You are on page 1of 24

www.zi ekenhui skrant .

nl
V E R S C H I J N T T W E E W E K E L I J K S O P W O E N S D A G I N Z I E K E N H U I Z E N E N V E R Z O R G I N G S H U I Z E N I N N E D E R L A N D
De facilitaire
zorgondersteuner
www.isscureandcare.com
Tel: 030 - 24 24 800
‘Meetplankje’ Voeding Sponsortocht
Met een ‘meetplankje’ onder de matras
worden patiënten van het Albert Schweitzer
ziekenhuis bewaakt.
In de speciale bijlage Voeding aandacht voor
de relatie tussen gezondheid en voedsel.
Een team van NKI-AVL loopt Fjallraven
Classic om geld in te zamelen voor kanker-
onderzoek.
» 03 » 09 » 23
Jaargang 6 • nummer 12 • 20 j uni 2012
Professionele weegapparatuur
www.medifix.nl - tel. 013-5111111
Bent u net zo
veelzijdig als Vérian?
Voor de regio Gelderland zoeken wij:
Verzorgenden
(niveau 3)
www.verian.nl
Interesse? Kijk op
Pri nses Máxi ma opende onl angs met een
druk op de knop de vol l edi g verni euwde
af del i ngen Amal i a en Wi l l em-Al exander
van het Moeder-Ki ndcent rum Bronovo i n
Den Haag.
De prinses bracht een bezoek aan de afdelin-
gen, waar zij gesproken heeft met verpleeg-
kundigen en twee moeders die pas bevallen
waren. Unithoofd Lisette Beugelsdijk verzorg-
de de rondleiding: “Prinses Máxima was zeer
vertederd bij het zien van het in bad doen van
de tweeling Fleur en Sophie Sturkenboom. In
ontspannen sfeer deelde zij haar persoonlijke
ervaringen met de trotse moeder.” De zusjes
zijn op zaterdag 2 juni geboren en verblijven
in een couveusesuite, waar ook één van de
ouders kan blijven overnachten.”
De naast elkaar gelegen kraam-zwangeren-
afdeling Amalia, kinderafdeling Willem-
Alexander en de verloskamers zijn na
renovatie ondergebracht in één centrum. Het
Moeder-Kindcentrum Bronovo is een eigen-
tijds en modern centrum, waar in de nieuwe
opzet zowel de afdelingen als de kamers com-
fort bieden. De kraam-zwangerenafdeling
Amalia beschikt over zestien eenpersoons
kraamstudio’s en twee tweepersoonskamers,
waar de partner ook kan overnachten. De
kinderafdeling Willem-Alexander heeft drie
couveusesuites. Daarnaast is er een ruime cou-
veuse-/ wiegen-kamer met zeven plaatsen en
zijn er meerpersoonskamers beschikbaar waar
kinderen kunnen verblijven of terecht kunnen
voor een dagbehandeling. In alle kamers kan
een van de ouders bij hun kind blijven slapen.
Prinses Maxima is vertederd bij het zien van de tweeling Sophie en Fleur Sturkenboom.
In alle kamers kan
een van de ouders bij
hun kind blijven slapen
Tweeling vertedert Máxima
Het Brandwondencent rum van het Rode
Krui s Zi ekenhui s i n Beverwi j k en de af de-
l i ng Pl ast i sche, Reconst ruct i eve en Hand-
chi rurgi e van het VUmc hebben rui m een
mi l j oen euro Europese subsi di e gekregen
voor een omvangri j k proj ect om ni euwe
hui dvervangende mat eri al en t e t est en di e
zi j n gemaakt met cel l en van de pat i ënt zel f.
De eerst e art s-onderzoeker i s vori ge week
van st art gegaan.
Voor grote (brand)wonden is veel (kunst)
huid nodig om de wond goed te kunnen laten
genezen. Doel van dit onderzoek is het testen
van de werking van huidvervangend materiaal
dat wordt gemaakt met cellen van de patiënt
zelf. De cellen worden van de patiënt afgeno-
men en in het lab gekweekt en tot een soort
nieuwe huid gesmeed. Deze nieuwe huid
wordt op de wond aangebracht. Dat heeft
twee voordelen: er is minder eigen, gezonde
huid nodig om een groot wondoppervlak te
bedekken én de kans op afstoting is met eigen
lichaamscellen nagenoeg nihil.
Huidvervanging
met eigen cellen
ki j k op: scoremedi . nl
Medi cal 6321
Vraag gratis
catalogus aan via
info@scoremedi.nl
zitten met zorg
Hersenoperatie
in 3D in AMC
Het Academi sch Medi sch Cent rum i s al s
eerst e i n de Benel ux begonnen met het
gebrui k van 3D-t echnol ogi e bi j mi ni maal
i nvasi eve hersenchi rurgi e. Inmi ddel s i s de
derde pat i ënt met behul p van deze t ech-
ni ek geopereerd.
Steeds vaker worden ingrepen in de hersenen
op een minimaal invasieve manier uitgevoerd.
Daardoor zijn moeilijk te bereiken plaatsen
via een andere route makkelijker bereikbaar
en is de kans op complicaties veel kleiner.
Voor minimaal invasieve hersenchirurgie
wordt gebruik gemaakt van een endoscoop,
een buis met aan het uiteinde een lampje
en een camera. Via de neusgaten brengt de
neuro chirurg de endoscoop naar de schedel-
basis om de precieze locatie van een hersen-
tumor te bepalen. Vervolgens verwijdert hij
de tumor via een klein luikje in de schedel-
basis. Ondanks deze mogelijkheden bestond
er nog geen kleine 3D-endoscoop die voor
minaal invasieve hersenoperaties gebruikt kan
worden. Daarin is enkele jaren geleden ver -
andering gekomen met de ontwikkeling van
een 3D stereoscopische miniatuurcamera. De
chirurg ziet daardoor wel diepte en kan bij-
voorbeeld afstanden van de tumor tot belang-
rijke bloedvaten beter inschatten.
2 Actueel
Nummer 12
20 j uni 2012
Ini t i at i even waarmee de pat i ënt vei l i ghei d
i n zi ekenhui zen aant oonbaar wordt ver-
bet erd, kunnen vanaf nu worden aange-
mel d voor de Nat i onal e Pat i ënt vei l i ghei d
Award 2012. De NVZ, NFU, OMS en V&VN,
rei ken de pri j s voor de vi j f de en de l aat st e
keer ui t i n het kader van het VMS Vei l i g-
hei dsprogramma. Zi ekenhui zen kunnen
hun i ni t i at i even vi a www.vmszorg.nl t ot en
met 6 sept ember i ndi enen.
De Nationale Patiëntveiligheid Award is een
erkenning en beloning voor initiatieven van
ziekenhuizen waarmee de patiëntveiligheid
wordt verbeterd en waarmee reductie van ver-
mijdbare patiëntschade wordt gerealiseerd.
Bovendien zijn de winnende initiatieven
een voorbeeldfunctie voor andere zieken-
huizen. De winnaar ontvangt niet alleen de
felbegeerde bokaal, maar ook een exclusief
werkbezoek aan een organisatie buiten de
zorg waar veiligheid topprioriteit is. Het Albert
Schweitzer ziekenhuis in Dordrecht won in
2011 met het initiatief ‘Mortaliteit als motor
voor kwaliteitsverbetering’ en bracht onlangs
een werkbezoek aan Schiphol Group. Dankzij
het initiatief van het ziekenhuis is onder meer
het aantal reanimaties op verpleegafdelingen
afgenomen met vijftig procent. Uit alle inzen-
dingen worden zes initiatieven geselecteerd
die voor een vakjury op 13 september inhou-
delijk gepresenteerd mogen worden. Na af-
loop nomineert de vakjury drie initiatieven.
De vakjury bestaat uit Wilna Wind, directeur
van de Nederlandse Patiënten Consumenten
Federatie (NPCF) (voorzitter jury), Leon van
Halder, directeur-generaal Curatieve Zorg bij
het ministerie van VWS, Pieter Hasekamp,
algemeen directeur Zorgverzekeraars Neder-
land (ZN), Lonneke Zijdenbos, verpleeg-
kundige van het jaar 2011 van het Meander
Medisch Centrum en Ralph So, Consultant
anesthesiologie/ intensive care en medisch
manager Albert Schweitzer ziekenhuis.
Bezoekers aan www.vmszorg.nl en deel-
nemers van het slotcongres op 15 november
kiezen uiteindelijk uit de drie genomineerden
de grote winnaar van de Nationale Patiënt-
veiligheid Award 2012. De stemming via
www.vmszorg.nl start op maandag 8 oktober.
De winnaar ontvangt
een exclusief
werk bezoek aan een
organisatie buiten de
zorg waar veiligheid
topprioriteit is
Kinderkunst
Nepmedicijnen
Reanimatie App
Keukentafel
Patiënt blogt vanuit ziekenhuis
Ruim drie weken heeft DJ Rick Leliveld uit Amstelveen in Ziekenhuis Amstelland gelegen. Na een ongeluk op de
werkvloer moest Rick geopereerd worden aan zijn been. Om de tijd te doden en zijn ‘kwetsuur’ - zoals hij het zelf
noemt - van zich af te schrijven heeft hij zijn gehele ziekenhuisopname een blog bijgehouden. In eerste instantie
informeerde hij via zijn blogs familie en vrienden over zijn verblijf in het ziekenhuis. Maar zijn verhalen blijken een
hit, inmiddels heeft hij al bijna 9000 pageviews. In zijn blogs laat Rick zien dat een ziekenhuisopname ook leuke
momenten kent. Ook via Twitter houdt hij contact met zijn omgeving. “Social media is een prachtig medium als je
in het ziekenhuis ligt. Fantastisch dat ik zo contact kan houden met vrienden en familie, maar ook dat ik van het
ziekenhuis reacties heb gehad.” http://rickleliveld.blogspot.com/
S
t
e
l
l
i
n
g

v
a
n

d
e

m
a
a
n
d
21,4 % Mee eens
64,3 % Mee oneens
14,3 % Geen mening
“ Met vreugde geven wi j kenni s van de
geboort e van het geboort el oket ” , al dus
de gel ukki ge ouders, het Jeroen Bosch
Zi ekenhui s en de gemeent e ‘ s-Hert ogen-
bosch. Op 11 j uni opende burgemeest er
Rombout s het geboort el oket op de kraam-
en couveuse-af del i ng. Voort aan kunnen
ouders van wi e een ki nd i n het zi ekenhui s
geboren i s, daar aangi f t e doen.
Jaarlijks worden zo’n 3000 kinderen in het
Jeroen Bosch Ziekenhuis geboren. In totaal
worden er ’s-Hertogenbosch jaarlijks 3500
baby’s aangegeven. “Het initiatief voor dit
loket startte op Twitter”, aldus gastheer Peter
Langenbach, lid van de Raad van Bestuur.
“Gynaecoloog Jacques Dirken tweette dat
het toch wel erg leuk zou zijn, om in het
ziekenhuis deze service aan de ouders aan
te kunnen bieden.” De tweet werd opgepikt
door Marianne van der Sloot, lid van de
gemeenteraad namens het CDA. Zij stelde
de kwestie aan de orde, waarop de gemeente
beloofde de mogelijkheden nader te onder-
zoeken. Er moesten vele hobbels genomen
worden, waarbij met name de ICT een uit-
daging was. De veiligheid van de gegevens
moest optimaal gewaarborgd zijn. Op 11 juni
2012 opende burgemeester Rombouts het
loket, door een geboortecertificaat te produ-
ceren van een kleine Jeroen Bosch. Daarna
was het de beurt aan de echte ouders, Kas Jan
Breunis en Lindy de Vries, die aangifte deden
van de geboorte van hun dochter Djess.
Ouders kunnen vanaf nu samen aangifte
doen in het ziekenhuis.
Geboorteloket in JBZ
Kinderen die in het Deventer Ziekenhuis
worden opgenomen, mogen straks zelf een
kunstwerk voor aan de muur van hun kamer
uitzoeken. De kustwerken zijn gemaakt door
leerlingen van het Etty Hillesum Lyceum. Van-
af volgende maand krijgen kinderen een boek-
je waarin ze kunstwerken kunnen zien, en er
een keuze uit kunnen maken. Leerlingen van
het Etty Hillesum Lyceum in Deventer hebben
in het examenjaar zo’n zestig kunstwerken ge-
maakt. Hiermee werd de basis gelegd voor een
unieke kunstuitleen voor zieke kinderen.
Laatste award
patiëntveiligheid
De Reanimatie App van de Hartstichting blijkt
een succes: inmiddels is hij meer dan 50.000
keer gedownload. De Reanimatie App helpt
om de kennis van het reanimeren op te frissen
en biedt ook audio-ondersteuning bij het ver-
lenen van hulp tijdens een hartstilstand. De
Reanimatie App is gratis en is bedoeld voor
mensen die een reanimatiecursus gevolgd
hebben. De App is onder meer te verkrijgen via
hartstichting.nl/apps. Een hartstilstand treft
buiten het ziekenhuis 300 mensen per week.
Ongeveer 85 procent sterft aan de gevolgen.
Minister Edith Schippers (VWS) heeft onlangs
het startsein gegeven voor een ‘keukentafel-
discussie’ over de betaalbaarheid van de ge-
zondheidszorg. Zij wil hiermee de Nederland-
se bevolking bewust maken van de oorzaken
en gevolgen van de fors stijgende zorguitga-
ven. Tegelijkertijd wordt een reeks aan keuzes
en maatregelen voorgelegd waarmee de pro-
blematiek kan worden opgelost. Er zijn veel
mogelijkheden om de kosten in de zorg te be-
heersen, maar geen van hen is zonder ingrij-
pende consequenties.
Zonder de t ucht van
de markt werki ng
bl i j ven de zorgkost en
t e hoog en zou het
i dee van part i cul i ere
i nvest eerders daarom
door moet en gaan.
Een onderzoeker van farmaconcern Pfizer
vroeg op een congres in de Filipijnse hoofd-
stad Manilla aandacht voor de enorme handel
die volgens hem bestaat in nepmedicijnen.
Door internet neemt die handel alleen maar
toe. Volgens de  onderzoeker wordt zeker
negentig procent van de nepmedicijnen via
internet verhandeld. Dat komt doordat de ver-
kopers geen fysieke verkoopplaats durven in
te nemen. De meeste nepmedicijnen komen
uit China. De totale handel zou een omvang
hebben van zestig miljard euro.
Van links naar rechts: Marianne van der Sloot, Ton Rombouts, Peter Langenbach, Jan Peter de Bruin, Kas Jan
Breunis met broertje Kane.
De winnaar van vorig jaar, het Albert Schweitzer
Ziekenhuis, mocht een bezoek aan Schiphol brengen.
3 Actueel
Nummer 12
20 j uni 2012
Met een uni eke proef gaat het Al bert
Schwei t zer zi ekenhui s i n Dordrecht be-
ki j ken hoe de vei l i ghei d van opgenomen
pat i ënt en nog verder omhoog kan. Op ver-
pl eegaf del i ng A2 worden al l e opgenomen
pat i ënt en vanaf deze maand een j aar l ang
‘cont act l oos bewaakt ’ , zol ang zi j i n bed l i g-
gen. Di t gebeurt met een pl at meet i nst ru-
ment onder de mat ras. Het regi st reert de
ademhal i ngsf requent i e, hart sl ag en bewe-
gi ngen van het l i chaam.
De (niet voelbare) plaat is verbonden met een
kleine monitor boven het bed. Als er waarden
worden bereikt die kunnen duiden op een na-
derende verslechtering van de toestand van de
patiënt, krijgt de verpleegkundige een seintje
op een draagbare zoemer/ontvanger. De (mo-
gelijk) alarmerende metingen worden voor de
zekerheid handmatig herhaald. Daarna kan
worden besloten of de patiënt inderdaad extra
aandacht of behandeling nodig heeft van een
arts of van Intensive Care-personeel. De appa-
ratuur is tot dusverre klinisch getest in de VS
en Israël. Niet eerder is de doeltreffendheid zo
grootschalig onderzocht als nu in Dordrecht.
Hoogleraar Patiëntveiligheid prof. dr. Cordula
Wagner (VUMC Amsterdam) is bij de proef
betrokken. In 2011 won het Albert Schweitzer
ziekenhuis de Nationale Patiëntveiligheid
Award, onder meer omdat het er structureel
in is geslaagd heel vroeg de signalen te zien
die erop kunnen duiden dat een patiënt plots
achteruit gaat.
Hierdoor kunnen deze patiënten eerder naar
de Intensive Care. Het aantal reanimaties op
verpleegafdelingen daalde aanzienlijk. “Con-
tactloos bewaken is een logische, volgende
stap op de ingeslagen weg”, aldus Ralph So,
IC-arts en medisch manager Veiligheid. So legt
uit: “Wanneer het ineens slechter gaat met een
patiënt, zijn vaak toch al twaalf uur subtiele
signalen waarneembaar geweest aan het li-
chaam. Het opmerken van die voortekenen is
mensenwerk. Wij hebben onze verpleegkun-
digen heel goed getraind om deze signalen te
zien, te herkennen en actie te ondernemen.
Maar de uren tussen de metingen in - en de
momenten dat er een tijdje geen verpleegkun-
dige aan het bed staat - blijven relatief ‘zwak-
ke’ plekken in dat systeem. Met deze proef
introduceren we eigenlijk een extra paar ogen
en oren, die continu op de patiënt gericht blij-
ven.” Het doel is: nog eerder ‘voorspellen’ dat
het slechter kan gaan met een patiënt. Bij de
proef zijn twee vergelijkbare verpleegafdelin-
gen betrokken: A2 en B2 op de locatie Dord-
wijk, allebei algemeen chirurgische afdelin-
gen. Op A2 is de apparatuur geïnstalleerd bij
dertig bedden. Die zijn op 18 juni in werking
gesteld. Op B2 komt de apparatuur niet. Na
een jaar worden beide afdelingen vergeleken.
Op A2 en B2 hebben verpleegkundigen de-
zelfde kennis en protocollen over de ‘vitaal
bedreigde’ (erg zieke) patiënt, dus het vertrek-
punt is identiek. So: “We zijn benieuwd of we
het aantal ongeplande IC-opnames vanaf A2
zullen zien dalen en patiënten van A2 minder
ziek op de IC zien binnenkomen.”
Een meetinstrument onder de matras van dertig patiënten op één verpleegafdeling houdt een jaar lang continu de hartslag, ademhaling en bewegingen in de gaten (foto Frederike
Slieker).
Contactloos bewaken
is een logische,
volgende stap op de
ingeslagen weg
Beter zich op
medicijngebruik
De Ni j meegse zi ekenhui zen UMC St Rad-
boud, Cani si us Wi l hel mi na Zi ekenhui s en
Si nt Maart enskl i ni ek sl aan de handen i neen
om het geneesmi ddel engebrui k van ‘ veel -
gebrui kers’ vei l i ger t e maken. Zi j hebben
gezamenl i j k het Ni j meegs Expert i se-
cent rum voor Compl exe Farmacot herapi e
(NECF) opgeri cht .
 
Artsen krijgen onder meer de mogelijk-
heid om een patiënt met een gecompliceerd
geneesmiddelengebruik door te verwijzen naar
het NECF. Daar gaat men dan na, of er zich
bij de patiënt medicatieproblemen voordoen,
waarbij het centrum ook de voorschrijvend
artsen inschakelt. “Er is sprake van, dat apo-
thekers en huisartsen tot taak krijgen om bij
hun patiënten periodiek een medicatiecheck
uit te voeren”, aldus klinisch farmacoloog dr.
Kees Kramers, één van de initiatiefnemers van
het NECF. “Zij kunnen hierbij ondersteund
worden door ons centrum.” Jaarlijks belanden
14.000 mensen in Nederland in het zieken-
huis als gevolg van medicatieproblemen.
Subsidie studie
naar veroudering
Schippers start
e-Health monitor
Door sl i m gebrui k van e-heal t h zi j n grot e
voordel en i n de gezondhei dszorg t e be-
hal en. Mi ni st er Schi ppers wi l st erk i nzet -
t en op het st i mul eren van het gebrui k van
e-heal t h.
Om een beter zicht te krijgen op het gebruik
van e-Health in Nederland startte de minister
een permanente monitor. Deze monitor moet
zorgpartijen ook stimuleren om met e-Health
aan de slag te gaan en betere coördinatie
mogelijk maken. “Het gebruik van e-health
kan helpen bij de uitdaging om de vrijheid en
zelfredzaamheid van patiënten te versterken,
oplossingen te bieden voor het dreigend per-
soneelstekort, het verbeteren van de patiënt-
veiligheid en de zorg en de kostenstijging te
beperken. Maar boven alles is ICT een middel
en geen doel en moet als zodanig ook worden
ingezet.” Dit schreef minister Schippers
onlangs in een brief aan de Tweede Kamer.
‘Meetplank’ voor veiligheid
Een consort i um, best aande ui t acht Europe-
se verouderi ngsi nst i t ut en - waaronder het
Groni ngse European Inst i t ut e f or t he Bi ol o-
gy of Agei ng (ERIBA), het Erasmus MC en het
LUMC - en vi er bedri j ven, heef t een Mari e
Curi e grant van 3,9 mi l j oen euro gekregen
voor het t rai nen van j onge wet enschappers
op het gebi ed van verouderi ngsonderzoek.
Coördinatie van het zogenoemde Initial
Training Network-programma is in handen
van Gerald de Haan, stamcelbioloog van het
UMCG en wetenschappelijk directeur van
ERIBA. Met de subsidie kunnen in totaal elf
jonge wetenschappers (aankomende promo-
vendi of pas gepromoveerde junior-onder-
zoekers) en vier ervaren wetenschappers
worden aangetrokken om een trainingspro-
gramma te volgen op het gebied van veroude-
ringsonderzoek in Europa. Deze onderzoekers
zullen, vanuit hun specifieke aandachtsgebied,
in de laboratoria van de verschillende betrok-
ken Europese verouderingsinstituten werken
aan één gemeenschappelijk onderzoeks-
thema. Hierin staat de vraag centraal ‘hoe
blijft het genoom van cellen intact gedurende
het verouderingsproces?’.
In Nederl and heef t 96 procent van de con-
sument en een voorkeur voor een bepaal d
zi ekenhui s. Dri e kwart van de ondervraag-
den geef t aan dat de berei kbaarhei d van de
zi ekenhui sl ocat i e een grot e rol speel t bi j
de keuze. Percept i e van zowel ‘de kwal i t ei t
van de zorg’ en ‘de vri endel i j khei d van het
personeel ’ zi j n ook van bel ang bi j de keuze
van het voorkeurszi ekenhui s, maar met
65 procent en respect i evel i j k 63 procent
wordt di t dui del i j k mi nder vaak genoemd.
Dit blijkt uit de resultaten van de GfK Zieken-
huisMonitor, het nieuwe meetinstrument van
Intomart GfK, dat inzicht verschaft in het hoe
en waarom mensen bepaalde keuzes maken in
de zorg. De ZiekenhuisMonitor is in samen-
werking met Nyenrode Business Universiteit
ontwikkeld.  Bij velen spelen de indrukken
mee die men in een bezoek aan het betref-
fende ziekenhuis in de afgelopen drie jaar als
patiënt of bezoeker heeft opgedaan. Anderen
baseren hun voorkeur louter op perceptie; zij
zijn in diezelfde periode niet in het betref-
fende ziekenhuis geweest. Driekwart van de
ondervraagden geeft aan dat de bereikbaarheid
van het ziekenhuis de grootste rol speelt bij de
keuze. Hieronder valt zowel een goede bereik-
baarheid met de auto als met het openbaar
vervoer, als ook een goede parkeergelegenheid
bij het ziekenhuis. Dit geldt voor alle leeftijds-
categorieën. Wel geven ouderen in vergelijking
met jongeren vaker aan dat ze bereikbaarheid
belangrijk vinden (achttien tot 29 jaar: 71 pro-
cent, 65-plus: 79 procent). Aan alle respon-
denten die een eerste voorkeurs ziekenhuis
hebben aangegeven, is ook gevraagd naar de
mate waarin men dat centrum aan familie
of vrienden zou aanbevelen. Wanneer alle
zieken huislocaties met deze relatieve maat-
staf onderling worden vergeleken, dan blijken
er grote verschillen te bestaan. De top drie
centra die relatief het hoogst scoren in de
mate van aanbevelen zijn achtereenvolgens
het Antonius Ziekenhuis Sneek-Emmeloord,
het St Antonius locatie Nieuwegein en het Sint
Anna Ziekenhuis (Geldrop / Eindhoven). De
GfK ZiekenhuisMonitor wordt jaarlijks door
Intomart GfK verricht onder meer dan 70.000
consumenten van haar Multi Access Panel.
De exacte steekproef bedraagt N=70672 en is
landelijk gewogen. De landelijke onderzoeks-
resultaten zijn gedetailleerd per ziekenhuis-
locatie of regio te verkrijgen.
Bereikbaarheid speelt grootste rol bij keuze ziekenhuis
Ook de vriendelijkheid van het personeel speelt een rol
bij de keuze van een voorkeursziekenhuis.
4 Advertentie
Nummer 12
20 j uni 2012
van Nederland
Het beste
Patiënten met een dodelijke vorm van
hersenkanker kunnen baat hebben bij een
behandeling waarbij aan de radiotherapie
ook chemotherapie wordt toegevoegd. De
combinatie kan ervoor zorgen dat de zoge-
noemde anaplastische oligodendrogliale
tumoren minder snel terugkomen en dat
patiënten jaren langer leven.
Dat blijkt uit een studie die onderzoekers
van Erasmus MC (Rotterdam) hebben ge-
presenteerd op de ASCO, het belangrijkste
kankercongres in de wereld. Het onderzoek
is uit meer dan 5000 ingediende abstracts ge-
selecteerd voor presentatie. De onderzoekers
vonden ook een manier die kan voorspellen
bij welke patiënten de gecombineerde behan-
deling het beste werkt. Vrijwel alle patiënten
met anaplastische oligodendrogliale tumoren
overlijden aan deze aandoening omdat de
tumoren snel groeien. Tot nu toe bestond de
behandeling van deze vorm van hersen kanker
uit alleen bestraling. Door echter chemo-
therapie aan deze standaardbehandeling toe
te voegen, leven mensen gemiddeld elf maan-
den langer zonder dat de ziekte erger wordt.
De esculaap
Vroeger zag men vaak een doktersauto met
een rode esculaap op zijn voorruit, bestaande
uit een verticale ruwe tak waaromheen een
slang was geslingerd. Hij ontleende hieraan
grote voorrechten in het verkeer, zoals voor-
rang, hoge snelheid, vrij parkeren, etc. In het
huidige verkeersbeeld is dit volkomen verdwe-
nen. Tegenwoordig rijdt de huisarts weinig
visites. Volgens de Griekse mythologie werd
Asklepios, de god van de geneeskunde, altijd
afgebeeld met een staf waaromheen een slang
is gekronkeld en een hond aan zijn voeten.
De hond was het symbool van de waakzaam-
heid en de slang van de levenskracht omdat
hij jaarlijks door vervelling een nieuwe huid
kreeg. Het esculaapteken is nog steeds een
inter nationaal symbool van de geneeskunde.
In 1956 heeft de World Medical Association
een moderne versie erkend, bestaande uit een
slanke, verticale staf waaromheen een even-
eens smalle slang was gekronkeld. Andere
beroepsgroepen hadden een gelijkvormige
esculaap van een andere kleur. Bekend was
de groene esculaap voor een dierenarts en
een blauwe voor de verloskundige, die dan
met grote vaart naar een bevalling kon gaan.
Natuurlijk zag men zelden een zwarte escu-
laap van de tandarts en nooit een gele voor
een verpleegkundige! De in Nederland beken-
de artsen organisaties: de KNMG en de VVAA
verstrekten esculapen aan hun leden, waarop
ook de naam van de vereniging werd vermeld.
Bij de geüniformeerde beroepen zoals het
leger, de marine en de luchtvaart is de escu-
laap nog steeds een vanzelfsprekende uitmon-
stering omdat daarmee de medicus altijd her-
kend kan worden.
Door Bob K.P. Griffioen
Medisch Farmaceutisch Museum Delft
Bij hinderlijke klachten van neus en bijhol-
ten schrijven huisartsen vaak antibiotica
en intranasale corticosteroïden voor. Maar
deze medicijnen helpen niet, de klachten
gaan sowieso meestal binnen tien tot veer-
tien dagen over. Ook prednisolon (orale
corticosteroïden) zijn geen zinvol alterna-
tief. Dat schrijft huisarts in opleiding
Roderick Venekamp in zijn proefschrift.
Venekamp analyseerde in zijn proefschrift
welke medicijnen huisartsen tussen 2000 en
2009 voorschreven aan patiënten met acute
klachten van neus en bijholten. In bijna zestig
procent van de gevallen blijkt dat antibiotica
te zijn. Zo’n dertig procent van de patiënten
krijgt neusspray met ontstekingsremmende
medicatie (intranasale corticosteroïden). Dat
percentage is de afgelopen tien jaar verdub-
beld. Het voorschrijfgedrag is opmerkelijk
omdat antibiotica de duur van de klachten niet
verkorten. De huidige richtlijn voor huisartsen
adviseert antibiotica slechts onder bepaalde
omstandigheden te overwegen. Ontstekings-
remmende medicatie zoals intranasale corti-
costeroïden winnen daarom de laatste jaren
aan populariteit. Deze medicijnen zouden
de overreactie van het lichaam op geïrriteerde
slijmvliezen dempen. Maar de effectiviteit
daarvan is niet duidelijk
5
Extra therapie
bij hersentumor
Geschiedenis van de gezondheidszorg
Geen medicijn
bij verkoudheid
MC Groep start
HIV-polikliniek
MC Groep is onlangs gestart met een
speciale polikliniek voor patiënten met HIV
en Hepatitis B en C (leverontsteking).
Door de bundeling van kennis en expertise
van twee internist-infectiologen en een
gespecia liseerd consulent, wil het ziekenhuis
de patiënt de zorg volgens de nieuwste inzich-
ten bieden. Ander voordeel is dat de patiënten
met al hun vragen bij één aanspreekpunt
terecht kunnen. Er is aandacht voor de
medische, psychische én de sociale kant van
de ziekte. De polikliniek werkt nauw samen
met het HIV- en Hepatitisteam van het AMC
in Amsterdam. De HIV- en Hepatitispolikli-
niek is gevestigd in MC Zuiderzee in Lelystad.
Patiëntenzorg
Nummer 12
20 j uni 2012
De oude versie van de esculaap (links) die tot 1956 werd gebruikt en de nieuwe versie.
ONVZ Zorgverzekeraar daagt de consument
voor het vijfde jaar op rij uit om mee te
denken over de verbetering van de zorg.
Met stijgende zorgkosten is de zorg gebaat
bij praktische ideeën die de zorg beter, toe-
gankelijker of effi ciënter maken. Daarom
schrijft ONVZ opnieuw de wedstrijd ‘Het
Beste Zorgidee’ uit. De indiener van het
beste idee ontvangt een prijs van 10.000
euro.
ONVZ verzamelde met de jaarlijkse verkiezing
al meer dan 1000 praktische zorgideeën. Erno
Kleijnenberg, voorzitter Raad van Bestuur
van ONVZ: “Een van de grootste uitdagingen
waarvoor we staan is om de zorg goed, be-
taalbaar en toegankelijk te houden. De markt
en de overheid denken voortdurend na over
een betere inrichting van de zorg. Maar zorg-
gebruikers hebben vaak verrassend effectieve
ideeën hiervoor. Deze ideeën willen wij een
podium geven.” Iedereen kan zijn of haar
innovatieve idee voor de zorgsector insturen
en een bijdrage leveren aan de kwaliteit, de
produc tiviteit of juist de toegankelijkheid van
de zorg. ONVZ beloont ‘Het Beste Zorgidee’
van Nederland met een bedrag van 10.000
euro. Het beste idee is in te zenden tot 20
augustus 2012 via www.hetbestezorgidee.nl.
Hieruit worden vijf genomineerden geselec-
teerd waarop het publiek online kan stemmen.
Op 29 oktober wordt de winnaar bekend-
gemaakt in theater De Slinger in Houten.
Vorig jaar sleepte Anja Vissers-Versteegen de
prijs in de wacht met haar idee om medicijnen
te sealen. Door medicijnen te sealen kunnen
deze door anderen worden hergebruikt. Haar
idee kreeg bijval van de minister van Volks-
gezondheid en diverse Tweede Kamerfracties.
Inmiddels zijn haar gesprekken met een
academisch ziekenhuis om het idee daad-
werkelijk te realiseren in een vergevorderd
stadium. Ook eerdere winnaars van Het Beste
Zorgidee zagen hun ideeën werkelijkheid wor-
den: de zorgcoach van Marian van der Hoeven
uit 2008 is inmiddels gemeengoed in Neder-
land, en John Rietman (2010) zag zijn zorg-tv
zeer recent opstarten. Het winnende idee uit
2009 van Renate Rammeloo, om ziekenhuis-
patiënten bij ontslag een boodschappenpak-
ket mee te geven, is onder meer ingevoerd in
Terneuzen. De inzendingen worden, net als
voorgaande jaren, door een deskundige jury
beoordeeld. Zij onderzoekt of het idee gemak-
kelijk toepasbaar en praktisch uitvoerbaar is.
ONVZ is een landelijke non-profit zorgver-
zekeraar met ruim 400.000 verzekerden. Kijk
voor meer informatie op www.onvz.nl en
www.hetbestezorgidee.nl.
Vorig jaar sleepte Anja Vissers-Versteegen de prijs in de wacht met haar idee om medicijnen te sealen.
ONVZ beloont
‘Het Beste Zorgidee’
van Nederland met een
bedrag van 10.000 euro
‘Het Beste Zorgidee’
6 Advertentie
Nummer 12
20 j uni 2012
www.readspeaker.com
Geef uw website een stem
Zodat uw gebruikers kunnen
naar wat u te zeggen hebt!
luisteren
ReadSpeaker voegt spraak toe aan uw
online content, op PC en mobiel
ReadSpeaker
Dolderseweg 2A
3712 BP Huis ter Heide Tel: 030-692 4490 | nederland@readspeaker.com
ZOEKT:
VOOR ZZP’ERS IN DE ZORG
QAREWORKPARTNERS
Verpleeg met passie en plezier
tijdens een Zonnebloemvakantie!
Ben jij verpleegkundige of ziekenverzorgende en wil je langdurig zieken
en gehandicapten de vakantie van hun leven bezorgen? En doe je dat
graag met tijd en ruimte voor persoonlijke aandacht? Sluit je dan aan bij
ons supergemotiveerde team vakantievrijwilligers!
Bel (076) 564 63 65 of
kijk op www.zonnebloem.nl
Zelfde werk... ...andere zorg
Verpleegkundige/Verzorgende IG
Ben je gediplomeerd verpleegkundige niveau 4/5 of verzorgende IG?
En ben je op zoek naar een afwisselende baan in de zorg?
Neem dan eenseen kijkje op onze vernieuwde website:
www.care4care.nl
Wij zijn op zoek naar jou en wij bieden uitstekende arbeidsvoorwaarden!

Teken jij voor een nieuwe baan in de zorg?
De spoedei sende hul p-art sen van het
West f ri esgast hui s i n Hoorn wonnen vori ge
week de vakgroep-award i n de cat egori e
‘ Best e i ni t i at i ef i n de Spoed ei sende
Geneeskunde’ . Zi j kregen hun pri j s voor het
j aarl i j ks organi seren van de ACEP RECAP.De
NVSHA-award werd ui t gerei kt t i j dens de
zesde Dut ch Nort h Sea Emergency Medi ci ne
Conf erence begi n j uni .
De ACEP RECAP  is een bijeenkomst voor
alle spoedeisende hulp-artsen in Nederland.
Tijdens deze bijeenkomst worden de meest
relevante onderwerpen van de ACEP Scien-
tific Assembly in Amerika gepresenteerd.
Vakgroepvoorzitter Tom Boeije verklaart: “De
ACEP RECAP  stelt  iedereen die niet naar de
Scien tific Assembly kon gaan  in de gelegen-
heid om de beste lezingen alsnog te horen.
Eigenlijk is er geen noodzaak meer om nog
naar Amerika te gaan en terug te komen met
een jetlag. Bij de ACEP RECAP hoor je alles
wat je moeten w eten.” De prijs bestaat uit een
cheque ter waarde van 2.500 euro te besteden
aan de verdere ontwikkeling van het initia-
tief of de ontwikkeling van de vakgroep. De
American College of Emergency Physicians
(ACEP) organiseert ieder jaar de Sientific
Assembly, een internationaal congres voor
alle spoed eisende hulp-artsen uit binnen-
en buitenland. Het congres is bedoeld om
onderling kennis te delen en op de hoogte
te blijven van de nieuwste ontwikkelingen
binnen de spoed eisende geneeskunde.
Dr. M. Eef t i nck Schat t enkerk, een Deven-
ter chirurg, kreeg eind mei een Koninklijke
Onderscheiding. Hij werd benoemd tot
Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Schat-
tenkerk startte zijn opleiding tot chirurg
in 1975 in Rotterdam, werkte korte tijd in
Amerika, en is sinds 1984 verbonden aan
het Deventer Ziekenhuis. Naast zijn werk als
Maag, Darm- en Leverchirurg maakte Schat-
tenkerk zich in Deventer in bijzondere mate
verdienstelijk als opleider voor aankomend
artsen. Talloze jonge dokters leerden bij hem
de kneepjes van het vak. Schattenkerk werd
in mei 65 jaar en trad terug als chirurg.
Prof. dr. Donal d Uges nam begin juni na
bijna veertig jaar afscheid van het Univer-
sitair Medisch Centrum Groningen (UMCG).
Naast zijn verdiensten als ziekenhuis-
apotheker, hoofd van het laboratorium van
de apotheek en hoogleraar in de klinische
en forensische toxicologie, heeft Uges een
groot stempel gedrukt op het onderwijs aan
studenten. Ook wordt hij, vanwege zijn bij-
zondere expertise op het gebied van crimina-
listiek, drugs en alcohol, als getuige-deskun-
dige vaak geraadpleegd in spraakmakende
processen bij moordzaken. Ter gelegenheid
van zijn afscheid vond een symposium plaats
in het UMCG.
Prof. dr. Frank Koersel man is benoemd tot
Officier in de Orde van Oranje Nassau. Hij
ontving de Koninklijke Onderscheiding op
1 juni uit handen van de burgemeester van
Weesp, tijdens zijn afscheid als hoofd van
de afdeling Psychiatrie van het Sint Lucas
Andreas Ziekenhuis in Amsterdam en hoog-
leraar Psychiatrie en Psychotherapie aan het
Universitair Medisch Centrum Utrecht. Koer-
selman werkte sinds 1980 voor het Amster-
damse ziekenhuis en was sinds 1997 hoog-
leraar in Utrecht. Mede dankzij Koerselman
is het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis sinds
twintig jaar het enige algemeen ziekenhuis
is waar de volledige opleiding tot psychiater
kan worden gevolgd. Ook initieerde hij in
het ziekenhuis innovatief en baanbrekend
onderzoek naar hersenstimulatie.
Anesthesioloog Wi l l em van der Ham (63)
uit Eindhoven is vrijdagmiddag 8 juni be-
noemd tot Ridder in de Orde van Oranje
Nassau. De Koninklijke onderscheiding
werd tijdens zijn afscheid van het Catharina
Ziekenhuis uitgereikt door loco-burgemees-
ter Staf Depla van de gemeente Eindhoven.
Van der Ham werd benoemd tot Ridder in
de Orde van Oranje Nassau vanwege zijn
bijzondere verdiensten voor de medische
specialistische zorg. Als medisch specialist
heeft hij 33 jaar in het Catharina Ziekenhuis
gewerkt. Hij was bestuurslid van de beroeps-
belangencommissie Nederlandse Vereniging
voor Anesthesiologie en van 2007 tot 2010
voorzitter van de Orde van Medisch Specia-
listen.
7
Omdat het i n de vakant i emaanden vaak
l ast i g i s een vol l edi ge bezet t i ng t e hebben,
hel pen de Coöperat i ezi ekenhui zen (Brono-
vo en Medi sch Cent rum Haagl anden i n Den
Haag, Groene Hart Zi ekenhui s i n Gouda
en Lange Land Zi ekenhui s i n Zoet ermeer)
el kaar de zomer door.
Hun zorgprofessionals kunnen vanaf nu tot
en met 30 september extra diensten draaien.
Niet alleen bij hun eigen werkgever, maar ook
bij de andere drie ziekenhuizen. Al het zorg-
personeel van de Coöperatieziekenhuizen kan
zich bij het Flexbureau aanmelden om extra
diensten te werken.
Via de Flexapp kunnen zij zien wanneer extra
diensten nodig zijn. Met versterking vanuit
andere ziekenhuizen kunnen bedden en af-
delingen open blijven, zodat patiënten ook
tijdens de dikwijls schaarse bezetting in de
zomerperiode in het eigen ziekenhuis kunnen
worden geholpen. Als tegenprestatie voor de
extra inzet maken medewerkers naast uiter-
aard de uitbetaling van de uren ook kans op
een iPad3 of 500 euro bruto.
Zorgmedewerkers kunnen in de zomermaanden extra diensten draaien in meerdere ziekenhuizen.
Met versterking vanuit
andere ziekenhuizen
kunnen bedden en
afdelingen open blijven
Werken in de Zorg
Nummer 12
20 j uni 2012
Samen zorgpersoneel delen
Bent u net zo
veelzijdig als Vérian?
Voor de regio Gelderland zoeken wij:
Verzorgenden
(niveau 3)
www.verian.nl
Interesse? Kijk op
Mensen in de Zorg
Op de foto staan van links naar rechts Menno Gakeer (voorzitter NVSHA), Kate Borkent (SEH-arts Westfries-
gasthuis), Tom Boeije (SEH-arts Westfriesgasthuis) en Judith Mulder (penningmeester NVSHA).
Artsen winnen NVSHA-award Gesprekken arts
en allochtoon
Het bi eden van kwal i t at i ef goede zorg st aat
of val t met goede communi cat i e. Daarom
st art t en de Amst erdamse zi ekenhui zen
Si nt Lucas Andreas Zi ekenhui s, OLVG, AMC
en VUmc, onder begel ei di ng van de Neder-
l andse Vereni gi ng voor Ki ndergeneeskunde
(NVK), vori g j aar met proj ect INVEST. Hoof d-
doel : het verbet eren van de communi cat i e
t ussen art s-assi st ent en (AIOS) i n opl ei di ng
t ot ki nderart s en (ouders van) pat i ënt en
met een ni et - Nederl andse af komst .
Vorige week werden de resultaten gepresen-
teerd tijdens het slotcongres van ZonMw, dat
het project subsidieerde. INVEST staat voor
Intercultureel Vakmanschap En Specialisten
Trainingen. De uitkomsten van het project
worden verwerkt tot een opleidingsprogram-
ma dat in het hele land wordt geïntegreerd
in de opleiding kindergeneeskunde. Het pro-
gramma moet het intercultureel vakmanschap
bij AIOS kindergeneeskunde vergroten.
8 Advertentie
Nummer 12
20 j uni 2012
ADVERTORIAL
Collasense
Voor het behoud van soepele gewrichten
en gezond gewrichtskraakbeen
Goed voor kraakbeen en immuun-
systeem
Collasense helpt de gewrichten soepel te houden door
een beschermde werking op het gewrichtskraakbeen.
Collageen is het belangrijkste structurele eiwit in het
bind- en steunweefsel van het lichaam. Het collageen in
gewrichtskraakbeen bestaat voor 85-90%uit collageen
type II.
Het ongedenatureerde collageen II in Collasense be-
invloedt op natuurlijke wijze het immuunsysteem dat
aanwezig is in de darmwand. Dit zorgt voor het behoud
van collageen in het gewrichtskraakbeen.
Intact collageen
Het gepatenteerde productieproces van Collasense
zorgt er voor dat de specifeke ruimtelijke structuur van
het collageen type II intact blijft en niet denatureert. Dit
is essentieel voor de werking.
Ongedenatureerd is belangrijk
Ongedenatureerd collageen type II bestaat uit een drie-
voudige helixstructuur van drie onderling verbonden
(cross-linked) collageenvezels en bevat elementen die
de werking via het immuunsysteem mogelijk maken.
Collasense hoeft slechts in een kleine hoeveelheid (mil-
ligrammen) collageen II te worden gebruikt. Daarente-
gen moet
gedenatureerd collageen, zoals in gelatine-producten,
in grote hoeveelheden genomen worden (grammen).
Veilig
Het collageen II in Collasense wordt gewonnen uit het
borstbeen (sternum) van kippen. De veiligheid van Col-
lasense is bevestigd en aangetoond in studies bij men-
sen en dieren.
Collasense is samengesteld volgens recente weten-
schappelijke inzichten en ondersteunt het behoud van
soepele gewrichten beter dan chondroïtine en glucosa-
mine.
Aanbevolen gebruik:
Het aanbevolen gebruik is slechts een kleine capsule
per dag. Collasense bevat 10 mg ongedenatureerd col-
lageen type II (UC-II) per capsule.
Een verpakking Collasense bevat 60 V-caps. - goed voor
twee maanden - en kost € 39,95.
Verkrijgbaar bij drogisten en gezondheidswinkels.
Springfèld Mulracèulicals, T oìB6 6z 6ì ;¸, E infoGspringfèldnulra.com

Zuivere EPA-rijke visolie &
omega-6 vetzuren met GLA
Een bijzondere, natuurlijke, EPA-rijke visolie. Kwalitatief hoogwaardig en zuiver.
Eye Q wordt met speciale zorg gezuiverd en verwerkt. Tijdens dit proces zijn geen synthetische
elementen of chemicaliën toegevoegd en eventuele vervuilingen zijn er uit gewassen. Hiermee wordt de
structurele identiteit van de olie behouden; het is nog steeds olie zoals in de natuur voorkomt.
Nutritioneel werkzaam om kinderen te helpen zich beter te concentreren.
Ondersteunt bij het leren, lezen en schrijven.
eye q
‘Van vissen word je rustig...
...en geconcentreerd’
Eye Q in verpakkingen met 60 capsules voor € 11,95 consumentenprijs. Eye Q 210 capsules voor € 36,95
Eye Q Chew 180 capsules met aardbeismaak voor € 36,95 en 200 ml liquid citrussmaak voor € 19,50.
Onder andere verkrijgbaar bij De Tuinen, Vitamin Store, Gezond & Wel, gezondheidswinkels, DIO, DA , drogisten en apothekers
Eye Q omega-3 & -6 vetzuren voor kinderen (en ouders):
al vele jaren eerste keus.
Goede voeding is belangrijk voor groei en ontwikkeling. Met de juiste voedingsstofen voor
lichaam en vooral geest is een maximale ontwikkeling mogelijk, ook op school!
Het advies van de Gezondheidsraad is om twee keer per week (vette) vis op tafel te zetten.
Hopelijk lukt dit bij veel mensen. Mocht dat niet zo zijn, dan kan een visoliesupplement zoals Eye
Q de voeding aanvullen met de belangrijke visvetzuren.
Eye Q is een bijzonder voedingssupplement met een combinatie van omega-3 (EPA en DHA) en
omega-6 vetzuren (GLA). Zowel de ogen als het hoofd bestaan voor 20% tot 30% uit de hoogon-
verzadigde omega-6 en omega-3 vetzuren. Het lichaam kan deze vetzuren in kleine hoeveelhe-
den zelf maken, maar is verder afhankelijk van voeding.
School vraagt om inspanningen van de kinderen. Een goede aanvulling op de voeding kan dan
bestaan uit visolie en teunisbloemolie.
OMEGA-3 VETZUREN
Uitsluitend visolie bevat grote hoeveelheden van de belangrijke omega-3 vetzuren EPA en DHA.
DHA is vooral belangrijk tijdens de zwangerschap en de eerste levensjaren. In deze periode vindt
de grootste groei van het hoofd plaats. Vervolgens is EPA van belang om te leren en concentre-
ren en kan het de prikkeloverdracht tussen cellen bevorderen. Vandaar dat EPA vooral vanaf het
2e levensjaar van belang is.
Veel visoliesupplementen bevat een bijna evenredige hoeveelheid EPA ten opzichte van DHA.
Eye Q bevat een EPA–rijke visolie in de natuurlijke verhouding van 3 delen EPA en 1 deel DHA.
Dit is de hoogst haalbare, natuurlijke verhouding.
OMEGA-6 VETZUREN
Teunisbloemolie is een rijke bron van Gamma Linoleenzuur (GLA), een gunstig omega-6 vetzuur
voor het lichaam. GLA ondersteunt onder andere de conditie van de huid.
RUSTIGE EN GECONCENTREERDE (SCHOOL-)KINDEREN
De laatste jaren wordt steeds meer aangetoond dat Eye Q visolie & teunisbloemolie nutritio-
neel werkzaam is voor kinderen. In het Engelse Durham schooldistrict vonden ouders dat de
kinderen, die Eye Q namen, rustig en geconcentreerd bleven. Tevens zagen zij dat de lees- en
taalvaardigheid goed was . Ouders in het Australische Adelaide zagen hoe belangrijk de inname
van Eye Q was voor hun kinderen in de thuissituatie. Het gebruik van visolie kan kinderen helpen
om zich beter te concentreren en ondersteunen bij leren, lezen en schrijven.
HOOGWAARDIGE VETZUREN
De Eye Q producten bevatten natuurlijke hoogwaardige vetzuren uit teunisbloemolie (bron
omega-6 vetzuren GLA) en uit vis. Tevens wordt extra vitamine E (antioxidant) toegevoegd aan
de visolie om de vetzuren te beschermen. Eye Q bevat uitsluitend natuurlijke visolie, die een
minimale bewerking heeft ondergaan, is van hoge kwaliteit en voldoet aan de meest strenge
kwaliteitsnormen voor dagelijks gebruik. Deze visolie wordt uitsluitend op het zuidelijk halfrond
aangetrofen en bevat een hoge, natuurlijke verhouding EPA ten opzichte van DHA.
Het Ki nderdi abet es Kookcaf é kreeg
onl angs een gi f t van 7500 euro van St i ch-
t i ng Vri enden van Zi ekenhui s Gel derse
Val l ei i n Ede. Verheugd nam Gert Jan
van der Burg, voorzi t t er van de st i cht i ng
Ki nderdi abet es Kookcaf é, deze i n ont -
vangst . Van der Burg: “ Met deze gi f t kunnen
we weer een j aar l ang verder met het kook-
caf é.”
Ziekenhuis Gelderse Vallei en Rijn IJssel
Vakschool Wageningen organiseren sinds
2008 samen het Kinderdiabetes Kookcafé.
Maande lijks wordt een groep van vier à vijf
kinderen met diabetes omgetoverd tot echte
koks. Samen met Peter Heijmen, docent-kok
van Vakschool Wageningen, maken zij een
maaltijd. Dit gebeurt onder begeleiding van
de

eigen diëtiste en diabetesverpleegkun-
dige. Deze kinderen mogen een klasgenootje
meenemen. Niet alleen klasgenootjes van
diabetespatiëntjes leren door het kookcafé
meer over diabetes. Ook de studenten van de
koksopleiding maken kennis met de speci-
fieke voeding van diabetespatiënten. Op hun
toekomstige werkplek komt daardoor meer
bekendheid met de voeding voor deze groep
patiënten. De deelname is voor de kinde-
ren gratis. Het kinderkookcafé is helemaal
afhankelijk van sponsors omdat dit vanuit het
ziekenhuisbudget niet kan worden betaald.
De gift van de Stichting Vrienden van Zieken-
huis Gelderse Vallei is daarom erg welkom.
De Stichting Vrienden gaf de cheque aan het
kookcafé omdat zij “het een heel mooi initia-
tief vinden, het past erg bij Ziekenhuis Gelder-
se Vallei als voedingsziekenhuis”, aldus Harry
Otten, voorzitter van de Stichting Vrienden.
Diabetes Mellitus is een chronische ziekte met
een grote invloed op het leven van kinderen.
Deze kinderen moeten nauwkeurig een dieet
volgen en dagelijks tweemaal of vaker insuline
spuiten. Ze komen dus elke dag talloze keren
hun aandoening tegen. Voeding speelt een
belangrijkere rol in het leven van een kind
met diabetes dan bij andere kinderen. Bij de
kinderartsen van Ziekenhuis Gelderse Vallei
zijn in totaal ruim 140 kinderen met diabetes
uit de regio onder behandeling.
Zi ekenhui s Gel derse Val l ei i n Ede meet
moment eel de hoeveel hei d voedsel af val .
Het gaat om het voedsel af val i n de keuken
en om wat er t erugkomt van de pat i ënt .
De metingen in juni zijn een nulmeting. Na
invoer van de nieuwe maaltijdvoorziening
‘At Your Request’ wordt opnieuw de hoeveel-
heid voedselafval in kaart gebracht. Zo kan het
ziekenhuis zien of ‘At Your Request’ voedsel-
afval vermindert. Een studentenconsultancy
team van Wageningen University heeft de
methode opgezet in samenwerking met Food
& Biobased Research (Wageningen University)
en voert samen met de keuken de metingen
uit. De Alliantie Voeding Gelderse Vallei
begeleidt dit onderzoek.
De congresweek Foodvi si on 2012 vi ndt van
26 t ot 30 j uni pl aat s i n Veghel . El ke dag
best aat ui t een op zi chzel f st aand congres
met een ei gen t hema. Op di nsdag 27 j uni
i s dat Heal t h & Food. Een samenwerki ngs-
verband van zi ekenhui s Bernhoven (Oss)
en Fri esl andCampi na DMV, waarbi j samen
met part ner Ernst & Young t oonaangevende
sprekers berei d zi j n gevonden hun vi si e t e
geven op voedi ng en gezondhei d.
Health & Food is de naam van het congres
dat op dinsdag 27 juni, tijdens de congres-
week Foodvision 2012, wordt georganiseerd.
Op die dag geven bijzondere sprekers, onder
wie voormalig premier Jan Peter Balkenen-
de, voor malig minister van Volksgezond-
heid, Welzijn en Sport Ab Klink, Joël Gijzen,
directeur Zorg CZ, Vincent de Clippele, CEO
van Nestlé Benelux en nog twee specialisten
uit het veld Wink de Boer MDL-arts in Bern-
hoven en Diederic Klapwijk, voorzitter van
de ‘Alliantie Voeding Gelderse Vallei’, vanuit
hun eigen invalshoek hun visie op voeding en
gezondheid.
Peter Bennemeer, lid van de Raad van Bestuur
van ziekenhuis Bernhoven, is enthousiast over
het initiatief: “Tijdens Health & Food brengen
we voeding en gezondheid dichter bij elkaar.
We willen een platform creëren om de samen-
werking tussen partijen in de keten te inten-
siveren. Er zijn heel veel kansen, zowel op
preventief als op curatief gebied. Bovendien
is de dag een uitgelezen kans om te zien wat
voor ontwikkelingen er zijn, het congres biedt
ook een kijkje in de toekomst.” Herman Sips,
managing director van Friesland Campina
DMV: “Er zijn heel veel congressen die maar
één of een paar kanten van een thema belich-
ten. Hier maken bezoekers kennis met grote
spelers in de totale breedte, van nationaal en
internationaal niveau, van wie ze uit de eerste
hand horen hoe zij tegen de relatie tussen
voeding en gezondheid aankijken. Dat is
een kans die je niet zomaar krijgt. Bovendien
kunnen deelnemers ook met hen discussiëren
en heel gericht vragen stellen.”
Wi e zi ch op wi l geven voor Heal t h & Food
kan dat doen vi a de websi t e www.f ood-
vi si on2012.nl of vi a het secret ari aat van
Heal t h & Food, heal t hf ood@f oodvi si on-
2012.nl of t el ef oni sch 0486 477 730.
Foodvision 2012 is een congresweek over het
produceren, verwerken, distribueren en con-
sumeren van (h)eerlijke en gezonde voeding.
In totaal zijn er vijf congressen, die allemaal
als doel hebben om nieuwe inzichten en
ontwikkelingen uit te wisselen, evenals het
totstandbrengen van nieuwe samenwerkings-
verbanden en innovaties. Meer informatie:
www.foodvision2012.nl.
Foodvision 2012 is een congresweek over het produceren, verwerken, distribueren en consumeren van (h)eerlijke en
gezonde voeding.
Harry Otten van Stichting Vrienden van Ziekenhuis Gelderse Vallei overhandigt de cheque aan Gert Jan van der
Burg, voorzitter stichting Kinderdiabetes Kookcafé (foto Rudolf Barkhuijsen).
Gift van 7500 euro voor Kinderdiabetes Kookcafé
Ziekenhuis meet
voedselafval
Ziekenhuis Gelderse Vallei meet de hoeveelheid voedsel-
afval.
We willen een
platform creëren om
de samenwerking
tussen partijen in de
keten te intensiveren
Congres Health & Food
9
Nummer 12
20 j uni 2012
Bi j kanker gaan de f ysi eke condi t i e en de
voedi ngst oest and van de pat i ënt door de
zi ekt e en behandel i ng acht erui t . In Zi eken-
hui s Gel derse Val l ei i n Ede i s daarom het
proj ect Voedi ng en Bewegi ng Oncol ogi e
gest art .
Kanker heeft een negatieve invloed op de
spiermassa van de patiënt die door de medi-
sche behandeling (vooral operatief ingrijpen
en chemotherapie) en bijbehorende inactivi-
teit nog eens wordt versterkt. Daarnaast kan
er bij kanker ook sprake zijn van ongewenst
gewichtsverlies of -toename. Dit alles heeft
een negatief effect op de fysieke conditie, de
voedingstoestand en de vermoeidheid van de
patiënt. Binnen het project werken de afde-
lingen fysiotherapie en diëtetiek van het ZGV
nauw samen met als doel het behouden of
optimaliseren van de fysieke conditie en de
voedingstoestand van kankerpatiënten zowel
voor, tijdens en na de medische behandelin-
gen. Voor de eerste medische behandeling
brengen de fysiotherapeut en de diëtist de
fysieke conditie en voedingstoestand in kaart.
Met deze uitgangswaarden wordt in overleg
met de patiënt een beweeg- en voedings advies
gegeven en waar nodig bewegingstraining aan-
geboden. Gedurende het behandeltraject zijn
er meerdere meetmomenten om de fysieke
conditie en voedingstoestand in de gaten
te houden en kan het advies of de training
eventueel wordt aangepast. Het ziekenhuis
gaat hierin samenwerken met de eerste lijn en
Wageningen University.
Project Voeding
en Beweging
Goed
verzorgd!
Bij moderne zorg hoort
een goede maaltijd.
Gezond, smaakvol,
voedzaam en
gepresenteerd alsof de
kok deze à la minute met
uiterste zorg heeft bereid.
Met CuliSteam® serveert u
de maaltijd die blijk geeft van
streven naar de beste zorg, met
de mogelijkheid van flexibele service op
maat en met een lage integrale kostprijs.
CuliSteam® is een innovatief
concept, waarbij de maaltijd kort
voor consumptie wordt gestoomd.
De maaltijden worden bereid met
dagverse ingrediënten, waar
mogelijk zonder toevoeging van
bewaar- , kleur- of smaakstoffen.
CuliSteam® maaltijden worden op
individuele borden verpakt. De
speciale stoomtechniek zorgt er
voor dat een heerlijke maatlijd in
3 tot 6 minuten wordt bereid.
Vers, smaakvol en voedzaam.
CuliSteam® is een concept dat
garant staat voor snelheid en
flexibiteit met een minimale
inzet van personeel. Een pantry
op de afdeling is voldoende voor
de bereiding.
Met een innovatief vers concept
is een merk van CuliCare | Tel. 0527-635900 | www.culicare.nl
10
Nummer 12
20 j uni 2012
Meer dan 85 procent van de Nederl andse
bevol ki ng consumeert meer zout dan de
aanbevol en maxi mum ri cht l i j n van zes
gram per dag. Vol wassen mannen et en ge-
mi ddel d 9,9 gram per dag en vrouwen 7,5
gram per dag. Di t bl i j kt ui t een onderzoek
van het RIVM naar het gebrui k van zout .
Het rapport ‘Zoutconsumptie van kinderen
en volwassenen in Nederland’ toont aan dat
de inname van teveel zout al op jonge leef-
tijd begint: jongens krijgen via voeding dage-
lijks gemiddeld 8,3 gram binnen, meisjes 6,8
gram. De belangrijkste bronnen van zout zijn
brood, vleesproducten en kaas. Daarnaast
wordt naar schatting een vijfde deel van het
geconsumeerde zout toegevoegd tijdens de
bereiding van gerechten en aan tafel. Keuken-
zout is het bekendste zout in voeding. De
chemische naam voor keukenzout is natrium-
chloride (NaCl). Het mineraal natrium, aan-
wezig in zout, speelt een belangrijke rol bij het
regelen van de vochtbalans van het lichaam
en is nodig voor een goede werking van de
spier- en zenuwcellen. Echter een te hoge
zoutconsumptie kan een verhoogde bloed-
druk veroorzaken, wat de kans op hart- en
vaatziekten vergroot.
Zoutproducenten spelen in op de huidige
ontwikkelingen met betrekking tot de (te)
hoge zoutinname door het aanbieden van
laag natriumzout producten. Ook JOZO heeft
producten op de markt die het makkelijker
maken om natriumgebruik te beperken. Bij
gebruik van JOZO Bewust kan de gebruiker
het natrium gebruik ver lagen zonder minder
zout te hoeven gebruiken. Het product bevat
namelijk zeventig procent minder natrium
dan gewoon zout. Voor

mensen met bloed-
drukproblemen of osteoporose kan laag
natriumzout een uitstekend alternatief zijn,
zonder dat dit ten koste gaat van de smaak.
Laag natriumzout is geschikt voor alle keuken-
bereidingen en is
ook te gebruiken als
gewoon tafelzout.
JOZO Bewust is te
koop bij diverse super-
marktketens.
Belangrijk om te ver-
melden is dat in
JOZO Bewust het
natriumzout is ver-
vangen door kalium-
zout, waardoor dit
product ongeschikt is
voor nierpatiënten.
Kijk voor meer informatie over zoutgebruik
op www.voedingscentrum.nl. Het rapport
‘Zoutconsumptie van kinderen en volwassen
in Nederland’ kan men downloaden via
www.rivm.nl. Bezoek ook onze website
www.jozo.nl voor meer informatie over het
complete JOZO assortiment.
De Noordoost pol der. Van oorsprong een
agrari sch gebi ed. In de mei maand het
pal et van bl oei ende t ul penvel den met een
pracht i g kl eurenspect rum. Cent raal t ussen
de pol derdorpen l i gt Emmel oord. Ook wel
dé aardappel st ad van de werel d genoemd
vanwege de i nt ernat i onal e aardappel -
handel shui zen. Maar Emmel oord i s de ves-
t i gi ngspl aat s van één van de modernst e
maal t i j dkeukens van Nederl and. Op een
f raai e zi cht l ocat i e aan A6, st aat het cul i -
nai r operat i oneel cent rum van Cul i Care
Cat eri ng. Wat met een opval t , i s de crea-
t i eve vormgevi ng van het pand. Acht er de
ronde gevel zi j n de kant oren en product i e-
keukens van t wee ondernemi ngen gehui s-
vest : Cul i Care Cat eri ng en Wi l l em de Boer
Food & Event s.
De Ziekenhuiskrant sprak met Henk Bremer,
national accountmanager en directeur Willem
de Boer, tevens de oprichter van de bedrij-
vengroep waaronder CuliCare valt. De Boer:
“CuliCare is in 2004 tot stand ge komen door
een samenwerking van Willem de Boer Party-
Service BV en de Zorggroep Oude en Nieuwe
Land. CuliCare is uitgegroeid tot een vooraan-
staande leverancier, die zich heeft toegelegd
op de ontwikkeling en bereiding van kwali-
teitsmaaltijden en maaltijdcomponenten.”
Cul i St eam
Die marktvragen gaven voor CuliCare de
doorslag voor het op de markt brengen van
een geheel nieuwe maaltijdlijn onder het label
CuliSteam. CuliSteam is een nieuw, innovatief
en kwalitatief hoogwaardig maaltijdconcept
voor ziekenhuizen. Door een uitgekiende
samen stelling van ultraverse ingrediënten en
gepatenteerde verpakking is  CuliSteam een
slimme maaltijdoplossing in tal van situaties.
Een groot voordeel zijn  de  lage kosten, ener-
zijds  in de  investering  van bereidingsappara-
tuur, anderzijds in arbeidskracht. Daarnaast
biedt een ziekenhuis met een CuliSteam maal-
tijd de mogelijkheid om op ieder moment van
de dag de patiënt een smakelijke en  gezonde
maaltijd te serveren.
 
St omen
CuliSteam is een innovatief systeem. Culi-
Steam zijn verse, warme maaltijden  die à la
minute met stoom worden bereid.  Er wordt
bespaard op arbeid, energie en ruimte en het
vermindert verspilling. De stoom wordt in
de verpakking met microgolven geactiveerd
waardoor het bereidingsproces begint, ver-
gelijkbaar met het onder druk bereiden van
voeding. Dit proces ontstaat door  de bijzon-
dere bereidingswijze door middel van stoom
waarmee het gaarproces tot stand komt. Door
het toepassen van zoveel mogelijk rauwe pro-
ducten blijven de vitamines behouden en
wordt een smakelijke en gezonde maaltijd in
vier tot zes minuten bereid.
De CuliSteam maaltijden worden op
een  representatieve schaal verpakt en gepre-
senteerd waarop de maaltijd ook kan wor-
den opgediend. Ook bestaat de mogelijkheid
de maaltijd gemakkelijk op een porseleinen
bord aan de patiënt te serveren. Met het
CuliSteam maaltijdconcept heeft een zieken-
huis een minimale investering nodig  ten
opzichte van  andere maaltijdconcepten.
CuliSteam heeft een ruime keuze van  circa
25 maaltijden waaronder à la carte dagmenu’s
en kinder menu’s.  Het aanbod varieert  aan
de hand van de vier seizoenen. De inkoop-
afdeling maakt gebruik van in het seizoen vers
geteelde groenten die uitsluitend afkomstig
zijn van erkende leveranciers,  dagelijkse vers
ge leverd. “Dit betekent dat een ziekenhuis
haar patiënten verrast doet staan van de vers-
heid en voedselveiligheid van een gezonde
maaltijd: CuliSteam helpt ziekenhuizen op
stoom!”, besluiten Henk Bremer en Willem
de Boer.
Voor meer informatie:
CuliCare Catering
Telefoon (0527) 635 900
www.culicare.nl
Beperk natriumgebruik met JOZO Bewust
De CuliSteam maaltijden worden op een  representatieve
schaal verpakt en gepresenteerd waarop de maaltijd ook
kan worden opgediend. Ook bestaat de mogelijkheid de
maaltijd gemakkelijk op een porseleinen bord aan de
patiënt te serveren.
Met het CuliSteam
maaltijdconcept heeft
een zieken huis een
minimale investering
nodig ten opzichte
van andere
maaltijdconcepten
CuliSteam helpt ziekenhuizen
* De teksten op deze pagina zijn aangeleverd
door de betreffende organisaties of bedrijven
Culi Steam zijn verse, warme maaltijden die à la minuut met stoom worden bereid.
*
*
11
Nummer 12
20 juni 2012
e
er-
r-
n
t
i
-
-
De mi ni st er van VWS i s van pl an om
di eet advi seri ng i n 2013 weer op t e nemen
i n het basi spakket van de zorgverzekeri ngs-
wet . Di t i s opgenomen i n de voorj aarsnot a
2012 (Kunduz-akkoord of Lent e-akkoord).
De Nederl andse Vereni gi ng van Di ët i st en
(NVD) i s bl i j met deze pl annen omdat bl i j kt
dat si nds de vergoedi ngsmogel i j kheden
voor di eet behandel i ng beperkt zi j n, er
mi nder pat i ënt en voor een behandel i ng
naar de di ët i st gaan.
Anja Evers, directeur NVD: “Door dieet-
behandeling weer op te nemen in de basis-
verzekering, kunnen ook mensen die niet de
financiële middelen hebben om zich aanvul-
lend te verzekeren of het zelf te betalen weer
de behandeling vergoed krijgen. Het gaat in
veel gevallen om noodzakelijke zorg.” Sinds
1 januari 2012 wordt dieetadvisering alleen
nog vanuit de basisverzekering vergoed als
dit onderdeel is van gecoördineerde multi-
disciplinaire zorg voor patiënten met diabetes,
chronische longziekten of een verhoogd risico
op hart- en vaatziekten. Voorheen werd vier
uur dieetadvisering vanuit de basisverzeke-
ring vergoed ongeacht de aandoening.  De
eerste effecten van de verminderde ver goeding
van dieetadvisering zijn al zichtbaar. In het
eerste kwartaal van 2012 kwamen 28 procent
minder mensen naar de diëtist dan vorig jaar,
zo blijkt uit onderzoek van het NIVEL in
samenwerking met de Nederlandse Vereniging
van Diëtisten en het softwarebedrijf Ensem-
ble. Patiënten die nog wel kwamen, kregen
zeventien procent minder behandeltijd. De
verwachting voor 2013 is dat de vergoeding
van de dieet behandeling wijzigt ten opzich-
te van de situatie in 2011, er moet ongeveer
25 procent bezuinigd worden in vergelijking
met de uitgaven in 2011. De NVD is over deze
bezuinigingen in gesprek met het ministerie
van VWS. Eind deze maand zal hierover meer
duidelijkheid zijn.
‘Dieetadvisering
in basispakket’
Ervaren wat voedi ng met i emand doet . Dat
i s het pri nci pe van Mi j n Eet Experi ment .
Mensen aan den l i j ve l at en ondervi nden
wat goed en wat mi nder goed voor hen i s.
De bedoel i ng i s dat ze na het vol gen van di t
programma hun gezondhei d weer meer i n
ei gen hand nemen.
Mijn Eet Experiment is een digitale tool die
mensen op een laagdrempelige en niet be-
tuttelende manier in beweging zet. Ze gaan
uitproberen wat het met hun lichaam en geest
doet als ze bijvoorbeeld tien dagen lang geen
cafeïne, geen suiker, geen alcohol of juist tien
dagen lang veel groente en fruit eten. Deel-
nemers vullen twee keer per dag op een spe-
ciale App op hun smartphone of op de website
een korte vragenlijst in, gebaseerd op de WHO
Welzijns index. “Dit blijft hangen”, verzekerde
drs. Inge Boers arts-onderzoeker bij het Louis
Blok Instituut in Driebergen en betrokken bij
Mijn Eet Experiment. Ze presenteerde tijdens
een van de workshops van het symposium
Arts en Voeding op 25 mei in Haarlem de
resultaten van de eerste drie maanden aan
ervaringen die zijn opgedaan met de App.
“Van de deelnemers zei 71 procent zich meer
bewust te zijn van de invloed van voeding op
het lichaam..Meer dan de helft van de deel-
nemers voelt zich beter na tien dagen Mijn Eet
Experiment.”
App: Mijn Eet
Experiment
Het Bouwsteentje is naast een voedingssupplement ook een echte lekkernij. Zeer luchtig cakegebak met een zachte romige vulling. De gebakjes bevatten extra veel calorieën en
een concentratie hoogwaardige eiwitten. Een gebakje bevat ca. 8 gram eiwitten, wat overeenkomt met ongeveer 10 % van onze dagelijkse behoefte. Bouwsteentjes versterken
hierdoor de conditie en bevorderen het herstel. Bouwsteentjes zijn heel goed bruikbaar voor mensen met (dreigende) ondervoeding.
Volwassenen, maar ook kinderen die onbedoeld afvallen, krijgen het advies regelmatig energie,- en eiwitrijke tussendoortjes te nemen. Daarvoor is er nu het Bouwsteentje;
een gebakje in chocolade,- bananen- of aardbeiensmaak. Een Bouwsteentje heeft de grootte van een
Petit Four, maar bevat evenveel calorieën als ongeveer drie belegde boterhammen of een moorkop!
Daardoor is het Bouwsteentje zeer geschikt voor mensen die gedurende de dag regelmatig iets
willen eten, maar opzien tegen machtig eten en grote porties.
Energie- en eiwitrijk
Het verrassend lekkere Bouwsteentje is bedacht door Stan Mertens, directeur van het bureau FoodQuest.
Het Bouwsteentje wordt geproduceerd door de banketbakkers van Patisserie Unique. Zij wonnen twee
keer de eerste prijs voor deze innovatie en er vinden inmiddels leveringen in diverse landen plaats.
In diepvries en koelkast
Bouwsteentjes worden diepgevroren verpakt, per 10 stuks in een doosje. Eenmaal ontdooid, kunt
u de gebakjes nog zes dagen in de koelkast bewaren.
Makkelijk te eten
Een Bouwsteentje is zacht, zodat ook mensen met lichte slikproblemen van dit gebakje kunnen
genieten. Voor mensen die meer moeite hebben met slikken of alleen dik vloeibare voeding
kunnen eten, is er Easy-to-Eat.
Het Bouwsteentje:
een lekker en opbouwend tussendoortje.
Heerlijk als traktatie bij de koffie of thee,
of als nagerecht.
Als slikken moeilijker wordt
Easy-to-Eat is een ware traktatie: een lekker
tussendoortje of nagerecht op basis van frisse zuivel in
de smaken Framboos en Tropical. Easy-to-Eat is speciaal
ontwikkeld voor mensen die moeite hebben met slikken
of alleen dik vloeibare consistenties mogen eten. Dit
lekkere en energierijke tussendoortje draagt, mede
dankzij de toevoeging van eiwitten en mineralen, bij
aan een betere weerstand.
Bij veel mensen met slikproblemen neemt de eetlust
af. Ze zijn te moe om te eten of ze eten bewust zo min
mogelijk, uit angst voor verslikken.
Juist mensen die moeite hebben met slikken, hebben
behoefte aan extra voedingsstoffen, waaronder eiwit-
ten. Daarvoor is er nu Easy-to-Eat, het smelt in de mond
en is daardoor gemakkelijker te consumeren. Easy-to-
Eat is een goede aanvulling op de dagelijkse voeding
en kan meerdere keren per dag genuttigd worden.

Fris en gemakkelijk te eten
Easy-to-Eat wordt gemaakt op basis van zuivel. Het is verkrijgbaar in de smaken Framboos en Tropical. Na het eten blijft een fris gevoel
in de mond achter. Het is daardoor ook heel geschikt om na medicijngebruik te nuttigen. Eén Easy-to-Eat bevat maar liefst 8 gram
hoogwaardige eiwitten.

In diepvries en koelkast
U koopt de Easy-to-Eat diepgevroren in doorzichtige vierkante bakjes.
Ze zijn verpakt per 6 stuks. Eenmaal ontdooid, kunt u ze nog vier dagen in de koelkast bewaren.

Prijswinnend recept
Bij de ontwikkeling van Easy-to-Eat zijn zowel een logopedist als een wetenschapper op het gebied
van slikproblemen betrokken geweest. Het zijn de banketbakkers van Patisserie Unique die
tenslotte het uiteindelijke recept samenstelden. Zij werden daarvoor met twee verschillende
innovatieprijzen beloond.
HET BOUWSTEENTJE
Easy-to-Eat
Frambozen
Easy-to-Eat
Tropical
Bouwsteentjes
Banaan
Bouwsteentjes
Aardbeien
Bouwsteentjes
Chocolade
VOEDINGSWAARDE
energie (kJ) per portie 620 kJ 618 kJ 865 kJ 864 kJ 857 kJ
energie (kCal) per portie 149 kCal 147 kCal 206 kCal 206 kCal 205 kCal
eiwit totaal per portie 7,5 g 7,5 g 7,82 g 7,82 g 8,22 g
koolhydraten per portie 18,0 g 18,1 g 20,9 g 20,9 g 19,8 g
vetten per portie 5,1 g 5,0 g 10,15 g 10,1 g 10,50 g
Easy to Eat Bouwsteentjes Bouwsteentjes Bouwsteentjes B B
tu
k
ussendoortje.
koffie of thee,
ris gevoel
gram
en.
ed
Voor meer informatie zie www.bouwsteentjes.nl
12
Nummer 12
20 j uni 2012
Gewichtsverlies door ziekte komt tijdens
verblijf in een ziekenhuis of zorginstelling
veelvuldig voor.
Het risico op complicaties, en stijgende zorg-
kosten neemt hierdoor in veel gevallen toe.
Bouwsteentjes en Easy-to-Eat zijn uitstekend
geschikt om als tussendoortje te verstrekken
om de voedingstoestand te optimaliseren.
Nog beter zou het zijn om voor een geplan-
de ziekenhuisopname alvast te starten met
de inname van extra eiwitten en energie. Op
die manier kan men zorgen voor een betere
voedingstoestand en dit komt dit ten goede
aan het herstel. Ook voor bewoners van ver-
zorgingstehuizen die net dat beetje extra
nodig hebben zijn Bouwsteentjes en Easy-
to-Eat een prima tussendoortje. Familie trak-
teert steeds vaker op deze zeer gewaardeerde
producten tijdens het bezoek aan familie/
patiënten in plaats van een bloemetje. Voor
de extramurale cliënt zijn de Bouwsteentjes
en Easy-to-Eat op diverse plaatsen verkrijg-
baar in Nederland. Vanaf oktober 2012 zal dat
aantal groeien omdat C1000 besloten heeft
ruimte te maken voor Bouwsteentjes en Easy-
to-Eat. Stapsgewijs zullen de C1000 winkels
worden toegevoegd om zo van een lande-
lijke spreiding verzekerd te zijn. Via de site
www.bouwsteentjes.nl leest men meer over
deze lekkere en eiwitrijke tussendoortjes (zie
ook de verkrijgbaarheid voor particulieren).
Bouwsteentjes en Easy-to-Eat zijn verpakt in
kleine handige doosjes die men op de afdeling
in de koelkast of vriezer kan bewaren! Zo heeft
men altijd iets te serveren als tussendoortje!
Gewoon ‘lekker’ gastvrij voor alle cliënten.
Bouwsteentjes en Easy-to-Eat... Daar kun je
mee ‘aankomen’.
Onderzoekers van Wageningen University,
onderdeel van Wageningen UR, stellen dat
het mogelijk is om gewassen te ontwikke-
len die meer voedsel kunnen produceren
door het gehalte aan kleurstoffen die niet
bijdragen aan de fotosynthese te verlagen.
Zij komen tot die conclusie op basis van
hun onderzoek, in samenwerking met de
VU Amsterdam, naar de effectiviteit van
de fotosynthese bij verschillende licht-
omstandigheden.
De onderzoekers ontdekten dat bladpigmen-
ten die niet direct betrokken zijn bij de foto-
synthese, licht ‘verspillen’ door het licht wel te
absorberen maar niet nuttig te gebruiken. De
bevindingen zijn onlangs in het wetenschap-
pelijke tijdschrift Plant Cell gepubliceerd.
Wereldwijd wordt er al minstens zeventig jaar
onderzoek gedaan naar de manier waarop
planten lichtkleuren benutten voor de foto-
synthese. Planten blijken hun bladeren
efficiënt aan te passen aan de lichtkleur die
aanwezig is op de plaats waar ze groeien.
Op die manier kunnen ze zo effectief moge-
lijk gebruik maken van het licht dat op hun
groeiplaats aanwezig is.
Uit het onderzoek blijkt ook dat specifieke
combinaties van verschillende lichtkleuren
meer fotosynthese oplevert dan de lichtkleu-
ren los van elkaar. Dat inzicht is onder andere
belangrijk voor het energiezuinig inzetten van
belichting in tuinbouwkassen. De onderzoe-
kers ontdekten bovendien dat bladpigmen-
ten die niet direct betrokken zijn bij de foto-
synthese, licht ‘verspillen’. Deze kleurstoffen
absorberen het licht wel, maar gebruiken het
niet voor de fotosynthese. Deze ontdekking
biedt een kans om gewassen te ontwikkelen
die méér voedsel produceren, door het gehalte
aan die ‘verspillende’ kleurstoffen te verlagen.
Dat geldt vooral voor ‘beschermde’ teelten,
zoals in kassen. De ‘verspillende’ kleurstoffen
hebben namelijk wel een beschermende func-
tie tegen bijvoorbeeld teveel UV-licht of vraat.
In binnenteelten spelen dat soort problemen
veel minder dan in het open veld. Onder-
zoekers van Wageningen UR en onderzoeks-
bureau Plant Lighting van eerste auteur Sander
Hogewoning werken inmiddels aan de ver-
taling van de nieuwe kennis naar toepasbare
innovaties.
Planten blijken hun bladeren efficiënt aan te passen aan de lichtkleur die aanwezig is op de plaats waar ze groeien.
Onbedoeld afvallen, wat te doen?
Deze ontdekking biedt
een kans om gewassen
te ontwikkelen die méér
voedsel produceren
Hogere voedselproductie
* De teksten op deze pagina zijn aangeleverd
door de betreffende organisaties of bedrijven
Ook voor bewoners van verzorgingstehuizen die net dat beetje extra nodig hebben zijn Bouwsteentjes en Easy-to-Eat
een prima tussendoortje.
13
Nummer 12
20 juni 2012
In Europa wordt voor vitamines en minera-
len de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid
vastgesteld. Dit is de hoeveelheid die toe-
reikend is om te voorzien in de behoefte
van bijna alle personen in een gezonde
bevolkingsgroep. Hoewel er geen fysiolo-
gische reden voor is, bestaat er een grote
variatie in de aanbevolen hoeveelheden in
de afzonderlijke Europese landen.
Deze variatie wordt vooral veroorzaakt door
verschillen in het selecteren en interpreteren
van het wetenschappelijke bewijsmateriaal
dat gebruikt wordt om aanbevelingen vast te
stellen. Dit selecteren en interpreteren zou
in beginsel overal via dezelfde gestandaardi-
seerde methoden moeten gebeuren. Om zulke
metho den te demonstreren heeft Esmée Doets
in haar promotieonderzoek overzichtsstudies
uitgevoerd naar de behoefte van vitamine B12
van gezonde volwassenen en ouderen. De
belangrijkste conclusies van haar proefschrift
zijn dat de huidige aanbevolen dagelijkse
hoeveelheid vitamine B12 vooral gebaseerd
is op de uitkomsten van oudere studies naar
de inname die nodig is om symptomen van
een tekort te voorkomen of een minimale
voedingsstatus te handhaven. Het beschik-
bare wetenschappe lijke bewijs over de relatie
tussen vitamine B12 en gezondheidsuitkom-
sten zoals cognitief functioneren is volgens de
promovenda op dit moment niet toereikend
om als basis te kunnen dienen voor het aflei-
den van aan bevolen hoeveelheden vitamine
B12. Om meer inzicht te krijgen in deze relatie
zal toekomstig onderzoek zich vooral moeten
richten op gevoeligere markers voor voedings-
status en gezondheid.
Het Transmuraal Voedingsteam Gelderse
Vallei (Ede) organiseerde het symposium
‘Sondevoeding uit en thuis’. Ruim negentig
verpleegkundigen, verzorgenden en diëtis-
ten uit de regio spijkerden hun kennis bij
over de facilitaire, dieet- en verpleegtech-
nische aspecten van sondevoeding door de
lijnen heen.
Het programma bestond uit drie interactieve
workshops. Deze werden verzorgd door des-
kundigen uit Ziekenhuis Gelderse Vallei
samen met deskundigen uit de eerstelijn.
Hiermee werd het transmurale traject rondom
sondevoeding benadrukt. Pien Lelie, diëtist
uit het ziekenhuis en Daniëlle van den Brink,
diëtist van diëtistenpraktijk Barneveld bespra-
ken de voedingsinhoudelijke kant van sonde-
voeding. Naast uitleg over de indicaties voor
sonde voeding en de verschillende soorten
voeding, werd stilgestaan bij het ‘refeeding
syndroom’, een ernstige aandoening die kan
ontstaan na het te snel opstarten van (sonde)
voeding bij ernstig ondervoede patiënten.
Voedingsverpleeg kundigen uit het ziekenhuis,
Anja Boot en Maaike Kroon, en verpleegkun-
dige Myrthe Kuiper van het verpleegtechnisch
team van Icare gaven een workshop over de ver-
pleegtechnische aspecten van sondevoeding.
Diëtist uit het ziekenhuis, Anita van Lutter-
veld en Maartje Cuppen, diëtist van Diëtheek
Wageningen gaven samen de workshop
‘Sonde voeding, zo geregeld’. Het Transmuraal
Voedingsteam is een team dat bestaat uit des-
kundigen die zich bezig houden met onder-
voeding in de thuissituatie, in het ziekenhuis
en in de verpleeg- en verzorgingshuizen in de
regio van Ziekenhuis Gelderse Vallei. Het doel
van het team is te zorgen voor tijdige signa-
lering en behandeling van ondervoeding.
ADH vitamine
B12 verouderd
Symposium
sondevoeding
*
Ondervoeding
t e l ijf
Met dè nat uurlijke bron van eiwit en energie
Vraag de GRATIS
brochure aan!
Wilt u meer weten, vraag dan de grat is
brochure over ondervoeding aan via
www.frieslandcampinainst it uut .nl.
* Bron: A-merk onderzoek Foodstep 2009
** Bron: De Genietende Groene Tafel, Oktober 2010
Voor meer informat ie kunt u contact opnemen met uw Account Manager of
bel met FrieslandCampina 033 - 713 33 33.
Samen met FrieslandCampina ondervoeding t e lijf
Ondervoeding voorkomen en behandelen. Vaak is het een kwest ie van zuivel.
Zuivel is naast een nat uurlijke bron van eiwit en energie ook lekker én herkenbaar.
En daar kun je mee aankomen. Want onafhankelijk onderzoek geeft aan dat lekkere
en herkenbare A-merk producten de beleving van een pat iënt/cliënt verhogen*.
En beleving heeft een posit ieve invloed op de eet lust **.
Zuivel nat uurlijk
Met FrieslandCampina biedt u een gevarieerd aanbod nat uurlijke zuivelproducten.
Denk bijvoorbeeld aan kwark, vla, pudding, pap, melk- en yoghurtdranken. U serveert
ze eenvoudig als t ussendoort je of aanvulling op de maalt ijd. Zo voorkomt en behandelt
u ondervoeding en versterkt u de beleving van kwaliteit en gastvrijheid van uw
zorginstelling.
Beleving
zorgt voor
A- merkelijk
bet ere eet lust
drinkvoeding
dieet zuigelingenvoeding
www.sorgent e.nl
sorgent e b.v.
Post bus 281 3990 gB Hout en
t el : 030- 634 62 66 Fax: 030- 634 42 55
sondevoeding
stofwisselingspreparaten
i
n

v
o
e
d
i
n
g
s
z
o
r
g

t
h
u
i
s
v
o
o
r

c
o
n
t
i
n
u
ï
t
e
i
t
14
Nummer 12
20 j uni 2012
LEER HET VERSCHIL VIA HACCPelearning!
Voedselveiligheid binnen uw instelling begint bij uw medewerkers. Als zij zich bewust zijn van
hygiëne, weten wat voedselveilig werken is en het belang inzien van voedselveiligheid, is de
kans op besmetting beduidend kleiner. Met de nieuwe online cursus HACCP Zorg & Welzijn
raken uw medewerkers snel en eenvoudig vertrouwd met
voedselveilig werken. Op elk moment, in hun eigen tempo.
Ga naar HACCPelearning.nl en vraag de gratis proefcursus aan!
VEILIG OF NIET?
Mensen kunnen zi ek worden van et en. Je
hoort het regel mat i g i n het ni euws. Voed-
sel vei l i ghei d bet ekent kort gezegd: het
zorgen voor vei l i g voedsel , zodat mensen
er ni et zi ek van worden. Ook zeker van
bel ang voor zi ekenhui zen.
De regels  op je werk helpen  hierbij. Deze
regels zijn afgeleid van de wettelijk opgestelde
HACCP-richtlijnen. Alle ziekenhuizen, waar
voedsel wordt voorbereid,  moeten voldoen
aan regels die  gebaseerd zijn op de HACCP-
richtlijnen. Een wettelijke verplichting dus.
Maar ook belangrijk voor jou en jouw orga-
nisatie. Je wilt  niet dat mensen ziek worden
door jouw manier van werken. HACCP kennis
voor het personeel is onmisbaar. Alles staat
en valt met goed opgeleid personeel dat het
belang van voedselveiligheid begrijpt en hier
naar handelt. Daarom is er de HACCP cursus
Zorg & Welzijn van HACCPelearning.nl
HACCP cursus Zorg & Wel zi j n
Iedere sector heeft andere HACCP regels.
Daarom heeft HACCPelearning.nl een online
cursus speciaal ontwikkeld voor Zorg & Wel-
zijn. Tijdens de online cursus HACCP Zorg
& Welzijn leer je hoe je in de praktijk veilig
met voedsel moet omgaan. De cursus is in
woord en beeld afgestemd op organisaties
in de zorg- en welzijnssector (ziekenhuizen,
woonvormen en justitiële inrichtingen).
Grat i s ui t proberen?
Wil je ervaren hoe eenvoudig de HACCP
cursus via internet werkt? Ga dan naar HACCP-
elearning.nl en vraag en gratis proefcursus
aan. Meld je vandaag aan en begin direct, dat
is wel zo makkelijk!
Van al l e zi ekt es wordt 95 procent veroor-
zaakt door de omgevi ng. En: 23 t ot veer-
t i g procent van de l aagopgel ei de 25- t ot
34-j ari gen heef t een chroni sche aandoe-
ni ng. Deze aandoeni ngen zi j n i n veel geval -
l en gerel at eerd aan voedi ng aan l eef st i j l .
Deze en andere ci j f ers werden genoemd
t i j dens het symposi um Art s en Voedi ng
dat op 25 mei pl aat svond i n het Kennemer
Gast hui s. De ci j f ers zi j n dui del i j k, de vraag
i s: hoe heef t het zo ver kunnen komen?
Op di e vraag gi ngen sprekers van naam i n
t i j dens een drukbezocht symposi um.
Het is niet vanzelfsprekend dat zoveel artsen
de moeite nemen om een dag na te denken
over de gevolgen van voeding. “Er is binnen
de medische wereld veel te weinig aandacht
voor dit onderwerp. Dat is merkwaardig”, zei
prof. dr. Hanno Pijl, de eerste spreker tijdens
het symposium. Pijl is hoogleraar Diabetolo-
gie aan het Leids Universitair Medisch Cen-
trum en lid van de Gezondheidsraad. Zijn
wetenschappelijke interesse betreft vooral
de invloed van voeding op de preventie van
chronische ziekten. In zijn lezing beschreef hij
het veranderde eetpatroon van de mensheid,
onder meer veroorzaakt door de landbouw-
en industriële revolutie. Vooral die laatste,
betoogde Pijl, heeft een ‘waanzinnige impact’
gehad op de evolutie. Er kwam voedsel voor
iedereen. De levensverwachting nam toe. Maar
het aantal ziektevrije jaren nam de afgelopen
dertig jaar af. Er ontstond een scala aan chro-
nische ziekten. Dat komt, zei Pijl, vooral door
een te hoge calorie-inname. Volgens Pijl zijn er
veel aanwijzingen dat het voedsel dat de jagers
en verzamelaars eeuwen geleden gebruikten,
het meest gunstig is voor de mens. Dat be-
tekent een dieet van veel groente, fruit, noten,
olijfolie en volle granen, minder ge vogelte
en heel weinig rood vlees en zoete dingen.
Zo’n dieet kan volgens hem sterk bijdragen
aan de preventie van chronische ziekten.
Het sympo sium werd georganiseerd door de
Stichting Voeding Leeft in samenwerking met
het Kennemer Gasthuis. Voeding Leeft is een
platform dat mensen bewust wil maken van
de effecten van voeding op gezondheid. De
stichting bestaat uit wetenschappers, artsen,
diëtisten, boeren, koks en andere geïnteres-
seerden in voeding. “Wij zien aan de horizon
een nieuwe duurzame eetcultuur ontstaan en
een veel grotere rol voor voeding binnen de
gezondheidszorg. Wij willen dit proces ver-
snellen door met maatschappelijke innovaties
in voeding en de zorg te komen”, aldus de
organisatie. Het symposium Arts en Voeding
was het eerste symposium dat deze nog jonge
stichting (opgericht in 2011) organiseerde. Dat
er iets moet gebeuren, bleek ook uit de lezing
van Frits Muskiet (hoogleraar Pathofysiolo-
gie en Klinische Chemische Analyse bij de
afdeling Wiskunde en Natuurwetenschappen
van de Rijksuniversiteit Groningen en hoofd-
docent aan de faculteit Geneeskunde van het
Universitair Medisch Centrum Groningen.
Van alle ziektes wordt 95 procent veroorzaakt
door de omgeving, betoogde hij. Mensen zijn
anders gaan eten. Hun genetica heeft zich daar-
aan nog niet kunnen aanpassen. In zijn lezing
legde Muskiet onder meer uit waarom de mens
zo gevoelig is voor het ontstaan van insuline
resistentie. En waarom be wegen zo belangrijk
is. Uiteindelijk is fitness nog belangrijker dan
fatness. Prof. dr. Annemarie Mol, hoogleraar
Antropologie van het Lichaam, aan de Univer-
siteit van Amsterdam, wees op het belang van
genieten van eten. “Genieten gaat niet vanzelf.
Is veel eten ook veel genieten? Vaak voelen
mensen zich schuldig als ze veel eten. Ze
tellen calorieën, zijn geobsedeerd door eten.
Al deze dingen blokkeren het genieten. Het is
natuurlijk om te genieten en niet om je te be-
heersen. Genieten vereist zorg. We moeten dat
leren. Het beeld van het gulzige lichaam dat
in bedwang moet worden gehouden, kan wel
eens averechts werken. Het gaat voorbij aan
het genot, in plaats van dat te koesteren.” Wat
mensen eten is niet alleen van belang voor hun
eigen gezondheid, het bepaalt ook de gezond-
heid van hun nageslacht. Bij de geboorte krijgt
de mens een pakket genen mee. Genen zijn
enigszins flexibel. Hun activiteit wordt onder
meer beïnvloed door de omgeving, met name
door voeding. “We zijn en worden wat we
eten”, zei prof. dr. Michael Müller tijdens het
middaggedeelte. Müller is hoogleraar Voeding,
Metabolisme en Genomics aan Wageningen
Universiteit. Hij onderzoekt onder meer welke
genen te beïnvloeden zijn. Het eetgedrag van
mensen beïnvloedt de genen, de informatie
wordt opgeslagen. “De gezondheid van toe-
komstige ouders is van groot belang voor de
gezondheid van het toekomstige kind.” Prof.
dr. Jaap Seidell sloot de lezingencyclus af met
een bijdrage over obesitas. Seidell is hoog-
lereaar Voeding en Gezondheid aan de Vrije
Universiteit en het VU medisch centrum in
Amsterdam. Hij pleitte onder meer voor een
multidisciplinaire aanpak van overgewicht bij
volwassenen en kinderen. Behalve lezingen
konden de deel nemers ook workshops rond
het thema bezoeken. De reacties op het sym-
posium waren heel positief, meldt Albert van
der Velde van Stichting Voeding Leeft. Voor de
toekomst staat er nog meer op stapel. Arts en
Voeding wordt in elk geval een platform op
intranet waarop artsen en specialisten kennis
en ervaringen kunnen uitwisselen.
Door Marja den Otter
Werk veilig met voedsel, kies voor HACCPelearning.nl
Er is binnen de
medische wereld
veel te weinig aandacht
voor dit onderwerp.
Dat is merkwaardig
Symposium Arts en Voeding
Aan het eind van de middag bespraken de professoren de vragen van de deelnemers.
15
Nummer 12
20 juni 2012
De meest e f rui t dranken bevat t en voor-
namel i j k appel al s f rui t soort , t erwi j l de
naam en de verpakki ng vaak andere vruch-
t en al s hoof di ngredi ënt suggereren. Dat
bl i j kt ui t een onderzoek van de Consumen-
t enbond naar de i ngredi ënt en van f rui t -
dranken. De resul t at en st aan i n de Gezond-
gi ds van j uni / j ul i .
De Consumentenbond bestudeerde de etiket-
ten van 170 fruitdranken met diverse smaken
op hun fruitsoorten en -gehalte. Water is in
de meeste gevallen het hoofdbestanddeel,
gevolgd door vruchtensap. Dit vruchtensap
bestaat dan in veel gevallen voor het grootste
deel uit appel- of witte druivensap, terwijl op
de voorkant van het pak de drank met bijvoor-
beeld Bosvruchten of Rood Fruit wordt aange-
duid. Van het ingrediënt dat prominent op het
pak wordt vermeld, zit soms minder dan één
eetlepel in een glas van 250 ml. Aan de meeste
fruitdranken is naast de suikers uit het vruch-
tensap extra suiker toegevoegd. Bij de onder-
zochte fruitdranken varieert de totale hoeveel-
heid suiker tussen de vier gram (light-variant)
en 28 gram in een reguliere drank, zo’n zes
klontjes per glas.
Fruitdrank bevat
vaak appelsap
Expert s vanui t Wageni ngen Uni versi t ei t ,
Hogeschool Arnhem Ni j megen en Zi eken-
hui s Gel derse Val l ei i n Ede kwamen di t
voorj aar samen het MKB bedri j f sl even om
t e prat en over de t hema’ s voedi ng, sport
en gezondhei d. Het doel was om i nnovat i e-
kansen t e vi nden voor het MKB bedri j f s-
l even voor de proj ect aanvraag voor de
Innovat i e Prest at i e Cont ract en (IPC) rege-
l i ng. De Al l i ant i e Voedi ng organi seerde
deze bi j eenkomst samen met InnoSport NL,
St i cht i ng Food Val l ey en Oost NV.
De avond startte met een plenaire presenta-
tie van Marco Mensink, assistent professor
bij Wageningen Universiteit. Hij lichtte de
overeenkomsten tussen zorg en sport op het
gebied van voeding toe, waarbij hij darm-
permeabiliteit als voorbeeld noemde. Tjieu
Maas, Sportdiëtist en inspanningsfysioloog bij
de Hogeschool Arnhem en Nijmegen, sprak
over de rol van energie en eiwit bij sporters.
Aansluitend brainstormden de MKB-leden
en experts vanuit het ziekenhuis en Wagenin-
gen Universiteit over mogelijke projectideeën
voor een IPC-aanvraag. De drie thema’s van
de brainstorm sessies waren: ‘Darmgezond-
heid en micronutriënten’, ’Energie en verrijkte
voeding’ en ‘Technologische applicaties voor
topprestaties en herstel’.
Expertmeeting
rond voeding
Het dri nken van al cohol l i j kt de kans op het
kri j gen van reuma t e verkl ei nen. Di t i s een
opval l ende eerst e concl usi e ui t een nog
l opend onderzoek van het Amst erdamse
Jan van Breemen Research Inst i t ut e | Reade.
Het onderzoek wordt ui t gevoerd bi j 400
mensen zonder gewri cht sreuma.
Reumatoïde Artritis, ook wel chronisch
gewrichtsreuma genoemd, is een aandoening
waarbij er meerdere gewrichten ontstoken
raken. De ontsteking ontstaat doordat het
eigen afweersysteem de gewrichten aanvalt
(auto-immuunziekte). RA is nog niet te voor-
komen of te genezen.
Minder reuma
door alcohol
* De teksten op deze pagina zijn aangeleverd
door de betreffende organisaties of bedrijven
Alle ziekenhuizen, waar voedsel wordt voorbe-
reid,  moeten voldoen aan regels die gebaseerd zijn op de
HACCP-richtlijnen.
Scan de code voor een
kort e i nl ei di ng op de
l ezi ngen van het sympo-
si um.
*
16
Nummer 12
20 j uni 2012
Koperst raat 31 - P.O. Box 137 - 8200 AC Lelystad The Netherlands
Kromstand van de vingers bij de ziekte van
Dupuytren kan door de plastisch chirurg
worden behandeld. UMCG-onderzoeker
Annet van Rijssen vergeleek de korte en
lange termijn resultaten van twee ope-
ratietechnieken, de minder toegepaste
percutane naald fasciotomie (PNF) en de
veelgebruikte selectieve fasciëctomie (SF).
Van Rijssen, die haar onderzoek uitvoerde in
de Isala Klinieken in Zwolle, stelde vast dat
PNF evenals SF een veilige en effectieve be-
handeling is voor de ziekte van Dupuytren. De
herstelperiode na PNF is veel korter dan na SF.
Daar tegenover staat dat de kans op terugkeer
van de kromstand groter is. “Met deze kennis
kunnen we veel beter met de patiënt overleg-
gen en samen vaststellen wat de beste behan-
deling is”, aldus Van Rijssen. De gemiddelde
leeftijd waarop patiënten met de ziekte van
Dupuytren behandeld worden is 62 jaar. Van
Rijssen concludeert dat PNF het meest ge-
schikt is voor oudere patiënten met de ziekte
van Dupuytren, en voor jongere patiënten als
die bereid zijn om het nadeel van een moge-
lijk snelle terugkeer (recidief) te aanvaarden.
Sanquin Bloedvoorziening is bekend als de
organisatie die bloed en bloedplasma af-
neemt, bewerkt en levert. Maar er gebeurt
veel meer bij deze veelzijdige orga nisatie.
De mogelijkheden zijn divers en verras-
send, maar voor veel potentiële werk-
nemers vaak onbekend. Richard Riewald
vertelt over zijn bijzondere functie en
waarom hij bij Sanquin werkt.
Wat doet Sanquin?
“Er is één organisatie verantwoordelijk voor
de bloedvoorziening in Nederland: Stichting
Sanquin Bloedvoorziening. Sanquin is een
‘not-for-profit’ organisatie. Binnen deze orga-
nisatie werk ik bij de divisie Plasmaproducten,
waar we geneesmiddelen produceren uit men-
selijk bloedplasma. Aangezien het verwerken
van bloedplasma binnen Nederland alleen
door Sanquin gedaan wordt, is een groot deel
van de kennis binnen onze afdeling uniek.”
Waarom is het voor jou bijzonder om bij
Sanquin te werken?
“Bij Sanquin werken een heleboel mensen
met verschillende nationaliteiten. Het is inte-
ressant om te zien hoe deze gevarieerde groep
professioneel met elkaar samenwerkt. Wat
Sanquin bijzonder maakt, is dat wij de enige
organisatie in Nederland zijn die over zoveel
unieke kennis over werken met bloedplasma
beschikt. Voor mij is het ook belangrijk dat er
veel mogelijkheden zijn voor het volgen van
opleidingen en cursussen. Hierdoor blijf je bij
en kun je goed doorgroeien binnen Sanquin.”
Wat doe jij bij Sanquin?
“Ik ben procestechnoloog bij de afdeling
Procesondersteuning en -ontwikkeling. Ik
houd me onder andere bezig met het vali deren
van nieuwe apparatuur die voor productie ge-
bruikt wordt. Een ander groot deel van mijn
werkzaamheden bestaat uit het verbeteren en/
of het aanpassen van bestaande processen,
bijvoorbeeld door het aankopen van nieuwe
machines.”
Wat maakt werken bij Sanquin zo leuk?
“De afwisseling in mijn werk vind ik erg
interessant. Soms moet ik bij leveranciers
langs voor de aanschaf van een machine en
daarna moeten deze machines getest en ge-
valideerd worden. Ik denk dat ik ongeveer
vijftig procent van mijn tijd op kantoor zit en
vijftig procent in de productieruimten aan de
slag ben of bij een leverancier op bezoek. Het
werken bij Sanquin is erg interessant, omdat
het onder andere een farmaceutisch bedrijf is
waar geneesmiddelen gemaakt worden waar-
van je weet dat die erg belangrijk zijn in het
dagelijks leven van veel mensen.”
Zwangere vrouwen met astma kunnen
sinds deze maand terecht in een speciale
Zwangeren Astmapoli van de Isala klinie-
ken in Zwolle.
Longarts en initiatiefnemer Jan Willem van
den Berg: “Zwangeren met astma hebben veel
baat bij betere astmacontrole en medicijn-
gebruik op maat. Het zorgt ervoor dat aan-
staande moeders minder astmaklachten
hebben, beter functioneren en dat hun onge-
boren baby’s minder kans lopen op compli-
caties.” De Isala klinieken start de Zwangeren
Astmapoli omdat vrouwen met astma meer
kans hebben op complicaties tijdens de zwan-
gerschap. De ongeboren baby loopt het risico
op vroeggeboorte, een laag geboortegewicht,
groeivertraging, aangeboren afwijkingen of
zelfs overlijden.
Dankzij het promotieonderzoek van Joanna
Schaafsma in het UMC Utrecht hoeven
patiënten met een behandeld aneurysma
niet langer een ingrijpend onderzoek te
ondergaan voor controle. Een MRI-scan
volstaat.
Patiënten met een ballonvormige uitstulping
van bloedvaten in de hersenen (een aneurys-
ma) worden vaak behandeld door de uitstul-
ping op te vullen met dunne platina draadjes,
zogenaamde coils. In de jaren daarna moet bij
de patiënten gecontroleerd worden of de coils
nog op hun plaats zitten. De controle bestaat uit
een röntgenfoto van de hersen vaten. Hiervoor
moet via de liesslagader een katheter worden
ingebracht en krijgt de patiënt contrastvloei-
stof toegediend. Ook wordt de patiënt een
halve dag opgenomen. Deze relatief tijdroven-
de, dure en invasieve proce dure kan vervangen
worden door een  risicoloze MRI-scan van de
bloedvaten. Dat laat neuroloog in opleiding
en arts-onderzoeker Joanna Schaafsma van
het UMC Utrecht zien in haar proefschrift.
17
Het Meander vakantiedialysecentrum
in Center Parcs De Eemhof is begin juni
offi cieel geopend. In de bijbehorende
jachthaven Marina De Eemhof is een sfeer-
vol vakantiedialysecentrum ingericht. De
heer Leebeek, eerste patiënt in het vakan-
tiedialysecentrum, verrichtte de openings-
handeling.
Leebeek is blij met de komst van het vakan-
tiedialysecentrum. “Ik kan op deze wijze met
mijn hele familie een week op vakantie. Op
deze locatie met prachtig uitzicht over het
Eemmeer, heb ik ook tijdens de dialyse nog
steeds een vakantiegevoel.” Op vakantie gaan
is voor een dialysepatiënt niet vanzelfspre-
kend. De meeste patiënten dialyseren drie
keer per week een dagdeel, iets wat altijd door
moet gaan.
Een dialysepatiënt is gebonden aan een
vakantiebestemming waar een dialyseplek
in de omgeving is. Op De Eemhof kunnen
patiënten terecht in een volwaardig dialyse-
centrum, met verpleegkundigen uit Meander
Medisch Centrum. Uitgangspunt van Meander
Medisch Centrum is dat iedere dialysepatiënt
tijdens zijn of haar vakantie altijd terecht
kan bij Meander Medisch Centrum. Patiën-
ten die doorgaans probleemloze behande-
lingen hebben, kunnen gebruik maken van
het dialysecentrum in de Eemhof. Dialyse-
patiënten die meer zorg nodig hebben tijdens
de behandeling, kunnen terecht in één van
de andere dialysecentra in Amersfoort of
Harderwijk. Meer informatie is te vinden op
www.meandervakantiedialyse.nl.
Maatwerk bij
Dupuytren
Welke m/v zit er tussen bloeddonor en patiënt?
Astmapoli voor
zwangere vrouw
MRI-scan coils
is effectiever
Op vakantie gaan is
voor een dialysepatiënt
niet vanzelfsprekend
Patiëntenzorg
Nummer 12
20 juni 2012
* De teksten op deze pagina zijn aangeleverd
door de betreffende organisaties of bedrijven
Meander heeft een vakantiedialysecentrum geopend in Center Parcs De Eemhof in Zeewolde (Frank Noordanus).
Dialyse in vakantiepark
Procestechnoloog Richard Riewald (foto Harry Meijer).
*
Om kankerpat i ënt en ext ra servi ce t e
bi eden, heef t het Erasmus MC een pol i -
kl i ni ek Kl i ni sche Genet i ca geopend i n het
Si nt Franci scus Gast hui s i n Rot t erdam.
Kankerpat i ënt en ui t di t zi ekenhui s kunnen
op deze pol i kl i ni ek t erecht voor erf el i j k-
hei dsonderzoek en -advi seri ng.
De patiënt kan, na verwijzing van de behan-
delend arts, dichtbij huis en in zijn vertrouw-
de omgeving terecht op het spreekuur van
de klinisch geneticus in het Sint Franciscus
Gasthuis. Deze medisch specialist onderzoekt
of erfelijke factoren een rol spelen bij het
ontstaan van kanker. Al langere tijd werken
beide ziekenhuizen nauw met elkaar samen
rondom de behandeling van kankerpatiën-
ten. Het is de ambitie van beide ziekenhui-
zen om samen kwalitatief hoogwaardige zorg
te verlenen. Zij vinden het belangrijk dat, als
er meerdere zorgaanbieders nodig zijn, deze
zorg naadloos op elkaar aansluit en dat kennis
wordt gedeeld.
Máxi ma Medi sch Cent rum, l ocat i e Ei nd-
hoven, gaat op de schop. Het gebouw wordt
verder aangepast aan de hui di ge f unct i e:
pl anbare zorg.
Patiënten kunnen hier terecht voor relatief
gemakkelijke ingrepen. Daarnaast is deze
locatie geschikt voor poliklinische zorg. Alle
specialismen houden spreekuur in Eind-
hoven. “We werken inmiddels vier jaar in
Eindhoven als locatie voor planbare zorg”,
zegt directeur bedrijfsvoering Marc Hendriks.
“Nu hebben we de kans om het gebouw aan te
passen aan deze werkwijze.” Zo verdwijnen de
wachtkamers. Door goed te plannen, moet het
wachten tot een minimum worden beperkt. Er
worden wel ontvangstruimtes gebouwd waar
patiënten die te vroeg zijn voor een afspraak,
even kunnen wachten. Ook de verpleegafde-
lingen gaan op de schop. Zo wordt het sanitair
vervangen en worden de kamers aangepast
naar de eisen van de toekomst. De verpleeg-
afdelingen worden in fases verbouwd.
18 Kl iniek
Nummer 12
20 j uni 2012
Mensen denken wel na over hun wensen
t en aanzi en van zi ekt e, gezondhei d en ook
l evensei nde, maar l eggen deze (nog) ni et
vast i n een wi l sverkl ari ng. Mensen di e wel
een wi l sverkl ari ng hebben, bespreken deze
met hun naast en maar ni et met hun zorg-
verl ener. Dat bl i j kt ui t de mel dact i e ‘ Wi l s-
verkl ari ng’ van pat i ënt enf ederat i e NPCF
waar bi j na 11000 mensen aan deel namen.
“Het onderwerp is actueel en houdt mensen
bezig, maar er is nog veel onduidelijkheid,”
zegt NPCF-directeur Wilna Wind. “Het is
belangrijk dat arts en patiënt op het goede
moment samen het gesprek aangaan over
zaken als wel of niet reanimeren, en wel of
niet doorbehandelen.” Slechts dertien procent
van de deelnemers aan de meldactie heeft een
wilsverklaring. De overige 87 procent heeft
(nog) niet de wensen ten aanzien van ziekte,
gezondheid en levenseinde vastgelegd. Toch
heeft de meerderheid van hen (75 procent) al
wel eens over die wensen nagedacht. Dat ze
hun wensen nog niet hebben vastgelegd, komt
vaak doordat mensen het moeilijk vinden om
keuzes te maken die nog niet aan de orde zijn,
omdat ze niet weten hoe ze een wilsverkla-
ring op moeten stellen. NPCF-directeur Wilna
Wind: “Wat zet je in zo’n wilsverklaring? En
hoe leg je je wensen vast? Dat is mensen niet
duidelijk.” De deelnemers aan de meldactie
vinden dat een handreiking voor het maken
van een wilsverklaring vrij verkrijgbaar moet
zijn, bijvoorbeeld via de huisarts. Het grootste
deel (94 procent) van de mensen die wel een
wilsverklaring hebben, heeft deze besproken
met hun naasten. Veel minder mensen hebben
hun wilsverklaring ook met een zorgverlener
besproken (43 procent). “Het tijdig spreken
over levenseinde en wensen met je naasten en
ook met je dokter is van belang om misver-
standen te voorkomen”, waarschuwt Wilna
Wind. “De patiënt moet zorgen dat zijn dokter
weet waarmee hij rekening moet houden. En
een dokter moet vragen naar de wensen van
een patiënt en of deze vastliggen. In de meld-
actie geven patiënten aan dat ze nooit met de
dokter hebben gesproken over hun wensen en
een eventuele wilsverklaring, ook al onder-
gingen ze meerdere operaties. Dat moet veran-
deren, vindt NPCF, hoe lastig het soms ook is
om vroegtijdig te praten over het levenseinde
en de mogelijke keuzes. De resultaten van de
meldactie sluiten aan bij actuele discussies
over bijvoorbeeld langer doorbehandelen
dan medisch noodzakelijk, de levenseinde-
kliniek en de Euthanasiewet. “Met de resulta-
ten van de meldactie hebben we nu in beeld
dat mensen bezig zijn met vragen over hun
levens einde en dat er behoefte is aan infor-
matie,” zegt Wilna Wind.
“We denken dat de politiek en ook zorgver-
leners het onderwerp op moeten pakken door
in te zetten op voorlichting, door het onder-
werp beter bespreekbaar te maken, en door
ervoor te zorgen dat een handreiking voor
het maken van een wilsverklaring eenvoudig
te verkrijgen is.” Op 14 juni lanceerde artsen-
koepel KNMG een brochure ‘Spreek op tijd
over uw levenseinde’ die met de NPCF en
andere patiëntenorganisaties NFK, NPV en
NVVE en ouderenorganisaties ANBO, PCOB
en Unie-KBO is ontwikkeld.
Nieuwe afdeling
voor bestraling
Opening centrum
blaaskanker
Poli Genetica
kankerpatiënten
MMC Eindhoven
gaat op de schop
Het is belangrijk dat
arts en patiënt op het
goede moment samen
het gesprek aangaan
over zaken als wel of
niet reanimeren, en wel
of niet doorbehandelen
Wilsverklaring
weinig gebruikt
Gespecialiseerde Littekenpoli
Het Rode Krui s Zi ekenhui s (RKZ) i n Bever-
wi j k i s onl angs gest art met een gespeci al i -
seerde l i t t ekenpol i . Mensen met l i t t ekens
kunnen zo nog meer een beroep doen
op de expert i se van het Brandwonden-
cent rum van het RKZ i n Beverwi j k.
Bij de diagnose wordt onder meer gebruik
gemaakt van de zogeheten POSAS-methode,
die plastisch chirurg en initiatiefnemer van
de Littekenpoli Paul van Zuijlen in Beverwijk
ontwikkelde. Het is de eerste methode waar-
bij het oordeel van de patiënt ook een belang-
rijke rol speelt. Mede daarom staat de POSAS-
methode op het punt om tot inter nationale
standaard te worden verheven. Bij de beoor-
deling van de littekens wordt gebruikt ge-
maakt van de POSAS-methode, die op het
Brandwondencentrum uitgebreid is getest en
onderzocht. Bij deze methode geven zowel
de patiënt als arts een oordeel over onder
andere de roodheid, jeuk, zwelling, bobbelig-
heid en pijn van littekens. De werkwijze staat
uitgebreid voor professionals beschreven op
www.posas.org Deze grondige diagnose biedt
goede aanknopingspunten voor de behan-
deling. De aanpak heeft inmiddels inter-
nationaal opgang gemaakt. Landen als de VS,
Australië, China, Filippijnen, Brazilië, Japans,
Zweden, Korea, Canada en Frankrijk gebrui-
ken de methode of werken aan een vertaling.
Paul van Zuijlen, plastisch chirurg gespecia-
liseerd in littekenbehandeling en bijzonder
hoogleraar brandwondgeneeskunde, nam het
initiatief voor de littekenpoli. “Nu al komen
mensen uit heel Nederland en zelfs uit het
buitenland naar ons toe voor behandeling
van wonden en littekens. Voor brandwonden-
littekens werd de POSAS al gebruikt om het
succes van de therapieën kritisch te volgen.
Dit wordt nu internationaal ook steeds meer
toegepast.” Vanaf nu wordt de methode ook
op de nieuwe poli gebruikt. En is een kleine
behandeling nodig, dan kan die in principe
meteen plaatsvinden. “Na een half jaar meten
we de voortang opnieuw via de POSAS-
methode.” Mensen met littekens die klach-
ten opleveren kunnen terecht op de nieuwe
gespecialiseerde littekenpoli. Elke maandag-
middag is er spreekuur. Voor mensen met lit-
tekens van brandwonden bestaat al langer het
multidisciplinaire brandwondenspreekuur.
Onder het spoedpl ei n van het Cani si us-
Wi l hel mi na Zi ekenhui s (CWZ) i n Ni j megen
heef t het UMC St Radboud een ni euwe be-
st ral i ngsaf del i ng gevest i gd. Di t met het
oog op het t oenemende aant al pat i ënt en
met kanker en het st reven naar geïnt e-
greerde zorg.
Het UMC St Radboud heeft op de eigen locatie
vier bestralingsbunkers voor de behandeling
van patiënten met kanker. Jaarlijks geeft het
Radboud ongeveer zeshonderd bestralings-
behandelingen aan patiënten die verwezen
zijn vanuit het CWZ. Nu de zorgvraag voor
radiotherapie toeneemt, vooral als gevolg van
de vergrijzing, hebben CWZ en UMC St Rad-
boud besloten om een uitbreiding te realiseren
door een nieuwe behandelafdeling in het CWZ
te openen. CWZ-patiënten kunnen zo in hun
vertrouwde omgeving blijven en hoeven voor
de meeste bestralingsbehandelingen niet meer
naar het Radboud. De behandelafdeling in
het CWZ is onderdeel van de afdeling Radio-
therapie van het UMC St Radboud.
Het Erasmus MC i n Rot t erdam i s gest art met
een spreekuur voor pat i ënt en met een ge-
vorderde vorm van bl aaskanker, het Bl aas-
kankercent rum. Het cent rum heef t een
regi onal e advi es- en behandel f unct i e.
Het Blaaskankercentrum in het Erasmus MC -
Daniel den Hoed Oncologisch Centrum heeft
als doel regionale krachten te bundelen om
patiënten een zo goed mogelijk en persoonlijk
behandeltraject te bieden. Tijdens een weke-
lijks multidisciplinair spreekuur voor patiën-
ten met de diagnose spierinvasief blaascarci-
noom, kunnen zij zowel met de uroloog, de
radiotherapeut als met de internist-oncoloog
spreken. Het centrum stelt behandelplannen
op en verricht wetenschappelijk onderzoek.
Ook specialisten zijn welkom voor aanvullend
advies, behandeling hoeft niet altijd plaats te
vinden in het Blaaskankercentrum.“We kijken
terug op een succesvolle eerste periode”, zegt
dr. Joost Boormans, als uroloog werkzaam bij
het Erasmus MC en contactpersoon van het
Blaaskankercentrum.
Moderne endoscopiekamers Ikazia
Het Maag-Darm-Levercentrum van het Ikazia Ziekenhuis in Rotterdam beschikt nu over moderne endoscopie-
apparatuur op een vernieuwde endoscopie afdeling. Met deze apparatuur kunnen de diagnostiek en behandeling nog
verder worden verbeterd en is endoscopisch onderzoek minder belastend voor de patiënt. Endoscopen worden gebruikt
voor onderzoek in het lichaam. Met een flexibele slang met aan het uiteinde een camera worden de maag en darmen
bekeken. De nieuwe endoscopen bevatten verschuifbare lenzen, waardoor de MDL-arts beter dan ooit in staat is om
afwijkingen zoals een poliep scherp in beeld te krijgen. Het uiteindelijke doel hiervan is dat de arts al tijdens het
onderzoek een diagnose kan stellen, zodat weefselonderzoek in een aantal gevallen overbodig zal zijn.
NPCF-directeur Wilna Wind.
De ki nderwacht rui mt e op de verbouwde
pol i kl i ni ek Chi rurgi e van het Si nt Franci s-
cus Gast hui s i n Rot t erdam i s kl aar. Op
woensdag 6 j uni werd de ki nderwacht rui m-
t e i n gebrui k genomen.
Dankzij steun van de Jack Rabbit Founda-
tion en vele andere donateurs, is de realisatie
van dit bijzondere project mogelijk gemaakt.
Jaarlijks worden ongeveer 2000 kinderen
gezien op de afdeling Chirurgie van het Sint
Franciscus Gasthuis ter voorbereiding op een
mogelijke operatie of het verkrijgen van gips
voor breuken. Voorheen moesten deze jonge
patiëntjes wachten in dezelfde wachtkamer als
die van volwassenen. Om kinderen af te leiden
van hun pijn of angst, kunnen zij voortaan
spelen in een eigen vrolijke wachtruimte waar
zij zich kunnen vermaken met kleur platen en
televisie kijken. Daarnaast is de Gipskamer
ook kindvriendelijker ingericht.
19
Opening StartPoli
Epilepsie ADRZ
Geen merknamen
geneesmiddelen
Meer kraamsuites
Tjongerschans
Kl iniek
Nummer 12
20 j uni 2012
Sint Franciscus opent kinderwachtkamer Chirurgie
Een patiëntje maakt gebruik van de kinderwachtruimte op de polikliniek Chirurgie van het Sint Franciscus Gasthuis.
De af del i ng Ki nderreval i dat i e van het
Scheper Zi ekenhui s i n Emmen i s verhui sd
naar een pol i kl i ni ek di e vol l edi g op de
behandel i ng van ki nderen i s i ngeri cht .
Onl angs t rok de af del i ng, di e vol gend j aar
vi j f t i en j aar best aat , i n het ni euwe pand
naast het zi ekenhui s i n Emmen, de Spri ng-
pl ank. Ki nderreval i dat i e i s er voor baby’ s
en ki nderen di e nadel i ge gevol gen onder-
vi nden van een aangeboren af wi j ki ng, een
zi ekt e of een ongeval . Aan de hand van
spel , bewegi ng en communi cat i e wordt
gewerkt aan de ont wi kkel i ng van het ki nd.
De afdeling Kinderrevalidatie van het Scheper
Ziekenhuis is de grootste in de regio Drenthe
en vervult een bovenregionale functie. Kinde-
ren en jongeren tot achttien jaar kunnen er
namelijk terecht voor alle mogelijke behan-
delingen, zoals de behandeling van psycho-
motorische ontwikkelingsachterstand, spier-
ziekten, amputaties, onbegrepen lichamelijke
klachten, spasticiteit en behandelingen met
botox. Ook kent de afdeling een therapeu-
tische peutergroep, een peuterspeelzaal voor
kinderen met een motorische beperking.
Het multidisciplinair team bestaat uit een
revalidatiearts, ergotherapeut, logopedist,
fysiotherapeut, orthopedagoog/psycholoog
en een maatschappelijk werker. Als de be-
handeling daarom vraagt wordt het team
uitgebreid met bijvoorbeeld een diëtist of
een orthopedisch schoenmaker. In totaal
voert de afdeling op jaarbasis z’n vijfduizend
behandelingen uit. De nieuwe ruimte is kleur-
rijk, kindvriendelijk en biedt ruimte aan alle
betrokken specialisten. Alles wat nodig is om
een kind op maat te kunnen behandelen is
aanwezig. Denk bijvoorbeeld aan klimrekken,
tilliften en een in hoogte verstelbare keuken.
Deze laatste helpt jongeren in een rolstoel
te leren omgaan met een aanpaste keuken.
Het observeren van kinderen wordt mogelijk
gemaakt door middel van zogenaamde one
way screens. Hiermee kunnen kinderen onge-
merkt (bijvoorbeeld door een psycholoog of
een ouder) worden gadegeslagen tijdens de
behandeling zonder dat het de behandeling
beïnvloedt. Door middel van een luchtbrug
is de afdeling Kinderrevalidatie verbonden
aan het Scheper Ziekenhuis. Moeten kinderen
bijvoorbeeld een röntgenfoto laten maken of
naar het zwembad voor hydrotherapie, dan
kunnen zij die warm en droog bereiken.
In totaal voert de
afdeling op jaarbasis
z’n vijfduizend
behandelingen uit
Scheper kinderrevalidatie
Alles wat nodig is om kinderen op maat te kunnen behandelen is aanwezig op de nieuwe locatie van de afdeling Kinderrevalidatie.
Het Admi raal De Ruyt er Zi ekenhui s (Goes
en Vl i ssi ngen) opende begi n j uni een St art -
Pol i Epi l epsi e. Hi er wordt zorg gel everd
conf orm de vi si e op goede zorg di e door de
Epi l epsi e Vereni gi ng Nederl and i s ont wi k-
kel d. Het i s de eerst e St art Pol i Epi l epsi e i n
Nederl and.
Het basisteam van de StartPoli Epilepsie be-
staat uit een medisch professional (neuroloog,
kinderneuroloog, kinderarts) die aantoonbare
affiniteit heeft met epilepsie en een epilepsie-
consulent. Het basisteam is het startpunt van
netwerkzorg. Als het probleem van de epilep-
sie meer zorg behoeft dan men als StartPoli
kan leveren, zijn er vaste verwijskanalen naar
de gespecialiseerde epilepsiezorg. Het stimu-
leren en bevorderen van het zelfmanagement
is het uitgangspunt van de zorg. De epilepsie-
consulent coördineert dit proces. De Epilepsie
Vereniging Nederland is blij met de komst
van de eerste StartPoli Epilepsie in Goes/
Vlissingen. Groningen, Den Bosch, Leiden en
Enschede zullen op korte termijn volgen.
De Nederl andse Int erni st en Vereni gi ng
(NIV) heef t besl ot en i n de dagel i j kse com-
muni cat i e en i n de opl ei di ngen geen merk-
namen van geneesmi ddel en meer t e ge-
brui ken. Zi j zul l en ui t sl ui t end st of namen
hant eren. Ook wordt i n pri nci pe al l een op
st of naam voorgeschreven. Op deze wi j ze
wi l de NIV haar l eden st i mul eren doel -
mat i ger t e werken en zo bi j t e dragen aan
beheersi ng van de kost en i n de zorg.
Samen met de Nederlandse Vereniging voor
Cardiologie is de Nederlandse Internisten
Vereniging (NIV) vorig jaar een project gestart
om te onderzoeken waarom er verschillen
bestaan tussen de ziekenhuizen in het voor-
schrijven van het percentage geneesmiddelen
op stofnaam en merknaam. De resultaten van
dit onderzoek worden deze zomer verwacht.
De NIV spant zich samen met andere betrok-
ken partijen ook in voor het minimaliseren
van de variatie van generieke geneesmiddelen
wat betreft werkzaamheid en afleveringsvorm.
Dit laatste in verband met patiëntveiligheid en
therapietrouw. Ook wordt gewerkt aan goede
ondersteuning voor het voorschrijven van
generieke geneesmiddelen in elektronische
voorschrijfsystemen.
Zi ekenhui s Tj ongerschans i n Heerenveen
brei dt de zorg voor zwangere vrouwen op
kort e t ermi j n ui t . Met de real i sat i e van een
vi erde verl oskamer en de ui t brei di ng van
het aant al kraamsui t es van t wee naar vi er,
speel t het zi ekenhui s i n op de t oenemende
vraag om pol i kl i ni sch t e beval l en.
De afgelopen jaren is het aantal poliklinische
bevallingen in de Tjongerschans sterk toege-
nomen. Sinds 2008 beschikt het ziekenhuis
over twee kraamsuites. Hierin kunnen beide
ouders en hun pasgeboren kindje verblijven.
Er is veel vraag naar deze suites, daarom vindt
er een verdubbeling van het aantal plaats.
Deze zijn naar verwachting medio november
dit jaar gerealiseerd. In de toekomst (naar
verwachting in 2013) worden couveusesuites
gerealiseerd, zodat de moeder bij haar couveu-
sekind kan verblijven.
20 Advertentie
Nummer 12
20 j uni 2012
WORDEN UW PATIËNTEN GASTEN?
,
12 5YEARS
Parkeerservice
Golfkarservice
Thuisbrengservice
Gastheren / vrouwen
Ontslagbegeleiding
met mantelzorg
t Jeeves BV t T 010 43 33 921
t Steupelstraat 40 t I www.jeeves.nl
t 3065 JE Rotterdam t E info@jeeves.nl

De zorg wordt steeds competitiever. Om
patiënten loyaal aan uw ziekenhuis te laten
zijn, moet u hun verwachtingen overtreffen.
Jeeves is met haar unieke diensten reeds
veertien ziekenhuizen dagelijks van dienst.
Deze diensten worden geheel onder hun
eigen vlag aangeboden, zonder dat het
ziekenhuis er omkijken naar heeft. Wilt u
weten wat Jeeves voor uw ziekenhuis kan
betekenen? Ga naar Jeeves.nl of neem con-
tact met ons op: 010-4333921.
Download nu de app!
INCONTINENTIE!?
DAAR LACH IK NU OM
DANKZIJ
Weg ermee!!
HET IS EEN GEHEEL NIEUWE
MANIER VAN LEVEN!
De revolutionaire ActiCuf Compression Pouch biedt een
comfortabele en veilige manier om lichte en matige urine
incontinentie te controleren. U kunt weer zorgeloos
genieten van een actieve levensstijl.
ONZICHTBAAR & VEILIG SYSTEEM:
Controle – Gewatteerde klem drukt zachtjes de urethra
dicht om urine verlies te voorkomen.
Protectie – De absorberende pouch beschermt
tegen urine verlies.
Voor verdere informatie & een gratis proefpakket:
www.acticuf.nl of bel 06-10017273.
Comfortabel – Klein en Disposable
Bewaar een reserve exemplaar in uw broek of jaszak. Weg WWeg Weg Weg Weg We Weg Weg Weg Weg Weg Weg Weg Weg Weg Weg Weg Weg Weg Weg WWeg Weg Weg Weg e Weg Weg Weg Weg Weg WWeg WWWeg We Weg e We Weg WWWWeeg Weg Weg Weg ee Weg Weg We WWee Wegg eg eg WWeg WWWeg eg ee Weg Wegg WWeg e Weg eeegg Weg Weg WWeg Weg We W gg WWWeeeeeeg Weg WWWWWWe Weg Wegggggggg WWe Weg WW ggggggggggggg eerme erme er erme erme erme erm rme me m erme erme mmme rme erme erme me erme erme erme erme erme er eer er rm me erme erme mmm erme erm mme me erm erm erm mee meee meee erme erme eerm er erme erm rm m rme erme rm erme me mmme m erme eeee erme eerme r erm me erm erme erme eerm erm mme m erm erm erme mme me me erme ee meee eeermmeeee e m erme e rmeee meeeee mmmeeee! !! e!! e! e!! e! ! e!! !!! e!! e!! e!! ! e!! ee!! e! e!! e! !! !!!!! ee!! e!! e!! e!! !! !!!! ee! eee!! e!! e!! e! ! e! !! e!! !!! eeee! !! e!! ! eee!! !! e!! e! !!! e!! !!! eee!! ee!! e! !!!! e! e! e! !!! eee! e! !!!! eee !!! e! e!! eeee! ee!!!!!! eeee!! !! ee!
De revolu
comfo ff rta
incontine
genieten
ONZIC
Controle
dicht om
Protectie
tegen uri
Voor verd
www.acti
Comforta
Bewaar e
Zor gr esi dent i e Vi l l a de Lucht e
Zor gr esi dent i e V i l l a de Lucht e i s een par t i cul i er e woonzor gvoor zi eni ng voor mensen met geheugen pr obl emen
(demen t i e) en f ysi ek e beper k i n gen . W i j bi eden per soon l i j k e zor g en h oogwaar di ge di enst ver l eni ng aan i n
een excl usi eve, kl ei nschal i ge woonomgevi ng, i ncl usi ef 24-uur s zor ggar ant i e. D aar naast zi j n er zes dagen per week
pr of essi oneel opgel ei de act i vi t ei t enbegel ei der s aanwezi g. Tevens bi eden wi j aan mensen ui t de omgevi ng van Lochem
dagact i vi t ei t en aan en t i j del i j ke pl aat si n gsmogel i j kheden.
Deskundi ge, l uxe ver wenzor g waar bi j uw
l evensgel uk voor op st aat !
Voor meer i nformat i e over
V i l l a de L ucht e
Tel : 0573-289890, 06-14357698
i nfo@vi l l adel ucht e.nl
www.vi l l adel ucht e.nl
Over de opr i cht er s
Zor gr esi dent i e V i l l a de Lucht e i s opger i cht door D r s. C.E. Jansen, speci al i st ouder en-
geneeskund en zi j n part ner G. Procée, verpl eegkundi ge. Vanui t de hui di ge beperki ngen
di e de r egul i er e ver pl eeghui zen met zi ch mee br engen i s de dr i j f veer ont st aan om di t
par t i cul i er e zor gconcept op t e r i cht en.
Bewoners van Woonzorg- en Behandel-
centrum Ielânen in Sneek, onderdeel van
Plantein, werden op donderdagmorgen
14 juni verrast met een gezamenlijk
Brabants ontbijtbuffet. Eerder al, op
24 mei, stond Zorgcentrum Talma Haven
in Urk volledig in het teken van een uit-
gebreid Brabants ontbijt. Dit alles in het
kader van ‘be social’.
‘Be social’ betekent regelmatig aandacht geven
aan de medemens, waar of hoe dan ook. Wie
cliënten wil verrassen met bijvoorbeeld zo’n
ontbijtje, kan voor meer informatie kijken
op www.be-social.info. Talma Haven in Urk
wilde op deze manier uiting geven aan de
gedachte achter ‘be social’. Erwin Ems, hoofd
Voeding en verantwoordelijk voor de maaltijd
en gastvrijheidconcepten bij Talma Haven is
blij met dit initiatief. “Op deze wijze zetten
wij onze bewoners in het zonnetje en worden
de sociale contacten weer opgehaald. Het doel
van ‘be social’ sluit goed aan bij onze eigen
zorgvisie Persoonlijk in zorg”, zegt ook Ton
Renckens, locatiemanager van Ielânen. “We
hebben een actief verenigingsleven binnen
de Ielânen, waar het sociale aspect duidelijk
naar voren komt. Het ontbijt, en de maaltijd
in het algemeen, is bij uitstek een moment
van sociale contacten voor cliënten.” Met deze
acties hoopt ‘be social’ anderen te inspireren
en vooral aan te zetten tot het zelf uitvoeren
van leuke acties en slimme oplossingen voor
de cliënten van diverse zorginstellingen. Op
21 juni vindt het ‘be social’ evenement plaats
in Heerenveen. Op deze dag wordt de zorg-
markt geïnspireerd met ‘andere’ verhalen dan
gebruikelijk en men wordt uitgedaagd mee
te denken en te discussiëren over ‘be social’.
Vanuit de zorgrol worden de stakeholders uit
de markt met elkaar in contact gebracht om
oplossingen te creëren en uit te rollen ten
aanzien van het efficiënt inzetten van diverse
middelen om de leefomgeving van de cliënt
te veraangenamen. ‘Be social’ en het evene-
ment zijn een initiatief van Zwanenberg Food
Group, Arla Foods en Van Hoeckel.
De komende jaren draait het in de ouderen-
zorg om de vraag: “Hoe gaan we met minder
middelen beter aansluiten op de verande-
rende zorgvraag?” Een van de oplossingen
hiervoor is de inzet van vrijwilligers als
onderdeel van de personele bezetting?
In opdracht van ActiZ heeft  Motivaction
onderzoek uitgevoerd naar de houding van
medewerkers in de ouderenzorg ten opzichte
van vrijwilligers en mantelzorgers. Uit dit
onderzoek blijkt dat veertig procent van de
zorgverleners niet goed op de hoogte is van
de wet- en regelgeving rond de mogelijkheden
van vrijwilligers en mantelzorgers. Daarnaast
vindt 79 procent dat vrijwilligers en mantel-
zorgers van de overheid een financiële vergoe-
ding zouden moeten krijgen. Verder blijkt dat
69 procent van de zorgverleners vindt dat er
meer vrijwilligers betrokken moeten worden;
vooral op het gebied van welzijn (activiteiten,
hulp bij financiën en eten geven), maar niet
op het gebied van zorgtaken.
21
In de toekomst moeten Nederlanders de
zorg op hun oude dag zo veel mogelijk zelf
organiseren en betalen. Dat staat in een
rapport dat de Raad voor Volksgezondheid
en Zorg (RVZ) begin juni presenteerde. De
RVZ stelt dat het als gevolg van de vergrij-
zing voor de overheid onmogelijk is om de
zorgkosten volledig op zich te nemen.
Geschat wordt dat in 2050 een miljoen Neder-
landers ouder van 65 jaar en ouder zorg nodig
hebben. Volgens het RVZ-rapport is het op de
lange duur niet meer vol te houden dat alle
bejaarden worden verzorgd vanuit de publie-
ke middelen. Burgers zullen zelf voorzorgs-
maatregelen moeten nemen. Mensen moeten
zich voorbereiden op hogere eigen betalingen
door ervoor te sparen of via nieuwe verzeke-
ringsvormen, vindt de RVZ. Het collectieve
basispakket kan dan worden gereserveerd voor
ouderen voor wie de zorgnood het hoogst is.
De RVZ stelt ook dat mensen eerder moeten
nadenken over de zorg op latere leeftijd. Zo
zouden mensen vanaf hun zestigste verjaar-
dag elke vijf jaar een ‘zorgverklaring’ moeten
invullen. Daarin moeten hun voorkeuren
staan op het gebied van bijvoorbeeld wonen
en zorg in de laatste levensfase. Verder moeten
ouderen met complexe en langdurige proble-
men zo lang mogelijk zorg aan huis krijgen,
aldus het rapport. Daarom moeten er volgens
de RVZ nieuwe woon-zorg-vormen worden
bedacht. De huisarts moet daarbij een cen-
trale, coördinerende rol spelen. De RVZ denkt
dat de ouderenzorg op deze manier betaal-
baar is en tegelijk beschikbaar blijft voor de
mensen die het echt nodig hebben. Voor de
hulp aan die ‘niet-redzamen’ stelt de RVZ voor
om pas-gepensioneerden in te zetten.
De RVZ stelt ook dat mensen eerder moeten nadenken over de zorg op latere leeftijd.
Vrijwilligers als
deel personeel
Ouderen met
complexe en langdurige
problemen moeten
zo lang mogelijk zorg
aan huis krijgen
Ouderen
Nummer 12
20 j uni 2012
Sparen voor oudedagzorg
‘Be social’ ontbijt voor bewoners van zorgcentra
Zorgcentrum Talma Haven in Urk stond donderdagmorgen 24 mei volledig in het teken van een uitgebreid Brabants
ontbijt.
Column
Nooit te oud
om te leren
Op moment van schrijven van deze column
ben ik met een groep dementerenden en
mantelzorgers op vakantie in Diever. Een
prachtige locatie in het Drentse land waar je
’s morgens vroeg gewekt wordt door vogel-
geluiden en verder niets hoort. Heerlijk rustig
is het daar. Vandaag zijn de mantelzorgers
een dag op stap naar het gevangenismuseum
in Hoogeveen. De dementerenden blijven
op locatie en zijn creatief bezig. Het is mooi
om te zien hoe mensen opbloeien en met
volle concentratie klompen ver sieren met
Staphorster stipwerk of een glazen weckpot
verfraaien met plaatjes. Eén van de dames
vertelt in geen tachtig jaar geschilderd te
hebben,“Maar”, zegt ze: “een mens is nooit
te oud om te leren.” En met overgave pakt ze
de kwast ter hand en gaat aan de gang. Ik zie
haar genieten.
Haar opmerking doet me denken aan een
consult dat ik pas had in het ziekenhuis.
Op de longafdeling is op vrijdagavond een
patiënt opgenomen die door een infectie
en hoge koorts een delier heeft ontwikkeld
en daarbij verward is. Door de dienstdoend
geriater is in het weekend medicatie voorge-
schreven en als ik op maandag bij hem kom
is de rust alweer wat weergekeerd. De patiënt
is opgenomen op een tweepersoonskamer
en zit geanimeerd te praten met de buurman
als ik binnen kom. Ik maak een praatje en
test in het gesprek tussendoor de oriëntatie
en helderheid. Meneer vertelt dat hij in een
verzorgingshuis woont en het daar goed naar
zijn zin heeft. “Ik doe daar ook een cursus”,
zegt de patiënt. Dat doet me even twijfelen
aan de helderheid en ik vraag door wat voor
cursus hij dan doet en met een olijk gezicht
zegt de patiënt, wijzend naar zijn buurman:
“Ik ga hier gewoon verder met de cursus en
hij doet ook mee. Het is een cursus horen,
zien en zwijgen. Want weet u zuster, ik ben
92 jaar maar een mens is nooit te oud om
te leren.” Tegen zoveel levenswijsheid kan ik
niet op en lachend nemen we afscheid. Wat
heb ik toch een prachtig vak!
Riette Oudenaarden, nurse
practitioner Geriatrie, Groene
Hart Ziekenhuis Gouda,
e-mail:
riette.oudenaarden@ghz.nl
vak!
de IIIusie
ß l û f M w f k k
lange 1iendeweg 78
2801 kk 6euda
{0182J 51 15 74
www.iIIusiegeuda.nI
infe_iIIusiegeuda.nI
/M[XMKQITQ[MMZLQVàM]ZQOM
IIVSTMLQVO^IV[aUXW[Q]U[
WV\^IVO[\MVZMKMX\QM[MV
LQZMK\QMZ]QU\M[
22 Agenda
Nummer 12
20 j uni 2012
‘ Lopen op ei eren’
Over: Lei di nggeven en aanspreken i n de zorg
• Bestemd voor: Leidinggevenden en managers in de zorg
• Locaties en data: Amsterdam 18/19 sept; Arnhem 24/25 sept; Assen 10/11 sept;
De Bilt 9/10 okt; Eindhoven 4/5 sept en Rotterdam 1/2 okt
• Organisatie: Tweedaagse workshop de Bode Nascholingen
• Programma en aanmelden: www.debode.nl
‘ Pst , heb j e het al gehoord?’
Over: Mi nder roddel , meer werkpl ezi er i n de zorg
• Bestemd voor: Leidinggevenden en managers in de zorg
• Locaties en data: Amsterdam 29 okt; Arnhem 22 okt; Assen 15 okt;
Bergen op Zoom 25 okt; De Bilt 30 okt; Eindhoven 23 okt; Rotterdam 26 okt en
Stein/Urmond 24 okt
• Organisatie: Eendaagse workshop de Bode Nascholingen
• Programma en aanmelden: www.debode.nl
‘ Voor j ezel f opkomen’
Over: Assert i vi t ei t op de werkvl oer
• Bestemd voor: Medewerkers in de zorg
• Locaties en data: Akersloot 16 okt; Amsterdam 13 sept; Arnhem 26 sept;
Assen 21 sept; Bergen op Zoom 29 aug; De Bilt 14 sept; Den Haag 13 nov;
Eindhoven 28 aug; Hengelo 6 nov; Rotterdam 6 sept en Stein/Urmond 27 aug
• Organisatie: Eendaagse workshop de Bode Nascholingen
• Programma en aanmelden: www.debode.nl
‘ Col l egi al e f eedback’
Over: Bej egeni ng en samenwerken i n t eamverband
• Bestemd voor: Medewerkers in de zorg
• Locaties en data: Akersloot 18 okt; Amsterdam 17 sept; Arnhem 5 okt;
Assen 12 okt; Bergen op Zoom 30 aug; De Bilt 3 okt; Den Haag 27 nov;
Eindhoven 28 sept; Hengelo 20 nov; Rotterdam 7 sept en Stein/Urmond 3 sept
• Organisatie: Eendaagse workshop de Bode Nascholingen
• Programma en aanmelden: www.debode.nl
Donderdag 21 j uni
Congres: IGZ congres Medi cat i evei l i ghei d: en nu aan de sl ag met ‘ good pract i ces’
• Locatie: Congresgebouw De Doelen, Rotterdam
• Tijd: 9.00 uur tot 17.00 uur
• Kosten: 275 euro per persoon
• Informatie: www.igz.nl
Donderdag 21 j uni
De prakt i j k van zel f st urende t eams
• Over: Praktijkervaringen bij het succesvol invoeren van een zelfsturende organisatie
• Voor: Middel- en hogermanagement uit de zorg
• Locatie: ReeHorst, Ede
• Info: www.reedbusinessevents.nl/zelfsturendeteams
• Deelnemers krijgen bovendien het boek ‘Zelfsturende teams in de praktijk’ cadeau
Vri j dag 22 j uni
NSPOH-symposi um ‘ Tegenwi nd doet de vl i eger st i j gen’
• Symposium over kansen bij recessie, richt zich specifiek op (hoger) management en
professionals in de public en occupational health
• Locatie: Utrecht, het Geldmuseum
• Meer informatie en aanmelden: www.nspoh.nl
Di nsdag 18 sept ember
Zorgvi si e Bouwcongres: Zorgvast goed, kansri j k!
• Over: Buig financieringsrisico’s om naar een kansrijke situatie
• Voor: bestuurders, beleidsmakers, managers, directeuren van zorginstellingen
• Locatie: ReeHorst, Ede
• Info: www.reedbusinessevents.nl/bouwcongres
• Vroegboekkorting tot en met 14 augustus
Di nsdag 25 sept ember
Congres ‘ Oncol ogi sche reval i dat i e & Hart reval i dat i e’
• Nationale studiedag over begeleiding bij psychisch herstel en sociale participatie
als onderdeel van oncologische revalidatie en hartrevalidatie. Ochtendprogramma:
oncologische revalidatie en het middagprogramma: hartrevalidatie. Men kan zich
inschrijven voor een dagdeel of voor beide dagdelen.
• Locatie: Amersfoort, Leerhotel Het Klooster, vanaf 9.00 uur
• Informatie en aanmelden: www.medilex.nl/onco_hartrevalidatie
Donderdag 4 okt ober
Congres voor Ki nderverpl eegkundi gen. ‘ Samen op weg naar vei l i ghei d’
• Organisatie: V&VN kinderverpleegkundige Symposium
• Locatie: Utrecht, het Vechthuis
• Schrijf je nu in! En profiteer van een vroegboekkorting tot en met 30 juni 2012
• Informatie en http://kinderverpleegkunde.venvn.nl/InformatieCongres.aspx
Vri j dag 12 okt ober
Zorgvi si e Execut i ve Event | Meer kwal i t ei t , mi nder kost en
• Specialist en ziekenhuis: het kan samen! Leer van het beste ziekenhuis van de VS
• Met: Gary Kaplan (CEO, Virginia Mason Medical Center) & Jack Silversin, DMD,
DrPH (Amicus, Inc)
• Exclusief voor: Bestuurders, directeuren, hoger management én
medisch specialisten
• Locatie: Hotel Houten
• Info: www.reedbusinessevents.nl/executive
Donderdag 6 december
Mast ercl ass Veranderkunde voor de Zorg
• Succes- en faalfactoren bij verandertrajecten in de zorg
• Voor: Managers, directieleden, leidinggevenden, teamleiders, projectleiders, interne
en externe adviseurs, bestuursleden binnen de inter-murale zorg
• Locatie: Da Vinci Theater Leusden
• Organisatie: Zorgvisie i.s.m. Reed Business Events
• Info: www.veranderkunde.nl
20122222 2012
Overzicht
www.hulpmiddelenbeurs.nl

VERSCHIJNT
WOENSDAG
29 AUGUSTUS
ZZZVOHFKW]LHQGHQNUDQWQO
D
E Sl chtziendenkrant
Agenda
Fami l i epret park Koni ngi n Jul i ana Toren i n
Apel doorn i s het gezel l i gst e, vei l i gst e en
meest overzi cht el i j ke f ami l i epret park van
Nederl and. Het pret park, met meer dan
zest i g f ant ast i sche at t ract i es bi edt een
heerl i j k dagj e ui t aan ki nderen vanaf t wee
t ot ci rca t waal f j aar.
Een kleine greep uit de vele attracties is onder
meer een spannende rit in Jul’s Super Acht-
baan, genieten van het schitterende uitzicht
vanuit het Reuzenrad en een tocht in de
Dino Toer langs levensechte dinosaurussen.
De kinderen kunnen heerlijk springen, klim-
men, glijden en klauteren in de kleurrijke en
veilige speeltuin. Aan de allerkleinsten is ook
gedacht. Zij maken een tocht langs de kabou-
ters in Kabouterwonderland, rijden als een
cowboy op hun eigen paard over de Paarden-
baan, nemen de eerste rijlessen in de Mini-
botsauto’s en swingen mee in de Jumbodans.
Ent reepri j zen
De entreeprijs bedraagt 19,95 euro per per-
soon aan de kassa en via de website krijgt
men nog eens 2,50 korting. Bekijk ook eens
Jul’s Gezinsabonnement voor nog meer voor-
deel. De entreeprijs geldt overigens voor alle
bezoekers vanaf twee jaar. Alle attracties zijn
vrij toegankelijk. Het parkeren en het gebruik
van sanitaire voorzieningen zijn gratis.
Openi ngst i j den
Familiepretpark Koningin Juliana Toren in
Apeldoorn is in 2012 geopend tot en met
28 oktober. De kassa’s zijn het hele seizoen
geopend van 10.00 tot 17.00 uur en in de
maanden juli en augustus tot 17.30 uur. Het
restaurant, de grot en een overdekte speel-
plaats met diverse attracties zijn vanaf 10.00
uur geopend. Omstreeks 10.30 uur knipt Jul
de Torenmuis samen met één van de bezoe-
kers het lint door, waarna het gehele pretpark
geopend is.
Koni ngi n Jul i ana Toren
Amersfoortseweg 35
7313 AC Apeldoorn
Tel.: (055) 357 51 15
E-mail: info@julianatoren.nl
Website: www.julianatoren.nl
Remco Meuwi ssen en St even Vanhout vi n
vormen samen het t eam NKI-AVL dat begi n
august us gaat deel nemen aan de Fj al l raven
Cl assi c, een t ocht van 110 ki l omet er met
rugzak en t ent door het pracht i ge gebi ed
van Zweeds Lapl and. De ui t dagi ng van deze
t ocht i s dat hi j i n maxi maal vi j f dagen moet
worden gel open. Het t eam wi l met deze
t ocht zoveel mogel i j k gel d i nzamel en voor
onderzoek naar de i nvl oed van voedi ng bi j
maagkanker.
Remco Meuwissen en Steven Vanhoutvin
kennen elkaar vanuit het vrijwilligerswerk.
“Daarnaast zijn we bekend met wandelen en
meerdaagse hikes en hebben we al heel wat
kilometers in de benen, maar we hebben nog
nooit eerder voor het goede doel gelopen”,
vertellen ze. Vanwege de huidige aanstelling
van Steven Vanhoutvin bij het Nederlands
Kanker Instituut (NKI-AVL) en gezien hun
beider achtergrond in sport en voeding, beslo-
ten ze geld in te zamelen voor onderzoek naar
de rol van voeding bij maagkanker. Elk jaar
worden in Nederland ongeveer 2000 mensen getroffen door maagkanker. Een ziekte die
een grote impact heeft op het leven van de
patiënten en ook nog een slechte prognose
biedt (een gemiddelde overleving van zeven
tot twaalf maanden). Er wordt veel onderzoek
gedaan naar nieuwe behandelingscombinaties
die meestal bestaan uit chemotherapie of een
operatie. Naast de tol die de chemotherapie
eist van de algemene conditie, heeft ook de
maagoperatie grote impact op de kwaliteit van
leven van de behandelde patiënten vanwege
een extreem veranderd eetpatroon. In tegen-
stelling tot de behandeling zelf, is nog relatief
weinig onderzoek gedaan naar de invloed van
voeding, voedingsstatus en conditie op de
kwaliteit van leven tijdens de behandeling en
het herstel na de operatie. “Met behulp van
deze actie willen we zoveel mogelijk geld bij
elkaar halen om dit onderzoek te steunen.”
Het onderzoek zal worden uitgevoerd door het
NKI-AVL. Deze actie wordt officieel gevoerd
in samenwerking met het NKI-AVL-fonds
(partner van het KWF). “We hebben alle hulp
nog hard nodig!” Kijk voor meer informatie
en voor sponsoring op www.tinyurl.com/
teamnkiavl of volg het team via Facebook:
www.facebook.com/teamnkiavl en Twitter:
@teamnkiavl.
23
Servi ce
Nummer 12
20 j uni 2012
Koningin Juliana Toren
Sponsortocht team NKI-AVL door Zweeds Lapland
Academie Minerva
in het UMCG
‘ Kunst en Heal t hy Agei ng’ , i s de t i t el van
de exposi t i e di e van 13 j uni t ot en met
14 sept ember t e zi en i s i n het UMCG. Vi j f
j onge vormgevers en beel dend kunst enaars
van Academi e Mi nerva Hanzehogeschool
Groni ngen geven beel dend hun vi si e op het
t hema Heal t hy Agei ng, gezond en act i ef
ouder worden.
Tijdens de expositie zijn werken te zien
van Floris de Jonge, Hannah Liem, Mirjam
Offringa, Moniek Westerman en Emma
Wilson. Het Kunstgenootschap Thomassen à
Thuessink organiseert samen met Academie
Minerva deze nieuwe tentoonstelling. In 2006
koos het UMCG voor de focus op Healthy
Ageing in al haar activiteiten. Centraal in deze
focus staat de vraag: hoe kunnen we meer
gezonde jaren aan het leven toevoegen? Een
focus die vele verschillende aspecten in zich
heeft. Het UMCG werkt daarom met diverse
andere kennisinstellingen, overheden en het
bedrijfsleven in Noord-Nederland samen en
richtte met deze partners het Healthy Ageing
Network Northern Netherlands op. Healthy
Ageing is een thema dat velen inspireert. Niet
alleen medici en onderzoekers, maar ook
filosofen, economen, schrijvers en kunste-
naars. Healthy Ageing is een breed thema: het
gaat over de levensstijl van mensen, sociale
omgeving, erfelijkheid, voeding en beweging.
Al deze verschillende aspecten komen terug in
de kunstwerken van deze expositie.
Colofon
Ui t gever, t evens redact i e-adres:
Gouda Media Groep B.V.
Crabethstraat 38 D, 2801 AN Gouda
T (0182) 322 456
F (0182) 322 466
E redactie@ziekenhuiskrant.nl
Ei ndredact i e:
Marja den Otter
Opmaak en f ot ografie:
Gouda Media Groep B.V.
Advert ent i everkoop:
Gouda Media Groep B.V.
T (0182) 322 451
E info@ziekenhuiskrant.nl
Anneke de Pater
Bram van Boven
Laura Fuykschot
Alhoewel deze krant met de grootst mogelijke zorg is
samengesteld, kan geen van betrokken partijen aan-
sprakelijk worden gesteld voor eventueel voorkomende
fouten.
Al gemene servi cevragen:
Maandag tot en met vrijdag van 9.00-16.00 uur;
telefoon (0182) 322 456 of mail naar:
info@ziekenhuiskrant.nl
Abonnement en
Adres: Crabethstraat 38-D, 2801 AN Gouda
T (0182) 322 456
E info@ziekenhuiskrant.nl
Prijzen: per jaar 74,20 euro
Redact i e/ t i ps:
Tips, een tekst of een persbericht kunt u mailen naar
redactie@ziekenhuiskrant.nl
De redactie houdt zich het recht voor om artikelen
niet te plaatsen of in te korten.
Versprei di ng:
De krant wordt tweewekelijks beschikbaar gesteld
in het personeelrestaurant van alle ziekenhuizen in
Nederland. Daarnaast wordt de krant toegestuurd aan
leidinggevenden onder wie de hoofden inkoop in de
ziekenhuizen.
De oplage bedraagt 30.000 exemplaren.
Webkrant :
De krant kan ook geraadpleegd worden via
www.ziekenhuiskrant.nl. Hierop staat dagelijks
actueel medisch nieuws.
Komende verschi j ni ngsdat a 2012:
Tweewekelijks. Klik op:
www.ziekenhuiskrant.nl/verschijning
Bezorgi ng:
Bezorgklachten kunt u mailen naar
info@ziekenhuiskrant.nl of bel (0182) 322 456
Lezersactie
De Ziekenhuiskrant mag een aantal vrij-
kaarten weggeven voor Familiepretpark
Koningin Juliana Toren. Geef antwoord
op de volgende vraag: ‘Naar hoeveel
andere dier- en pretparken mag je met
Jul’s Gezinsabonnement 2012?’ Mail het
antwoord voor 27 juni naar info@zieken-
huiskrant.nl en maak kans op twee gratis
toegangskaartjes.
Jul en julia in de julstone.
Remco Meuwissen (links) en Steven Vanhoutvin.
24
Nummer 12
20 j uni 2012
Laat ze voorlezen!
Kent u iemand die deze tekst niet meer of moeilijk kan lezen?
Haal deze pagina voor hem of haar uit deze krant.


De mogelijkheden van dit
wonderkastje zijn te bekijken op
de website www.orionwebbox.org,
Vraag vrijblijvend informatie aan bij
de onderstaande adressen.
Ook problemen met het lezen van de ondertitels van de TV?
Motorenweq î-k · 1ã11 Ck 0e|ft
(ê1î) 1ã1î9îî · www.orionwebbox.org
Bres|aa 4 · 1991 LT Barendrecht
(êêê) ãIê1îîî · www.optelec.nl
Wat kunt u met dit revolutionaire hulpmiddel beluisteren:
· Televisie-ondertiteling tijdens uitzendingen van
Ne6 1, 1, 1, kI| 4, î, I, ê ea !8!ã, Net5 en Veronica
· ka6|ozenders (naam van de zender wordt uitgesproken)
· kadio-uitzending gemist van enkele belangrijke radioprogramma’s
· Boeken, keuze a|t ra|m ãê.êêê qesproken titels
· Tijdschriften, keuze uit ruim 100 bladen
· Dagelijkse krant, o.a. De Telegraaf
·
· Teletekst (belangrijkste pagina’s vaa 6e N0!)
· ANP nieuws, weerbericht, podcasts, enz.
· Horizon, audiomagazine voor de doelgroep
· Uw eigen collectie muziek, boeken of hoorspelen op
een sd kaart ef 0!8-st|ck