You are on page 1of 4

2.

Multimedia in het onderwijs


2.1 Verantwoording Het gebruik van multimedia in het onderwijs wordt steeds gebruikelijker. Veel scholen hebben geen normaal schoolbord meer maar een digitaal bord. Er wordt gewerkt met computers en internet wordt ingezet voor het bekijken van filmpjes en kinderen gebruiken internet voor het zoeken van informatie voor werkstukken en spreekbeurten. Van de kinderen tussen de 8 en 18 jaar heeft 54% een smartphone en 80% van de kinderen van 10 jaar hebben een hyvesaccount (Kesselring, 2012). Het is dus duidelijk dat kinderen bezig zijn met multimedia en dat zij met de mode mee gaan in de multimediawereld. Maar hoe worden al deze middelen op scholen ingezet en in hoeverre wordt er met de ontwikkelingen mee gegaan in onderwijsland? Op de scholen waar ik stage heb gelopen wordt er vrij weinig gedaan met de computers en het digibord. Bij de kleuters hebben ze alleen 2 losse computers, die worden gebruikt voor educatieve spelletjes. Bij groep zeven wordt het digibord alleen gebruikt voor het laten zien van filmpjes in de pauze en worden de computers die ze twee keer per week mogen gebruiken, vaker niet dan wel gebruikt. Ik denk dat er meer mogelijkheden door het inzetten van multimedia in de klas en daar wil ik graag meer over weten, zodat ik dit toe kan gaan passen in mijn volgende stages. 2.2 Onderzoeksvraag De onderzoeksvraag die ik hanteer is: Hoe kan ik multimedia op een goede manier inzetten in het primair onderwijs? Hierbij wil ik me richten op 2 aspecten. Als eerste wil ik een aantal mogelijkheden van inzet van multimedia in het primair onderwijs bespreken. Hierna belicht ik het op een goede manier inzetten. 2.3 Literatuuronderzoek Multimedia is een groot begrip. Het begrip multimedia word in het woordenboek als volgt omschreven: (het gebruik van) verschillende media, nl. beeld, tekst en geluid(Multimedia, 2012). In het onderwijs wordt regelmatig gebruik gemaakt van multimedia. In de meeste klassen zijn computers en vaak is er een digibord. Hier wil ik een aantal mogelijkheden van het gebruik van multimedia in de klas bespreken die uit de literatuur naar voren komen. Het eerste wat ik wil bespreken is het digibord. Het digibord biedt vele mogelijkheden. Je kunt er dingen op projecteren via een beamer en je kunt er op schrijven, wat dan ook nog kan worden bewaard. Het is een bord met veel meer mogelijkheden dan een ouderwets schoolbord. Voor het digibord is ook veel software die gebuikt kan worden in de klas. Voor nagenoeg elk vak is er ondersteunde software voor het digibord en je kunt het natuurlijk gebruiken voor presenteren in de klas, door zowel leerkracht als leerling. Je kunt dingen die je op het bord schrijft, bijvoorbeeld een woordweb of mindmap met de kinderen, opslaan, zodat je er later op terug kunt komen. Je kunt het bord gebruiken om plaatjes, video, nieuwsberichten, weerbeelden enzovoort te vertonen aan de kinderen. Ook kun je ter plekke met de kinderen iets opzoeken op internet (Digitaal schoolbord, 2012). Verder wordt in scholen gebruik gemaakt van computers. Bij veel uitgevers is digitaal materiaal bij de methodes ontwikkeld waar de kinderen zelfstandig achter de computer gebruik van kunnen maken. Er is oefenmateriaal beschikbaar waarmee de leerling op zijn eigen niveau aan de slag kan. Er is eveneens de mogelijkheid tot adaptief onderwijs via de computer. Via digitale toetsen kan het niveau van de leerlingen worden bepaald en op basis daarvan wordt een leerroute uitgestippeld. De leerkracht kan naar eigen inzicht nog leerstof toevoegen aan de leerroute van de leerling. (Redactie, 2012)

Er is een grote ontwikkeling geweest in het gebruik van de computer in het onderwijs en veel nieuwe dingen op ICT-gebied zijn gekomen en gegaan. Hetgeen nu het veelvuldig gebruikt wordt zijn open leermiddelen. Dit zijn leermiddelen die op internet toegankelijk zijn voor iedereen en die gemakkelijk aan te passen zijn aan de behoeften van de docent. Volgens Ekens is de computer nog steeds niet echt goed gentegreerd in het onderwijs. Pas als je niet meer precies weet of je met de computer of met een ander medium aan het werk bent, pas dan is de computer geheel gentegreerd (Ekens, 2009). In sommige gevallen worden in plaats van reguliere computers ook tablets gebruikt in de klas. Het gebruik van social media in het onderwijs wil ik ook nog even belichten. Kinderen zijn bekend met bijvoorbeeld hyves en twitter. Het is een medium dat de kinderen aanspreekt en is dus bruikbaar in de klas. De kinderen kunnen bijvoorbeeld in de klas met elkaar kennis uitwisselen als ze bezig zijn met een project. Ze kunnen echter ook contact hebben met een andere school en samen aan een project werken via social media. Hierbij is het medium hyves of twitter, maar kan de leerkracht letten op bijvoorbeeld mediawijsheid en computervaardigheden. Het is belangrijk om de kinderen te begeleiden in het verantwoord en veilig gebruik van de sociale media. Zodat de mediawijsheid van de kinderen groeit. (Lockefeer, 2012) Hoe kun je nu als leerkracht op een goede manier multimedia inzetten in de klas? Omdat ICT en social media snel opkomen, ook in het onderwijs, kun je de kinderen op een sociaalconstructivistische manier laten leren in bijvoorbeeld projecten. De kennis leert ieder op zijn eigen manier, het samenwerken en verwerken van de gevonden informatie staat centraal. De leerlingen leren op deze manier van elkaar en leren gevonden informatie te verwerken en gebruiken. De leraar geeft hierbij sturing en stimuleert de leerlingen om elkaar te helpen. Dit is uitgewerkt in de zes stappen didactiek. (Kessering, 2012) Niet alleen voor het lesgeven zijn ICT en social media erg handig. Ook voor het contact met ouders zijn ICT en social media goed bruikbaar. Zo kun je een blog of website voor de klas maken en daar alle informatie voor ouders op zetten onder een apart kopje en informatie voor de kinderen op hun eigen pagina. Het kan ook een positief effect op de onderlinge relaties tussen de leerlingen. Zij kunnen allemaal via de blog of site volgen wat er gedaan wordt en kunnen dit ook weer thuis aan ouders laten zien (van den Bosch, 2012) 2.4 Bevindingen uit de praktijk In de praktijk heb ik weinig gebruik van multimedia teruggezien in beide klassen. Bij de kleuters werd alleen multimedia gebruikt in de vorm van computers in de klas. Verder werd er weinig mee gedaan, heel af en toe maken de kleuters gebruik van het digibord van een andere klas om bijvoorbeeld fotos terug te kijken van een activiteit die ze hebben gedaan.

In groep zeven word ook weinig gebruik gemaakt van de mogelijkheden die er zijn. Het digibord wordt alleen gebruikt voor filmpjes in de pauze en soms bij een les en voor de presentatie bij een spreekbeurt van een kind. Het wordt niet interactief gebruikt en er wordt eigenlijk niet met de bijbehorende pen op geschreven, omdat daar ook altijd wat mis mee is. De computers worden weinig gebruikt. Er is twee keer per week de mogelijkheid om de computers te gebruiken, maar dit wordt vaak niet benut. De kinderen mogen als ze wel achter de computer gaan, deze tijd gebruiken om te werken aan werkstukken, spreekbeurten en ze mogen educatieve websites bezoeken. Ze mogen op de educatieve websites ook educatieve spellen spelen. Zelf heb ik tijdens de eerste stage bij de kleuters geen gebruik gemaakt van multimedia, omdat er weinig mogelijkheden toe waren. Bij de stage in groep zeven heb ik een aantal keren ondersteunende filmpjes laten zien op het digibord en heb ik verschillende presentaties gebruikt bij mijn lessen. 2.5 Samenvatting en conclusies Aan de hand van mijn onderzoeksvraag: Hoe kan ik multimedia op een goede manier inzetten in het primair onderwijs? Kan ik de volgende conclusies trekken uit mijn onderzoek en mijn ervaringen uit de praktijk. Op multimediagebied is er veel te halen voor het primair onderwijs. De meeste scholen hebben computers en digiborden en uit mijn ervaring kan ik zeggen dat deze middelen op een effectievere manier kunnen worden gebruikt. Er zijn veel meer mogelijkheden dan in de praktijk worden gebruikt en ik denk dat het een gemiste kans is om zo weinig te doen met de middelen die je hebt. Ook kun je de social media verweven in het onderwijs door bijvoorbeeld een blog met de klas bij te houden en ouders ook via social media te benaderen. Wat wel belangrijk is als je het hebt over het gebruik van social media en multimedia in het onderwijs is dat de kinderen mediawijsheid wordt bijgebracht. Wat kun je wel online zetten en wat niet, welke gegevens geef je af en welke zijn priv. Hier ligt een taak voor de leerkracht, samen met de ouders. Door te werken met de zes stappen didactiek denk ik dat er een goed beeld ontstaat wat de kinderen doen en zo kan er overzicht worden behouden over de bezigheden van de kinderen. 2.6 Invloed van dit onderzoek op mijn visie op onderwijs Door dit onderzoek heb ik ingezien dat er veel meer mogelijk is met multimedia dan ik tot nu toe heb gebruikt. Ik denk dat digitale middelen een goede aanvulling zijn op de boeken en materialen die voornamelijk werden aangeboden op mijn beide stageplaatsen. Ik denk ook dat multimedia een goed middel is om met ouders te communiceren via bijvoorbeeld een website of blog. Ik denk dat de social media gebruiken in de klas wel ingewikkeld kan zijn, maar dat zie ik ook als een uitdaging om dit te verweven in projectmatig onderwijs. Ik vind het goed om in deze tijd waarin ICT vanzelfsprekend is dit ook te benutten in het onderwijs. Hierbij vind ik wel dat er goed opgelet moet worden hoe kinderen met multimedia en social networks omgaan en dat kinderen mediawijsheid moet worden bijgebracht, zodat ze zich veilig kunnen bewegen op het world wide web. 2.7 Invloed van dit onderzoek op mijn handelen als toekomstige leerkracht Doordat ik meer inzicht heb gekregen in de mogelijkheden op het gebied van multimedia en op goed gebruik hiervan, wil ik dit ook gaan toepassen in mijn volgende stages. Het lijkt me erg nuttig om vooral projectmatig met de kinderen een blog te maken en gebruik te maken van twitter of een

klassehyves om met elkaar te communiceren en samen te werken via het internet aan een project. Hiernaast zou ik met de kinderen een project willen doen over mediawijsheid. Om de kinderen te helpen met het leren omgaan met social networks, zich bewegen op het internet en leren welke informatie ze wel en welke beter niet op het internet kunnen zetten. Ook kun je kinderen dan bijbrengen dat dingen die je op internet zet, er niet makkelijk weer af te halen zijn.

Literatuurlijst - Digitaal schoolbord. (z.j.) Geraadpleegd op 3 juni 2012, op http://www.kenniswiki.nl/Digitaal_schoolbord - Ekens, T. (2009) Ict en onderwijs: waar blijft de meerwaarde? Geraadpleegd op 8 juni 2012, op http://www.ekens.nl/Ict-en-onderwijs-waar-blijft-de-meerwaarde.pdf - Kesselring, M. (2012) Social media voor scholen in de 21e eeuw: het klavertje4model. Geraadpleegd op 2 juni 2012, op http://www.frankwatching.com/archive/2012/04/27/social-media-voor-scholenin-de-21e-eeuw-het-klavertje4model/ - Lockefeer, W. (2012) Teambegeleiding onderwijs en ICT. Geraadpleegd op 8 juni 2012, op http://www.onderwijsmaakjesamen.nl/actueel/teambegeleiding-onderwijs-en-ict/ - Multimedia. (z.j.) Geraadpleegd op 2 juni 2012, op http://www.vandale.nl/opzoeken?pattern=multimedia&lang=nn - Redactie. (2012) Malmberg: Digitalisering biedt kansen voor kwaliteit en effectiviteit van onderwijs. Geraadpleegd op 8 juni 2012, op http://dossiers.kennisnet.nl/dossiers/laptopstablets/malmberg-digitalisering-biedt-kansen-voor-kwaliteit-en-effectiviteit-van-onderwijs/ - van den Bosch, J. (2012) Social media in het basisonderwijs: spanningsveld met interne weerstand. Geraadpleegd op 11 juni 2012, op http://www.frankwatching.com/archive/2012/02/17/socialmedia-in-het-basisonderwijs-spanningsveld-met-interne-weerstand/