προδρόμου.
Τό ἔτος 961 ὁ Ὅσιος ἀποβιβάσθηκε στήν Κρήτη. «Δεύτερος Ἀπόστολος Παῦλος τῆς Κρήτης θεωρεῖται ὁ ἅγ. Νίκωνας – γράφει ὁ
Μητροπ. Τίτος - ἱεραπόστολος τῆς κεντρικῆς καί ἀνατολικῆς Κρήτης καί τρίτος τῶν ἀναμορφωτῶν τοῦ μοναστικοῦ βίου τῆς
Ἑλλάδος, μαζί μέ τόν ὅσ. Μελέτιο ἀπό τήν Καππαδοκία, ἀσκηθέντα στό ὄρος Μυουπόλεως, καί τόν ὅσ. Λουκᾶ ἀπό τήν Φωκίδα,
ἀσκηθέντα στό ὄρος Στείριο» (Τίτου Συλλιγραδάκη, Μητροπ. Ρεθύμνης καί Αὐλοποτάμου, «Κρῆτες Ἅγιοι», 1983, σελ. 202).
Ἡ Κρήτη τήν ἐποχή ἐκείνη εἶχε μόλις ἀνακτηθεῖ ἀπό τούς Ἄραβες. Ὁ τότε στρατηγός καί ἔπειτα Αὐτοκράτορας Νικηφόρος Φωκᾶς,
τήν εἶχε ἐπαναφέρει στή Βυζαντινή κυριαρχία μετά ἀπό μία μεγάλη ἐκστρατεία καί φοβερές μάχες. Πιθανῶς ὁ ὅσ. Νίκων νά
ἔφθασε στήν Κρήτη μετά ἀπό πρόσκληση τοῦ Φωκᾶ, ἀφοῦ ὁ Νικηφόρος «ἐπρονόησε καί περί τῆς διαδόσεως τῆς Χριστιανικῆς
Πίστεως παρά τοῖς Μωαμεθανοῖς τῆς νήσου καί ἀναζωπυρώσεως ταύτης παρά τοῖς ἰθαγενέσι, παρ’οἷς αὕτη πολυειδῶς ἐνοθεύθη
κατά τήν μακράν ἐκείνην κυριαρχίαν» (Παύλου Καρολίδη, «Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους»).
Ἴσως ἀκόμη νά προσκλήθηκε ἀπό τόν συμπατριώτη του, ἀπό τόν Πόντο, ὅσ. Ἀθανάσιο τόν Ἀθωνίτη, ὁ ὁποῖος συνώδευσε τόν Φωκᾶ
στήν ἐκστρατεία καί κήρυξε στήν Κρήτη γιά ἑπτά χρόνια, πρίν ἱδρύσει στό Ἅγιο Ὄρος τήν Μονή Μεγίστης Λαύρας (963), μέ
χορηγεία τοῦ Φωκᾶ ἀπό τά λάφυρα τῆς Κρήτης. Ὅποια καί ἄν εἶναι ἡ αἰτία τῆς παρουσίας τοῦ Ὁσίου στήν Κρήτη, τό ἀποτέλεσμα
εἶναι ὅτι «ἑπτά χρόνια καλλιέργησε τήν χερσωμένη ψυχή της. Τά Ἀραβικά κατάλοιπα γκρεμίστηκαν, τό Ἀραβικό στοιχεῖο ἔσβησε,
τά Μουσουλμανικά τεμένη ἐκχριστιανίσθηκαν, ἡ πίστις τοῦ Ναζωραίου ζωντάνεψε, ὁ Κρητικός λαός ζεστάθηκε στό φῶς τοῦ
Χριστοῦ» (Μητροπ. Τίτου αὐτ. Σελ. 204).
Ἐργαζόμενος ὁ Ὅσιος ἱεραποστολικά στήν Κρήτη, δέχθηκε τήν οὐράνια ἐπίσκεψη τῆς ἁγ. Μάρτυρος Φωτεινῆς, ἡ ὁποία τοῦ ζήτησε
νά ἀνοικοδομήσει τόν κατεστραμμένο ναό της, στήν ἐπαρχία Ἀμαρίου Ρεθύμνης. Ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ σκέφθηκε νά παραβλέψει,
ὄχι ἀπό ἀδιαφορία καί περιφρόνηση, ἀλλά ἀπό ἐσωτερική πληροφορία καί πεποίθηση, ὅτι κάπου ἀλλοῦ τόν περίμενε καθῆκον πιό
ἐπιτακτικό. Ὅμως τυφλώθηκε καί ἀμέσως αἰσθάνθηκε τήν ἀπείθειά του, ζήτησε συγχώρηση ἀπό τήν Ἁγία, βρῆκε τό φῶς του καί
ἀνήγειρε τόν ναό της! Ὁ ναός αὐτός δέν ἦταν ὁ μοναδικός. Ὁ Ὅσιος ἀνήγειρε πολλούς ναούς, ἐγκατέστησε Ἱερεῖς καί συνέστησε
ἱδρύματα (τό κτιτορικό του ἔργο συγκρίνεται μέ ἐκεῖνο τοῦ ἄλλου μεγάλου ἱεραποστόλου τῆς Κρήτης, ἁγ. Ἰωάννη τοῦ Ξένου, ὁ
ὁποῖος ἔδρασε τήν ἴδια ἐποχή). Γιά τούς λόγους αὐτούς ἡ μνήμη του παραμένει φωτεινή στήν τοπική Ἐκκλησία τῆς Κρήτης καί
τιμᾶται ἰδιαίτερα.
Ὅταν ὁ Ὅσιος ἔκρινε, ὅτι τό ἔργο του στήν Κρήτη εἶχε ὁλοκληρωθεῖ, ἀναχώρησε γιά τήν νότια Ἑλλάδα. Περίπου τό ἔτος 968 ἦρθε μέ
πλοῖο στήν Πελοπόννησο, στήν περιοχή τῆς Ἐπιδαύρου, ἀπ’ ὅπου πῆγε ἐπίσης μέ πλοῖο στήν Ἀθήνα, ὅπου τό σωτηριώδες ἔργο του
ἔτυχε καλῆς ὑποδοχῆς. Στήν Εὔβοια, ὅπου κήρυξε στή συνέχεια, τό κήρυγμά του ἐπισφραγίσθηκε μέ δύο θαύματα: Τό πρῶτο ἦταν ἡ
θαυμαστή διάσωση ἑνός παιδιοῦ πού ἔπεσε ἀπό μεγάλο ὕψος ἐνῶ παρακολουθοῦσε τόν λόγο του καί τό δεύτερο ἡ θεραπεία μιᾶς
δαιμονιζόμενης νέας.

Μετά τήν Εὔβοια ὁ Ὅσιος κήρυξε στή Θήβα καί τήν Κόρινθο. Κατά τήν διαδρομή του πρός τήν Κόρινθο συνάντησε ἕναν ἔφιππο
Λάκωνα καί τόν παρεκάλεσε νά πάρει τήν κάπα του μέχρι τήν πόλη. Ὁ ἄγνωστος ὑπάκουσε καί τό πρωϊ φθάνοντας στήν Κόρινθο,
βρῆκε ἔκπληκτος τόν Ὅσιο νά κηρύττει στήν κεντρική της πλατεία, ὅπου εἶχε φθάσει «μυστηριωδῶς καί παραδόξως ἀφ’ ἑσπέρας»!
Μετά τήν Κόρινθο ὁ Ὅσιος κατευθύνθηκε στήν Ἀργολίδα. Κατά τήν διαδρομή κήρυξε στό χωριό Ἐνόριο, ἀπ’ ὅπου ζήτησε ἀπό ἕναν
χωρικό νά τόν ὁδηγήσει στό Ἄργος. Στό χωρικό αὐτό, ἀφοῦ προηγουμένως τόν συλληπήθηκε γιά τόν θάνατο τοῦ γιοῦ του,
προφήτευσε τόν θάνατο τῆς συζύγου του, ὁ ὁποῖος συνέβη μετά ἀπό ἐννέα ἡμέρες! Στό Ναύπλιο, τέλος, ὁ Ὅσιος θεράπευσε
κάποιον Ἰωάννη Βλαντέριο καί τήν κόρη του πού ἔπασχαν ἀπό ἀνίατη ἀσθένεια.

Ἱεραπόστολος στή Λακωνία

Ὁ ὅσ. Νίκων ἐπισκέφθηκε γιά πρώτη φορά τήν Λακωνία ἐνῶ κήρυττε στό Ναύπλιο. Πιθανῶς ἔφθασε ἐκεῖ μέ πλοῖο, μέσῳ
Μονεμβασίας. Κατά τήν ἐκεῖ παραμονή του ἐπισφράγισε τό κήρυγμά του μέ τήν ἀνέγερση δύο ναῶν καί στή συνέχεια πῆγε στή
Μάνη καί στή Μεσσηνία. Κατά τήν ἐπιστροφή του στή Σπάρτη μέσῳ Ἀρκαδίας, σέ κάποια τοποθεσία μέ τό ὄνομα Μῶρος (ἄγνωστη
σήμερα), ἀσθένησε ἀπό ὑψηλό πυρετό καί ἔμεινε γιά ὀκτώ ἡμέρες σέ ἕνα σπήλαιο. Ἐκεῖ - καίτοι ἀσθενής - πρόσφερε στό λαό τοῦ
Θεοῦ πού κατέκλυσε τήν περιοχή γιά νά πάρει τήν εὐλογία του, γάργαρο νερό ἀπό ἕνα βράχο, τόν ὁποῖο σάν ἄλλος Μωϋσῆς ἄνοιξε
μέ τήν προσευχή του!
Τήν ὁριστική ἐγκατάσταση τοῦ Ὁσίου στή Λακωνία προκάλεσε ἡ μαζική προσφυγή σ’ αὐτόν τοῦ εὐσεβοῦς λαοῦ, ὁ ὁποῖος εἶχε
ἐμπειρία τῆς δυνάμεως τοῦ κηρύγματος καί τῶν θαυμάτων του. Τήν ἐποχή ἐκείνη μάστιζε τήν περιοχή λοιμική νόσος. Μία
ἀντιπροσωπεία κατοίκων συνάντησε τόν Ὅσιο στίς Ἀμυκλές καί τοῦ ζήτησει νά ζήσει κοντά τους καί νά εὐχηθεῖ γιά τήν ἀπαλλαγή
τοῦ τόπου ἀπό τήν ἐπιδημία. Ὁ Ὅσιος δέχθηκε θέτοντας ἕναν ὅρο: Νά ἀπομακρυνθεῖ ἀπό τήν Σπάρτη τό Ἑβραϊκό στοιχεῖο, διότι
ἐπηρέαζε ἀρνητικά τόν πληθυσμό. «Ἐν τούτῳ γάρ μοι εἰ πειθαρχήσητε - τούς εἶπε κατά τόν Κουτλουμουσιανό Κώδικα – καί ἡ λοίμη
φεύξεται ἀφ’ ὑμῶν καί ἐγώ ἔσομαι τό λειπόμενον τῆς ἐμῆς βιοτῆς ἐκτελῶν σύν ὑμῖν».
Τήν παραμονή του στή Σπάρτη θέλησε ὁ Ὅσιος νά συνδέσει μέ τήν ἀνέγερση λαμπροῦ ναοῦ πρός τιμήν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου
καί τῆς ἁγ. Μάρτυρος Κυριακῆς. Τήν ἀνέγερση ἄρχισε μέ τήν εὐλογία τοῦ Ἀθηναϊκῆς καταγωγῆς Ἐπισκόπου Θεοπέμπτου καί μέ
τήν συμπαράσταση τῶν Χριστιανῶν. Κατά τήν διάρκεια τῆς ἀνεγέρσεως πολλές φορές θαυματούργησαν οἱ προσευχές του (στή
μετακίνηση λ.χ. ἑνός μεγάλου βράχου πού ἐμπόδιζε τήν ἐκσκαφή τῶν θεμελίων, στή μετατροπή ξυδιοῦ σέ κρασή ἄριστης
ποιότητας, κ.ἄ.). Ὁ ναός κτίστηκε μεταξύ τῶν ἐτῶν 970 – 992. Αὐτό ἐπιμαρτυρεῖ καί ἐπιγραφή μέ τήν χρονολογία 992 πού βρέθηκε
στά μέσα τοῦ 20ου αἰ. κατά τήν διάρκεια ἀνασκαφῶν στό χῶρο τοῦ κατεστραμμένου (ἄγνωστο ἀπό πότε) ναοῦ.
Ὁ ναός αὐτός, «ἔτι ζῶντος» τοῦ Ὁσίου, ἐξελίχθηκε σέ μονή μέ μεγάλη κτηματική περιουσία, ἡ ὁποία εἶχε ἀποβεῖ ἄσυλο τῶν
ἀσθενῶν ὁλόκληρης τῆς περιοχῆς καί κέντρο μεγάλης φιλανθρωπικῆς καί κοινωνικῆς δραστηριότητος. Στό νοσοκομεῖο τῆς μονῆς
αὐτῆς μεταφέρθηκε παράλυτος καί ὁ Στρατηγός τῆς περιοχῆς Γρηγόριος (ὁ ὁποῖος εἶχε προσβάλλει τόν Ὅσιο μέ τήν συμπεριφορά
του) καί μετανοημένος ζήτησε ἐκεῖ τίς εὐχές του καί θεραπεύθηκε!
Ἄν ὁ ὅσ. Νίκων δέν ἔπερνε τήν ἐπωνυμία «Μετανοεῖτε», θά μποροῦσε ἄριστα νά ἀποκληθεῖ ἰαματικός καί μυροβλύτης. Τά
ἀναφερόμενα θαύματα στούς δύο παλαιούς κώδικες τοῦ βίου του (τόν Βαρβερινό καί τόν Κουτλουμουσιανό), εἶναι πολλά καί
τεράστια, τόσα καί τέτοια ὥστε ὁ λαός νά τόν γνωρίζει μέ τό ἐπίθετο «ὁ θεραπευτής»! Τό μοναστήρι του στή Σπάρτη ἦταν ἕνα
μεγάλο γιά τήν ἐποχή του νοσοκομεῖο, μέ χώρους νοσηλείας, ἀλλά καί φιλοξενίας τῶν ἀσθενῶν πού ἔφθαναν ἐκεῖ ἀπ’ ὅλη τήν
Πελοπόννησο.
Ἕνα ἀπό τά πιο σημαντικά θαύματα τοῦ Ὁσίου ἀφορᾶ τήν θεραπεία τοῦ Στρατηγοῦ Ἀπόκαυκου, διοικητή τῆς Πελοποννήσου, ἡ
ὁποία συνέβη κατά τήν εἰσβολή τῶν Βουλγάρων στήν Ἑλλάδα. Ἦταν ἡ κρίσιμη γιά τό Ἑλληνικό Ἔθνος καί τήν Βυζαντινή
Αὐτοκρατορία περίοδος τῶν ἐπιδρομῶν τοῦ Βούλγαρου Ἡγεμόνα Σαμουήλ, κατά τίς ὁποίες ἁλώθηκε (μεταξύ ἄλλων) καί ἡ Λάρισα
καί συλήθηκε τό Λείψανο τοῦ ἁγ. Ἀχιλλείου, τό ὁποῖο μεταφέρθηκε στήν τότε Βουλγαρική πρωτεύουσα, τήν Ἀχρίδα.
Ἐνῶ ὁ Τσάρος Σαμουήλ κατέβαινε πρός τήν Κόρινθο, ὁ Στρατηγός Ἀπόκαυκος, ὑπεύθυνος γιά τήν ἄμυνα τῆς Πελοποννήσου, ἦταν
βαρύτατα ἀσθενής. Μοναδική ἐλπίδα τοῦ Στρατηγοῦ καί τῶν ἐπιτελῶν του ἦταν νά πάει ὁ ὅσ. Νίκων στήν Κόρινθο, γιά νά
θεραπεύσει τόν Διοικητή. Ὁ Ὅσιος δέχθηκε - χωρίς νά ὑπολογίσει τούς κόπους τοῦ ταξειδιοῦ - καί πράγματι θεράπευσε τόν
Ἀπόκαυκο, στόν ὁποῖο προφήτευσε ὅτι οἱ Βούλγαροι θά ὑποχωροῦσαν, χωρίς αὐτός καί τά στρατεύματά του νά χρειασθεῖ νά
πολεμήσουν. Πράγματι οἱ ἐχθροί ὑποχώρησαν , διότι ὁ Αὐτοκράτορας Βασίλειος Β’ ὁ Βουλγαροκτόνος ἡγήθηκε προσωπικά
ἐκστρατείας στά μητροπολιτικά ἐδάφη τῆς Βουλγαρίας καί ὁ Σαμουήλ ἀναγκάσθηκε νά ὑποχωρήσει.
Κατά τήν δεύτερη εἰσβολή τοῦ Σαμουήλ στήν Ἑλλάδα, ὁ Βασίλειος Β’ ἔστειλε τόν Στρατηγό Νικηφόρο Οὐρανό νά τούς
ἀντιμετωπίσει. Ὁ Νικηφόρος νίκησε τούς Βούλγαρους στήν περίφημη Μάχη τοῦ Σπερχειοῦ (996), κάποιοι στρατηγοί ὅμως τῶν
ἀνατολικῶν περιοχῶν συνωμότησαν κατά τοῦ Αὐτοκράτορα καί ἦρθαν σέ συνεννοήσεις μέ τόν Σαμουήλ. Σέ μία τόσο κρίσιμη, ἀλλά
καί πολύπλοκη συγκυρία, φυσικό ἦταν νά κατηγορηθοῦν καί ἀθῶοι. Μεταξύ αὐτῶν ἦταν καί ὁ νέος διοικητής τῆς Πελοποννήσου,
Πρωτοσπαθάριος Ἰωάννης Μαλακινός, γιά τήν σύλληψη τοῦ ὁποίου ὁ Αὐτοκράτορας Βασίλειος ἔστειλε στή Σπάρτη δύο
αὐτοκρατορικούς ἀξιωματούχους καί στρατιωτικό ἀπόσπασμα. Ὁ δυστυχής Στρατηγός ἔστειλε καί εἰδοποίησε τόν ὅσ. Νίκωνα.
«Εὖξαι ὑπέρ ἐμοῦ, εὖξαι ὑπέρ ἐμοῦ τοῦ τάλανος, δοῦλε τοῦ Θεοῦ, ἵνα μή τῆ Βασιλέως ὀργῆ κακῶς ἀπόλωμαι». Ὁ Ὅσιος τόν
ἐνθάρρυνε, τόν διαβεβαίωσε γιά τήν ἀποτυχία τῶν συκοφαντῶν καί τοῦ προφήτευσε τήν μελλοντική του δόξα. Πράγματι στήν

ΚΠολη ἔλαμψε ἡ ἀλήθεια, ἀποκαταστάθηκε ἡ τιμή τοῦ Μαλακινοῦ, ὁ ὁποῖος ἀργότερα ἀναδείχθηκε Πρόεδρος τῆς Συγκλήτου.

Ἡ ὁσιακή κοίμησις

Ὁ ὅσ. Νίκων κοιμήθηκε εἰρηνικά σέ ὄχι μεγάλη ἡλικία (63 ἤ 68 ἐτῶν), μᾶλλον τό ἔτος 998. Ἡ παράδοση διέσωσε σάν ἡμερομηνία
κοιμήσεώς του τήν 26η Νοεμβρίου, ἡμέρα κατά τήν ὁποία ἡ Ἐκκλησία τιμᾶ τήν μνήμη του. Λίγες ἡμέρες πρίν τήν κοίμησή του
ἀσθένησε ἐλαφρά καί ἔλαβε «μυστικῶ τῶ τρόπῳ» τήν πληροφορία τῆς ἀναχωρήσεώς του. Κάλεσε τότε κοντά του τούς συμμοναστές
του καί τούς συνεργάτες του στό πνευματικό καί κοινωνικο-φιλανθρωπικό ἔργο τῆς μονῆς του καί ἔδωσε τίς τελευταῖες
κατευθύνσεις καί συμβουλές. Ἡ πνευματική του διαθήκη περιλαμβάνει ὑποθῆκες μεγάλης σημασίας καί ἀξίας, ἀποτελεῖ ἕνα
καταστατικό διάγραμμα Χριστιανικῆς πολιτείας καί ἕναν ἀσφαλῆ ὁδηγό τῆς ζωῆς κάθε Χριστιανοῦ.
Ἡ ἀγγελία τοῦ θανάτου τοῦ Ὁσίου προκάλεσε βαρύ πένθος στή Λακωνία. Ἡ τοπική Ἐκκλησία μέ ἐπικεφαλῆς τόν Ἐπίσκοπο
κήδευσε τό ἀσκητικό του σῶμα, τό ὁποῖο ὑπῆρξε ὄργανο τῆς χάριτος τοῦ Θεοῦ γιά διάστημα δεκαετιῶν, στό χῶρο τῆς μονῆς του.
Προηγουμένως ὁ λαός προσπάθησε νά ἀποκτήσει κάποια εὐλογία ἀπό τό ἱερό Λείψανο (κάποια ράκη ἀπό τά ἐνδύματά του, ἀκόμη
καί τρίχες ἀπό τά μαλλιά καί τά γένεια του!), «ἵνα ἔχη τά ἀντικείμενα ταῦτα ὡς ἱερά φυλακτήρια, ὡς ἀλεξιτήρια νόσων καί ἰάσεων
πηγήν». Γιά νά ἀσφαλίσει τό Λείψανο ὁ Ἐπίσκοπος τό τοποθέτησε μέσα σέ θήκη ἀπό τήν ὁποία «παρευθύς ἀνέβλυσε θεῖον μῦρον,
θεραπευτικότατον πάσης νόσου». Τό μῦρο ἐκεῖνο θεράπευσε ἀνθρώπους μέ χρόνια καί ἀνίατα νοσήματα, τά δέ θαύματα πού
ἐπιτελέστηκαν οἱ συγγραφεῖς τῶν κωδίκων δέν μποροῦν νά ἱστορήσουν. «Εὐκολώτερον εἶναι νά ἀριθμήση τις τό πλῆθος τῶν
ἀστέρων ἤ τήν ἄμμον τοῦ αἰλιαλοῦ ἤ νά μετρήση τήν θάλασσαν διά ποτηρίου, παρά διηγούμενος νά ἐξιστορήση ὅλα τά ὑπό τοῦ
Ὁσίου τελεσθέντα θαύματα, τά ὁποῖα διά τό πλῆθος οὔτε νά λεχθῶσι, οὔτε ν’ ἀκουσθῶσιν εἶναι ἀνθρωπίνως δυνατόν» (ἀρχιμ.
Ἱεροθέου αὐτ. Σελ. 34).
Ἡ μνήμη τοῦ ὁσ. Νίκωνος πρέπει νά ἦταν εὑρύτατα διαδεδομένη ἤδη ἀπό τήν ἐποχή τῆς κοιμήσεώς του. Χαρακτηριστική ἀπόδειξη
ἀποτελεῖ ἡ ἐξαιρετικῆς τέχνης ψηφιδωτή του εἰκόνα στό λαμπρό ναό τοῦ ὁσ. Λουκᾶ στή Βοιωτία, ἔργο τοῦ μέσου τοῦ ἑπομένου τοῦ
θανάτου του 11ου αἰ.
Ἡ ἀμείλικτη φθορά τοῦ χρόνου, οἱ ἐχθρικές εἰσβολές καί οἱ ξένες κατακτήσεις (Φράγκων καί Τούρκων), κατέστρεψαν καί ἀφάνισαν
τήν μονή καί τόν χαριτόβρυτο τάφο τοῦ Ὁσίου. Σήμερα σώζονται στή Σπάρτη ἐλάχιστα κατάλοιπα τῆς μονῆς, ἐνῶ γιά τά ἱερά
Λείψανα δέν σώθηκε καμία πληροφορία, ὁ ὑμνογράφος πάντως ψάλλει στό Ἀπολυτίκιό του: «Χαίρει ἔχουσα ἡ Λακεδαίμων, θείαν
λάρνακα τῶν σῶν Λειψάνων, ἀναβρύουσαν πηγάς τῶν ἰάσεων καί διασώζουσαν πάντας ἐκ θλίψεως».
Τήν μνήμη τοῦ ὁσ. Νίκωνος ἀνέσυρε κατά τόν 19ο αἰ. ἀπό τήν λήθη τήν ὁποία ἐπεσώρευσαν οἱ αἰῶνες τῆς δουλείας, ὁ
Ἀρχιεπίσκοπος Μονεμβασίας καί Σπάρτης Θεόκλητος (Μηνόπουλος, 1892 – 1902, ἔπειτα Μητροπολίτης Ἀθηνῶν), ὁ ὁποῖος μέ τούς
ἐμπνευσμένους λόγους του κινητοποίησε τόν ἁγιόφιλο Λακωνικό λαό καί ἔκτισε «ἐν μιᾶ νυκτί» τόν πρῶτο πρός τιμήν τοῦ Ὁσίου
μικρό ναό. Τόν σημερινό μεγάλο καί μεγαλόπρεπο ναό θεμελίωσε τό 1929 ὁ Μητροπολίτης Γερμανός Τρωϊάνος. Ἡ ἐνέγερση
συνεχίσθηκε ἀπό τόν Μητροπολίτη Διονύισο Δάφνο (1936 – 1957), ὁ ὁποῖος καί τόν ἐγκαινίασε τό 1955, παρουσίᾳ τῶν Βασιλέων
Παύλου καί φρειδερίκης καί τοῦ Διαδόχου Κωνσταντίνου. Ἡ ἁγιογράφηση τοῦ ναοῦ ἔγινε ἀπό τόν Εὐάγγελο Μαυρικάκη, μαθητή
τοῦ Φωτίου Κόντογλου, ἐπί Μητροπολίτου Κυπριανοῦ Πουλάκου.
Ἀκολουθία καί Παρακλητικό Κανόνα στόν ὅσ. Νίκωνα συνέθεσε ὁ Μοναχός Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης, Ὑμνογράφος τῆς
Μεγάλης τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας.

Ἁγιολογικά κείμενα γιά τόν ὅσ. Νίκωνα

Ὁ κατά πλάτος βίος τοῦ ὁσ. Νίκωνος γράφτηκε ἀπό ἄγνωστο συγγραφέα. Σήμερα σώζονται δύο ἀντίγραφα τοῦ βίου αὐτοῦ, σέ δύο
κώδικες, τόν Βαρβερινό τοῦ 15ου αἰ. (φυλάσσεται στή Βιβλιοθήκη τοῦ Βατικανοῦ) καί τοῦ Ἐπισκόπου Βρεσθένης Παρθενίου τοῦ
ἔτους 1630 (φυλάσσεται στή Μονή Κουτλουμουσίου Ἁγίου Ὄρους). Καί τούς δύο κώδικες μελέτησε ὁ Ἱστορικός Σπυρ. Λάμπρος, ὁ
ὁποῖος τό 1909 δημοσίευσε στόν «Νέο Ἑλληνομνήμονα» σύντομο βίο τοῦ Ὁσίου.
Μέρος τοῦ βίου τοῦ Ὁσίου συμπεριέλαβε στήν Πατρολογία του ὁ Ἀββᾶς Migne, ἐνῶ κυκλοφοροῦν Γερμανικές καί Γαλλικές
μεταφράσεις του.
Ἡ μνήμη τοῦ ὁσ. Νίκωνος περιλαμβάνεται καί στό Ρωμαϊκό Μαρτυρολόγιο (βλ. D. Attwater, “A Dictionary of the Saints”, 1938.
Ἐπίσης J. Baydot, “Dictionary D’ Hagiographie”, 1925. Καί V. C. Goksexj, “A Biographical Dictionary of the Saints”, 1924). Στό ὑπόμνημα
τοῦ Μαρτυρολογίου ἐσφαλμένα ἀναφέρεται ὅτι ὁ Ὅσιος ἦταν Ἀρμένιος στήν καταγωγή. Τό σφάλμα αὐτό μπῆκε καί στόν
Συναξαριστή τοῦ ἁγ. Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου καί στά Συναξάρια τοῦ Μηναίου καί τοῦ Ὠρολογίου. Τό κείμενο τοῦ «Μεγάλου
Συναξαριστοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας» ἀποκαθιστᾶ τήν ἀλήθεια ἀναφέροντας, ὅτι ὁ Ὅσιος γεννήθηκε στόν Πολεμωνιακό
Πόντο, «τεκμαίρεται δέ ὅτι Ἕλλην ἦτο οὗτος καί οὐχί Ἀρμένιος, διότι ἑλληνιστί ὡμίλει καί ἔγραφε καί ὡς Ὀρθόδοξος Ἕλλην
μοναχός ἐπολιτεύθη, ἐνῶ οἱ Ἀρμένιοι κατά τήν ἐν λόγῳ ἐποχήν εἶχον ἤδη ἀποσχισθεῖ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας» (τόμος
Νοεμβρίου, ἔκδοσις 1979, σελ. 664 – 667).
Ἀπό τίς Ἑλληνικές ἐκδόσεις τοῦ βίου τοῦ ὁσ. Νίκωνος μνημονεύουμε: Ἐκείνη τοῦ ἀρχιμ. Μελετίου Γαλανοπούλου (ἔπειτα Μητροπ.
Κυθήρων), ἡ ὁποία ἐκδόθηκε τό 1933 καί κάλυψε τόμο 270 σελίδων. Αὐτή τοῦ Δικηγόρου Σπάρτης Ἀγησιλάου Ἀγουρίτσα, τοῦ ἔτους
1941. Καί τέλος τρίτη τοῦ ἀρχιμ. Ἱεροθέου Κυριαζοπούλου (πρώτη ἔκδοσις τό 1953 καί δεύτερη τό 1962).

Ἅγιε τοῦ Θεοῦ Νίκων πρέσβευε ὑπέρ ἡμῶν

STA ELLENIKA

Άγιος Νίκων Ο Μετανοείτε φωτιστής της Μάνης
Φωτιστής και προστάτης της Μάνης και απάσης της Λακωνίας. Η Αγία του κάρα φυλάσεται στον Ιερό Ναό Εισοδείων Της Θεοτόκου
Λαγκάδας Μεσσηνίας.
Επίσης στον Ιερό Ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχών Αρεοπόλεως φυλάσονται λείψανα των Αγίων :
Αγίας Βαρβάρας, Αγίου Τρύφωνος, Αγίου Ιωάννου του Ελεήμωνος, Αγίου Χαραλάμπους, και του Αγίου Παντελεήμωνος
Ο Άγιος Νίκων ο «Μετανοείτε» - φωτιστής της Μάνης και η επιβίωσις της Ιεράς μνήμης του ανά την Μάνην
Ομόφωνος είναι η γνώμη των ιστορικών ότι ο εκ Τραπεζούντος του Πόντου θεληματικός και γενναίος Νικήτας, μετέπειτα Νίκων,
αποτελεί πνευματικήν φυσιογνωμίαν φωτιστού πλειόνων περιοχών, μάλιστα δε της Λακωνικής, όπου εξεμέτρησε το ζην, κατά το
έτος 998 μ.Χ.
Εις την Μάνην ο Άγιος Νίκων ευηγγελίσθη τον Χριστόν διδάσκων και θαυματουργών. Έλαβε πρωτοβουλίαν ανεγέρεως εκκλησιών
και ανεδείχθη οδηγητής και φωτιστής των Μανιατών. Συνέβαλεν εις την εξημέρωσιν των ηθών, εις δε τις δυτικές πλαγιές του
Ταϋγέτου, υπεράνω της Μεσσηνιακής Μάνης, δείκνυται η λεγόμενη «Μονή του Αγίου Νίκωνος», υπό την επωνυμίαν του Προφήτου
Ηλιού, όπου και ο φερόμενος τάφος του Αγίου. Προ δε του χωρίου «Άγιος Νίκων» ανηγέρθη υπό του ομωνύμου Συλλόγου περικαλές
ναΰδριον. Του Αγίου Νίκωνος, φωτιστού της Μάνης.
Η μνήμη του οσίου Νίκωνος διατηρείται άσβεστος ανά την Λακωνίαν, εις δε την Μάνην επιβιώνει συνεχώς εις πρόσωπα και
πράγματα διά μέσου των αιώνων μέχρι της σήμερον. Το όνομά του φέρουν επώνυμοι ιερείς και μοναχοί, όπως ο κτίτορας μοναχός
Νίκων μετά του λαϊκού Θαλού από το Κουσκούνι, όταν το 1079, σύμφωνα με την σωζόμενη μαρμάρινη επιγραφή, απετελείωσαν το
κτίσιμο του ναού της Παναγίας της Φανερωμένης στα Φραγκουλιάνικα (Δρύαλος) της Μέσα Μάνης. Νίκων πάλιν ονομάζεται ο
Κατζουπίτης ένας εκ των τριών ιερέων, που πρωτοστατούν στην ανακαίνιση του αυτού ναού κατά τα έτη 1322-1323, οπότε έχομε και
τις Παλαιολόγειας τέχνης ωραίες αγιογραφίες. Και μέχρι σήμερα το βαπτιστικό όνομα πολλών αρρένων ανά την Μάνην είναι
«Νίκων».
Η αυτή προτίμηση γίνεται και σε εκκλησίες, τιμώμενες με το όνομα του Αγίου Νίκωνος∙ ο Ίδιος εδάνεισε το όνομά του στο μεγάλο
οικισμό της Χοτάστας της Δυτ. Μάνης σήμερα επίσημα ονομαζομένου «Άγιος Νίκων». Λέγεται ότι τα σπήλαια στο Καταφύγι της
Χοτάσιας, ο Άγιος Νίκων, μετέτρεψε σε χριστιανικούς ναούς. Και ακόμη λέγεται ότι απόγονοι του αδελφού του Αγίου Νίκωνος,
Δημοσθένους, είναι οι της οικογενείας Δημάγγελων από το Κουτήφαρι (Θαλάμες) Λεύκτρου. Ενώ ο υπεράνω της Πολιάνας βράχος
ονομάζεται «το βουνό του Αγίου Νίκωνα». Εκκλησίες με το όνομα του Αγίου Νίκωνος υπάρχουν ανά την Μάνη όχι ολίγες, όπως στο
Εξωχώρι, στο Οίτυλο (η μετέπειτα Αγία Μαρίνα), στο Καραβοστάσι, στο Κουσκούνι (12ου αιώνος), στην κορυφή της Χαριάς, στο
διάσελο της Μίνας, στην Καφιόνα (σήμερα ερείπιο), στον Κάβαλο. Στα Άλικα μια μεγάλη πέτρα απάνω στο βράχο, ονομάζεται
«Άγιος Νίκων», διότι από εκεί ο Άγιος εκήρυξε το ευαγγέλιον του Χριστού.
Σημειωτέον ότι στις ενορίες της Μάνης εκτός της ημέρας της μνήμης του Αγίου (26 Νοεμβρίου), μνημονεύεται σε κάθε ιερή
Ακολουθία μεταξύ των οσίων θεοφόρων πατέρων ημών και ο «όσιος Νίκων ο “Μετανοείτε”, φωτιστής της Μάνης» και είθε αι ευχαί
του να μας συνοδεύουν.

(Hellenika A1)

Όσιος Νίκων ο «Μετανοεῖτε»
(Ανακατεύθυνση από: Οσιος Νικων Ο «μετανοειτε» (; - 998)*)
Άγιος που εορτάζει στις: 11/26-12/09
Οἱ Λακεδαίμων, οὐδαμῶς Δαίμων λάκοι.
Σοβεῖ γὰρ αὐτὸν τοῖς τεραστίοις Νίκων.
Βιογραφία
Ο Όσιος Νίκων γεννήθηκε μεταξύ των ετών 920 - 925 μ.Χ. Καταγόταν από τον Πολεμωνιακό Πόντο (Αρμενία) και ήταν γιος
μεγιστάνα.
Νέος ακόμα άφησε το πατρικό του σπίτι και μόνασε. Επειδή δε τον διέκρινε Ιερός ζήλος και μεγάλο χάρισμα διδακτικότητας, γύρισε
όλη την Ανατολή σαν απεσταλμένος της Μονής του κηρύττοντας το Ευαγγέλιο και επαναλάμβανε τη φωνή, που αντήχησε πρώτα
στην έρημο της Ιουδαίας και κοντά στις όχθες του Ιορδάνη: «Μετανοεῖτε».
Κατόπιν ο όσιος Νικών πήγε στην Κρήτη, όπου παρέμεινε διδάσκοντας για 20 χρόνια. Από κει πήγε στην Πελοπόννησο, όπου
κατέληξε στην πόλη των Λακώνων. Εκεί κήρυξε, έκανε διάφορα θαύματα και έκτισε ναό στο όνομα του Σωτήρος Ιησού Χριστού. Η
ηθική επιρροή του στους κατοίκους, υπήρξε μεγάλη. Και στη χώρα αυτή, που αγάπησε περισσότερο και από την πατρίδα του, άφησε
την τελευταία του πνοή το έτος 998 μ.Χ.

Αξίζει τέλος να σημειώσουμε ότι ο Όσιος Νίκων επισκέφτηκε και την Εύβοια. Εκεί ασχολήθηκε, όπως έπραττε παντού, με το
κήρυγμα. Έλαβε αφορμή από το φαινόμενο της παλίρροιας και μίλησε «Περί της ρευστότητας και μεταβλητότητας του εγκοσμίου
βίου και περί των ασταθών τρόπων των ακαταστάτων ανθρώπων». Τόπος από όπου εκήρυττε ήταν το υψηλό φρούριο του Ευρίπου
(Χαλκίδος). Θαυματούργησε σώζοντας ένα παιδί που έπεσε από ψηλά από το φρούριο. Όλοι νόμιζαν ότι σκοτώθηκε. Όταν συνήλθε
το παιδί είπε: Δεν σκοτώθηκα γιατί με κράτησε αυτός ο μοναχός που λέει «Μετανοείτε». Επίσης θεράπευσε μία δαιμονόπληκτη
γυναίκα για τη θεραπεία της οποίας προσευχήθηκε δημόσια με τη συμμετοχή του λαού.
(Hellenika A)

ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΩΝ Ο ΜΕΤΑΝΟΕΙΤΕ
Στην περίοδο, την οποία εξετάζουμε έζησε και ο όσιος Νίκων ο Μετανοείτε. Σχετίστηκε με τα ιστορικά γεγονότα της εποχής του
κατερχόμενος στην Κρήτη, μετά την απελευθέρωσή της από τους Άραβες. Δίδαξε κήρυγμα μετανοίας και επανέφερε πλήθος
πιστών στην πατροπαράδοτη πίστη, αποσπώντας τους από την πλάνη του ισλαμισμού. Τον βίο του, όπως και των άλλων οσίων
ανδρών θα τον περιγράψουμε σε σχέση κυρίως με τα θέματα που μας απασχολούν. Πέρα τούτων πολλά περισσότερα έπραξε. Θα τ'
αναφέρουμε περιληπτικά.

Πατρίδα του οσίου Νίκωνος αναφέρεται η Πολεμωνιακή χώρα, τμήμα του Αρμενιακού θέματος(11). Ακριβή χρόνο γέννησης δεν
γνωρίζουμε, όπως και ακριβή χρόνο θανάτου. Από εσωτερικά στοιχεία του «Βίου» του συμπεραίνουμε, ότι πρέπει να γεννήθηκε το
925-930 μ.Χ. Οι γονείς του ανήκον σε κάποια από τις επιφανείς και πλούσιες τις εποχής. Ο πλούτος και το όνομα δεν υπήρξαν
παράγοντες που επηρέασαν την διαπαιδαγώγηση και την ανάπτυξη του αγίου. Αντίθετα από παιδί φάνηκε αγωνιστής ενάντια στο
σαρκικό θέλημα και το κοσμικό φρόνημα. Φιλακόλουθος, νουνεχής, χρηστοήθης, επέδειξε σε ανώριμη ηλικία, ώριμη σκέψη και συν
τω χρόνω και την χάρη του Θεού, αυξανόταν η αρετή του και ο προς τον Χριστό πόθος του. Σε νεαρή ηλικία εγκατέλειψε οικογένεια,
πλούτη, καριέρα και κατευθύνθηκε στην Ι. Μ. Χρυσής Πέτρας, στα σύνορα Πόντου και Παφλαγονίας. Την έλευσή του προείδε ο
ηγούμενος της Μονής και βγήκε να τον προϋπαντήσει, προς έκπληξη των αδελφών. Γρήγορα αντιλήφθηκε το στερρό φρόνημα του
οσίου, γι' αυτό και αντιπαρήλθε κάθε κανονική δοκιμασία και τον έκειρε μοναχό. Στην Μονή αυτή ο Άγιος άνδρας ασκήθηκε
δώδεκα έτη. Στο διάστημα αυτό αγωνίσθηκε σε κάθε ασκητικό πάλαισμα και γρήγορα χαριτώθηκε από τον Θεό. Προκαλεί
εντύπωση ο σύντομος χρόνος, στον οποίο ο όσιος ασκήθηκε και τελείωσε κάθε αρετή, αλλά ας μην ξεχνάμε, ότι από πολύ μικρός
στερεώθηκε στην εν Χριστώ ζωή και προετοιμάσθηκε για την μοναχική πολιτεία. Και αφού βρέθηκε σε όλα υποταγμένος στο
θέλημα του Θεού ανέλαβε εργασία, ως «εργάτης του θερισμού»( Ματθ. θ,38).
Όταν συμπλήρωσε το δωδέκατο έτος της μονάσεώς του στην Ι.Μ. Χρυσής Πέτρας, ήρθε η στιγμή της αποστολής του στον κόσμο
και της έναρξης του θείου κηρύγματος της μετανοίας. Με την ευλογία του γέροντά του και με πρόφαση την εκ μέρους του πατρός
του αναζήτηση, αποχώρησε από το μοναστήρι και περιπλανήθηκε στις ερημιές της πατρίδας του, αρχικά, εκδιώκοντας τους
δαίμονες. Στην συνέχεια στις πόλεις των ανατολικών επαρχιών κήρυξε την μετάνοια και έλαβε το προσωνύμιο ο «Μετανοείτε».
Το 961 μ.Χ. απελευθερώθηκε η Κρήτη από την κυριαρχία των Αράβων. Αυτοί με τις γνωστές και βίαιες πρακτικές τους είχαν
μεταστρέψει την πίστη πλείστων Κρητικών, κυρίως των αστικών κέντρων και είχαν διαλύσει κάθε μορφή εκκλησιαστικής ζωής και
διοίκησης(12) κατά την διάρκεια της δουλείας των 140 χρόνων. Στην νήσο κατευθύνθηκε ο όσιος να διδάξει την μετάνοια. Το έργο
αυτό επωμίσθηκε μαζί με τον όσιο Ιωάννη τον Ξένο. Συγκεκριμένα ο όσιος Νίκων κήρυξε στην κεντρική και ανατολική νήσο, ενώ ο
όσιος Ιωάννης(13) στο δυτικό τμήμα. Στο έργο του αντιμετώπισε δυσκολίες, κυρίως διότι το δικό του απλό κήρυγμα δεν
ανταποκρίνονταν στην ψυχοσύνθεση των κατοίκων και στις επιρροές που είχαν δεχθεί από τους Άραβες. Στράφηκε, λιοπόν, προς
τον Απόστολο Παύλο ζητώντας βοήθεια και την έλαβε μέσω της «προς Τίτον» επιστολής του. Στο σημείο αυτό ο όσιος έδειξε όλη
την διάκριση και την οικονομία της εκ Θεού σοφίας του. Έλαβε μερικούς εξ αυτών, για τους οποίους γνώριζε, ότι αποδεχόταν την
γνώση του καλού περισσότερο από τους άλλους και αφού μαλάκωσε την καρδιά τους με λόγους πράους και μειλίχιους, έλεγξε
προσεκτικά τις κρυφές πράξεις τους. Αυτοί ήταν οι πρώτοι που ήρθαν σ' επαφή με την αρετή του οσίου και γνωρίζοντας αυτόν
κατενύγησαν, συνήλθαν και επανήλθαν στην πίστη του Χριστού. Φιλοτιμώντας τους, λοιπόν, κατάφερε ο όσιος να επαναφέρει την
Κρήτη στην Ορθόδοξη Πίστη.
Στο νησί έδρασε επί επταετία. Στο διάστημα αυτό, εκτός της διδασκαλίας, επιδόθηκε στην αναδιοργάνωση της εκκλησιαστικής
ζωής του τόπου. Έκτισε εκκλησίες, εγκατέστησε ιερείς, διακόνους και νεωκόρους και παρέδωσε τον ορθόδοξο τρόπο λατρείας και
ζωής, τον οποίο και ο ίδιος ακολουθούσε. Αξίζει να σημειώσουμε ότι τα δύο τελευταία χρόνια της αποστολικής του δράσης στην
Κρήτη, τα αφιέρωσε στην ανέγερση του Ι. Ν. Αγίας Φωτεινής της Σαμαρείτιδος. Η υπόδειξη του τόπου έγινε με θαυματουργικό
τρόπο από την ίδια την Αγία στον όσιο και η βοήθειά της ήταν εμφανής, καθ' όλη την διάρκεια των εργασιών.
Έτσι ολοκλήρωσε την δράση του ο Όσιος στην Κρήτη. Από κει επιβιβάσθηκε σε πλοίο με προορισμό την Αθήνα. Το κήρυγμά του
έγινε δεκτό ε σεβασμό και τιμή που απευθυνόταν στο πρόσωπο του Αγίου και αυτό τον ανάγκασε να εγκαταλείψει την πόλη. Η
Εύβοια, η Θήβα, η Κόρινθος, το Άργος, το Ναύπλιο και άλλες πόλεις τις Πελοποννήσου υπήρξαν σταθμοί του αποστολικού του
δρομολογίου. Τελευταία κατέληξε στη Σπάρτη. Ευτύχησε η Λακεδαιμόνα να καταστεί το κύριο πεδίο της υπόλοιπης δράσης του
Οσίου, στην οποία, όμως δεν θα επεκταθούμε, εφόσον δεν συνδέετε με τα γεγονότα που μας ενδιαφέρουν. Θ' αναφέρουμε, ότι
εκοιμήθη κατά προσέγγιση το 1005 μ.Χ. Τιμάται ως πολιούχος της Σπάρτης και η μνήμη του εορτάζεται την 26η Νοεμβρίου, ημέρα
της κοιμήσεώς του.
(Hellenika B-Kriti)

Νίκωνος Οσίου του Μετανοείτε.
O Όσιος Πατήρ ημών Nίκων ο Mετανοείτε, εν ειρήνη τελειούται.
Oι Λακεδαίμων ουδαμώς δαίμων λάκοι.
Σοβεί γαρ αυτόν τοις τεραστίοις Nίκων1.
Oύτος εκατάγετο από την χώραν των Aρμενίων, υιός ων ενός μεγιστάνου. Aκούσας δε την θείαν φωνήν του Kυρίου την λέγουσαν· «Πας ος αφήκε
πατέρα ή μητέρα, εκατονταπλασίονα λήψεται και ζωήν αιώνιον κληρονομήσει», τούτο, λέγω, ακούσας, αφήκεν όλα διά τον Xριστόν και επήγεν εις ένα
Mοναστήριον. Eις το οποίον έδειξε κάθε άσκησιν αρετής ο αοίδιμος, και υπερέβαλεν όλους τους άλλους Mοναχούς με την άκραν σκληραγωγίαν. Eπειδή
δε ο πατήρ του έμαθε, πως ευρίσκεται εις Mοναστήριον, διά τούτο έστειλε παρευθύς και ερεύνα όλα τα των Mοναχών ιερά καταγώγια. Όθεν ο Όσιος
τούτο μαθών, ευγήκεν από το Mοναστήριον εκείνο και επεριτριγύριζεν όλην την Aνατολήν, κηρύττων εις όλους και λέγων· «Mετανοείτε». Διά τούτο
έλαβε και την επωνυμίαν, ήγουν το να επονομάζεται ο Mετανοείτε. Eπήγε δε και εις την νήσον της Kρήτης, και από εκεί επήγεν εις τον Mορέαν. Kαι
αφ’ ου επεριπάτησεν εις όλας τας πόλεις και χώρας του Mορέως, ύστερον επήγεν εις την πόλιν των Λακώνων, ήτοι εις την κοινώς λεγομένην
Tζακωνίαν. Εν αυτή δε τελέσας διάφορα θαύματα, έκτισε Nαόν εις το όνομα του Σωτήρος ημών Xριστού. Όθεν μονάσας εκεί μέχρι τέλους, απήλθε προς
ον επόθει Xριστόν, ίνα λάβη παρ’ αυτού τον της ασκήσεως στέφανον.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ
1. Ήτοι, όπου κείται η Λακεδαίμων, εκεί δεν ηχεί (τούτο γαρ δηλοί το λάκοι) ουδέ λαλεί τελείως, και χρησμοδοτεί πλέον ο δαίμων. Eπειδή και ο Nίκων
τον διώχνει από εκεί με τα θαυμάσια οπού κάμνει.
(από το βιβλίο: Αγίου Νικοδήμου Αγιορείτου Συναξαριστής των δώδεκα μηνών του ενιαυτού. Τόμος Α´. Εκδόσεις Δόμος, 2005)
(Hellenika C)

NAMES: Nikon, Nikonas, Nikonos, Nik, Nick, Νίκωνος
NIKON
Gender: Masculine
Usage: Ancient Greek, Russian
Other Scripts: Νικων, Νίκων (Ancient Greek), Никон (Russian)
Derived from Greek νικη (nike) meaning "victory".
Ανάλυση ονόματος*
ΝΙΚΩΝ: (εκ του νικώ) = ο νικητής

Ikon of The Righteous Saint Nikon “Metanoieite”

Whom the Holy Orthodox Catholic Church Celebrates on
November 26th and on the 2nd Sunday of Lent.

Ἅγιε τοῦ Θεοῦ Νίκων πρέσβευε ὑπέρ ἡμῶν
ΝΙΚΩΝ όσιος, ο “Μετανοείτε” ΝΟΕΜ. 26

ΑΠΟΛΥΤΙΚΙΟΝ ΛΑΚΩΝΩΝ ΑΓΙΩΝ/SYNAXIS OF LAKONIAN SAINTS
Ἤχος α΄. Τῆς ἐρήμου πολίτης
Τῶν Λακώνων Ἁγίων ἀνυμνοῦμεν την φάλαγγα, δι’ὧν δωρεῶν ἀνεκφράστων, ἐνεπλήσθημεν ἅπαντες, τον Νίκωνα, Ἠλίαν, Γεώργιον, Θωμᾶν,
Θεόκλητον, Γρηγόριον, Μάξιμον, Λεόντιον σοφούς, Ἰωάννην νεομάρτυρα τον κλεινόν, συμφώνως ἀνακράζοντες. Δόξα τῶ ἐνισχύσαντι ἡμᾶς, δόξα
τῶ στεφανώσαντι, δόξα τῶ ἐνεργοῦντι δι’ ὑμῶν, πᾶσιν ἰάματα.

Mode 1. The Citizen of the Desert
"We sing the praises of the phalanx (the ranks) of Laconian Saints, through whom we have all been filled with inexpressible gifts--Nikon, Ilias, Yiorgios,
Thomas, Theoklytos, Grigorios, Maximos, Leontios, wise saints, and Ioannes the illustrious new martyr--as we all cry out with one voice: Glory to Him who
made you strong; Glory to Him who crowned you; Glory to Him who through you works cures for all.”

ΝΙΚΩΝ Επίσκοπος Αρσινόης Κύπρου Α.Χ.Ε.Χ.
ΝΙΚΩΝ Ιερομάρτυρας ΜΑΡΤ. 23
ΝΙΚΩΝ μάρτυρας ΣΕΠΤ. 28
ΝΙΚΩΝ μάρτυρας ΝΟΕΜ. 7
ΝΙΚΩΝ μάρτυρας από τους 37 με 40 της Θράκης ΑΥΓ. 20
ΝΙΚΩΝ όσιος, ο “Μετανοείτε” ΝΟΕΜ. 26
ΝΙΚΩΝ όσιος, ο Σιναΐτης (4η Διακαινησίμου) ΠΕΝΤΗΚ.
ΝΙΚΩΝ όσιος (Ρώσος) ΜΑΡΤ. 23
ΝΙΚΩΝ όσιος (Ρώσος) ΝΟΕΜ. 17
ΝΙΚΩΝ όσιος (Ρώσος) ΔΕΚ. 11

THE LITURGY - NOVEMBER 26TH, SAINT NIKON METANOITE
"Flee pride, cleave to humility; do not despise the poor; keep clear of all evil, of all envy and of the remembrance of wrongs; forgive
your brethren. Go regularly to church and confess your sins often to the priests and spiritual fathers. If you keep to these counsels, I
will never abandon you."
The TYPIKA, and for the BEATITUDES, Hymns from the Third and Sixth Odes of Canon of the Saint.

Beatitudes:
Ode 3:
Passing from East to West, Thou didst set all men on fire with thy preaching of repentance; wherefore, thou foundest a name suited to thy deeds, O
Righteous Nikon. Proving to be the namesake of repentance (x2)
Having the Forerunners' Zeal laid up in thy soul, O Father, thou didst proclaim Christ's second manifestation to the world, saying: With All your heart,
bring forth fruit worthy of repentance. (x2)

Ode 6:
God, who was Glorified in thy members, glorified thee with with wondrous signs. Wherefore, thou didst fill up that which was lacking in the pillar, that it
might be serviceable to thee in the house of God. (x2)
The City of Lacedaemon (Sparta) hath known thee to be another Moses, afflicting the Egypt of the Passions with the scourges of thy God-inspired teachings
of repentance, and taking away wickedness. (x2)

The Prokeimenon of the Epistle. Grave Tone
v1. What shall I render unto the Lord for all that He hath rendered unto me?
v2. Precious in the sight of the Lord is the death of His saints.
(O Lord, I am Thy servant; I am Thy servant and the son of Thy handmaid.)
The Saints shall boast in glory, and they shall rejoice upon their beds.
Vs. Sing unto the Lord a New song; His praise is in the Church of the saints.

The Epistle of Saint Paul to Galatians (5:22-6:2) (If desired also, the Epistle of the day.)
EPISTLE: (Gal 5:22-6:2):
BRETHREN: But the fruit of the Spirit is love, joy, peace, longsuffering, kindness, goodness, faithfulness, gentleness, self-control. Against such there is no
law. And those who are Christ’s have crucified the flesh with its passions and desires. If we live in the Spirit, let us also walk in the Spirit. Let us not become
conceited, provoking one another, envying one another Brethren, if a man is overtaken in any trespass, you who are spiritual restore such a one in a spirit of
gentleness, considering yourself lest you also be tempted. Bear one another’s burdens, and so fulfill the law of Christ.

Alleluia, Plagal of the Second Tone
v1. Blessed is the man that feareth the Lord; in His commandments shall he greatly delight.
v2. His seed shall be mighty upon the earth; the generation of the upright shall be blessed.
(His Righteousness abideth unto ages of ages; His Horn shall be exalted with glory.)

The Holy Gospel according to Saint Matthew (11:27-30) (If Desired also, The Gospel the day.)
GOSPEL: (Matt. 11:27-30):
THE LORD SAID UNTO HIS DISCIPLES: All things have been delivered to Me by My Father, and no one knows the Son except the Father. Nor
does anyone know the Father except the Son, and the one to whom the Son wills to reveal Him. Come to Me, all you who labor and are heavy laden, and I
will give you rest. Take My yoke upon you and learn from Me, for I am gentle and lowly in heart, and you will find rest for your souls. For My yoke is easy
and My burden is light.”

Communion Hymn
Rejoice in the Lord, O ye righteous; praise is meet for the upright.
(For he shall remain unshaken for ever. In everlasting remembrance shall the righteous be.)
(In everlasting remembrance shall the righteous be, He shall not be afraid of evil tidings.)

+ On This Day we commemorate our righteous Father Nikon (Metanoite) “Repent-Ye”.
Verses:
Wherefore hath Lacedaemon (Sparta) a loss of demons?
Nikon hath frightened them away with his wonders.

Apolytikion in the Third Tone

Lacedaemon doth rejoice with gladness in the godly shrine of thy blest relics, which doth make streams of healings to overflow and doth
preserve from affliction and sore distress all them that hasten, O Father, to thee with faith. Righteous Nicon/Nikon , intercede with Christ
God in our behalf that His great mercy may be granted unto us.

Άπολυτίκιον. Ήχος γ'. Θείας πίστεως.
Χαίρει έχουσα, ή Λακεδαίμων, θείαν λάρνακα, των σων λειψάνων, άναβρύουσαν πηγάς των ιάσεων, και διασώζουσαν πάντας εκ
θλίψεων, τους σοι προστρέχοντας Πάτερ εκ πίστεως. Νίκων Όσιε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.

Kontakion in the Second Tone
Emulating the life of the Angels, thou didst esteem the world's delights as dross, while showing us the paths of repentance, O righteous
and God-bearing Nicon/Nikon. Wherefore, as we now celebrate thy memorial, we honour thee; for thou in truth art a fountain of healings.

Κοντάκιον τού Οσίου Νίκωνος. Ήχος πλ. Β’. Τήν υπέρ ημών πληρώσας
Τήν Αγγελικήν μιμούμενος πολιτείαν, κόσμου τά τερπνά ως σκύβαλα ελογίσω, μεταανοίας τήν τρίβον δεικνύων ημίν, θεοφόρε
Νίκων Όσιε διά τούτό σε γεραίρομεν, εκτελούντες νύν τήν μνήμην σου, υπάρχεις γάρ αληθώς, ιαμάτων πηγή.

Μεγαλυνάρια τοῦ ὁσίου Νίκωνος.
Νίκην περιφὲρων κατα παθῶν, τὴν εὺκλειαν ταὺτης, διαγράφεις Νίκων σοφέ, τοίς πᾶσι κηρύττων, την τοῦ Προδρόμου ῥῆσιν
Μετανοεῖτε ἤγγικεν ἠ ἀπόδοσις.

Megalynarion in the Plagal of the Second Tone
O Righteous Father Nikon, into all the earth hath the sound of thine achievements gone forth; wherefore thou hast found in the Heavens
the reward of thy labours. Thou didst destroy the ranks of the demons; thou didst attain to the orders of the Angels, whose life thou didsr
emulate without blame. Since thou hast boldness with Christ God, pray that peace be granted unto our souls.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful