22 ΙΟΥΝΙΟΥ 2012

Προς την Ειδική Υπηρεσία Περιβάλλοντος ΥΠΕΚΑ
Προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

ΑΙΤΗΣΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 3 ΤΗΣ ΚΥΑ ΥΠ’ ΑΡΙΘ. 9269/470/07
(ΦΕΚ 286 Β’/ 2-3-2007) που ενσωμάτωσε τις διατάξεις των άρθρων 3 (παρ.7)και 4 (παρ.4) της Οδηγίας
2003/35/ΕΚ όσον αφορά τα μέσα ένδικης προστασίας του κοινού κατά πράξεων ή παραλείψεων της
διοίκησης σχετικά με θέματα ενημέρωσης και συμμετοχής του κατά τη διαδικασία έγκρισης
περιβαλλοντικών όρων

ΑΙΤΗΣΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ 24 ΤΟΥ ΚΔΔ
που κυρώθηκε με το πρώτο άρθρο του Ν. 2690/1999 (ΦΕΚ Α' 45) όπως ισχύει

ΓΙΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΠΛΕΓΜΑΤΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ
της
1) Αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρίας ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ
ΑΓΡΙΩΝ ΖΩΩΝ με έδρα την Αίγινα, όπως νομίμως εκπροσωπείται.
του
2) Συλλόγου ΦΙΛΟΒΙΟΣ με έδρα το Βαχό του δήμου Ανατολικής Μάνης, όπως
νομίμως εκπροσωπείται.
των
3) Κοφινά Ιωάννη Δημότη Μολάων Δήμου Μονεμβασίας
4) Τσιμπίδη Γρηγόρη του Διονυσίου, που κατοικεί στα «Πάκια» Μονεμβασίας,
Δήμου Μονεμβασίας Λακωνίας
5) Νικολακάκου Χριστίνας, κατοίκου Ελιάς Δήμου Μονεμβασίας Λακωνίας
6) Παναγιωτοπούλου Αικατερίνης του Βρετού, που κατοικεί στη Πλύτρα Δήμου
Μονεμβασίας Λακωνίας
7) Γράφου Παναγιώτη, κατοίκου Μονεμβασίας Λακωνίας
8) Μανωλάκου Φωτεινής του Αριστείδη, που κατοικεί στα Παπαδιάνικα Δήμου
Μονεμβασίας Λακωνίας
9) Αποστολάκου Παναγιώτη του Γρηγορίου, που κατοικεί στα Παπαδιάνικα
Δήμου Μονεμβασίας Λακωνίας
10) Κόκκορη Ιωάννη του Νικολάου, που κατοικεί στην Ελιά Δήμου Μονεμβασίας
Λακωνίας
11) Ρόντου Γεωργίου του Παναγιώτη, που κατοικεί στη Σκάλα Δήμου Ευρώτα

1

12) Γκαραβέλη Ελένης του Δημητρίου, κατοίκου Σκάλας Δήμου Ευρώτα
13) Κουτσομιχάλη Δημητρίου του Ιωάννη, κατοίκου Σκάλας, Δήμου Ευρώτα
14) Κανδηράκη Αντωνίου του Ηρακλέους κατοίκου Κυπαρισσίου Δημοτικής
Ενότητας Ζάρακα Δήμου Μονεμβασίας
15) Χριστάκη Δημητρίου, κατοίκου Απιδιάς Δήμου Ευρώτα
16) Πολυμενάκου Λάμπρου, που κατοικεί στους Μολάους Δήμου
Μονεμβασίας Λακωνίας
17) Πολυμενάκου Κυριάκου, που κατοικεί στους Μολάους Δήμου
Μονεμβασίας Λακωνίας
18) Φουντουλάκη Γιώργου κατοίκου Μονεμβασίας Δήμου Μονεμβασίας
Λακωνίας
19) Χρήστου Παναγιωτόπουλου του Ηλία, κατοίκου Μονεμβασίας Λακωνίας
20) Κοντάκου Παναγιώτη του Δημητρίου, που κατοικεί στα Κουλέντια Δήμου
Μονεμβασίας Λακωνίας
21) Τζάκα Κωνσταντίνας του Δημητρίου Δημοτική ενότητα Κρεμαστής Δήμου
Ευρώτα
22) Χριστάκη Στυλιανής του Γεωργίου Δημοτική ενότητα Κρεμαστής Δήμου
Ευρώτα
23) Τζάκα Γεωργίου του Δημητρίου Δημοτική ενότητα Κρεμαστής Δήμου Ευρώτα
24) Τζάκα Παναγιώτας του Παναγιώτη Δημοτική ενότητα Κρεμαστής Δήμου
Ευρώτα
25) Τζάκα Δημητρίου του Γεωργίου Δημοτική ενότητα Κρεμαστής Δήμου Ευρώτα
26) Τζώρτζη Παναγιώτη του Γεωργίου Δημοτική ενότητα Κρεμαστής Δήμου
Ευρώτα
27) του Μανίκη Δημητρίου κατοίκου Μεταμόρφωσης Δήμου Μονεμβασίας
ΚΟΙΝΟΠΟΙΟΥΜΕΝΗ ΠΡΟΣ
Δ/νση Χωροταξίας ΥΠΕΚΑ
Δ/νση Πολεοδομικου Σχεδιασμού/Τμήμα Παραδοσιακών Οικισμών ΥΠΕΚΑ
Δ/νση Περιβάλλοντος Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Δ/νση Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού ΥΠΕΚΑ / ΤΔΦΠ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΑΚΛΗΣΗ
της με αρ. πρωτ. οικ. 197940/2-5-2012 ΥΠΕΚΑ/ΕΥΠΕ, (ορθή επανάληψη 15-2-2012)
απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ΕΠΟ) για την κατασκευή και
λειτουργία του έργου : «Αιολικός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας
(ΑΣΠΗΕ) ισχύος 24 MW, στη θέση Χιονοβούνι, των Δήμων Ευρώτα και
Μονεμβασιάς του Νομού Λακωνίας της εταιρείας ΑΡΧΡΑΝ ΑΙΟΛΙΚΗ Α.Ε.
______________________________________________________________________

2

Έννομο συμφέρον
Με την παρούσα αίτησή μας ζητούμε την ανάκληση της προσβαλλόμενης πράξης
για παράβαση πλέγματος διατάξεων του ελληνικού, κοινοτικού και διεθνούς
δικαίου.
Προς τούτο έχομε προφανές, ιδιαίτερο, έντονο και επαρκές έννομο συμφέρον
καθώς ο πρώτος και δεύτερος (1-2) από εμάς είμαστε περιβαλλοντικές μη
κυβερνητικές οργανώσεις με καταστατικό σκοπό, (ο πρώτος από εμάς) μεταξύ
άλλων την προστασία του περιβάλλοντος και την ενεργή συμμετοχή στον αγώνα
για τη διάσωση/ διατήρηση της άγριας ζωής και των φυσικών βιότοπων του τόπου
μας, (ο δεύτερος από εμάς) την ενεργή δράση για την ελαχιστοποίηση των
κινδύνων που απειλούν τα άγρια ζώα με την ανάπτυξη προληπτικής δράσης και
την προστασία απειλούμενων ειδών. Οι τρίτος έως εικοστός έκτος από εμάς (3-26)
είμαστε όλοι δημότες και κάτοικοι των Δήμων Ευρώτα και Μονεμβασιάς, σε
άμεση χωρική σχέση με το έργο και η υλοποίησή του βλάπτει δραστικά, καθολικά
και ανεπανόρθωτα, την ποιότητα της ζωής μας και το φυσικό περιβάλλον της
περιοχής όπου το έργο χωροθετείται και στην οποία ζούμε, αλλά και την
προσωπικότητά μας και ιδιαίτερα το συνταγματικό δικαίωμά μας σε ένα
περιβάλλον υγιές, αρμονικό και βιώσιμο. Σημειώνεται ότι ο τρίτος, δέκατος
τέταρτος, δέκατος έκτος, δέκατος έβδομος και εικοστός έβδομος (1, 11, 16, 17, 27)
από εμάς είμαστε μέλη του Σπηλαιολογικού Ομίλου Ταυγέτου-Πάρνωνα "Ο
Ποσειδών", σωματείο Ελλήνων Σπηλαιολόγων με περιοχή δράσης, ιδίως, την
περιοχή όπου χωροθετείται το επίμαχο έργο δηλαδή του Ταϋγέτου και του
Πάρνωνα με σκοπό, μεταξύ άλλων την προστασία των σπηλαίων, βαράθρων
φαραγγιών χερσαίων, ενάλιων, υποθαλάσσιων γενικά του φυσικού
περιβάλλοντος, ιδιαίτερα του Ταϋγέτου του Πάρνωνα καθώς και της Ελλάδας.
Ιστορικό
Με το υπ’ αριθμόν οικ. 109516/21-11-06 έγγραφο ΕΥΠΕ/ΥΠΕΧΩΔΕ διαβιβάστηκε η
προμελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων για τον ΑΣΠΗΕ του θέματος στις
συναρμόδιες Υπηρεσίες. Εκ μέρους της Δ/νσης Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού
ΥΠΕΧΩΔΕ/Τμήμα Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος (ΔΠΣ/ΤΔΦΠ), η
προμελέτη διαβιβάστηκε περαιτέρω, στο Ελληνικό Κέντρο Βιοτόπων Υγροτόπων
(ΕΚΒΥ), βάσει της απόφασης οικ. 167886/4624/5-12-2005 Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ, για
έκφραση γνώμης επί του περιεχομένου της, ειδικότερα «ως προς τη επιστημονική
πληρότητα της ανάλυσης του βιοτικού και αβιοτικού περιβάλλοντος, την
επιστημονική τεκμηρίωση των επιπτώσεων του έργου στην περιοχή και των
προτεινόμενων μέτρων αντιμετώπισης τους, λαμβάνοντας υπόψη τις επιταγές
του Διεθνούς, Κοινοτικού και Εθνικού Δικαίου για την προστασία της φύσης και
του τοπίου και κατά κύριο λόγο τις Οδηγίες 92/43/ΕΟΚ, 79/409/ΕΟΚ και του ν.
1650/86».

3

Το ΕΚΒΥ απέστειλε με το α.π. 9445/01-03-2007 έγγραφο (α.π. ΔΠΣ/ΤΔΦΠ
157446/774/6-3-07, σχετ. 1) τις απόψεις του επί της μελέτης ΠΠΕ, στο οποίο είχαν
σημειωθεί μεταξύ άλλων τα κάτωθι : «..Η περιοχή Ζώνη Ειδικής Προστασίας
(ΖΕΠ) «Όρη Ανατολικής Λακωνίας» είναι σημαντική για φωλεάζοντα (μόνιμα και
μεταναστευτικά) και μη φωλεάζοντα μεταναστευτικά είδη. ...Στην έκδοση του
Συμβουλίου της Ευρώπης που συνυπέγραψε η Birdlife International δίνεται
ενδεικτικός πίνακας με τις κύριες επιπτώσεις ανά κατηγορία πουλιών. Για τα
αρπακτικά της οικογένειας Accipitridae, στην οποία συμπεριλαμβάνεται ο
Σπιζαετός, αναφέρεται στην εν λόγω έκθεση, ότι οι επιπτώσεις των αιολικών
σταθμών σε αυτά τα είδη προκύπτουν από προσκρούσεις και απομάκρυνση
λόγω παρενόχλησης...Στην περιοχή ΖΕΠ GR 2540007, με βάση την οικολογική
μελέτη βάσης της ΜΠΕ του έργου : Εγκατάσταση αιολικών πάρκων συνολικής
ισχύος 40,8 MW στις θέσεις «Γκρόπες-Ράχη Γκιώνη» και «Καλογεροβούνι-Πούλος»
στους Δήμους Ζάρακα και Μολάων στο Νόμό Λακωνίας, φαίνεται να υπάρχουν
τρεις περιοχές φωλεοποίησης τους : στο φαράγγι Λαγκάδας στα νότια, στο ρέμα
Μπαλουκέρη κοντά στη Μονή Ευαγγελίστριας και στις ορθοπλαγιές στη
Μεγάλη Τούρλα κοντά στον Χάρακα...Λόγω του ότι η τελευταία περιοχή
είναι κοντά στη θέση του προτεινόμενου έργου, προτείνεται να διερευνηθούν
οι επιπτώσεις του αιολικού πάρκου στο είδος...Για άλλα είδη πουλιών,
σύμφωνα με την εν λόγω οικολογική μελέτη, α) σε ότι αφορά τον Φιδαετό
εκτιμάται ότι υπάρχουν περίπου 10 αναπαραγωγικά ζεύγη στην περιοχή ΖΕΠ, β)
υπάρχουν ενδείξεις ότι το σαΐνι φωλεοποιεί στην περιοχή ΖΕΠ. Εντοπίστηκε σε
άλσος μεταξύ Γαϊδουροβουνίου και Κοντορράχης, ...και ανατολικά του Χάρακα
σε μεγάλους βράχους. Τα αρπακτικά είδη έχουν εκτεταμένα ενδιαιτήματα
τροφοληψίας καθώς κυνηγούν σε μεγάλες περιοχές., Η περιοχή του
προτεινόμενου έργου πιθανώς να χρησιμοποιείται από είδη όπως ο
Σπιζαετός, ο Φιδαετός, το Σαΐνι για αναζήτηση τροφής.
Με βάση τα ανωτέρω α) Κρίνεται χρήσιμο να επιβεβαιωθεί η περιοχή
φωλεοποίησης του Σπιζαετού και ακολούθως να μελετηθούν οι επιπτώσεις
της λειτουργίας του αιολικού πάρκου στο είδος, β) Περαιτέρω κρίνεται
ιδιαιτέρως σκόπιμη η εκπόνηση Ειδικής Περιβαλλοντικής Μελέτης ώστε να
αναγνωρισθούν ζώνες προστασίας και να καθορισθούν οι επιτρεπόμενες υπό
όρους και απαγορευμένες χρήσεις και δραστηριότητες ανά ζώνη προστασίας στην
περιοχή που εντάσσεται στο δίκτυο Natura 2000…..».
Όπως προκύπτει από την πράξη ΕΠΟ του έργου του θέματος, χορηγήθηκε η υπ’
αριθμόν ΥΠΕΧΩΔΕ/ΕΥΠΕ 110580/15-12-2008 θετική γνωμοδότηση του Γενικού
Διευθυντή Περιβάλλοντος ΥΠΕΧΩΔΕ επί της ΠΠΕΑ, ως φαίνεται
συμπεριλαμβάνουσα όρους που έθεσε η ΔΠΣ/ΤΔΦΠ ΥΠΕΚΑ, καθότι ακολούθως
υπεβλήθησαν δύο αναφορές ορνιθολογικών παρατηρήσεων από Νοέμβριο 2009
και Φεβρουάριο 2010 εκ μέρους του Κομηνού Θεοδώρου «Ζωολόγου-Οικολογου»
που εργαζόταν για λογαριασμό της ΑΡΧΡΑΝ ΑΙΟΛΙΚΗ ΑΕ (στο εξής ΑΡΧΡΑΝ)
για την σύνταξη της Ορνιθολογικής μελέτης κατόπιν εργασιών πεδίου.
4

Η ΑΡΧΡΑΝ υπέβαλε με το α.π. 133930/ 23-12-2010 ΥΠΕΚΑ/ ΕΥΠΕ έγγραφο της,
την Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) του αναφερόμενου στο θέμα
έργου που χωροθετείται εντός της, χαρακτηρισμένης ως Ζώνη Ειδικής
Προστασίας, περιοχής, με τον κωδικό GR 2540007 και με την ονομασία «Όρη
Ανατολικής Λακωνίας».
Η περιοχή αυτή αλληλο-επικαλύπτεται με την Ειδική Ζώνη Διατήρησης «Όρη
Γιδοβούνι, Χιονοβούνι, Γαϊδουροβούνι, Κορακιά, Καλογεροβούνι, Κουλοχέρα και
περιοχή Μονεμβάσιας» με κωδικό GR 2540001 και έχει ενταχθεί στο Ευρωπαϊκό
Οικολογικό Δίκτυο Natura της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.
Κατόπιν υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων εκ μέρους της ΑΡΧΡΑΝ με τα
υπ’ αρ. 195958/4-2-2011 και 197369/18-3-2011 ΥΠΕΚΑ/ΕΥΠΕ επί της ΜΠΕ του έργου
του θέματος, με το υπ’ αριθ. οικ. 197740/30-3-2011 έγγραφο ΥΠΕΚΑ/ΕΥΠΕ
διαβιβάστηκε από ένα τεύχος ΜΠΕ στις συναρμόδιες Υπηρεσίες για
γνωμοδοτήσεις σύμφωνα με τις διατάξεις της ΚΥΑ 104247/26-5-2006
ΕΥΠΕ/ΥΠΕΧΩΔΕ (ΦΕΚ 663/Β/26-5-2006) και του ν. 3851/2010, για την τήρηση της
διαδικασίας της ΚΥΑ με α.π. ΗΠ 37111/2012/29-9-2003.
Με το υπ’ αριθμόν πρωτ. 15663/9-5-2011 έγγραφο της Δ/νσης Χωροταξίας ΥΠΕΚΑ
απαιτήθηκε αποσαφήνιση επί του τομέως των επιπτώσεων στο τοπίο βάσει της
μεθοδολογίας του παραρτήματος IV του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού
Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης για τις ΑΠΕ, λαμβάνοντας υπόψη και
συνεκτιμώντας το σύνολο των αιολικών σταθμών που βρίσκονται στην περιοχή
και επιπλέον αποσαφήνιση, βάσει χαρτογραφικής απεικόνισης, των αποστάσεων
από τις περιοχές αποκλεισμού όπως αυτές αναφέρονταν στο κεφάλαιο 7. 12 της
ΜΠΕ του έργου του θέματος.
Κατόπιν του εγγράφου της Δ/νσης Χωροταξίας ΥΠΕΚΑ περί ελλειπούς ΜΠΕ, η
ΑΡΧΡΑΝ υπέβαλε τα απαιτούμενα (κατά τα ανωτέρω) συμπληρωματικά στοιχεία
με το α.π. 201862/29-7-2011 ΥΠΕΚΑ/ΕΥΠΕ έγγραφο της και η Δ/νση Χωροταξίας
δεν διατύπωσε αντίρρηση για το έργο, βλ. υπόψη 32 της ΑΕΠΟ του έργου του
θέματος. (έγγραφο με α.π. 38895/16-9-2011 Δ/νσης Χωροταξίας ΥΠΕΚΑ).
Με την υπ’ αριθμόν οικ. 161407/244/14-10-2011 γνωμοδότηση της με θέμα:
«Απόψεις επί των Μ.Π.Ε. των έργων ΑΣΠΗΕ σε περιοχές του δικτύου Natura 2000
με κωδικούς GR 2540007 «Όρη Ανατολικής Λακωνίας» και GR 2540001 «Όρη
Γιδοβούνι, Χιονοβούνι, Γαϊδουροβούνι, Κορακιά, Καλογεροβούνι, Κουλοχέρα και
περιοχή Μονεμβασίας», η Διεύθυνση Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού ΥΠΕΚΑ
γνωμοδότησε αρνητικά ως προς τις ΜΠΕ που αφορούσαν σε τρείς αιολικούς
σταθμούς εντός της ΖΕΠ. Τους ΑΣΠΗΕ, 24 MW στη θέση Χιονοβούνι, 18,9 MW
στις θέσεις Κοντορράχη και Σπαρτίλα-Κάρκανο και 22,95 MW στη θέση
Γαϊδουροβούνι.
5

Στο εν λόγω έγγραφο σημειωνόταν ότι : «Σύμφωνα με τα στοιχεία που διαθέτει η
υπηρεσία μας...στην ανωτέρω ΖΕΠ και σήμερα πλέον ΕΖΔ απαντούν 208 είδη
πτηνών πολλά από τα οποία είναι μονίμως διαβιούντα στις ανωτέρω εκτάσεις
είδη. Περίπου 14 είδη ημερόβιων αρπακτικών πτηνών έχουν απογραφεί στην
περιοχή, 7 από τα οποία είναι μόνιμοι κάτοικοι της περιοχής, ενώ η ΖΕΠ αποτελεί
σημαντικό διάδρομο για τα μεταναστευτικά στρουθιόμορφα και τα
αναπαραγόμενα και διαβατικά αρπακτικά»...«Ειδικότερα ένα από τα
σημαντικότερα είδη πτηνών για την ανωτέρω περιοχή είναι το είδος του
Σπιζαετού, ένα είδος με πολύ περιορισμένους πληθυσμούς στην Ευρώπη και στην
Ελλάδα. Η περιοχή αυτή είναι μία από τις λίγες στην Ελλάδα όπου το είδος
Σπιζαετός διαβιεί και επομένως η ορνιθολογική της σημασία είναι πολύ
υψηλή»...«Σύμφωνα με το συνοδεύον την μελέτη (συμβατά έργα και
δραστηριότητες σε σχέση με τα είδη χαρακτηρισμού των Ζωνών Ειδικής
Προστασίας της ορνιθοπανίδας) σχέδιο ΚΥΑ Οριζόντιων Μέτρων για την
ορνιθοπανίδα ..δεν επιτρέπεται η χωροθέτηση αιολικών σταθμών εντός ΖΕΠ που
πληρούν κριτήρια χαρακτηρισμού ως μεταναστευτικά περάσματα-στενωποί..δεν
επιτρέπεται η εγκατάσταση αιολικών σταθμών σε ακτίνα πέντε χιλιομέτρων
από φωλιές μεγάλων αρπακτικών που ευρίσκονται εντός ΖΕΠ»...«Με το α.π.
οικ. 141818/3240/8-10-2010 έγγραφο μας σε συνέχεια της από 01/10/2010/14932
προειδοποιητικής επιστολής της Ε.Ε. στη Μ.Ε.Α. για την παραβίαση αριθ.
2006/4976 είχε επισημανθεί ότι για τους ΑΣΠΗΕ στις θέσεις ΚοντορράχηΣπαρτίλα και Γαϊδουροβούνι Λακωνίας θα απαιτηθεί να μελετηθεί στο πλαίσιο
της περιβαλλοντικής αδειοδότησης των και να αντιμετωπιστεί
τεκμηριωμένα ο αντίκτυπος και των εν λόγω αιολικών πάρκων στο φυσικο
περιβάλλον σε σωρευτική βάση» ..«Με το α.π. 133701/11-04-2008 έγγραφο μας
έχουμε γνωρίσει στην Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης ΕΠΠΕΡΑΑ, σε συνέχεια
σχετικού ερωτήματος της, την επείγουσα και κατά προτεραιότητα ανάγκη
εκπόνησης Ε.Π.Μ. χαρακτηρισμού σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις των
ορεινών περιοχών του δικτύου Natura 2000 στον νότιο Πάρνωνα και συγκεκριμένα
στον Τόπο Κοινοτικής Σημασίας GR 2540001 και την Ζώνη Ειδικής Προστασίας GR
2540007. Ο εν λόγω χαρακτηρισμός έχει προγραμματισθεί να υλοποιηθεί στο
πλαίσιο της επέκτασης των ορίων αρμοδιότητας του Φ.Δ. Όρους ΠάρνωναΥγροτόπου Μουστού στην αρμοδιότητα του οποίου υπάγεται το βόρειο τμήμα των
ανωτέρω Τ.Κ.Σ. (Ε.Ζ.Δ.) και ΖΕΠ όπου δεν εμπίπτουν οι ανωτέρω ΑΣΠΗΕ.
Σημειώνεται ότι για τις περιοχές αυτές δεν έχει εκπονηθεί το κατά την νομοθεσία
καθοριζόμενο Σχέδιο Διαχείρισης». ..«Μετά από εξέταση του περιεχομένου των
ανωτέρω ΜΠΕ για έργα ΑΣΠΗΕ και συνεκτιμώντας τα ανωτέρω, παρατηρούμε
ότι οι εν λόγω ΜΠΕ έχουν, εκ πρώτης όψεως, ανταποκριθεί έως ένα βαθμό
μεμονωμένα στις απαιτήσεις των προδιαγραφών για το περιεχόμενο αντίστοιχων
μελετών, κρίνουμε όμως ότι υπάρχουν σοβαροί λόγοι αμφισβήτησης της
τεκμηρίωσης και εκτίμησης των επιπτώσεων τους στο φυσικό περιβάλλον
για τους εξής λόγους: 1) Υπάρχουν σημαντικές αντιφάσεις στις παρατηρήσεις
πεδίου και στα αποτελέσματα των ορνιθολογικών μελετών και ειδικότερα μεταξύ
6

της μελέτης για τον ΑΣΠΗΕ στο Χιονοβούνι και αυτών για την ΚοντορράχηΣπαρτίλα και Γαϊδουροβούνι και ως εκ τούτου σοβαροί λόγοι που οδηγούν
στην αμφισβήτηση του περιεχομένου τους και συνεπώς σε έλλειψη
αντικειμενικής εκτίμησης των επιπτώσεων των υπό εξέταση ανωτέρω έργων
ΑΣΠΗΕ στο περιβάλλον. Συγκεκριμένα οι αντιφάσεις επισημαίνονται σε
στοιχεία που αφορούν στα είδη του Παραρτήματος Ι της Οδηγίας (όπως περιοχές
φωλεασμού, διαδρομές ενήλικων και νεαρών ατόμων καθώς και παρατηρήσεις
κυρίως για τον Σπιζαετό και άλλα είδη). 2) Δεν έχουν μελετηθεί ουσιαστικά και
ικανοποιητικά οι επιπτώσεις στο περιβάλλον των ανωτέρω έργων ΑΣΠΗΕ σε
σωρευτική βάση σύμφωνα με τις επιταγές της παραγράφου 3 του άρθρου 6
της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ. Σημειώνεται ότι δεν έχει υπολογιστεί η φέρουσα
ικανότητα στο φυσικό περιβάλλον των ανωτέρω Τ.Κ.Σ.(Ε.Ζ.Δ.) και Ζ.Ε.Π. όσον
αφορά στον αριθμό των Α/Γ και στα έργα ΑΣΠΗΕ προκειμένου να εξασφαλισθεί
η ακεραιότητα των εν λόγω περιοχών του δικτύου Natura 2000 σύμφωνα και με
τις επιταγές της παραγράφου 3 του άρθρου 6 της ανωτέρω οδηγίας».
«Λαμβάνοντας υπ’ όψη τα ανωτέρω καθώς και τη σημαντικότητα της φύσης και
του τοπίου των εν λόγω τόπων όπως στο παρόν έγγραφο αλλά και στις υπό
εξέταση Μ.Π.Ε. για έργα ΑΣΠΗΕ, καθώς και ότι εκκρεμεί η έκδοση της σχετικής
Κ.Υ.Α. Οριζοντίων Μέτρων για την Ορνιθοπανίδα, η Υπηρεσία μας δεν
συμφωνεί για τα εν λόγω έργα ΑΣΠΗΕ».
Κατόπιν της αρνητικής γνωμοδότησης της αρμόδιας Υπηρεσίας για τις περιοχές
του δικτύου Natura, με το υπ’ αριθ. πρωτ.ΥΠΕΚΑ /ΕΥΠΕ 195746/30-1-2012 έγγραφο
της ΑΡΧΡΑΝ ΑΙΟΛΙΚΗ Α.Ε, περίπου οκτώ μήνες μετά την λήξη της
διαδικασίας γνωμοδοτήσεων και συμμετοχής του ενδιαφερόμενου κοινού με
δικαίωμα υποβολής γνώμης, υπεβλήθη η φερόμενη ως «επικαιροποιημένη
Ειδική Ορνιθολογική Μελέτη» επί της ΜΠΕ του αναφερόμενου στο θέμα έργου, η
οποία διαβιβάστηκε στην Δ/νση Περιβαλλοντικού Σχεδιασμού / Τμήμα
Διαχείρισης Φυσικού Περιβάλλοντος ΥΠΕΚΑ με το α.π. οικ. 196678/7-3-2012
έγγραφο ΥΠΕΚΑ/ΕΥΠΕ. Η διαβούλευση δεν επαναλήφθηκε μετά την υποβολή
της επικαιροποιημένης ΕΟΜ.
Στη ίδια Υπηρεσία διαβιβάστηκε, με το υπ’ όψιν 53 της ΑΕΠΟ για το έργο του
θέματος, και συμπληρωματικό τεύχος επί της ΜΠΕ του έργου του θέματος
όσον αφορούσε, α) στις επιπτώσεις στο τοπίο, (λόγω του υπ’ αριθμόν 15663/9-52011 εγγράφου της Δ/νσης Χωροταξίας ΥΠΕΚΑ, είχαν υποβληθεί σε αυτή την
Υπηρεσία συμπληρωματικά στοιχεία δια του υπ’ αριθ.. 201862/29-7-2011
ΥΠΕΚΑ/ΕΥΠΕ εγγράφου της ΑΡΧΡΑΝ ΑΙΟΛΙΚΗ ΑΕ), β) στις επιπτώσεις στην
ορνιθοπανίδα, κατόπιν της υποβολής της φερόμενης ως «επικαιροποιημένης
Ειδικής Ορνιθολογικής Μελέτης» Κομηνού και γ) στις επιπτώσεις στα δασικά
(λόγω της υπ’ αριθμόν 564/26-5-2011 γνωμοδότησης του δασαρχείου Μολάων) Τα
εν λόγω συμπληρωματικά στοιχεία υπεβλήθησαν μόνο προς την Δ/νση
Περιβαλοντικού Σχεδιασμού ΥΠΕΚΑ.

7

Η Υπηρεσία Περιβάλλοντος της Περιφερειακής Ενότητας Λακωνίας το
Περιφερειακό Συμβούλιο Πελοποννήσου και η Δ/νση Αισθητικών Δασών και
Θήρας επομένως γνωμοδότησαν βάσει της αρχικής, μη επικαιροποιημένης
ΜΠΕ και ΕΟΜ.
Σημειώνεται ότι στο με α.π. 67/20-7-2009 έγγραφο Δασαρχείου Μολάων περί
απόψεων επί της ΠΠΕΑ του έργου του θέματος, αναφέρεται ότι «Από το αρχείο
της Υπηρεσίας μας προκύπτει ότι το πολύγωνο της έκτασης (χωροθέτησης του
έργου) δεν έχει κηρυχθεί αναδασωτέο, ούτε πληροί τις προϋποθέσεις να
κηρυχθεί» ενώ στην με α.π. 392/27-5-2011 πράξη χαρακτηρισμού της έκτασης
χωροθέτησης του έργου του θέματος, 61. 526, 05 μ2 φέρονται να έχουν κηρυχθεί
αναδασωτέα ένεκα πυρκαγιάς, με την 1293/97 απόφαση Γ.Γ. Περιφερείας
Πελοποννήσου. Σημειώνεται επίσης ότι το θέρος του έτους 2009 ξέσπασε μια
ακόμη καταστρεπτική πυρκαγιά στη περιοχή χωροθέτησης του έργου που
κατέκαψε ότι η φύση προσπαθούσε να αποκαταστήσει άνω της δεκαετίας. Η
έκταση που καταστράφηκε δεν φαίνεται να επικαλύπτεται από τα 61.526, 05
μ2 που φέρονται να έχουν κηρυχθεί αναδασωτέα κατά τα ανωτέρω.
Εν συνεχεία με το α.π. 160343/458/22-03-2012 έγγραφο ΔΠΣ/ΤΔΦΠ/ΥΠΕΚΑ περί
«Κατάθεσης διευκρινιστικών στοιχείων..» επί της ΜΠΕ του έργου του θέματος
εκτιμήθηκε ότι 1) όσον αφορά στο κεφάλαιο της ΜΠΕ που αναφέρεται στα
ορνιθολογικά δεδομένα και 2) στο κεφάλαιο της ΜΠΕ που αναφέρεται στην
αντιμετώπιση των σωρευτικών (αθροιστικών) επιπτώσεων στο φυσικό
περιβάλλον.., Α) τα συμπληρωματικά στοιχεία που υποβλήθηκαν «συμπλήρωσαν
με επάρκεια τις ελλείψεις και παρατηρήσεις της εις το θέμα ΜΠΕ όπως αυτές
είχαν διατυπωθεί στο έγγραφο της αρνητικής γνωμοδότησης της Υπηρεσίας, Β)
ότι για να διασφαλισθεί η ακεραιότητα, σύμφωνα με τις επιταγές της
παραγράφου 3 του άρθρου 6 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, των περιοχών του δικτύου
Natura 2000 στην ΝΑ Λακωνία όπου εμπίπτει ο εις το θέμα ΑΣΠΗΕ, θα πρέπει, η
σχετική μελέτη γενικής ορνιθολογικής παρακολούθησης της περιοχής του
συνόλου της ΖΕΠ να αρχίσει τουλάχιστον 1 χρόνο πριν την κατασκευή του
εξεταζόμενου έργου και στην συνέχεια συστηματικά σε ετήσια βάση παράλληλα
με τον έλεγχο και καταγραφή θνησιμότητας των πουλιών και εφ΄όσον χορηγηθεί
η σχετική άδεια λειτουργία του(ς).
Εκδόθηκε η με αρ. πρωτ. οικ. 197940/2-5-2012 ΑΕΠΟ με τον υπ’ αριθμόν 31 όρο,
περί μη έναρξης κατασκευής, τόσο του Α/Π όσο και των έργων οδοποιΐας και
διασύνδεσης του, πριν την εκπόνηση της μελέτης που αναφέρεται στο με α.π.
160343/458/22-03-2012 έγγραφο ΔΠΣ/ΤΔΦΠ/ΥΠΕΚΑ και της αξιολόγησης της
(έγκρισης) της από την ως άνω Υπηρεσία εντός μηνός από την κατάθεση της.
Νομικό πλαίσιο
A) Αιτιολογικό μέρος της Οδηγίας 85/337/ΕΟΚ όπως ισχύει.
8

Σύμφωνα με την 7η αιτιολογική εκτίμηση της Οδηγίας 85/337/ΕΟΚ όπως
κωδικοποιήθηκε με την Οδηγία 2011/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του
Συμβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 2011, μετά και τις τροποποιήσεις της Οδηγίας
2003/35/ΕΚ, η χορήγηση αδείας για δημόσια και ιδιωτικά έργα που μπορεί να
έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον θα πρέπει να γίνεται μόνο μετά
από την εκτίμηση των σημαντικών επιπτώσεων που ενδέχεται να έχουν αυτά τα
έργα στο περιβάλλον. Η εν λόγω εκτίμηση θα πρέπει να γίνεται με βάση τις
κατάλληλες πληροφορίες που παρέχει ο κύριος του έργου και να
συμπληρώνεται από τις αρχές, καθώς και το κοινό που μπορεί ενδεχομένως να
αφορά το έργο.., (14η αιτιολογική εκτίμηση), Οι επιπτώσεις ενός σχεδίου στο
περιβάλλον θα πρέπει να εκτιμώνται με γνώμονα την προστασία της
ανθρώπινης υγείας, τη συμβολή, με τη δημιουργία ενός καλύτερου
περιβάλλοντος, στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, τη φροντίδα για τη διατήρηση
των ποικιλιών των ειδών και τη διατήρησή της αναπαραγωγικής ικανότητας του
οικοσυστήματος ως θεμελιώδους πόρου ζωής, ..(16η) Η αποτελεσματική
συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων παρέχει στο κοινό τη δυνατότητα να
εκφράζει, και στον φορέα λήψης των αποφάσεων να λαμβάνει υπόψη, απόψεις
και ανησυχίες ενδεχομένως σχετικές με τις εν λόγω αποφάσεις, ενισχύοντας κατ’
αυτό τον τρόπο την εγκυρότητα και τη διαφάνεια της διαδικασίας λήψης
αποφάσεων και συμβάλλοντας στην ευαισθητοποίηση του κοινού σε
περιβαλλοντικά θέματα και στην εκ μέρους του υποστήριξη των αποφάσεων που
λαμβάνονται..(17η) Η συμμετοχή, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής
ενώσεων, οργανώσεων και ομάδων, ιδίως μη κυβερνητικών οργανώσεων που
προάγουν την προστασία του περιβάλλοντος, θα πρέπει να ενθαρρύνεται
αναλόγως, συμπεριλαμβανομένης, μεταξύ άλλων, της προώθησης της
περιβαλλοντικής εκπαίδευσης του κοινού..(18η) H Ευρωπαϊκή Κοινότητα
υπέγραψε τη σύμβαση της ΟΕΕ των Ηνωμένων Εθνών για την πρόσβαση σε
πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση
στη δικαιοσύνη σε θέματα σχετικά με το περιβάλλον ("σύμβαση του Aarhus") στις
25 Ιουνίου 1998 και την κύρωσε στις 17 Φεβρουαρίου 2005..(19η) Μεταξύ των
στόχων της σύμβασης του Aarhus περιλαμβάνεται η κατοχύρωση των
δικαιωμάτων συμμετοχής του κοινού στη διαδικασία λήψης αποφάσεων για
περιβαλλοντικά θέματα, προκειμένου να συμβάλλει στην προστασία του
δικαιώματος διαβίωσης σε περιβάλλον κατάλληλο για την προσωπική υγεία και
ευημερία...(21η) Το άρθρο 9, παράγραφοι 2 και 4, της σύμβασης του Aarhus
προβλέπει την πρόσβαση σε δικαστικές ή άλλες διαδικασίες για την
αμφισβήτηση της ουσιαστικής ή διαδικαστικής νομιμότητας αποφάσεων,
πράξεων ή παραλείψεων που εμπίπτουν στις διατάξεις του άρθρου 6 της
σύμβασης αυτής σχετικά με τη συμμετοχή του κοινού.
B) Η Οδηγία 2011/92/ΕΕ

9

Το άρθρο 3 της Οδηγίας 2011/92/ΕΕ ορίζει ότι : Η εκτίμηση των περιβαλλοντικών
επιπτώσεων εντοπίζει, περιγράφει και αξιολογεί δεόντως, υπό το πρίσμα κάθε
συγκεκριμένης περίπτωσης και σύμφωνα με τα άρθρα 4 έως 12, τις άμεσες και
έμμεσες επιπτώσεις ενός έργου:
α) στον άνθρωπο, στην πανίδα και στη χλωρίδα·
β) στο έδαφος, στα ύδατα, στον αέρα, στο κλίμα και στο τοπίο·
γ) στα υλικά αγαθά και στην πολιτιστική κληρονομιά·
δ) στην αλληλεπίδραση μεταξύ των παραγόντων που αναφέρονται στα στοιχεία
α), β) και γ).
Το άρθρο 5, παρ. 1, ορίζει ότι :, «Στην περίπτωση των έργων που, κατ’ εφαρμογή
του άρθρου 4, πρέπει να υποβάλλονται σε εκτίμηση περιβαλλοντικών
επιπτώσεων, σύμφωνα με το παρόν άρθρο και τα άρθρα 6 έως 10, τα κράτη μέλη
λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίζεται ότι ο κύριος του έργου
παρέχει, υπό την κατάλληλη μορφή, τις πληροφορίες που καθορίζονται στο
παράρτημα IV στο μέτρο που: α) τα κράτη μέλη κρίνουν ότι οι πληροφορίες αυτές
ενδιαφέρουν ένα δεδομένο στάδιο της διαδικασίας χορήγησης αδείας και τα ειδικά
χαρακτηριστικά ενός έργου ή τύπου έργου και των στοιχείων περιβάλλοντος που
ενδέχεται να επηρεασθούν, β) τα κράτη μέλη κρίνουν ότι δύναται ευλόγως να
απαιτηθεί από τον κύριο του έργου να συλλέξει τα εν λόγω στοιχεία,
λαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, υπόψη τις υπάρχουσες γνώσεις και μεθόδους
εκτίμησης»... στην παρ. 3. «Οι πληροφορίες τις οποίες παρέχει ο κύριος του έργου
σύμφωνα με την παράγραφο 1 περιλαμβάνουν τουλάχιστον:.....γ) τα απαραίτητα
στοιχεία για την εξακρίβωση και την εκτίμηση των κυριότερων
περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου.....».
Το άρθρο 6, παρ. 2, ορίζει ότι : Το κοινό ενημερώνεται έγκαιρα, με ανακοινώσεις ή
με άλλα πρόσφορα μέσα, όπως τα ηλεκτρονικά μέσα όπου αυτά είναι διαθέσιμα,
για τα ακόλουθα ζητήματα σε αρχικό στάδιο των διαδικασιών λήψης αποφάσεων
σχετικά με το περιβάλλον που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 2 και, το
αργότερο, μόλις καταστεί ευλόγως δυνατή η παροχή πληροφοριών:α) την αίτηση
για συναίνεση ανάπτυξης, β) το γεγονός ότι το έργο υπόκειται σε διαδικασία
εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και, ανάλογα με την περίπτωση, το
γεγονός ότι έχει εφαρμογή το άρθρο 7...,ε) ένδειξη του κατά πόσον είναι
διαθέσιμες οι πληροφορίες που συλλέγονται σύμφωνα με το άρθρο 5.., παρ 3,
Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, σε εύλογο χρονικό διάστημα, τίθενται στη
διάθεση του ενδιαφερόμενου κοινού τα ακόλουθα: α) κάθε πληροφορία που
συλλέγεται σύμφωνα με το άρθρο 5.., παρ. 4, Στο ενδιαφερόμενο κοινό
παρέχονται έγκαιρα και πραγματικά δυνατότητες να συμμετάσχει στις
διαδικασίες λήψης αποφάσεων σχετικά με το περιβάλλον που αναφέρονται στο
άρθρο 2, παράγραφος 2 και, για τον σκοπό αυτό, έχει το δικαίωμα να διατυπώνει
παρατηρήσεις και γνώμες, όταν όλες οι επιλογές είναι ακόμη δυνατές, στην
αρμόδια αρχή ή αρχές πριν από τη λήψη της απόφασης για τη συναίνεση
ανάπτυξης.
Το άρθρο 11 ορίζει :
10

1. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν, ότι σύμφωνα με το εθνική έννομη τάξη τους, το
ενδιαφερόμενο κοινό:
α) που έχει επαρκές συμφέρον, ή εναλλακτικά·
β) που υποστηρίζει ότι επέρχεται προσβολή δικαιώματος, εάν αυτό απαιτείται ως
προϋπόθεση από το διοικητικό δικονομικό δίκαιο ενός κράτους μέλους, έχει
πρόσβαση σε μια διαδικασία εξέτασης ενώπιον δικαστηρίου ή άλλου ανεξάρτητου
και αμερόληπτου οργάνου συσταθέντος νομοθετικώς, προκειμένου να
αμφισβητήσει την ουσιαστική ή τη διαδικαστική νομιμότητα αποφάσεων,
πράξεων ή παραλείψεων που εμπίπτουν στις διατάξεις της παρούσας οδηγίας
περί συμμετοχής του κοινού.
2. Τα κράτη μέλη καθορίζουν σε ποια φάση είναι δυνατόν να προσβάλλονται
αποφάσεις, πράξεις ή παραλείψεις.
3. Τα κράτη μέλη καθορίζουν τι αποτελεί επαρκές συμφέρον και τι προσβολή
δικαιώματος, με σταθερό γνώμονα να παρέχεται στο ενδιαφερόμενο κοινό ευρεία
πρόσβαση στη δικαιοσύνη. Προς τούτο, το συμφέρον κάθε μη κυβερνητικής
οργάνωσης που πληροί τις απαιτήσεις του άρθρου 1 παράγραφος 2, θεωρείται
επαρκές για τους σκοπούς του στοιχείου α) της παραγράφου 1 του παρόντος
άρθρου. Οι οργανώσεις αυτές θεωρείται επίσης ότι έχουν δικαιώματα που
μπορούν να προσβληθούν, για τους σκοπούς του στοιχείου β) της παραγράφου 1
του παρόντος άρθρου.
4. Οι διατάξεις του παρόντος άρθρου δεν αποκλείουν τη δυνατότητα μιας
προκαταρκτικής διαδικασίας αναθεώρησης ενώπιον διοικητικής αρχής και δεν
θίγουν την απαίτηση να εξαντλούνται οι διοικητικές διαδικασίες
αναθεώρησης πριν από την προσφυγή σε δικαστικές διαδικασίες
αναθεώρησης, όπου υφίσταται τέτοιου είδους απαίτηση κατά το εθνικό
δίκαιο.
Οι σχετικές διαδικασίες πρέπει να είναι ορθές, δίκαιες, εμπρόθεσμες και να μην
έχουν απαγορευτικό κόστος.
Γ) Σύμβαση για τη πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινου στη
λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά
θέματα. (Σύμβαση Άαρχους)
Το άρθρο 9, παράγραφος 2, της σύμβασης του Aarhus ορίζει τα εξής:
«Κάθε μέρος, στο πλαίσιο της εθνικής του νομοθεσίας, εξασφαλίζει ότι το
ενδιαφερόμενο κοινό:
α) που έχει επαρκές συμφέρον, ή εναλλακτικά,
β) που υποστηρίζει ότι επέρχεται προσβολή δικαιώματος, εάν αυτό απαιτείται ως
προϋπόθεση από το δικονομικό διοικητικό δίκαιο ενός κράτους μέλους, διαθέτει
πρόσβαση σε διαδικασία επανεξέτασης ενώπιον δικαστηρίου ή/και άλλου
ανεξάρτητου και αμερόληπτου φορέα που έχει συσταθεί με νόμο, προκειμένου να
[αμφισβητήσει] την ουσιαστική και τυπική νομιμότητα οποιασδήποτε απόφασης,
πράξεως ή παράλειψης που υπόκειται στις διατάξεις του άρθρου 6 και, σε
11

περίπτωση που προβλέπεται από το εθνικό δίκαιο και υπό την επιφύλαξη της
παραγράφου 3, [σε άλλες σχετικές διατάξεις] της παρούσας σύμβασης.
Το επαρκές συμφέρον και η προσβολή δικαιώματος προσδιορίζονται σύμφωνα με
τις απαιτήσεις του εθνικού δικαίου και σύμφωνα με τον σκοπό να παρασχεθεί στο
ενδιαφερόμενο κοινό ευρεία πρόσβαση στη δικαιοσύνη εντός του πεδίου
εφαρμογής της παρούσας σύμβασης. [Προς τούτο], κρίνεται επαρκές για τον
σκοπό του ανωτέρω στοιχείου α΄ το συμφέρον οποιουδήποτε μη κυβερνητικού
οργανισμού ο οποίος πληροί τις απαιτήσεις που αναφέρονται στο άρθρο 2
παράγραφος 5. Οι εν λόγω οργανισμοί θεωρείται επίσης ότι έχουν δικαιώματα
που μπορούν να προσβληθούν για τον σκοπό του ανωτέρω στοιχείου β΄.
Οι διατάξεις της παρούσας παραγράφου 2 δεν αποκλείουν τη δυνατότητα
προκαταρκτικής διαδικασίας επανεξέτασης ενώπιον διοικητικής αρχής και δεν
επηρεάζουν την απαίτηση να εξαντληθούν οι διαδικασίες διοικητικής
επανεξέτασης πριν από την προσφυγή σε ένδικες διαδικασίες, σε περίπτωση το
εθνικό δίκαιο προβλέπει την εν λόγω απαίτηση.»
Δ) Οδηγία 2009/147/ΕΚ (79/409)
Άρθρο 1, παρ. 2. Η παρούσα οδηγία εφαρμόζεται στα πτηνά, τα αυγά, τις
φωλιές και τους οικοτόπους τους
Άρθρο 4 παρ. 4. Τα κράτη μέλη υιοθετούν κατάλληλα μέτρα για να αποφύγουν
στις ζώνες προστασίας που προβλέπονται στις παραγράφους 1 και 2 τη ρύπανση
ή τη φθορά των οικοτόπων, καθώς και τις επιζήμιες για τα πτηνά διαταράξεις,
όταν αυτές έχουν σημαντικές συνέπειες σε σχέση με τους αντικειμενικούς
στόχους του παρόντος άρθρου.
Ε) ΟΔΗΓΙΑ 92/43/ΕΟΚ
Άρθρο 6, παρ. 3. «Κάθε σχέδιο, μη άμεσα συνδεόμενο ή αναγκαίο για τη
διαχείριση του τόπου, το οποίο όμως είναι δυνατόν να επηρεάζει σημαντικά τον
εν λόγω τόπο, καθεαυτό ή από κοινού με άλλα σχέδια, εκτιμάται δεόντως ως
προς τις επιπτώσεις του στον τόπο, λαμβανομένων υπόψη των σκοπών
διατήρησής του. Βάσει των συμπερασμάτων της εκτίμησης των επιπτώσεων
στον τόπο..., οι αρμόδιες εθνικές αρχές συμφωνούν για το οικείο σχέδιο μόνον
αφού βεβαιωθούν ότι δεν θα παραβλάψει την ακεραιότητα του τόπου περί του
οποίου πρόκειται ..,»
Άρθρο 7
«Οι υποχρεώσεις που πηγάζουν από τις παραγράφους 2, 3 και 4 του άρθρου 6 της
παρούσας οδηγίας αντικαθιστούν τις υποχρεώσεις που πηγάζουν από την πρώτη
πρόταση της παραγράφου 4 του άρθρου 4 της οδηγίας 79/409/ΕΟΚ, όσον αφορά τις
ζώνες που χαρακτηρίστηκαν δυνάμει της παραγράφου 1 του άρθρου 4 ή
αναγνωρίστηκαν με ανάλογο τρόπο δυνάμει της παραγράφου 2 του άρθρου 4 της
εν λόγω οδηγίας...»
12

ΣΤ) Εθνικό δίκαιο:
1) Η Σύμβαση Άαρχους κυρώθηκε με τον νόμο υπ’ αριθμόν 3422/2005 (ΦΕΚ Α303)
και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος : «Οι γενικά
παραδεδεγμένοι κανόνες του διεθνούς δικαίου, καθώς και οι διεθνείς συμβάσεις,
από την επικύρωσή τους με νόμο και τη θέση τους σε ισχύ σύμφωνα με τους
όρους καθεμιάς, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος του εσωτερικού ελληνικού
δικαίου και υπερισχύουν από κάθε άλλη αντίθετη διάταξη νόμου».
2) ΚΥΑ υπ’ αριθμόν 9269/470/2-3-2007 (ΦΕΚ Β286/2007)
3) Νόμος υπ’ αριθμόν 3827/2010 (ΦΕΚ Α30/2010) περί κύρωσης της Ευρωπαϊκής
σύμβασης για το τοπίο που έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παρ. 1 του
Συντάγματος.
4) ΚΥΑ Η.Π. 37338/1807/Ε103/2010
Τεκμηρίωση
Α) Αποσιώπηση πληροφοριών εκ μέρους του αιτούντος συναίνεση για
κατασκευή έργου, δηλαδή της ΑΡΧΡΑΝ, στην ΜΠΕ του Μαρτίου 2011
1) Με το υπ’ αριθμόν 3013/10.10.2003 έγγραφο του δήμου Ζάρακα είχε υποβληθεί
στο ΥΠΕΧΩΔΕ «Μελέτη χαρακτηρισμού αξιόλογων οικισμών του Δήμου Ζάρακα
Νομού Λακωνίας» ως παραδοσιακών. Εν συνεχεία κατόπιν των εισηγήσεων –
αιτιολογικών εκθέσεων με ημερομηνία 17-7-2007 και 4-7-2008 του Τμήματος
Παραδοσιακών Οικισμών του ΥΠΕΧΩΔΕ, τώρα ΥΠΕΚΑ, και την αποδοχή τους
από το Κεντρικό ΣΧΟΠ με τις 171/26-7-2007 και 146/10-2008 πράξεις του, το σχέδιο
Προεδρικού Διατάγματος διαβιβάστηκε στο ΣτΕ με το α.π. 796/10-3-2011 έγγραφο
της Γενικής Γραμματείας της Κυβέρνησης.
Στην από τον Μάρτιο του 2011 ΜΠΕ της ΑΡΧΡΑΝ αποσιωπήθηκαν αυτές οι
πληροφορίες. Αποσιωπήθηκε ότι είχε προγραμματισθεί ο χαρακτηρισμός των
πέριξ, του προτεινόμενου ΑΣΠΗΕ, οικισμών «Χάρακας», «Λαμπόκαμπος» και
«Πισταμάτα» ως παραδοσιακών μαζί με άλλους οικισμούς του Ζάρακα.
Με το ΠΔ της 28ης Φεβρουαρίου 2012 (ΦΕΚ 84 ΤΑΑ κ ΠΘ/ 22-3-2012, σχετικό 2)
«Χαρακτηρισμός ως παραδοσιακών των οικισμών Ρειχιά, Κυπαρίσσι, Παραλία
Κυπαρισσίου, Ιέρακας, Λιμάνι Ιέρακα, Αριάνα, Λογγάρι, Άγιος Ιωάννης, Χάρακας,
Λαμπόκαμπος και Πισταμάτα της Δημοτικής Ενότητας Ζάρακα του Δήμου
Μονεμβασίας (Ν. Λακωνίας) και καθορισμός χρήσεων γης, όρων και περιορισμών
δόμησης αυτών» οι οικισμοί του Ζάρακα κηρύχθηκαν παραδοσιακοί και
έχουν Συνταγματική προστασία.
Βάσει της υπ΄ αριθ. 49828/2008 (ΦΕΚ Β2464/2008) απόφασης της Επιτροπής
Συντονισμού της Κυβερνητικής Πολιτικής στον τομέα του Χωροταξικού
Σχεδιασμού και της Αειφόρου Ανάπτυξης (ΕΠΧΣΣΑ-ΑΠΕ), άρθρο 6-Περιοχές
αποκλεισμού κι ασυμβατότητας αιολικών εγκαταστάσεων-παρ. 5α περί τήρησης
13

των ελάχιστων αποστάσεων από τις γειτνιάζουσες χρήσεις γης (παράρτημα ΙΙ
ΕΠΧΣΑΑ-ΑΠΕ), πρέπει οι ανεμογεννήτριες να είναι σε απόσταση άνω των 1500
μέτρων από τα όρια των παραδοσιακών οικισμών κάτω των 2000 κατοίκων.
Τέσσερις ανεμογεννήτριες του ΑΣΠΗΕ του θέματος χωροθετούνται σε
απόσταση μικρότερη των 1500 από τα όρια του οικισμού «Χάρακας» όπως
αυτά καθορίστηκαν με την υπ’ αριθ. Π-2681/21-9-1988 απόφαση Νομάρχη
Λακωνίας περί ένταξης σε κατηγορίες και καθορισμό ορίων του οικισμού Χαρακα
της κοινότητας Χάρακα Επιδαύρου Λιμηράς με καθορισμό όρων και περιορισμών
δόμησης (ΦΕΚ 780Δ/1988 σχετικά 3α, 3β).
Η υπόθεση της αποσιώπησης στη ΜΠΕ (και στην εκτίμηση των επιπτώσεων) της
ύπαρξης διαδικασίας, σε ώριμο μάλιστα στάδιο, χαρακτηρισμού των οικισμών
τριών οικισμών πέριξ του ΑΣΠΗΕ στο Χιονοβούνι, λαμβάνει αρνητικότερο
χαρακτήρα καθότι όχι μόνο γνώριζε η ΑΡΧΡΑΝ περί αυτής της διαδικασίας, αλλά
επιπλέον στην επονομαζόμενη «Μελέτη Χωροταξικής Θεώρησης του
σχεδιαζόμενου αιολικού πάρκου της ΑΡΧΡΑΝ ΑΕ στην περιοχή του όρου
Χιονοβούνι της ΒΑ Λακωνίας», από Δεκέμβριο του 2010, στην σελίδα 27, έλαβε
χώρα και άλλη απόκρυψη. Όσον αφορούσε στον έλεγχο συμβατότητας του
ΑΣΠΗΕ, κατόπιν εφαρμογής των κριτηρίων του άρθρου 6 του ΕΠΧΣΑΑ-ΑΠΕ, ως
προς τις περιοχές αποκλεισμού, ειδικότερα για τους οικισμούς των 2.000
κατοίκων, σημειώνεται δια χειρός ή υπογραφής Δ. Οικονόμου και συνεργατών,
γνωστός ο πρώτος και από την «μη θεσμοθετημένη και μη προβλεπόμενη ως
κατηγορία μελέτης από κάποιο νομοθετικό πλαίσιο» ΕΧΜ για την χωροθέτηση
αιολικών στην ΒΑ Λακωνία, ότι «σύμφωνα με την υπό εκπόνηση μελέτη του
ΣΧΟΟΑΠ Δήμου Ζάρακα (εκπόνηση Α΄ Σταδίου) οι οικισμοί Πιστάματα και
Λαμπόκαμπος είναι σε διαδικασίες χαρακτηρισμού ως παραδοσιακοί». Δηλαδή
δεν αναφέρθηκε ο οικισμός Χάρακας, και επιπλέον, στους χάρτες 2 και 3 (σελ.
35, 36) δεν εμφανίζονται τα όρια του οικισμού, ενώ αυτά των οικισμών
Λαμπόκαμπος και Πιστάματα παρουσιάζονται, (σχετικό 4).
2) Σύμφωνα με το άρθρο 7 παρ. 3 του ΕΠΧΣΣΑ-ΑΠΕ, για την εκτίμηση της
επίπτωσης μιας υπό αδειοδότησης αιολικής μονάδας στο τοπίο, διαφοροποιούνται
«οι ακτίνες», όπως ορίζονται, ανάλογα με τη σημασία και τη ποιότητα του
σημείου «ιδιαίτερου ενδιαφέροντος».
Ως προς τον ΑΣΠΗΕ, του θέματος δεν έχει πραγματοποιηθεί ορθά ο έλεγχος των
κανόνων ένταξης των αιολικών εγκαταστάσεων στο τοπίο (παράρτημα IV
ΕΠΧΣΑΑ-ΑΠΕ).
Οι ακτίνες των ζωνών, για την εκτίμηση των επιπτώσεων στο τοπίο, ως προς τους
παραδοσιακούς οικισμούς είναι Α=1.5 χλμ, Β=3 χλμ, και Γ= 6 χλμ.
Ο χαρακτηρισμός των οικισμών της Δημοτικής Ενότητας Ζάρακα Δήμου
Μονεμβασίας ως παραδοσιακών έγινε πριν την οικ. 197940/2-5-2012, (ορθή
επανάληψη 15-2-2012) απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων του έργου
του θέματος.

14

3) Σε κανένα σημείο της ΜΠΕ δεν είχε αναφερθεί, ή άμεση γειτνίαση του ΑΣΠΗΕ
με το οριοθετημένο δημόσιο δάσος Κρεμαστής που διατελεί υπό καθεστώς
διαχείρισης (μόνιμης δεκαετούς δασοπονικής μελέτης) για την αύξηση του
ποσοστού δασοκάλυψης του και η κατάληψη-εκχέρσωση τμήματος του από ένα
μικρό μέρος των συνοδών έργων και της πλατείας της ανεμογεννήτριας με την
αρίθμηση 12. (έγγραφο με α.π. 564/26-5-2011 δασαρχείου Μολάων). Αόριστη
αναφορά υφίσταται στην σελ. 143 του κεφαλαίου 7 της ΜΠΕ περί «μικρού μόνο
αριθμού που προβλέπεται να τοποθετηθεί σε δάσος ελάτης βόρεια του έργου του
Χιονοβουνίου» δεν αναφέρεται όμως ότι το εν λόγω δάσος τελεί υπό διαχείριση.
4) Αποσιωπήθηκε στην ΜΠΕ του έργου ότι καταστρέφεται τμήμα του Ευρωπαϊκού
ορειβατικού μονοπατιού 033 από τις εγκαταστάσεις του ΑΣΠΗΕ και
συνακόλουθα η τουριστικού, συνεπώς τοπικά αναπτυξιακού, ενδιαφέροντος
διαδρομή από την θέση ρέμα Χάβοσι προς τον Κοκκινόβραχο Χιονοβουνίου –
Λαμπόκαμπο, (σχετικό 5).
5) Αποσιωπήθηκαν σημαντικές πληροφορίες ορνιθολογικής σημασίας όπως η
φωλεοποίηση του είδους Σπιζαετός στις ορθοπλαγιές στη Μεγάλη Τούρλα
κοντά στον Χάρακα και στη θέση του προτεινόμενου έργου και οι
υφιστάμενες πληροφορίες για την περιοχή από ορνιθολογικές μελέτες στα
πλαίσια αιτήσεων άλλων ενδιαφερομένων εταιρειών για εγκαταστάσεις αιολικών
σταθμών στην ΖΕΠ «Όρη Ανατολικής Λακωνίας».
Τα δύο πρόσωπα που φέρονται να πραγματοποίησαν τις ορνιθολογικές
διερευνήσεις της ΕΟΜ για τα αιολικά της ΑΡΧΡΑΝ Α.Ε., βάσει των βιογραφικών
τους, που τα επικαλούνται για την επιστημονική επάρκεια της προσκομισθείσας
δια της ΜΠΕ τελικής έκθεσης-ΕΟΜ του τεύχους Δεκεμβρίου 2010, δεν είναι
δυνατόν να αγνοούσαν ότι σύμφωνα με τον οδηγό της ΕΟΕ (στο εξής Οδηγός)
«Εκτίμηση των επιπτώσεων στην ορνιθοπανίδα από την δημιουργία και
λειτουργία αιολικών πάρκων-Οδηγίες για την εκπόνηση της Ειδικής
Ορνιθολογικής Μελέτης-Ιανουάριος 2009», για την οριοθέτηση του «πεδίου της
προκαταρκτικής μελέτης,» ώστε να σχηματισθεί μία πρώτη εικόνα της σύνθεσης
των ειδών των πτηνών και της αφθονίας των πληθυσμών τους σε μία περιοχή και
την εξέταση της τυχόν ευαισθησίας τους σε σχέση με το έργο, απαιτείται 1)
Ανάλυση των υφιστάμενων πληροφοριών για την περιοχή, 2) Αξιολόγηση της
πιθανής σύνθεσης των αναμενόμενων ειδών της ορνιθοπανίδας της περιοχής με
βάση τα ενδιαιτήματα της, 3) Αναγνωριστική ορνιθολογική έρευνα πεδίου.
Όπως αναφέρεται στο εδάφιο περί της ανάλυσης της υφιστάμενης πληροφορίας,
κεφάλαιο 2.1.α., σελ. 17 του Οδηγού, «Η πρώτη και ευκολότερη πηγή
δεδομένων είναι η υφιστάμενη δημοσιευμένη και αδημοσίευτη πληροφορία
για την περιοχή είτε από βιβλιογραφικές αναφορές, είτε από ανθρώπους που
έχουν στοιχεία για την ορνιθοπανίδα....».
http://files.ornithologiki.gr/docs/politiki/aiolika/aiolika_odigies.pdf

15

Το κεφάλαιο 4 της ΕΟΜ που υπέβαλε η ΑΡΧΡΑΝ από Δεκέμβριο του 2010,
αυτής που συνόδευε την ΜΠΕ του έργου του θέματος, είχε τον τίτλο
«Βιβλιογραφική διερεύνηση της ορνιθοπανίδας της ευρύτερης περιοχής
μελέτης και επιλογή στόχων (σελίδα 42)».
Στο υποκεφάλαιο 4.4 της εν λόγω ΕΟΜ Κομηνού με τίτλο «Ορνιθολογικές
πληροφορίες για την περιοχή μελέτης από άλλες πηγές», αναφέρεται ότι:
«Εκτός από την πληροφορία που αντλούμε από τις παραπάνω
βιβλιογραφικές πηγές, (βλ. 4.1., 4.2., 4.3., πρόκειται για πληροφορίες από το
τυποποιημένο δελτίο δεδομένων της Ζώνης Ειδικής Προστασίας «Όρη
Ανατολικής Λακωνίας» και αυτές από τον κατάλογο της Birdlife International
του ετών 1996 και 2007 ως προς τα απαντώμενα είδη στην ΣΠΠ GR 123 Όρη
Ανατολικής Λακωνίας), η μόνη επιστημονική έργασία που έχει διεξαχθεί
στην περιοχή είναι αυτή του Μπούσμπουρα (2007) για τον Δήμο Ζάρακα με
τίτλο «Καταγραφή στοιχείων του φυσικού περιβάλλοντος του Δήμου Ζάρακα
και προτάσεις για την προστασία-διαχείριση και ανάδειξη του» (σελίδα 48).
Βεβαίως αποσιωπήθηκε η βασική πληροφορία ως προς τους κινδύνους
για την προστατευόμενη περιοχή όπου ρητά σημειώνεται στο Standard
Data Form (SDF) της ΖΕΠ, φόρμα που αποτελεί την νομική βάση της, ότι ο
σχεδιασμός για κατασκευή αρκετών (πολλών) αιολικών σταθμών στις
κορυφογραμμές της περιοχής αποτελεί απειλή για τα προστατευόμενα είδη
και τους βιοτόπους του. Στο ίδιο συμπέρασμα εξάλλου είχε καταλήξει ο
συντάξας τις σελίδες για τις επιπτώσεις στην ορνιθοπανίδα στην προμελέτη
περιβαλλοντικών επιπτώσεων του έργου του θέματος.
Η ίδια ανακρίβεια ή/και αναλήθεια κατά την άποψη μας, επαναλαμβάνεται
στο κεφ. 6.2.4.3. της ΜΠΕ για τα αιολικά, διαλείπουσας ονομαστικής τιμής 24
MW της ΑΡΧΡΑΝ Α.Ε. και τα συνοδά της έργα στο Χιονοβούνι. H εκτίμηση
για συνειδητή αποσιώπηση περιβαλλοντικών πληροφοριών, που σε κάθε
περίπτωση έπρεπε να θέσει ο κύριος του προτεινόμενου έργου υπ’ όψιν
των αρχών με αρμοδιότητα στον τομέα του περιβάλλοντος και στο
ενδιαφερόμενο κοινό, απορρέει ευθέως από τα διαλαμβανόμενα στην εν
λόγω ΜΠΕ.
Στο κεφάλαιο 7.(13.4.), σελ. 144 της ΜΠΕ, αναφέρεται ότι : «Οι εκτιμήσεις των
περιβαλλοντικών μελετών των άλλων Α/Π της περιοχής μελέτης των
αθροιστικών, πολλές από αυτές υποστηριζόμενες από ορνιθολογικές
μελέτες, φαίνεται να τεκμηριώνουν την έλλειψη σημαντικών επιπτώσεων
από την κατασκευή και λειτουργία κάθε Α/Π στην ορνιθοπανίδα της
περιοχής (ως μεμονωμένες εγκαταστάσεις), τόσο τη μόνιμη όσο και τη
μεταναστευτική, μετά και τη λήψη μέτρων προστασίας», ..«..για τις ανάγκες
της παρούσας μελέτης και προκειμένου να εκτιμηθεί η αθροιστική επίπτωση
του υπό μελέτη έργου στο Χιονοβούνι σε συνάρτηση με τα άλλα Α/Π,
γίνεται μια προσεγγιστική αδρομερής εκτίμηση της αθροιστικής επίπτωσης
των άλλων Α/Π (όπως προσδιορίστηκαν στο κεφάλαιο 7.13.1.) Η εκτίμηση
αυτή στηρίζεται α) σε ευρήματα περιβαλλοντικών μελετών άλλων Α/Π, β)
16

σε ευρήματα της μελέτης «Καταγραφή στοιχείων του φυσικού
περιβάλλοντος του Δήμου Ζάρακα και προτάσεις για την προστασίαδιαχείριση και ανάδειξη του/ Μπούσμπουρας 2007 γ) ....». Παρακάτω σελ. 149,
150 του κεφ. 7 αναφέρεται ότι: «.. είναι φανερό ότι και οι δύο μελέτες
(Μπούσμπουρα-Κομηνού), καθώς και οι άλλες στην περιοχή, μπορούν να
αξιοποιηθούν μόνο εν μέρει ως προς τις εκτιμήσεις για τις αθροιστικές
επιπτώσεις όλων των Α/Π της περιοχής μελέτης της ΝΑ Λακωνίας,
(ομάδες Α, Β, Γ και Δ της παρούσας)..».
Βεβαίως η ΑΡΧΡΑΝ είχε λάβει γνώση του εγγράφου με τις απόψεις του ΕΚΒΥ
και τις πληροφορίες από την Οικολογική Μελέτη Βάσης για τους
προτεινόμενους ΑΣΠΗΕ στις θέσεις Καλογεροβούνι-Πούλος, Ράχη ΓκιώνηΓκρόπες.
Επιπλέον πληροφορίες υφίσταντο α) στην «Οικολογική Μελέτη Βάσης» για
την ευρύτερη περιοχή γύρω από τις θέσεις «Γκρόπες-Ράχη Γκιώνη» και
«Καλογεροβούνι-Πούλος-2006, του βιολόγου ορνιθολόγου Hallman Ben,
Σφήκα κ.α την οποία διέθετε το ΥΠΕΧΩΔΕ», β) στην «Οικολογική Μελέτη
Βάσης» για την ευρύτερη περιοχή γύρω από τη θέση «Γαϊδουροβούνι» από
Ιούλιο του 2008, των Hallman Ben, Πυλαρά Αδαμαντίας βιολόγου κ.ά., (ως
προς αυτήν ενδέχεται να μην είχε αυτή υποβληθεί στο ΥΠΕΧΩΔΕ το
αναφερόμενο έτος 2008), γ) στην «Οικολογική Μελέτη Βάσης» ευρύτερα των
περιοχών «Κοντορράχη» και «Σπαρτίλα-Κάρκανο» από Ιούνιο του 2009 των
Hallman Ben, Μπεκιάρη Ιωάννη περιβαλλοντολόγου κ.ά. την οποία διέθετε
το ΥΠΕΧΩΔΕ από τον Ιούλιο του 2009.
Οι προαναφερόμενες «Οικολογικές Μελέτες Βάσης» περιείχαν αρκούντως
αξιόπιστες ορνιθολογικές διερευνήσεις-αξιολογήσεις, χάρτες και αξιόπιστα
ημερολόγια παρατήρησης και είχαν προσκομισθεί στα πλαίσια αιτήσεων για
περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις αιολικών σταθμών στις αναφερόμενες σε
αυτές ορεινές θέσεις. Σημειώνεται, ότι κατ΄ απαίτηση της αρμόδιας
Υπηρεσίας Περιβάλλοντος ΥΠΕΧΩΔΕ, οι διερευνήσεις είχαν επεκταθεί σε
ευρύτερη ζώνη, σε απόσταση τουλάχιστον πέντε χιλιομέτρων, από αυτή που
αφορούσε η κάθε αίτηση αδειοδότησης.
Β) Υποβολή και προώθηση εκ μέρους της ΥΠΕΚΑ/ΕΥΠΕ ελλειπούς
φακέλου ΜΠΕ
Στην από τον Μάρτιο του 2011 ΜΠΕ του έργου του θέματος αναφέρεται στο
κεφάλαιο 3 σελ. 11 ότι : «Τονίζεται τέλος ότι για το εν λόγω έργο εκπονείται
από τον Αύγουστο του 2009 Ειδική Ορνιθολογική Μελέτη, η οποία είναι σε
εξέλιξη (δεύτερο έτος παρακολουθήσεων), τα αποτελέσματα της οποίας
λαμβάνονται υπόψη στην παρούσα ΜΠΕ», επίσης στο Κεφάλαιο 8 (8.3.3)
σελίδα 11 της εν λόγω ΜΠΕ αναφέρεται ότι «Στα πλαίσια της
περιβαλλοντικής αδειοδότησης του προτεινόμενου έργου έχει διεξαχθεί
17

παρακολούθηση της ορνιθοπανίδας για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο του
ενός έτους, τα ευρήματα της οποίας παρουσιάζονται αναλυτικά στην Ειδική
Ορνιθολογική Μελέτη που παρατίθεται στο παράρτημα της παρούσας.
Μολονότι η προαναφερθείσα παρακολούθηση θα συνεχιστεί, έτσι ώστε το
συνολικό διάστημα της να ανέρχεται σε τουλάχιστον 24 μήνες..».
Τις αναφορές αυτές επικαλέστηκε η ΑΡΧΡΑΝ στο από τον Φεβρουάριο του
2012 έγγραφο υποβολής συμπληρωματικών στοιχείων επί της ΜΠΕ (βλ.
υπόψη 28 της ΑΕΠΟ του θέματος) σημειώνοντας ότι «...Όπως αναφερόταν
στο κεφάλαιο 8 της ΜΠΕ του έργου, η παρακολούθηση θα συνεχιζόταν, έτσι
ώστε το συνολικό διάστημα της να ανέρχεται σε τουλάχιστον 24 μήνες. Η
παρακολούθηση αυτή ολοκληρώθηκε πλέον, και τα συνολικά
αποτελέσματα περιλαμβάνονται σε επικαιροποιημένη ΕΟΜ (Δεκέμβριος
2011), όπως αυτή υποβλήθηκε στην ΕΥΠΕ με το από 195746/30-01-12
διαβιβαστικό.»
Όμως, θα πρέπει να υπογραμμισθεί, ότι η από τον Δεκέμβριο του 2010
«Ειδική Ορνιθολογική Μελέτη στο πλαίσιο της διαδικασίας αδειοδότησης
ενός Α/Π στη θέση Χιονοβούνι στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Λακωνίας
της εταιρείας ΑΡΧΡΑΝ ΑΙΟΛΙΚΗ Α.Ε» φερόταν να ήταν η τελική έκθεση.
Στην σελίδα 10 κεφ. 1.3. Χρονοδιάγραμμα Καταγραφής Ορνιθολογικών
Παραμέτρων-Χρονική περίοδος καταγραφών, αναφέρεται ρητά ότι : «Το
συνολικό διάστημα της έρευνας πεδίου είχε διάρκεια 17 μήνες, η οποία
κατανέμεται σε 6 χρονικές περιόδους :...Για την περάτωση των εργασιών
πεδίου πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις στην περιοχή μελέτης τις κάτωθι
περιόδους..».
Ευλόγως επομένως, δυνάμεθα να διατυπώσουμε αμφιβολίες για την
αξιοπιστία της επικαιροποιημένης ΕΟΜ ως προς τις ορνιθολογικές
παρατηρήσεις που φέρονται να έλαβαν χώρα το έτος 2011. Εξάλλου δεν
φαίνεται να έχει προσκομισθεί το σχετικό πρωτόκολλο καταγραφής
ορνιθοπανίδας γι’ αυτό το έτος. Όπως διατυπώνεται στην σελίδα 150 του
κεφαλαίου 7 της ΜΠΕ (7.13.4) της ΑΡΧΡΑΝ ΑΕ για το έργο του θέματος,
κριτικά ως προς άλλη μελέτη, «δεν παρατίθενται πρωτογενή στοιχεία ούτε
ο χρόνος και το διάστημα των καταγραφών». Η διαπίστωση αυτή βεβαίως
δεν εξαντλείται, μόνο, αναφορικά με την από το έτος 2007 μελέτη
Μπούσμπουρα για το φυσικό περιβάλλον του Ζάρακα.
Δεν θα επιχειρήσουμε, προς το παρόν, να υπεισέλθουμε στην διατύπωση
ειδικότερων αντιρρήσεων ως προς το περιεχόμενο αυτής της ΕΟΜ που
περιλαμβάνει πληροφορίες (στοιχεία) και εκτιμήσεις που αμφισβητούνται
πλήρως εκ μέρους μας. Και αυτό επειδή πρέπει να ανακληθεί η ΑΕΠΟ για
το έργο του θέματος και να λάβει χώρα η προβλεπόμενη, βάσει του
ισχύοντος θεσμικού πλαισίου, διαβούλευση με το ενδιαφερόμενο κοινό ώστε
να συμπληρωθούν αυτές οι πληροφορίες και η επεξεργασία τους, να
γνωμοδοτήσουν εκ νέου οι Υπηρεσίες με αρμοδιότητα στο περιβάλλον και
την χωροταξία και να συμπληρωθεί η εκτίμηση των επιπτώσεων του
18

εργου από όσους ενδεχομένως αφορα το έργο (7ο αιτιολογική εκτίμηση της
Οδηγίας 2011/92/ΕΕ)
Δεδομένης της αυτοδίκαιης ακυρότητας της παρα-διαδικασίας
υποβολής του δήθεν συμπληρώματος της ελλειπούς ΕΟΜ της ΑΡΧΡΑΝ
Α.Ε. με τις φερόμενες ως ορνιθολογικές παρατηρήσεις του έτους 2011, της
προσχηματικής επαναξιολόγησης των ενδεχόμενων επιπτώσεων κατόπιν
της αρνητικής γνωμοδότησης της ΔΠΣ/ΤΔΦΠ/ΥΠΕΚΑ και της μη σύννομης
συνεπώς έκδοσης της ΑΕΠΟ για το έργο του θέματος, εξυπακούεται, ότι η με
αρ. πρωτ. οικ. 197940/2-5-2012 πράξη για το έργο του θέματος στερείται
κύρους και πρέπει να ανακληθεί.
Η ΑΕΠΟ για το έργο του θέματος χορηγήθηκε και αυτό με ευθύνη της
ΥΠΕΚΑ/ΕΥΠΕ, μη σύννομα και πρέπει να ανακληθεί, λαμβάνοντας υπόψη
ότι ο κύριος του προτεινόμενου έργου δεν απέδειξε ότι οι επιπτώσεις από
αυτό δεν θίγουν την ειδική ζώνη διατήρησης και προστασίας αφού και
η αρμόδια για τις περιοχές του δικτύου Natura Υπηρεσία Περιβάλλοντος
δεν έχει βεβαιωθεί για την μη πρόκληση σημαντικών συνεπειών για την
ακεραιότητα του τόπου.
Εφ’ όσον δεν μπορεί να αποκλειστεί, βάσει αντικειμενικών στοιχείων, ότι το
συγκεκριμένο έργο μεμονωμένα ή από κοινού με άλλα ομοειδή που έχουν
λάβει άδεια παραγωγής εντός της ΖΕΠ «Όρη Ανατολικής Λακωνίας» και
εξετάζεται η αδειοδότηση τους, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά-σημαντικά
τον τόπο, όπως συνάγεται από το υπ’ αριθμόν 160343/458/22-03-2012 έγγραφο
ΔΠΣ/ΤΔΦΠ/ΥΠΕΚΑ, και κρίθηκε απαραίτητη η σύνταξη μελέτης γενικής
ορνιθολογικής παρακολούθησης της περιοχής του συνόλου της ΖΕΠ βάσει
του άρθρου 6 παρ 3 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, για να συνεκτιμηθούν προφανώς
οι επιπτώσεις αθροιστικά, η διαβούλευση με το ενδιαφερόμενο κοινό και
τις περιβαλλοντικές οργανώσεις πρέπει να επαναληφθεί όταν υποβληθεί
η μελέτη δέουσας εκτίμησης που πρέπει να προσκομισθεί μαζί με τα
αποτελέσματα της νέας ετήσιας διερεύνησης των πληθυσμών και των
συνηθειών της προστατευόμενης ορνιθοπανίδας αλλά και αυτών των
φερόμενων ως παρατηρήσεων του έτους 2011.
Οι αρμόδιες αρχές πρέπει να εγκρίνουν σχέδια, προγράμματα ή έργα εντός
περιοχών του δικτύου Natura 2000 μόνον όταν είναι βέβαιες, κατόπιν
στάθμισης όλων των σχετικών πληροφοριών, ότι η οικεία περιοχή δεν
θίγεται.
Δεδομένων βάσιμων αμφιβολιών, ο κύριος του προτεινόμενου έργου φέρει
το βάρος να αποδείξει, ότι οι επιπτώσεις από αυτό δεν θίγουν την ειδική
ζώνη διατήρησης και προστασίας ως τέτοια. Η οδηγία για τους
οικοτόπους καθορίζει με ποιον καταρχήν τρόπο πρέπει να παρασχεθεί η
απόδειξη αυτή, ήτοι με την, προβλεπόμενη από το άρθρο 6, παράγραφος 3,
αυτής, εκτίμηση του έργου ως προς τις επιπτώσεις του στην εν λόγω περιοχή,
ενόψει των σκοπών διατήρησης της. Κατά την εκτίμηση αυτή πρέπει να
19

διερευνώνται, λαμβανομένων υπόψη των πλέον εξελιγμένων
επιστημονικών γνώσεων επί του θέματος, όλες οι πτυχές του σχεδίου
που θα μπορούσαν, αυτές καθεαυτές ή σε συνδυασμό με άλλα σχέδια, να
θίξουν τους σκοπούς αυτούς. Η εκτίμηση σκοπείται εντός ευρυτάτου
πλαισίου και πρέπει να διενεργείται κατά τρόπον ώστε οι αρμόδιες αρχές να
μπορούν να βεβαιωθούν ότι ένα σχέδιο δεν πρόκειται να έχει επιβλαβείς
συνέπειες για την ακεραιότητα του οικείου τόπου, δεδομένου ότι, στην
περίπτωση κατά την οποία παραμένουν αμφιβολίες ως προς την απουσία
τέτοιων συνεπειών, οι εν λόγω αρχές οφείλουν να αρνηθούν την παροχή
της αιτούμενης έγκρισης. Η εκτίμηση των επιπτώσεων δεν είναι μια απλώς
τυπική διαδικαστική πράξη, αλλά πρέπει να ανταποκρίνεται στους σκοπούς
της. Σκοπός της εκτίμησης είναι να διαπιστωθεί αν το σχέδιο συνάδει προς
τους καθοριζόμενους γι’ αυτόν τον τόπο στόχους διατήρησης.
Γ) Ευθεία παραβίαση της Σύμβασης Άαρχους και της Οδηγίας
85/337/ΕΟΚ όπως ισχύει.
Η εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων γίνεται με βάση τις
κατάλληλες πληροφορίες που παρέχει ο κύριος του έργου και
συμπληρώνεται από τις αρχές, καθώς και το κοινό που μπορεί ενδεχομένως
να αφορά το έργο. Οι επιπτώσεις ενός σχεδίου στο περιβάλλον θα πρέπει να
εκτιμώνται με γνώμονα την προστασία της ανθρώπινης υγείας, τη συμβολή,
με τη δημιουργία ενός καλύτερου περιβάλλοντος, στη βελτίωση της
ποιότητας ζωής, τη φροντίδα για τη διατήρηση των ποικιλιών των ειδών και
τη διατήρησή της αναπαραγωγικής ικανότητας του οικοσυστήματος ως
θεμελιώδους πόρου ζωής. Η αποτελεσματική συμμετοχή του κοινού στη
λήψη αποφάσεων παρέχει στο κοινό τη δυνατότητα να εκφράζει, και στον
φορέα λήψης των αποφάσεων να λαμβάνει υπόψη, απόψεις και ανησυχίες
ενδεχομένως σχετικές με τις εν λόγω αποφάσεις, ενισχύοντας κατ’ αυτό τον
τρόπο την εγκυρότητα και τη διαφάνεια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων.
Βάσει των προβλέψεων της ΚΥΑ με α.π. ΗΠ 37111/2012/29-9-2003
δημοσιοποιήθηκε η αρχική ΜΠΕ του έργου, πλην όμως ανεπαρκώς,
λαμβάνοντας υπ’ όψιν, αφ’ ενός, ότι δεν διαβιβάστηκε αυτή στον Δήμο
Μονεμβασιάς για να ενημερωθούν οι κάτοικοι, αφ’ ετέρου, ότι
παραβιάζονται οι διατάξεις του νόμου υπ’ αριθμόν 3422/2005 (ΦΕΚ 303 Α)
περί της κύρωσης της Σύμβασης για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη
συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη
δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα., που έχει την ισχύ που ορίζει το
άρθρο 28 παρ. 1 του Συντάγματος. Ειδικότερα το άρθρο 6 της Σύμβασης
(Άαρχους) προβλέπει ότι το ενδιαφερόμενο κοινό ενημερώνεται, είτε με
δημόσια ανακοίνωση, είτε μεμονωμένα, όπως ενδείκνυται, σε πρώιμο στάδιο
της διαδικασίας λήψης αποφάσεων και κατά κατάλληλο, έγκαιρο και
20

αποτελεσματικό τρόπο σχετικά με την προτεινόμενη δραστηριότητα και
την εφαρμογή για την οποία λαμβάνεται απόφαση. Η ανακοίνωση για την
ημερομηνία έναρξης και λήξης της προθεσμίας για την κατάθεσης
εγγράφως των απόψεων των πολιτών και των φορέων τους (4 Απριλίου-9
Μαίου 2011) έγινε ως συνήθως σε μία τοπική εφημερίδα της Λακωνίας
μικρής κυκλοφορίας, στον «Παρατηρητή», στο φύλλο της 9ης Απριλίου 2011.
Στην περιοχή του Ζάρακα Δήμου Μονεμβασίας δεν κυκλοφορούν ούτε καν οι
μεγάλης κυκλοφορίας ημερήσιες εφημερίδες. Επομένως ο συγκεκριμένος
τρόπος ανακοίνωσης δεν ήταν ούτε κατάλληλος, ούτε αποτελεσματικός
για να λάβει γνώση το ενδιαφερόμενο κοινό περί της προτεινόμενης
δραστηριότητας και να συναινέσει ή μη, λαμβανομένου υπ’ όψιν ότι δεν
διαβιβάστηκε η ΜΠΕ εκ μέρους του ΥΠΕΚΑ/ΕΥΠΕ στον Δήμο Μονεμβασίας.
Βάσει της Οδηγίας 2003/35/ΕΚ άρθρο 6 παρ. 1 τα κράτη μέλη οφείλουν να
μεριμνούν «ώστε οι αρχές τις οποίες ενδέχεται να αφορά το έργο, λόγω της
ειδικής τους αρμοδιότητας επί θεμάτων περιβάλλοντος, να μπορούν να
εκφράσουν γνώμη για τις πληροφορίες που παρέχει ο κύριος του έργου και
για την αίτηση άδειας..». Βεβαίως οι Δήμοι έχουν κατοχυρωμένο δικαίωμα
και υποχρέωση για την διατήρηση και προστασία του τοπικού φυσικού
και δομημένου περιβάλλοντος, εντός των διοικητικών τους ορίων,
Μεταξύ των στόχων της σύμβασης του Aarhus περιλαμβάνεται η
κατοχύρωση των δικαιωμάτων συμμετοχής του κοινού στη διαδικασία λήψης
αποφάσεων για περιβαλλοντικά θέματα, προκειμένου να συμβάλλει στην
προστασία του δικαιώματος διαβίωσης σε περιβάλλον κατάλληλο για την
προσωπική υγεία και ευημερία.
Το άρθρο 6 της σύμβασης του Aarhus προβλέπει τη συμμετοχή του κοινού σε
αποφάσεις που αφορούν τις ειδικές δραστηριότητες που αναφέρονται στο
παράρτημα I και δραστηριότητες που δεν αναφέρονται σε αυτό, ενδέχεται
όμως να έχουν σημαντικές
Η εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων αποτελεί αναπόσπαστο
τμήμα των διοικητικών διαδικασιών λήψεως αποφάσεων στις οποίες
βασίζεται η λήψη των αποφάσεων σχετικά με το παραδεκτό των έργων και
δραστηριοτήτων.
Λόγω της μη πληρότητας της ΕΟΜ και της ΜΠΕ και κατά συνέπεια της
εκτίμησης των επιπτώσεων, δεν είχαν και δεν έχουν καλυφθεί οι
προϋποθέσεις της Οδηγίας 85/337/ΕΟΚ όπως ισχύει και αυτό γιατί σύμφωνα
με την Οδηγία 2011/92/ΕΕ άρθρο 5 τα κράτη μέλη αφ’ ενός πρέπει να
λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίζεται ότι ο κύριος του
έργου παρέχει τα απαραίτητα στοιχεία για την εξακρίβωση και την εκτίμηση
των κυριότερων περιβαλλοντικών επιπτώσεων του, αφ’ ετέρου φροντίζουν
ώστε να τίθεται στη διάθεση του ενδιαφερόμενου κοινού οι πληροφορίες που
συλλέγονται δυνάμει του άρθρου 5 της εν λόγω Οδηγίας.
Με ευθύνη της ΥΠΕΚΑ/ΕΥΠΕ καταστρατηγήθηκε το κατοχυρωμένο δια
νόμου δικαίωμα της αποτελεσματικής συμμετοχής του κοινού στη λήψη
21

αποφάσεων και δεν του παρασχέθηκε η δυνατότητα να εκφράσει τις
απόψεις, του, σχετικά με την εκτίμηση των επιπτώσεων, μετά την
υποβολή εκ μέρους της ΑΡΧΡΑΝ ΑΕ της συμπληρωματικής ΕΟΜ με τα
ορνιθολογικά δεδομένα του έτους 2012, της συμπληρωματικής ΜΠΕ αλλά
και αυτών των ορνιθολογικών δεδομένων που θα υποβληθούν στην
ΔΠΣ/ΤΔΦΠ κατόπιν του εγγράφου της με α.π. 160343/458/22-03-2012.
Η αξιόπιστη ορνιθολογική μελέτη αποτελεί την βάση για να εκτιμηθούν με
ακρίβεια οι επιπτώσεις στα πουλιά στις φωλιές τους και στους βιοτόπους
τους, καθώς ενδέχεται οι επιπτώσεις από την εγκατάσταση ασύμβατων με
τα πουλιά, φερόμενων ως, αναπτυξιακών δραστηριοτήτων, να είναι τέτοιες,
που να έρχονται σε αντίθεση με τους στόχους διατήρησης της ΖΕΠ «Όρη
Ανατολικής Λακωνίας».
Βάσει της Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ, όπως έχει κωδικοποιηθεί, πρέπει να
διατηρούνται σε ευνοϊκή κατάσταση οικότοποι επαρκούς ποικιλίας και
έκτασης για τα είδη του παραρτήματος Ι αυτής της Οδηγίας για τη διατήρηση
των άγριων πουλιών. Η επιταγή της Οδηγίας για τα πουλιά είναι ότι τα είδη
ορνιθοπανίδας που απειλούνται, πρέπει να προστατεύονται στις περιοχές
εξάπλωσης τους με την εφαρμογή μέτρων διατήρησης των οικοτόπων τους
και ότι αυτά τα μέτρα πρέπει ομοίως να λάβουν υπόψη και τα αποδημητικά
πτηνά και να συντονισθούν με σκοπό τη δημιουργία ενός συναφούς δικτύου.
Ειδικότερα κατά το άρθρο 3 της Οδηγίας 2009/147/ΕΚ τα κράτη μέλη
λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα με σκοπό να διαφυλαχθεί, διατηρηθεί ή
αποκατασταθεί για όλα τα αναφερόμενα μία επαρκής ποικιλία και
επιφάνεια οικοτόπων ιδίως για τα είδη του παραρτήματος Ι της Οδηγίας,
μέσω της δημιουργίας ζωνών προστασίας, της συντήρησης και διευθέτησης
σύμφωνα με τις οικολογικές απαιτήσεις των οικοτόπων που βρίσκονται στο
εσωτερικό και στο εξωτερικό των ζωνών προστασίας, της αποκατάστασης
των κατεστραμμένων βιοτόπων και της δημιουργίας νέων βιοτόπων.
Κατά το άρθρο 4 της Οδηγίας, ορισμένα είδη πτηνών που αναφέρονται στο
παράρτημα Ι πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο μέτρων ειδικής διατήρησης
σχετικά με τον οικότοπό τους, ώστε να εξασφαλισθεί η επιβίωση και η
αναπαραγωγή τους στην περιοχή εξάπλωσης τους και για το σκοπό αυτό
λαμβάνονται υπόψη τα είδη που απειλούνται με εξαφάνιση, τα είδη που
είναι ευπαθή σε ορισμένες μεταβολές των οικοτόπων τους, τα είδη που
θεωρούνται σπάνια γιατί οι πληθυσμοί τους είναι μικροί ή η τοπική τους
εξάπλωση περιορισμένη, και τα άλλα είδη που έχουν ανάγκη ιδιαίτερης
προσοχής, λόγω ιδιοτυπίας του οικοτόπου τους. Για να πραγματοποιηθούν
οι εκτιμήσεις λαμβάνονται υπόψη οι τάσεις και οι μεταβολές των επιπέδων
του πληθυσμού αυτών των ειδών. Επομένως δεν είναι δυνατόν να
πραγματοποιηθούν εκτιμήσεις αν δεν είναι γνωστοί οι πληθυσμοί των ειδών
αυτών και ιδίως οι κατάσταση διατήρησης τους εντός της κάθε ζώνης
εξάπλωσης τους.

22

Προφανώς δεν αποτελεί μέτρο διατήρησης η εγκατάστασης αιολικών
σταθμών, επειδή η περιοχή θα επιβαρυνθεί και τα μεταναστευτικά πουλιά
θα έχουν πρόβλημα. Μεγάλο πρόβλημα θα υπάρξει και για τα είδη που
μένουν όλο τον χρόνο στην περιοχή όπως τα μεγάλα αρπακτικά και ιδιαίτερα
οι Σπιζαετοί. Ένα είδος που ζει μακριά από ανθρώπινες δραστηριότητες θα
αντιμετωπίσει πολύ σοβαρό πρόβλημα σε περίπτωση που οι περιοχές που
χρησιμοποιεί για φώλιασμα, διατροφή και ξεκούραση γεμίσουν πυλώνες
(όπως αναφέρεται στην μελέτη ΠΠΕ του έργου του θέματος) ή
υποσταθμούς.
Όσον αφορούσε στην επιστημονική αξία της ορνιθολογικής μελέτης του
Δεκεμβρίου 2010, που συνόδευε την αρχική ΜΠΕ της ΑΡΧΡΑΝ ΑΕ, είχαν
διατυπωθεί κατ’ αρχάς παρατηρήσεις στο υπ’ αριθμόν ΔΠΣ/ΤΔΦΠ
1608884/1555/21-6-2011 υπόμνημα-αίτηση της Βασιλειάδη Αθανασίας, που
ελήφθη υπ’ όψιν για την οικ. υπ’ αριθ. 161407/244/14-10-2011 αρνητική
γνωμοδότηση της ΔΠΣ/ΤΔΦΠ και την με α.π. οικ. 197940/2-5-2012 ΑΕΠΟ για
το έργο του θέματος, με την επιφύλαξη της Β.Α. να υποβληθούν νέες
παρατηρήσεις όταν επιστραφεί η ορνιθολογική μελέτη στον κο Κομηνό για
να την συμπληρώσει με τα στοιχεία από τις άλλες ορνιθολογικές
παρατηρήσεις που είχαν λάβει χώρα, στα πλαίσια υποβολής αιτήσεων και
ΜΠΕ συνοδευόμενες από οικολογικές μελέτες βάσης, για την αδειοδότηση
και άλλων ΑΣΠΗΕ εντός της ιδίας ΖΕΠ.
Ενδεικτικά και μόνο, ως προς την επιστημονική αξία της
επικαιροποιημένης ΕΟΜ, αυτής δηλαδή που συνέβαλε στην έκδοση της
ΑΕΠΟ του θέματος, δεν φαίνεται να έχει ληφθεί υπ’ όψιν, ότι ο υποσταθμός
του έργού χωροθετείται ακριβώς στην περιοχή που αναφέρεται στην σελ.
40 της ΕΟΜ του Δεκεμβρίου του 2010. Κατά τα άλλα στηλιτεύεται από τους
συντάκτες της το γεγονός ότι η ΔΕΗ έχει τοποθετήσει κάθετα στην κοιλάδα
ανάμεσα στο Χιονοβούνι και το Γαϊδουροβούνι-στον πυρήνα, όπως
αναφέρεται στην ίδια μελέτη του βιοτόπου του Σπιζαετού-τους πυλώνες
με καλώδια υψηλής τάσης δημιουργώντας ένα τείχος. Ενδεχομένως κρίνεται
σκόπιμο, φαίνεται ως ειδικό μέτρο διατήρησης του συγκεκριμένου
είδους, να τοποθετηθούν επιπλέον καλώδια μεταφοράς. ηλεκτρισμού
μήκους 10 χιλιομέτρων και ένα υποσταθμός στον πυρήνα του βιοτόπου του
Σπιζαετού και ο φωτισμός του να αποτελεί ένα πρώτο μέσο προσέλκυσης και
πρόσκρουσης των μεταναστευτικών που αναπαράγονται ή μη στην ΖΕΠ
Ανατολικής Λακωνίας, καθώς και των άλλων νυκτόβιων ειδών
ορνιθοπανίδας που χρησιμοποιούν την εν λόγω κοιλάδα για τις τοπικές
μετακινήσεις τους.
Δεν φαίνεται να έχει ληφθεί επιπλέον υπ’ όψιν ότι η περιοχή της
χωροθέτησης του έργου του θέματος αποτελούσε βιότοπο του είδους
Σπιζαετός επειδή συγκέντρωνε πέρδικες.

23

Αυτή η περιοχή κατακάηκε το έτος 2009. Το γεγονός αποσιωπήθηκε στην
ΕΟΜ του έτους 2010, αν και θα έπρεπε να αναφέρεται, γιατί σε κάθε
περίπτωση επηρέασε άμεσα την συμπεριφορά της ορνιθοπανίδας τα έτη
2009, 2010 και 2001 στην περιοχή μελέτης. Το είδος Φιδαετός επίσης δεν θα
έβρισκε θηράματα στην περιοχή αυτή γιατί αυτά κάηκαν.
Βάσει της Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ επιβάλλεται η αποκατάσταση του
κατεστραμμένου βιοτόπου λόγω της πυρκαγιάς.
Είναι απαράδεκτο να λαμβάνονται υπ’ όψιν διαπιστώσεις ότι η περιοχή
μελέτης δεν χρησιμοποιείται (πλέον) από τα είδη χαρακτηρισμού της, και
αυτό στα πλαίσια μιας ορνιθολογικής μελέτης που συντάχθηκε για να
συνοδεύσει την ΜΠΕ και την αίτηση για την αδειοδότηση του ΑΣΠΗΕ
στο Χιονοβούνι, και εν συνεχεία να αδειοδοτείται αυτός πράγμα που θα έχει
σημαντικές και ανεπίστρεπτες επιπτώσεις τόσο στην άμεση περιοχή
εγκατάστασης και λειτουργίας του όσο και στους πέριξ αυτού βιοτόπους.
Ιδίως αν στα πλαίσια των υφιστάμενων ορνιθολογικών πληροφοριών για την
περιοχή, κατά τον υπογράφοντα την επικαιροποιημένη ΕΟΜ της ΑΡΧΡΑΝ
«ανισοβαρών» σε σχέση με αυτή λαμβάνοντας υπ’ όψιν την χρονική περίοδο
παρατηρήσεων πεδίου που είχαν λάβει χώρα, είχε σαφώς καταγραφεί πριν
την πυρκαγιά η παρουσία αυτών των ειδών χαρακτηρισμού στην άμεση
περιοχή κατασκευής του έργου.
Στην σελίδα 51 της επονομαζόμενης «επικαιροποιημένης ΕΟΜ» του έτους
2011 αναφέρεται ότι : «η έρευνα πεδίου της ΕΟΜ Χιονοβουνίου διεξήχθη από
Ιούνιο του 2009 έως και τον Νοέμβριο του 2011. Αντίθετα οι παρατηρήσεις
πεδίου όλων των άλλων ΕΟΜ (στην ίδια ευρύτερη περιοχή) έγιναν
παλαιότερα, συγκεκριμένα αυτής για τον ΑΣΠΗΕ στο Γαϊδουροβούνι από
Απρίλιο του 2006 έως και Ιανουάριο του 2008, αυτής για τους ΑΣΠΗΕ στις
θέσεις Κοντορράχη και Σπαρτίλα-Κάρκανο από Απρίλιο του 2006 έως
Σεπτέμβριο του 2007 και αυτής για τους ΑΣΠΗΕ στις θέσεις ΚαλογεροβούνιΠούλος Γκρόπες-Ράχη Γκιώνη από Απρίλιο 2006 έως Σεπτέμβριο 2006. Στο
διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ των παρατηρήσεων των 4 ΕΟΜ (περίπου
1,5 χρόνος από το τέλος των παρατηρήσεων των δύο ΕΟΜ μέχρι την έναρξη
των παρατηρήσεων της ΕΟΜ Χιονοβουνίου), πολλές αλλαγές θα μπορούσαν
να έχουν συμβεί στο φυσικό περιβάλλον με αποτέλεσμα πιθανές αλλαγές
στην παρουσία και τους πληθυσμούς των ζωικών ειδών».
Αν προστεθούν οι ημέρες παρατήρησης της ορνιθοπανίδας της ευρύτερης
περιοχής για τις τρείς οικολογικές μελέτες βάσεις, καθόσον τις
παρατηρήσεις διεξήγαγε ο ίδιος ορνιθολόγος ο Hallman Ben, είναι
προφανές, ότι δεν ευσταθούν οι ισχυρισμοί Κομηνού περί ανισοβαρών
μελετών, (λόγω διαφορετικής χρονικής διάρκειας των ορνιθολογικών
παρατηρήσεων), σε σχέση με την επικαιροποιημένη ΕΟΜ της ΑΡΧΡΑΝ ΑΕ
που φέρει την υπογραφή του.

24

Οι (φερόμενες) αλλαγές στην παρουσία και τους πληθυσμούς των ζωικών
ειδών στην περιοχή της εγκατάστασης της ΑΡΧΡΑΝ ΑΕ συνιστούν αλλαγές
στην κατάσταση διατήρησης των ειδών της προστατευόμενης
ορνιθοπανίδας.
Αν αυτές είναι αρνητικές τότε έχει σημειωθεί βλάβη στην κατάσταση
διατήρησης της περιοχής.
Αν ένας οικότοπος (όπως αυτός του Κοκκινόβραχου) ενός ή περισσοτέρων
ειδών χαρακτηρισμού της ΖΕΠ δεν χρησιμοποιείται, αυτό ενδεχομένως να
είναι ένα περιστασιακό φαινόμενο που κατά πάσα πιθανότητα συνδέεται με
την καταστρεπτική πυρκαγιά του έτους 2009.
Όσον αφορά στο ζεύγος Σπιζαετών του Χάρακα, όπως έχει καταγραφεί στις
τρείς Οικολογικές Μελέτες Βάσης (και όχι ΕΟΜ), στο ορνιθολογικής
σημασίας σκέλος τους, βάσει των παρατηρήσεων πεδίου που διεξήγαγε ο
ορνιθολόγος-ζωολόγος Hallman Ben, βλ. σελ. 127 της μελέτης για τον
ΑΣΠΗΕ στην ευρύτερη περιοχή γύρω από τη θέση «Γαϊδουροβούνι»,
«εντοπίστηκαν τρείς φωλιές, εκτός της φωλιάς η οποία ήταν σε χρήση
(ενεργός) τη δεδομένη στιγμή η οποία πιθανότατα βρισκόταν στην
απέναντι ορθοπλαγιά, κρίνοντας από τη συμπεριφορά ενός από τα
ενήλικα άτομα».
Στην επικαιροποιημένη ΕΟΜ της ΑΡΧΡΑΝ ΑΕ, όχι μόνο δεν φαίνεται να
καταγράφηκαν οι άλλες τρεις φωλιές Σπιζαετού στην περιοχή της Μεγάλης
Τούρλας Χάρακα-Πισταμάτων, αλλά αφ΄ ενός στην αποτύπωση, στην σελίδα
56, των περιοχών φωλέασης, η 2η θέση φωλέασης έχει τοποθετηθεί,
«ενδεικτικά» φαίνεται, νοτιότερα σε βαθμό να συμπίπτει με την θέση
φωλέασης Σπιζαετών στην περιοχή Μπαλογκαίρι, αφ΄ ετέρου στην
σελίδα 82, στον «χάρτη 11» με τις ενδεικτικές περιοχές φωλέασης και τις
αποστάσεις από την πλησιέστερη α/γ του ΑΣΠΗΕ, καταδείχνεται μία άσχετη
θέση στο παραλιακό ορεινό μέτωπο. Η πραγματική διάσταση ως προς την
εγγύτητα της περιοχής φωλέασης του Σπιζαετού στην Μεγάλη Τούρλα με
την περιοχή Κοκκινόβραχος, όπου και χωροθετείται ο ΑΣΠΗΕ της ΑΡΧΡΑΝ
απεικονίζεται στο υπ’ αριθμόν ΔΠΣ/ΤΔΦΠ 1608884/1555/21-6-2011 υπόμνημααίτηση, σχετικό 6)
Οι παρατηρήσεις άνωθεν τονίζουμε ότι είναι ενδεικτικές και αποτελούν
μόνο ένα μικρό τμήμα των πληροφοριών που θα προσκομισθούν στα
πλαίσια της αναγκαίας επανάληψης της διαδικασίας εκτίμησης των
επιπτώσεων από τον ΑΣΠΗΕ που η ΑΡΧΡΑΝ ΑΕ επιδιώκει να κατασκευάσει
μεταξύ τριών περιοχών φωλέασης και των βιότοπων των, εμβληματικών για
την περιοχή του Ζάρακα Λακωνίας, ειδών «Σπιζαετός» και «Φιδαετός».
Δεν κατέστη λοιπόν δυνατόν, αρχικά λόγω της ελλειπούς ΜΠΕ και ΕΟΜ και
εν συνεχεία λόγω της ευθείας παραβίασης των διατάξεων της Οδηγίας
85/337/ΕΟΚ και της Σύμβασης Άαρχους εκ μέρους του φορέα λήψης των
αποφάσεων, να ληφθούν υπόψη συμπληρωματικές πληροφορίες
25

ορνιθολογικής σημασίας, τις οποίες διέθεταν και διαθέτουν
περιβαλλοντικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην περιοχή του
Ταϋγέτου-Πάρνωνα
Δεν κατέστη, επιπλέον, δυνατόν να συμπληρωθούν οι πληροφορίες σχετικά
με την επικείμενη, δημοσίευση του Π.Δ. για τον χαρακτηρισμό των
οικισμών του Ζάρακα ως παραδοσιακών, κατά το χρονική περίοδο που
υπεβλήθη το συμπλήρωμα της ΜΠΕ με το υπ’ αριθμόν οικ. 196678/07-03-2012
διαβιβαστικό έγγραφο ΥΠΕΚΑ/ΕΥΠΕ. Ήδη από 28-2-2010 ο Πρόεδρος της
Δημοκρατίας και ο αναπληρωτής Υπουργός ΠΕΚΑ είχαν υπογράψει το Π. Δ..
Παραχθέν αποτέλεσμα, η πλήρης ακυρότητα και η αποδυνάμωση της
διαδικασίας λήψης απόφασης που οδήγησε στην έκδοση της υπ’ αριθμόν
οικ. 197940/2-5-2012 ΑΕΠΟ για την εγκατάσταση και λειτουργία ΑΣΠΗΕ
διαλείπουσας ονομαστικής ισχύος 24 MW στη θέση Χιονοβούνι, των Δήμων
Ευρώτα και Μονεμβασιάς του Νομού Λακωνίας» της εταιρείας ΑΡΧΡΑΝ
ΑΙΟΛΙΚΗ Α.Ε.
Επομένως, λαμβάνοντας υπ’ όψιν και συνδυάζοντας ότι ..
--Κατά την 7η αιτιολογική εκτίμηση της Οδηγίας 2011/92/ΕΕ η χορήγηση
αδείας για δημόσια και ιδιωτικά έργα που μπορεί να έχουν σημαντικές
επιπτώσεις στο περιβάλλον θα πρέπει να γίνεται μόνο μετά από
εκτίμηση των σημαντικών επιπτώσεων που ενδέχεται να έχουν αυτά
τα έργα στο περιβάλλον. Η εν λόγω εκτίμηση θα πρέπει να γίνεται με
βάση τις κατάλληλες πληροφορίες που παρέχει ο κύριος του έργου και να
συμπληρώνεται από τις αρχές, καθώς και το κοινό που μπορεί
ενδεχομένως να αφορά το έργο.
-Κατά το άρθρο 5 παρ. 3 της Οδηγίας 85/337/ΕΟΚ, όπως έχει
κωδικοποιηθεί, οι πληροφορίες τις οποίες παρέχει ο κύριος του έργου
πρέπει να περιλαμβάνουν τουλάχιστον: …τα απαραίτητα στοιχεία για
την εξακρίβωση και την εκτίμηση των κυριότερων περιβαλλοντικών
επιπτώσεων του έργου. Τα κράτη μέλη διασφαλίζουν ότι, σε εύλογο
χρονικό διάστημα, τίθενται στη διάθεση του ενδιαφερόμενου κοινού κάθε
πληροφορία που συλλέγεται σύμφωνα με το άρθρο 5 της Οδηγίας
85/337/ΕΟΚ.
-Στο ενδιαφερόμενο κοινό παρέχονται έγκαιρα και πραγματικά
δυνατότητες να συμμετάσχει στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων σχετικά
με το περιβάλλον που αναφέρονται στο άρθρο 2, παράγραφος 2 και, για
τον σκοπό αυτό, έχει το δικαίωμα να διατυπώνει παρατηρήσεις και
γνώμες, όταν όλες οι επιλογές είναι ακόμη δυνατές, στην αρμόδια αρχή ή
αρχές πριν από τη λήψη της απόφασης για τη συναίνεση ανάπτυξης.
26

-Κατά το άρθρο 6 παρ. 3 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ κάθε σχέδιο, μη άμεσα
συνδεόμενο ή αναγκαίο για τη διαχείριση του τόπου, το οποίο όμως είναι
δυνατόν να επηρεάζει σημαντικά τον εν λόγω τόπο, καθεαυτό ή από
κοινού με άλλα σχέδια, εκτιμάται δεόντως ως προς τις επιπτώσεις του
στον τόπο, λαμβανομένων υπόψη των σκοπών διατήρησής του. Βάσει
των συμπερασμάτων της εκτίμησης των επιπτώσεων στον τόπο …οι
αρμόδιες εθνικές αρχές συμφωνούν για το οικείο σχέδιο μόνον αφού
βεβαιωθούν ότι δεν θα παραβλάψει την ακεραιότητα του τόπου περί του
οποίου πρόκειται..»
..προκύπτει ευθεία παραβίαση της Οδηγίας 85/337/ΕΟΚ όπως ισχύει και
της Σύμβασης για τη πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του
κοινου στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για
περιβαλλοντικά θέματα. (Σύμβαση Άαρχους) που κυρώθηκε με τον ν. υπ’
αριθμόν 3422/2005 και έχει την ισχύ που ορίζει το άρθρο 28 παρ. 1 του
Συντάγματος.
H δημοσιοποίηση της επικαιροποιημένης ορνιθολογικής μελέτης, με τα
στοιχεία του έτους 2011, του συμπληρωματικού τεύχους της ΜΠΕ και τα
στοιχεία που θα προσκομισθούν κατόπιν του με α.π. 160343/458/22-032012 εγγράφου ΔΠΣ/ΤΔΦΠ/ΥΠΕΚΑ, αποτελούσε και αποτελεί ουσιώδη
τύπο για την έκδοση της απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων
του έργου του θέματος, η παράλειψη του οποίου επιφέρει ακυρότητα
της εν λόγω ΑΕΠΟ.
Στην παρούσα αναφέρονται τα στοιχεία εκείνα που θα έπρεπε να
δημοσιοποιηθούν και δεν προσκομίσθηκαν στην ΕΟΜ του έτους 2010 και
την ΜΠΕ από Μάρτιο του 2011. Τα συμπληρωματικά στοιχεία που θα
προσκομισθούν κατόπιν της ετήσιας ορνιθολογικής παρατήρησης στο
σύνολο της ΖΕΠ, δεν είναι δυνατόν να αξιολογηθούν μόνο από την
ΔΠΣ/ΤΔΦΠ και να αποκλειστεί το ενδιαφερόμενο κοινό που έχει επαρκές
συμφέρον, ή εναλλακτικά, υποστηρίζει ότι επέρχεται προσβολή
δικαιώματος. Οι πληροφορίες και οι εκτιμήσεις συμπληρώνονται από το
κοινό, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών οργανώσεων,
ειδάλλως αμφισβητείται κατά τα ανωτέρω η ουσιαστική και τυπική
νομιμότητα αυτής της παράλειψης
Συμπεράσματα1) Η από τον Μάρτιο του 2010 ΜΠΕ του έργου του θέματος έπρεπε
να επιστραφεί διότι δεν είχε κατατεθεί πλήρης η ορνιθολογική
μελέτη (άρθρο 6 παρ. 3 της Υ.Α. 49828/2008). Μη σύννομα
διαβιβάστηκε για γνωμοδοτήσεις και τη διαβούλευση με το
27

ενδιαφερόμενο κοινό. Σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 1 της ΚΥΑ
ΗΠ/11014/703/Φ104/2003 «σε περίπτωση που ο φάκελος δεν είναι
πλήρης,..ενημερώνει εγγράφως τον αιτούντα για τα απαιτούμενα
δικαιολογητικά η/και στοιχεία που πρέπει να συμπληρώσουν τον
φάκελο..». Ομοίως σύμφωνα με το άρθρο 4 παρ. 2 της ΚΥΑ οικ υπ’
αριθ..104247/ΕΥΠΕ/ΥΠΕΧΩΔΕ/2006 «Σε περίπτωση που ο φάκελος δεν
είναι πλήρης ή
η ΕΥΠΕ/ΥΠΕΧΩΔΕ εντός προθεσμίας δέκα ημερών
(από την υποβολή της αίτησης και του φακέλου για την έκδοση ΕΠΟ)
ενημερώνει εγγράφως τον αιτούντα για τα απαιτούμενα για την
τεκμηρίωση ή συμπλήρωση δικαιολογητικών και στοιχείων»
2) Προκύπτει μείζον ζήτημα ουσιαστικής παραβίασης των
κοινοτικών Οδηγιών και του σκοπού για τον οποίον αυτές
εκδόθηκαν. Τόσο βάσει των παρ. 3.1 και 3.2 του άρθρου 5 της ΚΥΑ.
Η.Π. 37338/1807/Ε.103/2010 περί του καθορισμού μέτρων και
διαδικασιών για τη διατήρηση της άγριας ορνιθοπανίδας και των
οικοτόπων/ενδιαιτημάτων της, σε συμμόρφωση με τις διατάξεις της
Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ, «Περί διατηρήσεως των άγριων πτηνών», του
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 2ας Απριλίου 1979, όπως κωδικοποιήθηκε
με την οδηγία 2009/147/ΕΚ, όσο και της παρ. 2 του ίδιου άρθρου, «κάθε
σχέδιο ή πρόγραμμα που εμπίπτει στις διατάξεις της υπ’ αριθ.
107017/2006 ΚΥΑ (Β΄ 1225), μη άμεσα συνδεόμενο ή αναγκαίο για την
διαχείριση της ΖΕΠ, το οποίο όμως είναι δυνατόν να την επηρεάζει
σημαντικά, καθεαυτό ή από κοινού με άλλα σχέδια ή προγράμματα,
εκτιμάται δεόντως ως προς τις επιπτώσεις του, λαμβανομένων υπόψη
των στόχων διατήρησης της εν λόγω ΖΕΠ. Βάσει των συμπερασμάτων
της εκτίμησης των επιπτώσεων στην ΖΕΠ η αρμόδια αρχή συμφωνεί
για την έγκριση του οικείου σχεδίου ή προγράμματος μόνον εφόσον δε
επέρχονται σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην οικολογική
ισορροπία και στην ακεραιότητα της ΖΕΠ». Στην παρ. 3.2 του άρθρου 5
ορίζεται ότι «Για κάθε έργο ή δραστηριότητα για το οποίο προβλέπεται
η έγκριση περιβαλλοντικών όρων, σύμφωνα με τις διατάξεις των
άρθρων 3 και 4 Ν. 1650/86, όπως ισχύουν, η εκτίμηση των επιπτώσεων
στη ΖΕΠ γίνεται κατά την διαδικασία αξιολόγησης και έγκρισης
περιβαλλοντικών όρων του έργου ή δραστηριότητας., κατά τις κείμενες
διατάξεις, συνεκτιμώντας τα σχετικά ορνιθολογικά στοιχεία τα οποία
υποχρεωτικά οφείλει να υποβάλλει ο ενδιαφερόμενος».
Συνεπώς, η ορνιθολογική μελέτη αποτελεί τη βάση για να εκτιμηθούν
με ακρίβεια οι επιπτώσεις στα πουλιά, καθώς ενδέχεται οι συνέπειες
από την εγκατάσταση να είναι τέτοιες που να έρχονται σε αντίθεση με
τους στόχους διατήρησης της ΖΕΠ, οπότε απαιτείται λήψη κάθε
αναγκαίου μέτρου για την διαφύλαξη και τη διατήρηση σε ευνοϊκή
κατάσταση ή την αποκατάσταση μιας επαρκούς έκτασης οικοτόπων
28

για τα είδη που αναφέρονται στο παρ. Ι της Οδηγίας 79/409/ΕΟΚ για να
εξασφαλισθεί η επιβίωση και η αναπαραγωγή των ειδών αυτών στην
ζώνη εξάπλωσης τους. Αυτό, προφανώς δεν μπορεί να εκτιμηθεί εάν
δεν γνωρίζει κανείς τους πληθυσμούς και τη βιολογική
συμπεριφορά των πουλιών στους βιότοπους τους. Άρα προκύπτει
το εύλογο ερώτημα, πως είναι δυνατόν η ΜΠΕ να είναι πλήρης και
τεκμηριωμένη εφόσον έλειπαν ουσιώδη στοιχεία για την δέουσα
εκτίμηση ( βλ. σημείωση 6 στο με α.π. 151551/15181/27-4-2012 έγγραφο
του Συνήγορου του πολίτη, κατόπιν αναφοράς της ΕΟΕ και της ΕΕΠΠ,
περί πληρότητας φακέλου ΜΠΕ για ΑΣΠΗΕ στις νήσους ΧίουΛέσβου-Λήμνου, σχετικό 7). Ανεξάρτητα από την τυπική έλλειψη της
ορνιθολογικής μελέτης, η ΜΠΕ, θα έπρεπε να επιστραφεί επειδή δεν
μπορεί να προβαίνει σε εκτίμηση των επιπτώσεων χωρίς τα
απαραίτητα στοιχεία. Η έλλειψη αυτή, και η συνεπαγόμενη έλλειψη
δέουσας εκτίμησης , υποσκάπτει θεμελιωδώς τον σκοπό για τον οποίο
συντάσσεται μια ΜΠΕ και η διοίκηση με τις ενέργειες της φαίνεται να
την αντιμετωπίζει σαν τυπικό και όχι ουσιαστικό προαπαιτούμενο.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν κατατεθεί εν συνεχεία η περίοδος
ορνιθολογικής παρακολούθησης που λείπει, η ΜΠΕ δεν θα έχει λάβει
υπόψη τα στοιχεία αυτά.(βλ. σημείωση 7 στο με α.π. 151551/15181/27-42012 εγγράφου του Συνήγορου του πολίτη).
3) Αποσιωπήθηκαν ουσιώδεις παράμετροι για την εκτίμηση των
επιπτώσεων από το έργο για το οποίο πρόκειται, παράλειψη που
ισοδυναμεί με υποβολή ανακριβών στοιχείων για την απόσπαση
της εγκριτικής απόφασης και συνεπιφέρει αυτοδίκαιη ακυρότητα
της πράξης (Βασικός κανόνας του διοικητικού δικαίου, βλ. Α)
Αποσιώπηση πληροφοριών εκ μέρους του αιτούντος συναίνεση για
κατασκευή έργου, δηλαδή της ΑΡΧΡΑΝ στην ΜΠΕ του Μαρτίου 2011).
Κατά την γνώμη μας, ναι μεν έλαβε χώρα εκ μέρους της ΑΡΧΡΑΝ η
διερεύνηση και συλλογή των υφιστάμενων για την ευρύτερη περιοχή
πληροφοριών, κυρίως ορνιθολογικής σπουδαιότητας, πλην όμως
αυτές δεν είχαν παρασχεθεί και κυρίως δεν είχαν συνεκτιμηθεί.
Εν μέρει πληροφορίες παρασχέθηκαν με το υπ’ αριθμόν ΔΠΣ/ΤΔΦΠ
1608884/1555/21-6-2011.
Στο υπ’ αριθμόν ΔΠΣ/ΤΔΦΠ 1608884/1555/21-6-2011 υπόμνημα-αίτηση
που ελήφθη υπ’ όψιν για την την αρνητική γνωμοδότηση της ΔΠΣ και
την με α.π. οικ. 197940/2-5-2012 ΑΕΠΟ για το έργο του θέματος, είχε
αναφερθεί εκ μέρος της Β. Α. που την υπέβαλε, ότι «θα μπορούσα να
επεκτείνω τις παρατηρήσεις μου και ως προς άλλα σημεία της
ορνιθολογικής μελέτης, αλλά δεν νομίζω ότι χρειάζεται
Αποδείχθηκε ότι δεν αντλήθηκαν ορνιθολογικές πληροφορίες από
άλλες πηγές για την περιοχή». Θεώρησε η ίδια ενδιαφερόμενη πολίτης,
29

ότι ήταν επιβεβλημένο να επιστραφεί η ορνιθολογική μελέτη σε
αυτόν που την συνέταξε για να την συμπληρώσει με τα στοιχεία από
τις άλλες ορνιθολογικές παρατηρήσεις, διερωτώμενη πως είναι
δυνατόν οι Σπιζαετοί να αποφεύγουν να πετούν πλησίον του
προτεινόμενου ΑΣΠΗΕ της ΑΡΧΡΑΝ ΑΙΟΛΙΚΗΣ Α.Ε. όταν διενεργεί
παρατηρήσεις ο ζωολόγος/οικολόγος για λογαριασμό της εν λόγω
εταιρείας, αλλά να εμφανίζονται σε παρατηρήσεις άλλων
ορνιθολόγων.
Πράγματι συμπληρώθηκε με επιπλέον στοιχεία η ΕΟΜ και κρίθηκε,
επιβεβλημένο, προφανώς για να εκτιμηθούν δεόντως οι επιπτώσεις
σύμφωνα με το άρθρο 6 παρ. 3 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ, να
υποβληθεί από την ενδιαφερόμενη για την κατασκευή του έργου
εταιρεία, μελέτη γενικής ορνιθολογικής παρακολούθησης της
περιοχής του συνόλου της ΖΕΠ που θα έπρεπε να αρχίσει τουλάχιστον
1 χρόνο πριν την κατασκευή του εξεταζόμενου έργου. Αν πράγματι,
βεβαίως ελήφθη υπ’ όψιν το υπόμνημα υπ’ αριθμόν Γρ. Γ.Γ.
2298/1763/4-7-2011 που αναφέρεται ότι ελήφθη υπ’ όψιν για την
αρνητική γνωμοδότηση της ΔΠΣ/ΤΔΦΠ σχετικά με το έργο του
θέματος.με α.π. οικ. 161407/2444/14-10-2011.
4) Παραβιάστηκε το δικαίωμα του ενδιαφερόμενου γα το έργο κοινού
να λάβει γνώση όλων των απαραίτητων στοιχείων για την
εξακρίβωση και την εκτίμηση των κυριότερων περιβαλλοντικών
επιπτώσεων του έργου και επιπλέον το δικαίωμα του να συμμετάσχει
στην διαδικασία εκτίμησης των επιπτώσεων από το έργο αυτό όταν
όλες
οι
επιλογές
είναι
ακόμη
δυνατές,
υποβάλλοντας
συμπληρωματικά στοιχεία και εκτιμήσεις στην αρμόδια αρχή ή αρχές
πριν από τη λήψη της απόφασης για τη συναίνεση ανάπτυξης και
αυτό μετά την υποβολή εκ μέρους της ΑΡΧΡΑΝ της συμπληρωματικής
ΕΟΜ με τα ορνιθολογικά δεδομένα του έτους 2012, της
συμπληρωματικής ΜΠΕ και των συμπληρωματικών ορνιθολογικών
δεδομένων που θα υποβληθούν στην ΔΠΣ/ΤΔΦΠ κατόπιν του
εγγράφου της με α.π. 160343/458/22-03-2012.
Επειδή κατά τα ανωτέρω, προκύπτει ευθεία παράβαση
α) του άρθρου 6 του νόμου υπ’ αριθμόν 3422/2005 και της Οδηγίας
2011/92/ΕΕ άρθρο 6.
β) του άρθρου 6 παρ. 5α της υπ΄ αριθμόν 49828/2008 (ΦΕΚ Β2464/2008)
απόφασης της Επιτροπής Συντονισμού της Κυβερνητικής Πολιτικής
στον τομέα του Χωροταξικού Σχεδιασμού και της Αειφόρου
Ανάπτυξης (ΕΠΧΣΣΑ-ΑΠΕ) περί τήρησης των ελαχίστων αποστάσεων
από τις γειτνιάζουσες χρήσεις γης (παράρτημα ΙΙ ΕΠΧΣΑΑ-ΑΠΕ), του
30

άρθρου 7 παρ. 3 του ΕΠΧΣΣΑ-ΑΠΕ και του νόμου υπ’ αριθμόν
3827/2010 (ΦΕΚ Α30/2010) περί κύρωσης της Ευρωπαϊκής σύμβασης για
το τοπίο.
γ) του άρθρου 6 παρ. 3 της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και των παρ. 2 και 3.1,
3.2 του άρθρου 5 της ΚΥΑ Η.Π. 37338/1807/Ε103/2010
δ) του άρθρου 4 άρθρο 4 παρ. 2 της ΚΥΑ οικ υπ’
αριθ..104247/ΕΥΠΕ/ΥΠΕΧΩΔΕ/2006
ε) των διατάξεων της ΚΥΑ Η.Π. 37111/2021/2003
Επειδή η αμφισβήτηση της ουσιαστικής και τυπικής νομιμότητας
αποφάσεων για τις οποίες ισχύουν οι σχετικές με τη συμμετοχή του
κοινού διατάξεις του νόμου υπ’ αριθμόν 3422/2005 και της Οδηγίας
2011/92/ΕΕ, μπορεί να τελεσφορήσει και στα πλαίσια διαδικασίας
επανεξέτασης ενώπιον διοικητικής αρχής, με συνέπεια την ακύρωση
της προσβαλλόμενης απόφασης εφόσον, υπό τις συνθήκες της
συγκεκριμένης περίπτωσης, η απόφαση, εάν δεν βαρυνόταν με τα
άνωθεν αναφερόμενα ουσιαστικά σφάλματα, θα μπορούσε
ενδεχομένως να έχει διαφορετικό περιεχόμενο και, επιπλέον, εφόσον
τα εν λόγω ουσιαστικά σφάλματα είχαν ως συνέπεια να θιγούν
έννομα συμφέροντα μας ή εναλλακτικά, δικαιώματα μας,

αιτούμεθα την ανάκληση
της με αρ. πρωτ. οικ. 197940/2-5-2012, (ορθή επανάληψη 15-2-2012)
απόφασης έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ΕΠΟ) για την κατασκευή
και λειτουργία του έργου : «Αιολικός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής
ενέργειας (ΑΣΠΗΕ) ισχύος 24 MW, στη θέση Χιονοβούνι, των Δήμων
Ευρώτα και Μονεμβασιάς του Νομού Λακωνίας της εταιρείας ΑΡΧΡΑΝ
ΑΙΟΛΙΚΗ Α.Ε.
Αθήνα, 14/06/2012
Ο πληρεξούσιος δικηγόρος

31

Σχετικά-συνημμένα-έγγραφα
1). Το με α.π. 9445/01-03-2007 έγγραφο ΕΚΒΥ (α.π. ΔΠΣ/ΤΔΦΠ 157446/774/6-307)
2) ΠΔ της 28ης Φεβρουαρίου 2012 (ΦΕΚ 84 ΤΑΑ κ ΠΘ/ 22-3-2012),
«Χαρακτηρισμός ως παραδοσιακών των οικισμών Ρειχιά, Κυπαρίσσι,
Παραλία Κυπαρισσίου, Ιέρακας, Λιμάνι Ιέρακα, Αριάνα, Λογγάρι, Άγιος
Ιωάννης, Χάρακας, Λαμπόκαμπος και Πισταμάτα της Δημοτικής Ενότητας
Ζάρακα του Δήμου Μονεμβασίας (Ν. Λακωνίας) και καθορισμός χρήσεων
γης, όρων και περιορισμών δόμησης αυτών»
3α) Υπ’ αριθ. Π-2681/21-9-1988 απόφαση Νομάρχη Λακωνίας περί ένταξης σε
κατηγορίες και καθορισμό ορίων του οικισμού Χάρακα της κοινότητας
Χάρακα Επιδαύρου Λιμηράς με καθορισμό όρων και περιορισμών δόμησης.
3β) Σχέδιο ένδειξης της χωροθέτησης 4 α/γ εντός της περιοχής
αποκλεισμού του οικισμού Χάρακας
4) «Μελέτη Χωροταξικής Θεώρησης του σχεδιαζόμενου αιολικού πάρκου της
ΑΡΧΡΑΝ ΑΕ στην περιοχή του όρου Χιονοβούνι της ΒΑ Λακωνίας», από
Δεκέμβριο του 2010, σελ. 35, 36
5) Αποτύπωση επί χάρτου του ευρωπαϊκού ορειβατικού μονοπατιού 033
6) Εγγύτητα της περιοχής φωλέασης του Σπιζαετού στην Μεγάλη Τούρλα με
την περιοχή Κοκκινόβραχος όπου χωροθετείται ο ΑΣΠΗΕ της ΑΡΧΡΑΝ ΑΕ
απεικόνιση
7) Το με α.π. 151551/15181/27-4-2012 έγγραφο του Συνήγορου του πολίτη,
κατόπιν αναφοράς της ΕΟΕ και της ΕΕΠΠ, περί πληρότητας φακέλου ΜΠΕ
για ΑΣΠΗΕ στις νήσους Χίου-Λέσβου-Λήμνου
8) Πουλιά και ανεμογεννήτριες- Συμπεριφορά πουλιών και νυχτερίδων σε
περιοχές αιολικών πάρκων,
Mark Duchamp Chairman, World Council for Nature
Birds and windfarms – Bird and Bat Behavior at windfarm sites.
MANY REASONS FOR BIRDS AND BATS TO GET KILLED ANALISIS OF THE
POSSIBLE REASONS CAUSING THE DEATH OF MILLIONS OF BIRDS AND
BATS WHEN CROSSING LINES OF WIND TURBINES.
9) Τα αιολικά πάρκα είναι περιττά
Wind farms are redundant, Mark Duchamp
10) Συμπλήρωμα
Η ασυμβατότητα των αιολικών εγκαταστάσεων με τις Σημαντικές
Περιοχές για τα Πουλιά

32

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful