Kaligirang Pangkasaysayan ng Tula Sinaunang Panahon Ayon sa pananaliksik nina Tumangan, Alcomtiser ang matandang panulaan ng Pilipinas ay masasabing

karugtong ng mga unang kultura ng Timog Silangang Asya. Karaniwan sa mga kantahin at berso ay tungkol sa mga gawaing makaDiyos, tahanan, bukid, dagat, kaligayahan, kasaganaan at iba pa. Masasabing likas na mga makata ang ating mga ninuno. May mga tula at awit sila sa lahat ng okasyon ng kanilang buhay. Patula nila kung bigkasin ang mga bugtong, ang mga salawikain at maging mga kasabihan. Ang mga bugtong, ayon kay Lope K. Santos ay siyang kauna-unahang katutubong tula. Ito'y ang paghahanay ng mga piling salita na nagsasaad ng talinghaga at masasagot sa pamamagitan ng panghuhula. Ang salawikain at mga kawikaan ay mga patula rin. Naglalaman ito ng mga paniniwalang panlipunan, pilosopiya at mga minanang kapaniwalaan. Panahon ng Kastila Nang matuto ang mga misyonerong Kastila ng wikang Tagalog, una nilang pinagtuunan ng pansin ang pagsusuri ng mga panitikang nakasulat ng ating mga ninuno. Pinili nila ang mga panitikang sa kanilang palagay ay makatutulong sa kanila sa pagpapalaganap ng Kristiyanismo. Nakita nilang ang mga katutubo ay mahilig tumula at bumigkas ng mga tugma. Nahilig din silang umawit kaya ang lahat halos ng mga pang-araw-araw nilang mga gawain ay naisasagawa nila nang may angkop na awitin. Dahil dito, ang mga tula ang unang kinakitaan ng pagbabagong-bihis. Ang mga sinulat na tula ng mga paring Kastilang misyonero ay maiikli sa simula ngunit habang tumatagal ang mga ito ay nadagdagan ng mga taludtod. Nagsimula sa dalawang taludtod hanggang sa umabot nang lilimahing taludtod. Nanatili ang sukat at tugma sa kanilang mga tula kaya hindi nawala ang indayog sa panulaan nang panahong ito. Ang dating mga tulang katutubo na nakasulat sa matandang baybaying Alibata ay sinulat ng mga misyonero sa alpabetong Romano. Kasabay ng pagsulat sa alpabetong Romano ng mga tulang katutubo ay pumasok na rin sa panulaang Tagalog ang ilang mga salitang Kastila. Nawala ang talinghaga sa panulaan dahil sa layuning huwag maipagkamali ng mga mambabasa ang mensaheng panrelihiyon at pangkagandahang-asal. ANG MGA MAKATA NG PANAHON ng amerikano 1. Padre Francisco Blancas de San Jose. Kinilalang ama ng tipograpiya sa Pilipinas sapagkat aklat niya ang unang nalimbag sa paraang tipograpiko (isang uri ng paglilimbag). 2. Alonzo de Santa Ana. Siya ang may-akda ng aklat ng "Explicacion de la Doctrina Cristiana en la Lengua Tagala" na nagtataglay ng mga tugmang nagpapaliwanag sa mga aral ng Diyos na nakapaloob sa aklat na Doctrina Cristiana. Ang kanyang mga tula aya ganap na umiwas sa talinghaga upang maihatid nang tiyak ang diwang nais iparating ng tula. Kinilala niya ang pagiging maanyo at masining ng tula kaya siya ay kumilala sa sukat at tugma ng panulaang Tagalog. 3. Pedro de Herrrera. Isa siyang makatang nakilala dahil sa kanyang mga dalit. 4. Fernando Bagongbanta. Ang mga tula ni Bagongbanta ay napalimbag at natipon sa Memorial de la Vida Cristiana kasama ng mga tula ni Blancas de San Jose. Isa si Bagongbanta sa mga tinawag na ladino noong panahong iyon. 5. Tomas Pinpin. Ama ng limbagan sa Pilipinas. Siya ay binabanggit pa rin bilang isa sa mga ladinong kasama nina Blancas de San Jose at Bagongbanta. Ang Como con Dios ay isa sa mga tulang nasulat ni Pinpin. 6. Pedro Suarez Osorio. Siya ang ipinalalagay na unang makatang Tagalog na napatala sa kasaysayan ng panitikang Tagalog. Nakilala rin siya sa pagsulat ng mga "dalit". 7. Felipe de Jesus. Isang makatang Tagalog mula sa San Miguel, Bulacan. Pinahahalagahan sa kasaysayan ng panitikan dahil sa kanyang "Dalit na Pamucao sa Tauong Babasa Nitong Libro" na ang tinutukoy ay ang Barlaan at Josaphat. Si Felipe de Jesus ang nagpakita ng muling pagbabalik g talinghaga sa panulaang Tagalog. Tula niya ang Ibong Camunti sa Pugad. 8. Francisco Bencuchillo. Ang may-akda ng Arte Poetico Tagalo na lumitaw noong ika-18 dantaon. Sa aklat na ito ay tinalakay ni Bencuchillo ang iba't ibang sukat at taludturan ng tulang Tagalog.

Salawikain 4. Mga manunulat at kanilang Akda 1. Awit at Korido MGA TULANG PANDULAAN O PANTANGHALAN 1. ang pagkaunlad ng kabuhayan ay nakabuo ng pangkat na mga Pilipinong nakilala sa tawag na "Ilustrado" at sa tawag na "Middle Class". Bigo ang mga hangarin ng mga propagandista. Dahil dito'y patuloy pa rin ang pang-aapi at pandudusta. 1898.Sagot ng Espanya sa Hibik ng Pilipinas Panahon ng Himagsikan Ang panahong ito'y nahahati sa dalawa . Sa pamamagitan nito. Bagama't maikli ang panahong nasasakop. Marcelo H. del Pilar . Awiting Bayan o Kantahing Bayan 5. Isa ang tula sa naging kasangkapan sa pagpapahayag ng mga propagandista. Dahil sa mga pangyayaring ito. Dr. tayo'y sunud-sunuran sa mga dayuhang panginoon.El Verdadero Decalogo ( Ang Tunay na Sampung Utos ) 4. Bugtong 2. ipinahayag ng mga Amerikano ang pormal na pakikidigma sa Espanya noong Abril 25. Sila ang mga Pilipinong nagising ang kamalayan sa pagiging api. Nang mga panahong iyon. Sabi o Kasabihan 3. Kabilang sa mga ito'y ang pagkakaroon ng pagpapalit ng pamamahala sa pamahalaan. Bingi ang pamahalaang Kastila sa mga kahilingan sapagkat noong mga panahong iyon ay abala sa pansariling suliranin ang Espanya. Karagatan 2. kahit na nakatataas ang kabuhayan ng ilan sa atin. Panubong o Pamutong Panahon ng hapon Bunga ng pag-unlad ng produksyon sa pagsasaka at pagsulong ng pakikipagkalakalan sa ibang mga dayuhan. Juego de Prenda 5. Duplo 3. Apolinario Mabini . damdamin at maging ang kanilang mga karanasan.Himno Nacional Filipino (Pambansang Awit ng Pilipinas) . Lumala ang ugnayang Kastila-Amerikano dahil sa mga tunay na pangyayaring naganap. Jose Rizal .MGA AKDANG PATULA 1.Pnahon laban sa Kastila at Panahon laban sa Amerikano. Andres Bonifacio . Ang karaniwang tinutuligsa nila ay ang mga ginagawa ng mga prayle na sana'y yaong talagang masasabing kaugnay ng simbahan. Dito nailalahad nila ang kani-kanilang mga kuru-kuro o pala-palagay.Katapusang Hibik ng Pilipinas . Emilio Jacinto . Inanyayahan ni Almirante Dewey ang mga Pilipino upang makipagtulungan sa mga Amerikano. tinangka ng mga "ilustrado" na magpasok ng mga pagbabago.Mi Ultimo Adios ( Ang Huli Kong Paalam) 2.Ala Juventud Filipina ( Sa Kabataang Pilipino) . Ito'y hindi sa pamamagitan ng armas kundi sa pakikipagtagisan ng katuwiran sa katuwiran sa pasulat na pamamaraan. Pasyon 6.Sa Anak ng Bayan 3. lumitaw ang henerasyon ng mga kabataang namulat ang mga kaisipan sa di pagkakapantay-pantay ng mga mananakop at sinasakupan.Pag-ibig sa Tinubuang Lupa 2. Dalit 4. maraming mga pangyayari ang naganap at naging makasaysayan sa bayan. Mga Manunulat at Kanilang akda 1. Jose Velasquez Palma . pagsasamantala at paghihigpit ng pamahalaan at simbahan sa mga Pilipino. Hindi lubhang nanuligsa sa mga taong pamahalaan dahil sa mga layunin lamang ng Propagandista ay pagbabago sa pamamalakad ng simbahan kaya't ang damdaming laban sa mga prayle ang nangibabaw dahil sila ang higit na may kapangyarihan kaysa mga taong pamahalaan.

Ang "Magkaisa".may nagsisulat ng mga tulang may sukat at tugma at may nagsisulat sa malayang taludturan. Sa istilo ng pagsulat ng tula ay nanatili pa rin ang dalawang paraan . Pangunahing layunin ng tula sa panahong ito ay makapaghatid ng mahalagang mensahe sa mga mambabasa. Ang isang uri ng awitin na palasak sa kasalukuyan ay ipinalalagay na epektibo sa paghahatid ng mensahe sa mga mamamayan ay ang "rap" nina Francis Magalona at Andrew E. patuloy ang kamalayang panlipunan ng mga makata sa panahong kasalukuyan. at Florentino Collantes ay wala na sa tanghalan. May mga tula ng pagpupuri at panunuligsa sa mga nanunungkulan sa pamahalaan at mga katiwaliang nagaganap sa lipunan. Ang pagtula sa ibabaw ng tanghalan ay bihira nang mangyari maliban na lamang kung ito ay hinihingi ng isang pangyayari sa isang palatuntunang idinaraos. ang mga awitin ay pumapaksa hindi lamang sa pag-ibig. ito ay maaaring pumupuri at nanunuligsa sa mga gawain at kaugalian ng tao. ang marami sa kanila ay hindi pa ang sagot. Ang Balagtasan ay bibihira na ring marinig kung kaya't nakalulungkot na kapag tinanong ng guro ang mga mag-aaral kung nakarinig na sila o nakapanood na ng Balagtasan. Katulad din ng mga karaniwang tula. Pinaksa ng mga tula sa panahong ito ang mga nagaganap sa kapaligiran at sariling mga damdamin ng mga makatang nagsisisulat ng tula. Sa madaling salita. Ito ay nagpapahayag ng damdamin at karanasan ng may-akda. Jose Corazon de Jesus. Bibihira ang mga tula ng pag-ibig ngunit unti-unting nabubuhay na paksa sa panulaan ang tungkol sa kalikasan lalo pa't may mga kampanyang inilulunsad ang pamahalaan sa pangangalaga ng kalikasan. kundi sa lahat ng mga nangyayari. Sa kasalukuyan. Ang Pambansang Awit ng Pilipinas ay inaawit sa telebisyon sa ganitong paraan. Nilayon ng mga tula sa kasalukuyang panahon ang maging kasangkapan sa minimithing pagbabago ng lipunang Pilipino. isang awiting inawit sa Edsa noong naganap ang "People's Power. Ang awitin/awit ay isa ring akdang nasa anyong patula na nilapatan ng himig. Ang indayog ng tula sa panahon nina Balagtas. May mga awitin din na naririnig at nakikita sa telebisyon na habang inaawit ay ipinakikita naman ang mga tagpong may kaugnayan sa isinasaad ng awit. Ang pagbigkas ng tula sa tanghalan ay pinalitan ng pag-awit." .Panahon ng Amerikano Ang mga tulang nasulat pagkatapos ng naganap na Lakas ng Bayan o "People's Power sa Edsa" ay nagpakita ng kalayaan sa pagpapahayag at maging sa paksa. nakikita at nararanasan ng tao sa kanyang pang-araw-araw na buhay. May mga awiting gumigising sa damdamin at nangangaral sa mga kabataan.

Soon. she and her mother need to work harder to provide their daily needs. He tried to peep under the bowl and even trying to remove the bowl on the maiden's head. So. most of the people noticed the bowl on her head and so. the owner walk closely towards her. In their old age. Watching the maiden all day long. He was struck by the behavior of the maiden and of how diligent she was while working. The people who saw her. When her father died. it might destroy her future. her mother's strength was failing and she leave her child all alone in this world. There child was a beautiful. gentle and good maiden that nobody is more beautiful than her. there was a couple who only had one child. . she called her child to sit at the bedside. she was known all over the place as the "Maid with the Wooden Bowl on the Head. the owner was pleased and kept looking at the girl until the end of harvest season. Her mother was too worried of her child's future and she was afraid that because of the beauty her child has . will laugh but one man tried to make fun of her. they can only earn their daily food. His father died because he was sick and he was old. While she was working on the rice field. Before her mother died. she decided to put a bowl in the maiden's head and told her not to remove the wooden bowl. One day. as the maiden was working on the rice field of a rich farmer.The Maiden with the Wooden Bowl Once upon a time.

the maiden live at the farmer's house because she was asked to be with the farmer's wife who is sick. He was touched by the maiden's story but he could not help laughing at the maiden. he was not able to laugh at the maiden because of her good manners. So. One day. Their son was living at Kioto because he studied there. As the days passed by. what she was and why she was always seen with a headdress. Moral Lesson: . Everyone was astonished of her beauty that no one had ever seen it. the son of the farmer went home to visit his mother and father. When she was about to drink the wine. He asked the maiden if who she was. he was also struck by the maiden with a wooden bowl on the head. he decided to marry the maiden but the girl refuses because she was only a servant but as she was sleeping . she marry the farmer's son. the bowl in his head broke and the golds and silvers inside the bowl fell on the floor.During the winter season. she saw her mother on her dream and told her to marry the farmer's son because her life will be so good. Since the farmer and his wife had no child. he had seen enough beauty of the maiden that made him fall in love. When he arrived. After some time. they loved the maiden more than a hired servant. The farmer's son was happy upon arriving home. Then they all said that the maiden was the most beautiful woman in Japan. From that moment on. having managed to take a peep on the maiden's bowl.

.Don't judge a person on it's physical appearance because the beauty of a person doesn't depend on the physical appearance. it depends on his/her attitude.