You are on page 1of 13

Pewne problemy interpretacyjne moe te wywoywa kwestia czasu, w ktrym naley zgosi danie zmiany systemu gosowania.

Zwykle jest ono wnoszone przed rozpoczciem procedury gosowania nad uchwaami. Sd Najwyszy w powoanym wyroku dopuci jednak moliwo zoenia takiego dania w trakcie trwania procedury gosowania w trybie indywidualnego zbierania gosw, wskaza przy tym na konieczno podtrzymania swojej woli przez wacicieli, ktrzy oddali gosy przed zmian sposobu obliczania gosw. Decydujce w takiej sytuacji znaczenie bdzie miao rwnie okrelenie momentu zakoczenia gosowania w trybie indywidualnego zbierania gosw. Nastpi to w chwili oddania gosu przez ostatniego gosujcego, ktrego gos przesdzi o tym, e dana uchwaa zostaa podjta. Naley podkreli, e wprowadzenie takiej procedury podejmowania decyzji we wsplnocie moe okaza si szczeglnie niekorzystne dla gminy, zwaszcza w sytuacji, gdy w budynku komunalnym zostanie sprzedanych kilka lokali, ktrych nowi waciciele bd posiadali 20% udziaw w nieruchomoci, przez co gmina moe de facto zosta podporzdkowana decyzjom pozostaych czonkw wsplnoty mieszkaniowej. Najbardziej dotkliwy dla gminy jest jak mona sdzi problem ustalania wysokoci skadek na fundusz remontowy. Do priorytetowych bowiem dziaa wsplnoty mieszkaniowej nale bez wtpienia remonty. Niestety zarwno budynki komunalne, jak i znajdujce si w nich lokale zazwyczaj nie s w zbyt dobrym stanie technicznym i potrzebuj remontw, byli za najemcy mog w takiej sytuacji podj uchwa o drastycznym podniesieniu skadek i chocia sami bd paci wicej, zmusz tym samym gmin do tego, aby pokrya nawet 80% kosztw remontw czci wsplnych. Kady z czonkw wsplnoty mieszkaniowej w tym take i gmina moe uzna, e podjta na zebraniu ogu wacicieli uchwaa narusza jego interesy i naley zaskary j do sdu. Podstaw prawn takiego zaskarenia moe by rwnie niezgodno uchway z przepisami prawa lub z umow wacicieli lokali bd sam fakt, e narusza ona zasady prawidowego zarzdzania nieruchomoci wspln. Przesanki moliwoci zaskarenia uchway wsplnoty mieszkaniowej zostay zatem okrelone przez ustawodawc bardzo szeroko. Wystarczy bowiem, e wedug subiektywnego odczucia jednego z wacicieli lokali uchwaa narusza jego interes, by mia on legitymacj do jej zaskarenia do sdu.

Powdztwo

takie

powinno

by

wytoczone

przeciwko

wsplnocie

mieszkaniowej, ktr w sdzie reprezentuje zarzd dziaajcy w imieniu pozostaych czonkw. Uchwa mona zaskary w terminie szeciu tygodni od dnia podjcia uchway na zebraniu ogu wacicieli albo od dnia powiadomienia wytaczajcego powdztwo o treci uchway podjtej w trybie indywidualnego zbierania gosw. Ze wskazanego wyej terminu na zaskarenie uchway wynika, e ustawodawca stan na stanowisku, i pewno i stabilizacja dziaania wsplnoty mieszkaniowej s nadrzdne nad zgodnoci uchway wacicieli lokali z przepisami prawa, z umow wacicieli lokali, z zasadami prawidowego zarzdzania nieruchomoci wspln czy z interesami poszczeglnych wacicieli lokali1. Niezaskarona w tym terminie uchwaa ulega sanacji, mimo jej niezgodnoci z powyszymi czynnikami (tak SA w Poznaniu w wyroku z 13.12.2006 r.2[12]). Innym sowy, ustawodawca wprowadzi prekluzj dla moliwoci zaskarenia uchway, tzn. moliwo jej zaskarenia po tym terminie wygasa. Od 20.03.2007 r. sdem waciwym do rozpatrywania spraw o uchylenie uchwa czonkw wsplnoty mieszkaniowej jest sd okrgowy waciwy ze wzgldu na miejsce pooenia nieruchomoci. Podjta uchwaa podlega wykonaniu bez wzgldu na jej zaskarenie. Wniesienie bowiem powdztwa nie wstrzymuje wykonania uchway, dlatego jest wskazane, by gmina jednoczenie ze zoeniem powdztwa wnioskowaa o wstrzymanie jej wykonania do czasu zakoczenia sprawy, jednak zasadno takiego dania pozostaje w gestii sdu.

1 2

www.e-wspolnotamieszkaniowa.pl.

Przedmiotem artykuu jest zakres praw i obowizkw gminy we wsplnocie mieszkaniowej. Polski ustawodawca przyj model zorganizowanego wspdziaania wacicieli lokali w spetryfikowanych strukturach organizacyjnych. Zarzdzanie w wikszoci wsplnot, wrd ktrych przewaaj powstae w wyniku sprzeday lokali w domach komunalnych, odbywa si przy udziale gminy. Autorka podkrela, e gmina jako waciciel musi wsppracowa za po-rednictwem swoich penomocnikw z wacicielami w rozwizywaniu problemw pojawiajcych si we wsplnotach. Moe ona posiada wikszo lokali, lecz nie mie decydujcego gosu w sprawach wsplnoty. Tym bardziej jest istotne ustalenie przez ni waciwych stosun-kw z pozostaymi wacicielami.
tj. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z pn. zm. Opracowano na podstawie: tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z 2002 r. Nr 23, poz. 220, Nr 62, poz. 558, Nr 113, poz. 984, Nr 153, poz. 1271, Nr 214, poz. 1806, z 2003 r. Nr 80, poz. 717, Nr 162, poz. 1568, z 2004 r. Nr 102, poz. 1055, Nr 116, poz. 1203, Nr 167, poz. 1759, z 2005 r. Nr 172, poz. 1441, Nr 175, poz. 1457, z 2006 r. Nr 17, poz. 128, Nr 181, poz. 1337, z 2007 r. Nr 48, poz. 327, Nr 138, poz. 974, Nr 173, poz. 1218, z 2008 r. Nr 180, poz. 1111, Nr 223, poz. 1458, z 2009 r. Nr 52, poz. 420, Nr 157, poz. 1241, z 2010 r. Nr 28, poz. 142 i 146, Nr 40, poz. 230, Nr 106, poz. 675, z 2011 r. Nr 21, poz. 113, Nr 117, poz. 679, Nr 134, poz. 777, Nr 149, poz. 887, Nr 217, poz. 1281.
Wykadnia TK: dot. art. 16 (Dz. U. z 1994 r. Nr 39, poz. 149); dot. art. 101 ust. 1 (Dz. U. z 1994 r. Nr 109, poz. 527); dot. art. 85 i art. 87 (Dz.

U. z 1994 r. Nr 113, poz. 550); dot. art. 77 ust. 1 i 3, art. 85 ust. 1, art. 86, art. 90 ust. 1 i 2, art. 96 ust. 1 i 2, art. 97 ust. 1 3 i art. 98 ust. 2 i 3 (Dz. U. z 1994 r. Nr 113, poz. 551); dot. art. 28 ust. 3 i 5 (Dz. U. z 1995 r. Nr 114, poz. 556).

t. j. o samorzdzie gminnym z dnia 8 marca 1990 r., Dz. U. 2001 r., Nr 142, poz. 1591, z pn. zm. Ustawa o gospodarce komunalnej z dnia 20 grudnia 1996 r. tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 45, poz. 236. Dz.U. 1997 Nr 9 poz. 43

Konstytucja RP stanowi w art. 169 ust. 1, i: Jednostki samorzdu terytorialnego wykonuj swoje zadania za porednictwem organw stanowicych i wykonawczych. Ustawa o samorzdzie gminnym do organw gminy zalicza rad gminy i zarzd (art. lla). Dziaalno organw gminy jest jawna. Ograniczenia jawnoci mog wynika wycznie z ustaw. Jawno dziaania organw gminy obejmuje w szczeglnoci prawo obywateli do uzyskiwania informacji, wstpu na sesje rady gminy i posiedzenia jej komisji, a take dostpu do dokumentw wynikajcych z wykonywania zada publicznych, w tym protokow posiedze organw gminy i komisji rady gminy. Zasady dostpu do dokumentw i korzystania z nich okrela statut gminy (art. llb). 1.1.1. Rada gminy Rada gminy jest organem stanowicym i kontrolnym w gminie, ktry moe rozstrzyga o wszystkich sprawach pozostajcych w zakresie dziaania gminy, a nie zastrzeonych dla referendum. Jeeli siedziba rady gminy znajduje si w miecie pooonym na terytorium tej gminy, rada nosi nazw rady miejskiej. Kadencja rady gminy trwa 4 lata liczc od dnia wyboru. Ustawa o samorzdzie gminnym ustala liczb radnych odpowiednio do liczebnoci mieszkacw gminy (art. 17). Najmniejsza rada, w gminach do 5000 mieszkacw, moe liczy 12 radnych, najwiksza, w gminach do 200 000 mieszkacw, 30 radnych. Na kade dalsze rozpoczte 100 000 mieszkacw po 5 radnych, nie wicej jednak ni 60 radnych. Organizacja wewntrzna rady gminy Rada gminy wybiera ze swego grona przewodniczcego i 1-3 wiceprzewodniczcych w gosowaniu tajnym. Funkcji tych nie mona czy ze stanowiskiem wjta, burmistrza lub prezydenta. U.s.g gminnym nie przewiduje

instytucji prezydium rady gminy ani te delegowania przewodniczcego rady. Wynika z tego, e kada funkcja w radzie gminy, nawet przewodniczcego, ma mie konsekwentnie spoeczny charakter. Przemawia za tym rwnie zakaz czenia funkcji przewodniczcego (lub wiceprzewodniczcego) rady gminy z funkcj czonka zarzdu (art. 19 ust. 3). Zadaniem przewodniczcego jest wycznie organizowanie pracy rady oraz prowadzenie obrad rady. Przewodniczcy moe wyznaczy do wykonywania swoich zada wiceprzewodniczcego. W przypadku nieobecnoci przewodniczcego i niewyznaczenia wiceprzewodniczcego, zadania przewodniczcego wykonuje wiceprzewodniczcy najstarszy wiekiem (art. 19 ust. 2). Zadania przewodniczcego rady maj zatem charakter czynnoci materialno-technicznych. Nie ma on, zatem uprawnie do reprezentowania gminy na zewntrz, chyba, e rada gminy dziaa wyjtkowo jako organ wykonawczy (np. referendum).3 Wybr przewodniczcego rady i jego zastpcw dokonywany jest przez rad gminy w gosowaniu tajnym, bezwzgldn wikszoci gosw4 w obecnoci co najmniej poowy ustawowego skadu rady. Szczegow organizacj wewntrzn oraz tryb pracy rady: jej organw okrela sama rada w uchwalonym przez siebie statucie gminy. Nie obowizuj w tym zakresie zbdne wytyczne ani statuty wzorcowe. Zasadnicz bowiem cech samorzdu terytorialnego jest samodzielno wykonywania zada. Zatem moliwe jest indywidualne i znacznie zrnicowane okrelanie przez poszczeglne rady gminy zasad swojego funkcjonowania. W kadym statucie, bez wzgldu na rnice lokalne, powinny znale si takie elementy, jak: okrelenie struktury wewntrznej organw gminy, sposb gosowania, okrelenie jednostki powoanej do obsugi rady i innych organw, wykaz komisji staych, podzia gminy na soectwa, dzielnice lub osiedla, zasady zarzdu mieniem gminy itp.

1.1.2. Zarzd gminy Zarzd jest kolegialnym organem wykonawczym gminy. Wszyscy czonkowie zarzdu powoywani s przez rad z jej grona radnych lub spoza skadu rady. Czonkostwa w zarzdzie gminy nie mona czy z czonkostwem w organie innej
3 4

Dolnicki B., Samorzd terytorialny, Wydawnictwo Zakamycze Zakamycze 2006, s. 76. Art. 19 u.s.g.

jednostki samorzdu terytorialnego oraz z zatrudnieniem w administracji rzdowej, a take z mandatem posa i senatora (art. 27). W pierwszej kolejnoci rada wybiera wjta, burmistrza lub prezydenta bezwzgldn wikszoci gosw ustawowego skadu rady, w gosowaniu tajnym. Kandydatw na zastpcw wjta lub burmistrza (prezydenta) oraz pozostaych czonkw zarzdu przedstawia wjt lub burmistrz (art. 28 ust. 3). Regulaq'a ta ma na celu zapewnienie wjtowi, burmistrzowi moliwoci doboru swych najbliszych wsppracownikw. Rwnie NSA w wyroku z dnia 18 wrzenia 1990 r. (SA/Wr 850/90, ONSA1990, nr 4, pz. 1) stwierdzi, e tylko prawomocnie wybrany wjt, burmistrz lub prezydent miasta jest uprawniony do przedstawiania kandydatw na swoich nastpcw. A zatem ustawodawca opowiedzia si za tzw. autorsk koncepcj zarzdu.207 Ustawodawca nie okreli jednak pozycji prawnej wjta, burmistra (prezydenta) do czasu wyboru pozostaych czonkw zarzdu. Rada gminy wybiera zastpc albo zastpcw wjta lub burmistrza oraz pozostaych czonkw zarzdu zwyk wikszoci gosw w obecnoci co najmniej poowy ustawowego skadu rady na wniosek burmistrza. Proces doboru czonkw zarzdu moe trwa przez 3 miesice. Do czasu wyboru nowego, kompletnego zarzdu dziaa zarzd dotychczasowy. A zatem, przez okres 3 miesicy w gminie moe dziaa dwch burmistrzw. Naleaoby nazwa burmistrza tworzcego nowy zarzd gminy burmistrzem elektem. Nie moe on skada w imieniu gminy adnych owiadcze woli. Jego jedynym zadaniem jest doprowadzenie do wyboru przez rad pozostaych czonkw zarzdu. W praktyce czsto dochodzio do sytuacji, w ktrej rada gminy nie moga dokona wyboru zarzdu z powodu braku kworum. Z tego te wzgldu ustawodawca nowel z dnia 11 kwietnia 2001 r. nakaza dokonanie wyboru zarzdu w cigu 3 miesicy od daty ogoszenia wynikw wyborw przez waciwy organ wyborczy. Niedokonanie wyboru zarzdu w tym terminie powoduje rozwizanie rady z mocy prawa (art. 28a). Informacj o tym podaje wojewoda w sposb zwyczajowo przyjty na obszarze gminy oraz ogasza, w formie obwieszczenia, w wojewdzkim dzienniku urzdowym. Nastpnie przeprowadza si wybory przedterminowe w cigu 3 miesicy od dnia rozwizania rady. Do czasu wyboru zarzdu przez now rad Prezes Rady Ministrw wyznacza osob, ktra bdzie penia funkcje organw gminy. Jeli nowo wybrana rada gminy ponownie nie dokona wyboru zarzdu w terminie 3 miesicy, ulega rozwizaniu z mocy prawa. Wwczas jednak nie przeprowadza si ponownych wyborw przedterminowych. Do dnia wyborw rady gminy na kolejn kadencj oraz

wyboru zarzdu gminy zadania i kompetencje organw gminy przejmuje komisarz rzdowy ustanowiony przez Prezesa Rady Ministrw na wniosek Ministra Spraw Wewntrznych i Administracji. W art. 28b-f uregulowano kwestie odwoania zarzdu lub poszczeglnych jego czonkw oraz rezygnacji z czonkostwa w zarzdzie. Podjcie przez rad gminy uchway w sprawie nieudzielenia zarzdowi absolutorium jest rwnoznaczne ze zoeniem wniosku o odwoanie zarzdu (chyba e po zakoczeniu roku budetowego zarzd gminy zosta odwoany z innej przyczyny). Odrzucenie w gosowaniu uchway o udzieleniu absolutorium jest jednoznaczne z przyjciem uchway o nieudzieleniu absolutorium. A zatem art. 28b rozstrzygn w sposb jednoznaczny wtpliw do tej pory kwesti,208 i nieudzielenie absolutorium nie powoduje automatycznie odwoania zarzdu. Rozpoznanie wniosku o odwoanie zarzdu z wyej wymienionej przyczyny musi by poprzedzone zapoznaniem si z opiniami komisji rewizyjne) oraz regionalnej izby obrachunkowej w sprawie nieudzielenia absolutorium oraz wysuchaniem wyjanie zarzdu. Uchwa w sprawie absolutorium rada gminy podejmuje bezwzgldn wikszoci gosw ustawowego skadu rady. Rada gminy moe odwoa zarzd wikszoci co najmniej 3/5 gosw ustawowego skadu rady, w gosowaniu tajnym, nie wczeniej jednak ni po upywie 14 dni od podjcia uchway w sprawie nieudzielenia zarzdowi absolutorium. Odwoanie poszczeglnych czonkw zarzdu z innych przyczyn moe nastpi wycznie na uzasadniony wniosek wjta lub burmistrza, zwyk wikszoci gosw w obecnoci co najmniej poowy ustawowego skadu rady, w gosowaniu tajnym (art. 28c ust. 5). Obecnie rada gminy nie ma moliwoci odwoania poszczeglnych czonkw zarzdu bez wniosku wjta, burmistrza lub prezydenta. Szczegln pozycj w zarzdzie posiada wjt lub burmistrz. Z tego te wzgldu ustawa wprowadza odrbn procedur przy jego odwoaniu. Rada gminy moe odwoa wjta lub burmistrza z innej przyczyny ni nieudzielenie absolutorium jedynie na pisemny i uzasadniony wniosek 1/4 ustawowego skadu rady, wikszoci 3/5 gosw ustawowego skadu rady, w gosowaniu tajnym, po zaopiniowaniu przez komisj rewizyjn (art. 28c). W omawianym przepisie zniesiono niestety obowizek uprzedniego wysuchania wyjanie odwoywanego burmistrza.

Gosowanie w sprawie odwoania rada gminy przeprowadza na nastpnej sesji po tej, na ktrej zgoszono wniosek o odwoanie, nie wczeniej jednak ni po upywie jednego miesica od dnia zgoszenia wniosku. W razie odwoania zarzdu, rada gminy wybiera w cigu 3 miesicy nowy zarzd. Do tego czasu obowizki peni dotychczasowy zarzd. Rada gminy moe zwolni czonka zarzdu od tego obowizku. Jeeli wniosek o odwoanie zarzdu albo wjta lub burmistrza nie uzyska wymaganej wikszoci gosw, kolejny wniosek moe by zgoszony nie wczeniej ni po upywie 6 miesicy od poprzedniego gosowania (art. 28e ust. 1). Rozwizanie to ma zapobiec paraliowaniu prac zarzdu gminy przez zbyt czste prby odwoania jego czonkw. Czonkowie zarzdu mog rwnie sami zoy rezygnacj. Wwczas rada gminy, nie pniej ni w cigu miesica, podejmuje uchwa o przyjciu rezygnacji i zwolnieniu z penienia obowizkw czonka zarzdu. Niedochowanie powyszego terminu jest rwnoznaczne z przyjciem rezygnacji z upywem ostatniego dnia miesica, w ktrym powinna by podjta uchwaa. W przypadku odwoania lub rezygnacji caego zarzdu rada gminy dokonuje wyboru nowego zarzdu w cigu 3 miesicy od dnia odwoania lub przyjcia rezygnacji. Gdyby termin ten nie zosta dochowany, obowizuj odpowiednio przepisy art. 28a, dotyczce rozwizania rady gminy z mocy prawa. Po upywie kadencji rady gminy zarzd dziaa do dnia wyboru nowego zarzdu (art. 29). W skad zarzdu wchodzi od 3 do 5 osb. Czonkostwa w zarzdzie gminy nie mona czy z czonkostwem w organie innej jednostki samorzdu terytorialnego oraz z zatrudnieniem w administracji rzdowej, a take z mandatem posa i senatora. Chodzi tu o uniknicie zalenoci personalnych od tej administracji. Wzgldy obiektywnoci i uczciwoci wymagaj te, by osoby wchodzce w skad organw gminy nie wchodziy w stosunki cywilnoprawne z gmin albo jej jednostkami organizacyjnymi, ktre przysparzayby im okrelonych korzyci majtkowych.".209 Ponadto, czonkowie zarzdu pozostajcy w stosunku pracy z samorzdem nie mog wykonywa zaj, ktre pozostawayby w sprzecznoci z ich obowizkami albo mogyby wywoywa podejrzenia o stronniczo lub interesowno" (art. 18 ustawy o pracownikach samorzdowych).210

Wjt, burmistrz (prezydent) oraz ich zastpcy, a take gdy statut tak stanowi inni czonkowie zarzdu zatrudnieni s w ramach stosunku pracy na podstawie wyboru. Zasady doboru kandydatw okrela art. 3 ustawy o pracownikach samorzdowych, wymagajcy od przyszych pracownikw samorzdowych obywatelstwa polskiego, odpowiedniego stau pracy i kwalifikacji, ukoczenia 18 roku ycia, penej zdolnoci do czynnoci prawnych, peni praw publicznych oraz stanu zdrowia pozwalajcego na zatrudnienie na okrelonym stanowisku. Natomiast w odniesieniu do kandydatw na najbardziej nawet eksponowane stanowiska ustawa o pracownikach samorzdowych nie wprowadza wymogu niekaralnoci czy choby znanego z ustawy o pracownikach urzdw pastwowych wymogu nieskazitenoci charakteru kandydata.211 Pracownikw samorzdowych zatrudnianych na podstawie wyboru obejmuj dodatkowo zakazy okrelone w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia dziaalnoci gospodarczej przez osoby penice funkcje publiczne.212 Zakazem objte zostao penienie funkcji w radach nadzorczych, zarzdach i komisjach rewizyjnych fundacji prowadzcych dziaalno gospodarcz i spek prawa handlowego oraz posiadanie pakietw akcji i udziaw. Ponadto art. 6 ustawy o pracownikach samorzdowych stanowi, i maonkowie oraz osoby pozostajce ze sob w stosunku pokrewiestwa do drugiego stopnia wcznie lub powinowactwa pierwszego stopnia nie mog by zatrudnieni w tej samej jednostce, jeeli powstaby midzy tymi osobami stosunek bezporedniej subowej podlegoci.213 Kompetencje zarzdu reguluje w sposb generalny art. 30 u.o s.g. Wynika z niego, i: Zarzd wykonuje uchway rady gminy i zadania gminy okrelone przepisami prawa.". A zatem, zarzd gminy jest przede wszystkim organem wykonawczym rady. Zarzd nie tylko wykonuje uchway rady gminy, ale rwnie przygotowuje projekty uchwa oraz okrela sposoby wykonywania tych uchwa. Ponadto, w ramach zada gminy okrelonych przepisami prawa, zarzd gospodaruje mieniem komunalnym, wykonuje budet, zatrudnia i zwalnia kierownikw gminnych jednostek organizacyjnych. Dodatkowe zadania i kompetencje wynikaj ze szczeglnych przepisw ustawy gminnej, na przykad wydawanie uchwa zawierajcych przepisy porzdkowe (art. 41 ust. 2-4), przygotowywanie projektu budetu (art. 52), informowanie mieszkacw

gminy o zaoeniach projektu budetu, kierunkach polityki spoecznej i gospodarczej oraz wykorzystywaniu rodkw budetowych (art. 61 ust. 3). W trakcie realizacji zada wasnych gminy zarzd podlega wycznie radzie gminy (art. 30 ust. 3). Rada gminy moe podejmowa w tym zakresie uchway zawierajce wytyczne dla organw wykonawczych gminy.214 Przewodniczcy zarzdu Przewodniczcym zarzdu jest wjt lub burmistrz, za w miastach liczcych ponad 100 000 mieszkacw prezydent (art. 26). pozycja Jako przewodniczcy zarzdu wjt lub burmistrz organizu-przewodnicz- je jego prac, kieruje biecymi sprawami gminy oraz reprezentuje cego zarzdu j na zewntrz. Zarzd wykonuje swoje zadania przy pomocy urzdu gminy, ktrego kierownikiem jest wjt lub burmistrz. Pozwala to wjtowi lub burmistrzowi wykorzystywa aparat urzdniczy do organizacji pracy zarzdu. Kierowanie biecymi sprawami gminy" nie zostao cilej okrelone w ustawie. Mona przyj, e chodzi tu o sprawy powtarzajce si, wymagajce operatywnego dziaania i rozstrzygania, ktre nie s zastrzeone na rzecz rady czy zarzdu. Przedmiot oraz zakres tych spraw powinny by okrelone w statucie gminy." 215 Powysza formua wprowadza wyjtek od zasady, e organy gminy dziaaj kolegialnie. Chodzi tu zatem moe jedynie o takie sprawy, ktre wymagaj niezwocznego zaatwienia i z tego wzgldu nie mog by przedoone do rozstrzygnicia zarzdowi. Powinny to by sprawy, ktre w codziennej praktyce zaatwiane s rutynowo i ktre nale do kompetencji zarzdu jako organu zarwno stanowicego, jak i wykonawczego.216 Wjt lub burmistrz reprezentuje gmin na zewntrz jednoosobowo. Zakres tej reprezentacji nie zosta jednak okrelony ustawowo. Jedynie co do zarzdu mieniem gminy ustawa gminna w art. 46 zawara szczegowe reguy. Zgodnie z nimi w zakresie zarzdu mieniem obowizuje zasada reprezentacji cznej, za jako wyjtek naley potraktowa udzielenie przez zarzd burmistrzowi lub wjtowi upowanienia do skadania jednoosobowo owiadcze woli zwizanych z prowadzeniem biecej dziaalnoci gminy. W sprawach niecierpicych zwoki, zwizanych z bezporednim zagroeniem interesu publicznego, wjt lub burmistrz podejmuj czynnoci nalece do kompetencji zarzdu (z wyjtkiem wydawania zarzdze porzdkowych). Czynnoci

te wymagaj zatwierdzenia na najbliszym posiedzeniu zarzdu (art. 32). Omawiane rodki maj charakter tzw. rodkw prewencyjnych, znanych take innym gaziom prawa. Mona chyba przyj, i podstaw tego typu rozwiza powinna by zasada, w myl ktrej gmina moe korzysta z wszelkich dostpnych rodkw prawnych celem zapobieenia grocemu niebezpieczestwu".217 Wjt lub burmistrz posiada rwnie wasne kompetencje. Zaliczy do nich trzeba przede wszystkim prawo do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 39 ust. 1). Chodzi tu bez wtpienia o decyzje administracyjne w rozumieniu art. l pkt l k.p.a. Moe rwnie chodzi o akty indywidualne skierowane do konkretnego adresata, lecz wydawane wedug procedur odrbnych od k.p.a.218 Aktualna pozycja prawna oraz status wjta, burmistrza i prezydenta miasta budz szereg wtpliwoci. Zwaszcza rodzi si pytanie: dlaczego w ustawie gminnej nie uznano wjta (burmistrza, prezydenta) za organ gminy, na rwni z rad i zarzdem gminy. W literaturze przedmiotu pocztkowo interpretowano take rozwizanie jako wyraz tzw. pozytywnej teorii organu, w myl ktrej jako organ administracyjny mona traktowa wycznie podmiot uznany przez prawo pozytywne za organ. 219 Stanowisko to ulego w okresie pniejszym modyfikacji na rzecz pogldu, i wjt gminy jest de facto organem gminy w stosunkowo szerokim zakresie kompetencji220 i to wykonywanych samodzielnie. Nie mona bowiem wszystkich kompetencji wjta/burmistrza traktowa jako kompetencji przewodniczcego zarzdu gminy lub te wykonywanych jednoosobowo (w zastpstwie funkcji zarzdu gminy). Zgodzi si naley ze Z. Janku, i w ustawie nie jest przypadkowe stosowanie terminw wjt" oraz przewodniczcy zarzdu" (np. art. 18 ust. 2 pkt 3). Wjt peni z urzdu funkcj przewodniczcego zarzdu, ale nie jest to jedyna jego funkcja. Kompetencje zarzdu oraz wjta jako przewodniczcego zarzdu ustawa normuje odrbnie, nie czc z nimi pozostaych funkcji wjta, do jakich zaliczy naley w szczeglnoci: kierowanie biecymi sprawami gminy, reprezentowanie gminy na zewntrz, kierowanie urzdem gminy, a wreszcie, a moe przede wszystkim, wydawanie decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administra-qi publicznej."221 Zgodnie z art. 107 ust. l k.p.a., decyzja powinna zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, ktry j wyda.

A zatem wjt, burmistrz i prezydent s organami administracji publicznej. Czemu jednak w ustawie gminnej nie zostali expressis ver-bis uznani za organy gminy? Pytanie to pozostaje nadal otwarte.222 i skarbnik gminy Sekretarza i skarbnika gminy powouje i odwouje rada gminy na wniosek wjta lub burmistrza (art. 18 ust. 2 pkt 3 ustawy gminnej). Nie s oni czonkami zarzdu, cho uczestnicz w jego pracach bez prawa gosowania. Statut gminy moe przewidywa obowizek uczestniczenia sekretarza, a zwaszcza skarbnika, w pracach rady gminy. Uczestnictwo to powinno mie na celu wykonywanie funkcji doradczej. Nie bior oni wprawdzie udziau w gosowaniu nad uchwaami zarzdu, lecz mog przygotowywa projekty tych uchwa i uczestniczy w fachowej dyskusji nad nimi. Artyku 33 ust. 4 ustawy gminnej stanowi: W zakresie ustalonym przez zarzd wjt lub burmistrz moe powierzy prowadzenie spraw gminy w swoim imieniu sekretarzowi gminy.". W oparciu o ten przepis w praktyce bardzo czsto powierza si sekretarzowi funkcj kierownika urzdu gminy. Dopuszczalne jest rwnie czenie stanowiska zastpcy burmistrza ze stanowiskiem sekretarza gminy.223 Skarbnik gminy peni zadania gwnego ksigowego budetu. Zakres tej funkcji reguluj przepisy finansowe. Szczeglne uprawnienie skarbnika wynika z art. 46 ust. 3 i 4 u.o s.g. Do skutecznoci czynnoci prawnej, ktra moe spowodowa powstanie zobowiza pieninych, potrzebna jest kontrasygnata skarbnika gminy". Skarbnik gminy, ktry odmwi kontrasygnaty, musi jej dokona na pisemne polecenie zwierzchnika i rwnoczenie powiadomi o tym rad gminy oraz regionaln izb obrachunkow. Nie dotyczy to oczywicie sytuacji, gdyby wykonanie polecenia stanowi miao przestpstwo, wykroczenie albo grozioby niepowetowan strat. Urzd grniny Zarzd wykonuje swoje zadania przy pomocy urzdu gminy. Urzd gminy jest aparatem pomocniczym zarzdu, tj. mona go okreli jako zesp rodkw materialnych i osobowych sucych do wykonywania kompetencji i zada organw.225 De facto urzd suy rwnie pomoc radzie gminy oraz jej organom, poniewa ustawa nie przewiduje odrbnego biura rady". Pracownicy urzdu nie maj wasnych kompetenq'i, a jedynie dziaaj w imieniu i z upowanienia zarzdu.

Struktur organizacyjn i zasady funkcjonowania urzdu okrela regulamin organizacyjny, uchwalony przez rad gminy na wniosek zarzdu (art. 33 ust. 2). W regulaminie naley okreli wykaz komrek organizacyjnych i stanowisk pracy oraz zakres ich dziaania. Na mocy art. 40 ust. 2 pkt 2 u.o s.g. regulamin zalicza si do przepisw gminnych. Nie ma on jednak charakteru powszechnie obowizujcego, bowiem obowizuje jedynie w ramach gminy (jest wewntrznym aktem prawnym). Kada gmina moe w zasadzie swobodnie ksztatowa wewntrzn organizaq urzdu. Jest to przejaw tzw. wadztwa organizacyjnego samorzdu. Oczywicie, pewn typowo rozwiza organizacyjnych wymusza bdzie zakres zada powierzonych poszczeglnym gminom. Z mocy ustawy kierownikiem urzdu jest wjt, burmistrz lub prezydent miasta. Wykonuje on zatem uprawnienia zwierzchnika subowego pracownikw urzdu. Nawizuje, zmienia i rozwizuje stosunek pracy oraz wykonuje inne czynnoci zwizane z funkcj kierownika urzdu jak nagradzanie, stosowanie kar porzdkowych (art. 33 ust. 5). Przepisy ustawy z dnia 29 wrzenia 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego226 stanowi, i w ramach urzdu gminy dziaa urzd stanu cywilnego. Gmina stanowi okrg urzdu stanu cywilnego. Wojewoda moe utworzy urzdy stanu cywilnego dla kilku gmin lub kilka urzdw dla jednej gminy (dotyczy to bdzie duych miast). Kierownikiem urzdu stanu cywilnego jest z mocy prawa wjt, burmistrz lub prezydent. Rada gminy moe jednak powoa innego kierownika. Inne jednostki organizacyjne W celu wykonywania zada gmina moe tworzy take inne jednostki organizacyjne (art. 9 ust. 1). Bd to gwnie zakady administracyjne227 oraz podmioty gospodarcze tworzone i dziaajce w oparciu o ustaw z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.228 Ponadto wystpowa mog inne jednostki organizacyjne, jak na przykad gminne (miejskie) zawodowe strae poarne (art. 15 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpoarowej) 229 lub strae gminne, dziaajce w oparciu o ustaw z dnia 29 sierpnia 1997 r. o straach gminnych.230