You are on page 1of 14

Tamer AYDIN KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TEF BİLGİSAYAR

09 EKİM 1998

Bilgisayar Terimleri Sözlüğü (LINUX) Amaç
Bu sayfada amaçlanan özellikle LINUX belgeleme çalışmalarına katılan kişilerin yararlanabileceği ortak bir sözlük oluşturmak. Bu konuda acil yardımlara ve önerilere ihtiyacımız var, çalışmalara: taydin@ce.kou.edu.tr

Notasyon
Sayfalar ingilizce terimlere göre düzenlenmiştir. Temel terimler KALIN yazı tipi ile gösterilmiştir. Aynı kökten türeyen kelimeler bu kelimenin altında guruplanmıştır. Her kelimenin karşılığı karşısına yazılmıştır. italik yazılmış karşılıklar üzerinde tartışılan veya tam olarak yerine oturmamış kelimeleri belirlemektedir. Normal yazılmış olanlar ise kabul görmekte olan kelimeleri belirlemektedir. Eğer kelimeyi eylem halinde çevirebiliyorsak (tercih) sadece mastar halinin çevirisinin verilmesi ile yetinilmektedir. ------------------------------------------------------------------------

Kelimeler A
Address Address: adres Address bus : adres yolu Alias Alias : takma ad Append to append : ekleme, sonuna ekleme Applet Applet : ? Application Application : Uygulama Archive to archive: arşivlemek Array

Array: dizi Attribute Attribute: özellik file attribute: dosya özelliği Author (kılavuz sayfası) Author : yazar Audit Audit : Araştırmak , belgelemek Availability Availability (kılavuz sayfası): adres

B
Background Background: arkaplan Backup Backup : yedek to backup : yedeklemek Batch Batch : ? Binary Binary : derlenmiş, koşturulabilir dosya binary system : ikilik düzen binary file : ikili dosya Block Block : blok , vbek Boot Boot : açılış to boot : açılmak bootdisk : açılış disketi booting process : açılış süreci boot prompt : açılış istemi booting device : açılış aygıtı Master Boot Record MBR : Temel açılış kaydı to reboot : yeniden açılmak Bridge

Bridge : Köprü Bridging : Köprüleme Buffer Buffer : tampon buffer cache : tampon bellek (??) to buffer : tamponlamak Bug Bug : hata buggy : hatalı to debug : hata ayıklamak debugger : hata ayıklayıcı Bus Bus : yol Data Bus : Veriyolu

C
Cache Cache: ? cache memory : Calculate to calculate : hesaplamak Ceveat ceveat : sakınca Checksum Checksum : ? Chip Chip : Yonga Client Client : istemci client server applications : istemci sunucu uygulamaları Code Code : kod to code : kodlamak Command Command : komut command line : komut satırı command prompt : komut istemi Communication Communication: haberleşme to communicate: haberleşmek Compress to compress : sıkıştırmak Computer Computer : bilgisayar Configure to configure : yapılandırmak configuration : yapılandırma

Console Console : Konsol Constant Constant : Sabit Control Control : denetim to kontrol : denetlemek micro-controller : mikro deneteleyici Copy to copy : kopyalamak Copyright : kopyalama izni Crash to crash : çakılmak Current Current version : güncel sürüm Currently : şu anda Current directory : bulunulan dizin Cylinder Cylinder : Silindir

D
Daemon Daemon : ? Deadlock Deadlock : kilit, olumcul kilit, kordugum Decode to decode: kod çözmek decoder : kod çözücü Debug to debug: hata ayıklamak debugger: hata ayıklayıcı Default Default : öntanımlı Defragment Defragment : Parçaları birleştirmek(?) Describe to describe : tanımlamak description : tanım Device Device : aygıt device driver: aygıt sürücüsü character device : karakter (tabanlı) aygıt block device : blok (tabanlı) aygıt Develop to develop : geliştirmek Development : gelişme

Developer : geliştiren Dialup Dialup : aramak, modemle yapılan arama Directory Directory : Dizin home directory : Kullanıcı (başlangıç) dizini parent directory : (bir) üst dizin root directory : Başlangıç dizini, kok dizin working directory : Çalışma dizini Display Display : Distribute to distribute : dağıtmak distribution : dağıtım Document Document : belge to documentate : belgelemek Domain Domain : Alan Fully Qualified Domain Name: Driver to drive : sürmek Dumb Dumb : yeteneksiz, aptal Dynamic Dynamic : dinamik , devingen dynamically linked : dinamik olarak bağlanmış

E
Edit to edit : düzenlemek editor : düzenleyici text editor : metin düzenleyici Email Email : e-posta, e-ileti Environment Environment : Çevre environmental variable : çevre değişkeni Error Error : hata Escape Escape : ? to escape : kaçmak escaped characters: ? Execute

to execute : çalıştırmak exec : çalıştırmak executable : çalıştırılabilir

F
Feed Feed : besleme feedback : geribesleme news feed : ? File File : dosya to file : dosyalamak file access : dosya erişimi file access permissions : dosya erişim izinleri (hakları) file attribute : dosya özelliği file descriptor : dosya belirteci file size : dosya boyu file system : dosyalama sistemi regular file : sıradan dosya text file : metin dosyası Firewall Firewall : Guvenlik duvarı Flag Flag : bayrak Flame Flame : Floppy Floppy : floppy Font Font : Yazıtipi Foreground Foreground : önplan Forward Forward : ileri to forward : ilerletmek Frame Frame : çerçeve frame relay : çerçeve iletimi

G
Gateway Gateway : gateway

H
Hack

Hack : to hack : hacker : Hang to hang : takılmak Handshake Handshake : el sıkışma Hard disk Hard disk : sabit disk Hard link Hard link : sabit bağlantı Hardware Hardware : donanım Head (disk) Head : (disk) kafa(sı) Home Home : ev home directory : kullanıcı dizini home page : kullanıcı ev sayfası Host Host : makine hostname : makine adı host adapter: ? HUB HUB :

I
Image Image : görüntü Interprocess Commununication Interprocess Communication : süreçler iletişimi Interrupt interrupt : kesme to interrupt : kesmek non maskable interrupt NMI: maskelenemez kesme interrupt handler : kesme denetleyici / kotarıcı

J
Job Job : görev job control : görev denetimi Jumper Jumper :

K
Kernel Kernel: Çekirdek kernel module : Çekirdek modülü to compile kernel: çekirdek derlemek Key Key : anahtar keyboard : klavye, tuş takımı keyboard map : klavye dizilimi keyword: anahtar kelime

L
Library Library : kütüphane, arşiv, kitaplık library call : kütüphane çağrısı Link Link : bağlaç linked list : bağlaçli liste single linked list : tekil baglacli liste double/dual linked list : cift baglacli liste statically linked : duragan baglanmis (?) Link : bağlantı to link: bağlamak hard link: sabit bağlantı soft link: Lock to lock : kilitlemek to lock the screen : ekranı kilitlemek lock file : kilit dosyası Log Log : kayıt to log : kayıt tutmak logfile : kayıt dosyası, kayıtlar Logical Logical : mantıksal Logical partition : mantıksal disk bölümü Login Login : ? to login : Giriş login failure: Giriş hatası login name : Kullanıcı adı login prompt : istemi Lookup Lookup : Bakma, arama

M

Mail Mail : mektup, posta mailer : Mantain Mantain : mantainer : Manual Manual : Kılavuz man page : kılavuz sayfası Map Map : keymap, keyboard map : Klavye haritasi, klavye dağılımı to map : haritalamak Mask Mask : maske to mask: maskelemek umask, user mask: kullanıcı maskesi Match to match : eşlemek matching : eşlenik Mirror Mirror : yansı to mirror (software) : (yazılımın) yansısını almak, bulundurmak Mount to mount : bağlamak to unmount : ayırmak

N
Name : İsim Net Net : ağ network : (bilgisayar) ağ(ı) network services: ağ hizmetleri, ağ sunumları network server: ağ sunucusu netmask: News News : haber Newsgroup : haber grubu, haber öbeği newsfeed :

O
Offset Offset : ofset Option : seçenek

P
Page Page: sayfa Parse Parse: Ayırmak, analiz etmek (?) Part Part: Bölüm to part: bölmek partition: disk bölümü partition table: disk bölümlendirme tablosu to partition : bölümlendirmek to repartition : yeniden bölümlendirmek Password Password: parola Patch Patch: yama to apply a patch: yamamak, yama uygulamak Path Path : yol absolute path (of a file): dosyanın tüm yolu relative path (of a file): dosyanın yolu Permission Permission: izin file access permissions: dosya erişim izinleri Pipe Pipe: pipeline: işhattı (İ.T.Ü, mikroişlemci dersinde) pipelined: to create a pipe: Port to port : uyarlamak Primary Primary: temel Process Process: süreç Processor: işlemci to Process: işlemek processing speed: işlem hızı process ID : gorev kimligi Procedure Procedure: yordam Program Program : program programmer: program yazarı programmable: programlanabilen to program: programlamak

Prompt Prompt : istem boot prompt: açılış istemi command prompt: komut istemi

Q
Quota Quota : kota user quota: kullanıcı kotası Query Query: sorgu to query: sorgulamak Queue Queue : kuyruk to queue : kuyruğa sokmak, girmek, alınmak

R
Real Real : gerçek realtime : gerçek zaman Reboot to reboot : yeniden açmak Reset Reset : Resolve Resolve : çözümlemek Route Route : yönelim, yönlenme, yön, yol router : yönlendirici routed : yönlendirilmiş Run to run : koşturmak run-time : koşturma anında

S
Schedule Schedule : Takvim, liste Script Script : betik Scroll Scroll : Kaydırma scroll bars : Kaydırma çubuğu Secondary Secondary : İkincil Sector Sector : sektör

Sequence Sequence : sequential : ardışıl Server Server : sunucu service : sunum, hizmet Setup Setup : Shell Shell : kabuk shell layer : kabuk katmanı Spawn Spawn : Software Software : yazılım Sort to sort : sıralamak Socket Socket : ? Source Source : kaynak to source (a shell file) : ? source code : kaynak kodu source file : kaynak dosyası source route : kaynaktan yönlendirme Spool Spool : Havuz Stable Stable : kararlı, güvenilir Standart Standart : standart to standardize : standartlaştırmak standart in STDIN : standart girdi standart out STDOUT : standart çıktı standart error STDERR : standart hata Static Static : devingen, statik Super Super : süper super user : yetkili kullanıcı superblock : süperblok Swap Swap : takas swap space : takas alanı

swap partition : takas swap file : takas dosyası Switch Switch : Anahtar Switching : Anahtarlama Synchron Synchron : eşzaman synchronous : eşzamanlı asynchronous : zaman uyumsuz (bts) Synopsis Synopsis : kullanım System System : sistem

T
Time Time : Zaman timer : Zamanlayıcı, zaman sayacı timeout : ? timestamp : Tarih , tarihlendirmem Text Text : Metin text editor : metin düzenleyici Toggle Toggle : Düğüm (?) Track Track : İz Tunnel Tunnel : Tünel Tunnneling : Tünelleme Type Type : tip to type : yazmak, klavyeden girmek typo : yazım hatası

U
Upgrade to upgrade : güncellemek User User : kullanıcı User id : kullanici numarasi Effective user id : etkin kullanici numarasi Real user id : gercek kullanici numarasi Umount

to umount : ayırmak

V
Variable Variable : değişken Verify Verify : doğrulamak Version Version : sürüm

W
Widget Widget : Write to write : yazmak Window Manager Window Manager : Pencere denetleyici

X Y Z
Tamer AYDIN KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TEF BİLGİSAYAR