Türkçesi Adil Demir

KASTAŞ

YAYINEVİ

SAVAS a

SANATI

Çinli fi lozof savaşçı S U N - T Z U ' n u n g ü n ü mü z d e n 2 500 yıl ö n c e yazdığı SAVAŞ SANATI isimli bu eserin 1 3 b ö l ü m d e n ol uşan 3 8 4 SAVAŞ TEORİ Sİ g ü n ü m ü z e kadar t ü m strateji uzmanl arının ve Harp Aka d e mi l e r i ni n t e m e l kaynak kitabı ol muştur . " SAVAŞMADAN KAZANMAK" prensi bini ana doktr i n ol arak alan bu eser: Takt i k ve stratej i k savaşl ara yol göst er di ği kadar, g ü n ü m ü z e k o n o m i k ve sanayi savaşl arına da kılavuzluk et me k t e , E K O N O M İ S T ve P O L İ T İ K A C I L A R A da yol g ö s t e r me k t e d i r .

T h o m a s Cleary' nin 1910 basımlı " T h e A r t of W a r " adlı eseri nden Adil D e mi r t arafı ndan çevrilmiştir.

ISBN: 9 7 5 - 6 5 4 4 - 3 6 - 8 Çeviri © ADIL DEMİR Yayınl ayan K AST AŞ YAYI NEVİ Tel: 0 2 1 2 - 5 2 0 5 9 7 0 Kapak Tasarım RENK A J A N S M. T A N J U AK AD Baskı & Cilt K UŞ A K OFSET Himaye-i Etfal Sokak Yıldırım işhanı No: 1-2-3 Cağaloğlu - İstanbul Tel: 0 2 1 2 - 5 2 7 4 1 0 3

Üç ünc ü Baskı Mar t 2008

SUN-TZU

SAVAS SANATI
o SAVAŞMADAN EKONOMİST YOL KAZANMAK VE DOKTRİNİ POLİTİKACILARA ESER GÖSTEREN

KASTAŞ

YAYINEVİ

Himaye-i Etfal Sok. No: 6 Dr. Or h a n b e y iş Hanı Ca ğ a l o ğ l u - İstanbul Tel: 021 2 520 59 70 Fax: 021 2 511 36 68 E-mail: k a s t a s v a v i ne v i @a ma i l . co m

SU N U S a
SAVAŞ
Bundan savaşçı (Sunzi prestijli bin lavuzluk kacılara gecede ları, ve iş çekten büyük sunda bilm eyen rarası tabın vaşsız üstünlük b ir sız iş Sun bingfa) ve

SANATI
iki bin eser,

BARIŞIN
beş yüz yıl

KİTABIDIR
önce ünlü filozof Sanatı en iki kı­ tarihinin teorileri ve

yaklaşık Tzu adlı etkileyici bu

tarafından eseridir. de

yazılmış savaş Savaş ve ge re k

olan stratejileri Sanatinın strateji

Savaş

beşyüz

yıldır tüm g ibi

askeri lid e r

uzmanlarına idareci

e ttiği

bugün modern

Asyalı yol topluma

p o liti­ b ir

gerekse geçm e yaşamına de bugün Sun

işadamlarına m odern gösteren öğretilerini,

gösterm ektedir. neredeyse bilim çağın ad a m ­ siyaset G er­ ba­ en konu­ bitm ek ulusla­ Ki­ sa­ p s i­ karşı büyük acım a­ ka r­ p ra tik sa ğ ­ tarih kitap

Feodal Sun

toplum dan becerisini klasik pek Tzu'nun çok büyük Tzu'nun

Japonya'da m odern Japonya'nın ro l ile

b ir başarı kimse, ünlü

uygulamışlardır. bugünkü kazanm ak oynadığı içindeki gerekse ışık olabilmek, fiziğinin, rakiplere Kitap bugünkü derslerinin işadamlarına ya da b ir

şarısında.

Savaşm adan büyük iş

b a ş a rıd ır,' Savaş Sanatı ve

doktrininin bugünün m ücadelenin ana savaş

birleşm işlerdir. dünyası kişisel, hatlarına yenilm ez rekabetin ile analizi ana fikir ve rekabet çekişm e okurlarına za fer ve konusunda verdiği politikasının okunarak hemen görülecek uygulama yararlar Savaş da ya g e re k

tutar.

kazanmak,

kolojisinin

doğru

kazanmanın yaşamında

yollarının

anlaşılmasıdır.

dikkatle

değerlendirildiğinde h e r zaman ve Sun Tzu'nun sahip bulunacaktır. sadece

benzer koşullarla

şılaşılabileceği kullanımının layabileceği Bence. öğrencileri

becerisine kolaylıkla Sanatı

askerlerin

araştırmanlarının

yararlanacağı

olmaktan lanma mında doğru çilmez ya'da, rülür. rinin Uzak nimum meye, gafil tam daha azından

ço k alanını bulacak

bugünün en ve çok bu iş

dünyasındaki dünyasındaki ikibinbeşyüz akıllı Sanatı önem li Doğu'ya dolayısıyla de benzer iş

kullanım sınırsız yıllık eseri

ve savaş vaz

yarar­ o rta ­ ge­ A s­ te ­ gö­ en gibi m i­ ver­

okuyarak,

yorumlamayıbecerecek el Sun kitabı gerek Hatta, de Doğu güç olacaktır. Tzu'nun Savaş Taoizm'den bugünkü ve

adamlarının incelendiğinde

Doğu

psikolojinin,gerekse Uzak

bilim

ve özgü

teknolojinin dövüş

melini oluşturan

ölçüde etkilendiği Savaş Sanatindan düşündürür. Bilindiği felsefe yaparak içinde zarar maksimum

yöntem le­

Taoizm'den esinlenmiş kullanımı geri

olacağını bize ile hasmına Kitabımızın bu

dövüş yöntem leri

gereğinde avlamaya anlamıyla iyi Çin

çekilir gibi manevra

düşmanı bölümü felsefesi 'savunma ve davra­ Ya­ çıkarır, yarata­ insanlığın Si­ yönetenin, ihtiyaçları

yöneliktir. okunduğunda

Savaş Sanatı

savaş modelinin

anlaşılacak daha

ve Çin iyi

dövüş felsefesi olan insan düşünce güçlerin karışımı öne

saldırısı' prensibi nışlarından şamın, öneren cağı m addi yaset hem destek m akta

anlaşılacaktır. Taoizm, belirleyici gücü olmuştur.

tarihi boyunca dalgalanmaların sürekli m addesel de da

birbiriyle Taoizm, tehlikelere ve de alanında

çelişen ve vurgularken

olduğunu

zihinsel gelişm eyi çeker; aynı

teknolojik

gelişmeyi manevi

aynı gelişmenin sürekli olarak şekilde hem ya da savaşın ADİL çabalar.

dikkat yönlerinin Taoizm

dengelenm esine

yönetilenin iktidarların Bu da Savaş

yanında durarak zamanın oluşmasına nedenle Tao sadece düşüncesini

çerçevesinde olan

yıkılmasına yansıt­ aynı değil DEMİR

olmuştur. barışın

Sanatı,

zam anda

kitabıdır.

İSTANBUL ŞİŞLİ 26 A ğ u s t o s 2 0 0 1

6

İÇİNDEKİLER ASAVAŞ SANATI BARIŞI N A N A H T A R I D I R

Savaş Sanatı Ve I a o i / m ...........................................................................9 Savaş Sanatının Yapısı ve içeriği........................................................ 25 Iaıilıi Çerçeve........................................................................................... 38

B-

SAVAŞ S A N A T I (Tam metin olarak 13 Böl üm 384 Madde) I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII XIII Planl ama (25 Madde) ....................................................43 Savaşın Maliyeti (19 Ma d d e ) ....................................... 46 Savaşta Strateji (19 Ma d d e )........................................ 49 Takti k (20 Madde)..........................................................52 Enerji (23 Madde)............................................................ 54 Gücün Kullanımı (34 Ma d d e ) ...................................... 57 Savaşta Manevra (37 Ma d d e ) ..................................... 61 Takti k Değiştirme (14 Ma d d e ) ....................................64 Or d u n u n ilerlemesi (45 Ma d d e ) .................................66 Arazı Faktörü (31 Madde) ............................................ 70 Arazi de Dokuz Konum (68 Madde) ...........................74 Ateşl e Saldırı (22 Madde) ............................................. 81 Casusl uk Ve i stihbarat (27 Madde) ........................... 85

Bölüm Böl üm Böl üm Bölüm Bölüm Böl üm Böl üm Böl üm Böl üm Bölüm Bölüm Bölüm Bölüm C-

Y O R U M L A R L A SAVAŞ SANATI

SAVAŞ S AN A T I Y O R U M C U L A R I .................................................... 87 Y O R U M L A R L A SAVAŞ SANATI ...............................................9 3 - 2 3 3 Kastaş Yayınları diğer savaş dizileri ve anılar................... 234-240

7

SAVAS SANATI VE T A O İZ M a
Eski bir Çin ö y k ü s ü n e g ö r e , lusu, e di l e n zamanının en ileri bi l i m bir z a m a n l a r bir Çin s o y ­ olarak k abul a r a l a r ı n d a n en ü s ­ hastalıkla­ e t t i ği için, anda adamlarından

üç k a r d e ş o t a c ı d a n en g e n c i n e , O t ac ı c e v a p v e r m i ş ,

t ün ol anı n ki m o l d u ğ u n u s o r m u ş . "En b ü y ü k a ğ a b e y i m , ortaya çıkmadan yok rın ruhunu görüp, daha

ş ö h r e t i evi ni n d u v a r l a r ı n d a n dışarı ç ı k m a z . " "Ortanca y o k eder , dışı na çıkmaz." "Bana gelince, masaj y a p a rı m . Bu gesi , der. Yaşlı mayı yişi, otacının kılmaya sözlerine yöneliktir. paralellik Büyük gösteren ustanın ünl ü en Sun de­ T z u ' n u n f e l s e f e s i de, aynı ş e k i l d e e l i n d e n g e l d i ğ i n c e ç a t ı ş ­ gereksiz "Düşman Yine aynı savaşmanın lisi, düşmanın ordularını savaşmadan yenmek büyük n et i ci l e r konu için ben d a m a r l a r ı açar, ş u r u p l a r hazırlar, Bu n e d e n l e ş ö h r e t i m her y e r e yayılır." üzerine y o r u m bundan daha yapan bir M i n g bir kı s t as dönemi bil­ kardeşim, h a s t a l ı k l ar ı ortaya çıktığı bu n e d e n l e o n u n ş ö h r e t i de y a ş a d ı ğ ı m a h a l l e n i n

" Ş i m d i si ze s o r a r ı m h a n g i m i z en ü s t ü n ? " "i şt e, l i der l er , k o m u t a n l a r ve ül ke y i y ö n e t e n t ü m y ö ­ önemli bilm iyorum"

ustal ıkt ır," bu d ü ş ü n c e y i y a n s ı t a n en b ü y ü k ö r n e k t i r . o t ac ı nı n s ö y l e d i ğ i gi bi Su n T zu ' ya g ö r e de, çeşi t l i s e v i ye l e r i b o ş a çıkartı r, vardı r. ondan en En us t a komutan, d a h a az d e n e y i m ­ da h a son ra geleni, k öt ü komutan ise

d ü ş m a n tuzaklarını düşmanın askeri

d e s te k çi le r in i y o k eder; güçlerine saldırır;

s u r l a r l a çevri l i k e n t l e r i k u ş a t m a y a kal kar. Ö y k ü d e k i en b ü y ü k k a r d e ş i n davi si nedeniyle kimse tarafından ha s t a l ı k l ar ı ö n c e d e n t e ­ tanınmaması örneğinde

o l d u ğ u gi bi , savaşçı ve başlamadan tarafından

Sun Tzu da, eski ç a ğ l a r d a y a ş a m ı ş en d e ğ e r l i komutanların önce gerektiği savaşları, olmaları aslında daha savaş kazanmış kadar nedeniyle tarihçiler ödüIba­ Ka­ i lham bi­

tarafından yeterince

bilinmediklerinin,

bu n e d e n l e de t ar i h a n l a ş ıl ar ak ,

değerlerinin

l e n d i r i l m e d i k l e r i n i n altını çizer. El deki g ü ç l e r i n ş a r ı ya ulaşmayı z a n m a stratejisi, minimum k u l l a n ı mı ile m a k s i m u m Savaşmadan amaçlayan genel Su n T z u ' n u n

h a t l ar ı yl a Çin t a r i h i n i n

popüler kül­

türlerini o l uş tu ra n Tedavi Sanatı Taoist düşüncenin Sanatı stratejisinin

ile D ö v ü ş Sa n a t ı ' n ı n

k a y n a ğ ı ol an T a o i s t d ü ş ü n c e n i n d a m g a s ı n ı t a ş ı m a k t a d ı r . Sa v a ş S anat ı ü z e r i n d e k i e tk i si lim a d a m l a r ı n c a y ü z y ı l l a r d ı r i n c e l e n i p y a z ı l m a k t a ve Sa v a ş

kl as i k l i ği T a o i z m f e l s e f e s i n i n g e r e k f e l ­ b e ş y ü z yıl ö n c e , Çi n' i n içinde

sef i , g e r e k s e si yasi ç a l ı ş m a l a r ı n d a da k a b u l e d i l m e k t e d i r . B u n d a n y a k l a ş ı k i kibin bulunduğu v a ş Sanat ı te C h i n g mı nın Tzu duygusal savaş iç ve dış s a v a ş l a r s ü r e c i n d e (Yol ve G ü ç ) olmaktan ne ile b i rl i kt e aynı akılcı y az ı l mı ş ol an S a ­ Kl asi ği T a o konusuna Sun Çin h ü m a n i z m a k ı ­ Savaş gösteren

da y i ne aynı d ö n e m d e d o ğ a n T a o koşullarından çok savaşmanın esinlenmiştir.

sosyal

bir y a k l a ş ı m çözüme

bi zl er e,

n e de n le ri n in d o ğ r u anlaşılmasının kavuşturabileceğini, ne ş e k i l d e ö n l e ­ S a v aş S a n a t ı ü z e ­ buna de karşı lı k T a o i s t Savaş S anat ı ortaya çıkm adan

sorununu

şekilde

hatta çatışmaların daha nebileceğine Bil im a d a m l a r ı , düşüncenin stratejisinin felsefi

kı l av uz l uk e t m e k t e d i r . Taoist d ü ş ü n c e n in doktrinleri etmektedir.

r i n d e k i e t k i l e r i ni y ü z y ı l l a r d ı r y a z m a k t a , ve si ya s a l kabul kl as i k l i ğ i ni

Savaş Sanatı'nın 'Savaştan C a y ­ ve güçlü davra­ psikolo­ her

ö n e r d i ğ i bi lgi ni n y ü c e l i ğ i , lik Y e t e n e ğ i ve b u n u n dırıcılık' nışın j isi ve da T a o i s t d ey i ş

bu b i lg i ni n s a ğ l a y a c a ğ ı Y e n i l m e z ­ olan,"derin bilgi

s o n u c u n d a gelecek,

bir y a n s ı m a s ı o l a r a k k a b u l e d i l m e k t e d i r . Sa v a ş S a n a t ı ' n a g ö r e , mekanizmalarını ust a s a v a ş ç ı iyi çatışma öylesine bilir ki, düşmanın

hareketini Eski

derhal

a l gı l ayı p, Taoist

her

o l as ı l ı ğ a

uygun

en

doğal chi

m a n e v r a y ı en az g ü ç k u l l a n ı m ı ile u yg u l ar . çağların çalışmalarından, Chung-ho ( D e n g e ve A r m o n i Kitabı) T a o i s t b i l g i ni n ve p r a t i ğ i n s a v a ş ç ı

üze rind ek i etkisini aşa ğ ıd ak i sözlerle tanımlar: Derin bilgi, sıkıntıyı sıkıntının oluşmasından önce, tehlikeyi tehlikenin oluşmasından önce, yok olmayı yok olmadan önce, belayı bela gelm eden önce kestirebilm ektir. Güçlü davranış, beden tarafından zorlanmadan önce bedeni eğitmekte, zihin tarafından idare edilmeden önce zihni hazırlamakta, dünya tarafından yönetilmeden dünya üzerinde çalışmakta, görevlerin baskısı altında kal­ madan görevleri yerine getirm ektir Derin bilgi prensibi ile sıkıntıyı düzene, tehlikeyi güvene, yok olmayı varolmaya, belayı başarıya döndürebilm ek mümkündür. Güçlü davranış ile beden uzun ya­ şama, zihin ile derin düşünce yeteneğine, dünya barışa, görevler başarıya kavuşturulabilir Bu s ö z l e r i n şüncesini zırlamakta soğukkanlılık de t a n ı m l a d ı ğ ı Asya' l ı sadece aynı g i bi , ölüm T a o y a da Z e n ul aş t ı k l ar ı zihinlerini fikrine dü­ derin ha­

benimsemiş erdem ini ama değil,

savaşçılar

zamanda

karşılarına

çıkacak

her t ü r d e n d e ğ i ş i k k o ş u l l a r a l t ı n d a , z a m a n y i t i r m e d e n a n ı n ­ da t e p k i g ö s t e r e c e k h a s s a s l ı ğ a u l a ş m a k t a k ul l anı r l ar . Yine D e n g e ve A r m o n i Kit abı d e r ki: Sessizlik içinde kavramak, çabalamadan başar­ mak, görm eden bilm ek bunların tümü Tao'nun duygu ve yanıtlarıdır. Sessizlik içinde kavramakla h e r şeyi anlamak, çabalamadan başarm ak ile h e r şeyi başarabilmek, görm e­ den bilm ek ile her şeyi bilebilm ek mümkündür. Hareket oluştuktan sonra hissedip anlamak, anla­ m ak sayılmaz. Büyük çabalardan sonra başarmak, başarı sayılmaz. Gördükten sonra bilmek, bilm ek sayılmaz. Bu üç durum hissetme ve karşılık vermekten uzaklaşmayı göste­ rir. Gerçekten de olayları oluşmadan önleyebilmek, hissedebilm ek ve görebilm ek birbirlerine bağlı olarak g eli­

şen yeteneklerdir. H içbir şey anlaşılmadan hissedilemez. karşılıksız hiç b ir şey elde edilemez, hiç kimse fayda g ö r­ m eyeceği b ir yere gitmez Taoist çeşi tl i d d düşüncenin karsı d da amaçlarından en uygun J biri de yaşamdaki ve karşılık d

oluşumlara d Sa v a ş

hassaslığı

v e r m e y e t e n e ğ i n i g e l i ş t i r m e y e y a r d ı m c ı o l m a k t ı r . Aynı a k ı m altındaki Sa n a t ı öğrencilerine sayısız k a y n a k ve uzak d o ğ u p o t a n s i y e l su n a r . Aynı k a v r a m i ç i n d e g e l iş t i r i l d i ği d ü ş ü n ü l e n d ö v ü ş sanat ı g i de r . temleri da y i ne T a o i z m etki si a l t ı n d a , Sarı y a ş a m ı ş ol an e f s a n e v i M Ö . 3 . Yü z y ı l d a

i m p a r a t o r z a m a n ı n a k a d a r geri

E f s a n e y e g ö r e Sarı i m p a r a t o r v ah ş i k a b i l e l e r i , k e n d i ­ ile el e g e ç i r i r . Bu d ö v ü ş m e t o d u n u n p r e n s i p l e r i de

s i ne T a o i s t bir b i l g e t a r a f ı n d a n ö ğ r e t i l e n si hirl i d ö v ü ş y ö n ­ Su n T z u ' n u n s a v a ş b i l i m i n d e k i tek ni kl eri ni n kaynağını oluşturur. Sarı i m p a r a t o r ' d a n bin yıl s o n r a , Çi n ' in i ç i n d e b u l u n ­ duğu köl e t o p l u m mode lin i sona e rd i r e r e k Çin'e hü ma n is t k o m u t a n l a r da T a o i s t o l an , a na l i t i k ve için yol kl asi k e s e r i ve yönetim k a v r a m ı n ı t a n ı ş t ı r a n s av aş ç ı bir d i ğ e r ö n e m l i dövüş b i r e y s e l s a v a ş ve s a v u n m a

düşüncenin /

d ü ş ü n s e l ö ğ r e t i l e r i n v e r i l di ğ i / Ching adlı e s e r i y a z mı ş l a r d ı . Ching özel li kl e s a n a t l ar ı k l as i k sanat gösterici olmuştu. mi n / Ching'in t e m e l öne çıkarak p r e n s i p l e r i Sun T z u ' n u n g e l e n e k s e l Taoist e ğ i t i ­ mey­ Tao-te ortala­ Saka­ ge­

savaş y ö n t e m l e r i n d e dana getirmişti. / rı nda Tao-te Ching'ten Çin'i

b i re ysel s a v u n m a ve s a v a ş t e k n i k l e r i t e m e l l e r i n i sonraki en önemli gi bi MÖ. Taoist b i r i nc i belge bi nin

Ching'dir. Aynı Ching

S a v a ş S anat ı de savaş paralel

mahveden

iç s a v a ş l a r s ı r a s ı n d a k a v r a mı bir y a k l a ş ı m

k a l e m e alınan Sa v a ş Savaşı n

konusunda gösterir. çoğu zaman

nat ı ' na o l d u k ç a gellediğini, r e k t iğ i ni

z a n a n l a r için bile yıkıcı o l d u ğ u n u , zorunlu vurgular.

üretimi e n ­

kalınmadıkça savaştan

k a ç ı n ı l ma s ı

Tao öğretilerine inanan b ir lider, dünyayı silahla zorlamaya kalkmaz, çünkü bu tü r zorlama aslına geri d ö ­ ner, ordunun bulunduğu yerde sadece çalılar biter, büyük savaşları bereketsiz yıllar takip eder Silahlar uğursuz aletlerdir Silahtan başka çözüm kalmadığında bile soğukkanlı olmak, açgözlülükten kaçın­ mak, zaferi kutlam am ak yapılacak en iyi şeydir Z aferi ku t­ layanların gözünü kan bürüm üştür ve bu tür insanların dünyaya yararı olamaz Benzer Tzu'ya göre yaklaşım savaşı içindeki Savaş S anat ı da öfke ve

a çg ö zlülü ğ ü yenilginin temel kazanan soğukkanlı, d e r ki;

n e d e n l e r i o l a r a k t a n ı m l a r . Sun savaşçı, Öfkeli, duygusallıktan kızgın, uzak, pe­ öç a l m a

kararl ı s a v a ş ç ı d ı r . kaybetmeye

ş i n d e ol an s a v a ş ç ı

mahkumdur.

Tao-te Ching

Askerlikte başarılı olanlar askercilik yapmazlar, savaşta iyi olanlar kızmazlar, düşmanlarına karşı galip g e ­ lenler, düşmanlarına karşı herhangi b ir duygu beslemezler. S u n Tzu d e r ki; " S a v u n m a d a başarı lı o l a n l a r t o p r a ğ ı n tüm d erinlik le rine saklanabilir, en yüksek s a l d ı r ı d a başarı lı o l a n l a r ise manevra yaparlar. Bu göklerin katm anla rında

ş e k i l d e k e n d i l e r i n i k o r u y a r a k k es i n z a f e r e ul aşırl ar." B e n z e r y a n s ı m a y ı t i c a r e t d e y i m l e r i n d e de g ö r e b i l i r i z, "iyi t ü c c a r h â z i n el e r i n i saklayarak h i ç b i r şeyi yokmuş gi bi g ö s t e r i r , " ya da "iyi us t a iz b ı r a k m a z . " Bu d e y i m l e r , Tao k l a ­ s i ğ i ni n ve g e l e n e k s e l uzak d o ğ u d ö v ü ş s a n a t ı nı n ilk ö ğ r e n ­ ci l eri o l an amacıyla Zen B u d is t le r in ce kendi sanatlarını örgütlenmenin ta kiben i fade e t m e k benimsenmiştir. g e r e k sivil g e ­ Savaşan Han k l as i k l er i gelen

T a o Y a s a l a r ı n d a si yasi Eyaletlerin dramatik sonunu

r e k s e a s k e r i y ö n l e r i ile ilgili yazı l ar b u l u n m a k t a d ı r . iktidara Hanedam'mn başlarında yazıl dığı b i l i nen Hu a n ve T ao

arasında önemli

bir y e r e s a h i p o l an

Efendileri (Huai-

n a n - t z u ) adlı k i t a p t a bir t a m

b ö l ü m Sa v a ş Sa n a t ı ' n ı n t e m e l

ö ğ e l e r i n i o l u ş t u r a n T a o i s t s a v a ş b i l i m i n e ayrılmıştır.

Saı/aş sanatında stratejinin anlaşılmazlığı en ö ­ nem li unsurdur. Duruş belirsiz, ham leler öngörülem ez o ­ lunca. hamleye hazırlık yapm ak imkansızdır. B ir komutanı savaşta yenilgiden uzak tutup, zafer kazandıran şey öngörülemeyen akılcılığı ile izi algılanamayan hareket tarzıdır Yalnızca durum u bilinm eyene e tki edilemez. B ilge­ le r öngörülm ezlik pelerinine saklanır, böylece duyguları a l­ gılanamaz; belirsizlik içinde hareket ederler, o zaman yol­ ları kesilemez. Sa vaş S a n a t ı ' n d a Sun Tzu, " O l a b i l d i ğ i n c e g i zl e n , öyl e ki g ö r ü n m e z ol. O l a b i l d i ğ i n c e g i z e ml i ol, öyl e ki s e s i n bile i ş i t i l me s i n. der. G e r e k Su n mal Tzu, gerekse Huan E f e n d i l er i zaferin bir a r a y a ise nor­ gelerek çatışmanın ortaya çıkamayacağı, O zaman düşmanının kaderi senin elindedir."

i nsanl ar ı n g ö z ü y l e g ö r ü l e m e y e c e ğ i d ü ş ü n c e s i n d e k i bir Sun T z u ' n u n Sa v a ş S anat ı

f e l s e f i bakış ü z e r i n d e bi r l eş i rl er .

gi bi H ua n E f e n d i l e r i ' n i n s t r a t e j i l e r i de, ç a t ı ş m a y ı en s o n ç a ­ re o l a r a k a m a y i ne de en katı k u r a l l a r al t ı n d a , d o ğ r u bir li­ d e r l i k l e y a p ı l ma s ı g e r e k e n bir o p e r a s y o n o l a r a k al gıl arlar. B ir komutan kendi başına görmeli, bilm elidir B u ­ nun anlamı, komutanın başkalarının görem ediğini görmesi, başkalarının bilem ediğini bitmesidir. Başkalarının görem e­ diğini görm ek parlak zeka, başkalarının bilem ediğini bilm ek üstün zekadır ilk kazanan parlak, üstün zekalılardır. Çün­ kü sadece onlar saldırılması olanaksız yerlerde savunma yapabilir, direnilm esi imkansız yerlere saldırabilirler. T a o i z m' i n ç o k sıkı a s k e r i k ural l ar ı ral ell ik g ö st e r i r . kavramları siplerinden Savaş geniş birisi, Taoist öğreti bir ç e r ç e v e h e m fi zi ks el tam i çi n d e r uhs al pratikle p a ­ / Ching adlı ana p r e n ­

ve e ğ i t i m d e

barı ş ve s a v a ş

kullanılır.

e s e r d e de b e l ir t i l di ğ i

üzere Taoist u y g u la m a nı n h e m de

psikolojik anla mlar ayrıldığı f i zi ksel boşluk uygu­

i ç e r e n , " b o ş l u k ve d o l u l u k " y ö n e t i m i d i r . Sanatı'nda bir b ö l ü m ü n ve d o l u l u k y ö n e t i m i , T a o i s t d ö v ü ş s a na t ı nı n

11

l a ma l a r ı n ı n k a y n a k ç a l a r ı n d a n o l d u ğ u gi bi , olsun hükümetlerin oluşturur. yansıt ır l ar: B o ş l u k ve D o l u l u k anl ayı şı nı Hu a n Efendileri

a s k e r i o l s u n sivil de

ö r g ü t s e l ve s o s y o p o l i t i k t e m e l l e r i n i düşüncele rin i şu

k e s i n b a ş a r ı nı n yol u şekilde

olarak açıklayan

Bu b ir "Boşluk" ve "Doluluk" m eselesidir A stlar ile üstler arasında ayrılık varsa, kom utanlar ve subayları b ir­ birlerine etki edemiyorsa, birliklerde tatminsizlik oluş­ muşsa, buna "Boşluk" denir. Sivil Yönetim akıllı, askeri y ö ­ netim iyi, astlar ile üstler tek b ir düşüncede, istek ve e ner­ jile rin i birleştirm işlerse buna "Doluluk" denir. B ecerikli lid e r halkını enerjiyle besleyerek , baş­ kalarının "Boşluklarını da doldurabilirken; beceriksiz lider başkalarının "Doluluğu" önünde kendi halkının enerjisini boşaltır. A dalet ve refah tüm halka ulaştığında, devlet çalış­ maları ulusal krizlere çözüm yona Askeri sosyal y e r alır. sosyal layık noktaları görebildiğinde, güçlerin temeller Savaş düzene, de / olabildiğinde, planlama ya da eserin göreve o pozis­ zayıf ve güçlü olanlar atandığında, si ya s a l t e m e l l e r i , Ching adlı bu Sanatı'nda yönetimin

başarı kesindir. her ö r g ü t öğretileri özel ile ilgili arasında

konuya

ö n e m verilmiş, etik d e ğ e rl e re , da g e n e l ah­

ki t abı n ilk b ö l ü m ü s t r a t e j i k o l a r a k r a k i p l e r e , p o p ü la r it e s in e ya laka ayrı l mı şt ı r. Sun T zu ' ya g ö r e düzen,

uygun koşullar altında k ü ­ Bu

ç ü k bir g r u p b ü y ü k bir g r u b a karşı g a l i p g e l e b i l i r ve bu k o ­ şul ları da a d a l e t , d a y a n ı ş m a ile a h l a k o l u ş t u r u r . h u s u s da y i n e Hu a n E f e n d i l e r i t a r a f ı n d a n a s k e r i s t r a t e j i için v u r g u l a n a n ö n e m l i , ö n c ü Çın d ü ş ü n ü ş l e r i n d e n d i r . Güç yalnızca geniş b ir arazi ile büyük nüfus toplu­ luğu değildir. Z afer sadece güçlü silahlarda değildir. Gü­ venlik sadece yüksek duvarlar ya da derin çukurlar m ese­ lesi değildir Otorite sadece kesin em irler ile katı cezalar değildir. Yaşayabilen b ir ö rg ü t kurabilenler sayıları az da olsa yaşayabilirler, oysa can çekişen toplum lar büyük o l­ salar bile yok olurlar

Bu eski Çi n' in

konu en

MÖ. ünl ü

Üçüncü

y ü z y ı l da

yaşamış,

Sun Zhuge

T z u ' n u n ö ğ r e t i l e r i n i t a k i p e d e r e k b ü y ü k bir ş ö h r e t e ulaşan' , askeri strateji uzmanlarından Li ang t a r a f ı n d a n d a v u r g u l a n m ı ş t ı . A skeri operasyonların Tao'su savaşçıların uyu­ munda ya ta r A sker arasında uyum olması halinde asker, üzerinde baskı olmasa da doğal olarak tüm gücüyle m üca­ dele eder. Ama. askerle subaylar arasında itim a t yoksa, savaşçılar kendilerini savaştan uzakta tutar: güven duya­ cakları em irleri duymayan asker gizli gizli konuşmaya ve eleştirm eye başlar. Orduda ikiyüzlülük çıktığında komutan eski bilge kralların tüm aklına bile sahip olsa, basit b ir köy­ lü sürüsünü bile yenebilm ek olanaksız olur. Bu konuda es­ ki b ir atasözünü akıldan çıkarm am ak g e re kir." Askeri o p e ­ rasyon ateşe benzer: kontrolden çıkarsa kendini yakar, b i­ tirir. " Z h u g e ' n i n d e h a s ı ö y l e s i n e b ü y ü k t ü r ki, b ü t ü n yazıl arı, ç i z i m l e r i ve k e n d i s i h a k k ı n d a y azı l an her ş e y T a o c u l a r d a ye r alır. Eski çağlarda iyi yöneticiler silahlanmadılar, iyi si­ lahlananlar savaş hatları kurmadılar, iyi savaş hatları ku­ ranlar savaşmadılar, iyi savaşanlar kaybetm ediler, iyi kay­ be denler ölmediler. Bu sözl er, T a o -t e Ching'in ol a n , Zhuge s av a ş ı n en s o n ç a r e o l d u ğ u d ü ş ü n c e s i n i , bi r d e v a m ı ol an Sa v a ş S a n a t ı ' n ı n a n a f i kri doktrini'ni vurgulamaktadır. de b ü y ü k ö ­ bu n e d e n l e An­ kl asi k ö ğ ü d ü n e kazanmak yasa­

savaşmadan

Li ang a y r ı ca T a o ' n u n kaçınılmaz ermiş

n e m veri r. " Si l ah l a r k ö t ü k e h a n e t i n ar a ç l ar ı d ı r , k u l l a nı l ma s ı nin art ık olmadıkça olduğu'

kullanılmamalıdır."

c a k Li ang da T a o ' n u n t ar i h i tezi ol an ' orij inal i n s a n l ı k d e v r i ­ sona düşüncesine katılmaktadır. Li ang da Sun Tzu gi bi iç s a v a ş s o r u n u n a e ğ i l m i ş ve bu n e ­ d e n l e ç a l ış ma l ar ı d a h a ç o k lar ü z e r i n e o d a k l a n m ı ş t ı r . ü l k e n i n g e r e k s i ya s a l g e r e k s e a s k e r i e m n i y e t i n e y ö n e l i k p r a t i k ö ğ r e t i l e r l e akılcı y a k l a ş ı m ­

16

Askeri meselelerin yönetim i sınırlardaki ya da sınır bölgelerindeki sorunların yönetimindedir. Bu yönetim tarzı, otonte ve askeri cesaretle, direnenlerin ve asilerin yok e d i­ lerek vatanın korunması ve ülke barışının sağlanmasıdır. M edeniyetin askeri hazırlığa ihtiyacının en büyük nedeni budur. Hayvanların pençeleri ve dişlerinin amacı da b u ­ d u r Eğlenirken birbirleriyle oynayıp, kızdıklarında da b ir­ birlerine saldırırlar. İnsanların pençeleri ya da dişleri yok­ tur, insan bu amaçla zırh ve silah kullanarak kendini savu­ nur. Ülkeler de yine bu amaçla ordular besler, hüküm ­ darlar aynı amaçla ülke güvendedir, Burada Zhuge, ki p e t m e k t e d i r . derlik ki şi sel olduğu şeklinde en f azl a Z h u g e de, önem bakanlar kullanır. Yardımcılar güçlüyse, ülke tehlikededir. yardımcılar zayıfsa

Su n T z u ' n u n l iderl i k d ü ş ü n c e l e r i n i t a ­ verilmesi gereken unsurlardandır. l i der l i k g ü c ü n ü n

Sun T z u ' y a g ö r e h e m sivil h e m de a s k e r i li­ Efendileri'nin

Su n Tzu ve H u a n

n i t e l i k l e r e ve p o p ü l e r b i l i n c e bağl ı o l d u ğ u d ü ş ü n c e ­ k a d a r a h l ak i bir k a v r a m d ı r ; inanılır. a h l ak i g ü c ü n kendisini, gücü

s i n e k a t ı l m a k t a d ı r . T a o i s t d ü ş ü n c e y e g ö r e l i der l ik m a d d e s e l h e m i nsa nı n öz k o n t r o l ü gösterdiğine h e m de b a ş k a l a r ı ü z e r i n d e k i et ki si Ul usal savunmanın

h a k k ı n d a Z h u g e şunl arı yazar: Sonunda h e r şey komutanların askeri liderliğine olan güvene kalır Popüler olmayan b ir kom utandan ne ül­ kesine fayda g e lir ne de ordusuna. Bir k a r a k t e r tahlili y ö n t e m i n e g ö r e , komutan bi rl i ği n i halkını güçlü i nk ar e d e n ana komutandır. kaynağı olmanın popüler olmayan Su n Tzu, gönül Sun

olarak vurgular.

T z u ' n u n m i n i m a l i s t s a v a ş f e l s e f e s i , t o p l u m u n o r t a k ilgi al anı f i k r i n d e n besl eni r. Z h u g e L i ang y i n e T a o - t e C h i n g ' d e n alıntı y a p a r a k akıllı s a v a ş ç ı n ı n t o p l u m u n t ü m ü y l e lirtir. " Si l a hl a r k ö t ü k e h a n e t i n a r a ç l ar ı dı r , kaçınılmaz o l m a d ı k ç a Zhuge, olmayan s tr at e j i s i çatışmadan kaçınma olmayan nı l ması ilgilendiğini be­ bu n e d e n l e k u l l a ­ ve ile gerekçesi Savaş Sa­

k u l l a n ı l ma m a l ı d ı r . " savaştan düşüncesi

17

natı'nın lardır.

y ak ı n

bi r inanırı stratejisi bak.

olduğunu önceden

gösterir.

"Si l ah

kullan­

ma n ı n t e k y o l u , hal kının özen kalbine

belirlenmiş

operasyon­ hak­

B u l u n d u ğ u n arazi ve i kli m ko ş u l l a r ı n ı d i k k a t l e i ncel e, Askerine teçhizatın i nc e l e , ku l l a n ı mı yolunun ve c e z a y ö n t e m l e r i n i n a çı k o l m a s ı n a s t r at e j i s i n i üzerin­

kı nda e ğ i t i m ver, ö d ü l göster, düşmanın

de ki t e h l i k e l i g e ç i t l e r e d i k k a t et, g ü v e n l i ve t e h l i k e l i b ö l g el e r i ayırt et, iki t a r a f ı n da koş ul l ar ı nı araşt ır, ne z a m a n i l e r l e m e k ya da ger i ç e k i l m e k g e r e k t i ğ i n i iyi gör, masına adapte ol, saldırı gücünü kuvvetlendir, f e r pl anl arı al. Ordunu, ya l nı z c a t a m koşulların z a m a n l a ­ savunmanı za­ göz ön ün e al t ı n d a artırırken meselesini

askerlerini yeteneklerine göre ödüllendir, hazırla, ö l ü m ve y a ş a m sahip ancak tüm güvene

bunl ar ı y e r i n e g e t i r d i k t e n s o n r a ve komutanların komutası

düşman üstüne gönderebilirsin." Sun T z u ' n u n lığa d e ğ i l , S a v a ş S a n a t ı ' n a g ö r e s a v a ş t a b a ş a r ı nı n o l an psikolojik d a ­ a n a h t a r ı ol an s ü r a t ve k o o r d i n a s y o n s a d e c e s t r a t e j i k hazır­ l i d e r l i ğ i n en b ü y ü k d a y a n a ğ ı y a n ı ş m a y a da bağl ıdır . Z h u g e ş ö y l e yazar: Komutan, ülkesi için yararlı b ir araçtır. Önce stra ­ tejiyi belirleyip, sonra da uygulamayı yöneten komutanın komutası akıntı içinde yüzmeyi başaran b ir dal gibidir. Düşmanı ele geçirişi b ir şahinin avına saldırışıdır. Sakin­ ken gerili b ir yay, harekete geçtiğinde çalışmaya başlayan b ir makine gibi.durdurulm aya çalışıldığı yere girer, en g ü ç­ lü düşman bile kendisine direnemez. Şayet komutanın g ö ­ rüşü yetersiz, askerleri hızlı değilse, üzerinde fikir birliği olmayan b ir strateji, elinizde b ir milyon kişilik b ir ordu bile olsa düşmana gerekli korkuyu veremez. Sun T z u ' n u n ile ilgili k end i k l asi k e s e r i n d e n , ' başarıl ı s t r a t e j i n i n en ana t e m a l a ­

b ü y ü k el ki t abı ' o l a r a k b a h s e d e n Z h u g e , a s k e r i ö r g ü t l e n m e düşüncelerini Sa v a ş S a n a t ı ' n ı n rını t o p a r l a y a r a k öz e t l er . lanır. Görüşleri ge nelli kle Taoist g e l e ­

n e k t e n k a y n a k l a n a n s a v a ş ç ı e ğ i t i m i ve r u h u ü z e r i n d e o d a k ­

18

Size düşm anlık gösterm eyenlere kötü düşünceler beslemeyin. Size karşı çıkmayana saldırmayın. B ir m ü­ hendisin verim liliği yalnızca b ir uzmanın gözleriyle ölçüle­ bilir. Savaş planları yalnızca Sun Tzu'nun stratejisi ile ha­ zırlanabilir Su n T z u ' y u t a k i p e d e n Z h u g e , rın ve s ü r a t i n vurgular. Planlama gizli, saldırı çabuk olmalıdır. Ne zaman b ir ordu aynı avını kapm ak üzere dalmakta olan b ir şahin gibi düşmanını ele geçirir, bendini kıran b ir nehir g ibi sava­ şırsa, düşmanları onun önünde dağılıp gider. Buna ordu m om entinin kullanımı denilir. Daha ri nd e , önce de belirtildiği durum larla Zhuge üzere Sun T z u 'n u n ilgili nasıl tutkusuz Sa v a ş Ese­ kalın­ düşmanın oyununu b e k le n m e d ik baskınla­ a v a nt a j l a r ı n ı

bozmaktaki

S a n a t ı ' n ı n an a t e m a l a r ı n d a n karşılaşılacak ması g e r e k t i ğ i n i aynı f i k i r d e d i r . belirtir: öğretir.

biri de o b j e k t i f o l m a k t ı r .

bu k o n u d a da S u n Tzu ile

D i k k a t l e h e s a p l a n m ı ş s al dı r ı nı n a v a n t a j l a r ı n ı

Savaşta usta asker sinirlenmeyen askerdir. Za­ ferde usta asker korkusuz askerdir. Bu nedenle akıllı olan savaşı önceden kazanır, oysa cahil asker kazanmak için savaşmak zorundadır Burada Z huge, g ü ç ve adam kaybıyla hakkındaki Sun T zu 'n u n , sonuçlanan yetersiz planlamanın, sonuçları

harekatların

uyarı l ar ı nı a y n e n yazar.

B ir ülke gerekli m alzemeyi yüksek fiyatla alm ak zorunda kaldığında tükenmiş, m alzem elerini uzun m esa­ felere taşımak zorunda kaldığında fakirleşmiştir. Saldırılar tekrarlanm am a!/, savaşlar çoğaltılmamalıdır. Güç, kapa­ siteyle orantılı b ir şekilde kullanılmalı, aşırı kullanmanın gücü tükettiği unutulmamalıdır. Gereksizden kurtul, ülken bu şekilde barış dolacaktır. R ekabet edem eyenden kurtul, ülken bu şekilde kazançlı çıkacaktır.

19

Zhuge, vaş Sanatının

son olarak Tao-te Ching'in, ve Hu a n Efen d i Ie r i'n i n

Sun T z u ' n u n S a ­ uyarak

geleneğine

z a f e r i n a n l a ş ı l m a z ol anın hakkı o l d u ğ u n u yazar: Başarılı saldırı, düşmanın kendisini nasıl savuna­ cağını bilem ediği saldırıdır. Başarılı savunma, düşmanın nasıl saldıracağını bilem ediği savunmadır. Bu nedenle sa ­ vunmada başarı yüksek duvarlara bağlanamaz. Bu nedenle yüksek duvarlar, derin su çukurları g ü ­ venliği garanti edemez. Sağlam zırhlar ve etkili silahlar da aynı şekilde güçlü olmayı garantileyemez. Düşman b ir a ­ rada kalmayı tercih etmişse hazır olmadığı yerden saldır: düşman saldırı hattı kuruyorsa, seni hiç beklem ediği yerde karşısına çık. 'Bilinmez anahtarı n üşl e olarak S a va ş olurken b i l m e k ' f i kri Bu en pek güçlü çok ke r e Taocu zaferin düşü­ birini

yinelenmektedir. arasındaki

strateji

S an a t ı

bağlardan

oluşturm aktadır. Taoist felsefenin sağl ar . Sun T z u ' n u n öğretilerinin getirdiği p ra t i k y ö n l e r i bir y a n ­ a n l a m a k bi ze ç el i şki l i g e l e b i l e c e k bir i ki l emi a n l a m a o l an a ğ ı bir y a n d a n savaşı l a n e t l ey i p d a n da s a v a ş s t r a t e j i l e r i ö ğ r e t m e s i sına bakışı ile b a k m a k g e r e k l id i r . Bir bakışı n aynı anda bul ur. birbirinden f ar kl ı açılardan değer­ l e n d i r i l m e s i ünl ü bir T a o i s t t e k n i k t i r. yöntem le çözüm örnek, Tao-te "Cennet Ching'de ve yazılı Ç e li şk i ve i k i l e m l e r bu ile iyiliğin Akl ı n Orada pek k ab u l Batılı he­ bu bir çel i ş k i o l a r a k a l g ı l a ­ i nsan z e k a ­

n a b i l i r e de bu k o n u y a bir de Tao f e l s e f e s i n i n

Savaş S a n a t ı ' n ı n i k i l e mi n e bir d i ğ e r acımasızlık i nsancıl

Yolu o l d u ğ u t e m a s ı n d a o rt a y a çıkar. cehennem değildir. ço k şey s a m a n d a n k u k l a k ö p e k l e r gi bi k ab u l edilir. Bilgeler

de i nsancı l d e ğ i l d i r , o n l a r da halkı s a m a n e d e r l e r . " d i y e y a z mı şt ı r , bir a r a ş t ı r m a n me n ardındaki günlerde 1950lerdeki Kor e

k ö p e k gi bi

T a o - t e C h i n g ' i n ünl ü f i l o z o f u . Barış A n l a ş m a s ı ' n ı n 'Canavarın bu y a z ı d a n

geminden Budist

kurtulması' olarak

b a h s e t m i ş s e de,

Taoistler açısından

hiç de i nsanl ı k dışı o l a r a k a l g ı l a n m a m ı ş t a m t e r s i n e

ö ğ r e t i d e o l d u ğ u gi bi bir o b j e k t i f l i k ç a l ı ş m a s ı o l d u ğ u mi şti r.

belirtil­

M o d e r n a k ı m a g ö r e de bu t ü r bir d ü ş ü n c e bir p s i k o l o g ya da sosyologun, ülkelerin akılcı davranışları, kararların düşünceleri biraraya ve beklentilerinin s i n d e n ço k , sel mez. Su n Tzu'nun k l as i k e s e r i n d e de b e l i r t i l di ğ i üzere Sa­ v a ş S a n a t ı ' n d a b el i r t i l e n o l g u kan d ö k ü c ü l ü k t e n ç o k t o p l u m psikolojisinin g ü cü n ü tü rd en duygularla kullanmayı Bu olduğu Tzu'nun a n l a m a y a yöneliktir, kadar bu güçten i ns a n l a r ı n bu kaçınmak hangi gücü iste­ yö nlendirile bile ceğini anlamak gerekse bağımsız toplumsal tezine gelm e­

ç e v r e s e l f a k t ö r l e r i n et k i si a l t ı n d a , kontrolün bir ötesindeki düşünceden benzer

g e re k birey­ değerlerden öteye gide­

kaynaklandığı

arzulayanlar ışık altında

y e n l e r e de b ü y ü k y a r a r s a ğ l ar . bakıldığında çok koşullama s i ya s a l , Sa v a ş üzerine Sa n a t ı 'n ı n bir ç a l ı ş m a maddi silahlanmaya davetten

görülür.

Çatışmaların

p s i k o l o j i k ve

f a k t ö r l e r i n i bu ş e k i l d e t ü m d e r i n l i ğ i y l e anal iz e t m e k t e k i Sun m e s l e k i a m a c ı savaşı t e ş v i k e t m e k t e n ç o k savaşı n bu k o n u d a da S a v a ş Sanat ı ile p a r a l e l ­ m i n i m i z e e d i i e r e k kısa k e s i l m e s i n i s a ğ l a m a k t ı r . Tao-te Ching lik g ö s t e r i r : Elimde tuttuğum ve ödüllendirdiğim üç hâzinem var. Birisi şefkat, İkincisi tutumluluk, üçüncüsü ise başka­ ları üzerinde öncelik iddia etmemek. Şefkatten cesaret d o ­ ğar, tutum luluk bize görüş sahası sağlar, başkaları üze­ rinde öncelik iddiasından kaçınma da yaşam güvenliği g e ­ tirir. Şefkati, cesareti ve tutum luluğu bırakan, alçakgönül­ lülüğü terk ederek saldırganlığı tercih eden kısa zamanda yok olur. Savaşta şefkat zafere ulaştırır, savunmada ş e f­ kat ise güvenliği sağlar. Kl asi k e s e r i n d e Su n Tzu H o c a a s k e r i sal dırıyı her z a m a n de 'üstün "dur­ elde e ­ etki l il ik'

d u r u l m a d ı k ç a k e n d i n i y a k a c a k bir a t e ş e " b e n z e t i r ve k e n d i ­ s i n e ait ' ç a t ı ş m a s ı z b a ş a r ı ' dilmesinin he r ne kadar stratejisinin kolay değilse

stratejisinin başar ı S anat ı r ek t i ğ i n i

genellikle hiç de

a n l a m s ı z v a h ş e t ve y o k bir şey y a p m a d a n neyi n, ne zaman ne z a m a n s av a ş olma ve

o l ma y ı

mi­

ni mi ze e d e b i l e c e ğ i n i bi zl ere ö ğ re t i r . T a o i s t d ü ş ü n c e y e g ö r e çoğunlukla stratejisi bilmenin, E g z ot i k meme, lanır. Hareketsizlik Yine kazanılır; bilmek dikkat Sa v a ş ge­ kadar çek­ i ç er e n kaynak­ i ç er e n kaynakla­ tam an­ yapılmaması

neyi ,

yapmayı sanatının gi bi

ö n e m l i o l d u ğ u n u n altını çizer. uzak doğu b i l i n m e z ve t u t u l m a z Sa n a t ı , doğu uzak dövüş ni tel i k l er i ni Bilimi'nden Bilimi'nden Sa n a t ı ' n ı n

Taoism'in

Va r l ı k

kültür tekniklerini

H a r e k e t S anat ı e ne r j i

da T a o i s m ' i n Y a ş a m içermektedir. çağlarda,bu biri ol an Batı

nır. Va r l ık Bil imi g e n e l d e zihin ile i l g i l e n i r k e n , Y a ş a m Bilimi k ul lanı mı nı D ah a Taoist n üs t ü görüş ileri Savaş konu lamı bu iki k a v r a m ı n d e n g e s i n d e d i r . hakkındaki b e l i r l ey i c i chi) ile Ming Hanedam'mn (1368-1644) Yolculuğu dört o la ğ a ­ saldırı­

kitabından

(Hs i - y u Moğol

ö lüm süzlü ğe

kavuşmuştur.

Batı Y o l c u l u ğ u ,

ları a l t ı nd a k i eski Ç i n ' d e l erini hi çe s a y a r a k , y a ş a m i hmal etm enin, göre

Tao d ü ş ü n c e s i n i n ö n e m l i d o k t r i n ­ bi l i mi ni i n c e l e r k e n varl ı k bi l i mi ni gelişmenin güç sahibi üzerinde olmanın dururken so­

maddesel zekasız

psikolojik gelişmenin öğretilerine

i hmal e d i l m e s i n i n ya da Sun Tzu nun ne gi bi

n u ç l a r ü r e t t i ğ i n e en g ü z e l ö r n e k l e r d e n bi ridi r. Bu k i t a p t a k i baş k a h r a m a n medeniyetinin nuçta m aym un şeytanın Ş e yt a n ' ı n ğer m aym unla ra oynatı r. ü l k e s i ni n k o m u t a n ı o l an bu s a v a ş ç ı m a y m u n kontrol etm ekte başarısız komşu olur. Kafa­ kendisini Ancak, maalesef kral d ü n y a y ı kılıcı da k ar ş ı l aş t ı ğı bir m a y m u n kral dır. So­ b a ş ı n a g e ç e n sihirli bir m a y m u n k a r ı şt ı r a n geri

bir ş e y t a n ı y e n e r e k , döndüğünde, yaptırarak kılıç savaş

kılıcını çal ar. ile ü l k e s i n e oyuncak Hatta ül ke sin de ki d i ­

k u l l a n m a d a u s t a l a ş a r a k s i l a h ş o r ol ur. o yu n l ar ı

kıl ıçl ar

s ı n d a u y a n a n bir d ü ş ü n c e y e k a p ı l a r a k k e n d i l e r i n i n o y u n c a k s i la h l ar l a s ava ş o y u n u o y n a m a l a r ı n ı n ü lk ele rce ger-

11

cek savas calısması Bu Onüçüncü mi ?

ola rak algılandığı Yüzyıl eseri ne

düsüncesine kadar da

kapıl ır

ve bu s e f e r k e n d i s i de g e r ç e k bir s i l a h l a n m a y a r ı ş ı n a gi rişi r. günümüzü yansıtıyor değil

Ö y k ü d e k i m a y m u n kral e l i n d e k i g ü c ü a k ı l sı z c a k u l l a n ­ mayı , d o ğ a l d ü z e n i b o z a r a k o r t a l ı ğ ı b i r b i r i n e k a t t ı k t a n s o n r a kendini yok e d e c e k tuzağa kendi kendine d ü ş m e s in i anla­ var l ık b i l i mi ni a r a ş t ı r m a y a y ö n e l i r . düşüşü Buda Dikka­ tır. T u z a ğ a d ü ş t ü ğ ü n d e ise i ç i n d e k a y n a k l a n a n d a y a n ı l m a z arzuyu yitirerek, M aym un'un gerektiğini tini akıl cıl ık ve b i r l e ş m e y e t o p l a r . ilek a r ş ı l a ş t ı ğ ı n d a başl ar. eser I C hing'de belirtilen T a o ' c u di n a d a m l a r ı ke n d i s in e içindeki yaratıkla sa v a ş m a s ı Taoist

s ö y l e r l e r ve

Ruh S i m y a K a z a n ı n d a p i ş m e s i n i ö ğ ü t l e r l e r , a n c a k m a y m u n kral bu g e l i ş m e d e n k a ç a r . Buda, görecelilik maymunu maymunun kanununu be ş element sonra gururunu dağına k ai na t ı n karşı el e konulmaz g e ç i r i r ve so­ kendisine açıklayarak

h a p s e d e r e k kibirinin

n u ç l a r ı n d a n acı ç e k m e y e m a h k u m e d e r . Beş yüzyıl ş un l a r ı yazar: Ne kadar kötü ki sihirli maymun halkına hiç hizm et etm edi; Akılsız b ir kahram anlık gösterişine kapıldı. Çılgın b ir yürekle çevresini yakıp yıkarak Ölümsüzlerin toplantısında; Büyüklük tutkusunun kasırgasıyla egosunun peşine kapılıp M utluluk cennetine koştu. Yüzbinlerce askerin arasında, Kendisine direnecek yoktu; Gökyüzündeki en yüksek cennet katında Ü rkütücü b ir varlıktı o. A ncak ne zaman ki şaşırtıcı Buda ile karşılaştı, M erak ediyoruz, artık kim b ilir ne zaman yeniden ortaya çıkarak aynı şeyleri yapmaya kalkabilecek? Budist tarihçi Ku a n Yin y a p t ı k l a r ı n ­ dan p iş m a n o l m u ş m a y m u n u n yattığı h a p i s h a n e y e g i d e r e k

2}

Şimdi cak l ar ı n ı peşine aziz,

m a y m u n ar t ı k s e r b e s t b ı r ak ı l ma s ı A z i z l er kendisini ar t ı k t ü m gücünü Ancak yalnızca bu üz e r e

için az i zl er e bıraka­ sa­ aydınlanma

yalvarmaktadır.

bir ş a r t l a s e r b e s t

söylerler; düşmekte

kullanacaktır. yoluna

aydınlanma serbest

d e c e k e n d i s i için d e ğ i l t ü m t o p l u m için o l a c a k t ı r . So n o l a r a k maymunu önce uzun çıkmak bırak­ madan geçirir. ranı şa recektir. Sa v a ş S anat ı y ü z l e r c e yıldır, s t r a t e j i n i n en ö n e m l i k l a ­ si k e s e r l e r i n d e n her s a v a ş çı n ı n biri olarak bilinmektedir. h a l k a da d ı r . Ancak Tarih bizce bu bu hal­ e s e r i n en ö n e m l i b i l g e l i ğ i Su n T z u ' n u n k en d i e s e r i n i o k u y a n başına g eçi rd iğ i kayı u n u t a n s a v a ş ç ı l a r ı n başını n nasıl bir sihirli g ü ç t a r a f ı n ­ d a n sıkıldığını g ö s t e r e n ö r n e k l e r l e d o l u d u r bir t e d b i r a l a r a k m a y m u n u n başını başına bir hal ka ve­

Bu h al ka m a y m u n t u t k u y a k a p ı l a r a k yanl ış bir d a v ­ kalkıştığında sıkarak daya nıl maz bir acı

SAVAŞ

SANATININ

YAPISI

VE

İ ÇERİ Ğİ

T a o ö ğ r e t i l e r i n i n f e l s e f i ve s i y a s a l etki si a l t ı n d a k i Sun Tzu'nun S a va ş Sanatı, Tao kl as i ğ i Tao-te Ching adındaki e s e r l e bir b a ş k a a ç ı d a n da p a r a l e l l i k g ö s t e r i r . Her iki e s e r d e de ö n e r i l e n andıran r i lme si bir bilgenin deyişler destan kahramanlarını Kitaplarda ağzından aksi söylenmektedir. taktirde ise

bir bi lge b i zl e r e s e s l e n e r e k k e n d i halinde b a ş a r ı nı n , mutlak o ld uğu nu Taocuların yaratılmayıp, araya Aynı olarak t edi r. Sa v a ş mi ni üzer e, pl anını alırlar." S a va ş faktörden manevraları Sanatfnm b i ri n c i düşünce her iki getirilmesi

öğretilerinin yerine g e ti­ başarı sı zl ı ğı n

s ö y l e m e k t e ve ö n e r i l e r i n i t a r t ı ş m a k a b u l bir kısmı T a o - t e C h i n g ' i n yazarı t a r a f ı n d a n çok es k i deyişlerin derlenmesi ileri ve bir şeklinde Sanat ı de h az ı r l a n d ı ğı n ı sürm üştür Sonuç esinlendiği

e t m e z bir ü s l u p ile i l e t m e k t e d i r daha Savaş eserin

için de ö n e s ü r ü l eb i l i r . kaynaklardan

benzer

fi kri b u g ü n

bi l i m a d a m l a r ı n c a y a y g ı n o l a r a k k ab u l e d i l m e k ­ bölümü I Planlama'nın de öne­

vurgulamaya

ayr ı l mıştı r.

Ching'de

b e l i r t i l di ğ i

"Liderler herhangi

bir şeyi y a p m a d a n

önce mutlaka

hazırl ar," ve " L i d e r l e r s o r u n l a r ı konusunda Uyum,

inceleyerek önlemini Sa v a ş hava, S anat ı askeri her li­

h a r e k a t t a n ö n c e m u t l a k a g ö z ö n ü n e al ınıl ması g e r e k e n beş önemle bahseder: arazi , d e r l i k ve di s i pl i n f a k t ö r l e r i . Bu b a ğ l a m d a " U y u m " f a k t ö r ü , sivil l i der l i k l e d a h a d o ğ ­
rusu

si yas a l

l ider ile hal k a r a s ı n d a k i

iş birliği k o n u s u n a e ğ i ­ Bu k o n u d a s a ­ hedefe yö­

lir. G e r e k Ta o , v a şçı Sun Tzu,

g e r e k s e K o n f ü ç y ü s ' e g ö r e d ü r ü s t bir h ü k ü ­ Uyumdan "halkın l iderl e aynı

m e t T a o ' n u n " U y u m Y o l u " n a bağl ı ol mal ı dı r . n eltilme si" d ü ş ü n c e s i olarak söz et m e k te d ir .

25

Hava f a k t ö r ü , hem orduyu h al kl a doğru i lgilenir.

y ani s a v a ş için u y g u n m e v s i m i n s e ç i m i hal kın hem üretim g ü c ü n ü n

o l u ş t u r a n a s k e r l e r h e m de a s k e r i d e s t e k l e y e n B u ra d a ki ana konu hem üretimin Bu da s a v a ş için d o ğ r u de s a v a ş a l a n ı n d a

k u l l a n ı mı n ı n s a ğ l a n m a s ı d ı r . seçilerek

mevsimin

i l e r l e y en o r d u n u n Arazi gereken ve güvenlik en

m e v s i m f a k t ö r l e r i n d e n en az z a r a r l a ç ı k ­ gelince savaş esnasında engebeler, geçilm esi boyutlar kul­ I bi­

ması n ı s a ğ l a m a y a v e r i l e n ö n e m i g ö s t e r i r . Faktörü'ne gi bi a r a z i ni n uzunluğu, faktörler unsur arazideki mutlaka olarak

önceden ortaya takibi

öngörülerek,

planlanmalıdır. lanımı Chin g'de de

Burada, "Avın

yöreyi

iyi t a n ı y a n

kı l avuzl ar ı n çalılıklarda

önemli

çıkmaktadır.

k ı l av u z s u z

t e r , " d e n i l e r e k bu h u s u s bir k e r e d a h a v u r g u l a n m ı ş t ı r . A s k e r i L i de r l i k gören olma, ana h a k k ı n d a k i Sa v a ş S anat ı k r i t e r l e r i y i ne Bu kriterler, sahip zeka, olunan fi l i zl eri n güvenilir Budist tarlanın ekili ol­ bil­ i nsanı h e m g e l e n e k s e l T a o i z m h e m d e K o n f ü ç y a n i z m ' c e de k a b u l değerlerdendir. önem verm e, "zekasız benzer. yabani ise i ns a n a c e s a r e t ve kararlılıktır.

bilgelere duğu i h ma l

göre,

i nsancıl lı k, ot l arı n

sürülmemesine arazideki eden

C esaretsiz zeka, olgunlaşmış

temizlenmemesidir. ürünü

cesaret

biçmesini

memektir." D i ğ e r iki d e ğ e r ol an g ü v e n i l i r o l m a k ve karar l ı l ı k bir l i ­ dere emrindekilerin lardır. S ö z k o n u s u k ri te r le rd e n beşincisi sel dayanışma ile verimlilik ana k on u l ar ı faktörü, ku l l a n d ı ğ ı mekanizma ol an d i s i p l i n , ö r g ü t ­ ile ilgi leni r. Di si pl i n sis­ nitelikler­ bağlantılı­ c e z a ve ö d ü l s a d a k a t i n i ve itaati ni kazandıran olgu­

ol an

t e m i ile, a s k e r i l i d e r l e r d e m u t l a k a a r a n ı l a n t e m e l d e n g ü v e n i l i r l i k ve k arar l ı l ı k ilkel eri ile d o ğ r u d a n

dır. S a v a ş ç ı l a r t a r a f ı n d a n adil ve d e n g e l i o l a r a k k a b u l e d i l e ­ r e k b e n i m s e n e c e k bir ö d ü l ve c e z a s i s t e m i n i n b ü y ü k ö n e m verilir. Yine " E y a l e t l e r S a v a ş ı " s ı r a s ı n d a b i t m e k b i l m e y e n s a ­ vaşlara çözüm arayan düşünürlerin oluşturduğu Yasall ık kurulmasına

26

O k u l u da ki şi sel f e o d a l y ö n e t i m s i s t e m i n i n y e r i n e akılcı ö r ­ g ü t l e n m e ile h u k u k u n ö n e m i n i v u r g u l a m ı ş t ı r . Bu önemini siz bölümün ortaya ardından " As k e r i Savaş Sanatı ald atm acanın içerir. büyük mak­ Etkiliyken e t k i ­ g i bi , "En "Savaşta koyar: harekat de aldatm acayı

Gücünüz varken durun." ust al ı k zayıf ve

k e n d i ni z i g ü ç s ü z g ö s t e r i n . Ching'de yazı l dı ğı beceriksiz gözükm ektedir.

Tao-te

s i m u m v e r i m l i l i ğ i n ve z a f e r i n y e g a n e olmaya bağl ıdı r ; bu nedenle

ilacı o l an s ü r p r i z f a k ­ ve düşmanı yanl ış

t ö r ü karşı t a r a f h a k k ı n d a t a m b i lg i ye s a h i p o l u r k e n b i l i n m e z sır t u t m a y ö n l e n d i r m e bec eri ler i ana sa n a tl a rd a n d ı r. Genel son çar edir. ve z or l u o l a r a k d i ş e - d i ş s a v a ş akıllı savaşçı için a n c a k için Su n T zu ' ya g ö r e akıllı s a v a ş ç ı ancak g e rç e kte n zorunlu karşı her d u r u m

hazırlıklı o l m a l ı , dır. Su n Tzu, ça lışmaktan natl arı ile karşı usta,

olm adıkça güçlü kaçınm alı­ ka­

bir d ü ş m a n l a çok,

karşıya g e l m e k t e n

d ü ş m a n a d o ğ ru d a n saldırarak üstün gelm eye ger i ç e k i l m e y ö n t e m l e r i y l e d ü ş m a n ı n dengeyi düşmanın önem Sanatı'nın bozmaya, öfkesini, üç büyük bölümü düşmanın kızgınlığını özet k ri t e r i n i genel maneviyatı kendisine büyük

arasındaki kullanmaya Savaş Savaş

oynayarak

veri r.

Burada

olarak

gözlerimizin

ö n üne serer: Sosyal,

p s i k o l o j i k ve f i z i k s e l f a k t ö r l e r . ikinci o l a r a k sa v a ş ı n Bu b ö l ü m d e k i en ö n e m l i

Sanatı'nın

ül ke ve hal k ü z e r i n d e k i e t k i l e r i n e ayrı l mıştı r. si l ah o l d u ğ u prensibidir.

an a t e m a s a v a ş e s n a s ı n d a s ü r a t i n ve e t k i n l i ğ i n rın uzun s ü r m e s i n i n ö ğ r e t il ir . yük maliyetini sını, el e ül ke k a y n a k l a r ı

Öz e l l i k l e u z ak ü l k e l e r d e k i s a v a ş l a ­ üzerindeki olumsuz e t­ kullanılmasına hal kın özkaynak bü­

kisi v u r g u l a n a r a k bu t ür uzun s a v a ş l a r d a n k a ç ı n ı l m a s ı d e r s i Kaynakların, verilmiştir. azaltmak enerjinin t u t u m l u Sa v a ş ı n ül ke ve Su n Tzu önem üzerindeki ku l l a n ı mı Kul l anıl ma­ maksimum

amacıyla

y e r i n e d a h a ç o k akın e d i l e n ü l k e k a y n a k l a r ı n ı n g eçirilecek düşman esirlerinden o r a n d a y a r a r l a n ı l m a s ı n ı sal ık veri r.

Ü ç ü n c ü b ö l ü m d e , k o n u s a v a ş t a s t r at e j i ' d i r . B u r a d a da en b ü y ü k ö n e m y i n e t a s a r r u f a v e r i l m i ş t i r . A n a a m a ç , düş­

27

mana

doğrudan yerine

doğruya düşmanı

saldırarak düşmanı ve düşman

yok etm ey e savaş

çalışmak r e r ek ,

k a y na k l ar ı n ı

aldatmacaları düşman ması dı r.

k u l l a n a r a k o l a b i l d i ğ i n c e az za y i at l a el e g e ç i ­ kaynaklarından m a k s i m u m yararın s a ğ l a n ­ olduğu hedef özkaynakların ta sa rru fu nd a

Burada

gi bi d ü ş m a n k a y n a k l a r ı n ı n da o l a b i l d i ğ i n c e z a r a r g ö r m e d e n el e g e ç i r i l m e s i p r e n s i b i d i r . ünl ü doktrini, "En dir."deyişini öğretir Sun Tzu bu b ö l ü m d e o l ar a k , Tzu, en iyi y ö n t e m i n bi z l e r e t a k t i k l e r de g ö s t e r i r , kazanmak olduğu pl anl arı nı baştan ilk ana a m a ç s a v a ş m a d a n düşmanın için Su n bozmak Bu k o n u d a Su n Tzu Ust a b i zl e r e savaşmadan k a z a n ı l an zafer­ iyi z a f e r

olduğunu,

bu y a p ı l a m a z s a d ü ş m a n ı

izole e d e r e k z o r d a b ı ­

r a k m a k g e r e k t i ğ i n i ö ğ r e t i r . Ust a bu k o n u d a da z a m a n f a k t ö ­ rünün önemine dikkat ç e k e r,a n ca k süratin mutlaka a c e le c i­ l i kt en ayr ı l mas ı g e r e k t i ğ i n i n ve hazırlı kların yapılması rumda gerektiğinin işgal kuvveti de altını çizer. gi bi k e si n z a f e r o l ma s ı hakkı v e r i l e r e k bu d u ­ Kazanılacak zaferin

gerektiğini vurgulayarak ancak kullanma gücü

bir m a s r a f k a p ı s ı n d a n harek at stratejileri Güçlü Bu düş­ ko­ uzak dur.

u z a k t a k a l ı n a b i l e c e ğ i n i s öy l er . Bölüm düşmanın ile d e v a m nuda yecek Aynı ğişik almaya C hing'de lirtilmiştir. Sun Tzu Usta, l ar ak kazanacağını us t a s a v a ş ç ı n ı n a n c a k z a f e r i k e s i n o ­ gördüğünde savaşacağı, düşüncesin­ ne z a m a n b i l en sa­ eaer. Temel manla doğrudan koşullara meyanda, konumlara bu ile orantıl ı y i ne prensip aynıdır:

savaştan direnm ek strateji karşı

olabildiğince kötü

I C h i n g ' d e de b e n z e r ş e k i l d e , " Ü s t e s i n d e n g e l i n e m e ­ kad er getirir." denilmiştir. haber Yine I h e r ne k a d a r b ü y ü k o r a n d a uyum gösterm ek gerekir.

ba ğl ı y s a da,

savaş alanında

karşılaşılabilecek d e ­ karşılaştığında

hususun

önemi,"geçilmezle

d e ğ i ş , sen d e ğ i ş t i ğ i n d e g e ç i l m e z g e ç i l i r ol ur . " d e y i ş i y l e b e ­

d e n s o n r a bize z a f e r i g a r a n t i e d e c e k beş y ö n t e m d e n s ö z e d e r . S u n Tzu' y a g ö r e z a f e r i savaşacağını, ne z a m a n k a z an a ca k savaşçı kaçınacağını savaştan

2S

v a ş ç ı d ı r . Ust a k o m u t a n vet l e saldıracağını bilir, b i r l i ği n e s a h i pt i r , Bu s o n büyük hemen maz, Tzu y a n, ahl aki savaşı

ne z a m a n az, emrindeki

ne z a m a n a s k e r ve

büyük kuv­ komutan­

s u b a y l a r f i ki r

b e k l e n m e d i k k o ş u l l a r a hazırdır,

ları si yasal o t o r i t e n i n g ü d ü m ü n d e d e ğ i l d i r . h u s u s o l d u k ç a ha s s a s t ı r. A s k e r i ve entellektüel hiçbir z a m a n sorumluluk askerler sivil l id e r l i ğ e ç o k Savaşlar başlatıl­ Sun yükler.

hemen

tarafından

başlatan

genellikle

hüküm etle rdir.

işte b öy l e bir d u r u m d a e l i n d e k i a s k e r i g ü ç l e r i t a n ı m a ­ değerlendirem eyen bir s i yasal y ö n e t i m i n a s k e r i y ö n e ­ "askeri d e n g e le r i b o z a ra k zafere bilgidedir. Sivil y ö n e t i m i n olarak kabul biriminde d e ­ Hangi t a r af ı n

time müdahale etm esinin, Bu

e n g e l o l d u ğ u . " g e r ç e ğ i n i anl atır. k o n u d a da a n a m e s e l e sav aş a l a n ı n d a k i o r d u y a m ü d a h a l e e t m e m e s i g e r e k t i ğ i d ü ­ şüncesi zafere giden yoldaki e d i l e n, ğerlendirilmesi Tzu bi zl ere, gerekliliğinden en ö n e m l i si l ah kaynaklanır. e l d e e d i l e c e k b i l g i ni n en kısa z a m a n

k a z a n a c a ğ ı n ı b e l i r l e y e n bu beş y ö n t e m i d e ğ e r l e n d i r e n Sun " K e n d i n i z i ve k a r ş ı n ı z d a k i n i iyi t a n ı y o r s a n ı z s i ­ kazanma şansı­ bilmiyor­ karşı karşı yası nı z zin için t e h l i k e y o k t u r , nız vardı r, sanız a n c a k ne her k e n d i n i z i iyi b i l m e n i z e r a ğ m e n k a r ş ı ­ kendinizi savaşta ne de k a r ş ı n ı z d a k i tehlike ile

nı zdaki ni y e t e r i n c e t a n ı m ı y o r s a n ı z y i n e de o zaman

demektir."der. Sa v a ş S a n a t f n m d ö r d ü n c ü en ö n e m l i u n s u r l a r ı n d a n tır. Yine Taoist bir anahtarının bu hususu, değişik " şek i l si z yaklaşımla koşullara b ö l ü m ü savaş stratejisinin Sun Tzu ve burada zaferin ol­ bir Du Mu kazanır­ g er e k i r . Bu­ görmek, biri ol an t a k t i k k o n u s u n a a y r ı l m ı ş ­ uyumda anlaşılmaz oysa belirli

makta o ld uğunu konumda ol anı

öğretir anlamak o l ma y ı

Su n Tzu y o r u m c u l a r ı n d a n k ol aydı r. pasif Anlaşılamayan ayırmak

bir varl ı k a n l a ş ı l a m a z ,

ken, anl aşıl ır ol an k a y b e d e c e k t i r . " s ö z l e r i y l e bel irtir. Anlaşılmaz Anlaşılmazlık geri rada önemli ol an düşmana kalmaktan ç e k i l m e k ya da s a k l a n m a k d e ğ i l d i r . başkalarının göremediklerini becerm ektir.

kendini g ö s te r m e m e y i

Burada y ö n ­

t e m y i ne a l d a t m a c a l a r d a d ı r . r e r ek, hızlı hareket etmek, b üyü k avantaj d o ğ u ru r.

Fırsatları d ü ş m a n d a n ö n c e g ö ­ öz e l l i kl e bi li nir d ü ş m a n a karşı

Bu d ü ş ü n c e y i t a k i b e n Sun Tzu, ne z a m a n iyi yenilmez bilinmesinde yapın," olduğunu der, " Ve bir daha

kesin zaferin yol u n un vurgular. y a l nı z c a " K e nd i n i z i zayıf ol­

h a r e k e t e d i l e c e ğ i ya da h a r e k e t s i z k a l ı n a c a ğ ı n ı n düşmanınıza

duğu anda yüklenin. bölümde ordu içi

U n u t m a y ı n ki, yerlerde örgütlenmenin, beşinci

iyi s a v a ş ç ı l a r y e n i l m e l e ­ Sun Tzu bu ahlakın bir d i s i pl i n ve

rinin o l a n a k s ı z o l d u ğ u daha önemini vurgular. S a va ş Enerj i ' di r. M om ent'in

konuşlanırlar."

Sanatı'nın k u l l a n ı mı d ı r. ordunun

bölümünün

konusu ya da hare­ Sun

Enerji'den

k a s t e d i l e n s a v a ş a l a n ı n d a Güç, Burada vurgulanan dinamizmini Moment,

ket h a l i n d e k i

simgelemektedir.

Tzu, bi ze ö r g ü t l e n m e b e c e r i s i ile k o o r d i n a s y o n u n ö n e m i n i n yanı sıra g e l e n e k s e l nın bir a r a d a değişikliği değişikliğin koşul lar ı nı s a v a ş y ö n t e m l e r i n i n ve g e r i l l a s a v a ş ı ­ bahseder. çizerek Savaşta manevra psikolojik ko­ altını sonsuz sayıda taktik kullanımından

ve s ü r p r i z i n kullanılması

gerektiğini,

düşmanın

etkileyerek düşmanı " E n er j i " bağl ı

kolayca vurulabileceği

n u m a g e t i r m e n i n y a r a r l a r ı nı ö n e çıkarır. Sun T z u ' n u n teması örgüt r ey sel y e t e n e k l e r e çı k ac ak t ır , konusundaki ö ğ r e t i l e r i n i n ana Bu s a y e d e yerine bi­ örgütün içi d a y a n ı ş m a ve b i rl i kt e l ik t i r . olma zorunluluğu

yani o r d u n u n t ü m ü n ü n o l u ş t u r a c a ğ ı " G ü ç " ü n o r d u n u n m o m e n t i n d e n s o n uç ararlar." Tzu'nun çekişmeleri dünyaca sava şçı l ar ı Sun bu özel ö n e m birlikten kaynaklanan

m o m e n t i öne

"iyi k o m u t a n l a r s av a ş a l a n ı n d a b i r e y l e r d e n d e ğ i l g ü c e ve bu g ü c ü n sağlamasına t ar i hi iç

sona

erdirerek Japonların

birliktelik eski

verdiği bireysel ge­

k e n d i s i n i ve e se r i ni b u g ü n d ö v ü ş s a n a t ı t ü m çağlardaki ay ı r a n gerek en modem Samuray'la rdan Sa n a t ı ' n ı n b ü y ü k özel l i kti r. Asya'da

b i l i nen ol an

Tzu'nun

Savaş

rekse tü m d ü n y a d a

bu k a d a r yarar l ı

bulunm asındaki temel

neden, birliktelik içindeki " M o m e n t ' e ve rdiği ö n e m d e d i r .

30

Ki t abı n

al tıncı

b ö l ü m ü , " B o ş l u k ve D o l u l u k " Kullanımı savaş yöntem inin enerjisini

kavram la­ Bu temellerini tüketirken bizi y e n i l ­

rını ö n e ç ı k a r a n G ü c ü n oluşturmaktadır. zayıf d ü ş t ü ğ ü me z y a p a r . r ı nda savaşta değil yaygın manının Ana

k o n u s u n a ayrı l mı şt ı r.

k a vr am la r yüzyıllardır Taoist fikir

düşmanın

k e n d i e n e r j i n i k o r u m a b e c e r i s i d i r . Bu b e c e r i bi ze, d ü ş m a n ı n anda saldırma bugünün olarak kapasitesi vererek Bu t a k t i k l e r i n en b a s i t l e r i n d e n biri b u g ü n yal nı z hem sosyal h e m de iş m a n e v r a l a ­ "iyi savaşçılar kendi düş­ ayaklarına tü­ kullanılmaktadır,

ayağına

gitmezler, korurken

düşmanın

gelmesini sağlarlar." Kendi ketme d a ki Su n T z u ' n u n O zaman enerjini düşmanının enerjisini becerisi bilinmez olmanın bir d i ğ e r f o n k s i y o n u d u r . yapısının kuruluşun­ olması ile t a m a m l a n ı r .

sözleriyle,

"Bi r o r d u n u n y ap ı ş ı z

m ükem m ellik ordunun

k i m s e k a r ş ı nı z a bir s t r a t e j i

ile ç ı k a m a z . " S u n Tzu

ay r ı ca d ü ş m a n l a r ı m ı z ı n k e n d i g ü ç l e r i n i bel irl i bir y a p ı y a g e ­ tirm esine dü şm a n ı teşvik etm em izi , d ü ş m a n güçlerinin y a ­ pısını ve d ü ş m a n etm emizi, reaksiyonlarını bel irl i a r a l a r l a s ü r e k l i t e s t a n c a k kendi g ü ç l e r im iz i n g e r ç e k d u r u m u n u d ü ş ­ bir d ü z e n d e o l m a y ı ş ve a k ı ş k a n l ı k y a l n ı z c a olmayıp, Sun potansiyel Tzu Ust a enerjiyi başarılı dinamik bir a r a c ı dı r .

m a n d a n s a k la m a m ız ı öğütler. Bu bel irl i elde tu t m a n ı n bir s a v u n m a ve s ü r p r i z aracı bir o r d u y u a k a n s u y a b en z e t i r , bir şekl i o l m a m a s ı n a ü z e r e su, kan he r e n g e l i

b i l i n d i ğ i gi bi s u y u n da belirli tam tersine k a r ş ı sı n a ç ı ­ bilir. bir bi rl i ği n göstermek

karşı n T a o - t e C h i n g ' d e de b e l i rt i l d i ği aşındırmasını, yıpratmasını

zayıf s a n ı l a n y ap ı s ı nı n aşmasını,

Su n T z u ' n u n şu s ö z l e r i n e k u l a k v e r e l i m : " A s k e r i belli bir kalıbı o l a m a z . f er i kazanma yeteneği düşmana göre değişim

S u y u n da belli bir kalıbı y o k t u r . Z a ­ B u n a d e h a d en i r . "

ve k o ş u l l a r a a d a p t a s y o n d a n g e ç e r .

S a v a ş S a n a t ı ' n ı n y e d i n c i b ö l ü m ü silahlı ç a t ı ş m a ile i l ­ gili o l u p o r d u n u n s a v a ş a l a n ı n d a k i d ü z e n i ile s a v a ş m a n e v ­ raları h a k k ı n d a S u n T z u ' n u n g ö r ü ş l e r i n i ö z e t l er . ve ön hazır l ı ğın ö n e m i n i anlatarak konuya giren Haberalm a Sun Tzu,

31

"Hesabını yap tıktan s on ra h a re k e t e geç. gören hakkında I Ching'e baktığımızda da

Uzağı ve yakını ilk

kazanır; silahlı s av aş ı n kural ı b u d u r . " der. Aynı k o n u benzer şekilde,"Hazır ş a n s y a n ı n d a d ı r . " der.

ol. O z a m a n

Her z a m a n k i k a r a k t e r i s t i k ö zel l i ği ol an m i n i m a l i s t / t em e l c i g ö r ü ş ü n ü Sun Tzu şu s ö z l e r l e bir k e r e d a h a t e k r a r l a r : " D ü ş m a n ı n e n e r j i s i ni t ü k e t i n , ği ni dur; kopartın." Doluluk ve düşman boşluk komutanlarının y ü re ­ maksi­ u z ak t a Es­ D olu ­ ve prensiplerinden

m u m y a r a r l a n m a y ö n t e m i n i de, rarengiz latır: kalma

" i s t ek l i d ü ş m a n d a n için

s e n d e l e y e n ve k a ç a n a sal dı r, " s ö z l e r i yl e v u r g u l a r . b ec eri sin e sahip o la c ak savaşçı Yürek sekizinci Ustal ığı, bölümü Gü ç savaş

luk ve B o ş l u k p r e n s i b i n e y ö n e l i k d ö r t ustal ığı n varl ığını a n ­ Enerj i Savaş Ustal ığı, Ustalığı. Sanat ı ' nı n ustal ığı nın Uyum­ "ko­ biri ol an T a k t i k ç ı kan D e ğ i ş t i r m e ya da uyum Ustal ığı Uyumluluk

köşe taş la rı nd an mutanla r avantaj

l ul uk k o n u s u n a ayrılmıştır. k a r ş ı l ar ı na

Sun Tzu

Usta bu k o n u d a ,

koşullara

sağlayarak bulundukları " anl ay ı ş ı ­ ko­

yaratma yeteneğine sahip değillerse, ezbere çabala,

ar a z i n i n yapısı nı nın ç o k ö t e s i n e şullara uyum

b i ls e l er bile b u n d a n y a r a r l a n a m a ­ Bu h u s u s t a I C h i n g ' d e , bu uğurdaki kendi çaban seni f e l a k e t e peşine

yacaklardır." demektedir.

g ö t ü r e c e k t i r . " diyerek k o m u ta n la rı n içinde bu lundukları sa ğ la m a k yerine ö n y a r g ı l a r ı nı n

d ü ş m e l e r i n in kendilerine fe l a k e tt e n başka kader g e t i r m e y e ­ c e ğ i n i i f a de e t m e k t e d i r . Taktik natı ' nı n Sun Tzu değiştirme bu konusu doğal olarak Sa v a ş Sabir d i ğ e r ö n e ml i Usta nitel iği ol an "askeri hazır o l m a y a bağl ıdır. operasyonlarda ummaktan düşmanın çok, kural , gelen

konuyu,

düşmanın düşmanı yacağını gili o l a r a k ,

ü z e r i mi z e g e l m e y e c e ğ i n i karşılamaya hazırlıklı ç ok, düşünmekten "yapınızı

olmak;

saldırma­

düşmanın

saldıramayacağı ü zer i ni ze aşırı s a l ­

k o n u m d a b u l u n m a k t ı r . " T a o ' c u I C h i n g ' d e de bu k o n u ile il­ sağlamlaştırmadan dırı a l a c a k ol ursanı z, g ü c ü n ü z ü tüketirsiniz." diyerek karşı-

mi za

çıkacak Sa vaş

düşmanla

karşılaşmaya

sürekli

olarak

hazır

olmanın önemi hazırlığı yan

belirtilmektedir. göre hazır o l m a k y a l n ı z c a kalmaz. Zihinsel etmek için y e t e r l i malzeme olma­ o l a ma z . ö l üm her sınırlı hazırlığı

Sanatı'na güç, zaferi

anlamında

f i zi ksel

garanti

Sun Tzu bu k o n u d a da z a f e r e y ö n e l i k l ideri n p s i k o l o j i k b o ­ yu t l a rı n a b a k a r k e n öfke, birisi, aşırı sofuluk, beş t e h l i k e y e d i k k a t ç e k e r . B u n l a r , aşırı duygusallıktır.Bu aşırıl ıkl arın için aşırı i stekli o l ma k , y a ş a m a k için aşırı istekl i o l m a k , aşırı ke ndi b a ş ı n a akıllı bir d ü ş m a n t a r a f ı n d a n k u l l a n a b i l e ­ Dokuzuncu yazıl mı ştı r. açısı Su n Tzu bölüm orduların Bunlar, özel ilerlemesi ü z e r i ne üç

c e k z a a f l a r hal i ne gel ebi l i r . Ust a bu k o n u d a da s a v a ş s a n a t ı n ı n f i zi ks e l , açıdan ilk o l a r a k üzerinde dikkat n ehi r Tüm

üzerinde d u rm u ş tu r Fiziksel arazinin belirgin yüksek güneşli da

s o s y a l ve p s i k o ­ konuşla­ çekerek, pozis­

lojik açıl ardı r. n ı l ac a k özel li kl e yonların, bol bakarken

noktalarına

arazideki tepelerin bir

noktaların, yamaçların, vurgular. düşman

yukarı bu

doğal

kaynakların boyutlara ç e ş i t l er i g ü c ü n ya bulunm a­ önemle gü­ des­

olduğu

yörelerin yandan

önemini

hareketlerinin maddi

ü z e r i n e y o r u m l a r geti ri r. Her ne k a d a r Su n Tzu da c ün sayı sal üstünlüğün başarılı ol an i nk ar hiçbir za man edicisi konumunda de

mı şs a da, s o s y a l ve p s i k o l o j i k f a k t ö r ve e tk i l e r i n fi zi ks e l g ü ­ karşısında olabileceğinin aşırı üzerinde durur. cünü halkı " Aske r i k o n u l a r d a sayı sal ü s t ü n l ü k her z a m a n yararlı önemli saldırganlıktan gücünü arınarak, konsantre y an ı na etmek, düşmanın tam kestirerek,

olmayabilir,

çekmeyi

başarmaktır."

G r u p ç a l ı ş ma s ı n ı

tekleyen

bir b a ş k a Sa v a ş Sa n a t ı

deyişi de şö y l e yazıl mıştır:

" S t r a t e j i s i o l m a d a n d ü ş m a n ı n ı h a f i f e alan b i r e y s e l savaşçı d ü ş m a n a e s i r d ü ş m e k t e n k e n d i n i Ku r t a r a ma z . " Dayanışma, tah si l ve e ğ i t i m e bu l i derl e t a k i p ç i l e r i bağl ıdır. a ra s ı n d a Okulu karşılıklı anla­ yış ve ilgi g e r e k t i r i r . Mencius konuda, B u n u n g e r ç e k l e ş m e s i de b ü y ü k ö l ç ü d e Konfüçyüs bilgelerinden üstüne " A s k e ri n i eğitmeden düşman

gönderen ile bi rl eşt i r ;

komutan

on l ar ı

perişan

eden

komutandır."der. savaş sanatı d i y e r e k e ğ i t i m ve Bu b ö l ü m d e de

Su n Tzu da,

"Emrindekileri

kültüre yönlendir,

bu s a n a z a f e r g e t i r e c e k t i r . "

kültürün zafer üzerindeki önemine dikkat çekmektedir. Onuncu B ö l ü m arazi k o n u s u n a eği li r. a n a ilgi al anı t a k t i k m a n e v r a ve u y u m l u l u k ü ze r i ne d i r . Arazi t ü r l e r i ayrı ayrı i n c e l e n e r e k , gili s us yöntem le rin komuta Sun ölümcül diğer h a n g i t ü r a r a z i d e nasıl bir h a ­ yansıtılması sosyal üzerinde ve dü­ r e k e t tarzı t a k i p e d i l m e s i g e r e ğ i i r d e l e n i r . A r a z i t i pl er i ile i l ­ konulara ki şini n ş ü n m e y e i ht i yaç g ö s t e r i r . A n c a k , edecek bu m e s e l e d e k i t e m e l h u ­ psikolojik olduğu

maddi,

ç e v r e ile i l i şki l eri ni n d e ğ e r l e n d i r i l m e s i n d e d i r . Tzu, burada ay r ı ca liderliğin sorum lu organizasyon gi bi bak, hatalarından o zaman s ö z e d e r . A n a ilgi y i n e uğruna ölüme seve

b i r l i k t e l i ğ i n m o r a l ü z e r i n e ol an e t k i l e r i d i r : " A s k e r l e r i n e k e n d i çocukların senin s e v e a t ı l a c a k l a r d ı r . " der. Su n Tzu bu a r a d a a s k e r l e r e s e v ­ ak s i t a k t i r d e a s k e r l e ­

g i d e aşırıya k a ç ı l m a m a s ı g e r e k t i ğ i n i , dan e d e m e z . Bu bölümde önceden bilgi

rin k o l a y c a haşarı ç o c u k l a r a d ö n ü ş e b i l e c e ğ i n i de u y a r m a ­ toplam a anlamına gelen

h a b e r a l m a k o n u s u da i ş l e n m e k t e d i r . olarak hem düşmanın öğrenme,

H aber a l m a d a n genel

h e m de k e n d i g ü ç l e r i n i n d u r u m u n u Su n Tzu: için asl a

d ü ş m a n ı n zayıf n o k t a l a r ı n ı a n l a m a k ile arazi e n ­ iyi t a n ı y o r s a n za fer senin

g e b e ve k o n u m l a r ı n ı ö ğ r e n m e k k a s t e d i l m e k t e d i r . " K e n d i n i ve d ü ş m a n ı n ı t e h l i k e d e değildir. düşmanını fere giden Gökyüzü ile y e r y ü z ü n ü

iyi b i l i y o r s a n s e ­ k oş ul l ar ı nı ve b i zl e r e anl atır.

nin için z a f e r asl a t ü k e n m e z . " d i y e r e k ç e v r e yolun haber almadan geçtiğini

iyi b i l m e n i n z a f e r e g i d e n y ol u açt ı ğı nı ya da z a ­

Aynı k o n u d a I C h i n g ' d e de, " B a ş l a n g ı ç t a iyi hazı r l an ki s o ­ n u n d a Daşına d e r t g e l m e s i n . " d e n i l m e k t e d i r . Onbirinci a d l and ı r ı lmı şt ı r . bölüm, Bu Arazide arazi Dokuz iyice Konum olarak bölümde detaylandırılarak ile bu s o s ­

a r a z i n i n yal ın k o n u m u n d a n

çok sosyal k o n u m u

yal ç e v r e i ç i n d e h an g i k o n u m d a h a n g i h a r e k e t tar zını n se-

34

içinde hangi k o n u m d a hangi h a re k e t tarzının s e ç i lm e s i g e ­ rektiğine yönelik öğütler bulunmaktadır. S u n Tzu Ust a t a r a f ı n d a n bu d o k u z arazi , (a) Ç a t ı ş m a l ı (c) (d) A ç ı k Ar a z i (b)Yakın Arazi ihtilaflı Arazi Arazi Arazi

(e) A n a h t a r (g) Z o r A r a z i

(f) C i d d i Arazi (h) K u ş a t ı l mı ş olarak vas 3 ya J Arazi

(i) ö l ü m c ü l Arazi" ad l a n d ı r ı l mı şt ı r . "Çatışmalı Arazi", da sivil mektedir. çalarına geçiren "Yakın A r a z i " denilirken, tarafa avantaj genel
^

o l a r a k ü z e r i n d e ö l ü m c ü l sag e r ç3 k l e ş t i ğ i e 3 ^ arazilere arazi halinde denilpar­ el i ne bi ti şi k d ü ş m a n çekişme

ça3 ışmaların t 3

birbirine sağlayan

"ihtil afl ı A r a z i " ,

arazilere.verilen

i si mdi r.

"Açık Arazi", ren

he r iki t a r a f ı n da r a h a t l ı k l a g i r e b i l d i ğ i a r a z i l e r ­ i l e t i ş i m için kilit g ö r e v i g ö ­ tam tersine arazi bulunan " C i d d i A r a z i ", birbirlerinin "Yakın A r a z i " n i n derinliklerinde arazi

dir. " A n a h t a r A r a z i " d e n a n l aş ı l a n , arazilerdir. düşman manın olup, ülkelerin

dilimleridir. "Kuşatılmış olmalarıdır.

" Z o r Ar a z i ", Araziler"e

g i r i l m e s i z o r ol an ya da g i r m i ş o l ­ parçalarına son deni l i r. dar he­ giriş olanakları üzerinde derecede

hiçbir fayda

sağlamadığı

bu t ü r a r a z i l e r i n en ö n e m l i ö zel l i ği p u s u y a ç o k u y g u n " Ö l ü m c ü l Ar a z i ", bulunulduğunda

m e n s a v a ş a g i r i ş m e k ya d a y o k o l m a k s e ç e n e k l e r i n d e n b i ­ rinin s e ç i l m e s i n i m e c b u r e d e n ar az i t ü r l e r i n e d e n i l m e k t e d i r . Ta n ı mı nı anlatan arazi törlerini lar.Farklı avantajları, Sun de y ap ı s ı nı n arazi i nsan yaptığı Tzu, asker her ar az i üzerindeki araziye uyum, türü için ve ya uygun içinde taktikleri bulunulan fak­ vurgu­ çatışma taktiklerine, sosyal uyumun r i c at

psikolojik da

ekleyerek

önemini

türlerine

ilerlemenin bunlar m u t­

d u y g u l a r ı ve k o ş u l l a r - t ü m

l aka i n c e l e n m e l i d i r . "

35

Sa v a ş S a n a t f n m s a l d ı r ı d a a te ş i n

onikinci

bölümünde

incelenen çeşi tl i

konu kun­

ku l l a n ı mı

ü z e r i ne d i r .

Bu k o n u ,

d a k ç ı l ı k y ö n t e m l e r i ile k u n d a k l a m a s o n r a s ı n a y ö n e l i k t e k n i k hazı r l ı kl ar ve s t r a t e j i l e r i n k ı s ac a i n c e l e n m e s i ile başl ar. " A t e ş " in silahlardan i n sanl ı k için Su n en Tzu'nun y a şa d ı ğ ı çağdaki birini en ölümcül . biri o l ma s ı nedeniyle çare B ü y ü k H o c a bu b ö l ü m d e di le g e t i r i r k u l l a n ı l ma s ı g e r e ­

duygusal

dileklerinden kalmadıkça

" S i l a hl a r a n c a k b a ş k a kendisinden Tzu Ho c a, etmemeli,

ken f e l a k e t a r a ç l a r ı dı r . "

Kundaklama

k o n u s u n d a k i s ö z l er i n i sevk

beklenmeyen

bir ç a b u k l u k l a s o n a e r d i r e n Sun

" H i ç b i r h ü k ü m e t kızgınlık i çi n d e o r d u s u n u savaş sana ve sonuçlarının yarar ı son

a s k e r i l i d e r l e r g a z a p i ç i n d e s av a ş k ı ş k ı rt ma c ı l ı ğ ı derecede görüyorsan Öfke ne­ gerektiğini o l a n c a açıkl ığı hareketten ile v u r g u l a m ı ş ­

yapmamalı."diyerek d i k k a t e a l ınma s ı tır "Yalnız, harekete şeye, maz. " Sun Tzu, g eç ,

sonunda

o l ac a ğı n ı

ak s i t a k t i r d e

vazgeç.

gazap sevince dönüşebilir,

a n c a k y o k o l m u ş bir ül ke ö l ül e r y e n i d e n c a n l a n a onüçüncü bi ri nci ve son bölü­

v ar l ı ğı na bir d a h a asl a k a v u ş a m a z , Sa v a ş Sanatfnm strateji

m ü n ü c a s u s l u ğ a a y ı r a r a k ki tabın zi l en s t r at ej i tünleştirmiştir. k o n u s u ve

b ö l ü m ü n d e altı ç i ­

için en b ü y ü k g e r e k s i n i m

ol an h a b e r a l m a y a g e r i d ö n m ü ş bu d ö n ü ş ü y l e de ki tabı b ü Bu b ö l ü m d e k e n d i s i n e ö z g ü v e r i m l i l i k h e d e f l i ha­ min ima list ö ğ r e t im tarzına uygun olarak ha be r alma g ö r e v ­ lileri ol an c a s u s l a r ı n ö n e m i n i a n l a t m a y a baş l ar . " A s k e r i bir g ü n l ü k z a f e r ödül v e r m e k t e n mizi sağlayacak dışıdır." Operasyonların i ç i nd e k i gerçekleşeceği " Ma h a l l i bölgedeki Casus" insanlar i n sanl ı k ayırır. için y ı l l a r c a kaçınarak, bi lgi l eri mücadele edilir. Bu r e k e t l e r bir ül ke için s o n u o l m a y a n t ü k e t i m k a y n a k l a r ı o l u p , nedenle düşmanın d u ru m u n u öğrenm e­

edinmekteki

başarı sı zl ı k t ü m ü y l e

Sun Tzu, c a s u s l a r ı ya da gizli aj anl arı beş k a t e g o r i y e arasından tutulacak casuslara Düşman len c a s u s l a r a "iç C a s u s " ; adını veri r. casuslarının

muhalif görevliler arasından yakalanan düşman

görevlendiri­

36

iki tar af l ı "Devşirme mana Casus"

ç a l ı ş t ı r ı l ma l ar ı y ö n t e m i Casus" deni l i r. amacıyla

ile y a r a t ı l a n olmayan Casus" adı

casuslara bi lgi l eri da ise

ise "Öl ü

Gerçek

düş­

sızdırmak adını

gönderilen

casuslara

vermiştir.

" Yaşayan

edindiği

b i lg i le r l e g e l i p g e r i d ö n e n c a s u s l a r a v e r i l e n i si mdi r. Sun T z u ' n u n pratikteki vaş l i der l i k a ç ı s ı n d a n " C a s u s l u k " bakışında her z a m a n başarının erer . konusunun olduğu gi bi Sa­ karmaşıklığına casusların "Casuslar, kurnazlık casusluğu

s o s y a l ve p s i k o l o j i k f a k t ö r l e r e Sanatı, meselesi o ld u ğ u n u şüncesini, ve çek adalet bilgi

b üy ü k ö n e m verilmiştir.

kullanımındaki akıl cıl ık ve bi lgi

bir l i derl i k i nsanl ı k ger­

söyleyerek sona

S u n Tzu bu d ü ­ casuslardan diye

olmaksızın,

gösterilmeksizin çok

kullanılamaz; alınamaz." kullanma iyi

olmaksızın

a çı k l a r ve, gösteren

" yal nı zca

hünerini

p a r l a k bir h ü k ü m d a r ya da akıllı bir k o m u t a n z a f e r d e n e m i n ol abi l i r" d i y e r e k s o n karar ını bildirir.

37

TARİHİ Savaş Sa n a tfn m y üz yı l l a r dığı arasındaki bilinmektedir. Bu

ÇERÇEVE b e ş i n c i ve ü ç ü n c ü döneminde b e ş y ü z yıl yazıl­ önce I

eski Ç i n ' d e M. Ö. Eyaletler" yaklaşık dönem

"Savaşan

C h i n g adlı ünl ü es er i k a l e m e a l mı ş ol an b i l g e l e r t a r a f ı n d a n kurulmuş, nedanın ki l er i n Çin t a r i h i n d e C h o u h a n e d a n ı o l a r a k b i li ne n h a ­ Hanedanın çöküşü s o n r a ­ i li ş­ hanedanı ele g e ç i r m e k parçalanm a dönemidir.

sında ort ay a çıkan otor ite b o ş lu ğu eyaletler arasındaki bozulması ile s o n u ç l a n ı n c a

için h a r e k e t e g e ç e n e y a l e t l e r a r a s ı n d a s o n a e r m e k b i l m e ­ y e n bi r ç a t ı ş m a b a ş l amı ş t ı r . Bu dönemde y a z ı l mı ş eserler arasında S tr a t ej i s i en önemli olanlarından ve a s k e r i Savaşan Ey a l e t l e r i n anlamındaki

" Z h a n g u o cel C h a n kuo t s " e adlı e s e r d e d ö n e m e ait si yas i i l i şkil eri n anl at ı l dı ğı bir dizi ö y k ü içinde Sava şa n b u l u n m a k t a ve Eyaletler d ö n e m i n in bir ç e ş i t g r a f i k anl at ı mı

b i z l er e o d ö n e m i y a n s ı t m a k t a d ı r . Gaspçılar kendilerini lord ya da kral ilan ettiler; d ü ­ zenbazlar ya da kom plocular kendilerini süper güç yapa­ cak ordular kurdular. H er birisi diğerinin yaptığını artırarak taklit edip sonsuz b ir yarışa giriştiler. Sonunda birbirlerini tuzaklara düşürerek kanlı meydanlarda yok ettiler; yıllar boyu süren s e rt çatışm alar sonucunda büyük eyaletler için çarpışıp küçük eyaletleri ellerine geçirdiler. Bu kan davası süresince babalar ile oğulları bile birbirlerine karşı çıktılar, kardeşler birbirine güvenmezken karılar, kocalar b irb irle ­ rinden ayrı düştüler. Kimse için güvencenin kalmadığı b ir odam oluştu. D eğerler odadan yok oldu. Yıllar geçtikçe bu durum h e r geçen gün daha kötüleşti,, odada birbirleriyle durmaksızın savaşan yedi büyük ,beş küçük eyalet kaldı. Bunun tek nedeni bu eyaletlerin sınırsız açgözlülüğü ve öne çıkma konusundaki olağanüstü hırslarıydı.

38

"Savaşan yaşamış

Eyaletler" büyük i nsan

dönem inin hümanist,

hemen filozof ve

arifesinde eğitmen ne­

bulunan

Konfüçyüs yaşamını, kişmeye sürükleyen denlerini "Seçmeler"'de, öğütler verdiği We i "Di ni düzenleri meseleler

ü l k e s i n i y üz y ı l l ar b o y u s ü r e c e k iç ç e ­ d e ğ e rle rin d e k i yıpranmanın Konfüçyüs'ün dönemi, karşılaşması We i , ister. Eyaletler" k l as i k e s e r i Konfüçyüs'ün ile c a n l and ı r ı l ı r . savaş askeri ertesi insanlık kendisine

anlamaya vakfetmişti. "Savaşan bir h ü k ü m d a r l a hükümdarı yardım hiçbir hakkında

Hanedam 'm n konuların

Konfüçyüs'ten Konfüçyüs var, yok." ancak diyerek

konusunda düzeni hakkında

bilgim

çalışmam boyu

g ü n h ü k ü m d a r ı t e r k ed e r . Hükümdarın ü ç ü n c ü yüzyıllarda, sında el e We i yaşamış al ı nmı şt ı r. Eyaleti'ne Yen kadar Hui , " ol an yüzyıllar Savaşan Taoist düşüncelerinden kavramını çık artmalarını an la ta n bu ö y k ü M Ö . d ö r d ü n c ü ve Chuang-tzu göre tarafından Konfüç­ kendi­ her ne

Eyaletler d ö n e m i n i n ta m o r t a ­ filozof y a z ı l ar ı na söyler. We i

Chuang-tzu'nun gitmek istediğini

y ü s ' ü n en y ak ın ö ğ r e n c i l e r i n d e n Yen Hui, s i n e , " o r a d a ne y a p a c a k s ı n ? " d i y e s o r a r . Duyduğuma göre

hocasına giderek Konfüçyüs

Hükümdarı ise d e

haya t ı nı n t a m i ns anl ar ı nı

olgunluk dönem inde saçmasapan hesabı bir

ü l ke s i n i

a l ı ş ı l m a d ı k bi r t a r z d a y ö n e t i y o r , yormuş. kullanıyormuş. rışık e y a l e t l e r e We i Ölenlerin gidin"

h a t a l a r ı n d a n da d e r s a l m ı şekilde gi bi öldüresiye hal kın Bu çıkış ka­ olmadığı

y o l u da y o k m u ş .

Be n si zin, " d ü z g ü n e y a l e t l e r d e n çıkıp, dediğinizi duymuştum.

nedenle,

Eyaleti'ne g i d e r e k o r a d a k i le r e ya rd ım cı o l m a m ı n d o ğ r u Konfüçyüs, O " G i t m e k için hazırlanmışsın pek az ancak orada Konfüçyüs çalışmış­ göre teze ile

olduğunu düşündüm." bulacağın tek şey cezalanm an olacak." zamanlarda barışsever nedeni kimse bir Mencius'un tır. Bunun i ns anc ı l l ı ğı nı uygulamaya

araştırıldığında,

K o n fü çy üs 'ü n teorilerinin

u y g u l a n m a m a s ı n ı n n e d e n i bu k o ­ Bir d i ğ e r t e ­

nudaki uygulamacıların beceriksizliği olmuştur.

39

ze g ö r e m a sı nı n

ise K o n f ü ç y ü s ' ü n nedeni

p o l it i k a l ar ı n ı n gerçek

uygulanmamış ol­ i ns anc ı l ve

yö neticilerin

anlamıyla

a da l e t l i o l ma y ı i s t e m e m i ş o l ma l a r ı d ı r . Lao - t zu başka mas ı z dıkl arı ile Chuang-tzu'nun yaklaşmışlardır. birlikte anl atır. e s as barı şçı Lao-tzu anlamıyla humanizmasmı ile C h u a n g - t z u , i ns a n l a r ı n aşırı acı­ duygusal özgür gerçek özgür engel u y g u l a y a n l a r da g e n e l açılardan olarak kendilerini gizleyerek soruna

b i z l er e ş i d d e t e y ö n e l i k s a l d ı r g a n y a p ı d a k i görünm ekle ya p ıd a olduklarını Bu t ü r i ns a nl a r ,

içlerinde sakla­

duygusallığı Eski çağlardaki katı doğal

acımasızlıkla Taoist hal i yl e

katlederek b i zl e r e soğukluğun

h ü m a n i z m a n ın or t a y a çıkmasını e n g e l l e m e k t e d i r l e r . ustalar a c ı ma s ı z l ığ ı n, hümanizmanın oluşturduğunu ğer tir. Lao-tzu'nun i nsanl ı k olarak dışı kullanılabilen bu içi konudaki bilgelerin saman acımasızlığını, insanları dinsel ka i na t ı n kurban gör­ ör­ olduğunu, ünl ü o b j e k t i f l i ğ i n y a r a t t ı ğı ortaya

çıkabilmesine

a n l a t mı ş t ı r . Aynı Buda kendi

K o n f ü ç y ü s gi bi

k e n d i s i de iyi

bir s a v a ş ç ı k l a n ı n d a n g e l m i ş ol an K o n f ü ç y ü s z a m a n ı n ı n d i ­ b i lg e s i ölüm üm üzün kendimizce a n l a ş ı l ma sı halinde çatışmaların sona ereceğini söylemiş­

dolu

k o r k u l u k l a r gi bi Onun verdiği

d ü k l e r i n i s ö y l e y e n s ö z l e r i n d e b ul u r u z . sız d r a m a t i k nel iktir. Bu saldırganlığı sünü l a msı zl ığ ı na çal ışıl mıştır. Hindistan'aa, lardı. Budistler yanmış nedeni, antihumanizma, açıklama karşı acımasızlık örnekleri

C h u a n g - t z u da s a y ı ­

veri r.

n e k l e r de e s a s ı n d a iç ve dış ç a t ı ş m a l a r ı n ö n l e n m e s i n e y ö ­ filozoflarca çok, yarı acımasız

amacından

saldırganlık g ü d ü ­ olarak kullanılmaya göm ülm e­

besleyen

a ç g ö z l ü l ü k ve s a h i p l e n m e d u y g u l a r ı n ı n a n ­ bir t e d a v i yöntemi

yörelerde

mi ş y a n ı k b e d e n l e r i z i y a r e t e t m e y e b ü y ü k ö z e n g ö s t e r i y o r ­ Bunu y a p m a la rı nı n duygularını i ç l e r i n d e k i a ç g ö z l ü l ü k ve ziyade düşüncelerini sahiple nme ürkütmekten

i nsanl ı k i d e a l i ne ve ö r n e k t o p l u m m o d e l i n e y ö n e l t m e k idi.

40

Aynı

şekilde,

Sun

Tzu

Usta

da

okurlarını

s av a ş ı n

yar al ar ı nı a n l a m a y a d a v e t e d e r . en baş s a f h a l a r ı n d a n l ar ı n d a n başlayarak,

B u n u y a p a r k e n de s a v a ş ı n

ol an i h a n e t ve y a b a n c ı l a ş m a d u y g u ­ s a v a ş ı n s o n u n d a k i sal dırı ve k u ş a t m a kadar tüm tam olumsuz­ değeri ile

g i bi , ö z ü n d e i n s a n ve d o ğ a l k a y n a k l a r ı n y a m y a m l ı ğ ı o l a r a k n i te l e n d i r i le b i le c e k savaş s o n u ç l a r ı n a lukları g ö z l e r ö n ü n e s e r e r . dikkatini, Bu unsuru anlaşılmasına gözlemlenen anlaşılmasının vaş S an a t ı çekmeye Taoist i ns a n c ı l ve t o p l u m s a l çalışır. Savaş S a n a t ı ' n d a y e r al dığı kitaba bir k ü l t ü r Sa­ m et n in ta m anlamıyla söyleyebiliriz. p e k al dırış e t m e ­ yöntem inin açıdan bakıldığında, düşünce B u n u k u l l a n ı r k e n de o k u r l a r ı n ı n değerlerin

katmaktan

çok o k u d u ğ u m u z

anahtarını

oluşturduğunu

bu y ö n ü y l e

barı şçı l ö ğ r e t i l e r e

ye n ki şi l er i n d i k k a t i n i ç e k m e k t e o l d u k ç a başarı l ı o l m u ş t u r . T a o i s t f e l s e f e d e i k i l em h e m e n h er z a m a n s t a n d a r t bir öğreti l emi sinde S anat ı a r acı kitabın olarak özünde karşı k u l l a n ı l mı şt ı r . savaş savaşını Düşman Savaş Sanatfnm da iki­ aleyhtarı kendi olmasındadır. prensipleri gerisine Sa v a ş sarkar,

savaşa

çerçeve­

gerçekleştirir. sırlarını

h a t l a rı n ı n düşman

düşmanın

o r t a y a çı kar t ı r,

askerlerinin y ü ­

r ek l er i yl e , d u y g u l a r ı y l a o y n a r .

41

SAVAS o

SANATI
Bölüm I

PLAN LAMA SUNTZU d e r ki, bi r d e v l e t meselesidir. için y a ş a m s a l Güvenliğe öneme sa­

1 . Savaş sanatı hiptir. 2. Ölüm-kalım

kavuşmanın

yahut yok olmanın yoludur. s i nl i kl e d ü ş ü n ü l e m e z . 3. S a v a ş sinde mutlaka Sanatı, göz

Bu n e d e n l e i hma l e d i l m e s i k e ­ koşullarının alınması değerlendirilm e­ beş önemli

savaş

önüne

zorunlu

f a k t ö r ü n e t k i si al t ı ndadı r . 4. Bu f a k t ö r l e r : (a) U y u m (b) Hava (c) A r a z i (Ahlak) Faktörü, Faktörü, Faktörü,

(d) L i d e r l i k F a k t ö r ü , (e) Di si pl i n F a k t ö r ü ' dür. 5. U y u m f a k t ö r ü a h l ak ı s i m g e l e r . t a n l a rı ile uyum içinde olmalarının tehlikelere gece şamlarını 6. hiçe sayarak, Hav a Faktörü Faktörü, Savaşçıların k o m u ­ Astların ya­ kom utanla­ ile sıcak, uzun nedenidir. aldırmadan

rını t a k i p e t m e l e r i n i sa ğ l ar . ile g ü n d ü z , gereken soğuk z a m a n ile m e v s i m z o r l u k l a r ı n ı ö n e çıkartır. 7. A r a z i a l ı n ma s ı kısa ya da m e s a f e l e r i , t e h l i k e ile g ü v e n l i k , a ç ı k arazi ile v a d i , b o ğ a z l a r ve d a r g e ç i t l e r i , ö l ü m ya da y a ş a m ş a n s l ar ı n ı etki l er.

43

8. L i de r l i k F a k t ö r ü z e k a n ı n , saretin, düzenin simgesidir.

i nsancı l l ı ğı n, g ü v e n i n ,

ce­

9. Di si pl i n F a k t ö r ü n d e n a nl aş ı l an o r d u n u n t ü m l eri yl e a h e n k i ç i nd e i l e r l e m e s i , p ay l a ş ı m ı , ordu subayların arasındaki

birim ­ rütbe

için g e r e k l i l oji sti k d e s t e ğ i s a ğ l a y a c a k y o l ­ beş f a k t ö rü bilerek kullanan her k o ­

ların b akı mı ile o r d u h a r c a m a l a r ı n ı n k o n t r o l ü d ü r . 1 0 . Bu mutan zafere s ay ı l an başarılı o l a c a k , ulaşamayacaktır. 1 1 . Bu n e d e n l e , r u l ar a b e n z e r s o r u l a r ı 12 . S o r u l a r : (a) (b) (c) (d) (e) (f) H a n g i k o m u t a n " Ah l ak F a k t ö r ü n e " s a h i p ? Hangi k o m u t a n daha ye te n ek li? Hangi k o m u t a n a va n t a j l a r ı n ı Hava ve Arazi F a k t ö r l e r i n i n kullanabiliyor? savaş alanında ya p a ca ğı n ız str ate jik k e n d i n i z e s o r ma l ı sı n ı z . asl a k a y b e t m e y e c e k t i r . Bilmeyense

ve t a k t i k k a r a r l a r d a b e ş f a k t ö r ç e r ç e v e s i n d e a ş a ğ ı d a k i s o ­

H a n g i t a r a f d a h a di s i pl i nl i ? Hangi o rd u d ah a g üç lü ? H a n g i t a r a f ı n s u b a y ve a s k e r l e r i d a h a e ğ i t i m l i ? d ü z e n l i , d a h a adi l?

(g) H a n g i o r d u d a c e z a - ö d ü l k a v r a m ı d a h a 1 3. Bu y ed i s o r u y a v e r i l e c e k c e v a p l a r ı d e ğ e r l e n d i r e ­ rek z a f e r ya da y e n i l g i n i n k e h a n e t i n i y a p a b i l i r i m . 14. B e n i m ulaşacaktır.Onu uygulamayan dir. 1 mas ı n 5. Ö n e r i l e r i m d e n f a y d a l a n ı r k e n , karşı nıza ç ı k a c a k , si ze y a r d ı m ı kurallara uysun hiçbir fır­ uy­ olabilecek önerilerimi takip edin. uygulayacak Önerilerimi komutan zafere ya da dinlemeyen

komutanları takip etmeyin.

Kaderleri y e n ilg i­

satı da k e s i n l i k l e k a ç ı r m a y ı n . 1 6 . K o ş u l l a r ne k a d a r l ehi ni ze ae ol sa y e n i d u r u m l a r a göre p l a n l a r ı nı z d a zaman, zaman değişiklikler yapmakta f a y d a o l a c a ğı nı sakı n u n u t m a y ı n .

1 1

"ŞAŞIRTMA" S U N T Z U d e r ki ,

ve

"ALDATMACALAR"

1 7 . T ü m s a v a ş l a r a l d a t m a c a l a r a ve ş a ş ı r t m a y a d a y a ­ nır. 18. S 3 v3 ş için en w ü ç l ü' o l d u ğ u 3 u z d a , a a g n ^ 3 w d ü ş m a n a yaklaştığınızda, uzakta o ld u ğ u n u z d a kendinizi güchareket­ süz g ö s t e r m e l i ; ğunuz kuvvetlerinizi h a r e k e t e g e ç i r i r k e n ,

s i z m i ş gi bi d u r m a l ı ;

uzakta o l d u ­ ise d ü ş m a n ı n Düzeninizi, düş­ sinirlendir­

i zl e n i mi v e r m e l i ; 19. Düşmanı 20. Düşmanın 2

burnunun dibinde olduğunuza düşmanı yanıltacak yem ler her c e n a h ı si nirl i

i n a n dı r m a l ı s ı n ı z . kullanın.

k o n t r o l ü n ü z ü y i t i r m i ş gi bi y a p ı p , d ü ş m a n ı k a n d ı r ı n , v u r u n . güvenli yapıda ise k e n d i n i z i ise daha çok m a n s al d ı r ı s ı na h az ı r l ay ı n. S i z d e n g ü ç l ü ise, u z a k t a d u r u n . 1 . Düşman m e y e çal ışın. K e n d i n i z i zayıf g ö s t e r i p d ü ş m a n ı n sizi k ü ç ü k

g ö r m e s i n i sağlayın. 2 2 . D i n l e n m e k i s t e d i ğ i n d e r a h a t sı z e d i n . G ü ç l e r i b i r l e ­ şi k d u r u m d a y s a b ö l m e y e , 2 3 . Hazır o l m a d ı ğ ı l e r d e k a r ş ı s ı n a çıkın. 24. Zafere b i r l e r i n i alın. 2 5 . Z a f e r i k a z a n a n k o m u t a n s a v a ş ö n c e s i en ç o k h e ­ saplamayı c es i vaşa yapandır. önce Sa v a ş ı y i t i r e n mutlaka Plan komutan Bu ise s a v a ş ö n ­ nedenle sa ­ Ancak, önem yapın. mutlaka ye te rin ce girmeden da pl an y a p m a m ı ş t ı r . z a f e r h es ab ı yapmaya yönelik taktik uygulamalarınızın düşman t a ' r a f ı n d a n ö n c e d e n a n l a ş ı l a m a m a s ı için g e r e k l i gi zl i l i k t e d ­ a y ı r m a y a çal ışın. a n d a s a l dı r ı n, hi ç u m m a d ı ğ ı yer­

bu a r a d a he r i h t i m a l e karşı , y e n i l g i h e s a b ı n ı ve s t r a t e j i s i n i yapmayı unutm ayın. verdiğiniz z a f e r ya da y e n i l g i n i n b e l i r l e y i c i f a k t ö r ü o l ac a k t ı r .

\5

B ö l ü m II SAVAŞIN M ALİYETİ

S U N T Z U d e r ki , 1. S a v a ş a l a n ı n d a b u l u n a n k a d a r ağ ı r zırhlı s a v a şç ı , nına cephe savaş bu s a v a ş ç ı l a r ı n bin a d e t h a f i f zırhlı, y anı sır a y ü z bir o

arabasının

bin zırhlı ve

k i l o m e t r e l e r c e ö t e d e k i savaş a l a ­ malzeme, savaş cephede alanında bulunacak

taşınmalarını gerisindeki

sağlayacak harcamalar,

k o n u k l a r ı n a ğ ı r l a n m a s ı gi bi u f a k t e f e k g e r e k s i n i m l e r i , z ı r h ­ lara, s a v a ş a r a b a l a r ı n a ö d e n e c e k t ü m m a l i y e t i alt al ta g e t i ­ rip t o p l a y a c a k o l u r s a n ı z g ü n d e en az bi n k ü l ç e g ü m ü ş g e ­ r e k e c e ğ i n i g ö r ü r s ü n ü z . Yüz bin s a v a ş ç ı l ı k bi r o r d u aşağ ı donatılam az 2. S a va ş vaşçı l ar ı nı zı n m a y a başl ar . 3. Hel e başladığında, zafer g e c ik e c e k savaşma olursa, sa­ kırıl ­ gücü­ ise, s i l a h l ar ı körleşmeye, şevkleri bundan

Ö z e l l i k l e bir a n a h e d e f i k u ş a t t ı ğ ı n ı z d a , bi r d e , ülkenizin sefer imkanları

n ü z ü n hızla a z a l m a y a b a ş l a d ı ğ ı nı g ö r ü r s ü n ü z . kısıtlı devletin zaferle s ağlayabileceği değmeyecektir. 4. Si l ah l a r ı n ı z y e t e r s i z tükenip, diğer komutanların kalıp, ş e v k i n i z kırılıp, aşırılıklardan gücünüz yararlan­ Bu böyle hâzineniz e r i d iğ i n d e daha ö n c e yanınızda b u l un a n sizin y a p t ı ğ ı n ı z harekete geçtiklerini göreceksiniz. olanaklar çekilen s ı k ı nt ı ya

m a y a ç a l ı ş m a k için durumda, 5. lamlı

ne k a d a r akıllı o l u r s a o l s u n Bu nedenle, rağmen, savaşta akıl

hi ç bir k i m s e

bir d u r u m u n y a r a t a c a ğ ı s o n u ç l a r ı e n g e l l e y e m e z . a c e l e c i l i k a p t a l l ı k l a eş a n ­ yitirmenin de y a n olmasına ile z a m a n

yana g e l e b i l e c e ğ in i ki mse söy le y e m e z .

46

6. U z a t m a l ı s a v a ş t a n memiştir. 7. Savaşı 8. kazançla akıllı

k a z a n ç l a ç ı k m ı ş bi r ü l k e g ö r ü l ­ kapatmanın komutan yolunu mevcut bulacak kişi

s av a ş ı n v e r e c e ğ i z a r a r l a r ı en iyi b i l en ki şidi r. Deneyimli, olanaklarına göre planlamasını yapar. umut bağlamaz. 9. S a v a ş a r a ç ve m a l z e m e l e r i n i , d i ğ e r l oj i st i k g e r e k s i ­ nimlerini mazsı n. 1 0. D e v l e t mâliyesinin zayı f l ı ğı , ordunun vatanından u zak d ü ş m a n a r a z i s i n d e s a v a ş m a s ı , t e k i hti yacını g e r e k t i r i r . kal an o r d u n u n hal kı f a k i r l e ş i r . 1 1 . ö t e y a n d a n o r d u n u n y a k ı n d a o l m a s ı f i y a t l ar ı y ü k ­ sel ti r. Y ü k s e k f i y a t l a r da hal kın y a ş a m s e v i y e s i n i d ü ş ü r ü r . 1 2 . Yaşam seviyesi d ü ş t ü ğ ü n d e , kalır. 13 . hal kın dişinde D ü ş ü k y a ş a m seviyesi, tırn ağında kalmaz, güç tükenm esi yüzünden büyük kısmı ise kırılan s a ­ ok, yay, ara­ ar­ düş­ ile bu gelirlerinin hal k a ğı r y ü k a l t ı n d a d a h a ç o k l oj i st i k d e s ­ ülkenden getir. bak. Düşman arazisinde atlarına ye m bulmanın yollarına O z a m a n s a v a ş e s n a s ı n d a aç k a l ­ Savaşa girince takviye g e lm e sin e

Uzaktan ya rd ım la y a ş a m a k z o r u n d a

ek v e r g i o l a r a k a l ı n ı r k e n , vaş a r a b a l a r ı n ı n o n a r ı m ı , mı zr ak, bal arı tar. 14. zeme Bu nedenle, ü lkesin den el konacak kalkanların ç e k e c e k öküzlerin

devletin masrafları malzeme

e k s i l e n at l ar ı n , z ı r hl a r ı n , arabaları a l ı mı na y a p ı l a n bir komutan

i k ma l i ,

harcamalarla giderlerini

akıllı

m a n a y ı k m a y a çalışır. kendi düşmandan

D ü ş m a n d a n a l ı n a c a k bir a r a b a m a l ­ çıkacak yirmi bir çuval araba hayvan malzemeye; yemi kendi kızıştır­

ü l k e s i n d e n g e t i r i l e c e k y i r m i ç u v a l a eşi tti r. 15 . D ü ş m a n ı y o k e t m e k mamız gerekir. paylaştırılması s av a ş arabası ile y a p ı l ab i l i r . s a v a ş e s n a s ı n d a on y a da d a h a ç o k ilk a r a ­ el e g e ç i r i l d i ğ i n d e s a v a ş a r a b a l a r ı n ı istiyorsak askerimizi Bu d a a l ı n a c a k g a n i m e t l e r i n a s k e r a r a s ı n d a

1 6 . Bu a m a ç l a ,

47

bayı

el e g e ç i r e n e v e r i n. A r a b a l a r d a k i safına katı p s a v a ş a

düşman e d i n.

b a y r a k l a r ı nı Ele g e ç e n

k e n d i n i z i n k i y l e d e ğ i ş t i r i n , ele g e ç e n s a v a ş a r a ba l a r ı n ı k en d i arabalarınızın devam e s i r l e r e ise iyi d a v r a n ı n . 1 7 . Ele g e ç e n d ü ş m a n g a n i m e t l e r i n i ve es i rl er i k en d i g ü c ü n ü z ü a r t ı r m a k t a k ul l anı n. 1 8 . S a v a ş t a a m a c ı n ı z uz un s e f e r d e ğ i l , z a f e r o l s u n . 1 9 . Şu ç o k iyi b i l i nme l i ki, o r d u k o m u t a n ı hal kının k a ­ derini, ülkesinin barı ş ya da tehlike i çi n d e yaşamasını e l i n d e t u t a n kişidir.

48

B ö l ü m III SAVAŞTA STRATEJİ

S u n T z u d e r ki, 1 . Savaş S a n a tf n m yıkmanın k i m s e y e faydası nedenle, en pratik kavramı, Ay n ı düşman ülke­

sini t ü m ü y l e , z a r a r a u ğ r a t m a d a n el e g e ç i r m e f i kri di r . Yakıp olmaz. şekilde, bi r o r d u y u da t ü m ü y l e el e g e ç i r m e n i n n i m e t l e r i sınırsızdır. 2. Bu savaşların tüm ünde savaşarak z a p ­ t e t m e k en ü s t ü n başarı d e m e k d e ğ i l d i r . k ı r ma k t ı r . Ü s t ü n başar ı d ü ş ­

manın d ir encini s a v a ş m a d a n çözüp, 3. k ı r ma k t ı r . ( b)

3. (a) K o m u t a n l ı ğ ı n en ü s t ü n m e z i y e t i d ü ş m a n pl anını En iyi i kinci m e z i y e t d ü ş m a n g ü ç l e r i n i n b i r l e ş ­

mesini e n g e ll e m e k tir . 3. ( c ) Ü ç ü n c ü s ü ise d ü ş m a n o r d u s u n a s a v a ş m e y d a ­ nı n d a t a a r r u z d a En k ö t ü tı l ması dı r . 4. S a v a ş t a ana k u r a l l a r d a n biri, m ü m k ü n o l a b i l d i ğ i n c e surlarla korunan kentlerin kuşatılmasından gereçlerinin kaçınmaktır. hazırlanması Kuşatmada kullanılacak savaş bulunmaktır. m e z i y e t ise s u r l a r l a k o r u n a n bir k e n t i n k u ş a ­

bile a y l a r s ü r e c e k t i r . 5. Ö f k e s i n i sunu taktik, boşu dur. 6. Akıllı man kentlerini l i der d ü ş m a n kuşatmadan ordusunu savaşmadan, bilir. düş­ ele g e ç i r m e s i n i Düşman düşman ordusunun kontrol e tm e s in i b ilm eye n karınca sürüsü gi bi komutan o rd u ­ yollayandır. Bu başında Özel­ üstüne

en az ü ç t e bi ri ni n d a h a s av aş ı n başa gelen en

boşuna yok olmasından başka sonuç getirmez. esnasında

likle k u ş a t m a

büyük felaket bu-

kral lığını s a v a ş m e y d a n ı n d a uz un s ü r e c e k s a v a ş l a r d a n ç o k s a va ş o yu n l ar ı ile bitirir. 7. O r d u s u n u dığından adam bile savaş meydanlarında göz zafere boşuna kırdırma­ bir işte buna gücü mi sli imparatorluk yitirmeden önemli mi sli tahtına kesin di kebi l i r . ul aşabi l i r, Böylece

S t r a t e j i k S a v a ş de n i r. 8. S a v a ş t a düşmandan on bi r ku r a l : E l i nd e k i ordunun beş büyük ise d ü ş m a n ı kuşat;

b ü y ü k ise sal dır; iki misli b ü y ü k ise o r d u n u i kiye böl . 9. G ü ç l e r i n i z e ş i t s e hal a ç a t ı ş m a y a g i r e b i l i r s i n ; g ü c ü n z ay ı f sa d ü ş m a n d a n alanda düşmandan akıl l ıca iştir. 10. Her ne k a d a r , yapmak mümkünse de, k ü ç ü k bir k u v v e t l e inatçı bir d i r e n i ş geneld e büyük kuvvetlerin z a fe re Ka l e n i n he r n o k t a s ı ba­ u z a k t a d u r m a n d a f a y d a var; zayıfsak geri çekilmek a n c a k her en yapılacak

d a h a y ak ı n o l d u ğ u g e r ç e ğ i a s l a u n u t u l m a m a l ı d ı r . 1 1 . K o m u t a n l a r d e v l e t i n kal es i d i r. s a ğ l a m ise, d e v l e t g ü ç l ü ; şına f e l a k e t g e t i r e b i l i r . 1 3 . (a) O r d u y a i l e r l e m e v ey a g e r i ç e k i l m e e m r i v e r d i ­ ğinde ord unun 14. ninde ( b) bu emri uygulayam ayacağının koşulları farkında o l ­ orduyu maması. B u n a o r d u y u t o p a l l a ş t ı r m a d a deni r. Ordudaki düşünmeksizin Bu, a s k e r i n z i h ­ prensibini göz 1 2 . Bir k o m u t a n y a p a c a ğ ı kal e ç ü r ü k s e d e v l e t zayıftır. üç h at a ile o r d u s u n u n

kral lığını y ö n e t i r gi bi y ö n e t m e y e k a l k m a s ı . h u z u r s u z l u k yarat ır. 15. sar. 16. O r d u n u n tacakları Kesindir. huzuru Bu da kaçar, orduya (c) Zor koşullara uyum Bu, askeri subay seçimi.

ö n ü n e almaksızın,

askerin güvenini sa r­ bu d u ­ zaferi bilmeli­

gü venini yitirirse anarşi getirecek,

r u m d a n d i ğ e r p r e n s l e r i n y a r a r l a n m a y a çal ışıp, olanaksızlaştıracaktır. 17. Z a f e r için b e ş a n a k o ş u l u n yiz:

sorun y a ra ­

bulunduğunu

(a) Sav aşı , vaşılmayacağım

ancak b i l en

ne z a m a n

s a v a ş ı l ı p ne z a m a n

sa­

kazanı r .

(b) Sava şı , e l i n d e k i z ay ı f g ü c ü d e k u v v e t l i g ü c ü de iyi k u l l a n a n kazanır . (c) Sava şı , ordusunun düşmanın en her seviyedeki personeline aynı r u h u v e r e n kazanır . (d) Savaşı , hazır o l m a d ı g i z a m a n ı b e k ­ l e m e s i n i bi l en kazanır . (e) Sava şı , a s k e r i k a p a s i t e y e s a h i p o l u p , sivil y ö n e t i m t a r a f ı n d a n m ü d a h a l e e d i l m e y e n k o m u t a n k azanı r . 19. yüzlerce Kendinizi zafere yenilgi savaşa bi li p, Sonuçta, bile düşmanı düşmanı ve kendinizi emin iyi biliyorsanız, her ne girseniz sonuçtan olabilirsiniz.

bilmiyorsanız, sizin

kazanacağınız Ne k e n d i n i z i

kar ş ı n y e n i l g i y l e de t a n ı ş a b i l i r s i n i z . b i li y o rs a n ı z , kaçınılmazdır.

de d ü ş m a n ı

için g i r e c e ğ i n i z h e r s a v a ş t a

51

B ö l ü m IV TAKTİ K

S U N T Z U d e r ki, 1. Eski s a v a ş ç ıl a r , dan uzakta tutarlar; 2. Y e n i l g i d e n Ancak, fırsatı kol l arl ar. kendimizi korumak b i zi m elimizdedir. an­ d ü ş m a n ı y e n m e fı rsat ını bize d ü ş m a n veri r. kendisini y e n i lg i d e n koruyabilir, önce kendilerini yenilgi o l as ıl ı ğ ı n ­

s o n r a da d ü ş m a n ı y e n m e k için u y g u n

3. iyi bir s a v a ş ç ı

cak düşman ı y e n m e y i garant ile ye mez. 4. S o n u ç o l a r a k , ü s t ü n y e t e n e k l i k o m u t a n g ü c ü y e t e r l i o l m a s a da savaşı kazanmayı becerebilir. bağl ıdır , düşmanı 5. Y e n i l m e z l i k s a v u n m a t a k t i k l e r i n e y e n m e k ise sal dırıyı g e r e k t i r i r . 6. S a v u n m a d a k a l m a k , g ü ç y e t e r s i z l i ğ i n i g ö s t e r i r , s a l ­ dırı ise aşırı g ü ç g ö s t e r g e s i d i r . 7. S a v u n m a s ı saklanabilirken, rı ndan atağa 8. Z a f e ri 9. k a l ka r . ancak ile ünl ü k o m u t a n t o p r a k t a k i ile ü nl üs ü cennetin Sonuçta, görüş ele bir e l i m i z d e her d e l i ğ e ko­ ataklığı üst k a t m a n l a ­ kendimizi

r u m a , d i ğ e r e l i m i z d e ise m u t l a k z a f e r y e r alır. a l an ı mı za girdiğinde tüm görmek ülkenin s a vaş u st al ığı nı n z i rv e s i d e ğ i ld i r . S av a ş ı p , ülkeler geçirildiğinde, " A f e r i n ! " d e m e s i de s av a ş ust al ı ğı nı n z i rv e s i d e ğ i l d i r . 1 0 . Y e r d e n bir t ü y k a l d ı r m a k b ü y ü k bir g ü c ü n s i m g e s i d e ği ldi r . Ayı, güneşi görmek keskin görüş olmadığı gi bi , g ö k g ü r ü l t ü s ü n ü d u y m a k da k u l ak h a s s a s l ı ğ ı n ı g ö s t e r m e z .

52

1 1 . Esk i l er i n vanını sadece

akıllı s a v a ş ç ı

dedi ği savaşçı ile d e ğ i l ,

akıllılık u n ­ kolay­ ne

savaşta

kazanması

savaşı

lıkla k a z a n m a k t a g ö s t e r d i ğ i b e c e r i k l i l i k l e e l d e e t m i ş t i r . 12. K az a n d ı ğı z a f e r l e r k e n d i s i n e de c e s a r e t m a d a l y a s ı get i r i r . 13. Z a f e r l e r i n i m a m a k z af e r i 14. olacağı Usta ma n ele g e ç i r i l m i ş t i r . savaşçı, kendisi için yenilginin olanaksız doğdu­ çatış­ pozisyonu hazırlar, düşmanı y e n m e fı rsat ı sahip komutan hata yapmayarak Çünkü, k azanı r . Ha t a yap­ kesinleştirir. zaten yenilmiş bir d ü ş ­ ne ünl ü bir akıl,

ğ u n d a bu fırsatı k a ç ı r m a z . 15. S a v a ş t a maya a nc ak zaferi lir. 16. G e r ç e k l i der A h l a k F a k t ö r ü n ü işler, r ü n e sımsıkı yapı şı r; 1 7. Askeri (a) ö l ç m e , (b) M i k t a r K o n t r o l ü , (c) H e s a p l a m a , (d) O l a n a k l a r ı n (e) Z af er , önemli meye; k ı s t as l a r dı r . varl ığı nı Toprağa; Z af e r , Miktar Kontrolü, Ölç­ Miktar Kontrolü'ne; Olanakların D e n g e ­ Dengelenbir t o p ­ 18 . ö l ç m e lenmesi, Dengelenmesi, metotta, Di si pl i n F a k t ö ­ b ö y l e c e başarı yı k o n t r o l ü a l t ı n a alır. zafer stratejisine k a z a n d ı k t a n s o n r a gi r er . Y e n i l g i y e m a h ­

k u m k o m u t a n ise ö n c e ç a t ı ş m a y a g i re r , z a f e r e s o n r a y ö n e ­

Hesaplama,

Hesapla maya;

Olanakların k ar ş ı sı n a

mesi'ne borçludur. 19. M u z a f f e r bir o r d u n u n çıkacak l a ma o r d u n u n ağı r l ı ğı , dem ir güllenin karşısında kefeye ko ­ kadardır. bir o r d u n u n gücü derin bir k a n ­

n a c a k bi r b u ğ d a y t a n e s i 2 0 . S a l d ı rı y a g e ç e n

yo na akan nehir sularına benzer.

53

Bölüm V ENERJİ

S U N T Z U d e r ki, 1 reki r. 2. K u m a n d a n ı z a l t ı n d a re t le m e kullanımı değişir. 3. O r d u n u z u n nabilm esinin manevrala ra karşısındaki düşman saldırısına s a r s ı lm a d a n veya doğrudan etkisinin daya­ güvencesi bağl ı dı r . düşman taşma üzerindeki yum urta zayıf değirmen benzemesi, düşmanın d o l ay l ı yapılacak bulunacak b ü y ü k bi r o r d u ile k ü ç ü k bi r b i r l i k a r a s ı n d a b ü y ü k bi r f a r k y o k t u r . S a d e c e i ş a ­ . B ü y ü k bi r g ü c ü n k o n t r o l ü ile bi r k a ç ki şi ni n k o n t r o l ü

aynı p r e n s i p l e r e bağl ı dı r . S a d e c e r a k a m l a r ı n b ö l ü n m e s i g e ­

4. O r d u n u z u n

ve g ü ç l ü y a n l a r ı n ı k e ş f e t m e b i l i m i n d e k i b a ş a rı n ı z a bağl ı dı r . 5. He r t ü r l ü s a v a ş t a d o ğ r u d a n m e t o d , ç a t ı ş m a y a g i r ­ mekte dadır . 6. yeryüzü durmaz; Beceriyle gi bi uygulanan d o l ay l ı da taktikler hav a y a akışı da gi bi tükenm ez; nehir ya ı r ma k l a r ı n kullanılır; a n c a k z a f e r i n g ü v e n c e s i dol ay l ı m etotlar­

g ü n e ş ya d a ay gi bi y e n i d e n

d o ğ m a k için

ba t a r ; no­

d ö r t m e v s i m gi bi g e r i g e l m e k ü z e r e g i d e r . 7. S a d e c e y e d i n o t a b u l u n m a s ı n a k ar ş ı n bu y e d i t a n ı n k a r ı ş ı m ı n d a n p e k ç o k m e l o d i yarat ıl ır. 8. S a d e c e b e ş ana r e n k ( mav i , karşı n sarı , kırmızı, beyaz ve s i y a h ) o l m a s ı n a sız r e n k ür e t i l eb i l i r . bu b e ş r e n g i n karı şımı ile s ı nı r ­

54

9. S a d e c e d ö r t t a d (acı , e kş i , t at l ı , t u z l u ) b u l u n m a s ı n a k ar şı n bu d ö r t t a d ı n k a r ı şı ml ar ı t a y a çıkar . 10. S avaşt a, d o ğ r u d a n ve d o l a y l ı o l m a k ü z e r e i k i d e n karışım­ f a z l a sal dırı m e t o d u y o k t u r . A n c a k bu iki m e t o d u n ları ç eş i tl i m a n e v r a y ö n t e m l e r i n i o l u ş t u r u r . 1 1 . Doğrudan birbir ine bağlanır. bitmez. 12. Orduların sal dırısı sel baskınına benzer. Karşı­ sına ç ı k a n t a ş l a r ı bile s ü r ü k l e r . 1 3 . V e r i l e c e k bi r k a ra r ı n k a l i t es i av ı n a s a l d ı r ı p p a r ç a ­ l ayan zer. 1 4 . Bu n e d e n l e , us t a s a v a ş ç ı s a l d ı r ı d a k o r k u n ç , v e r m e d e ç a b u k o l andı r . 1 5. Enerj i g e r i l m i ş yay, 16. varmış gi bi Savaşın gözükse de bu k a r a r s a o k u n a t ı l ma s ı d ı r . içinde düzensizlik karı şıkl ık y a nı l tı c ı dı r . Bütün k a r g a ş a ve g ü r ü l t ü s ü karar şahinin süzülüşündeki ahenge, zamanlamaya ben­ metod da dolaylı metod da s o n u n d a Bu s o n s u z d a i r e d e i l e r l e m e k g i b i d i r . A s l a ile s o n s u z s a y ı d a l ezzet o r ­

i ç i n d e o r d u n u n başı ile s o n u g ö r ü l m e y e b i l i r , z a m a n d a y e n i l g i n i n ilacıdır. 1 7. Ç a l ı ş ı l mı ş d ü z e n s i z l i k , cesaretin; 18. Düzenliliği örtmek, ilerisi düzensizlik disiplinin; pelerinin

a n c a k bu aynı

ç a l ı ş ı l mı ş k o r k u , al t ı na . s a k l a m a k

ç a l ı ş ı l mı ş zayıflık, g ü ç l ü l ü ğ ü n

hazırlayı cısı dır.

k ı s a c a bir b ö l m e m e s e l e s i d i r . C e s a r e t i ü r k e k l i k g ö s t e r i s i ile için e n e r j i biriktirmektir. G ü c ü zayı f l ı k m a s ­ kesi al tı na a l m a k s a s a v a ş t a k t i k m a n e v r a s ı d ı r . 1 9 . B ö y l e c e d ü ş m a n ı h a r e k e t e z o r l a m a u s t al ı ğ ı na s a ­ hi p k o m u t a n , nır; düşmana sal dırt ır. 2 0 . Yemleri sürekli ola ra k g ö s t e r e r e k d ü ş m a n ı sürekli h a r e k e t e t m e y e z o r l ar ; s o n r a da asıl o r d u s u y l a p u s u y a y a ­ tar , d ü ş m a n ı b ek l e r . 2 1 .Akıll ı s a v a ş ç ı , reysel bazda, b i r l e ş i k e n e r j i n i n e t k i s i n e inanır; b i ­ aşırı beklentide bulunmaz. savaşçılarından d ü ş m a n ı yanıl tı cı m a n e v r a l a r ı bazı önemsiz ye m le r verip ustalıkla ku lla ­ düşmanı yeme

55

B e c e r i s i n i d o ğ r u a d a m l a r ı s e ç i p , yan y a n a g e t i r e r e k b i r l e ş i k enerjiyi üretip, k u l la n m a k t a gösterir. 2 2 . Sav a ş ç ı l ar , birleşik enerjiyi kullandığında, düşma­ nın ü z e r i n e t e p e l e r d e n a ş a ğ ı y u v a r l a n a n t a ş l a r gi bi a k a r l a r . U n u t m a m a l ı ki bir t a ş d ü z l ü k t e h a r e k e t e d e m e z ; d ö r t k öş el i ise t e p e l e r d e n d e a k a m a z . ması n ı sağlamalıdır.Ustalık S a v a ş ç ı , t aş l ar ı nı n y u v a r l a k o l ­ budur.

2 3 . Ust a s a v a ş ç ı l a r ı n ü r e t t i k l e r i e ne r j i b i n l e r c e m e t r e ­ lik d a ğ l a r d a n y u v a r l a n a r a k d o l u d i zg i n a k a n y u v a r l a k t a ş l a ­ rın m o m e n t i d i r . Bu, e ne r j i h a k k ı n d a k i s ö z l e r i m i n s o n u d u r .

56

B ö l ü m VI

GÜCÜN KULLANIMI

S U N T Z U d e r ki , 1. S a v a ş kalır, sonradan savaşın alanına gelip ilk g e l i p düşmanını savaşa bekleyen girense dinç daha

, gelir g e l m e z

başında tükenir. k e n d i k a r a r ı n ı d ü ş m a n a k a b u l ettirir;

2. Akıllı s a v a ş ç ı

d ü ş m a n ı n k e n d i k a r a r ı n ı z o r l a m a s ı n a izin v e r m e z . 3. D ü ş m a n a a v a n t a j s u n a r a k d ü ş m a n ı n y a k e n d i i s t e ­ di ği şekilde 4. yaklaşmasına müsaade e d e r ya da v u r a c a ğ ı yiyeceği d arbelerle d ü şm an ın y aklaşm asına olanak tanımaz. Düşman dinlenmeye çekildiğinde yorar, bolsa açlığa d ü ş ü r ü r , ' 5. kamp kurm uşsa hareket etmeye zor­

layarak d i n l e n m e s i n e m ü s a a d e etm ez. Düşmanı savunm aya zorlayacak noktalarda gö zü ­ düşmanın bulu nm adığı arazide geniş m e s a ­ başarıdan noktalara emin olmanın y o l u, Savun­ im kan­ bile­ kür, b e k l e n m e d i ğ i y e r l e r d e b u l u n u r . 6. O r d u , 7. man ı zı n f e l e r i r a h a t ç a al abil ir. Saldırılarınızdan savunulm ayan güvenliğinden düşmanca saldırmaktır. saldırmasının

de d ü ş m a n ı n

sız o l d u ğ u n o k t a l a r ı t u t a r a k e m i n o l a b i l i r s i n i z . 8. S a l d ı r ı d a başarı l ı k o m u t a n meyen t an düşmana sal dırı r; ise n e y e s a l d ı r d ı ğ ı n ı neyi s a v u n d u ğ u n u başarı l ı ol an karşı savunmada komu­ mevzile­

bilmeyen d ü ş m a n a

rini s a v u n a n d ı r . 9. K u r n a z l ı k ve gi zli li k d e n i l e n k u t s a l s a n a t ! S e n i n s a ­ yende görünm ez olmayı; senin sayende d u y u l m a z o l ma y ı öğrenip, düşm an ın kaderini elimizde tutuyoruz.

57

10 . ken direnişle 1 zusundaysak koşullarımızda ortada ol sa

Düşmanın

zayıf n o kt a l ar ı nı

h e d e f al ırsanız i l e r l er ­ çabuksanız isterse

karşılaşmazsınız; 1 . Düşman düşmanı

düşmandan

d ü ş m a n t a k i b i n d e n rahatlıkla ku rt u lu rs u nu z. i s t er d e r i n bir h e n d e ğ i n a r d ı n d a , bi zi m istediğimiz yere ise, çekip, b i zi m izleri y ü k s e k bir t e p e d e m e v z i d e b u l u n s u n , savaşmaya çatışmaya girmek ar­

zo r l ama l ı y ı z. k a mp ı m ı z ı n i zlerl e oynayarak düşmanı düş­

1 2 . Savaşı bile, ş aş ı r t a bi li ri z.

arzulamadığımızda b ı r ak t ı ğı mı z

13. D ü şm a n ın mandan

pozisyonunu

öğrenip,

kendimizi

gizleyerek güçlerimizi

dağıtmadan

bir a r a d a t u t a ­

biliriz. Bu a r a d a d ü ş m a n ı b ö l m e y i b a ş a r m a k ç o k ö n e ml i d i r . 14. D ü ş m a n ı arada tutarsak p a r ç a l a r a b ö l e r k e n k e n d i g ü ç l e r i m i z i bir ayrı, ayrı birimlerinin kar ş ı sı na üs­ düşmanın

t e k g ü ç h a l i n d e çıkabi l i ri z. 15 . B ö y l e c e z ay ı f l a t t ı ğı mı z d ü ş m a n tün liriz. 16 . ustaca rini Düşmana saldırmayı O zaman arzuladığımız düşman engel pek noktayı çok çok s a k l am a l ı y ı z . ol asılığı bir g ü ç l e s a l d ı r a b i l i r s e k , kuvvetlerine dü şm an la rım ızı zora d ü ş ü r e b i ­

aynı a n d a g ö z ö n ü n e a l m a k z o r u n d a k a l a c a k ; bir n o k t a d a birleştirmesine

bu da g ü ç l e ­ Karşımıza

o l ac a k t ı r .

t o p l u bir d ü ş m a n g ü c ü y e r i n e b ö l ü n m ü ş b i r i m l e r çı k a c a k t ı r . 1 7 . B ö y l e bir d u r u m d a d ü ş m a n , ön c e p h e s i n i g ü ç l e n ­ dirmeye meye kalktığında ard cephesini, solunu her kuvvetlendir­ yöne destek kalktığında sağı nı zayıflatacak;

s a ğ l a m a y a ç a b a l a d ı ğ ı n d a ise her c e n a h ı b i r d e n g ü c ü n ü y i ­ t i r e c e kt i r . 1 8. Ol ası ç a t ı ş m a l a r a man birimlerini zayıflatacak, 1 20. cenaha, her an hazır o l m a düşmanı kaygısı d ü ş ­ bu t ü r ç a b a l a r a z o r ­ b i l i rsek, kendimizi s a ­

l a m a da bi ze sayı sal ü s t ü n l ü k s a ğ l a y a c a k t ı r . 9. S a v a ş ı l a c a k y e r ve z a m a n ı A m a , yer, ve z a m a n v aş a k o n s a n t r e ed e b i l i r i z . b i l i n e m i y o r s a sol c e n a h s a ğ Hel e bir ardçılar önc üle re yardım e d e m e y e c e k t ir .

58

de o r d u n u n

uç n o k t a l a r ı

arasında

b ü y ü k m e s a f e v a r s a bu k u v v e t l e r i sayı o l a r a k

p r o b l e m d a h a da ö l d ü r ü c ü d u r u m alır. 21 . Böyl e bir d u r u m d a d ü ş m a n b i z d e n ü s t ü n bile o l s a s o n u n d a z a f e r b i z i m o l a c a k t ı r . 2 2 . D ü ş m a n s a y ı c a b i z d e n ü s t ü n k e n bi le d ü ş m a n ı b i ­ zimle savaşmaktan caydırabiliriz. Bu da onun pl anl arı nı ke şfe tm e ye , zafere yönelik stratejilerini ö n c e d e n anlamaya bağl ıdır. 23. a nl ay ı n . Düşmanı Saldırıya kızıştırıp zorlayıp, gücünü, kendisini hareket ortaya kabiliyetini çıkartm aya,

ku v v e t l i ve zayıf n o k t a l a r ı n ı g ö s t e r m e y e z o r l a y ı n . 24. Düşman ordusu ile k e n d i o r d u n u z u d i k k a t l e m u ­ hangi n o k ­ başarı­ ca­ kayese e d e re k hangi n o ktala rd a sizden güçlü, t a l a r d a s i z d e n z ay ı f o l d u ğ u n u k e ş f e d i n . 25. Taktik ustal ıkt ır. suslarından korunmuş m a n e v r a l a r e s n a s ı n d a k i en sakladığınızda taktisyen büyük nız bu m a n e v r a l a r ı ve düşm a n d a n saklamakta göstereceğiniz düşmanın düşmanın beyinlerinden anlayama­

Manevralarınızı böylece olacaksınız.

26. Unutmayın,

z a f e r sizin

ne y ap t ı ğı n ı zı

y an d ü ş m a n ı n hatal ı t a k t i k l e r i s a y e s i n d e g e l e c e k t i r . 27. Zafer esnasında uyguladığım taktikleri herkes g ö ­ rebi li r, ancak kimsenin görem ediği , zafer yolunu açan stratejilerimdir. 2 8 . Size z a f e r k a z a n d ı r a n lamayın. Ancak, metotlarınızı şiklikleri y a p a r a k s ü rd ü r e bi lir s in iz . 2 9. Askeri taktikler suyun a k ı ş ı na benzer. B i l d i ğ i ni z gi bi su d o ğ a l o l a r a k y ü k s e k l e r d e n a ş a ğ ı l a r a akar. 3 0 . B ö y l e c e s a v a ş t a u y g u l a n a c a k etki l i yol g ü ç l ü d e n uza kta d u ru p , zayıfa sa ldırm ak tır. 31 . S u nasıl t o p r a ğ ı n e ğ i m i n e g ö r e a k a r s a , z a f e r e d ü ş m a n ı n d u r u m u n a g ö r e akar. 32. koşullar yoktur. S u y u n nasıl s a b i t bi r ş e k l i y o k s a , s a v a ş t a da s a b i t a s k e r de bir t a k t i ğ i bir d a h a t e k r a r ­ koşullara göre gerekli d e ğ i ­

59

33. Taktiklerini

dü şm a n a göre değiştirebilmeyi at eş, sıra, ağaç, ayın

bece­ her Dör t

ren k o m u t a n z a f e r e u l aş a c ak t ı r . 3 4 . Beş e l e m e n t (su, zaman mevsimin etkilerinin yanı me t a l , t o p r a k ) k e n d i b a ş l a r ı n a eşit d e r e c e d e b e l i r l ey i c i ol maz. med-cezir

etkileşimi,

g ü n l e r i n u z a m a s ı - k ı s a l m a s ı da bu b e ş e l e m e n t i etki l er.

60

B ö lü m

VII

SA VA ŞTA M A N E V R A

S U N T Z U d e r ki, 1 . S a v a ş t a k o m u t a n e m r i n i h ü k ü m d a r d a n alır. ordu s un u toplayıp, güçlerini kon­ a s k e r d e b u l u n a n d e ğ i ş i k n i t e l i k l er i bir p o ­

2. iyi bir k o m u t a n , santre ettiğinde,

tada birleştirmen, dengelem elidir. 3. B u n d a n s o n r a t a k t i k m a n e v r a gel i r. T a k t i k m a n e v r a en zo r iştir, l uğa, en z o r işidir. 4. S a v a ş ı n MACA, taktik m a n sizi en ö n e m l i s a n a t l a r ı n d a n ile d o ğ r u beklerken, biri o l an A L D A T ­ orant ıl ıdı r. Düş­ manevra yeteneği i ns a n l a rı n içindeki kötülük tohumlarını dönüştürm ek doğru­ t a l i hs i z l i ği kazanma hı r sı na dünyanın

karşısında

uz un d o l a m b a ç l ı yol l arı t a ­ düşmanı beklemediği m anevrala rdan başka

ki p e d e r e k d ü ş m a n ı n a r k a s ı n a g e ç i p , anda vurarak am a ca bir s i la h l a y a p ı l a m a z . 5. M a n e v r a y ı di si pl ins i z, techizatlı casına 6. A v a n t a j l ı hal e k a l mı ş o l u r s u n u z . sevk d i si pl i nl i konuma bir o r d u ulaşmak taktik

ile y a p m a k a vant aj l ı ; için ordunuzun cok bir bi rli ği tam gec uçar­

k a l a b a l ı k bir s ü r ü y l e y a p m a k t e h l i k e l i d i r . geçebilm ek beklerseniz gelmesini de çoğunlukla ve

Ö t e y a n d a n aynı a m a ç l a bi rl i ği n malzeme uğruna,

etmek

ekipmanından

ayrı k a l m a s ı n a n e d e n olur. 7. A v a n t a j ı rip, lerce tam sürecek ele g e ç i r m e k gece yorucu ordunuza emir v e ­ kilometre­ ko­ zorlarsanız, teçhizatla, uzun, öncü gündüz durmaksızın

yürüyüşlere

mutanlarınızla, izlemekten

b i r l i kl e r i n i zi n d ü ş m a n

e l i ne g e ç m e s i n i

başka

bir a v a n t a j

k a z a n a ma z s ı n ı z .

61

8. O r d u n u z u n g ü ç l ü b i r i m l e r i hızla i l e r l e r k e n , a ğı r b i r ­ l i kl er g e r i d e kalacak; böylece bi rl i kl er i ni z d ü ş m a n a mil yol ulaştı­ ğ ı n d a y o r g u n ve a n c a k o n d a bir g ü c ü n d e o l ac a k t ı r . 9. D ü ş m a n ı olursanız, ş a ş ı r t m a k a m a c ı y l a elli yapacak hem öncü b i r l i k l e r i n i z i n l i deri ni y i t i r e c e k h e m de o t u z k i l o m e t r e yol y a p a r s a n ı z o r d u ­ m ü h i m m a t ve e k i p m a n ı n ı y i t i r m i ş o l a n ak l a r ı bilmediğim iz b a t a k l ı k l ar ı nı , dost güç­

a n c a k yarı g ü ç l e s a v a ş m e y d a n ı n a v a r a c a k s ı n ı z . 10. Aynı a m a ç l a 1 1 . Malzeme, 12. S a h i p n u z u n ü ç t e ikisi v a r a c a k t ı r . silah, bir o r d u n u n k e n d i s i n i n yi ti k bir o r d u o l d u ğ u n u s ö y l e y e b i l i r i z . olduğu l erle i şbirl iği y a p a m a y ı z . 13. Ö n c e d e n ormanlarını, 14. o l a n ak l a r ı nı uçurumlarını, dağlarını, bir or­ tuzaklarını Yö r e s e l avantaja bilmediğimiz k ı l avuzl ar çeviremeyiz. hareketlerini, amacını düş­ topraklardan

d u y u g e ç i r m e k akıl işi d e ğ i l d i r . kullanmadan doğanın

15. S a v a ş t a d u y g u l a r ı n ı , m a n d a n gizle. K a z a n ı r s ı n. 16. Bi r l i kl eri ni

b i r l e ş t i r m e ya da b ö l m e

k ar ar ı nı s a n a

ç e v r e koşul l ar ı v e r d i r t e c e k t i r . 1 7. R ü z g a r gi bi hızlı, o r m a n gi bi y o ğ u n ol. 18. çın d a ğ ol. 1 9. Pl anl arı nı z g e c e n i n 20. Yağmalamada lüştürün. Yeni yerleri dalanacağı karanl ı ğı gi bi g ö r ü l m e z o l s u n , askerleriniz arasında de a s k e r l e r i n i z i n bö­ fay­ sal dırı nız ise g ö k g ü r ü l t ü s ü gi bi insin. ganimeti fethettiğinizde Saldırı ve y a ğ m a d a at eş, d ü şm an a direnişte y a l­

imkanla r yaratın.

2 1 . Harekete g e ç m e d e n düş ün , tasarla. 2 2 . A l d a t m a c a s a na t ı nı en iyi b i l en z a f e r e u l a ş a c a k t ı r . Bu da m a n e v r a sa n a t ı dı r . 23. "Ordu gereklidir. Yönetim K i t ab ı " der ki; Savaş alanında B a y r a k ve s ö y l e n e n söz f a z l a ileri g i t m e z . C i s i m l e r de kol ay, f l a m a l a r da bu y ü z d e n g e r e k i r . Davul ve g o n k l a r bu y ü z d e n k o l ay g ö r ü l e m e z .

62

24. Bayrak, fl am a, lakları nı, gözlerini

b o r u ve g o n k l a r a s k e r l e r i m i z i n k u ­

bir n o k t a ü z e r i n d e y o ğ u n l a ş t ı r a b i l m e n i n , tek gövde h a l i ne g e l m i ş bir o r d u n u n işte b u gün­

a s k e r i bir b ü t ü n h a l in e g e t i r m e n i n a r a ç l a r ı d ı r . 2 5 . Bu ise dur. 26. G e c e savaşında, düz sa va şl arı nd a zun g ö z ü n ü , ise a t e ş ve d a v u l i şa r e t l e r i n i , b a y r a k ve f l a m a işaretlerini ordunu­ şekilde k a r ş ı s ı n d a i l e r l e m e k en b ü y ü k c e s a r e t i bi le aşar, g e r i l e m e k o l a n a k sı z l a ş ı r B ü y ü k ki t l el er i y ö n e t m e s a n a t ı

k ul ağ ı n ı e t k i l e m e k t e k ul l a n ı n. ruhu sabah keskindir; öğleyin bayrak

2 7 . O r d u r u h u n u , k o m u t a n akl ını y i t i r ebi l i r . 28. Ordunun s a l l a n m a y a ba ş l ar ; a k ş a m s a aklı k a m p a d ö n m e k t e d i r . 2 9 . Akıllı bir k o m u t a n , ruhunun dönme 30. kargaşayı keskin beklentisine Di s i pl i n ve girdiği bu n e d e n l e , a s k e r i n i d ü ş m a n ı n değil, zaman yorgun sal dırt ır. olduğu, Buna ger i ruh olduğu zaman

o k u m a s a n a t ı deni r. sükunetle düşmandaki i ken düzensizliği, o l ma k , b e k l e m e k - i n i s i y a t i f k u l l a n m a sa n a t ı dı r . henüz uzakta h e d e f e y ak ı n ra h a t , rahat b e k l e y e ­ karnı t o k o l a b i l ­ güvenli g ö z ü ­

3 1. D ü ş m a n

d üşm a n zorluklarla uğraşıp d u ru rke n mek. ken B u n a g ü ç t a s a r r u f s a nat ı de n i r. 3 2 . B a y r a k ve f l a m a l a r ı d ü z e n l i , bir o r d u y a s a l d ı r m a k t a n 33. Tepede d i r m e sa n a t ı dı r . mevzilenmiş bi len ya

bilmek, d ü ş m a n açlıkla m ü c a d e l e e d e r k e n

sakin,

kaçınmak

koşulları d e ğ e r l e n ­ aşağı etme. sal dı rı ya Savaşma

da t e p e takip

g e ç m i ş d ü ş m a n a karşı i l e r l e m e k a s k e r i k u r a l l a r a aykırıdır. 34. Savaşmayı arzusu 35. Düşmanın o rduya sa taşma. 36. Düşman ordusunu rak. k u ş a t t ı ğ ı n d a bir aç ı k n o k t a b ı ­ Bunalm ış düşmanı çok zorlama. 3 7 . B u n a S a v a ş S anat ı de n i r. düşmanı yemi ku v v e t l i d ü ş m a n a s a l d ı r m a . gösterdiği kapma. Evine d ö n e n

63

B ö l ü m VIII

TAKTİK DEĞİŞTİRME

S UN T Z U d e r ki, 1 . S a v a ş t a, k o m u t a n e m r i n i h ü k ü m d a r d a n alır, o r d u ­ kamp yapma. i şbi rl i ği oyalanma. Yük­ yap. Ku­ gere­

s u n u t o p l ar , g ü ç l e r i n i bir a r a y a get i ri r. 2. Z o r k o ş u l l a r a l t ı n d a k i y e r l e r d e s e k yol l arı n Tehlikeli b i r l eş t i ği yollarda ol an pozisyonlar ücra müttefiklerinle yerlerde

ş a t m a altında strateji değiştir. 3. G i r i l m e m e s i ken ordular, gereken leri vardı r. mevzi l er , gereken kuşatılması

Ü mi t si z k o ş u l l a r d a sav aş . yol l ar, saldırılmaması k e n t l er , zorlanmaması hükümdar emir­

gereken

dinlenmem esi

gereken

4. T a k t i k d e ğ i ş i k l i k l e r i n a v a n t a j l a r ı n ı t a m o l a r a k a n l a ­ yan k o m u t a n bi rl i kl er i ni nasıl y ö n e t e c e ğ i n i iyi bilir. 5. Bunl ar ı lunduğu ü l ke n i n anlayamayan k oş u l l a r ı nı komutan olarak ise, içerisinde bile bu­ tam bi l se bi l g i si n i

pratik avantaja çevireme z. 6. Sa v a ş S a n a t f n m beye sahip olmayan 7. Akıllı l ideri n Plan Değiştirme dersinde te c r ü ­ sahip savaş öğrencisi, Beş A v a n t a j a ve

ol sa bile, a d a m l a r ı n ı en iyi ş e k i l d e k u l l a n a m a y a c a k t ı r . planlarında avantaj avantaj dezavantaj olarak b e k l e n t i l e r i bir p o t a d a e r i y e c e k t i r . 8. Bu 9. Öt e ç ı k m a s ı olası den korumaya sayede yandan, beklentilerimiz zorunlu ortasında bile d e ğ i ş t i ğ i n d e , a n a p l a n a d ö n ü p a m a c ı m ı z a ul aşabi l i ri z. zorlukların karşımıza bir a v a n t a j ı y a k a l a m a y a ; hazır ol malıyız. kendimizi f e l a k e t l e r ­

64

10.

Düşman

komutanlarını,

başlarına

çe ş i tl i

dertler

y a r a t a r a k , s ü r e k l i m e ş g u l et; c a z i p y e m l e r i n p e ş i n e b o ş u n a d ü ş ü r t e r e k z o r l a , sayıl arı nı azalt. 1 1 . S a v aş S a n a t ı bi ze d ü ş m a n ı n ü z e r i m i z e g e l m e m e ­ sini umm aktansa bi ze düşmanı karşılamaya hazırlıklı o l m a m ı z ı , bizim pozis­ öğ­ düşmanın retir. 1 2 . Bir k o m u t a n ı n y a p a c a ğ ı b e ş h a t a f e l a k e t g e t i r e b i ­ lir. (a) D i k k a t s i z c e s a r e t , y o k o l m a y a g ö t ü r ü r . (b) K o r k a k l ı k , d ü ş m a n a e s i r d ü ş m e y e g ö t ü r ü r . (c) A c e l e c i l i k , h a k a r e t l e r l e kışkı rt ıl abil ir. e n d i ş e ve t e r e d d ü d e savaş alanında i ş l e­ (d) Ş e r e f D ü ş k ü n l ü ğ ü , u t a n m a y a g ö t ü r ü r . (e) A d a m l a r ı n a aşırı d ü ş k ü n l ü k , götürür. 13. Bu b e ş h at a bir k o m u t a n ı n , y e b i le c e ğ i beş savaş günahıdır. 1 4 . Bi r o r d u y e n i l d i ğ i n d e , l ideri k a t l e d i l d i ğ i n d e n e d e n m u t l a k a bu b e ş g ü n a h t a d ı r . B u n l a r ı ö n e m s e y i n . saldırmamasını dilem ektense

yonlarımızın

düşmanın

sal dı rı sı nı

imkânsızlaştırmasını

65

B ö l ü m IX

ORDUNUN İLERLEMESİ

S U N T Z U d e r ki, 1 . Şimdi m e s e l e m i z o rd u n u n kamp kurmasında. Gö­

zü nü z d ü ş m a n iş a r e tl e r i n d e olsun. d i l e r e yakı n y e r l e r i t e r c i h e di n. 2. yın. 3. NEHİR 4. SAVAŞİ:Ordunuz ol an düşman DAĞ SAVAŞI:Kampı

Da ğ l a r ı ç a b u k g e ç i p v a ­ noktalarda güneşi

yüksek

kar şı nı za a l a r a k k u r u n .

S a v a ş m a k için t e p e l e r e t ı r m a n m a ­ nehri g e ç t i ğ i n d e o l a b i l d i ­ nehir g e ç i y o r s a , nehrin

ğ i n c e kısa z a m a n d a n e h i r d e n uz a k l as ı n . ilerlemekte ortasında karşılamak 5. Saldırı ü z e re s a l d ı r m a y ı n . ne kadar En iyi an d ü ş m a ­ s a bı r sı z olursanız

nın yarı sını n g e ç t i ğ i y ar ı sı nı n hal a su i ç i n d e o l d u ğ u andır . hususunda o l u n , sakı n n ehr i g e ç m e k ü z e r e n e h i r k e n a r ı n d a d u r m a k t a o l an d ü ş m a n a s a l d ı r m a y ı n . 6. Uzun mesafeli si l ahl arını zı güneşe bakar şekilde d ü ş m a n d a n y ü k s e k araziye y erle ştirin . karı s a l d ı r m a y ı n . 7. B A T A K L I K 8. B a t a k l ı k t a savaşı n. 9. DÜZ A L A N SAVAŞIDüz alanda sağı nı zı ve ardı­ nızı t e p e l e r e v e r i p , d ü ş m a n ı ö n ü n ü z e alın. 10 . Bu s a v a ş bi l g i l e r i Sarı i m p a r a t o r ' u n p e k ç o k d ü ş ­ manı nı y e n m e k t e k u l l a n d ı ğ ı s t r a t e j i n i n t e m e l b i l g i l e r i d i r . S AV A Ş I : B a t a k l ı k l a rı geçerken kal ırsanı z, am acı­ unutm a­ nız en kısa z a m a n d a b a t a k l ı k t a n ç ı k m a k o l s u n . savaşmak zorunda yın ki el in i zd e su ve o t u n u z vardı r. A r k a n ı z ı a ğ a ç l a r a v e r i p D ü ş m a n a nehir y u ­

66

11.

Tüm

o rd u la r y ü k s e k yerleri

alçak zeminlere,

ay­

dınl ık al anl arı k ar a n l ı k y e r l e r e t e r c i h e d e r l e r . 1 2. A s k e r l e r i n i z e ö z e n g ö s t e r i y o r , arazide kuruyorsanız, 13. e ğ i m i sa ğ l ece hem Bir tepeye k a m p y e r l e r i n i kuru a s k e r l e r i n i z i s al gı n h a s t a l ı k l a r d a n k o ­ ya da nehir yamacına de geldiğinizde Böy-

r u m u ş o l u r s u n u z . Sağl ı kl ı bir o r d u z a f e r e d a h a ya k ı n d ı r. ar dı nı z a, güneşi kar ş ı nı z a a l a r a k y e r l e ş i n . hem

askerlerinizi

korumuş maksimum

pozisyonunuzun geçmeyi Bu du­

doğal avantajlarından 14. T e p e l e r e tasarladığınız nehir

f a y d a l a n m ı ş o l ac a k s ı n ı z . indiğinde ol abi l i r.

sağanak yağmurlar kabarmış,

köpürmüş

r u m d a en iyisi b e k l e m e k t i r . 15. Dik u ç u r u m l a r ı n , rın, saklı v a d i l e r i n , bulunduğu rıkların sel y a m a ç l a r ı n ı n , olabildiğince derin ç u k u rla ­ büyük y a ­ çıkın, çabuk sık çal ıl ıkl arın, bölgelerden bataklıkların

b ö yl e y e r l e r d e n z o r d a k a l m a d ı k ç a u z ak t a kalın. 16. Siz bu t ü r y e r l e r d e n k e n, düşmanı de buralara geçtiğinizde düşmanın uzakta ka lm ay a d ik k a t e d e r ­ düşmana sal dı rı ya olm a­ bu t ü r a l a n l a r ı n sürüklemeye; ardında

sına özen g ö s t e r i n . 1 7. K a mp ı n ı z ı n ç e v r e s i n d e t e p e l e r , y ü k s e k o tl a r l a ö r ­ tülü göletler, kamış tarlaları, ya da ç al ı l ı kl arl a kapl ı koru­ l uk l a r v a r s a bu al an l a r ı a d a m a k ı l l ı k o n t r o l e d i n. Bu t ü r al an l a r , 18. D ü ş m a n p u s u k u r m a k i st e y e n d ü ş m a n ra ğm en baskın­ cıl arı nın ve c a s u s l a r ı n ı n en ç o k t e r c i h e t t i k l e ri y e r l e r d i r . si ze y a k ı n l a ş m a s ı n a hal a saki n ise b u l u n d u ğ u p o z i s y o n u n d o ğ a l g ü c ü n e i n a n ı y o r d e m e k t i r . 19. D ü ş m a n s a k i n d u r m a k l a b i rl i kt e sizi k ı ş k ı r t ı y o r s a , sizin ü ze r i n e g e l m e n i z i i s t i y or d e m e k t i r . 20. Düşmanın kamp yerine u l aş ı m bir k o l ay gözükü­ y o r s a , m u t l a k a si ze bir y e m g ö s t e r i y o r d u r . 2 1. O r m a n d a k i perdelemeler anlamındadır. ağaçlar arasındaki sizi hareketlenme çalıştığı d ü ş m a n ı n ilerlediğinin simgesid ir. düşmanın Sık o t l a k l a r d a g ö z ü k e c e k

şüphelendirm eye

67

22. Aniden

yükselen

kuşlar

bir

pusunun

bel i rt i si di r .

Ü r k m ü ş h a y v a n l a r ani bal arını n Toz reket

bir b askı nı n

habercisidir. Toz bul utl ar ı a l ç a k dağılmakta kamp ise yap­ hazı r­ saldırı

2 3 . U f u k t a g ö z ü k e c e k y ü k s e k t o z bul ut l ar ı s a v a ş a r a ­ ilerl eme kt e o l d u ğ u n u gösterir. bir a l an a d a ğ ı l m ı ş ufak, küçük uf ak ve t oz çeşi tl i da ama geniş ise p i y a d e l e r y a k l a ş m a k t a d ı r . yönlere ileri ger i h a ­

bul ut l ar ı eden

d ü ş m a n bi rl i kl er i a t e ş için o d u n t o p l a m a k t a d ı r , bul ut l ar ı düşmanın m a k t a o l d u ğ u n u belirtir. 24. Sakin lıklar d ü ş m a n ı n s es l e v er i l en komutlar,

yoğunlaşan komutlar,

sal dırı ya g e ç e c e ğ i n i ;

sert

g ö s t e r i l e r i ise d ü ş m a n ı n ger i ç e k i l e c e ğ i n i n i şar et l er i di r . 2 5 . Hafi f s a v a ş a r a b a l ar ı ö n e g e l i r de y a n l a r a h a r e k e t ederse, 26. bu d ü ş m a n ı n s a v a ş d ü z e n i n e g e ç m e k t e o l d u ğ u n u n Be l i r g i n bir a n l a ş m a ile b i rl i kt e gelmeyen art ar, barış as­ bu bel i rt i si di r . ö n e r i l e r i t u z a k bel irt isi dir. 27. Düşman k er l e r b öl ük , yemdir. 2 9 . Askerler 30. muşsa, m ı zr a k l a r ı n a y a s l a n ı y o r s a , acıkmışlardır. Su g e t i r m e y e g i d e n a s k e r l e r i n ilk işi su i ç m e k o l ­ kazanabileceği avant aj l ı bir pozisyon Gece bi rli kleri a r a s ı n d a koşuşturma b ö l ü k t o p l a n ı r l a r s a kri ti k an g e l mi ş t i r .

2 8 . Bazı b i rl i kl er i l e r l er k e n bazıları ger i ç e k i l i y o r s a ,

o r d u s u s u z kal mıştır. askerler tükenmiştir.

31 . D ü ş m a n 3 2 . Kuş l ar ı n 33. Kampta tır. dur. 34. Dü şma n, k es i p yorsa, maya yemeye ç ad ı r l a r ı n a

g ö r d ü ğ ü h a l de h a r e k e t e t m i y o r s a ,

k o n d u ğ u y e rl e rd e d ü ş m a n yoktur. k a r g a ş a v a rs a komutanın

g ü r ü l t ü y a p a n d ü ş m a n ı n si ni rl eri b o z u k t u r . otoritesi zayıf­ B a y r a k l ar , f l a m a l a r aşağı y uk ar ı hareket ediyorsa a s k e ­

rin i çine f i t n e d ü ş m ü ş t ü r . atlarını

S u b a y l a r kızgın ise a s k e r y o r g u n ­ buğdayla beslemeye, ölene öküzlerini koymu­ savaş­

b a ş l ar s a ,

yemek

k a z anl ar ı nı

ateşe kadar

dönm eyeceklerini, anl amal ı yız.

hazır o l du k l a r ı nı

68

35. s e sl e

Küçük

gruplar

halinde

fısıIdaşan oluşması

ya

da

alçak

konuşan

asker gruplarının ödül

asker arasında

m u h a l e f e t i n v ar l ı ğı nı g ö s t e r i r . 3 6 . Ç o k f az l a lirtir. ,37. Coşku ile s a v a ş a g i r i ş i p, düşmanın gücünü g ö ­ düşman rünc e k o rk u y a k a p ıl m a k h a b e r almanın zaafını gösterir. 3 8 . G e l e n e l ç i l e r bi ze k o m p l i m a n y a p ı y o r s a , ateşkes istemektedir. 3 9 . D ü ş m a n b i r l i kl e r i kı zgı nl ı kl a i lerl er, bu d u r u m d a s o n d e r e c e d e rekir. 4 0 . Birliklerimizin gücü d üş m a n la hem en , ise düşman genellikle doğrudan saldırmaz. h e m e n eşi t durumda Bu karşımıza d i k i ­ lir a m a ç a t ı ş m a y a g i r m e y e y a d a g e r i d ö n m e y e k a l k m a z s a u y a n ı k ve t e d b i r l i o l m a m ı z g e ­ düşmanın kaynaklarının t ü k e n d i ­ ği ni, ç o k f azl a c e z a ise aşırı sıkıntı k o ş u l l a r ı n ı n varl ığı nı b e ­

y a p m a m ı z g e r e k e n şey, g ü ç l e r i m i z i t o p l a m a k , d ü ş m a n ı y a ­ kından takip e d e r k e n takviye s a ğ l a m a y a çalışmaktır. 4 1 . Düşmanı hor g ö r ü p , 42. Komutanına diğinde asker p l a n l a m a y ı i h ma l e d e n , d ü ş ­ a s k e re ceza v e r i l ­ i taatsi z as­ m a n a e si r d ü ş m e y e m a h k u m d u r . güven d u ym ay a n komutanına inanan itaatkar olmayacaktır. askere ceza

a s k e r ise asl a z a f e r k a z a n a m a z . Komutanına caktı r. 4 3 . Bu n e d e n l e a s k e r i n lamak için ay ı r ı m k om u ta nın a inanmasını s a ğ ­ bir y a n d a n adıl davranıp, Bu z a f e r e gösterm eden uygulanmazsa ker k o m u t a n ı n a g ü v e n i n i y i t i r e c e ğ i n d e n y i n e b a ş a r ı s ı z o l a ­

d i ğ e r y a n d a n ç e l i k gi bi d i si p l i n a l t ı n d a t u t m a l ı y ı z . g i d e n en k e s i n y o l d u r . 4 4. Eğitim de askere, a n a ht a r ı d ı r . 45-Şayet gösterip, y ö n l ü olur. bi r komutan hem adamlarına

e m r e i taat a l ış k a n l ığ ı v e r i l m i ş s e Di si pl i n z a f e r i n güvendiğini

o r d u d i s i pl i n l i di r . A k s i h a l d e d i s i pl i n y o k t u r .

h e m de e m i r l e r i n e k e s i n itaat i s t i y o r s a , k a z a n ç iki

69

Bölüm X ARAZİ FAKTÖRÜ

S U N T Z U d e r ki, 1 . Altı ç e ş i t arazi vardı r. (a) D ü z g ü n arazi . (b) Karı şı k arazi . (c) i hma l e d i l e c e k arazi . (d) Dar g e ç i t l e r . (e) U ç u r u m l u t e p e l e r . (t) D ü ş m a n d a n 2. H e r iki t a r a f ı n D ü z g ü n A r a z i deni l i r. 3. Bu t ü r a r a z i y e d ü ş m a n d a n ö n c e g e l m e y e ; yüksek, güneşli bö lg el e ri ni t u t m a y a özen g ö s te r in . koruyun. O zaman savaşa melerinizi başl ar sı nı z. 4. T e r k e d i l m e s i 5. Bu düşmanı tür k o l ay o l m a k l a hazırlı ksız a ra z i ye b i r l i kt e y e n i d e n düşmana ele g e ç i r i l m e s i z o r ol an a ra z i ye Karı şı k Ar a z i deni r. bir a r a z i d e n bu s a l dı r ı p, olanaksız ele yenebilirsiniz. Ama, d ü ş m a n sizi h a z ı r l an m ı ş , b e k l i y o r s a ve dikkatle arazinin Malze­ avantajla uzak pozisyonlar. da rahatlıkla girebileceği arazilere

yenemezseniz konumu türdense

dönüşünüz

o l a c a k ; sizin için f e l a k e t l e r b i r b i r i n i t a k i p e d e c e k t i r . 6. A r a z i n i n geçiremeyeceği Ar azi deni r. 7. B ö y l e bir a r a z i d e , d ü ş m a n bi ze c a z i p bir y e m v e r s e bile i l e r l e m e k t e n s e g e r i l e y e r e k d ü ş m a n ı kışkırtmak gerekir. Düşman ordusunun g e l d i ğ i n d e sal dırı a vant aj ı b i z d e o l a c a k t ı r . üzerinize g e l m e y e bir kısmı ü z e r i m i z e he r iki t a r a f ı n da ilk a d ı m d a bu t ü r a r a z i l e r e i h ma l Edilecek

70

8. Dar g e ç i t l e r e g e l i n c e , 9. D ü ş m a n zını i n c e l ey i n , ordusu

ilk el e g e ç i r e n s i z s e n i z k u v ­ el e g e ç i r m e ­ korunuş ta r­ yük­ üze­

ve t l er i ni z i d i k k a t l e y e r l e ş t i r i p , d ü ş m a n ı n g e l m e s i n i b e k l e y i n . sizin d a r bir g e ç i d i nize e n g e l o l d u ğ u n d a , dar geçidin d ü ş m a n c a

iyi k o r u n u y o r s a ü z e r i n e g i t m e y i n . ilk siz el e g e ç i r m i ş s e n i z ,

10. U ç u r u m l u tep e le ri 1 1 . Düşman sizden ri ne g i t m e y i n . çıkarmayı deneyin. 12 . D ü ş m a n l a varsa girmek man dir. ve her i kini zin

s e k ve g ü n e ş l i n o k t a l a r a y e r l e ş i p d ü ş m a n ı b e k l e y i n . önce davranıp yerleşmişse, D ü ş m a n ı ger i ç e k i l i y o r gi bi y a p a r a k y e r i n d e n aranızda de gi bi oldukça savaşın büyük sonucu ana bir da mesafe savaşa her z a ­

güçleri

birbirine

yakınsa

k o l ay o l m a y a c a ğ ı

l e hi ni ze o l m a y a b i l i r . 13 . Bu altı p r e n s i p Ar a z i f a k t ö r ü n ü n S o r u m l u l u k sahibi 14. O r d u n u n bir k o m u t a n doğal bu prensipleri­ dikkatle prensipleri

incelemelidir. b a ş ı na nedenlerin dışında,daha bel a g e l e ­ çok komutanın bi li r . B u n l ar : (a) Ger i ç e k i l m e (b) Baş k a l d ı r m a . (c) Ç ö k ü ş . (d) H a r a p o l m a k . (e) K a r g a ş a . (f) 1 Bozgun. 5. D i ğ e r k o ş u l l a r aynı k a l m a k l a b i r l i kt e ş a y e t bir b i r l i ­ hatalarından k a y n a k l a n a c a k altı

ği n k a r ş ı sı na k e n d i s i n i n on misli bir d ü ş m a n ç ı k a r s a bu b i r ­ liğin t e k şansı kalır. Ger i ç e k i l m e . 16. A s k e r l e r ç o k g ü ç l ü a n c a k s u b a y l a r ı z a y ı f sa s o n u ç baş kaldırmadır. Subaylar güçlü as k er zayıfsa, sonuç çö­ k üş t ü r . 17 . Üst s u b a y l a r ı n baş komutanın emrini kızgı nl ı kl a a m i r l e r i n e beklemeden kendi b a ş kal dırıp, düş­ başlarına

m a n l a s a v a ş a k a l k m a l a r ı n ı n s o n u c u ' H a r a p Ol ma k ' t ı r .

7I

1 8. Bir k o m u t a n zayıf, o t o r i t e s i n i y i t i r mi ş , v e r d i ğ i e m i r ­ ler a ç ı k , b e l i r g i n o l m a y ı p , s ü r e k l i d e ğ i ş i y o r s a ; e m r i n d e k i s u ­ b a y l a r da a s k e r l e r de belirli g ö r e v l e r e s a h i p d eğ i l ve ü s t ü n e üstlük o rd u kat manları düzensiz, d u r u m a t e k ad veri l ebi l i r. 19 . Bir k o m u t a n de, dırtı r ya da s e ç m e dunun düşmanın rast g el e k u r u l m u ş ise bu gerçek gücünü güçlü sezemez Kargaşa. d ü ş m a n a sal karşısında o r­ bunun tek düş­

k e n d i zayıf bir bi rl i ği ni k e n d i n d e n ön s a f l a r ı n a y e r l e ş t i r m e y i 20. Sorumluluk 2 1. A r a z i n i n s ahi bi her

bi rl i kl er i ni g ü ç l ü d ü ş m a n ı

i hma l e d e r s e , komutanın bir sıra,

s onucu olabilir.Bozgun. yenilgiye en m e m e k için d i k k a t e t m e s i g e r e k e n altı yol vardı r. doğal koşulları yanı askerin önemli gücünü müttefikidir. tehlikeleri, s o ru l a r ı dı r . 2 2 . Bu mutan savaşı y an k o m u t a n nı zdaki zaferle varsa h u s u s l ar ı kazanır. bilip savaş sırasında kullanan ko­ Bunl ar ı b i l m e y e n y a da zafer olacağı bile savaşın. görüyorsanız, savaşı kullanama­ başı­ Ancak,bunun düşmanın

sezme yeteneği, zafere giden güçlerin mesafeleri görm e kapasitesi

ko n tr o lü , zorlukları, bir k o m u t a n ı n t e s t

kaybetm eye m ahkum dur. sonucunun istemese kesinse, Ama, sa v a ş ı n

2 3 . Sa v a ş ı n hükümdar

sonuçlanm ayacağını bile s a v a ş m a y ı n . Düşmana karşı

h ü k ü m d a r yalkavuşacağı

24.

kazanınca

ş a n , ş e r e f ve ş ö h r e t i d ü ş ü n m e d e n s a v a ş a n , g e r e ğ i n d e ü s ­ t ü n d ü ş m a n k a r ş ı s ı n d a ger i ç e k i l m e s i n i bi l en, t e k a m a c ı ü l ­ kesi ni k o r u m a k ol an k o m u t a n l a r ü l k e l e r i n i n m ü c e v h e r i d i r . 25. Askerlerinize derin vadilere gi bi kadar bakı n, oğullarınız öz ç o c u k l a r ı n ı z takip y a n ı n ı zd a gi bi b a kı n , Onlara her şeye sizi en edeceklerdir. ölmeyi yetişkin tercih

edeceklerdir. 2 6 . A n c a k , a s k e r i n i z e d ü ş k ü n o l d u ğ u n u z h a l de o t o r i t e kullanamıyorsanız; rinizi y u m u ş a k kal pli o l d u ğ u n u z h al d e e m i r l e ­ askerleriniz arasında kargaşa hü­ dinletemiyorsanız,

12

küm sürüyorsa, askerleriniz ya ra m a z ç o c u kla ra d ö n m ü ş tü r. Hiç bir işe y a r a m a z l a r . 27. Askerlerim izin rağmen, düşmanın savaşa hazır o l d u ğ u n u bilmemize de­ bir­ savaşa savaşa hazır o l m a d ı ğ ı n ı n hazır o l m a d ı ğ ı n ı farkında bilmekle

ğilsek, z a fe r e gid e n yo lu n a n c a k yarısındayız d e m e k t ir . 28. Düşmanın likte k e n d i a s k e r l e r i m i z i n s a v a ş a h e n ü z hazır o l m a d ı ğ ı g e r ­ çeğini g ö re m iy o rs a k zafere giden yolun demektir. 29. askerimizin üzerinde olmadığını Düşmanın savaşa bulduğumuz savaşa hazır doğal hazırlıklı koşulların giden olduğunu, bilm emize yolun savaşmaya kendi uygun olduğunu zafere rağmen, henüz yarısındayız

görem iyorsak

yine y a rı s ın ­

dayı z d e m e k t i r . 3 0 . De n ey im li asker, 3 yorsanız, nı n da, h a r e k e t e g e ç t i ğ i n d e asl a ş a ş ı r ­ S anatfnm olmasın. ünl ü bir d e y i ş i n ­ ya­ maz, bi r l i ği ni asl a k a y b e t m e z . 1 . So nu ç o la ra k "Savaş zafer konusunda şüpheniz den b a h s e d e l i m : " D ü ş m a n ı bildiğiniz kadar kendinizi de bili­ Bunun 'Cennet'i bi li yor, ' Dü n y a ' y ı tanıyo rsan ız zaferiniz k e ­

si n o l a c a k t ı r . "

73

B ö l ü m XI ARAZİDE DOKUZ KONUM

SUN T Z U d e r ki, 1 - S a v a ş S a n a t ı d o k u z ti p arazi t a n ı m l a r . (a) Karı şı k A r a z i (b)Yakın Arazi (c) ihtilaflı A r a z i (d) A ç ı k A r a z i (e) A n a h t a r A r a z i (f) C i d d i A r a z i (g) Z o r A r a z i (h) K u ş a t ı l m ı ş A r a z i (i) Ümitsiz Arazi 2. S a v a ş k e n d i ü l k e m i z d e y a p ı l ı y o r s a bu ar az i t ü r ü n e "Karışık Arazi" denir. 3. D ü ş m a n a r a z i s i n e g i r m e m i z e r a ğ m e n h e n ü z k e n d i sı nı r l ar ı mı zı n deni r. 4. S a h i p olunması he r iki t a r a f a da büyük avantaj s a ğ l a y a n a ra z i y e " i ht i l af l ı A r a z i " de n i r. 5. Her iki t a r a f ı n da k ol ay l ı kl a g i r i p ç ı k a b i l d i ğ i a r a z i y e " Açı k A r a z i " deni r. 6. Üç k r al l ı ğı n arazilerinin birleşme noktasında yer al an a r a z i l e r e " A n a h t a r A r a z i " de n i r. Bu t ü r a r a z i l e r e s a h i p yakınındaysak bu tür araziye "Yakın Arazi"

o l an krallık, i m p a r a t o r l u ğ u n da b ü y ü k k ı s m ı n a s a h i p ol ur. 7. Bir o r d u d ü ş m a n ü l k e s i n i n b a ğ r ı n a g i r m i ş o l m a s ı n a kar şı n , ardında k u v v et l i düşman kaleleri bulunm akta ise b u l u n d u ğ u arazi k o n u m u " C i d d i A r a z i " o l a r a k ad l and ı r ı l ı r . 8. G e ç i l m e s i z o r o l an d a ğ l ı k o r m a n l a r , çal ıl ık y a m a ç ­ lar, b a t a k l ı k l a r l a kapl ı a r a z i l e r e " Z o r A r a z i " d e n i r .

74

9. cık keçi yol l arı den i r.

Dar v a d i l e r d e n g e ç i l e r e k u l aş ı l a b i l e n , ile çıkılabilen arazilere "Kuşatılmış

içinden d a r a ­ Arazi"

Bu t ür a l a n l a r d a zayıf bir bi rl i k k o c a bir o r d u y l a baş a 1 0 . Sadece gecikm eden 1 s a v a ş m a m ız ha linde içinden Yakın A r a z i ' d e d u r m a ,

çıkabi l ir. s ağ ç ı k a b i l e c e ğ i m i z a r a z i y e " Ü m i t s i z A r a z i " de n i r. 1 . Karı şı k A r a z i ' d e s a v a ş m a . i htilaflı A r a z i ' d e s a l d ı r m a . 12. A ç ı k A r a z i ' d e d ü ş m a n ı n y o l u n u A r a z i ' d e m ü t t e f i k l e r i n l e i şbi rl i ği yap. 13. C i d d i A r a z i ' d e d ü ş m a n ı y a ğ m a l a . l una d i k k a t l e d e v a m et. 14. K u ş a t ı l m ı ş A r a z i ' d e s t r a t e j i n i g ö z d e n g e ç i r . siz A r a z i ' d e s av aş . 15. Esk i n i n d e n e y i m l i ile ar d ç ı la r ı ol an arasındaki ordu i şb i r l i ğ i ni düşen l ardı. l i kl erl e Böylece, komutanları düşm anın bozmanın yanı us t a l ar ı kendilerine sıra y e d e k öncüler: olm uş­ bir­ güçlerin engel birlik­ bağl ı ahengi bozmanın Ümit­ Zor Arazi'de y o ­ kapatm a. Anahtar

karargahlarının birliklerin

zor d u r u m a

imdadına verdiği

yetişmesine komutların

olu yor,kom utanla rın

subaylarına

lere u l a ş m a s ı n ı da d u r d u r u y o r l a r d ı . 16. D ü ş m a n k u v v e t l e r i bir a r a y a g e l d i ğ i n d e bile a r a l a ­ r ı nda d ü z e n s i z l i k y a r a t m a s ı n ı 17 . K e n d i l e r i n e 18 . " D ü z g ü n kuvvet l i çirmeye bir d ü ş m a n çalışır, avantaj bi l i yo r l ar d ı . sağlayacağını saldırı için gördükleri za­ ol an

m a n i lerl i yor l ar , g ö r m e d i k l e r i n d e h a r e k e t s i z b e k l i y o r l a r d ı . bir ş e k i l d e karşısında ilerlemekte ne y a p a r d ı n ı z ? " d i ye s o r u l ­ aman dilemesini bek­

d u ğ u n d a , " D ü ş m a n için ç o k ö n e m l i ol an bir şeyi e l i m e g e ­ s o n r a da d ü ş m a n ı n lerdim."diye cevap verirlerdi. 19. S a v a ş t a s ü r a t a n a silahtır. dığı anı kol l ayı n. i h ma l e d i l m i ş n o k t a l a r d a n v u r u n . 2 0 . D ü ş m a n t o p r a k l a r ı n ı işgal e t m e k t e ol an bir o r d u ­ nun p r e n s i p l e r i ş u n l a r d ı r : D ü ş m a n ı n içine ne k a d a r g i r e r s e ­ Düşmanın hazır o l m a ­ korunması B e k le n m ed ik yollardan geçip,

75

niz a s k e r l e r i n i z a r a s ı n d a k i 2

dayanışma

o k a d a r art ar.

Düş­

manı a s k e r l e r i n i z a r a s ı n d a k i d a y a n ı ş m a y o k eder . 1 . Ze n g i n ü l k e l e r e g i r d i ğ i n d e , durumundan Ener j i ni , emin ordunu besleyebilece­ ol. Ücretlerinden Ordunu ği n a kı n l a r d ü z e n l e . 22. Adamlarının aşırı kesi nt i yapma. gücünü yoğunlaştır.

s ü r e k l i h a r e k e t h a l i n d e tut, d e ğ i ş i k h a r e k a t pl anl arı gel i şt i r. 23. Askerlerini ki, şıya rin b e c e r e m e y e c e ğ i ol an karl ar. 2 4 . Çıkış yol l arı sın Hele, kapal ı , k a ç m a o l a n ağ ı kalmayan a s ­ bir c e p h e sıkı bir k er l e r k o r k u d u y g u s u n u yi ti ri r l er. bir de y a b a n c ı Y ar d ı m oluştururlar. gelmesi Direnme güçleri so n su z la ­ inatçı kaçışı n o l a n a k s ı z o l d u ğ u n o k t a l a r a s ü r Ö l ü m l e karşı k a r ş ı ya ol an bir a s k e ­ z i r v es i n e çı­ iş y o k t u r . Ö l ü m t e h l i k e s i ile karşı k a r ­ ö l e s i y e s a v a ş s ı n l ar .

a s k e r l e r de s u b a y l a r da g ü ç l e r i n i n

to praklardaysa,

de z o r g ö z ü k ü y o r s a , askerleriniz olur; emir

m ü c a d e l e veri rl er. 25. Böyle bile görm eden bir d u r u m d a ku l ak l a r ı beklemeye her emir he r k o ­ dur­ bu ki ri şt e verdiğiniz

a n ı n d a y e r i n e geti ri l i r;

sınırsız s a d a k a t g ö s t e r i r l e r , batıl i ti katl arı,

nuda son suz g ü v e n e b il e c e ğ i n i z a s k e rl e re dö nüşürler. 26. Asker arasındaki 27. Askerlerimiz kehanetleri verm iyorlarsa dur. O z a m a n ö l ü m d e n b a ş k a k o r k u k a l ma z . paraya çok ö nem zen gin o lm a k i s t e m e m e l e r i n d e n değildir. Ö m ü r l e r i ç o k uzun o l m u y o r s a , i s t e m e l e r i n d e n d eğ i l d i r . 28. Askerlerinize hüngür, hüngür s av a ş emri verdiğinizde, göz içlerinde yıka­ ağlayanlar, zırhlarını y a ş l ar ı y l a bu da k e s i n l i k l e ö l m e k

y a n l a r çıkabi l ir. A n c a k s a v a ş a g i r d i k l e r i n d e her bi ri si ni n bir k a h ra m a n ola ca ğı n d a n ş üph eniz olmasın. 29. K a fa s ı na ğuna Usta savaş taktisyeni ç ı ngı r ak l ı zehirle y ı l ana saldırır; b e n z er . kuyru­ saldırırsan, kuyruğundaki geçirir;

s al dı r ı r s a n ,

d i şl e r i ni

gövdesine

saldırırsan,

h e m di şl eri ile h e m de k u y r u ğ u ile saldırır.

76

30. Aralarında

Bana,

"Bir o r d u ç ı n g ı r a k l ı y ı l a n a b e n z e y e b i l i r mi ?" o l an Komutan Wu ile K o m u ­ bir f ı r t ı ­

di ye s o r a c a k o l u r s a n ı z , c e v a b ı m " Ev e t , " tir. anlaşmazlık tan Yue h' i n a s k e r l e r i aynı t e k n e d e araya g e l e c e k l e r d i r . 3 1 . S a v a ş t a z a f e r için, a t l ar ı mı z ı n k o ş u m l a r ı n a , prensibi a s k e r için bu savaş a r a ç l a r ı m ı z ı n t o p r a k t a k i i zl eri ne g ü v e n y e t e r l i d e ğ i l d i r . 32. Savaşta yüksek seviyeye nı l acağı lerdedi r . 3 4 . i şinin ehli k o m u t a n o r d u s u n u s a n k i bir kişiyi y ö n e ­ tir g i bi , e l i n d e n t u t a r a k y ö n e t e n k o m u t a n d ı r . 35. Çok dimdik d urup, görevidir. 36. Subaylarının, askerlerinin k a f a s ı nı gerektiğinde yanl ış r a p o r ve o l a y l a r l a karı şt ı rı p, e n g e l l e m e s i n i de b i l me l i d i r . 3 7. Savaş d ü zen le r in i, nının k e n d i o r d u s u mel i , kamp yerini değiştirip, pl anl ar ı nı d e ğ i ş t i r e r e k , d ü ş m a ­ d ol ay l ı , karı şı k yol l arı yüksek tercih h a k k ı n d a s a ğl ı kl ı bi lgi e d i n m e s i n i ö n l e ­ he r şeyi s o r g u l a m a l a r ı n ı konuşmayarak, gi zli li ği güven al tına a l ma k ; a d a l e t l i o l a r a k d i s i pl i n i s a ğ l a m a k k o m u t a n ı n bir o r d u n u n y ö n e t i m bir c e s a r e t s e v i y e s i b e l i r l e m e k ve he r a s k e r i n nehri g e ç e r k e n

naya y a k a l a n a c a k o l u r l a r s a , sol el in s a ğ el e y a r d ı m ı gi bi bir

ulaşmasını sağlamaktır. sorusunun cevabı arazi pozisyonlarındaki seçim ­

3 3 . G ü ç l ü l ü k ile zayıf l ı ğın aynı a n d a nasıl en iyi k u l l a ­

e d e r e k d ü ş m a n d a n esas amacını s a k l a m a y ı başarmalıdır. 38. Ordu tırmanıp komutanı, en k ri t i k a n d a , atmasını bir y e r e altındaki merdiveni b i l me l i d i r . Elini g ö s ­ kırar; ordu­

t e r m e d e n o r d u s u n u d ü ş m a n i çi ne b a ş k a t ü r l ü s ü r e m e z . 3 9 . G e m i l e r i n i y ak ar , yönünün rek, y i y e c e k k az an l a r ı n ı s u n u k o y u n s ü r ü s ü gi bi bir o t a r a f a , bir bu t a r a f a y ö n e l t e r e k anlaşılmasına olanak yaratmaz. kendi planına uygun bir n o k t a y a s ü r e ­ en önemli düşmesini sağlamak komutanın 40. Düşmanı tehlikeye görevlerindendir.

77

4 l eml er ,

1 . D o k u z arazi t ü r ü n ü n

her b i r i ne g ö r e a l ı n a c a k ö n ­

sal dı rı ya v e y a s a v u n m a y a y ö n e l i k t a k t i k l e r ile i nsan m u t l a k a ö z e n l e çal ışmal ıdı r. ilerlerken genel prensip, ne arazisinde

d o ğ a s ı n ı n ana k a n u n l a r ı n ı 4 2 . Düşman prensibidir. ol asıdır.

k a d a r ileri g i d i l i r s e a s k e r i n o k a d a r d a y a n ı ş m a g ö s t e r e c e ğ i Sınır y a k ı n l a r ı n d a ise t a m t e r s i n e k a r g a ş a d a h a k o m ş u a r a z i ye g i r d i ­ anahtar arazidesinc i dd i arazidesin.

4 3 . Ken d i ü l ke n i a r d ı n d a bı r ak ı p, ğinde, dir. 44. Düşman y a kı n 45. önünde mış arazi Bir ülkenin i ç l e r i ne kr i ti k a r a z i d e s i n d e m e k t i r . l a b i l i yo r s a, b i r l e ş e n yol l arı n b u l u n d u ğ u

D ö r t y ö n d e i l et i şi m k u r u -

girdiğinde

a r a z i s i n d e f azl a i l e r l e m e d i ğ i n d e Düşmanın deni r. Çıkış sağlam olanağı k al el e r i yoksa bu

b u l u n d u ğ u n arazi gerinde a r a z i ye kal mı ş, Ümitsiz amaç

arazi di r . ise d a r g e ç i t l e r b u l u n m a k t a y s a bu a r a z i ye k u ş a t ı l ­

Ar azi deni r. 4 6 . Bu durumda, dağınık ara zide adamlarıma bi rli ği aşı l ar ı m. Yakın a r a z i d e ise, t ü m b i r l i k l e r i m i n a r a s ı n d a y a kı n t e m a s o l m a s ı n a b a k a r ı m . 4 7 . ihtilaflı a r a z i d e , ar t ç ı l andı r ı r ı m. 4 8 . A ç ı k a ra z i d e , ğunlaştırdım . B i r l eş en arazide dikkatimi y ol l ar ı n savunmam üzerinde yo­ bulunduğu i kma l i n i anahtar arazide güvence ordumu al t ı na dur­ bi rli kle ri m e dik ka t eder, hız­

m ü t t e f i k l e r i m l e i şbi rl i ği ni a r a r ı m. 4 9 . Ci d d i almaya malzeme ç al ış ı r dı m. Zor arazide ise d i k k a t i m i

m a k s ı zı n i l e r l e t m e y e v e r i r d i m . 5 0 . Ku ş a t ı l mı ş a r a z i d e o r d u m u n g e r i ç e k i l m e yol l arı nı kapatırdım. Ümi t si z a ra z i d e , askerlerime h a y a t l ar ı nı n kur­ t u l m a s ı n ı n ü mi t s i z o l d u ğ u n u s ö y l e r d i m . 51. yardım Bunun nedeni, d ü ş m a n tarafından bi len ku ş a t ı l d ı ğ ı n ı , askerde ola­

gelmesinin

olanaksız o l d u ğ u n u

ğa n üst ü inatçı bir d i r e n i ş g ü c ü ,

sınırsız bir s a v a ş m a i s t e ğ i ­

nin o r t a y a ç ı k a c a ğ ı n ı ; 52. Durumunu yapamayız. ormanlarını, duyu yız. 5 3 . Savaşçı g ö z ardı e d e m e z . 5 4 . S a v aş ç ı engellemekteki duğundan kar ş ı sı na yardım ğında, bir Önceden akıl

a s k e r l e r i m i n t e h l i k e a l t ı n d a he r e mr i b ilm ediğim iz komşu uçurumlarını, işi değildir. bilm ediğim iz sağladığı p r e n s l e r l e işbirl iği dağlarını, bir or­

yerine getireceğini bilmemdir. bataklıklarını, bi l en

tuzaklarını

topraklardan avantajları dört,

geçirmek

Yöreyi

kılavuzlardan kullanama­ prensibi

yararla nm adıkça,

doğanın

prens

aşağıdaki güçlü

beş

bir p r e n s

bir ü l k e y e

saldırdığında

k o m u t a n l ı k t a k i ust al ı ğı nı , güçlü

d ü ş m a n kuvvetlerinin birleşmesini Kendisini d ü ş m a n a o l ­ ol ası müttefiklerini düşmanın

ba ş a r ı sı y l a g ö s t e r i r . gösterip, caydır ır. kendi gizli

çıkmaktan

5 5 . D i ğ e r ü l k e l e r l e i şbi rl i ği y a p m a k t a n ya da o n l a r d a n istemektense, başını düşman p l anl ar ı nı uygulayarak başardı­ geçirir, el e düşmanlarının döndürür, fazla korkutur. Bunu

kentlerini

zorlanmadan

d ü ş m a n kral l ı kl arını s o n a e r d i ri r. 5 6 . A s k e r l e r i n e k ur al dışı ö d ü l l e r ver, ö n c e k i pl anl ar ı n d ı ş ı n d a da e m i r l e r buyur. planı Bunları değil, hakkıyla yap tığınd a, görevi s öy l e. sür; or­ d u n u tıpkı t e k kişilik bir b i r i m m i ş gi bi y ö n e t t i ğ i n i g ö r e c e k s i n . 57. Askerlerine parlaksa göster. 58. Ordunu dönecektir. 5 9 . i nsan d o ğ a s ı g e r e ğ i z o r a d ü ş m e d i k ç e y e t e n e k l e ­ rini s o n u n a k a d a r k u l l a n m a z . 6 0 . S a v a ş t a za f e r , k e n d i k o n u m u n u d ü ş m a n h e d e f l e ­ ri ne g ö r e a y a r l a m a k l a gelir. 61 . D ü ş m a n s a f l ar ı nı n ardına i natl a sarkmak, so­ n u n d a d ü ş m a n k o m u t a n ı n ı ö l d ü r m e başarı sını g e t i r e c e k t i r . 6 2 . B u n a i nce h e s a p l a k a z a n m a k deni r. Sonucu, zaferle D u r u m sıkı ntı l ı ysa s ak ı n bir ş e y s ö y l e m e . ölüm tehlikesine, zorluklara

7' )

6 3 . K o m u t a y ı ele a l d ı ğ ı n d a , 6 4. Savaş el ine al. konseyinde

c e p h e d e k i ön y o l l a n k a ­ ol, durum kontrolünü

pat, r e s m i kayı t l ar ı y o k et, e l çi l er i n g e ç i ş i n i e n g e l l e . karar l ı

6 5 . D ü ş m a n ı n aç ı k bır aktı ğı k a p ı d a n i çeri dal . 66. manı Düşmanın Düşman kutsal v arl ı kl arı nı el e geçirerek düş­ zo r l a. b i r l i k l er i n i n ilerleme zamanlamasını

ö ğ r e n m e n i n b i r y o l u n u bul. 6 7 . G ü ç l e r i n i h a z ı r l a m a d a n bi ti ri ci s a v a ş a g i r m e . 6 8 . D ü ş m a n ı n açığı nı b u l u n c a y a k a d a r y eni g e l i n gi bi çekingen ol; açığı bulduğun an y a b a n tavşanı gi bi fırla. D ü ş m a n için art ı k ç o k g e ç t i r.

80

B ö l ü m XII

ATEŞLE SALDIRI

S U N T Z U d e r ki, 1 . A t e ş l e sal dı r ı nı n b e ş y o l u v a r d ı r. kamp makt ır . düncüsü makt ır . makt ı r. 2. S a l d ı r ı y a g e ç m e n i n en ö n e m l i k o ş u l u a t e ş o l a n a k ­ l arına s a h i p o l m a k t ı r . mal ıdır. 3. A t e ş l e s al dı r ı nı n m e v s i m i , g ü n l e r i vardı r. 4. Uygun mevsim sal dırı havanın kuru beş olduğu o l as ı l ı ğ a a y l ar o l u p ; hazır o l u n ­ özel g ü n l e r r ü z g a r ı n y ü k s e l d i ğ i g ü n l e r d i r . 5. A t e ş l e mal ıdır. 6. ( a) A t e ş d ü ş m a n d e n d ü ş m a n a sal dır. 7. ( b ) A t e ş d ü ş m a n a y a k l a ş t ı ğ ı leri hal a s e s s i z ise, b e k l e . S a l d ı r m a . 8. ( c ) A l e v l e r y e t e r l i y ü k s e k l i ğ e u l a ş t ı ğ ı n d a 9. ( d ) içinde kendi 10. (e) Dışarıdan kendine Yangı nı ateşle yangın sal dırı saldırm ak kampın Uygun kal. için k o ş u l l a r u y g u n s a sal dır; y o k s a , o l d u ğ u n y e r d e kal. olanaksızsa, bekleme. çıkmasını halde d ü ş m a n a s k e r ­ kampına yaklaştığında g e c i k m e ­ esnasında yangın b a ş l a t m a n ı n özel Gerekli malzeme he r an hazır t u t u l ­ anında yakmaktır, Üçüncüsü ise düşmanın İ k i nc i si s i la h , m a l z e m e taşıyan B i r i n c i si a s k e r l e r i depolarını depolarını yak­ dör­ yak­

malzeme

araçları y a k m a k ;

m ühim m at

B e ş i n c i yol da d ü ş m a n

birliklerinin arasına ateş a t­

z a m a n ı b e k l e y i p , saldır. başlattığında, rüzgarın ardında R ü z g a r a karşı s a l d ı r m a .

81

1 1 . Gü n d ü z çıkan leri ise ç a b u k di ne r . 12 . Her o r d u d a l i n me l i, yıl dızl arı n

r ü z g a r uzun sü r e l i d i r.

Gece esinti­

a t e ş l e ilgili bu b e ş olasılık ç o k iyi b i ­ i z l en me l i , ateşle sal dırı özel

hareketi

g ü n l e r i t a k i p e d i l me l i d i r . 1 3 . A t e ş i sal dırı aracı dir. 14. S u y l a d ü ş m a n elinden dırıp, a l ı n a ma z . ruhunu kullanmaksızın komutan kaynak önceden ve düşmana şanssız kaybından hazırlar; sal­ ko­ öte usta savaşı kazanmaya sonuç, komutan ç al ı ş a n 1 5. G i r i ş i m c i l i k mutandır.Çünkü değildir. 16. Bi l ge pl anl arı nı k o m u t a n kaynaklarını d e ğ e rl en d ir ir . 1 7. A v a n t a j g ö r m e d i k ç e h a r e k e t e t m e ; şey olmadıkça o r d u l a r ı nı kullanma; kr i ti k o l m a d ı k ç a s a v a ş m a . 1 8 . Hiç bir h ü k ü m d a r o r d u l a r ı n ı vaşa sokmam alı, hiç bir k o m u t a n kalkmamalı. 1 9 . Size bir a v a n t a j s a ğ l a y a c a k s a i l erl eyi n, y o k s a y e ­ r i ni zd e kalın. 20. Zamanla yete dönüşebilir. 21 . A n c a k , y o k e d i l e n maz; ö l ü l er c a n l a n a m a z . 22. Bu n e d e n l e , bilge h ü k ü m d a r dikkatli, iyi k o m u t a n Bir ül keyi barı ş i ç i n d e y ö n e t m e n i n , o r d u y u bir kral l ı k asl a y e n i d e n kurula­ öfke mutluluğa, sinirlenme m em nuni­ k en d i ö f k e s i hırsı için s a ­ kendi için s a v a ş a k a z a n a c a k bir pozisyon bulunduğun durdurulabilir, ama t ü m olanakları olarak kullanmak zeka belirtisi­ dir. S u y u sal dırı a r a c ı o l a r a k k u l l a n m a k ise g ü ç g ö s t e r g e s i ­

zaman

t e d b i r l i ol mal ı dı r .

g ü çl ü tu tm a n ın yolu budur.

82

B ö l ü m XIII

CASUSLUK VE İSTİHBARAT

S U N T Z U d e r ki, 1 göndermek, nakl ar ı nı kargaşalık külecektir. . Yüz bin a s k e r l i k bir o r d u y u tüketir.Sadece olacak, günlük kurup, yüz u z ak s a v a ş l a r a bin gü­ dö­

hal kın ü z e r i n e b ü y ü k y ü k bi nd i r i r, d e v l e t i n o l a ­ harcam alar savaş Ül k e i ç i n d e de, insanlar d ı ş ı n d a da b ü y ü k yollarında beşyüz bin aile o l ­

müşe kadar yükselebilir.

tükenen

Yüz bin a s k e r i n en az d ö r t ,

d u ğ u d ü ş ü n ü l e c e k o l u r s a , e t k i n i n ne k a d a r g e n i ş bi r a l a n d a o l d u ğ u anl aşı l ab i l i r . 2. D ü ş m a n sonuç maaşının, kuvvetler, karşı bi r k a ç g ü n i ç i n d e o l u ş a c a k bir böyleyken, du­ düşünerek düşmanın için y ı l l a r c a karşıya d u r a b i li r l e r . B u

ödüllerinin

devamını

r u m u n u ö ğ r e n m e y i i hma l e t m e k i n s a n l ı k dışı d a v ra n ı ş t ı r. 3. Bu ş e k i l d e d a v r a n a n 4. B i l g e h ü k ü m d a r l a , l ere oranla 5. Bu 6. kolaylıkla bağlıdır. T e c r ü b e ya insanlardan İSTİHBARAT'a kişi l i der o l a m a z , hükümda­ rına ya r a r l ı o l a m a y a c a ğ ı gi bi z a f e r e de u l a ş a m a z . iyi bir k o m u t a n ı n n o r m a l a s k e r ­ kazanıp, zafere ulaşması savaş

i s t i h b a r a t ruh ç a ğ ı r m a k l a g e l m e z . durumu ancak başka

da h e s a p l a m a y l a da ü r e t i l e m e z . Düşmanın öğrenilebilinir. 7. B e ş t ü r c a s u s kul l anı l ı r. (a) Y ö r e s e l casuslar. (b) iç c a s u s l a r . (c) D e v ş i r m e c a s u s l a r . (d) H ü k ü m l ü c a s u s l a r . (e) H a y a t t a k a l an c a s u s l a r .

83

8. Bu beş t ü r c a s u s u n h ep s i bir a r a d a k u l l a n ı l d ı ğ ı n d a gizli i s t i h b a r a t s i s t e m i n i k i m s e el e g e ç i r e m e z . B u n a , " i p l er i n K u t s a l K u l l a n ı m ı " den i li r. Bu g ü ç her h ü k ü m d a r ı n en k ı y me t l i k a y n a ğ ı d ı r . 9. Y ör e s el c a s u s l a r d a n a nl aş ı l an bir b ö l g e d e y a ş a y a n k i ş i l e r d e n h a b e r a l m a h i z m e t i a l ma k t ı r . 1 0 . "iç C a s u s " d ü ş m a n s u b a y l a r ı n ı n k u l la n ı mı d ı r . 1 1 . "Devşirme Casuslar", ele g e ç i r i l i p , düşman aley­ hi ne k ul la nı l a n d ü ş m a n c a s u s l a r ı d ı r . 1 2 . " H ü k ü m l ü " y a da " Öl ü C a s u s " l a r d ü ş m a n ı y a n ı l t ­ m a k a m a c ı y l a ç e ş i t l i d a v r a n ı ş l a r a y ö n l e n d i r i l i p s o n r a da b i ­ zim casuslarımızca 1 3 . " Ya ş a y a n 14. O r d u suslardır. düşmana Casuslar", bi linçli olarak belirtilen ca­ s u sl a r d ı r . düşman kampından haber g etirm eyi başaran casuslardır. i ç i n d e en y a k ı n t a k i p t e t u t u l a c a k k i ş i l er c a ­ hi ç bir birim casuslar kadar ödüle layık Başka

d e ğ i l d i r . Y e r y ü z ü n d e k i b a ş k a hi ç bir m e s l e k c a s u s l u k k a d a r g i zl i li ğe s a h i p d e ğ i l d i r . 15. D o ğ a l ü s t ü n z e k a y a s a h i p o l m a y a n hi ç k i m s e c a ­ sus olamaz. 1 6 . C a s u s l a r iyilik ve d ü r ü s t l ü k o l m a d a n y ö n e t i l e m e z . 17. C a s u s l a r ı n r a p o r l a r ı n ı a n l a m a k ve d o ğ r u l u ğ u n d a n e m i n o l m a k için i n c e z e k a s e v i y e s i g e r e k i r . 1 8 . Uy a n ı k ol! H e r iş için c a s u s kul lan. 1 9 . Bir c a s u s z a m a n ı g e l m e d e n bir h a b e r i b a ş k a s ı n a i s t er bir ş e h r i z a p ­ komu­ nö­ Casus­ muhafızlarının, v e r m i ş s e , h e m c a s u s u h e m de h a b e r i al an kişiyi ö l d ü r. 2 0 . A m a ç i ster bir o r d u y u v u r m a k , tetmek, tanların, k om utan yardımcılarının, kapı i s t e r s e bir ki şi y e s u i k a s t d ü z e n l e m e k o l s u n ,

b e t ç i l e r i n i s i ml e r i n i ö ğ r e n m e k özel ö n e m e s a h i p t i r . larımızın a ma c ı bu b i l g i l e r e s a h i p o l m a k t ı r .

2 1 . D ü ş ma n ı n a r a m ı z a g ö n d e r d i ğ i c a s u s l a r t e s p i t e d i ­ lip, r ü ş v e t l e k a n d ı r ı l m a l ı , el e g e ç i r i l i p , r a h a t e d e c e k l e r i y e r ­ lerde tutulmalıdır. Böylece onl arı kendi saflarımıza çekip d e v ş i r m e casus y a p a r a k kendi hi z m e ti m i z d e kullanabiliriz.

84

22. "Devşirm e 2 3 . Yi ne 24. yalnız So n

Casusların" onların

bi ze

sağlayacağı " Öl ü

bi l gi ler

s a y e s i n d e mahal l i ve iç c as u s l ar ı e l d e edebi l i ri z. sayesinde onl arı n amacı ilk Casusları" "Yaşayan k u l l a n a r a k yanıltıcı bi lgi leri d ü ş m a n a ul aştırabil iriz. o l ar a k , kullanmanın Bu bilgi yine tek i se, sayesinde düşman olarak C a s u s l a r d a n bilgi al abi l i ri z. 25. C as us bilgi hakkında "Devşirme el ü s t ü n d e yükselmesi adındaki toplam aktır.

C a s u s t a n " alınabilir. Bu n e d e n l e " D e v ş i r m e C a s u s " tut ul mal ı dır. 2 6 . Eski imparator zamanlarda Yin kontrol hanedanının edilen Hsi a t a r a f ı n d a n I Chih

c a s u s l a g e r ç e k l e ş m i ş t i . Aynı ş e k i l d e C h o u H a n e d a n ı da Yin'e bağl ı c a s u s Lu Ya s a y e s i n d e t a h t a g e ç m i ş t i . 27. Ordunun usta komutandır. casusluk Casuslu k kanadını sonuç en iyi kullanan Ordunun h ü k ü m d a r bi l g e h ü k ü m d a r , en iyi d e ğ e r l e n d i r e n k o m u t a n ise getirir. h a r e k a t t a k i başarı sı c a s us l a r ı n b e c e r i s i ile orantılıdır.

85

"SAVAŞ

SANATI"

Y O R U M C U L A R I

Savaş sanatı te o rile rin i y o ru m la y a n , çağının on bir ünlü savaş filo zo fu

X7

1.

ÇAO

ÇAO

( M . S . 155 -20 0)

Ça o Ç ao , dendir. şarak Zekası resmi ğerlere verdiği

Çin a s k e r i t a r i h i n i n ve k ur n a z l ı ğ ı

önde gelen askerlerinsosyal d e ­ ula­ bas­

ile ünl ü Ç a o Çao,

ö n e m l e onur d e r e c e s i n e yirmi yaşında başlatmıştır. Daha otu zu na mevk ile re ulaşmış,

ç a l ı ş ma l a r ı n ı

m a d a n ö n em li askeri mıştır. yönetim

i s y a n k a r l a r a karşı

d ü z e n l e n e n bir s e f e r d e g ö s t e r d i ğ i ü s t ü n başar ı ile ö n e ç ı k ­ Bu b a ş a r ı s ı n d a n s o n r a k e n d i s i n e ilk o l a r a k y er e l bir görevi verilmiş, ancak kısa süre sonra bölgenin

başkentine çağrılarak bölge yöneticiliği görevine g etirilm iş­ tir. S a ğ l ı k s o r u n l a r ı n ı b a h a n e lik g ö r e v i n i Ancak, Han Hanedam 'm n g ö s t e r e n Ça o Ça o , y ö n e t i c i ­ bi ri ni n i m ­ bır ak ar ak m e m l e k e t i n e d ö n m e y i ter cih etmiştir. sert k o m u t a n l a r ı n d a n

p a r a t o r u d e v i r e r e k y e r i n e k u k l a bir i m p a r a t o r g e t i r m e k için h a re k e t e g e ç m e s i üzerine, nıp, ol ası sına bu k o m u t a n ı n i syancı l ar ı katılır. Han Ça o Ç a o e m e k l i l i ğ i n e s o n v e r e ­ r ek t ü m aile s e r v e t i n i k e n d i s i n e bir o r d u h a z ı r l a m a k t a k u l l a ­ k a r ş ı sı n a ç ı k m a k t a t e r e d d ü t e t m e m i ş t i r , saraya davet edilen Ça o Çao, diğer unvanı im parator tarafından Esasında

da b a s t ı r a r a k üst d ü z e y k o m u t a n l a r ı n a r a ­ imparator b a ş ı na tarafından geçmesi asalet k o n u s u n d a da kendine se çm e -

verilerek

hanedanının

t e ş v i k e d i l m e s i n e karşı n Ça o Ça o bu y o l u rin y a z a r l a r ı a r a s ı n d a y e r a l an, hanedanından alır. Çao ünl ü Savaş Eski Çao kahramanlığı, Bu en hususlarda ünl ü becerileri Sun Kral VVen'den

meyi t e r c i h e d e r . O n u n y e r i n e I C h i n g a d ı n d a k i T a o i s t e s e ­ şahsi kalitesine, sosyal p o ­ etkilenerek onun yanında yer l i t i kal ar ı na ve si y a s a l b a ş a r ı l a r ı n a h a y r a n o l d u ğ u eski C h o u

ve

stratejileriyle kl as i k eseri

bir l i d er d i r. Sanatı'nın özgü Çin'e

Tzu'nun uygun

öğrenci

ve y o r u m c u l a r ı n d a n d ı r . olarak gerek b i l i nen Ça o okuduğu

şövalyelik kurallarına özelliklerinden

kültürel g e r e k s e savaş e ğ iti m in e ö n e m verdi ği Çao'nun önemdir. en ö n e m l i Sefer esnasında bi le m u t l a k a

biri de o k u m a y a v e r d i ğ i her g ü n

b i li nen ö z e l l i k l e r i n d e n d i r .

S8

2. M E N G S H İ ( L i a n g H a n e d a n ı , M . S . 5 0 2 - 5 5 6 ) Meng Shi hakkında b i li ne n en önemli husus Sa v a ş

S anat ı y o r u m l a r ı d ı r . Z a m a n ı

iç s a v a ş ve y o k l u k z a ma n ı d ı r .

3 . J İ A LİN ( T a n g H a n e d a n ı , 6 1 8 - 9 0 6 ) Ji a Lin de aynı şeki ld e yalnızca Tang Hanedanı Savaş S an a t ı Çin yorumu ile

tanınmaktadır. Tang hanedanı

döneminde Çin ayrıca

imparator­ ve Ti­

l uğu g e n i ş l e m i ş ,

s i ya s a l ve k ü l t ü r e l et ki al anı dönemindeki

büyümüştür.

Japonya

b e t ' t e de m i l l i y e t ç i l i ğ i n y e r l e ş m e s i n d e ö n e m l i rol o y n a m ı ş t ı r . 4. Li Q U A N ( T a n H a n e d a n ı , 6 1 8 - 9 0 6 ) Li Quan uzak doğu dövüş yöntemleri ust al ı ğı nı n Li Q u a n , ilk

y an ı s ı r a T a o i s m ' i n en b ü y ü k h a y r a n l a r ı n d a n d ı r . o l a r a k Yinfu J i n g Taoist oluşan, bulunan Çin yaşlı metin hem bu i simli eski z a m a n çalışmaya de kez çok hem üzerinde kültürel eseri pek başlamış; yönelik

m e d e n i y e t l e r i n e ait bir vecizelerden yorumlarda h i çb i r ünl ü çı kan Halk bu rağmen k a r ş ı sı n a anlatmış.

savaşa

okumasına gittiğinde anlamını Kadını

şey a n l a y a m a m ış . imparator bir k adı n

Daha sonraları ziyarete metnin Yaşlı

K a r a At D a ğ ı ' n d a k i

me z a r ı n ı

kendisine Da ğ ı ' nı n

arasında olduğu,

K ar a At Tang

olarak tanınan olarak Li Q u a n

kadı nı n eski ç a ğ l a r d a k i bir h ü k ü m d a r ve ö l ü m s ü z bir T a o i s t Hanedanı k i ml i ği döneminde yaygın k abul a sk e r i edilmiştir. d a n y a p t ı ğı Gerçek ne o l u r s a o l s u n ,

s t r a t e j i s i ile t a n ı n m ı ş ve Yinfu J i n g adlı e s e r i de a s k e r i a ç ı ­ incelemesiyle tarihe geçmiştir. D a h a s o n r a da kendini d a ğ l a r a vurarak, T a o is m ça lış m a ya va kfe tm iş tir . 5. DU YOU ( 7 3 5 - 8 1 2) Çi n' i n çeşi t l i b ö l g e l e r i n d e s av a ş d a n ı ş m a n ı , Bila­

Du You,

a s k e r i m ü f e t t i ş ve s a v a ş g ö z e t m e n i o l a r a k çal ı şmı şt ı r.

ha r e m e r k e z i

h ü k ü m e t l e r d e de g ö r e v a l m ı ş s a da,

kısa s ü ­

r e d e bu g ö r e v l e r i b ı r a k mı ş t ı r .

6. DU

MU ( 8 0 3 - 8 5 2 ) Du Mu, Du Y o u ' n u n t o r u n u d u r . un v a n ı ile ileri imparatorluk Ka z a n d ı ğ ı düzeyde Dürüstlük görev­ me­ ile

ve

Şeref Şövalyesi ulaşarak

bir a k a d e m i k önemli

kariyere

sarayında

l e r d e b u l u n m u ş t u r . A n c a k tal i hi kısa s ü r e d e s ö n m ü ş ve h e ­ nüz elli y a ş ı n d a i ken ö l m ü ş t ü r . zar k i t a b e si n i ü n l ü dü r . 7 .Z H A N G Y U (S u n g H anedanı,.960-1278) Askeri Sung Moğol liderler hakkındaki biyografileri ile tanınır. savaş­ kısmını Ölüm yatağında kendi haz ı r l ay ı p t ü m e s e r l e r i n i y a kmı şt ı r . Şi i rl eri

Hanedanı z a m a n ı n d a istilaları sonucunda

Ku z e y A s y a ' d a k i Çin, ü l k e s i ni n

Moğol büyük

çıl arının Çin ü z e r i n d e g i t t i k ç e a r t a n baskıl arı h i s s e d i l i y o r d u . T ü r k l e r e b ı r a k m a k z o r u n d a kal mışt ı. 8. Mei Y a o c h e n , eden danı M E İ Y A O C H E N (1 0 0 2 - 1 0 6 0 ) Tang Hanedanının so na e rm esini taki p sonra kurulan yeni Su n g Hanedam 'ndaki ünl ü Hane­ Mei Ou evrakla­ şai ri

kargaşa sü recinden

sı r al a r ı n d a y a ş a m ı ş ve T a n g aynı zamanda o

rın d ü z e n l e n m e s i ve d e r l e n m e s i Yaochen, bir y a z ar dı .

ile g ö r e v l e n d i r i l m i ş t i . çağların

Y a n g Xi u ' n u n da y a k ı n a r k a d a ş ı o l d u ğ u gi bi k e n d i s i de ünl ü

9. W A N G X i ( S u n g H a n e d a n ı , 1 1. y ü z y ı l b a ş ı ) Wang Xi, Hanl i n olarak bi l i nen im paratorluk A k a de -

m isi'n d e 'ö ğ re tim görevlisiydi.

K o n f ü ç y ü s t ar i hi k l a s i k l e r i a ­

ra s ı nd a d aki sonu iki

bi li ne n eseri

i l k b a h a r ve ile tanı nır. s i yasi , kültür y en i ül ke

Sonbahar Vakanameleri Hanedanı canlıydı. oluşturan sıralarında

adın­ Çin, ku-

Sung oldukça

gelmeyen

e k o n o m i k ve a s k e r i önemli

sorunlarla

şatılmıştı;ancak Taoizm Pr at i k f e l s e f e n i n rol leri al t ı na al an

Konfüçyanizm, bu akımlar sa ­ b aş l amı ş t ı .

ve Z e n - B u d i z m ' d e

g e liş m e le r yaşanıyordu.

formlarını hal kl arı nı

d e c e Çin hal kını d e ğ i l a m a Çinli o l m a y a n a n c a k Çin'i k o n t ­ da e t k i l e m e y e Kor e, V i e t n a m ve J a p o n y a da g ö z l e r i n i A s y a ' d a k i bu g e l i ş ­ m e l e r e d i k m i ş ; bu k ü l t ü r d e n bal ıy o r l ar d ı . 10.CHEN Chen dığı büyük dayken H AO ( S u n g H a n e d a n ı , Hao, olağanüstü 1 2 .yy başı) k e n d i l e r i de y a r a r l a n m a y a ç a ­

b a ğ ı m s ı z l ı k d u y g u s u ve t a ş ı ­ Henüz y i r mi yaşın­ ortala ­ 1220'lerin

umutlar

ile t a n ı n m a k t a d ı r . Kuzey A s y a 'd a n

subay

olmuş,

rı nda g e l e n i st i l a c ı l a r a karşı o l u ş t u r d u ğ u g ö n ü l l ü o r d u s u y l a ül kesi ni k o r u m a y a k o ş m u ş t u . ratorluk tahtına göz diken ordu kurm uştur. 1 1 . HO Y A N X i Ho Yanxi (Sung Hanedanı) Hanedanı döneminde yaşa­ gerçeğin­ D a h a s o n r a l a r ı da y i ne i m p a ­ karşı da gizli bir bi r d e r e b e y i n e

hakkında Sung

dığı ve S a v a ş S a n a t ı

ü z e r i n d e y o r u m l a r y a z dı ğ ı

den başka bilinen yoktur.

91

Y O R U M L A R L A

"SAVAS o

SANATI"

13 B ö l ü m

384

M a d d e 'd e n S a n a tı'n ın ayrı

oluşan

Savaş her m a d d e s in in

ayrı y o r u m la r ı

93

Bölüm I PLANLAMA

SUN TZU 1. Savaş s a n a t ı bir d e v l e t için y a ş a m s a l ö n e m e s a h i p t i r . 2. Ö l ü m - kal ı m m e s e l e s i d i r . G ü v e n l i ğ e k a v u ş m a n ı n y a h u t y o k o l m a n ı n y o l u d u r . Bu n e d e n l e i hma l e d i l m e s i k e s i n ­ likl e d ü ş ü n ü l e m e z . YORUMLAR Li QUA N: Askeri harekatlar uğursuzdur. Savaş Sanatının önem li olmasının tek nedeni savaşın b ir ölüm-kalım meselesi olması ve savaş meselesine genellikle gerekli özenin gösterilm em esi riski­ nin büyük olmasıdır. DU MU : B ir ülkenin ve üzerinde yaşayan insanların yaşamını sürdürm esi ya da yok olması çoğu zaman askeri harekatlara bağlıdır. Bu nedenle bu konu olanca dikkatle incelenmelidir. J İ A LİN: Arazi, savaşın yer alacağı alanı gösterir. Avantajı elde eden kazanır, yitirense ölür. Bu nedenle savaş, ölüm ile yaşamın doğduğu yerdir. Koşullara uyumu sağlayarak zaferi güvence eden yolu bulmasını beceren yaşayacak; bulamayan ise yok ola­ caktır. Bu nedenle bu konu mutlaka incelenm ek zorundadır. Eski b ir deyiş: "Yaşamın b ir yolu vardır, bu size yardımcı olup güç ve­ recektir. B ir d iğer yol da yokoluşun yoludur, bu yol sizi unutul­ maya g ö tü re ce ktir." MEİ Y A O C H E N : Yaşayıp yaşamayacağınız, savaş alanının ko ­ numuna; kurtulup kurulm ayacağınız ise savaşın durumuna b a ğ ­ lıdır.

'>4

SUN TZU 3. Sa v a ş S anat ı , s a v a ş k o ş u l l a r ı n ı n d e ğ e r l e n d i r i l m e s i n d e m u t l a k a g ö z ö n ü n e a l ı n m a s ı z o r u n l u be ş ö n e m l i f a k t ö r ü n etkisi altındadır. 4. Bu f a k t ö r l e r : (a) UYU M ( AHLAK) F a k t ö r ü , (b) HAVA F a k t ö r ü , (c)ARAZİ Fa ktörü, (d) Lİ DERL İ K F a k t ö r ü , (e) Dİ Sİ PLİ N F a k t ö r ü d ü r . YORUMLAR DU M U : Mutlaka göz önüne alınması gereken beş dır.Uyum, hava, arazinin konumu, liderlik ve disiplin. karargahınızda. Düşmanınızın ya da sizin başarınız bu rün değerlendirilm esine bağlıdır A ncak o zaman daha ağır bastığını anlayabilir ve güçlerinizi istediğiniz rekete geçirebilirsiniz. ÇAO ÇAO: siniz: liderlik, keler. husus var­ Bunlar sizin beş faktö­ hanginizin yönde ha­

Aşağıdaki faktörleri karargahınızda değerlendirm eli­ düşman, arazi, askerin gücü, mesafe ve olası tehli­

W A N G XI: Liderlik.çevre koşulları, disiplin, birlikler, subaylar ile ceza ve ödül yöntem lerini mutlaka göz önüne almalısınız. Z H A N G YU: Quan Ustanın da dediği g ibi birlikler yola çıkarılma­ dan önce belirli faktörler mutlaka gözden geçirilmelidir. Askeri operasyonların ilk kuralı durum değerlendirilm esinin yapılmasıdır. Bazıları askeri operasyonların savaş mahallinde yapılabileceği tezini ileri sürm ektedir, ancak Komutan Çao Çao bu düzenlem e­ lerin mutlaka karargahta yapılması gerektiğini söylemektedir. B u ­ nun nedeni, liderlerin bilgeliğini, düşmanın gücünü, arazi koşulla­ rını, askeri birliklerin sayısını, iki ordunun karşılaştığı anda yapıl­ ması zorunlu olan düzenleme ve ayarlamaların bu bilgilere d a ­ yanm ak zorunda olduğu gerçeğidir.

95

Disiplin, uygulamaların doğru ve açık olması dem ektir. Li­ derlik ve disiplin faktörlerinin size yanlış davranışta bulunanlara karşı yapılacak b ir saldırı öncesinde mutlaka yerine getirilm esi gereken beş koşulun en sonuna konulmuş olmasının b ir nedeni vardır. Bakılacak en önem li unsur astlarınız tarafından güvenilip güvenilm ediğiniz konusudur. Bulunulan konumun avantajı, hava durum u ile arazi koşulları incelendikten sonra sıra seferi yönete­ cek komutanın seçim ine gelir. Ordu sefere çıktığında tüm em irle­ rin yalnızca kom utandan gelm esi zorunludur. W A N G XI: Askeri operasyonların ana yolu asker arasındaki uyumdur. D oğru hava koşullarıyla pozisyon avantajları yardımcı olacaktır. Ordunun yürüm esi ancak bu koşulların varlığı halinde söz konusu olabilecektir. Ordunun ilerlem esi liderlik yeteneğine bağlıdır. Lider güçlü ise ordu da disiplinli olur. SUN TZU 5. U y u m f a k t ö r ü a h l a k ı s i m g e l e r . S a v a ş ç ı l a r ı n k o m u t a n l a r ı ile uyum içinde olm ala rı nı n nedenidir. As tların yaş amlarını hi çe s a y a r a k , t e h l i k e l e r e a l d ı r m a d a n k o m u t a n l a r ı n ı t a k i p e t m e l e r i n i sağl ar. YORUMLAR ÇAO ÇAO: Bu sözün anlamı bilgili yönetim in en iyi kılavuz o l­ duğu gerçeğidir. Tehlike güvensizlikten kaynaklanır. Z H A N G YU: İnsanlara iyilik, itim a t ve adaletle davranın k i onlar da sizinle özdeşleşsinler ve mutlulukla ita a t etsinler. Zorlukları neşeyle karşılayın, em rinizdekiler ölüm korkusunu bile unutacak­ tır. DU M U : Yol insancıllık ve adaleti sim geler Eski çağlarda yaşa­ mış ünlü b ir devlet adamı b ir siyaset filozofuna askeri konular hakkındaki görüşlerini sormuş. Filozof, "insancıllık ve a dalet doğru yönetim in tem ellerini oluşturur, "dem iş," hüküm et düzgün çalışırsa halk kendini liderine daha yakın hisseder, o lid e r uğruna ölümü bile göze alır."

96

J İA L İ N : Liderler insancıl ve adaletli olmayı başarabilir, başarı ve sorunları halkıyla paylaşmasını becerebilirse halkı da askeri de liderine sadık o lu r ve lideri sonuna kadar takip eder. S UN TZU 6. Hava F a k t ö r ü g e c e ile g ü n d ü z , s o ğ u k ile s ıc ak , z a m a n ile m e v s i m z or lu kl a rı n ı öne çıkartır. YORUMLAR ÇAO ÇAO: Eski çağların askeri kuralları askeri operasyonların kışın ayazında ya da yazın aşırı sıcağında g e rçe kle ştirilm e sin i insanların iyiliği açısından zararlı görür. Z H A N G Y U: Eski çağlarda p e k çok asker Hunlara karşı akınlarda parm aklarını don nedeniyle yitirm işlerdir. Yine p e k çok asker ha­ yatını güneydeki kabilelere yönelik akınlar sürecindeki kıtlıkta y i­ tirmiştir. Bunun yegane nedeni akınların kışa ya da yaza g e tiril­ m esindeki hatadır. W A N G X I : Bu sözlerin am acını," başkasının zamanda gitmeyin, "deyişinde bulabiliriz. ülkesine uygunsuz

SUN TZU 7. A r a z i F a k t ö r ü a l ı n m a s ı g e r e k e n kısa v e y a uzun m e s a f e l e r i , t e h l i k e ile g ü v e n l i ğ i , a ç ı k a r a z i ile v a d i , b o ğ a z l a r ve d a r , g e ç i t l e r i , ö l ü m ya da y a ş a m ş a n s l a r ı n ı et k i l e r . YORUMLAR Z H A N G Y U : Herhangi b ir askeri operasyonda ilk bilinm esi gerekli husus arazinin konumudur. K at edilecek m esafe bilindiğinde d o ğ ­ rudan ya da dolaylı yoldan gidilip gidilm eyeceği planlanabilir. A ­ razinin zorluğuna göre de piyade ya da atlı birliklerin kullanılması kararı verilebilir. Arazinin boyutlarının bilinm esi gerekli askeri bir-

07

tik sayısı konusunda karar vermenize olanak sağlayacaktır A ra­ zinin güvenliği hakkında yeterli bilgiye sahip olmanız halinde ise savaşa girip girm em e kararını verebilirsiniz. SUN TZU 8. K o mu t a n Faktörü zekanın, insancıllığın, güvenin, c e s a r e t i n , dü z e n i n si mgesi di r. YORUMLAR ÇAO ÇAO: B ir komutanın bu beş değere sahip olması aranır.

DU M U : Eski çağlardaki kralların A hlaki Yolu'na göre birinci ö n ­ celik insancıllıktır. Savaş sanatçıları ise b irinci önceliği zekaya verirler. Bunun nedeni zekanın, planlam a ve değişim yeteneğini içerm esidir. Güvenilir olm ak em rinizdekilerin uygulanacak ceza ve ödül konusunda itimadını kazanmaktır. İnsancıllık, insanları zaaflarını bilerek sevme tutkusudur. Cesarete gelince zafere ulaştıracak fırsatların te reddüt edilm eden yakalanmasıdır.Düzen ise ordu kadem elerinde uygulanacak katı cezalarla tam disiplinin kurulmasıdır. Jİ A LİN: Yalnızca zekaya güven isyanla sonuçlanır Yalın insan­ cıllık zayıflık doğurur. İtim at üzerinde direniş aptallıktır. Cesaretin gücüne bağımlılık şiddetten başka sonuç getirm eyecektir. K o­ m utadaki aşırı düzen zalim lik boyutuna kadar gidebilir. Ne zaman ki b ir lid e r bu beş değere aynı anda ulaşabilir ve h e r b ir değeri gerektiği kadar kullanabilirse o kom utan gerçek askeri liderdir. Onu takip edin. SUN TZU 9. D i s i pl i n F a k t ö r ü n d e n a nl a ş ı l an o r d u n u n t ü m b i r i m l e r i y l e ahenk içinde ile rlem esi, subayların ara sındaki rütbe p a y l a ş ı mı , o r d u için g e r e k l i l oj i st i k d e s t e ğ i n u l aş ı mı nı s a ğ l a y a c a k y o l l a r ı n b a k ı mı ile o r d u h a r c a m a l a r ı n ı n k o n t r o ­ lüdür.

98

YORUM LAR MEİ Y AO C H E N : M et od, birliklerin düzenli b ir şekilde gruplanmasıdır. Birlikleri b ir arada tutarak ilerletme, em ir komuta zincirinin uygulanmasındaki disipline bağlıdır Gerekli malzeme tedariki ise lojistiğin görevidir. SUN TZU 10. Bu s ayı l an beş f a k t ö r ü b i l e r e k k u l l a n a n her k o m u t a n başarı l ı o l a c a k , asl a k a y b e t m e y e c e k t i r . B i l m e y e n s e zafere ulaşamayacaktır. YORUM LAR Z H A N G YU: Bu beş faktörü herkes duymuş olabilir. Ancak, sa­ dece gerekli uyumu göstererek bu işin içinden çıkmayı becerecek olan komutan kazanacaktır. SUN TZU 1 1 . Bu n e d e n l e , s a v a ş a l a n ı n d a y a p a c a ğ ı n ı z s t r a t e j i k k a r a r ­ l ar da beş f a k t ö r ç e r ç e v e s i n d e a ş a ğ ı d a k i s o r u l a r a b e n z e r soruları ken dinize sormalısınız. 12. SORULAR (a) Han gi k o m u t a n A h l a k F a k t ö r ü n e s a h i p ? (b) Hang i k o m u t a n d a h a y e t e n e k l i ? (c) Han gi k o m u t a n Hava ve Arazi F a k t ö r l e r i n i n a v a n t a j l a ­ rını k u l l a n a b i l i y o r ? (d) Hangi t a r a f d a h a d i s i p l i n l i ? (e) Han gi o r d u d a h a g ü ç l ü ? (f) Hangi t a r a f ı n s u b a y ve a s k e r l e r i d a h a e ğ i t i m l i ? (q) Hangi o r d u d a c e z a - ö d ü l k a v r a m ı d a h a d ü z e n l i , d a h a adi l ?

13. Bu y e d i s o r u y a v e r i l e c e k c e v a p l a r ı d e ğ e r l e n d i r e r e k z a f e r y a da y e n i l g i n i n k e h a n e t i n i y a p a b i l i r i m .

99

14. B e n i m ö n e r i l e r i m i d i n l e y i p u y g u l a y a c a k k o m u t a n z a f e r e u l a ş a c a k t ı r . O n u t a k i p e d i n . Ö n e r i l e r i m i d i n l e m e y e n y a da uygulam ayan komutanları takip e t m e y in . Kaderleri yenilgidir. YORUMLAR Ll Q U A N : Ahlaklı siyasi lid e r mutlaka akıllı ve güçlü b ir askeri li­ derlik yeteneğine de sahiptir. DU M U : Kendine sor-sen m i yoksa düşmanın mı pohpohlam adan daha uzak, daha akılcı? DU Y O U : A hlak yüce b ir değerdir. laka savaşla sınanmalıdır. Ülkelerin siyasi liderleri m u t­

MEİ Y A O C H E N : Siyasi liderliğin en önem li sorusu kimin halkın yüreğini kazandığıdır. HO Y AN X I : Eski b ir atasözü "Bana iyi davranan dostum, kötü davranansa düşmanımdır, "der. Bu husustaki soruya g e lin c e ," H angi tarafın hüküm eti insancıl, hangisi zalim dir?" diye sorulm a­ lıdır. Z H A N G Y U : İlk yapılacak iş savaşa girişm iş iki ülkenin siyasi li­ derlerini A hlak ve İnanç yönünden mukayese etm ektir. Ondan sonra yapılacak iş askeri liderlerini akılcılık, güvenilirlik, insancıl­ lık, cesaret ve düzenlilik açılarından karşılaştırmaktır. Şimdi b a ­ kın bakalım kim daha avantajlı. ÇAO ÇAO: Kuralları kırılmaz şekilde hazırlayıp, landırmayı ihm al etme. bozanları ceza­

DU MU : Kural ve şartları hazırlarken, üst düzey olsun a lt düzey olsun herkese eşit şekilde uygulanılmasına özen gösterin. DU Y O U : Hangi tarafın em irlerinin daha etkili olduğunu, hangi ta­ rafın astlarının em irlere ita a t etm ekten kaçındığını mukayese edin.

ıo o

M El

YAOCHEN:

Kanun

karşısında

herkesi

eşittir. uygulana­

W A N G X I : Yanlış anlaşılmayacak kuralları, kolaylıkla bilecek em irleri kimin hazırlayabildiğine dikkat edin. DU M U : A stlar ve üstler arasında uyum varsa e ş it cesaret ve güç odaya çıkar. savaş

sırasında

DU Y O U : Hangi ordunun silahlarının daha e tkili olduğunu, hangi tarafın askederinin özenle seçilip, eğitildiğini öğrenin. "Hergün düzenli eğitim görm eyen askeder, cephede korku duyar, tereddüt eder. Hergün düzenli eğitim görm eyen kom utanlar da cephede ne yapacağını bilem ez." deyişine önem verin. DU MU: ödüller orantısız, ceza rasgele olmamalı.

DU Y O U : Hangi ordunun ödül ve ceza sisteminin açıkça b e lir­ lenmiş olduğunu araştırın.ödülde aşırılık, sonuçsuz masraf; c e ­ zada aşırılık ise katliam doğurur. M El Y A O C H E N : ödülü hak edene, şahsen sevmeseniz bile ö d ü ­ lünü verin. Cezayı hak edene ise size yakın bile olsalar cezayı uygulayın. ÇAO ÇAO: Bu yedi sorunun kaybedeceğini belideyecektir. yanıtı kimin kazanacağını kimin

MEI Y A O C H E N : Gerçek koşulları incelediğinizde kimin cağını anlam ak kolay olacaktır.

kazana­

ZHANG YU: Bu yedi soru konusunda kendinizi güçlü kılabilecek olursanız savaşa girm eden savaşı kazanmış sayılırsınız. Bu k o ­ nularda zayıf kalmışsanız aynı şekilde daha savaşa girişm eden yitirdiniz demektir. Bu soruların cevabı za fe r önceden belideyebilir.

ıoı

SUN TZU 15. Ö n e r i l e r i m d e n f a y d a l a n ı r k e n , k u r a l l a r a u y s u n u y m a s ı n kar şı n ı za ç ı k a c a k , si ze y a r d ı m ı o l a b i l e c e k h i ç b i r f ı r s a t ı da k e s i n l i k l e k a ç ı r m a y ı n . 16. K o ş ul l ar ne k a d a r l eh i n i ze de ol sa p l a n l a r ı n ı z d a y e n i durum lara göre zaman zaman değişiklikler yap m a kta fay da olacağını sakın unutmayın YORUMLAR ÇAO ÇAO: Ordunun yapısı stratejiye bağlıdır; strateji ise olayla­ rın akışı ile belirlenir.

Ş A Ş I R T M A " ve " A L D A T M A C A L A R " SUN TZU 17. Tüm s a v a ş l a r a l d a t m a c a l a r a ve ş a ş ı r t m a y a d a y a n ı r . 18. Savaş için en g ü ç l ü o l d u ğ u n u z d a , k e n d i n i z i g ü ç s ü z göstermeli; kuvvetlerinizi harekete geçirirken, h a re k e t­ s i z m i ş gi bi d u r m a l ı ; d ü ş m a n a y a k l a ş t ı ğ ı n ı z d a , u z a k t a o l d u ğ u n u z i z l e n i m i v e r m e l i ; u z a k t a o l d u ğ u n u z d a ise düşmanın burnunun dibinde olduğunuza düşmanı i n a n dı r m a l ı s ı nı z . YORUMLAR ÇAO ÇAO: datm acalara Askeri operasyonların dayanmalıdır. belirli b ir form u olmamalı, a l­

M El Y A O C H E N : Aldatm acalar kullanılmaksızın strateji geliştiremezsin; strateji geliştirem ezsen de düşmanını kontrol edem ez­ sin.

10 2

W A N G XI: Aldatm aca düşman üzerinde avantaj sağlama am acı­ dır, yoksa kendi askerini yönetm ek doğruluğa dayalıdır. Z H A N G YU: Güçlü olduğunda kendini zayıf göster; cesaretin ye ­ rinde olduğunda ürkek dur. Bu yöntem Hunlara karşı başarı g e ­ tirdi. Ll QUAN: Li Quan, Han Hanedanı komutanlarından birinin Hunlarla yaptığı işbirliği hakkında b ir anısını anlattı.İm parator düşman güçlerini anlam ak amacıyla on izci gönderdi. İzcilerin hepsi de düşmana saldırının uygun olduğunu bildirdi. İm parato­ run en son olarak gönderdiği Lou Jing ise tam tersine Hunlara saldırının hiç de doğru olmayacağını söyledi. İm parator böyle d ü ­ şünmesinin nedenini sorduğunda Lou Jing şu cevabı verdi. "İki düşman karşı karşıya geldiğinde ön plana norm al olarak en güçlü birliklerini yedeştirir. Ben ise Hun ordusunda en önde sa­ dece yaşlı ve zayıf askerlerin ye r aldığını gördüm. O zaman da bunun kendilerini zayıf gösterm ek üzere hazırlanmış b ir oyun o l­ duğunu anladım. Saldırı için durum un uygun olmadığına olan inancım bundan kaynaklanıyor. " İm parator Lou Jing'in sözlerine inanmayarak onu cezalan­ dırır. Sonra da kuvvetli b ir birliğin başına geçerek bizzat akına katılır. Hanların tuzağına düşerek kuşatılır ve tam yedi gün sü­ reyle malzemesiz savaşmak zorunda kalır. İşte d e r Li, bu, b ir ordunun güçsüz gözükme taktiğinin b a ­ şarısıdır. DU M U : Bu konu elinizdeki güçleri gizleme meselesidir. Düşma­ nın durum unu anlamasına izin vermemelisin aksi taktirde m ut­ laka b ir taktik hazırlığına girişecektir. Bu konuda vereceğim b ir ö r­ nek Hunlara gönderdiğim iz elçileri sadece yaşlı ve zayıf savaş­ çıların karşılamalarıdır. DU Y O U . Bunun anlamı gerçekten güçlü ve savaşa hazır oldu­ ğunda kendini tam tersine hazırlıksız ve zayıf gösterm elisin ki düşman fazla hazırlanma gereği duymadan üstüne gelsin.

103

W A N G XI : Güçlüyken zayıf dur. Cesur olduğunda ürkm üş num a­ rası yap. Düzenli olduğunda dağınık, tam teçhizatlı olduğunda ise kendini yokluk içinde göster. Düşman senin akıllı olduğunu değil aptal olduğunu sansın. Sayısal üstünlüğünü gizle. İlerlem eni öyle­ sine ö rt ki düşman kaçtığını düşünsün. Hızlı hareket e debilece­ ğini anlamaktansa seni b ir deve g ibi ağır aksak sansın. Ele g e ç i­ receğin noktaların anlaşılmamasını oralara saldırm aktan kaçın­ dığını düşündürt. Düşman bulunduğun ye r konusunda bile şü p ­ hede kalsın. Z A H N G Y U: Savaşa girerken düşmana kaçtığın izlenim ini ver. Saldırıya geçerken, düşmanın senin esasında istirahata geçtiğini düşünm esini sağla. SUN TZU 19. D ü ş m a n ı y a n ı l t a c a k y e m l e r k u l l a n ı n . D ü z e n i n i z i , k o n t r o ­ lünüzü y i t i r m i ş g i b i yapıp, d ü ş m a n ı kandırın, vurun. YORUMLAR MEI Y A O C H E N : Düşman açgözlülük yapıyorsa, m etli eşyalada baştan çıkart. düşmanı kıy­

Z H A N G Y U: Düşmana kazanç yollarını göstererek cezbet. tan çıktıkları anda saldırıp yenm ek kolay olacaktır. DU M U : düşmanın

Baş­

Düşman şaşkınlığa düştüğü anda bunu lehine kullanıp işini bitirebilirsin.

J İA L İ N : Düşmanın içinde karışıklık çıkartacak kişileri kullanıp düşmanı şaşırtır; karışıklık sonucunda düzenlerinin bozulmasını bekler, o anda işlerini bitiririm . Z H A N G Y U : A ldatm acalar kullanarak düşmanın şaşırmasını sağ­ la. Bu şaşkınlık içerisinde üstüne gelm elerini sağlayabilirsen düşmanın yenilm esi kolaylaşır. Wu ile Yue'nin ülkeleri birbideriyle savaşmaktayken Wu üçbin suçluyu düşman üzerine saldı. Suç­

I04

luların bir kısmı kaçarken bazıları Yue'ya teslim oldu. Yue on lada uğraşırken ne olduğunu bile anlamadan VVu'nun eline esir düştü.

SUNTZU 20 . D ü ş m a n ı n h e r c e n a h ı g ü v e n l i i se k e n d i n i z i d ü ş m a n s a l d ı r ı s ı n a h a z ı r l a y ı n. S i z d e n g ü ç l ü ise, u z a k t a d u r u n .

YORUMLAR DU MU : Düşman yönetim i tam uyumlu ise, yani yönetilen arasında karşılıklı b ir sevgi varsa, düşman uygulanan ödül ve ceza sistem i açık ve adaletli askerin eğitim i de mükemmeldir. Bu durum karşısında dikkat etm eniz gerekir. Hazırlık yapm ak için oluşmasını beklemeyin. Düşman birliklerinin güçlü karşısına çıkmaktan kaçının; düşmanın gevşeyeceği vereceği zamanı bekleyin. yönetenle ordusunda dem ektir; bu konuya çatışmanın olduğunda ve açık

C HE N HAO: Düşman hatlarında hareketsizlik varsa bu düşmanın uyumlu olduğunun göstergesidir. Bu durum da çok dikkatli olm ak gerekir. Siz de kendinizi aynı uyuma getinp, saldırı için uygun zamanı bekleyin. HO YANXI: Düşmanın bulamıyorsanız yapacağınız beklem ekten ibarettir. uyumluluğunu gözlerken b ir tek şey kendinizi hazır açık tutup

Z H A N G Y U: Eski b ir deyiş, " Düşmanın hangi bölgesinin yoğun, hangi bölgesinin zayıf olduğunu düşmanla mücadeleye giriştiğinizde mutlaka görm elisiniz" der. Yoğun noktalar düşmanın uyumlu bölgeleri iken, zayıf noktalarda kendimize açık bulabiliriz. Düşman uyumlu ve güçlü iken düşmanı yenilmez olarak kabul ederek uzakta durun. Yine b ir askeri deyiş, "Düşmanın açığını gördüğünde iledeyip, açık yoksa d u r" der. J İA LİN: Zayıfın kuvvetliyle başa çıkmasının düşmandaki değişiklikleri takip etm ektedir. tek yolu

105

DU YOL): Düşmanın depolan dolu, askerlerinin durum u üst sevi­ yede ise çekilerek düşmanın dinlenmeye geçeceği zamanı bekle. Düşmandaki değişm eyi ve olası açıklıkları takip ederek d e ğer­ lendir. SUN TZU 2 1 . D ü ş m a n s i ni r l i y a p ı d a ise d a h a ç o k s i n i r l e n d i r m e y e ç a ­ lışın. K e n d i n i z i z ayı f g ö s t e r i p d ü ş m a n ı n sizi k ü ç ü k görm esin i sağlayın YORUMLAR ÇAO ÇAO: Düşmanın yayılmasını ve tem belleşmesini bekle.

Ll QU AN: Askeri liderler öfkeye kapıldığında, genellikle stratejile­ rinde kargaşa ve karışıklık oluşur. DU M U : Askeri liderler kolaylıkla öfkelenebiliyorsa bu tür kom u­ tanları sinirlendirin. O zaman genellikle aceleci olacak ve orijinal stratejilerini terk edeceklerdir. M El Y A O C H E N : Düşman komutanları çabuk öfkelenir türdense kızdırarak hazırlıklarını tamamlamadan savaşa girm elerini sağla. Z H A N G YU: Düşman öfkeli ise ve kolaylıkla kızıyorsa onları aşağılayarak daha ço k kızdırın. O zaman m oralleri bozulacak, planlarını b ir yana bırakıp üzerinize düzensiz şekilde saldıracak­ tır. SUN TZU 22. D i n l e n m e k i s t e d i ğ i n d e r a h a t s ı z e d i n . G ü ç l e r i b i r l e ş i k d u r u m d a y s a b ö l m e y e , a y ı r m a y a çal ışın.

106

YORUMLAR Ll QU AN: Düşman size pahalı arm ağanlar ve tatlı sözlerle yakla­ şıyorsa b ir şeyler planlıyordur. DU Y O U : Düşman harekete geçiyorsa tıpkı b ir öküz g ibi davra­ nın. Düşman böbürlenerek dikkatini azalttığı anda b ir araya ge le ­ re k vurun. MEt Y A O C H E N : sını sağlayın. Kendinizi zayıf gösterip düşmanın gururlanm a­

W A N G XI: Zayıfmış g ibi durup düşmanın böbürlenm esini sağla. O zaman düşman sizi küçük görüp fazla endişelenm eyecektir. Düşmanı tam dinlenm e anında vurun. ÇAO ÇAO: Düşmanı hızınla yıprat.

W A N G XI : Düşmana sürpriz baskınlar yap. Düşman ininden çıktığında ortadan kaybol. Düşman kalesine girdiğinde ise ortaya çık. Düşman sol kanadına yardıma koştuğunda sağ kanadına yüklen; sağ kanadına destek için harekete geçtiğinde ise sol ka­ nadına saldır. Böyle yaptığında düşman çabuk yorulacaktır. Z H A N G Y U: Düşmanını yorarken kendi gücünü koru, dinç tut.

ÇAO ÇAO: Düşmanın içinde ikilik çıkartıp düşmanı bölm ek a m a­ cıyla bozguncular kullan. Ll QU AN: Düşmanın düzenini arasına nifak sok, ve saldır. DU M U : rektiğinde boz, kom utanla yardımcılarının

Düşman komutanıyla em rindekiler arasındaki uyumu g e ­ rüşvet kullanarak bozmaya bak.

C HE N H AO: Düşman cimriyse sen cö m e rt ol, düşman s e rt ise sen yum uşak davran. O zaman düşman kom utası ile takipçileri­ nin birbirine olan güveni sarsılacak, düşman çözülecektir.

107

DU Y O U : Düşmanı kazançla baştan çıkart, arasına bozguncular gönder, konuşma ustaları kullanarak komutanlarla em irlerindeki askeherin arasını bozarak düzen ve uyumlarını boz. Düşman za­ yıf düşecektir. Z H A N G YU: Düşman astları ile üstleri arasında ya da düşman ile m üttefikleri arasında ikilik yaratarak bölünm elerini sağlayın. B ö­ lünmüşü yenm ek kolaydır. SUN TZU 2 3 . Hazır o l m a d ı ğ ı a n d a s a l d ı r ı n , k a r ş ı s ı n a çıkın. hiç u m m a d ı ğ ı y e r l e r d e

YORUMLAR ÇAO ÇAO: Düşmana gevşediği anda gördüğünde harekete geç. saldır, hatlarında gedik

M E N G SHI: Düşmanın açık noktalarına saldır, düşman dinlen­ meye geçtiğinde yüklen, düşmanına asla hazırlanma şansı ta­ nıma. Askeri harekatlarda belirsiz olma doktrini bu yöntem in kay­ nağıdır. Ünlü b ir savaşçı komutanın sözleriyle," En etkili saldırı beklenilmeyen saldırıdır. En iyi plan bilinmeyen plandır." SUN TZU 24. Z a f e r e y ö n e l i k t a k t i k u y g u l a m a l a r ı n ı z ı n d ü ş m a n t a r a f ı n d a n ö n c e d e n a n l a ş ı l a m a m a s ı için g e r e k l i g i zl i li k t e d b i r l e r i n i al ın. YORUMLAR ÇAO ÇAO: Açıklama bilginin sızmasına neden olur. Ordunun, tıpkı suyun belirli b ir yapısı olmaması gibi, belirgin b ir form u o l­ mamalıdır. Düşmana önceden ne yapacağınızı anlama fırsatı vermeden bulunduğunuz koşullara uyum göstererek saldırın. Kı­ saca, düşmanın hareket senaryosu kafanızda, durum un izlen­ m esi ise gözlerinizdedir.

108

Ll QUAN: Düşmana en hazır olmadığı, en beklem ediği anda sal­ dırın. Z afer sizin olacaktır. Savaş sanatının özü gizlilikte ve b e lir­ gin olmamaktadır. DU MU : Açıklama yapm ak b ir konu hakkında konuşmaktır. Bu nedenle yukarıda bahsedilen zafer yöntem leri belirli b ir yapıda gerçekleştirilm em elidir. İlk yapılacak iş düşmanı görüp izlemektir. Düşmanın yapısı anlaşıldığında en uygun yöntem seçilebilecek­ tir. Ondan önce asla ne yapacağınızı söyleyemezsiniz. M El Y A O C H E N : Düşmanı görm eden savaş planı yapılamayaca­ ğına göre önceden ne söyleyebilirsiniz ki? SUN TZU 25. Z a f e r i k a z a n a n k o m u t a n s a v a ş ö n c e s i en ç o k h e s a p l a ­ mayı y a p a n d ı r . Savaşı y i t i r e n k o m u t a n ise s a v a ş ö n c e s i m u t l a k a y e t e r i n c e pl an y a p m a m ı ş t ı r . Bu n e d e n l e s a v a ş a g i r m e d e n ö n c e m u t l a k a z a f e r h e s a b ı y a p ı n . A n c a k , bu a r a d a h e r i h t i m a l e karşı , y e n i l g i h e s a b ı n ı ve s t r a t e j i s i n i y a p m a y ı da u n u t m a y ı n . Plan y a p m a y a v e r d i ğ i n i z ö n e m z a f e r y a da y e n i l g i n i n b e l i r l e y i c i f a k t ö r ü o l a c a k t ı r .

YORUMLAR Z H A N G Y U: Yaptığınız strateji derin ve uzun vadeli ise hesapla­ rınızın ödülü büyük olacaktır. O zaman savaşa bile girmeden zafere ulaşmış olacaksınız. Ama, stratejiniz sığ ve miyop ise, he­ saplarınızın ödülü ha fif olacak; savaşı, savaştan önce yitirmiş olacaksınız. Büyük strateji mutlaka küçük stratejiye ağır basacak­ tır. Stratejisi olmayanları ise sadece yenilgi bekler. Bu nedenle zafer, savaşı savaş öncesinde kazanmış savaşçılara güler. Yenik savaşçılar ise tam tersine önce savaşa girer, zaferi sonra ararlar.

109

B ö l ü m II

SAVAŞIN MALİYETİ
SUN TZU 1. Sa v a ş a l a n ı n d a b u l u n a n bin a d e t h af i f zırhlı, bir o k a d a r a ğ ı r zırhlı s a v a ş a r a b a s ı n ı n yanı sıra y ü z bin zırhlı s a v a ş ­ çı, bu s a v a ş ç ı l a r ı n k i l o m e t r e l e r c e ö t e d e k i s av a ş a l a n ı n a t a ş ı n m a l a r ı n ı s a ğ l a y a c a k m a l z e m e , c e p h e d e ve c e p h e ge ri sin d e ki harcamalar, savaş alanında bu lu na ca k k o ­ nu k l ar ı n a ğ ı r l a n m a s ı gi bi u f a k t e f e k g e r e k s i n i m l e r i , z ı r h ­ lara, s a v a ş a r a b a l a r ı n a ö d e n e c e k t ü m m a l i y e t i al t al t a g e t i r i p t o p l a y a c a k o l u r s a n ı z g ü n d e en az bin k ü l çe g ü ­ mü ş g e r e k e c e ğ i n i g ö r ü r s ü n ü z . Yüz bin s a v a ş ç ı l ı k bi r o r ­ du b u n d a n a ş a ğ ı d o n a t ı l a m a z . 2. Sa v a ş b a ş l a d ı ğ ı n d a , z a f e r g e c i k e c e k o l u r s a , s a v a ş ç ı l a r ı ­ nızın si l a hl ar ı k ö r l e ş m e y e , s a v a ş m a ş e v k l e r i k ı r ı l ma y a başl ar. Öze l l i k l e b i r a n a h e d e f i k u ş a t t ı ğ ı n ı z d a , g ü c ü n ü z ü n hızla a z a l m a y a b a ş l a d ı ğ ı n ı g ö r ü r s ü n ü z . 3. Hel e bir de, ü l k e n i z i n s e f e r i m k a n l a r ı kısıtlı ise, d e v l e t i n zafer le s ağ la y a b il e c e ğ i olan akla r çekilen sıkıntıya d e ğ m e ­ yecektir. YORUM LAR Ll QUAN: önce planını yap, sonra malzemeni hazırla. Savaşın maliyeti ile ilgili bölümün planlama bölümünün hemen ardına ye r­ leştirilmiş olmasının nedeni budur. J İA L İ N : Saı/aş alanında galip gelseniz bile savaşın uzaması d u ­ rumunda elinize geçenlerden kazançlı çıkamazsınız. Askeri ha­ rekatlarda hedef topyekün zaferdir. Gücünüzü yitirir, silahlarınızı

110

körleştirirseniz savaş kayıplarınız ordunuz tükenecektir.

artacak,

askerleriniz

yorularak

Z H A N G YU Çok uzun süren b ir askeri harekata ödenecek bedel aşırı derecede yükseleceğinden, ülkenizin bütçesi masrafları kar­ şılamayacak kadar sarsılacaktır. Ll QUAN Eski b ir deyişte de anlatıldığı üzere, savaş ateşe ben­ zer; kontrol dışında kalması halinde kendisini yakar. Jİ A U N B ir askeri operasyon ço k uzun süre b ir sonuca ulaşama­ yacak olursa, düşmanlarınız belirli fikirlere ulaşabilir. DU YOU Silahlar uğursuzluk araçlarıdır. Onları uzun süre kullan­ m ak bela getirir. Savaşmaktan zevk alarak güçlerini tüketenlerin kaderi kaybetmektir. SUN TZU 4. Si l ah l a r ı n ı z y e t e r s i z kal ıp, ş e v k i n i z kırılıp, g ü c ü n ü z tükenip, hâzineniz eridiğinde daha önce yanınızda b u l u n a n d i ğ e r k o m u t a n l a r ı n si zi n y a p t ı ğ ı n ı z a ş ı r ı l ı k l a r d a n y a r a r l a n m a y a ç a l ı ş m a k için h a r e k e t e g e ç t i k l e r i n i g ö r e c e k s i n i z . Bu d u r u m d a , ne k a d a r akıllı o l u r s a o l s u n hiç bir k i m s e b ö y l e bi r d u r u m u n y a r a t a c a ğ ı s o n u ç l a r ı engelleyemez. YORUMLAR Ll QUAN Büyük ölçekli askeri harekatlar büyük m asraf doğurur. Ülkenizi sadece savaş alanında değil evinizde de yoksul bıra­ kır. Bu nedenle akıllı b ir hüküm et asla ordusunu savaş alanında uzun süre bırakmaz. SUN TZU 5. Bu n e d e n l e , s a v a ş t a a c e l e c i l i k a p t a l l ı k l a eş a n l a m l ı o l m a ­ sına r a ğ m e n , akıl ile z a m a n y i t i r m e n i n de y a n y a n a g e l e ­ bileceğini kimse söyleyemez.

6. U z a t m a l ı s a v a ş t a n k a z a n ç l a ç ı k m ı ş bi r ül ke g ö r ü l m e m i ş t i r . YORUMLAR ÇAO ÇAO: kazanırlar. Bazıları beceriksiz bile olsalar süratleri sayesinde

DU M U : Bazıları h e r ne kadar beceriksiz de olsalar süratli olm a­ nın avantajı ile kazanırlar. Bunun nedeni güçlerini yıpratmamış, ellerindeki kaynakları tüketm em iş olmalarındandır. C HE N HAO: Eski savaşçıların söylediği g ibi gö k gürültüsü gibi daha kulaklarını ödem eden gürlemeli, yıldırım g ibi gözlerini kırpam adan çakmalısın. SUN TZU 7. Savaşı k a z a n ç l a k a p a t m a n ı n y o l u n u b u l a c a k kişi s a v a ş ı n v e r e c e ğ i z a r a r l a r ı en iyi bi l en k i şi di r . YORUMLAR Ll QU A N: Avantajlar ve dezavantajlar birbirine bağlıdır. Önce dezavantajları inceleyin, o zaman avantajları daha kolay anlarsı­ nız. Jİ A Ü N : K om utanlar aşırı gururlu, askerler tem bel ise açgözlülük onlara olayların b ir noktada dönebileceği gerçeğini unutturur. Bu en büyük dezavantajdır. D U Y O U : Askerlerinizi düşman üzerine harekete geçirm enin planlarını yaparken, ilk düşündüğünüz husus karşılaşacağınız tehlikenin sonuçlarını ve yokolma olasılıklarını göz önüne alm ak olmamışsa bu seferden herhangi b ir kazançla çıkmanız düşünü­ lemez. SUN TZU 8. D e n e y i m l i , akıllı k o m u t a n m e v c u t o l a b a k l a r ı n a g ö r e p la nla ma sı nı ya par. Savaşa g i r in c e ta k vi ye g e l m e s in e umut bağlamaz.

112

YORUMLAR ÇAO ÇAO: Bu sözlerin anlamı, göreve getirdiğiniz birlikleri kulla­ narak zafere ulaşmasını bilm eniz gerektiğidir. İkinci kez ülkeye dönerek yeni b irlikle r kurmaya çalışmak hatadır. İlk anda kendi yiyecek kaynaklarınızı kullanırken daha sonraki aşamalarda düşman kaynaklarını kullanmanın yolunu bulmalısınız. Orduları­ nız ülkeye döndüğünde ise onları daha fazla bedelsiz yiyecekle karşılamaktan kaçının. DU M U : önce düşmana başarıyla saldırı olanaklarını incele, sonra savaşa girebilip girem eyeceğine bak, birliklerini ancak o n ­ dan sonra hazırla. O zaman düşmanını yok edebilir, ülkene zafer getirebilirsin. Ll QU A N: İki kere ordu hazırlama. O zaman ülken endişelene­ cek, sıkıntı doğacaktır. SUN TZU 9. S a v a ş a r a ç ve m a l z e m e l e r i n i , d i ğ e r l o j i s t i k g e r e k s i n i m ­ l eri ni ü l k e n d e n g e t i r . D ü ş m a n a r a z i s i n d e a t l a r ı n a y e m b u l m a n ı n y o l l a r ı n a bak. O z a m a n s a v a ş e s n a s ı n d a aç k a l ma z s ın . Y O R U M LA R ÇAO ÇAO: Savaşa kalkmadan önce masraflarını hesapla derlerini düşman üzerinden karşılamaya çalış. ve g i­

Ll QU AN: Kendi silahlarını kullanırken düşmanın besin kaynakla­ rını kullanacak olursan se fe r seni uzaklara sürükleyecek bile o l­ sa sıkıntı çekmezsin. ÇAO ÇAO: Silahların ülkenden, m alzeme düşmandan.

SUN TZU 10. D e v l e t m â l i y e s i n i n z a y ı f l ı ğı , o r d u n u n v a t a n ı n d a n u zak d üşam arazisinde savaşması daha çok lojistik d estek i h t i ya c ı n ı g e r e k t i r i r . U z a k t a n y a r d ı m l a y a ş a m a k z o r u n d a ol an o r d u n u n hal kı f a k i r l e s i n

113

YORUMLAR Ll QUAN: Birliklerin yeniden kurulması daha ço k vergi doğurur.

DU MU: Guan Usta d e r k i;" B irlikler için gerekli malzemenin üçyüz m il öteye taşınması ülkenin b ir yıllık üretimini, dödyüz mil öteye taşınması, ülkenin iki yıllık üretim ini tüketir. Beşyüz m il öteye taşınması ise ülke halkının açlıktan benzini soluklaştırır. Bunun anlamı yiyeceğin taşınmaması gerektiği gerçeğidir. Aksi taktirde üretici kaybolacak, yoksulluk g elecektir." J İA L İ N : Malzemenin uzak m esafelere taşınması ülke kaynak­ larının seyahat ve taşımacılığa harcanması demektir. Bu durum da halk h e r geçen gün biraz daha yoksullaşacaktır. Z HA N G Y U : Yüzbin kişilik b ir orduyu yediyüzbin ailenin uzak mesafelerde beslem ek zorunda kalması halkı yoksulluğa iter. SUN TZU

1 1 . Öt e y a n d a n o r d u n u n y a kı n d a o l ma s ı f i yat l ar ı y ü k s e l t i r. Y ü k s e k f i y a t l a r da halkın y a ş a m se v i ye s i n i d ü ş ü r ü r .

YORUMLAR ÇAO ÇAO: Ordu ço k ileriye gittiğinde orduya yakın açgözlüler fiyatları yükseltirler. O zaman orduyu finanse gerçek halk b ir kez daha yoksullasın Ll OU A N: Ordunun yakınında her zaman ticaret vardır. kaynakları bu ticarette erir, yoksulluk halkı kuşatır. olan eden

Halkın

J İ A LİN: B irlikler toplandığında fiyatlar mutlaka yükselir. İnsanlar kar konusunda açgözlü olduklarından ellerindeki tüm malları yüksek fiyatla satarlar. Bu nedenle başta oldukça iyi kazan­ malarına karşın sonunda onlar da kaybeder. Ayrıca bu dönem lerde vergiler de yükseleceğinden bu insanlar alabilecekleri en yüksek bedelin peşine düşerler. Bunun sonucunda halkın alım gücü yok olur, ülke de doğal olarak kıtlığa düşer.

114

W A N G XI: Malzemenin uzak mesafelere taşınması halkın m asraf altında ezilmesini getirir. Orduya yakın pazarlarda fiyatlar yükselir. Bu nedenle özellikle uzun süreli seferler ülke için yıkım haline gelir. SUN TZU 12. Y a ş a m s e v i y e s i d ü ş t ü ğ ü n d e , h a l k a ğ ı r y ü k a l t ı n d a kalır. 13. D ü ş ü k y a ş a m s e v i y e s i , g ü ç t ü k e n m e s i y ü z ü n d e n hal kın d i ş i n d e t ı r n a ğ ı n d a k a l ma z , g e l i r l e r i n i n b ü y ü k kısmı ek v e r g i o l a r a k a l ı n ı r ke n , d e v l e t i n m a s r a f l a r ı ise kırılan s a v a ş a r a b a l a r ı n ı n o n a r ı m ı , e k s i l e n a t l a r ı n, z ı r h l a r ı n , ok, yay, mı zr ak, k a l k a n l a r ı n i kmal i , m a l z e m e a r a b a l a r ı ile bu a r a b a l a r ı ç e k e c e k ö k ü z l e r i n a l ı mı na y a p ı l a n h a r c a malarlaartar.

YORUMLAR DU MU : Şayet askeri operasyonlar kısa sürede sonuçlanmaz, ordu kışlasına dönmezse vergi yükü gittikçe artacak, halkın elindeki kaynakların tükenmesine ve üretim in çökmesine neden olacaktır. HO Y AN X I : Halk b ir ülkenin tem el kaynağıdır: gıda ise halkın cennetidir, insanlara hükm edecek yöneticilerin bu gerçeğe saygı gösterm esi şarttır. M El Y A O C H E N : Halk askerin ihtiyacı olan gıdayı, malzemeyi ve iş gücünü oluştururken kendi öz varlığının önem li b ir kısmını elinden çıkartır. Hüküm et de aynı uğurda bütçesinin çoğu zaman yarısından fazlasını tüketir. Böyle olunca toplanan vergiler kullanılmış, ordu yıpranmış, halk ise tükenmiş b ir konuma gelir. Vergilerin baskısının dayanılmaz hale geldiği, halkın yoksulluğa sürüklendiği ülkeler kıtlıkla başbaşa kalır. SUN TZU 14. Bu n e d e n l e , akıllı bir k o m u t a n g i d e r l e r i n i d ü ş m a n a y ı k m a y a çalışır. D ü ş m a n d a n a l ı n a c a k bir a r a b a m a l z e m e k en d i ü l k e s i n d e n ç ı k a c a k y i r m i a r a b a m a l z e m e y e ; d ü ş m a n d a n el k o n a c a k bir ç uval hayvan y e m i kendi ülkesinden geti ri lec ek yirmi çuvala eşittir

115

YORUMLAR ÇAO ÇAO: Saı/aş esnasında taşınacak malzemenin m aliyeti genelde kendi bedelinin yirm i katıdır. taşıma

Z H A N G Y U: Uzak ülkelerde savaşan b ir orduya taşınacak b ir kilo malzeme uğruna yirm i kilo malzeme tüketilir. Geçilecek arazi engebeli olursa bu rakam daha da adar. Bu nedenle akıllı komutan ordusunu düşman kaynakları ile beslemenin yolunu bulur. SUN TZU 15. D ü ş ma n ı y o k e t m e k i st i yo r s a k as k e ri m i z i kı zı ştı rmamız gereki r. Bu da a l ı n a c a k g a n i m e t l e r i n a s k e r a r a s ı nd a payl aşt ı r ı l mas ı ile yapıl abi l i r

YORUMLAR ZHANG Y U: Emrinizdeki subay ve birliklerinizi kızıştırarak öfkelendirdiğinizde düşmana öldüresiye saldıracaklardır. Bu arada askerinizi ele geçirdiK leri savaş ganim etleri ile ödüllendirecek olursanız savaşa kendi arzuları ile ve olanca güçleriyle katılacak ve düşmandan daha fazla malzeme ele geçirm ek için özel çaba göstereceklerdir. "Büyük ödüller cesur savaşçılar yaratır. " sözü boşuna türememiştir. DU Y U: İnsanlar savaşı kazandıklarında zengin ödüllerle fatlandı utacaklarını bilirlerse savaşa daha mutlu girerler. m üka­

WANG X I: Burada verilen öğüt, ödüllerin zenginleştirilm esi düşüncesidir. Yoksa talanı serbest bırakm ak askerin elden çıkmasından başka fayda getirmez. SUN TZU 16. Bu a ma ç l a, sav aş e sn a s ı n d a on ya da d aha ç o k savaş ar abası el e g e ç i r i l d i ğ i n d e s avaş a r abal ar ı nı ilk a r a b a y ı ele g e ç i r e n e v er i n. A r a b a l a r d a k i d ü ş m a n bay r ak l ar ı nı k e n d i ni zinki yle d eğ i şt i r i n , ele g e ç e n s a v a ş arabal arı nı kendi arabal arını zın s a f ı na katıp s a v a ş a d e v a m edi n. Ele g e ç e n esi rl er e ise iyi davranı n.

116

YORUMLAR M El Y AO C H E N : Ele geçen ganim eti herkese dağıtmaya kalkarsanız kimse mutlu olmayacaktır. Bu nedenle b ir kişiye ödül verin; o zaman herkesin gayrete geleceğini göreceksiniz. ÇAO ÇAO: Ele geçirdiğiniz savaş arabalarının rengini değiştirerek kendi saflarınıza kafin. O zaman düşmanın aynı arabaları b ir daha kullanma şansını da yok etm iş olursunuz. J İA LİN : Renkleri değiştirin ki düşman malzemesinin kullanıldığını fark etmesin. SUN TZU 17. Ele g e ç e n d ü ş m a n g a n i m e t l e r i n i ve e s i r l e r i n i g ü c ü n ü z ü a r t ı r m a k t a kul lanı n. kendi esasında kendi

YORUMLAR ZAHNG larınızda YU: Ele geçirilen çalışsınlar askerlere iyi davranın k i sizin s a f­

DU M U : Düşman askerlerini ele geçirerek düşman kullanm ak gücünüze güç katacaktır.

kaynaklarını

MEI YAOCHEN: Ele geçirdiğiniz askerlerin gücüne sorum luluklar verip iyi muamele edin ki sizin için çalışsınlar. HO YANXI: Düşmanını, düşmanı yenm ek için kullanmasını komutan her zaman h e r yerde en göçlü komutandır. SUNTZU 1 8. S a v a ş t a a m a c ı n ı z uzun s e f e r d e ğ i l , z a f e r o l s u n . YORUMLAR. ÇAO ÇAO: kullanılmasını Uzun se fe r fayda getirmez. bilemezsen kendini yakar. Ordu ateşe

orantılı

bilen

benzer,

117

M E N G SHI: En iyi savaş, zaferin çabuk elde edilip, geri dönüşün çabuk olduğu savaştır. MEI YAOCHEN:Yukarıdaki tüm hususlarda çabuk olm ak önemlidir. Yeterince hızlı davranabilirseniz masraflarınızda tasarruflu olabilir, halkınıza kolaylık sağlamış olursunuz. SUN TZU

19. Şu ç o k iyi b i l i n me l i ki, o r d u k o m u t a n ı hal kının k a d e r i n i , ü l k e s i n i n b a r ı ş y a da t e h l i k e i ç i n d e y a ş a m a s ı n ı e l i n d e t u t a n kişidir YORUMLAR ÇAO ÇAO: Askeri lid e r akıllı ise ülke güvendedir. MEI Y A O C H E N : lamaktadır. Bu konu bize komutan seçiminin önem ini vurgu­

W A N G X I : Halkın yaşamı, ülkenin dirliği komutanların elindedir. Doğru komutanın bulunması en önem li meseledir.

118

B ö l ü m III

S A V A Ş TA S TR A TE Jİ

SUN TZU 1. Sa v a ş S a n a t ı ' n ı n en p r a t i k k a v r a m ı , d ü ş m a n ü l k e s i n i t ü m ü y l e , z a r a r a u ğ r a t m a d a n el e g e ç i r m e f i k r i d i r . Y a k ı p y ı k m a n ı n k i m s e y e f a y d a s ı o l m a z . Aynı ş e k i l d e , bi r o r d u y u da t ü m ü y l e e l e g e ç i r m e n i n n i m e t l e r i s ı n ı r s ı zd ı r . YORUMLAR ÇAO ÇAO: Hazırladığınız orduyla düşmanın içlerine girebilir, düşmanın iç kaleleriyle dış sınırları arasındaki alanı bloke ederek aralarındaki iletişim i keser,düşm anı teslim olmaya zorlayabilirse­ niz bu en büyük başarı olur. Düşmana ölüm üne saldırarak ülkeyi zorla ele geçirm ek daha küçük b ir başarıdır. J İA U N : Düşman ülkesine zarar verm eden ele geçirdiğinde ke n ­ di ülkene de zarar vermemiş olacaksın. Bu, en büyük başarıdır LI QU A N : maktadır. Hoca bize katletm enin en önem li iş olmadığını an la t­

DU Y O U : En büyük başarı düşmanın teslim olmasını b ecerm ek­ tir. Saldırarak yok e tm ek büyük başarı sayılmaz. HO Y A N X I : En iyi politika, strateji ve baskı kullanarak olayların akışını düşmanın kendi arzusu ile teslim olmasına çevirmektir. ZHANG YU: Zhang Yu bize Wei Liaozi'nin sözlerini iletir. "Dövüş sanatlarında ustalaş; düşmanını iyi değerlendir; düşmanın ru ­ hunu ve yönünü yitirm esine yardımcı o l ki karşındaki ordu savaşa bile girm eden işleyem ez hale gelsin. Buna Tao usulü za fe r denir. Düşman ordusunu yok edip, komutanlarını öldürmek, düşman si­

119

perlerine dalıp, düşman topraklarını savaşarak ele geçirm ek ise zorla elde edilen zaferdir. " Zhang Yu'nun bu sözlere yorum u ise ," Tao usulü zafer ile zoda elde edilen zafer arasındaki ana fark ele geçen ülkenin za­ rar görm esi ya da zarar görm emesidir. Ele geçirilen ülkedeki iyi insanlara m erham et gösterirken, suçluları cezalandırmayı başa­ racak olursanız en büyük zafere ulaşacaksınız. W A N G X I : Ülke, ordu, alay, bölük, manga- büyük ya da küçük tüm birim lere ne kadar az zarar vererek ele geçirirsen, değerin o denli yükselecek; yok edecek olursan da o derecede düşecektir.

SUN TZU 2. Bu n e d e n l e , s a v a ş l a r ı n t ü m ü n d e s a v a ş a r a k z a p t e t m e k en ü s t ü n b a ş a r ı d e m e k d e ğ i l d i r . Ü s t ü n b a ş a rı d ü ş m a n ı n d i ­ r e n c i n i s a v a ş m a d a n k ı r ma k t ı r . YORUMLAR ÇAO ÇAO: En üstün başarı doğmadan teslim olmasıdır. Ll Q U A N: düşmanın gerçek düşmanlıklar

Düşmanına yapacağın planlama ile galip gel. ne­

CHEN HAO: Savaşta düşmanı öldürm ek zorunluluktur.Bu denle en büyük başarı savaşmadan kazanmaktır.

Jİ A LİN: Birliklerini öylesine yüce göster ki düşman savaşa g ir­ meden teslim olm ak zorunda kalsın. Bu tür zafer taktikle, şiddetle veya katliamla kazanmaktan ço k daha kıymetlidir. M El Y A O C H E N : B u n a lebilir. zarar vermekten kaçınma m eselesi deni­

ZAHNG YU: Z aferi büyük savaşların sonucunda kazanmak çok kayıp verileceğinden iyi değildir. Savaş ödülleri ile cezalarını a ­ çık anlaşılır hale getirip, savaş makinelerini bakımlı tutar, birlik-

120

terinle komutanlarını iyice eğitirsen ve bu üstün konum unu dü ş­ manına kabul ettirm e becerisini göstererek düşmanı psikolojik o ­ larak çökedebilirsen buna başarı derim. W A N G X I : A skeri operasyonlarda önem li olan maktan çok düşmanın stratejisini çökedmektir. düşmanla savaş­

HO Y A N X I : Ho Yanxi bize şu öyküyü anlatır: Han H anedanindan Wang Po, Chu Chien ile Su Mo'ya saldırdıktan sonra kam p kurar. Bu esnada düşmanları b ir araya gelerek kendisini çatışmaya çekm eye çalışırlarsa da başaramazlar. Wang Po kom utanları ile akşam yem eği yerken kamplarını o k yağm uruna tutarlar. Bu arada oklardan birisi Wang Po'nun e ­ lindeki şarap çanağına bile gelir. Wang Po buna rağm en istifini bozmadan olduğu yerde oturmaya devam eder. Bu sırada subaylardan biri Su M o'nun ço k yakına geldiğini ve kolayca vurulabileceğini söyler. Wang Po buna da itiraz eder ve, "Su M o'nun paralı askerleri uzak şehirlerden gelme, bu n e ­ denle tedarikleri yeterli değil. Savaşa b ir an önce girm e ko n u ­ sunda bu nedenle bu kadar arzulular. Bize gelince bizim açım ız­ dan en yararlı strateji kampımızı kapalı tutarak askerim izi yıp­ ranm aktan korum aktır. " SUN TZU 3. (a) K o m u t a n l ı ğ ı n en ü s t ü n m e z i y e t i d ü ş m a n pl an ı n ı çö zü p , kırmaktır. YORUMLAR ÇAO ÇAO Düşmana saldırının en uygun zamanı düşmanın p la n ­ larını hazırlamakta olduğu andır. DU Y OU: Düşmana tam kuvvetlerini harekete geçirm e planları yaparken saldırarak baskın yapm ak en iyi çözümdür. Büyük sa­ vaşçı im paratorlardan biri, "Başlarını beladan kurtarm akta başa­ rılı olanlar bu belayı önceden görerek daha ortaya çıkmadan yok etm esini bilenlerdir. Üzerlerine gelen düşmana galip gelenler düşmana hazır olmadan saldıranlardır, "demiştir.

121

MEI Y A O C H E N :

Buna zekanın zaferi denilir.

W A N G XI: İnsanların karşısına akıllı planlama ile çıkm ak en b ü ­ yük başarıdır. HO Y AN X I : Düşman size saldırı amacıyla tuzak kurmaya hazır­ landığında ona saldırın. İşiniz kolaylaşacaktır. Düşman ordusu­ nun yönünü keşfederek birliklerinizi o yönde ilerletin, düşmana amacının daha en başında yüklenin. Z H A N G YU: Zhang Yu'nun Sun Tzu'nun bu sözü üzerine rumu, en iyi askeri operasyonun düşmana stratejik saldırıda lunmanın olduğu bunun da alışılmadık askeri taktiklerin ve hesaplamaların kullanılması yöntem iyle düşmanla savaşa girm eden düşmanı yenm ek olduğudur. SUN TZU 3. (b) En iyi i ki n c i m e z i y e t d ü ş m a n g ü ç l e r i n i n b i r l e ş m e s i n i engellemektir. YORUMLAR Ll QU A N : Bu konu düşmana henüz daha ittifa k oluştururken sal­ dırma meselesidir. C HE N HAO: Bazılarının bu konudaki yorumu, düşmana tam ha­ rekete ge çtiği veya ittifa k için görüşm eleri sürdürdüğü anda saldı­ rarak yenm enin daha kolay olduğudur. M E N G SHI: Güçlü m üttefiklerle işbirliği düşmanlarınızı ürkütecek, saldırıdan caydıracaktır. MEI Y A O C H E N : Buna gözdağı ile za fe r denilir. yo­ bu­ gizli bile

W A N G XI: Düşmana tam olarak karşı çıkamadığınız durum larda yapılacak en iyi iş düşmanın m üttefikleri ile arasını bozarak dü ş­ manı yalnız bırakmaya çalışmaktır.

HO Y A N X I : Sun Tzu Usta'nin bu sözlerle kastettiği mesele dü ş­ mana sadece tam temas kurulduğunda saldırmaktır. Bu sırada, daha düşmanla sıcak temas kurulmadan önce sahte güçlerle düşmana gözdağı verip, düşmanı ürküterek düşmanı ne g e rile ­ yebilir ne de iledeyebilir duruma sokmayı becerm ek önem lidir Düşman şaşkınlığa düştüğünde ise vurucu darbe indirterek düşman ele geçirilecektir. Yaptığınız oyun komşularınızı da e t­ kileyeceğinden düşmanınız yalnız kalarak iyice zayıf düşecektir. SUN TZU 3. (c) Ü ç ü n c ü s ü ise d ü ş m a n taarruzda bulunmaktır. ordu su na savaş meydanında

YORUMLAR ÇAO ÇAO: Bu ordunun tam kurulduğu zamanı belidmektedir.

Jİ A U N -.Başarılı saldırıda üstün olm ak birlikleri yıpratmadan ha­ rekete geçirm eye bağlıdır. Bu nedenle ünlü b ir savaşçı-komutan, " çıplak kılıçların önünde zafer arayan komutan iyi komutan d e ğil­ dir, "demiştir. M El Y A O C H E N : Buna savaşın zaferi denilir. SUN TZU 3. (d) En k ö t ü m e z i y e t ise s u r l a r l a k o r u n a n ması dı r . YORUMLAR ÇAO ÇAO: Düşman kaynaklarını toparlayarak kalın sudarın a r­ kasında savunmaya çekildiğinde, bu düşmana saldırm ak askeri operasyonların en zayıfıdır. bir k e n t i n k uş at ı l

Ll QU A N : B ir orduyu kalın surların ardındaki b ir şehirde kuşattı­ ğınızda subaylarınız gevşeyecek, askeriniz tem belleşecektir.

DU YOU: Şehirlere saldırarak, kasabaları en kötüsüdür; kayıplarınız çok artacaktır. W A N G XI : kalacaktır.

katletm ek

saldırıların

Şehir ele geçm eden askerleriniz ölecek ya da sakat

Z H A N G Y U: Şehirlerin kuşatılıp, kasabaların katledilm esi sadece orduyu yaşlandırıp kaynakların gereksiz kullanılması ile sonuç­ lanmayacak, p e k çok da asker kaybına neden olacaktır. Bu n e ­ denle de en kötü askeri saldırı türü olarak kabul edilirler. B ir şehri kuşattığınızda gücünüz tükenecektir. Bu nedenle muhasara a n ­ cak başka çare kalmadığında uygulanacak b ir yöntem dir. SUN TZU 4. S a v a ş t a ana k u r a l l a r d a n bi ri, m ü m k ü n o l a b i l d i ğ i n c e s u r ­ l arl a k o r u n a n k e n t l e r i n k u ş a t ı l m a s ı n d a n k a ç ı n m a k t ı r . K uşatm ada kullanılacak savaş gereçlerinin hazırlanması bi le a y l a r s ü r e c e k t i r . YORUMLAR DU M U : Burada Usta'nın vurguladığı konu verilecek kayıpları a ­ zaltm ak amacıyla savaş öncesi tamamlanması gereken makine teçhizat hazırlıklarının yeterli seviyede yapılması gerektiği p re n ­ sibidir. Eski b ir deyişte de vurgulandığı üzere, "savaş m akinele­ rini harekete geçirem eyenin başı beladan kurtulam az." MEI Y A O C H E N : Gerek gözdağı verme gerekse zeka kullanımı­ nın düşmana karşı üstünlük sağlamaya yeterli olmadığı ve tek çarenin düşman ülkesine saldırı olarak kaldığı konum larda ya­ pılması gereken şey yeterince hazırlık yapmaktır. Z H A N G Y O U : Burada bence Sun Tzu Usta bize kızgınlığa kapı­ larak salamda acele edilm em esi gerektiğini anlatmaya çalışıyor. Gerekli zamanın verilm esi gerektiğini söylerken hazırlık süresi hakkında başka yorum yapmıyor.

124

SUN TZU 5. Ö f k e s i n i k o n t r o l e t m e s i n i b i l m e y e n k o m u t a n o r d u s u n u d ü ş m a n ü s t ü n e k a r ı n c a s ü r ü s ü gi bi y o l l a y a n d ı r . Bu t a k ­ ti k, o r d u s u n u n en az ü ç t e b i r i ni n d a h a s a v a ş ı n b a ş ı n d a b oş u b o ş u n a y o k o l m a s ı n d a n b a ş k a s o n u ç g e t i r m e z . Öz e l l i k l e k u ş a t m a e s n a s ı n d a b aş a g e l e n en b ü y ü k f e l a k e t bu dur . YORUMLAR ÇAO ÇAO: Komutan öfkeye kapılarak kuşatma gereçlerini be k­ lemeden askerini b ir karınca sürüsü gibi düşman surlarına süre­ cek olursa elde edeceği sonuç askerlerinin ölümü ya da sakat kalması olacaktır. SUN TZU 6. Akıllı l i de r d ü ş m a n o r d u s u n u s a v a ş m a d a n , d ü ş m a n k e n t l e r i n i k u ş a t m a d a n ele g e ç i r m e s i n i bilir. D ü ş m a n kral l ı ğını s a v a ş m e y d a n ı n d a uzun s ü r e c e k s a v a ş l a r d a n ç o k s a v a ş o y u n l a r ı ile bi ti rir. YORUMLAR J İ A L\ti:Düşm an hatlarındaki çatlaklardan düşman içine süzülür­ ken kendini düşman halkına sevdirmeyi başaracak olursan düş­ manı içinden fethetm iş olursun. Ll Q\JAN:Düşman karşısında üstün olmayı, düşmanla savaş­ maktan çok düşmanın savaşma arzusunu kıracak taktiklerde ara; düşman şehirlerini strateji ile ele geçir. Düşman ülkelerini in c e ­ likle yok ederken kendi güçlerini usta tuzaklardan koru. M El Y A O C H E N : S a v a ş insanları yaralar, kuşatma ise herşeyi yok eder. HO Y AN X I : Bu sözlerin anlamı, düşmanın planlamasına ve m ü t­ tefiklerine saldırıda yatmaktadır. Burada esas olan düşmana sal­ dırı değildir. Klasik savaş ustalarının dediği gibi en büyük

stratejisyenler asla doğrudan savaşa girmezler. Kuşatma konu­ sunda deneyim li kom utanlar birliklerini asla kuşatmaya sokmaz­ lar. Düşman üzerine uzun ve gereksiz seferlere çıkmaktansa da­ ha çok düşmanı kendi üzerine çekip orada yok etm eye bakarlar. Z H A N G Y U: Tecrübeli b ir savaş ustası düşman planlarını boza­ rak, düşmanın m üttefikleri ile ilişkilerine zarar vererek, düşman kaynaklarını kurutup ya da engelleyerek düşmanı savaşa girm e­ den yener. B ir kenti ele geçirm enin en kolay yöntem i şehrin düş­ man için en önem li noktasına saldırarak düşman savunmasının güçlü birim lerini bu noktayı savunmak amacıyla esas mevzilerin­ den çıkadmaya zorlamaktır. O zaman kentin zayıf kalan bölgele­ rine düzenlenecek sinsi b ir saldırı amacı yerine getirecektir DU M U : Düşmanın konumu size avantaj sağlayacak durum day­ ken bu fırsatı kullanarak düşmanı tıpkı kuru b ir o t küm esi g ibi kı­ rabil irsen iz savaş uzun sürm eyecektir. SUN TZU 7. O r d u s u n u s a v a ş m e y d a n l a r ı n d a b o ş u n a k ı r d ı r m a d ı ğ ı n ­ da n i m p a r a t o r l u k t a h t ı n a g ö z d i k e b i l i r . B ö y l e c e b i r a d a m bi le y i t i r m e d e n kesi n z a f e r e u l a ş a b i l i r , i şt e b u n a S t r a t e j i k Savaş d e n i r YORUMLAR ÇAO ÇAO: Düşmanla savaşmadan ğında, zaferin daha da büyük olacaktır. topyekün zafer kazandı­

M El Y A O H E N : Kesin zafere, savaşlar savaşılmadan kazanıldı­ ğında, şehirler kuşatılmadan ele geçirildiğinde, yok etm e aşırı uzatılmadığında, düşman strateji ile ele geçirildiğinde ulaşılır. Buna stratejik kuşatma denilir. Bu durum da ordunun gücü kö r­ leşmeyecek, kazancın da tam olacaktır. Z H A N G YU: Savaşa girm ediğinde askerlerin yaralanmayacak, kuşatmaya kalkmadığında gücün tükenmeyecek, savaş süresini uzatmadığında kaynakların tükenmemiş olacaktır. Dünya üzerin­

126

deki tartışmasız zaferini ancak bu şekilde ilan edebilirsin. Bu d u ­ rumda şiddetin doğuracağı hastalıklardan uzakta kalacak, refah içinde b ir ülkeye ve güçlü b ir orduya sahip olacaksın. İşte bu b a ­ şarılı komutanların "Kuşatma Stratejisi Sanatı’dır. SUN TZU 8. S a v a ş t a ö n e m l i bir k u r a l : E l i n d e k i o r d u n u n g ü c ü d ü ş m a n ­ da n on mi sl i b ü y ü k ise d ü ş m a n ı k u ş a t ; beş mi sl i b ü y ü k s a l dı r ; iki mi sl i b ü y ü k ise o r d u n u i ki ye böl . YORUMLAR ÇAO ÇAO:Elindeki ordunun gücü düşmanın gücünden on misli fazla ise düşmanı kuşat; ancak bunu yaparken dikkat edeceğin husus elindeki askerlerin düşman askerleri ile aynı niteliklere sa­ hip olmaları ve komutanlarının da aynı şekilde düşman kom u­ tanları ile en azından aynı zeka düzeyinde olmalarıdır. Elindeki güç düşman gücünün beş katı büyükse kuvvetlerinin beşte üçünü düşmana doğrudan saldırı amacıyla kullanırken diğ e r beşte iki gücünü düşmana sürpriz saldırıda kullan. Elindeki kuvvetin düş­ mandan iki misli fazla olduğunda ise kuvvetini ikiye böl, birini doğrudan saldırıda kullanırken d iğer yarıyı sürpriz saldırılarda kullan. DU M U : Düşmanı kuşatmaya kalktığında elinde düşmanın on m isli asker olması gereklidir. Bunun nedeni düşmanı kuşatmak için düşmandan belirli uzaklıkta bulunma zorunluluğudur. Düş­ mandan ne kadar uzakta duracaksak aradaki mesafe o kadar büyüyeceğinden o denli çok sayıda asker gerekir. Aksi taktirde hatlar arasında gedikler oluşur. Düşman hatları arasında boşluklar olduğunda ise düşman komuta zincirinde kopukluklar var demektir. Düşman bu duruma düştüğünde kuşatmanıza bile gerek kalmadan kendi kendine d a ­ ğılacaktır. Düşman bu durum dayken kuşatılacak olursa tek k e ­ lime ile yok olacaktır İşte Sun Tzu Usta bize on katı kuvvet m e ­ selesinden söz ederken liderlerin en azından aynı zekada, aynı cesarette olması gerektiğini, askerlerin de en azından aynı sevi­ yede olmaları gerektiği koşullarını koyması bu nedendir. Ancak

127

bu sayede birliklerim iz zinciri bozulmayacaktır.

arasında

ge d ikle r oluşmayacak,

komuta

HO Y AN X I : Kendi güçlerinizi ve düşman kuvvetlerini hesaplayıp mukayese ederken göz önüne almanız gereken önem li b ir faktör de komutanların arasındaki yetenek, zeka ve cesaret farklarıdır. Tüm bunlar hesaplandığında kendinizi düşmandan on kat güçlü görüyorsanız o zaman düşmanı hiç b ir çıkış olanağı tanımaksızın kuşatabilirsiniz. DU M U : Düşmanın beş katı kuvvete sahip iseniz elinizdeki b ir­ likleri beşe bölüp üç birlikle düşmana b ir yandan saldırın. Ye­ dekte tuttuğunuz iki birlikle düşman hatlarında bulacağınız hazır­ lıksız açık noktaları gözleyerek sürpriz baskınlar yapın. C H E N H A O : Elinizdeki gücün düşman kuvvetlerinin beş misli o l­ masının yegane anlamı elinizde gerektiğinden fazla güç o lduğu­ dur. Düşman bidikleri herhangi b ir yönde hareket edebileceğin­ den düşmana hangi yönden saldırabileceğiniz, önceden kestirilem eyecek b ir sorudur. Bence bu yöntem ancak düşman kaleleri kuşatılırken geçerlidir. DU M U : Elinizdeki kuvvetler düşmanın iki katı olduğunda b irlik­ lerinizin b ir kısmı ile ya düşmanın kritik noktalarına ya da düşm a­ nın kendisini savunmak zorunda kalacağı b ir noktaya saldırın. O zaman düşman saldırdığınız noktayı desteklem e zorunda kala­ cak bu da elindeki birliklerin düzenini bozacaktır. Bu size eliniz­ deki diğ e r yarı ile düşmana karşı galip gelm e fırsatı yaratacaktır. Savaş p rensibi yalnızca sayısal üstünlük değildir. H er çatışmada cephe saldırılarının yanısıra sürpriz saldırılar da kullanılır. Sürpriz baskınlar için sayısal üstünlük b ir önkoşul değildir. SUN TZU 9. G ü ç l e r i n i z e ş i t s e hal a ç a t ı ş m a y a g i r e b i l i r s i n ; g ü c ü n z a ­ y ı f s a d ü ş m a n d a n u z a k t a d u r m a n d a f a y d a var; a n c a k he r a l a n d a d ü ş m a n d a n z a y ı f s a k g e r i ç e k i l m e k y a p ı l a c a k en akı l l ı ca iştir.

128

YORUMLAR
ÇAO ÇAO: Güçleriniz eşit olduğunda durum unuz iyi bile olsa düşmana karşı üstünlük kazanmak için pusular hazırlayarak, sürpriz baskınlar düzenlem ekte büyük fayda vardır. A ksi taktirde savunmada kalarak çatışmaya girm em ek daha doğrudur. Düş­ man size karşı ço k üstün olduğunda ise yapılacak en akıllıca iş kaçmaktır. W A N G X I : M uktedir olmak, em rinizdekileri ölümüne savaştırma yeteneğidir. Düşmana karşı zaferi baskınlar ve akınlarla kazan­ m ak zekasal üstünlük olarak isimlenir. Orduların çatışması her zaman üstünlük getirmez. Ll QUAN: Elinizdeki gücün düşmandan zayıf olduğunu gördüğü­ nüzde savunmanızı güçlendirip, olduğunuz yerde kalın. Böylece cenahlarınız zarar görm eyecektir. Düşmanın gevşemesini bekle­ yip o an geldiğinde harekete geçip, sürpriz baskınlar yapın. DU M U : Elinizdeki güç düşmanla eşit değilse düşmandan uzakta kalmayı yeğleyip, düşmanın b ir açığını yakaladığınızda zafer için şansınızı büyük b ir kararlılıkla deneyin. Güçlü olm ak aynı za­ manda öfkeye hakim olmak, aşağılanmaya katlanm ak demektir. Yoksa düşmanın meydan okumasını kabul etm ek güçlülük ya da cesaret değildir. CHEN HAO: Bence hiç de öyle değil. Bence bu sözlerin tek a n ­ lamı düşman senden ço k ise kaç, böylece düşmanı gururlanmaya alıştırıp bunu gelecekteki planlarında kullan. Bu, bence öfke ve aşağılanmaya dayanmak dem ek değildir. J İA L İ N : Düşman senden güçlü ise kaçıp kuvvetlerini düşm an­ dan gizle ki düşman senin gücünü tam olarak değerlendiremesin. Ondan sonra da beklenm edik yerlerde pusular kurarak düşm a­ nını bekle, hilelerle kandırıp akıllarını karıştır. Bu da zaferin bir başka yoludur. Z H A N G YU: Düşmanın senden güçlü olduğunda uzakta durup savaşmama öğüdü bence herşeyin; liderlik ve askerlik kapasi­

129

telerinin eşit olduğu zamanı da kapsar Düşmanda karışıklık var­ ken sen düzenliysen, düşman ağırlaştığında sen çabuksan düş­ man senden sayıca kalabalık bile olsa düşmanla başa çıkabilir­ sin. Ama, askerlerin, gücün, stratejin ve cesaretin düşmanından zayıfsa yapacağın en iyi iş düşmandan uzak durarak düşmanın açığını beklem ek olacaktır. SUN TZU 1 0. Her ne kadar , k ü ç ü k bir k u v v e t l e i nat çı bir d i r e n i ş y a p ­ m a k m ü m k ü n s e de, g e n e l d e b ü y ü k k u v v e t l e r i n z a f e r e d a h a y akı n o l d u ğ u a e r c e a i a s l a u n u t u l m a m a l ı d ı r . YORUMLAR Ll Q U A N : Zayıf taraf gücünü gereği gibi hesaplamadan inatla s a ­ vaşmaya kalkacak olursa, kesin olan iek şey düşmanına esir d ü ­ şeceğidir. M E N G SHI: Zayıf, güçlüye direnemez. Bunun ülkeler açısından anlamı zayıf, küçük b ir ülkenin elindeki kuvvetleri değerlendir­ m eyi unutarak güçlü, büyük b ir ülkeye düşmanlık göstermesinin, savunması ne kadar güçlü olursa olsun, esaretle biteceğidir. Eski b ir deyişte de belidildiği üzere, "güçlü olamazken zayıf da ola­ mazsan, sonun ye n ilg id ir." HO YANXI : Ho Yanxi, Han Hanedanı zamanındaki Hun saldırıla­ rında yer alan sağ kanat komutanı Su Jian'ın öyküsünü anlatır. Komutan Su Jian ile oda kanat komutanı Zhao yedibin kişilik bir birlikle ilerlerken karşılarına kendilerinin on misli büyük b ir Hun kuvveti ile karşılaşırlar. Bütün gün savaşırlar. Çin ordusu katledilir. Daha önce rü t­ be ve unvan karşılığında Çinlilere katılan Zhao, H un'lar tara­ fından kendilerine katılması için davet edilir. Zhao em rindeki sekizyüz askeri ile Hun komutanı Şanyu’ya teslim olur. Bu sırada ordusunu tümüyle yitiren komutan Su nereye gideceğini şaşır­ mıştır.

Savaştan tek kurtulan kişi olarak geri döndüğünde ordu başkomutanı danışmanlarına Suya ne yapmaları gerektiğini s o ­ rar. İçlerinden biri. "Bu savaşta hiç b ir komutanı cezalandırma­ dık. Bence ordum uz Su Jian yüzünden yok olmuştur. Onu idam ederek bu konuda ne denli ciddi ve kararlı olduğum uzu göstere­ lim, "der. Başka biri itiraz eder, "Hayır, bence bu doğru olmaz " der. "Savaş Sanatı kurallarına göre küçük kuvvetin inatçılığı, küçük kuvvetin büyük kuvvete esir düşmesini gerektirirdi. Komutan Su Jian birkaç bin kişilik kuvvetiyle ilerlerken kendisinin on misli g ü ç­ lü Hun birlikleri ile karşılaştı. B ir gün boyunca en son askeri ölene dek tüm gücüyle savaştı. Sonra da ülkesine geri döndü. Şimdi kendisini idam edecek olursak halka vereceğimiz mesaj geri dönmenin mantıksız olduğundan öteye gitm eyecektir." SUN TZU 1 1 . K o m u t a n l a r d e v l e t i n k al e s i d i r . K a l e n i n he r n o k t a s ı s a ğ l a m ise, d e v l e t g ü ç l ü ; kal e ç ü r ü k s e d e v l e t zayı f t ı r. YORUMLAR ÇAO ÇAO: Kuvvetli komutanların planları sızmaz. venilmez ise planları odadadır. Komutan g ü ­

J İA L İ N : Ülkenin gücü ya da zayıflığı komutanlarına bağlıdır. Ko­ mutanların güçlü olduğu ve liderine destek olduğu ülkeler güçlü olurlar. Komutanlarının liderlerine yardımcı olmadığı ve yürekleri­ nin ikiyüzlülüğe açık olduğu ülkeler ise zayıf düşerler. Bu nedenle sorum luluk gerektiren pozisyonlara atanacak kişilerin seçimine büyük özen gösterm ek gerekir. HO Y AN X I : Komple dem ek yetenek ve zekanın b ir arada olması demektir. B ir ülkenin komutanları güçlü ve zeki ise bu ülke de kuvvetli ve güvenli olacaktır. Bunun en önem li koşulu kom utanla­ rın kom ple yetenekli ve kom ple bilgili olm alarıdır Savaş alanına gidecek komutanların askerin yönetim i ve savaş düzenleri açısın­ dan askeri savaş bilim i konusunda eğitilm iş olması zorunludur.

W A N G XI: İyi va akıllı komutan, sadakat ve yetenek ile komple hale gelir. Bunlardan biri eksikse o komutan eksik komutandır. Z H A N G YU: Stratejisi derin komutanı düşman sezemez. O za­ man ülke güçlü olur. Ancak, en küçük b ir açık bile düşmana sal­ dırı fırsatı tanıyacağından ülkeyi zayıflatır. SUN TZU 12. Bir k o m u t a n y a p a c a ğ ı üç h at a ile o r d u s u n u n ba ş ı n a felaket getirebilir. 13. (a) O r d u y a i l e r l e m e v e y a g e r i ç e k i l m e e m r i v e r d i ğ i n d e o r d u n u n bu e m r i u y g u l a y a m a y a c a ğ ı n ı n f a r k ı n d a o l m a m a s ı . B u n a o r d u y u t o p a l l a ş t ı r m a da de n i r. 14. (b) O r d u d a k i k o ş u l l a r ı d ü ş ü n m e k s i z i n o r d u y u kral l ı ğını y ö n e t i r gi bi y ö n e t m e y e k a l k ma s ı . Bu, a s k e r i n z i h n i n ­ de h u z u r s u z l u k y a r a t ı r . 15. (c) Z o r k o ş u l l a r a u y u m a s k e r i p r e n s i b i n i g ö z ö n ü n e a l ­ mak s ı zı n , s u b a y s e ç i m i . Bu, a s k e r i n g ü v e n i n i s a r s a r 16. O r d u n u n h u z u r u k a ç a r , g ü v e n i n i y i t i r i r s e bu d u r u m d a n d i ğ e r p r e n s l e r i n y a r a r l a n m a y a çal ı şı p, s o r u n y a r a t a c a k ­ ları k es i nd i r . Bu da o r d u y a a n a r ş i g e t i r e c e k , z a f e r i o l anaksızlaştıracaktır. YORUMLAR WA NG XI: Bu sorunlardan kurtulmanın tek yolu astlara yularsız yetki vermektir. O zaman her subay b ir komutan olup, sadakat ve yetenekleri artar. DU MU : A skerler siviller gibi yönetilecek olursa asker şaşı­ rır. Bunun nedeni askeri komuta ve yönetim tarzının gelenekleş­ miş olmasıdır.

132

MEI Y A O C H E N : Askeri ve sivil m eseleler farklıdır. Sivil yönetim usullerini askeri operasyon yönetim inde kullanmaya kalkarsanız, operasyon karışacaktır. Z H A N G YU: İnsancıllık ve adalet kavramlarıyla sadece b ir ülke yönetilebilir; ordu yönetilemez. Ordu manevralarla yönlendirilebilir ama ülke yönlendirilemez. Askeri komuta zincirindeki sorum lu­ luğu paylaşan sivil yöneticilerin askeri yöntem ler hakkında bilgi sahibi olmadan vereceği kararlar askeri komuta zincirindeki b ir­ likteliği bozar, askeri tereddüde iter. D U M U : Bunun ötesinde, em rindeki subaylarını yeteneklerine g ö ­ re değerlendiremeyip, en yararlı olacakları pozisyonlara atam ak için gerekli planlama becerisine sahip olmayan kom utanlar da subaylarını otom atik olarak, yeteneklerini göz önüne almadan a ­ tadıklarından askeri tereddüde sürüklerler. Bu konuda Haung S higong," Yetki devretm eyi bilenler zeki, cesur, açgözlü ve aptalları göreve getirirler. Zekiler becerilerini gösterm ekten m utlu olurken, cesurlar içlerindeki hırsı odaya k o ­ yarlar. A çgözlüler kar elde etm e peşine düşerken, aptallar ölüme meydan okurlar. Ordunuz şaşkın ve kararsız ise düşmanı üzerinize 'nere­ deyse davet ediyor' olacağınızdan başınıza gelecek tek şey 'ded' olacaktır M E N G SHI: Ordudaki birlikler sorum lulukları ve ne yapacakları hakkında kararsızlığa düştüğünde, düşman bu organizasyon b o ­ zukluğundan yararlanmaya çalışacak ve büyük sorunlar doğura­ caktır. SUN TZU 17. Z a f e r için beş a n a k o ş u l u n b u l u n d u ğ u n u bi l me l iy i z: (a) Sava şı , ne z a m a n s a v a ş ı l ı p , ne z a m a n s a v a ş ı l m a y a c a ğ ­ ım bi l en kazanır. (b) Sa vaşı , e l i n d e k i zayıf g ü c ü de k u v v e t l i g ü c ü de en iyi k u l l a n a n kazanır.

133

(c) Savaşı, o r d u s u n u n her s e v i y e d e k i p e r s o n e l i n e aynı ru hu v e r e n kazanır. (d) Savaşı, d ü ş m a n ı n en hazır o l m a d ı ğ ı z a m a n ı b e k l e m e s i n i bi l en kazanır. (e) Savaşı, a s k e r i k a p a s i t e y e s a h i p o l up, sivil y ö n e t i m t a r a f ı n d a n m ü d a h a l e e d i l m e y e n k o m u t a n k a z anır. YORUMLAR HO YANXI: Kendini de düşmanını da iyi değedendir. DU Y O U : Zaman zaman büyük b ir birlik ne kadar istese küçük bir gruba saldıramaz. Yine zaman zaman güçlüyü zayıf kontrol ede­ bilir. Bulunduğu duruma uyum gösteren zafere ulaşır. Eski bir deyişe g ö re ," Askeri za fe r sayıdan değil işbirliğinden kaynakla­ nır. " Z HA N G YU: Askeri manevralarda çoğunluğun azınlığı yenmesini sağlayacak yöntem lerin yanı sıra azınlığın galibiyetini sağlayacak yöntem ler de vardır. Burada mesele sayıların doğru kullanımı meselesidir. Bunun yanısıra, ordudaki kom utanlar aynı görüşü paylaşı­ yorlarsa em irlerindeki ordular arasında işbirliği kolaylaşacak, as­ ke r savaşa arzulu olacaktır Böyle b ir ordunun karşısında duru­ lamaz. Düşmanın karşısına çıkarken yenilmez ol. Wu Qui'nin söz­ leriyle, " Kapıdan düşman görm üş gibi çıkmalısın. " Shi Li de , "Daima hazır ol ki asla yenilme, "diyerek sürekli hazırlıklı olmanın b ir ordu için önem ini vurgulamışlardır. Zeka ve cesarete sahip komutanlara görevleri konusunda güvenilmeli ve tam yetki verilmelidir. Kom utanlar asla sivillerce yönetilemez. J İA Lİ N : Orduların hareketleri duruma göre esneklik gösterm eli­ dir. B ir orduyu cephe gerisinden yönetm eye kalkmaktan daha yıpratıcı b ir faktör bilmiyorum. W A N G XI: Askeri komutanların sivil yöneticilerce yönetilm esi zo ­ runlu olduğunda, tereddüt ve çekinm e duygularına yer bırakıl-

134

manialıdır Aydın lid e r em rindekileri tanıyan ve yetki dağıtmayı bilen liderdir. Savaş alanında odaya çıkabilecek fırsatları tered­ d ü t etm eden değerlendirm ek savaşın yönünü değiştirir. Bu ise asla cephe gerisindekilerce anlaşılamaz HO YANXI : Kural olarak b ir askeri harekatın h e r aşamasında en az yüz kere taktik değiştirm e zorunluluğu vardır. Koşullar uygun olduğunda ilerlemek, zorunlu olduğunda durup, geri çekilm ek g e ­ rekecektir. Savaş esnasında hüküm etten görüş beklemek, yan­ gın söndürm ek için talim at beklemeye benzer. Em ir geldiğinde odada küllerden başka b ir şey kalmayabilir. DU MU: B ir komutan ne cennetten ne dünyadan ne de aradaki insanlık tarafından kontrol edilebilir. Askerliğin ölümün kehaneti r İmasının nedeni budur. Komutan ölüm subayıdır. SUN TZU 18. S o n u ç t a , d ü ş m a n ı ve k e n d i n i z i iyi b i l i y o rs a n ı z , y ü z l e r c e s av a ş a bile g i r s e n i z s o n u ç t a n e m i n o l a b i l i r s i n i z . K e n d i n i z i bi li p, d ü ş m a n ı b i l m i y o r s a n ı z , k a z a n a c a ğ ı n ı z her z a f e r e k ar ş ı n y e n i l g i y l e de t a n ı ş a b i l i r s i n i z . Ne kendi di ni zi ne de d ü ş m a n ı b i l m i y o r s a n ı z , si zi n için g i r e c e ğ i n i z her s a v a ş t a y e n i l g i k a ç ı n ı l m a z d ı r .

YORUMLAR Ll QUAN: Gücünüzü biliyor, düşmanınızı kovalayabiliyorsanız tehlike bunun neresinde? Ancak gücünüzü biliyorken düşmanını­ zın durum unu bilemiyorsanız zafer hiç de garanti olamaz. DU MU: Hükümetinizi düşmanınkiyle mukayese edin. Askeri li­ derlerinizi karşılaştırın. Lojistiğinizi ölçün. Bulunduğunuz arazi konumu ile düşmanın bulunduğu arazinin durum unu kıyaslayın. Bu karşılaştırmaların sonucunda kuvvetli ve zayıf yanlarınız o r­ taya çıkacaktır. Bu bilgi sayesinde ardı ardına karşılaşacağınız tüm çatışmalardan galip çıkma şansını yakalayabilirsiniz.

ZHANG YU: Düşmanı iyi biliyorsan saldırabilirsin. Kendini iyi ta­ nıyorsan kendini iyi koruyabilirsin. Saldırı, savunma için zaman kazandırır Savunma, b ir saldırı stratejisidir. Bu bilinçte iseniz, yüzlerce savaşa bile girseniz asla tehlikeye düşmezsiniz. Sadece kendini tanıyorsanız, enerjinizi muhafaza ediyor ve bekliyor olmalısınız, demektir. Savunma yapmayı bilirken saldı­ rıyı bilm em ek bu yüzden yarı zafer, yarı yenilgidir. Savunma sanatını da saldırı sanatını da bilmiyorsanız sa­ vaşta yenilm eniz kaçınılmazdır. DU M U : Düşmanınızın iç yapısını, dış yapısına bakarak görürsü­ nüz. Yapısı belirli b ir düzende olmayanın için i görebilm ek im kan­ sızdır. B elirli b ir düzeni sürdüreni ise anlam ak kolaydır. Anlaşıl-, m az kazanırken, anlaşılır olan kaybedecektir. WANG XI: Askeri operasyonlarda başarılı olanlar düşmanın konumuna göre değiştirm esini bilenlerdir. durum larını

Z HAN G YU: Bu husus h e r iki ordunun savunma ve saldırı konumlarını gösterir. Orduların konum u gizli kaldığında düşman tarafından anlaşılamayacak, görüldüğünde ise düşman çatlak­ larından sızma şansı bulacaktır. Ordunun yapısı saldırı ve savunma esnasında odaya çıkacağından, ordunun yapısı konusu, kuşatma planlanm ası ile de bağlantılıdır.

136

B ö l ü m IV

T A K T İK

SUN TZU 1. Eski s a v a ş ç ı l a r , ö n c e k e n d i l e r i n i y e n i l g i o l a s ı l ı ğ ı n d a n u z a k t a t u t a r l a r ; s o n r a da d ü ş m a n ı y e n m e k için u y g u n f ı r s a t ı ko l la r l ar . YORUMLAR Z H A N G YU: Yenilmez olmak, kendini bilmektir. noktasını beklem ek ise düşmanını bilmektir. MEI Y A O C H E N : Konumunu gizle, iç açığını bekleyip saldır. J SUN TZU Düşmanın zayıf

düzenini kur,

düşmanının

2. Y e n i l g i d e n k e n d i m i z i k o r u m a k b i z i m e l i m i z d e d i r . A n c ak , d ü ş m a n ı y e n m e f ı r s a t ı n ı bi ze d ü ş m a n veri r. YORUMLAR DU M U : Ordunu düzenli tut, düşman saldırılarına h e r an hazır ol, izlerini yok edip düşmanın yapını anlamasına izin verme. Düş­ manı gördüğünde avantajlı konuma geçene kadar bekleyip, za­ manı geldiğinde saldır. WA NG XI: Yenilmezlik b ir savunma ise daha çok açık vermektir. SUN TZU 3. iyi b i r s a v a ş ç ı k e n d i s i n i y e n i l g i d e n k o r u y a b i l i r , a n c a k düşmanı yenm eyi garantileyemez. meselesidir. Yenilir olm ak

I37

YORUMLAR
DU M U : Düşmanının anlaşılır b ir yapısı yoksa, düşman hatla­ rında size avantaj sağlayacak b ir açık bulunmuyorsa, ne kadar hazırlıklı olursanız olun düşmanı nasıl yenebilirsiniz? Z H A N G YU: Ordunuzun yapısını gizler, izlerinizi bırakmaz, d a ­ ima düşman saldırılarına hazır olursanız yenilm ezliğe ulaşırsınız. A ncak düşmanın gücü ya da zayıflığını görem ezsek zaferden nasıl emin olabiliriz? SUN TZU 4. S o n u ç o l a r a k , ü s t ü n y e t e n e k l i k o m u t a n g ü c ü y e t e r l i o l m a s a da s a v a ş ı k a z a n m a y ı b e c e r e b i l i r . YORUMLAR ÇAO ÇAO: Düşmanın m eyi de başarabilir. yapısını çözm eyi başaran düşmanı yen­

DU M U : Bilebileceğiniz tek şey gücünüzün düşmanı yenmeye yetip yetm eyeceğidir. Yoksa düşmanı size avantaj sağlayacak şekilde gevşetm eye zorlayamazsınız. DU Y O U : Düşmanı değerlendirip, düşman ordusunun yapısını çözdüğünüzde kimin kazanacağını belirleyebilirsiniz. Ancak, düş­ man yapısı belirsiz ve anlaşılamaz durum daysa za fe r sizin için belirgin olmayacaktır. HO Y A N X I : Zaferi bilmek, size yani yapacağınız hazırlığa kal­ mıştır Zaferin elde edilem em esi ise düşmana yani düşmanın y a ­ pısının belirsiz olmasına bağlıdır SUN TZU 5. Y e n i l m e z l i k s a v u n m a t a k t i k l e r i n e bağl ıdır , d ü ş m a n ı y e n ­ m e k ise sal dı r ı yı g e r e k t i r i r .

138

YORUMLAR
ÇAO ÇAO: Yenilmez savunma için yapınızı gizleyin ze saldırdığında açık verecektir. Düşman si­

DU M U : Düşman saflarında açık görm ediğiniz sürece yapınızı düşm andan saklayın Kendinizi yenilm ez seviyede tutun ki eliniz­ deki güç yıpranmasın. Düşmanın zayıf yanını bulduğunuz an en uygun saldırı zamanıdır. Z H A N G YU: Elinizdeki gücün düşmanı yenm eye yeterli olm adı­ ğını bildiğinizde yapılacak en doğru iş bekleyerek enerjinizi tasar­ ru f etm ektir Düşmanın zayıf düştüğünü anladığınızda doğrudan düşmanın kalbine saldırın. SUN TZU 6. S a v u n m a d a k a l m a k , g ü ç y e t e r s i z l i ğ i n i g ö s t e r i r , sal dırı ise aşırı g ü ç g ö s t e r g e s i d i r . YORUMLAR W A N G XI: Savunmada kalanların elinde kazanmak için yeterli olanak yok demektir. Saldıranların elinde ise kazanmak için fazla olanak bulunmaktadır. Ll Q U A N: Gücü yeterli olmayan savunmada kalmalı. kalkacak olanın gücü b o l olmalı. Saldırıya

Z H A N G Y U: Savunmada kalmamızın nedeni za fe r için zorunlu bazı koşulların eksikliğidir. Bu nedenle bekleriz. Saldırıya g e ç ­ memizin nedeni ise elimizde düşmanı yenm ek için gereğinden fazlasının bulunmasıdır. O zaman ilerleyip, saldırıya geçeriz B u­ nun anlamı topyekün zaferden emin olmadıkça savaşa girm eye­ ceğimiz, güvenlik içinde olduğum uzu görm edikçe savaşmayaca­ ğımız gerçeğidir. Bazıları m alzeme yetersizliğinin zayıflık, m al­ zem e fazlalığının ise güçlülük anlamına geldiğini iddia ederlerse de bu da he r zaman doğru değildir.

SUNTZU 7. S a v u n m a s ı ile ünl ü k o m u t a n t o p r a k t a k i her d e l i ğ e s a k l a ­ n a b i l i r k e n , a t a k l ı ğ ı ile ü n l üs ü c e n n e t i n üst k a t m a n l a r ı n ­ d a k i y e r i n i alır. S o n u ç t a , bi r t a r a f t a k e n d i m i z i k o r u m a , d i ğ e r e l i m i z d e ise m u t l a k z a f e r y e r alır. YORUMLAR ÇAO ÇAO: Arazinin engebeleri olan dağlardan, nehirlerden ve tepelerden yararlanarak kendilerini gizlerken; gökyüzünün doğal oluşumlarını saldırı manevralarında kullanmasını bilirler. DU MU : Savunmaya çekildiğinde sesini kıs, izlerini yok et. Yeraltı ruhları, hayaletleri gibi görünm ez ol. Saldırıya geçtiğinde hare­ ketlerin hızlı, savaş çığlıkların kan dondurucu olsun. Gökyüzün­ den akan gö k gürültüsü gibi hızlı ol, şim şek gibi çak; durdurulmaz ol. W A N G XI: Sun Tzu burada bize savunmanın anlamının, düşman üzerinde etkili olacak b ir saldırı yolu görülem ediği sürece sinip, sessizlik içinde ve düşman tarafından görülm eyecek şekilde be k­ lem ek olduğunu anlatıyor. Saldırı ise ancak b ir avantaj gö rü l­ düğünde düşünülm eli; saldırıya kalkıldığında olağanüstü hızlı davranılmalı, düşmanı hazırlıksız yakalamanın tüm avantajları kullanılmalı, düşmanın senin durum unu önceden sezip hazırlan­ masına izin vermemelisin. SUN TZU 8. Z a f e r i a n c a k g ö r ü ş a l an ı mı z a g i r d i ğ i n d e u st al ığı nı n z i r v e s i d e ğ i l d i r . g ö r m e k savaş

9. S avaşı p, ü l k e l er el e g e ç i r i l d i ğ i n d e , t ü m ü l ke n i n " A f e r i n ! " d e m e s i de s a v a ş u s t al ığı nı n z i r v e s i d e ğ i l d i r .

140

YORUMLAR
Z H A N G YU: Herkesin bildiği şeyler zaten çoktan gerçekleşmiştir. Gerçek bilgenin bildikleri ise henüz gerçekleşmemiştir. Savaşta kazanılan zafere herkes 'aferin' der. A ncak gerçek kutlama gizli olanı görüp, saklanılan/ bularak zafer kazanana yapılmalıdır. WANG XI: Sıradan insanlar zaferin getirecek koşulları bilemezler. anlamını bilseler de zaferi

Ll QU A N: Savaşanları herkes görebilir. Herkesin bildiği gerçeğin ötesine ulaşamayan bilgiye ulaşmak bilgelik değildir. J İA Lİ N : Savunmada sıkı durup saldırıda zafere ulaşmak, yenilgi görm eden birarada kalmasını bilmek, zaferi önceden sezip, y e ­ nilginin kokusunu tam zamanında algılamak-işte buna gizemin gerçekleş tirilm esi ' denilir. SUN TZU 1 0 . Y e r d e n bir t ü y k a l d ı r m a k b ü y ü k bi r g ü c ü n s i m g e s i d e ğ i l ­ dir. Ayı, g ü n e ş i g ö r m e k k e s k i n g ö r ü ş o l m a d ı ğ ı gi bi , g ö k g ü r ü l t ü s ü n ü d u y m a k da k ul ak h a s s a s l ı ğ ı n ı g ö s t e rmez. YORUMLAR W N A G XI: Herkesin bildiğini bilm ek bilgelik olmadığı gibi düş­ manı zorlu savaşlarla yenm ek de ustalık değildir. Ll QU A N: Bilge ve yetenekli lid e r başkalarının öngörem ediği d e ­ rinlikte planlar yapan liderdir. Sun Tzu'nun bilinmez olmayı, ka­ ranlıkta kalm ak olarak isimlendirmesinin nedeni budur. SUN TZU 1 1 . E s k i l er i n akıllı s a v a ş ç ı d e d i ğ i s a v a ş ç ı akıl l ıl ık unvanını s a d e c e s a v a ş t a k a z a n m a s ı ile d e ğ i l , s a v a ş ı kol ayl ı kl a kazanmakta gösterdiği beceriklilikle elde etmiştir.

YORUMLAR
ÇAO ÇAO: Düşmanın gizli zayıflıklarını bul, zaferden emin o ldu­ ğunda saldır, kazanmama şansı olduğunda saldırma. DU M U : Düşman strateijisini gördüğünde gizlice saldırı hazırlığı yap. Bu şekilde hazırlık için kullanacağın kaynak az olacağından ve gizlilik kazanmayı garanti edeceğinden senin için za fe r k o ­ laylaşacaktır. Z AN G Y U: Z aferi ancak zorlu b ir savaştan sonra garanti edebildi­ ğinde bu zafere 'zor za fe r' denilir. Gizliyi görüp, saklanmışı b u l­ duğunda düşmanı daha hazırlanma şansı verm eden kırarak elde edeceğin zafere ise 'kolay za fe r ' denir. SUN TZU 1 2. Kazandı ğ ı z a f e r l e r k e n d i s i n e ne ünl ü bir akıl, c e s a r e t m a d a l y a s ı ge t i r i r . ne de

13. Z a f e r l e r i n i hat a y a p m a y a r a k k azanı r . Hat a y a p m a m a k z a f e r i k e s i n l e ş t i r i r . Ç ü n k ü , z a t e n y e n i l m i ş bir d ü ş m a n ele geçirilmiştir YORUMLAR MEI Y A O C H E N : Yüce bilgelik açık olmaz. Yüksek kazancın re k­ lamı yapılmaz. Gizliyi gördüğünde kazanmak kolay olur; bunun cesaret ve akıl ile alakası ne? HO Y AN X I : Sorun odaya çıkmadan çözüldüğünde kim buna akıl­ lılık der? Zafer, savaşılmadan kazanıldığında cesaretten kim söz eder? Z H A N G YU: Gizli p lanlar ve operasyonlar, zaferi belirsizlik içinde g e tirir Düşman hakkındaki değerlendirm eyi sağlayarak zaferi doğuran bilgiyi kimse öğrenmez. Düşman komutanlarını suikast ile öldürerek düşman sancağını ele geçirenleri kimse görmez.

I42

Kaybetmeden kazanmanın yolu düşmanı zayıf anında görebilm e yeteneğinden geçer. Ordunuz zafere o anda yapacağı saldırı ile ulaşacaktır Ll QU AN: Ordu yaşlı.asker tembel, disiplin ve komuta birliği y iti­ rilmişse, bu düşman savaşı şim diden kaybetmiştir. SUN TZU 14. Ust a s a v a ş ç ı , k e n d i s i için y e n i l g i n i n o l a n a k s ı z o l a c a ğ ı p o z i s y o n u hazırl ar, d ü ş m a n ı y e n m e f ı r s a t ı d o ğ d u ğ u n d a bu f ı r s a t ı k a ç ı r ma z . YORUMLAR Ll QUA N: Toprağını bulan ordu gelişir, toprağını yitiren ordu ise yok olur. Burada topraktan anlaşılan stratejik öneme sahip yerdir. DU M U : Kaybetmenin olanaksız olduğu yer bize stratejik yenil­ m ezlik getirir. Buralarda düşmanın size saldırması müm kün d e ­ ğildir. Düşmanın yenilgisini g etirecek koşulların değerlendirilm esi ise düşman zayıf noktalarına uygulanacak casusluk faaliyetleri ile yapılacaktır. Bu durum da esas olan düşmanın koşullarının h içb i­ rinin değerlendirilm e dışında kalmamasının sağlanmasıdır. SUN TZU 15. S a v a ş t a z a f e r s t r a t e j i s i n e s a h i p k o m u t a n ç a t ı ş m a y a a n c a k za feri kazan dıkt an son ra girer. Y e n ilg iy e m a h ku m k o m u t a n ise ö n c e ç a t ı ş m a y a g i r e r , z a f e r e s o n r a y ö n e l i r . YORUMLAR ÇAO ÇAO: İşte bu husus, yen arasındaki farktır. strateji sahibi ile önceden düşünm e­

HO YANXI : Askeri b ir operasyonda ilk yapılacak iş b ir kazanma stratejisi hazırlamaktır. B irlikler ancak o zaman gönderilebilir.

\4İ

Önceden planlam az ve tüm strateijinizl ordunuzun gücüne daya­ yacak olursanız za fe r sizin için hiç de belirgin olamaz. J İA Lİ N : Saı/aş hatlarınızı kurup düşman üzerine ilerlerken ne kendinizin ne de düşmanınızın durum unu bilmiyorsanız, zaferi ne kadar ararsanız arayın savaşın sonunda kendinizi yenm ekten öteye gidemezsiniz. SUN TZU 16. G e r ç e k l i d e r A h l a k F a k t ö r ü n ü işler, D i si pl i n F a k t ö r ü n e s ı ms ı k ı y a p ı ş ı r ; b ö y l e c e ba ş a r ı yı k o n t r o l ü a l t ı n a alır. YORUMLAR ÇAO ÇAO: Usta savaşçıların ilk yaptığı iş A hlak Faktörünü sa ğ ­ layarak yenilm ezlik seviyesine yükselmek, kuralları koym ak ve düşmanın yenilgisine neden olabilecek fırsatları kaçırmamaktır. Ll QU A N : Düşmanı avlarken birlik içinde bulunmak, suçsuz b ir ülkeye saldırmamak, ordunun h e r girdiği yerden esir ya da g ani­ m e t almaya kalkmaması, ağaçları kesip kuyuları kirletmemek, geçtiğiniz şehir ve tepelerdeki tapınakları temizleyip arıtmak, yok olm ak üzere olan b ir ülkenin hatalarını yinelem em ek- bunların tümüne A hlak ve A hlak Kuralları denilir. B ir ordunun disiplin düzeyi askerlerinin verilecek em irlere ölüm üne uyacağı seviyeye ulaşmışsa, ordudaki ödül ve ceza sis­ tem i güvenilir ve a dil ise bunu gerçekleştirm esini becerecek a s ­ keri lider, yolsuzluk içindeki h e r düşman karşısında zafere ula­ şacaktır. SUN TZU 17. Askeri me t o d ' d a (a) (b) (c) (d) (e) Öl çme, Miktar Kontrolü, H e s a p l ama , Ol anakl ar ı n D e n g e l e n m e s i , Zaf er, ö n e m l i k ı s t as l a r dı r .

I44

18. Ö l ç m e va r l ı ğ ı - T o p r a ğ a ; M i k t a r K o n t r o l ü - Ö l ç m e y e ; Hesaplama - Miktar Kontrolü'ne; Olanakların D e n gelen ­ mes i - H e s a p l a m a y a ; Z a f e r - O l a n a k l a r ı n D e n g e l e n m e s i ­ ne b o r ç l u d u r . YORUMLAR ÇAO ÇA O: ölçümlerin kıyaslanması, de nerede olduğunu gösterir. W A N G XI: Ağır, bize zaferin de yenilginin

her zaman hafife karşı galiptir. SUN TZU

1 9. M u z a f f e r bi r o r d u n u n k a r ş ı sı n a ç ı k a c a k bir t o p l a m a o r d u ­ nun ağır l ı ğı, d e m i r g ü l l e n i n k a r ş ı s ı n d a k e f e y e k o n a c a k bir b u ğ d a y t a n e s i k a d a r d ı r . 20. Sal dı rıya g e ç e n bi r o r d u n u n g ü c ü d e r i n bir k a n y o n a a k a n ne h i r s u l a r ı n a b e n z e r . YORUMLAR DU M U : Ordumuzun savunmasının yapısı derin b ir kanyonda b i­ riken suyun miktarı gibi anlaşılmaz olmalıdır. Ordumuz saldırıya geçtiğinde de sel gibi akmalı, önünde kimse duramamalıdır. W A N G XI: Toplu enerji ya da momentin hareketinden güç doğar. Usta savaşçılar mom ent gücünden yararlanarak savaşları, güçle­ rini tüketmeden kazanmasını bilirler.

I45

Bölüm V
ENERJİ

SUN TZU 1. B ü y ü k bir g ü c ü n k o n t r o l ü ile bir kaç ki şi n i n k o n t r o l ü aynı p r e n s i p l e r e b ağl ı dı r . S a d e c e r a k a m l a r ı n b ö l ü n m e s i g e r e k i r 2. K u m a n d a n ı z a l t ı n d a b u l u n a c a k b ü y ü k bir o r d u ile k ü ç ü k bir bi rl i k a r a s ı n d a b ü y ü k bir f a r k y o k t u r . S a d e c e i ş a r e t l e ­ me k u l la n ı mı d e ğ i ş i r . YORUMLAR ÇAO ÇAO: Flama ve seslenm eler birliklerin ilerlem esi ve hare­ katların koordinasyonu için kullanılan işaretlerdir. SUN TZU 3. O r d u n u z u n d ü ş m a n s a l dı r ı sı n a s a r s ı l m a d a n d a y a n a b i l m e ­ si ni n g ü v e n c e s i d o l a y l ı v e y a d o ğ r u d a n y a p ı l a c a k m a n e v r a l ar a bağl ıdır . YORUMLAR JİA LİN: Düşmanı karşınıza aldığınızda, koordineli sürpriz bas­ kınlarla çevresini kuşatacak olursanız, düşman karşısında daima kazanır, asla yenilmezsiniz. HO Y AN X I : Ordu birbiri içinde eriyen pe kço k dönüşüm geçirir. Orduda hiç b ir şey ne ılımlı, ne de sivridir. A sker adil b ir am aç i ­ çin yetiştirilm işse bu asker ılımlıdır. Düşmanın karşısında değişim gösterm esini bilen ordu ise sivridir. Sizin açınızdan ılımlı olanı, düşmanın sivri görm esini; sivri olanı ise ılımlı görm esini sağlayın. İlımlı sivri, sivri ılımlı olsun. Genellikle, tüm askeri operasyonlarda

l-K )

aynı anda hem ılımlılık hem de sivrilik, yani doğrudan savaş ve sürpriz baskınlar b ir aradadır. İlımlı ve sivri yöntem lerin b ir arada kullanılmadığı savaşlarda kazanılacak za fe r sadece şanslı b ir za­ fe r olacaktır Z H A N G YOL): Neyin ılımlı neyin sivri olduğu hakkında herkesin farklı açıklamaları vardır. İlımlılık ve sivrilik sabit olmayıp daha çok çem bere benzer. Tang Hanedanının ünlü savaşçı im para­ toru Taizong düşmanın ılımlılık ve sivrilik düşüncelerini önceden anlayıp, kullanarak düşmanı nasıl gafil avladığını. ılımlı ve sivri yöntem leri birarada kullanarak düşman tarafından anlaşılamadan nasıl za fer kazandığını anlatır. SUN TZU 4. O r d u n u z u n d ü ş m a n ü z e r i n d e k i e t k i s i n i n y u m u r t a k a r ş ı ­ s ı n d a k i d e ğ i r m e n t a ş m a b e n z e m e s i , d ü ş m a n ı n z a y ı f ve g ü ç l ü y a n l a r ı n ı k e ş f e t m e b i l i m i n d e k i b a ş a r ı n ı z a bağl ıdır . YORUMLAR ÇAO ÇAO: Tam boşluğa tam dolulukla saldır.

Z H A N G YU: Usta savaşçı düşmana gitmez, düşmanı kendisine getirir. İşte buna düşmanın ve bizim doluluk ve boşluk p re n sib i­ miz de n ir Düşmanın üstünüze gelm esini sağladığınızda üzeri­ nize gelecek düşman gücü boşalmış olacak, düşman üzerine gitm ediğiniz sürece ordunuz dolu kalacaktır Boşluk üzerine d o ­ lulukla saldırm ak yumurtaya değirm en taşı ile saldırmaya benzer. Yumurtanın kırılması kaçınılmazdır. SUN TZU 5. Her t ü r l ü s a v a ş t a d o ğ r u d a n m e t o d , ç a t ı ş m a y a g i r m e k t e kul l anı l ı r; a n c a k z a f e r i n g ü v e n c e s i d o l a y l ı m e t o t l a r d a d ı r . YORUMLAR ÇAO ÇAO: Düşmanla doğrudan karşılaşma, düşmanı karşıya a ­ lırken; kanatlardan sürpriz baskınlar düzenlem ektir.

N7

SUN TZU 6. B e c e r i y l e u y g u l a n a n y ü z ü gi bi t ü k e n m e z ; d u r m a z ; g ü n e ş ya da d ö r t m e v s i m gi bi g e r i dol aylı t a k t i k l e r hava ya da y e r n e h i r y a d a ı r ma k l a r ı n akışı gibi ay gi bi y e n i d e n d o ğ m a k için batar; g e l m e k ü z e r e gi de r . YORUMLAR Ll QU AN -.Cennet ve toprak hareket ve durgunluğu simgeler. N e­ hirler kesintisiz akışın temsilcisidir. Beklenm edik sürpriz baskınlar tıpkı hava koşullarının bitmek, tükenm ek bilmeyen değişikliğine sahiptir. ZHA NG YU: Güneş ve a y gökyüzünde yol alırlar; batar ve yeni­ den doğarlar, ûöd mevsim birbirini takip eder; canlanır ve sö ­ nerler. Sürpriz baskınlarla geleneksel doğrudan savaş da aynı benzerlik ve bütünlük içinde başlar ve sürekli dönüşüm gösterir. SUN TZU 7. S a d e c e y e d i n ot a b u l u n m a s ı n a karşı n bu y e d i not anı n k a r ı ş ı m ı n d a n p e k ç o k m e l od i yarat ıl ır. 8. S a d e c e beş a n a r e n k ( mavi , sarı, kırmızı , bey az ve s i ya h ) o l m a s ı n a k ar ş ı n bu beş re n g i n karı şı mı ile sınırsız r e n k ü r e t il eb i l ir . 9. S a d e c e d ö r t t a d (acı, ekşi , t at l ı , t u z l u ) b u l u n m a s ı n a karşı n bu d ö r t t a d ı n k ar ı şı ml ar ı ile s o n s u z s a y ı d a l ezzet o r t a y a çıkar. 10. Savaşt a, d o ğ r u d a n ve dol aylı o l m a k ü z e r e i ki d e n f azl a sal dırı m e t o d u y o k t u r . A n c a k bu iki m e t o d u n k arı şı ml arı çeş i t l i m a n e v r a y ö n t e m l e r i n i o l u ş t u r u r . 1 1 . D o ğ r u d a n m e t o d da dol ayl ı m e t o d da s o n u n d a b i r b i r i n e bağl anı r. Bu s o n s u z d a i r e d e i l e r l e m e k gi bi di r. Asla bi tme z .

I 48

YORUMLAR
M El Y A O C H E N : Değişken harekatın kullanımı sınırsızdır. W A NG XI: Düşman sizi tüketemez. SUN TZU 12. O r du l ar ı n s a l dı r ı sı sel b a s k ı n ı n a b e n z e r . K a r ş ı s ı n a ç ı k an t a ş l a r ı bi le s ü r ü k l e r . 13. V e r i l e c e k bir k a r a r ı n k a l i t es i a v ı n a s a l d ı r ı p p a r ç a l a y a n şahinin s ü z ü l ü ş ü n d e k i a h e n g e , z a m a n l a m a y a benzer. 14. Bu n e d e n l e , us t a s a v a ş ç ı s a l d ı r ı d a k o r k u n ç , k a r a r v e r m e d e ç a b u k o l an d ı r . 15. Enerj i g e r i l m i ş yay, k a r a r s a o k u n a t ı l m a s ı d ı r . YORUMLAR DU MU: Ordunun savaş m om enti öylesine şiddetlidir ki serbest bırakıldığında düşmanı yok eder. Gerilmiş yaya benzetilmesinin nedeni budur. SUN TZU 16. Savaşın k a r g a ş a ve g ü r ü l t ü s ü i ç i n d e d ü z e n s i z l i k v a r m ı ş gi bi g ö z ü k s e de bu y a n ı l t ı cı d ı r . B ü t ü n k a r ı şı k l ı k i ç i nd e o r d u n u n başı ile s o n u g ö r ü l m e y e b i l i r , a n c a k bu aynı z a ­ m a n d a y e n i l g i n i n ilacıdır. 17. Çalı şıl mış d ü z e n s i z l i k , d i s i p l i n i n ; ç a l ı ş ı l mı ş k o r k u , c e s a ­ r e t i n ; ç a l ı ş ı l mı ş zayı f l ı k, g ü ç l ü l ü ğ ü n h a z ı r l ay ı cı s ı dı r YORUMLAR Ll QUAN: Hükümetin düzenini istism ar edip, yönetilenlerin raha­ tını sağlamayı ihm al ederek halkı gücendirm işsen orada düzen kalmayacaktır.

14 9

J İA Lİ N : Düzeni kötüye kullanm ak düzensizlik yaratır. Cesaret ve güç, kötüye kullanıldığında ise korkaklık ve zayıflık yaratılmış olur. DU MU: Bu sözlerin amacı şudur. Düşmanı ülkenin düzensizlik içinde bulunduğuna inandırmanın ilk koşulu tam b ir düzene sahip olmaktır. A ncak o zaman yapay düzensizlik yaratılabilir. Düşmanı korkak olduğuna inandırmanın da tek yolu tam anlamıyla cesur olmaktır. Ancak o zaman korkaklık taklidi yapılabilir. Düşmanı gevşetm ek amacıyla kendini zayıf gösterm enin yolu da tam anlamıyla güçlü olmaktadır. Zayıf rolü oynam ak o zaman kolay olacaktır. SUN TZU 18. Düzenl i l i ği d ü z e n s i z l i k pel er i n i n al tına s a k l a m a k kısaca bir b ö l m e me s e l es i d i r . C e s a r e t i ü r k e k l ik g ö s t e r i s i ile ö r t m e k , ilerisi için ener j i bi r i k t i r me k t i r . Gü c ü zayıf lı k ma s k e s i al tına a l m a k s a s a v a ş t a k t i k manevrasıdır. YORUMLAR W A N G Wl : Düzen ve düzensizlik, örgütlenm e değişiklikleridir. Örgütlenme, düzenli uygulama demektir. Cesaret ve korkaklık, m om ent ye da güç değişiklikleridir. Güç ve zayıflık da yapı değişiklikleridir. Ll Q.UAN: M om ent gücüne sahip ordular ürkek olduklarında bile cesurlasın M om ent gücünü yitiren ordu ise cesur bile olsa ürker. Savaş kanununda hiç birşey sabit kalmaz; m om ente göre herşey değişin CHEN HAO: Ürkek ayağını sürürken cesur çabuk davranır. Düşman ilerlem ediğini gördüğünde ürktüğünü düşünecek ve seni hafife alacaktın O zaman, düşmanın gevşemesinin sağlayacağı avantajı m om ent gücü olarak alarak saldır. SUN TZU 19. B öy l e c e d ü ş ma n ı h a r e k e t e z o r l a m a ustal ığına s a h i p k o m u t a n , d ü ş m a n ı y a n ı l t ı c ı m a n e v r a l a r ı u s t a l ı k l a kul -

150

lanır; d ü ş m a n a bazı ö n e m s i z y e m l e r v e r i p d ü ş m a n ı y e m e sal dı rt ı r. 20 . Y e m l e r i s ü r e k l i o l a r a k g ö s t e r e r e k d ü ş m a n ı s ü r e k l i ha­ re ket e t m e y e z o r l ar ; s o n r a da asıl o r d u s u y l a p u s u y a y a t a r , d ü ş m a n ı be k l er . YORUMLAR ÇAO ÇAO: Düşmanın takip edeceği yem ler düşmana tükenmiş olduğunuzu belidecek yemlerdir. Düşman daima avantajın p e ­ şinde olacaktır DU MU .Yalnızca tükenme ve zayıflık izlenimi vermek değildir. Düşmanınızdan güçlü olduğunuzda düşmanı üstüne çekm ek am acıyla kend ini düşm anına zayıf göster. D üşm anından za yıf ol­ duğunda İse kendini olduğundan güçlü göstererek düşmanın ü ­ zerine gelmesine engel ol. O zaman, düşmanının hareketlerini yönlendirm iş olursun. Düşman avantajlı b ir durumun peşine d ü ­ şeceğinden seni takip edecek, bu da sana düşmanı kuracağın b ir tuzağa çekmekte fırsat yaratacaktır W A N G XI: iste r düşmanının seni takip etm esini sağla, isterse senden b ir şey almaları için tahrik et, emrinde savaşa hazır kuv­ vetin bulunmasına dikkat et. SUN TZU 2 1 . Akıllı s a v a ş ç ı , b i r l e ş i k e n e r j i n i n e t k i s i n e i nanır; b i r e y s e l b a z d a , s a v a ş ç ı l a r ı n d a n aşırı b e k l e n t i d e b u l u n m a z . B e c e ­ ri sini d o ğ r u a d a m l a r ı s e ç i p , y a n y a n a g e t i r e r e k b i r l e ş i k e ne rj i y i ür e t i p , k u l l a n m a k t a g ö s t e r i r .

YORUMLAR Ll QUAN: Saı/aş esnasında mom ent gücüne sahip olduğunda, en ürkek asker bile cesaretle dolacaktır. O zaman aralarından yeteneklerine göre seçim yapm ak ve uygun sorum luluklar ver­

m ek m üm kün olabilecektir. Cesur olan savaşabilir, dikkatli olan savunabilir, zeki olan da bilgi akımını sağlar. Böylece, orduda ya­ rarsız kimse kalmaz. ME1 Y A O C H E N : Sıradan insanlardan bireysel güç beklem ek zordur, ancak m om ent gücü ile insanları hareketlendirm ek daha kolaydır. Lidere düşen, doğru kişileri seçip m om ent gücünün işi yapmasını beklemektir. ZHANG YU:Sorumluluk dağıtmanın ana kuralı, açgözlülüğün, kandırmanın, zekanın ve cesaretin kullanılmasıdır. H er b ir faktö­ rün cazibesi kullanılırken, insanları yapamadıkları işle r için suçlamaktansa he r birine kapasitelerine uygun sorum lulukları b e lir­ lemelisin. SUN TZU 22. Sa vaşçı l ar , b i r l e ş i k e n e r j i y i k u l l a n d ı ğ ı n d a , d ü ş m a n ı n ü z e r i n e t e p e l e r d e n a ş a ğ ı y u v a r l a n a n t a ş l a r gi bi a k a r l ar . U n u t m a m a l ı ki b i r t a ş d ü z l ü k t e h a r e k e t e d e m e z ; d ö r t kö ş e l i ise t e p e l e r d e n d e a k a m a z . S a v a ş ç ı , t a ş l a r ı n ı n y u ­ va rl ak olmasını sa ğ la ma lı dı r. Us ta lık budur. 23. Usta s a v a ş ç ı l a r ı n ü r e t t i k l e r i e n e r j i b i n l e r c e m e t r e l i k d a ğ ­ l a r d a n y u v a r l a n a r a k dol u d i z g i n a k a n y u v a r l a k t aş l a r ı n momentidir. Bu e n e r j i h a k k ı n d a k i s ö z l e r i m i n s o n u d u r . YORUMLAR DU M U : Bin m etre yüksekteki dağdan yuvarlanacak kayaları d u r­ durm ak imkansızdır. Bunun nedeni kayalar değil, dağdır. Zayıf ile cesuru yanyana getirip, birleştir; zafer için savaşma cesaretini a ­ şılamış olursun.Bunun nedeni bireyler değil birlikteliğin m om en­ tidir. DU MU: Akıllı komutan doludan uzakta durup, boşa saldırır.Bu nedenle yapacağı ilk iş kendisinin ve düşmanının boşluğunu ve doluluğunu anlam ak olmalıdır.

B ö l ü m VI

GÜCÜN KULLANIMI
SUN TZU 1. Sa v a ş a l a n ı n a ilk g e l i p d ü ş m a n ı n ı b e k l e y e n d i n ç kalır, sonra dan gelip, gelir gelm ez savaşa gire n se daha s a v a ­ şın b a ş ı n d a t ü k e n i r . YORUMLAR J İA Lİ N : Saı/aş alanına ilk olarak gelerek avantajlı pozisyonlara yerleşen taraf düşmanı beklerken dinlenecektir. Düşman, bu ş e ­ kilde avantajlı b ir pozisyona yerleştiğinde düşmanın üzerine g it­ meyip, birliklerinizi başka b ir üsse yerleştirin. Düşmanın üzerine saldırmayacağınızı açıkça belidin. Böyle davrandığınızda düş­ man h e r hangi b ir stratejinizin olmadığına inanarak yerinden çı­ kacak, üzerinize gelecektir. O zaman durum u çevirip, kendinizi yorm adan düşmanı yıpratma fırsatını ele geçirm iş olursunuz. SUN TZU 2. Akıllı s a v a ş ç ı k e n d i k a r a r ı n ı d ü ş m a n a k a b u l e t t i r i r ; d ü ş ­ ma n ı n k en d i k a r a r ı n ı z o r l a m a s ı n a izin v e r m e z . YORUMLAR DU M U : Düşmanı üzerine çekerken gücünü muhafaza edip düş­ manı beklemelisin. Düşmanın üstüne yürüm ek askerinin gücünü kıracaktır. ZHAG YU: Düşmanını üstüne çektiğinde düşmanın gücü boşala­ caktır. Düşmanın üzerine saldırmadığında elindeki gücün dolu kalacaktır. Buna düşmanı boşaltırken dolu kalma sanatı denilir.

SUN TZU 3. D ü ş m a n a a v a n t a j s u n a r a k d ü ş m a n ı n ya k e n d i i s t e d i ğ i ş e ­ ki l de y a k l a ş m a s ı n a m ü s a a d e e d e r ya da v u r a c a ğ ı d a r b e ­ l erle d ü ş m a n ı n y a k l a ş m a s ı n a o l a n a k t a n ı m a z . YORUMLAR HO Y A N X I : Düşmanı kullanacağın yem lerle baştan çıkart ki sen dinlenirken o yorulsun. Z H A N G YU: Düşmanı üstüne çekmenin tek yolu ganim etlerle baştan çıkartmaktır. Düşmanı kendinden uzakta tutmanın yolu da düşman için değerli olan ne varsa ona zarar vermektedir. ÇAO ÇAO: Düşmanı üzerine çekm ek için ganimetlerin cazibesini kullanırken sana saldırmasını engellem ek istediğinde savunmak için koşm ak zorunda kalacakları yerlere saldırı düzenle. DU Y O U : Düşmanın geçm ek zorunda olduğu b ir geçidi tutarken düşmanı sana saldırtmayı başardığında düşmanın sana ulaş­ ması olanaksızdır. Eskilerin dediği gibi, deliğin başındaki b ir kedi onbin farenin çıkmasına engel olur; vadideki b ir kaplan onbin g e ­ yiği durdurur. SUN TZU 4. D ü ş m a n d i n l e n m e y e ç e k i l d i ğ i n d e y o r a r , y i y e c e ğ i b ol sa a ç l ı ğa d ü ş ü r ü r , k a m p k u r m u ş s a h a r e k e t e t m e y e z o r l a y a ­ rak d i n l e n m e s i n e m ü s a a d e e t m e z . 5. D ü ş m a n ı s a v u n m a y a z o r l a y a c a k n o k t a l a r d a g ö z ü k ü r , b e k l e n m e d i ğ i y e r l e r d e b u l un u r . YORUMLAR ÇAO ÇAO: Düşmanını yaratacağın sorunlarla yor. Ulaştırma yol­ larını kesip açlığa mahkum et; kutsal varlıklarına saldır; gittikleri yerde karşılarına çık böylece düşmanının saldırdığın yerlere yar­ dıma koşmasına neden ol

Ll QU A N: Düşmanına beklem ediği anda saldırarak canını ku r­ tarm ak için kaçm ak zorunda bırak. Malzemesini yakıp, tarlalarını talan ederek aç bırak K ritik noktalaıda beklenm edik anda karşı­ sına çıkıp saldırarak düşmanına rahat verme. DU MU: Düşmanını açlıktan yo k etm e sanatı sadece düşman m alzem elerini yok etm ekte değildir. Altıncı Yüzyılın sonlarında Yuwen Huaji, ordusunu Li M i üzerine sürüyordu. Li Mi, Huaji'nin elindeki stokların yetersiz olduğunu biliyordu. Bu nedenle yenil­ giyi kabullenm iş numarası yaparak anlaşma önerdi. Düşmanının bu durum u Huaji'nin hoşuna gitti. Li M i'nin nasılsa kendisine m al­ zem e vereceği düşüncesi ile elindeki stokları askerine dağıtarak askerinin b ir güzel karnını doyurdu. Sonunda ellerindeki yiyecek stoğu bitti. Bunun üzerine Li Mi'nin Huaji'nin yanına geçm iş nu­ marası yapan kom utanları Li Mi'nin yanına döndüler. Savaş Huaji- 'nin sonu oldu SUN TZU 6. O r d u , d ü ş m a n ı n b u l u n m a d ı ğ ı a r a z i d e g e n i ş m e s a f e l e r i r a h a t ç a al abi l i r. 7. S a l d ı r ı l a r ı n ı z d a n b a ş a r ı d a n e m i n o l m a n ı n y o l u , d ü ş m a n c a savunulm ayan noktalara saldırmaktır. Savunmanızın g ü ­ v e n l i ğ i n d e n de d ü ş m a n ı n s a l d ı r m a s ı n ı n i m k a n s ı z o l d u ğ u noktaları tu t a r a k emin olabilirsiniz. YORUMLAR C HE N HAO: Düşman hatlarındaki b ir gediğe saldırı bu noktada düşman savunmasının bulunm aması dem ek değildir. Düşman savunmasının sağlam olmadığı, düşman kampının yeterince n ö ­ betçiye sahip olmadığı, komutanların zayıf, birliklerin düzensiz olduğu, malzemenin yetersiz, birliklerin birbirlerinden ayrı kaldığı b ir ordunun karşısına düzenli ve sıkı hazırlanmış b ir ordu ile çı­ kacak olursanız düşman önünüzde eriyip, yo k olacaktır. Böyle b ir durum da adeta kimsenin yaşamadığı ıssız ülkelerden geçiyor-

155

muşçasına siniz.

yorulmadan,

sıkıntı

çekm eden

ilerlediğinizi görecek­

SUN TZU 8. S a l d ı r ı d a başarı l ı k o m u t a n neyi s a v u n d u ğ u n u b i l e m e y e n d ü ş m a n a sa l dı r ı r; s a v u n m a d a başar ı l ı ol an k o m u t a n ise n ey e s a l d ı r d ı ğ ı n ı b i l m e y e n d ü ş m a n a karşı me v z i l e r i n i savunandır. YORUMLAR DU M U : . Düşmanın sol cenahı hazır ise sağından saldır. çıktığında yem lerle kandırıp ardından vur. Ll QU AN: İlerisini düşünmeyeni ele geçirm ek kolaydır. CHEN HAO: Düşmanın saldırmayacağına güvenme; kendi e k­ siklerini tamamlamayla ilgilen. Ne zaman ki istediğin h e r yere saldırabilir ya da istediğin h e r yerde savunmanı kurabilirsin, işte o zaman askeri stratejinin eksiksiz olduğunu düşünebilirsin W A N G XI: Düşmanın açık noktalarına saldır: askeri liderliğinin yetersizliği; bidiklerin yetersiz eğitimi, savunmadaki zaaflar, ha­ zırlıktaki gevşeklik, kudarma operasyonlarındaki yeteneksizlik, gıda sıkıntısı, psikolojik birlik eksikliği. Savunmada dolu ol: askeri liderinin yeterliliği; askerinin mükemmelliği, savunmadaki dayanışma, hazırlıktaki disiplin, ku r­ tarma operasyon becerisi, gıda bolluğu, psikolojik birliktelik. Z A H N G Y U: Saldırıda usta savaşçılar manevralarını gökyüzünde yaparlar; böylece düşmanları onların nereden geleceğini sezip hazırlanamaz. Hazırlık yapılması imkansız olduğunda saldırdığın ye r düşman tarafından savunulamayacaktır. Savunmada usta savaşçılar toprağın böğrüne saklanıdar; nerede olduklarını anlam ak olanaksızdır. Nerede olduğun biline­ mediğinde kuracağın savunmaya saldırı olanaksızdır. SUN TZU 9. K u r n a z l ı k ve gi zl i l i k d e n i l e n k u t s a l s a n a t ! Seni n s a y e n d e g ö r ü n m e z o l ma y ı ; s e n i n s a y e n d e d u y u l m a z o l ma y ı ö ğ r e n i p, d ü ş m a n ı n k a d e r i n i e l i m i z d e t u t u y o r u z . Karşına

156

YORUMLAR
ÇAO ÇAO: Bu, doğru bilginin düşmana sızmaması demektir.

J İA L İ N : Em irler tam olarak yerine getirildiğinde askerin tüm iç ­ tenliği ile sadık olacak, savunma hazırlıkları tam güvenceye k a ­ vuşacaktır. Kendini bu kadar1iyi saklayıp sırlarını koruduğunda düşman g erçe k yapın hakkında tam bilgiye ulaşamayacağından ne yapacağı konusunda emin olamayacaktır. H aber almaları b a ­ şarısız kalacaktır. MEI Y A O C H E N : Saldırıda usta savaşçılar sırlarını asla açıkla­ mazlar. Savunmada usta olanlar ise derinliğine düşünüp, asla a ­ çık nokta bırakmazlar. DU M U : Gizlilik sessizdir; bilinmezlikse harekettir. vunma, hareket saldırıdır. Düşmanın yaşamı ya da elindedir. Düşmanın kaderi sensin. Sessizlik sa­ ölümü senin

DU Y O U : öylesine ustalıkla saklanmalısın k i görünm ez olup, zem li b ir ruh g ibi değişken olmalısın.

g i­

MEI Y A O C H E N : Yapısızlık öylesine sır içeren b ir gizliliktir ki düşmanın asla casusluk yapamaz. Sessizlik öylesine gizem li b ir çabukluktur ki kim se seni göremez. SUN TZU 10. D ü ş m a n ı n z a y ı f n o k t a l a r ı n ı h e d e f a l ı r s a n ı z i l e r l e r k e n direnişle karşılaşmazsınız; dü ş m a n d a n çabuksanız d ü ş m a n ta k i b i n d e n rahatlıkla ku rt ulu rsunuz.

YORUMLAR HO Y AN X I : Birliklerin düşmanın açıklarından g eçerek ile rle m e ­ sini biliyor ve g e ri çekilirken süratlerinin avantajından yararlana-

biliyorsa, düşman manı yenebilirsin

seni yenm e

şansını yakalayamadan

sen

dü ş­

Z H A N G YU: Düşmandan uzakta beklerken, düşman hatları a ra ­ sında bulacağın b ir gediğe beklenm edik b ir anda hızla saldırdı­ ğında düşman seni nasıl durdurabilir ki? Amacına ulaşır ulaşmaz, olanca süratle bulunduğun sağlam mevzilere g e ri döndüğünde düşman seni nasıl takip e d ebilir ki? A skeri koşullar sürate bağlı­ dır. Rüzgar gibi gel, şim şek gibi git; o zaman düşmanların seni asla yenem eyecektir. SUN TZU 1 1 . D ü ş m a n i st e r d e r i n bi r h e n d e ğ i n a r d ı n d a , i s t e r s e y ü k s e k bi r t e p e d e m e v z i d e b u l u n s u n , ç a t ı ş m a y a g i r m e k a r z u s u n d a y s a k d üş m a nı bizim is te d i ğ im i z yere çekip, bizim ko ş u lla rı m ız da s a v a ş m a y a zorlamalıyız. YORUMLAR ÇAO ÇAO ve Ll Q U A N: Düşmanın iaşe yollarını kes, dönüş y o l­ larını kontrolüne al ve düşmanın önem li sivil liderlerine saldır. D U M U : Sen dikendeyken düşman işgale geldiğinde, düşmanın malzeme akışını d u rd u r ve düşmanın geri dönüş yolunu kapat. Düşman topraklarında işgale kalktığında ise düşmanın sivil li­ derlerine saldırılar düzenle. SUN TZU 12. Savaşı a r z u l a m a d ı ğ ı m ı z d a ise, k a m p ı m ı z ı n izleri o r t a d a ol s a bile, b ı r a k t ı ğ ı m ı z i zl erl e o y n a y a r a k d ü ş m a n ı ş a ş ı r ­ tabiliriz

YORUMLAR LIO.UAN: dı ra masın Düşmanını şaşıdarak yanlış yollara yönelt ki sana sal­

DU MU: Düşman saldırm ak üzere üzerine geldiğinde karşısına çıkmaktansa stratejik b ir değişiklik yaparak düşmanı şaşırtıp öz­ güvenini sars. O zaman düşman saldırı düşüncesini unutup, sa­ na karşı saldırı konusunda kararsız kalacaktır Z A H N G YU: Kendi topraklarında bulunduğunda, elindeki askerin sayısına oranla yeterli malzemen olması halinde, düşman senin üzerine elindeki asker sayısına oranla yetersiz malzeme ile g e l­ mişse hemen savaşmamak senin lehine olacaktır. Savunmanın yeterince güçlü olmaması nedeniyle düşmanın senin üzerine sal­ dırmaya cesaret edem em esini arzu ediyorsan, düşmanı şaşırtıp senden uzakta tutacak b ir plan hazırla. Örneğin, b ir seferinde Si­ ma Yi, tam Zhuge Liang'a saldırıya kalkacağı sırada düşmanının bayraklarını indirdiğini, savaş davullarını kaldırdığını, kapıları a ­ çıp yolları tem izlediğini görünce b ir tuzaktan çekinerek saldırıdan vazgeçer; birliklerini geri çekip oradan uzaklaşır.

SUN TZU 13. D ü ş m a n ı n p o z i s y o n u n u ö ğ r e n i p , k e n d i m i z i d ü ş m a n d a n g i z l e y e r e k g ü ç l e r i m i z i d a ğ ı t m a d a n bir a r a d a t u t a b i l i r i z . Bu a r a d a d ü ş m a n ı b ö l m e y i b a ş a r m a k ç o k ö n e m l i di r. YORUMLAR Z H A N G YU: Senin için norm al olanı, düşmanın anorm al görsün; senin için anorm al olanı, norm al sansın. Bu durum düşmanı ya­ pısını belli etm eye sürükleyecektir. Alışılmadığı alışıldık, alışıldığı alışılmadık olarak kullanma yeteneğini b ir girdap değişkenliğine getirdiğinde, kendini düşmanından tümüyle gizlemiş olursun. Düşmanın gerçek yapısını gördüğünde yapacağın tek iş elindeki tüm gücü doğru noktaya sevk etmektir. Düşman seni görem edi­ ğinden h er noktasını güvenlik altına alm ak amacıyla elindeki kuvvetlerini bölm ek zorunda kalacaktır.

159

SUN TZU 14. D ü ş m a n ı p a r ç a l a r a b ö l e r k e n k en d i g ü ç l e r i m i z i bir a r a d a t u t a r s a k d ü ş m a n ı n ayrı , ayrı b i r i m l e r i n i n k a r ş ı sı n a t e k güç halinde çıkabiliriz. YORUMLAR Z H A N G Y U : Düşmanın zayıf ve kuvvetli olduğu yanlan g ö rdü­ ğünde detaylı hazırlıklara gerek duymayacak ve tüm gücünü b ir noktaya toplayacaksın, öte yandan, senin yapını tam çözemeyen düşman p e k çok noktayı aynı anda denetleyebilm ek amacıyla e ­ lindeki güçleri ayırmak zorunda kalacaktır. Bu durumda senin e ­ lindeki birleşik güç, karşısındaki bölünm üş parçalara karşı ke ­ sinlikle üstünlük kazanacaktır. SUN TZU 15. B ö y l e c e z a y ı f l a t t ı ğ ı m ı z d ü ş m a n k u v v e t l e r i n e ü s t ü n bir g ü ç l e sal d ı ra b i I i rs e k , d ü ş m a n l a r ı m ı z ı z o r a d ü ş ü r e b i l i r i z . YORUMLAR DU MU : Kendini tam anlamıyla sağlam/aştırıp, tüm engelleri ku r­ duktan sonra düşmanın gerçek durum unu anlamasına fırsat vermeden çık ve saldırıya geç. Düşmanını öylesine rahatsız edip şaşıd ki, korku içinde birliklerini bölerek h e r yanını birden savun­ m ak zorunda kalsın. Bu aynen yüksek b ir tepeye çıkarak kalın b ir ödünün ardından düşman kalesinin durum unu izlemeye benzer. Böyle b ir durumda, düşmana kendi saldırı ya da savunma düze­ nini anlama fırsatı vermeden düşmanın tam durum unu anlamış olursun. O zaman, düşman kuvvetleri bölünm ek zorunda kaldı­ ğında senin kuvvetlerinin b ir noktada toplanması mümkün olur. B ilindiği gibi birleşik g ü çle r h e r zaman için dağınık güçlere karşı üstün gelir.

I60

SUN TZU 16. D ü ş m a n a s a l d ı r m a y ı a r z u l a d ı ğ ı m ı z n o k t a y ı ç o k u s t a c a s ak l a m a l ı y ı z . 0 z a m a n d ü ş m a n p e k ç o k o l as ı l ığı aynı a n d a gö z ö n ü n e a l m a k z o r u n d a k a l a c a k ; bu da g ü ç l e r i n i bir n o k t a d a b i r l e ş t i r m e s i n e e n g e l o l a c a k t ı r . K a r ş ı m ı z a t o p l u bir d ü ş m a n g ü c ü y e r i n e b ö l ü n m ü ş b i r i m l e r ç ı k a ­ caktır. YORUMLAR ÇAO ÇAO: Düşman yapını, düzenini anlayamadığında şüpheye düşer ve tüm yönlerini savunma telaşı içinde elindeki güçlen b ö l­ m ek zorunda kalır. Bu düşman birliklerinin küçük ve dolayısıyla zayıf birim ler halinde kalmasını doğurur W A N G XI: Düşmana asla nereden saldıracağını verme, yoksa tüm kuvvetini o noktaya toplar. SUN TZU 17. B ö y l e b i r d u r u m d a ; d ü ş m a n , ön c e p h e s i n i g ü ç l e n d i r m e ­ ye kalktığında ard ce p h e s in i , s o lu n u k u v v e t l e n d ir m e y e k a l k t ı ğ ı n d a s a ğ ı n ı z a y ı f l a t a c a k ; her y ö n e d e s t e k s a ğ l a ­ m a y a ç a b a l a d ı ğ ı n d a ise her c e n a h ı b i r d e n g ü c ü n ü y i t i r e ­ cekt i r. YORUMLAR DU YU: B irlikler çeşitli yönleri güven altında tutm ak üzere dağıl­ dığında, doğal olarak küçük birim lere bölünm ek zorunda kalırlar. SUN TZU 18. Olası ç a t ı ş m a l a r a he r an hazır o l m a kaygı sı d ü ş m a n b i ­ r i m l e r i n i z a y ı f l a t a c a k , d ü ş m a n ı bu t ü r ç a b a l a r a z o r l a m a da bi ze s a y ı s a l ü s t ü n l ü k s a ğ l a y a c a k t ı r . 19. S a v a ş ı l a c a k y e r ve z a m a n ı b i l i rs e k , k e n d i m i z i s a v a ş a k o n s a n tr e edebiliriz. anlama fırsatı

I6I

2 0 . Ama , y e r ve z a m a n b i l i n e m i y o r s a sol c e n a h , sağ c e n a h a , a r d ç ı l a r , ö n c ü l e r e y a r d ı m e d e m e y e c e k t i r . Hel e bir de o r d u n u n uç n o k t a l a r ı a r a s ı n d a b ü y ü k m e s a f e v a r s a bu p r o b l e m d a h a da ö l d ü r ü c ü d u r u m alır.

YORUMLAR DU YU: Filozof Guan'ın da söylediği gibi düşmanın üzerine stratejisiz giden, savaşta kendi kendini yok eder. SUN TZU 21 . B ö y l e bi r d u r u m d a d ü ş m a n k u v v e t l e r i s a y ı o l a r a k b i zd e n ü s t ü n bi le ol sa s o n u n d a z a f e r bi zi m o l a c a k t ı r .

YORUMLAR Ll QUAN: Saı/aş yerini ve zamanını bilm ediğinde elindeki güç düşmandan sayıca üstün bile olsa, nasıl olur da düşmanı yene­ ceğin konusunda emin olabilirsin? M E N G SHI: Düşmanına savaş yeri ve zamanını kestirm e şansı tanımazsan zafer her zaman şenindir. SUN TZU 22 D ü ş ma n say ı c a bi zden ü s t ü n k e n bile d ü ş ma n ı b i zi ml e s a v a ş m a k t a n c a ydı r abi l i r i z. Bu da o n u n pl anl arı nı keşfetmeye, zafere yönelik stratejilerini önceden a n l a m a y a b ağl ı dı r

YORUMLAR J İ A Lİ N: Düşman sayıca üstün olsa bile şayet senin gücün hak­ kında yeterli bilgiye sahip olamaz ve düşmana sürekli olarak düzenleyeceğin baskınlarla düşmanı kendini koruma zorunda bırakacak olursan, düşman savaş planı hazırlama fırsatı bile bulamayacaktır.

162

Z H A N G YU: Düşmanı güçlerini bölm eye zorla ve üzerine tam güçle gelmesine asla izin verme. O zaman kimse seninle başa çıkamaz. SUN TZU 23 . D ü ş m a n ı kızı ştı rı p g ü c ü n ü , h a r e k e t k a b i l i y e t i n i a nl ay ı n . Sa l dı r ı ya z o r l a y ı p , k e n d i s i n i o r t a y a ç ı k a r t m a y a , k u v v e t l i ve zayı f n o k t a l a r ı n ı g ö s t e r m e y e z o r l a y ı n . YORUMLAR M E N G SHI: Düşman koşullarını iyi değerlendir, ne yaptığını takip et; o zaman planlarını ve gerçek durum unu anlarsın. CHEN HAO: Düşmana saldırın ya da tam tersine kaçar gibi dav­ ranışlar göstererek dikkatini çekin. Düşmanın saldırı ve savunma yapısını anlamanın en kolay yolu budur. DU MU : Düşmanı karıştırıp karşılık vermesini sağladığınızda düşmanın gerçek davranışını, düzenli ya da düzensiz olduğunu anlarsınız.Askeri deha Wu Qi düşman komutanlarını değerlen­ dirm ek için şu stratejiyi geliştirm işti: Cesur askerlerden oluşan başıbozuk görüntüde b ir birlik kurup düşman üzerine ani saldırı­ la r düzenleyin. Küçük çatışmalara girdikten sonra hemen kaç­ malarını sağlayın ve düşmanın ne yapacağını dikkatle izleyin. Düşman bidikleri konumlarını bozmuyor, kaçan bidiğinizin peşine düşmüyor, böylece avantaj kazanmaya çalışmıyorsa düşmandan çekinin; komutanın b ir stratejisi var demektir, öte yandan düş­ man başıbozuk b ir güruh g ibi bidiğinizin peşine düşüyorsa o za­ man düşman komutanları orduya hakim değil demektir. Bu d u ­ rumda hiç tereddüt etm eden saldırıya kalkabilirsiniz. SUN TZU 24. D ü ş m a n o r d u s u ile k e n d i o r d u n u z u d i k k a t l e m u k a y e s e e d e r e k hangi n o k ta l a rd a sizde n güçlü, hangi n o k ta la rd a s i z d e n zay ı f o l d u ğ u n u k e ş f e d i n .

163

25. T a k t i k m a n e v r a l a r e s n a s ı n d a k i en b ü y ü k b a ş a r ı nı z bu manevraları düşm andan saklam akta göstereceğiniz u s­ t a l ıkt ı r . M a n e v r a l a r ı n ı z ı s a k l a d ı ğ ı n ı z d a d ü ş m a n ı n c a s u s ­ l a r ı n d a n ve b ö y l e c e d ü ş m a n ı n t a k t i s y e n b e y i n l e r i n d e n de n k o r u n m u ş o l ac a k s ı n ı z .

YORUMLAR Ll QU AN: Ordunuzun saflarını bozup gerilla birim leri kurun. Son­ ra da flamalarınızı, sancaklarınızı indirip davullarınızı susturarak, düşmana zayıf ve düzensiz b ir insan yığını havasını verin ki düşman belirli b ir düzene geçerek üstünüze gelsin. Ya da tam tersine sahte kamp ateşleri ve sancaklarla kendinizi olduğundan daha güçlü gösterin ki düşman başka b ir düzene geçsin. Düş­ manın üzerine gitm ek ölüm, olduğunuz yerde kalm ak ise yaşa­ m ak anlamına geliyorsa bulunduğunuz mevkinin önem i odaya çıkmaktadır. DU M U : ölüm ve yaşamın belirlenm e yeri savaş meydanıdır, ö ­ lüm alanındaki düşmana saldırı size yaşamı, yaşam alanındaki düşmana saldırı ise ölümü getirecektir. Bunun anlamı şudur: H er türlü yöntem i kullanarak düşmanın kafasını karıştırıp rahatsız e ­ din. Böylece düşmanın yapısını anlayacak size nasıl karşılık ve­ receğini kestirebileceksiniz. Bu bilgiye ulaştığınızda hangi alanın düşman ya da sizin için yaşam alanı hangi alanın ölüm alanı o l­ duğunu anlayacaksınız. DU M U : Düşmanın ve kendinizin hangi noktalarda güçlü old u ­ ğunu, hangi noktalarda zayıf olduğunu dikkatle inceleyip, karşı­ laştırın. WA NG XI: Düşmanın ve kendi ordunuzun zayıf ve güçlü yanla­ rını kıyaslayın, o zaman hangi noktanın zayıf hangi noktanın g ü ç­ lü olduğunu anlayacak, saldırı ya da savunmanın avantajlarını değerlendirebileceksiniz.

164

SUN TZU 26. U n u t ma yı n , z a f e r si zi n ne y a p t ı ğ ı n ı z ı a n l a y a m a y a n d ü ş ­ manı n hat al ı t a k t i k l e r i s a y e s i n d e g e l e c e k t i r . 27. Z a f e r e s n a s ı n d a u y g u l a d ı ğ ı m t a k t i k l e r i h e r k e s g ö r e b i l i r , ' ancak kimsenin gö re m e diğ i, zafer yolunu açan s tr a te ­ jile rim d e YORUMLAR Z H A N G YU: Yapacağınız ilk iş doluluk ve boşluk kurallarını uy­ gulayarak düşmanı belirli b ir kalıba sokmaya çalışmak olmalı. Böylece düşmanın yapısını anlayacak, ancak aynı sırada kendi­ niz yapışız durum unuzu koruyacaksınız. Düzeniniz, yapınız düşman tarafından anlaşılamadığında düşman izinizi bulamaya­ cak, düşman casusları çaresiz kalacak, bunun sonunda da düş­ man size karşı etkili p lanlar hazırlayamayacaktır. SUN TZU 28. Size z a f e r k a z a n d ı r a n b i r t a k t i ğ i b i r d a h a t e k r a r l a m a y ı n . Ancak, metotlarınızı koşullara göre gerek li de ğiş iklikle ri yaparak sürdürebilirsiniz. YORUMLAR Ll QUA N: Savaşta değişiklikler düşünm ek zorunludur. laşmak için asla eski stratejilerinize dayanmayın. Zafere u ­

DU MU: Düşman hangi düzene girerse girsin zaferi kazanmak i ­ çin düşman düzenine uyum gösteririm. SUN TZU 29. A s k e r i t a k t i k l e r s u y u n a k ı ş ı na b e n z e r . B i l d i ğ i n i z gi bi su d o ğ a l o l a r a k y ü k s e k l e r d e n a ş a ğ ı l a r a akar.

165

30. B ö y l e c e s a v a ş t a u y g u l a n a c a k e t k i l i y ol g ü ç l ü d e n u z a k t a d u ru p, zayıfa saldırmaktır. 31 . Su nasıl t o p r a ğ ı n e ğ i m i n e g ö r e a k a r s a , a s k e r d e z a f e r e d ü ş m a n ı n d u r u m u n a g ö r e a k ar . 32. Suyun nasıl s a b i t bir ş e k l i y o k s a , s a v a ş t a da s a b i t k o ­ şullar yoktur. 33. T a k t i k l e r i n i d ü ş m a n a g ö r e d e ğ i ş t i r e b i l m e y i b e c e r e n k o ­ m ut an z a fe r e ulaşacaktır. 34. Beş e l e m e n t (su, a t e ş , a ğ a ç , m e t a l , t o p r a k ) h e r z a m a n k en d i b a ş l a r ı n a e ş i t d e r e c e d e b e l i r l e y i c i o l ma z . D ö r t m e v s i m i n e t k i l e r i n i n y anı sıra, ayın m e d - c e z i r e t k i l e ş i m i , g ü n l e r i n u z a m a s ı - k ı s a l m a s ı da bu beş e l e m e n t i e t k i l e r . YORUMLAR Ll QUA N: Z afer düşmana bağlıdır. H afif b ir birlik düşmana uzun süre direnem ez bu nedenle kuşatma altında bırakırsan mutlaka yitirirsin. A ğır birlikler kışkıdıldığında durum unu açığa çıkarmak zorunda kalır. Düşman öfkeli ise daha ço k kızdır; düşman kuv­ vetli ise kendi birliklerini dinlendir. Düşman komutanı gururlu ise aşağıla, açgözlü ise rüşvet öner, şüpheci ise ardına casuslar d ü ­ şür. Zaferin düşmanın davranışlarından geleceğini asla unutma. M El Y A O C H E N : Kalabalıklar zaferin kazanıldığını bilir, ancak za­ ferin esas olarak düşmanın yanlışlarından kazanıldığını b il­ mezler. Zaferin ardındaki hüneri sezseler bile zaferi doğuran g e r­ çekleri anlayamazlar. Ll QU A N : Savaşta zafer herkes tarafından anlaşılabilir ancak za­ feri kesinleştiren savaş bilim i pekaz kişi tarafından bilinen gizemli b ir sırdır.

16 6

Bölüm VII SAVAŞTA M A N E V R A

SUN TZU 1. Sava şt a k o m u t a n e mr i n i h ü k ü m d a r d a n alır. 2. iyi bir k o m u t a n , o r d u s u n u t op l a y ı p , g ü ç l e r i n i k o n s a n t r e e t t i ğ i n d e , a s k e r d e b ul u n a n d e ğ i ş i k ni t e l i k l er i bir p o t a d a bi rl eşt i r men, denge l e me l i di r . 3. B u n da n s o n r a t a k t i k m a n e v r a gelir. T a k t i k m a n e v r a en z o r iştir, i n s a n l a r ı n i ç i n d e k i k ö t ü l ü k t o h u m l a r ı n ı d o ğ r u ­ luğa, t a l i h s i z l i ğ i k a z a n m a hır sına d ö n ü ş t ü r m e k d ü n y a ­ ' nın en z o r i şi di r YORUMLAR ZHANG Y U: Avantaj sağlam ak savaşmak dünyadaki en zo r iştir. uğruna insanlarla yüzyüze

Ll Q U A N : Mücadele, avantajın takibidir. A ncak doluluk ve boşluk kuralları yerine getirildiğinde düşmana karşı avantaj sağlamak için mücadeleye kalkışılabilir, W A N G XI: Mücadele, avantaj için çaba s a rf etmektir. Avantajı elde eden zafere ulaşır. Zaferi arzulayan komutan ne zaman hafif ya da ağır silahları kullanacağının, düşmana ne zaman doğrudan ya da dolaylı yoldan saldıracağının kararını verecek; düşmana yorgunluğunu asla belli etm eyecektir.

167

SUN TZU 4. S av a ş ı n en ö n e m l i s a n a t l a r ı n d a n biri ol an A L DA T M A CA , t a k t i k m a n e v r a y e t e n e ğ i ile d o ğ r u o r a n t ı l ı d ı r. D ü ş m a n sizi k a r ş ı s ı n d a b e k l e r k e n , uzun d o l a m b a ç l ı y ol l a r ı t a k i p e d e r e k d ü ş m a n ı n arkası na geçip, d ü şm an ı b e k l e m e d i ğ i anda v u r a r a k a m a c a u l a ş m a k t a k t i k m a n e v r a l a r d a n b a ş k a bir silahla yapılamaz. YORUMLAR ÇAO ÇAO: Düşmandan henüz uzakta olduğun izlenim i verirken hızlanarak savaş alanına düşmandan önce gir. DU M U : Düşmanı ağır hareket ettiğine inandırıp, acele et.

J İ A LİN: Düşmanın önünde az b ir yolu kaldığında düşmanın y o ­ lunu sahte yem ler kullanarak uzatabilirseniz, düşmanın üstünüze saldırmasını engellem iş olursunuz. HO Y A N X I : Küçük b ir birliği kullanarak düşmanı peşine takın, düşmanı henüz uzaklarda olduğunuza inandırın. Sonra da sürp­ riz b ir birlikle düşmandan önce düşmanın varacağı yere yerleşe­ re k düşmanı beklem ediği anda vurun. SUN TZU 5. M a n e v r a y ı d i s i p l i n l i b i r o r d u ile y a p m a k a v a n t a j l ı ; d i s i p l i n ­ siz, k a l a b a l ı k bir s ü r ü y l e y a p m a k t e h l i k e l i d i r . YORUMLAR ÇAO dır. ÇAO: B ecerikli manevra karlı, beceriksiz manevra zararlı­

168

SUN TZU 6. Avant aj lı k o n u m a g e ç e b i l m e k için o r d u n u z u n t a m t e ç h i z ­ attı hal e g e l m e s i n i b e k l e r s e n i z ç o ğ u n l u k l a c o k g e c kal mı ş k al mı ş o l u r s u n u z . Öt e y a n d a n aynı a m a ç l a bi r bi rl i ği u ç a r ­ c as ı n a s e v k e t m e k de b i rl i ği n m a l z e m e ve e k i p m a n ı n d a n ayrı k a l m a s ı n a n e d e n olur. 7. Avantaj ı el e g e ç i r m e k u ğ r u n a , o r d u n u z a e m i r v e r i p , t a m teçhizatla gece gündüz durmaksızın kilo m e tre le rc e sü re ­ c e k uzun, y o r u c u y ü r ü y ü ş l e r e z o r l a r s a n ı z , k o m u t a n l a r ı ­ mızla, ö n c ü b i r l i k l e r i n i z i n d ü ş m a n e l i n e g e ç m e s i n i i z l e ­ m e k t e n b a ş k a bi r a v a n t a j k a z a n a m a z s ı n ı z . 8. O r d u n u z u n g ü ç l ü b i r i m l e r i hızla i l e r l e r k e n a ğ ı r b i r l i k l e r g e ri de kalacak; b öy le ce birlikleriniz d ü ş m a n a ulaştığında y o r g u n ve a n c a k o n d a bir g ü c ü n d e o l a c a k t ı r . YORUMLAR J İA L İ N : Yol ne kadar uzarsa asker o kadar yorulur. Askerin g ü ­ cü yolda düşecek olursa asker güçsüzleşecek, taze ve dinlenmiş düşman ise mutlaka size saldıracaktır. SUN TZU 9. D ü ş m a n ı ş a ş ı r t m a k a m a c ı y l a elli mil yo l y a p a c a k o l u r ­ sanız, h e m ö n c ü b i r l i k l e r i n i z i n l i d e r i ni y i t i r e c e k h e m de a n c a k yar ı g ü ç l e s a v a ş m e y d a n ı n a v a r a c a k s ı n ı z . 10. Aynı a m a ç l a o t u z k i l o m e t r e y o l y a p a r s a n ı z o r d u n u z u n ü ç t e ikisi v a r a c a k t ı r . 11 . M a l z e m e , s i l a h , m ü h i m m a t ve e k i p m a n ı n ı y i t i r m i ş bir o r d u n u n k e n d i s i n i n y i t i k bir o r d u o l d u ğ u n u s ö y l e y e b i l i r i z

169

YORUMLAR
M El Y A O C H E N : Sun Tzu Usta'nın söylediği bu üç konu son d e ­ recede önemlidir. Hazırlıksız b ir ordu ile hazırlıklı b ir orduya karşı savaşmak imkansızdır. SUN TZU 12. S a h i p o l d u ğ u o l a n a k l a r ı b i l m e d i ğ i m i z d o s t g ü ç l e r l e iş bi rl i ği y a p a m a y ı z .

YORUMLAR ÇAO ÇAO: Düşmanın koşullarını, duygularını mediğiniz sürece kimse ile ittifa k kuramazsınız. ve planlarını b il­

DU MU : Bence bu sözlerin gerçek anlamı rakibinizin planlarını bilm edikçe savaşmamanız gerektiğidir. Sirateijisini bilmediğiniz düşmanla asla savaşmayın. CHEN HAO: Bence h e r iki açıklama da mantıklı. SUN TZU 13. Ö n c e d e n u ç u r u m l a r ı n ı , b a t a k l ı k l a r ı n ı , d a ğ l a r ı n ı , o r m a n ­ l arını, t u z a k l a r ı n ı b i l m e d i ğ i m i z t o p r a k l a r d a n b i r o r d u y u g e ç i r m e k akıl işi d e ğ i l d i r . 14. Y ö r e s e l k ı l avuzl ar k u l l a n m a d a n d o ğ a n ı n o l a n a k l a r ı n ı avantaja çeviremeyiz. YORUMLAR Ll QUA N: Düşman arazisine girdiğinde en uygun yolları bulabil­ m ek amacıyla yöresel kılavuzlar kullanma zorunluluğu vardır. A ksi taktirde.dağların, ırmakların arasında sıkışır, bataklıklarda yiter gidersin; askerin aç, susuz kalabilir. Bu konu i Ching adlı

1 70

eserde," Kılavuzsuz rek vurgulanmıştır.

geyik

avının

sonu

çalılıklarda

b ite r." denile­

Z H A N G Y U: Bulunduğun arazinin her türlü ayrıntısını bilm edikçe manevraya kalkma. MEI Y A O C H E N : H er ne kadar yöresel kılavuzlar ele geçirilebilir ya da tutulabilirse de en iyisi h e r türlü arazide görev yapabilecek usta izcileri bizzat yetiştirm ektir SUN TZU 15. S a v a ş t a d u y g u l a r ı n ı , h a r e k e t l e r i n i , a m a c ı n ı d ü ş m a n d a n gi zl e. K a z a n ı r s ı n . YORUMLAR DU MU : Askeri güç aldatmaya dayalıdır. Düşmanı aldatarak se ­ nin gerçek koşulunu, gücünü anlamasına fırsat tanımadığında düşman üzerinde hakim iyet kurabilirsin. Düşmana ancak avantaj gördüğünde saldırıp, elindeki bidikleri düşmanı aldatmak, şaşıdm ak amacıyla bölüp,dağıtırsın. Düşmanın senin aldatmalarına ne şekilde karşılık verdiğini izleyip, zafere ulaşacak yolu araştırır, planlarını ona göre hazırlarsın. SUN TZU

16. B i r l i kl e r i ni b i r l e ş t i r m e y a da b ö l m e k a r a r ı n ı s a n a ç e v r e k o şu l l a r ı v e r d i r t e c e k t i r . 17. R üz g a r g i b i hızlı, o r m a n gi bi y o ğ u n ol. 18. Saldırı ve y a ğ m a d a a t e ş , d ü ş m a n a d i r e n i ş t e y al çı n d a ğ ol .

I7 I

YORUMLAR
Ll QU A N: Savaşta tıpkı rüzgar g ibi iz bırakmadan gelip, şim şek gibi geri çekilm eli; birlikleriniz orm an gibi düzenli olmalı. Saldırı­ nız ovadaki yangın g ibi b ir tutam o t için bile açgözlü olmalı; sa­ vunmada ise dağlar g ibi yerinden kımıldamamalı. W A N G X I : Açıkta esen rüzgar g ibi hızlı olmalı. DU M U : Öylesine ateşli ve yabani olmalısın ki karşısında kimse duramasın. J İA Lİ N : Harekete geçm ek için odada avantaj görm ediğin sürece tıpkı b ir dağ gibi hareketsiz ol, hiç b ir yem e kanma. SUN TZU 19. Pl a n l ar ı nı z g e c e n i n k a r a n l ı ğ ı gi bi g ö r ü l m e z o l s u n , s a l d ı r ı ­ nız ise g ö k g ü r ü l t ü s ü g i b i i nsin. YORUMLAR M El Y A O C H E N : Planlarınız gecenin karanlığı g ibi düşman tara­ fından anlaşılmaz ve belirsiz olsun. Gök gürültüsü g ibi saldırdığı­ nızda ise süratinizin karşısında kimse direnemesin. HO Y A N X I : Tüm enerjinizi b ir arada kullanmanın yolu düşmandan gizlemektir. SUN TZU 20 . Y a ğ m a l a m a d a g a n i m e t i a s k e r l e r i n i z a r a s ı n d a b ö l ü ş t ü r ü n Y e n i y e r l e r i f e t h e t t i ğ i n i z d e de a s k e r l e r i n i z i n f a y d a l a n a ­ ca ğ ı i m k a n l a r y a r a t ı n . YORUMLAR Z A H N G YU: Askeri operasyonlarda düşman kaynaklarından ya­ rarlanm ak ana kuraldır A ncak kaynakları bol olmayan ülkelerde stratejinizi

i 72

yapılması gereken uygulama, talan için h e r seferinde küçük gruplara ganim et toplama sırasının verilmesidir. Ancak o zaman her asker yeterince ganim et toplayabilecektir. Ganimetin paylaşımından sonra da birliklerden b ir kısmını ayırarak elde edilen ganimetin düşmandan korunması gerekir. Bazı yorum cular bu sözlerle, ele geçirilen toprağın katkıda bulunanlar arasında paylaşımının vurgulandığını ileri sürseler de ben bu sözlerin o anlama geldiği konusunda aynı fikirde değilim. SUN TZU 21 . Hareket e g e ç m e d e n d ü ş ü n , t a s a r l a . 22. A l d a t m a c a s a n a t ı n ı en iyi bi l en z a f e r e u l a ş a c a k t ı r . Bu da m a n e v r a s a n a t ı dı r . YORUMLAR Ll QUAN: İlk harekete geçen konuk son harekete geçen ise ev sahibidir. Konuk zorluklarla boğuşurken, ev sahibi rahattır. Uzak ve yakın arasındaki ana fark yolculuk ve sonuçları olan yorgun­ luk, açlık ve soğuktur. SUN TZU 23. Or du Y ö n e t i m Ki t abı d e r ki; Sa v a ş a l a n ı n d a s ö y l e n e n söz f a z l a ileri g i t m e z . Davul ve g o n k l a r bu y ü z d e n g e ­ rekl i di r. C i s i m l e r de kol ay, k ol ay g ö r ü l e m e z . B a y r a k ve f l a m a l a r da bu y ü z d e n g e r e k i r . 24. B ayr ak, f l a m a , bo r u ve g o n k l a r a s k e r l e r i m i z i n k u l a k l a ­ rını, g ö z l e r i n i bir n o k t a ü z e r i n d e y o ğ u n l a ş t ı r a b i l m e n i n , a sk e r i bir b ü t ü n hal i ne g e t i r m e n i n a r a ç l ar ı dı r . 25. Bu ş e k i l d e t e k g ö v d e hal i ne g e l m i ş bir o r d u n u n kaı şı s ı nd a i l e r l e m e k en b ü y ü k c e s a r e t i bile aşar, g e r i l e m e k ise o l a n a k s ı z l a s ı n B ü y ü k k i t l el e r i y ö n e t m e s a n a t ı işte budur.

173

YORUMLAR
MEI Y A O C H E N : Askerin gözlerini kulaklarını birleştirm ek onların aynı hedefe bakmalarını, aynı kom utları dinlem elerini sağlayaca­ ğından asker arasında karışıklık ve düzensizlik olmasını engeller. Verilecek işaretler askere gidilecek yönü belideceğinden asker dağılarak ayrı taraflara yönetmez. SUN TZU 26 . G e c e s a v a ş ı n d a , a t e ş ve d a v u l i ş a r e t l e r i n i , g ü n d ü z s a ­ v a ş l a r ı n d a ise b a y r a k ve f l a m a i ş a r e t l e r i n i o r d u n u z u n g ö z ü n ü , k ul ağ ı n ı e t k i l e m e k t e ku l l a n ı n. YORUMLAR DU MU: Askerin vereceğiniz işaretlere uymasını sağlamalısınız.

MEI Y A O C H E N : Askeri harekatlarda türlü türlü işaretlerin kulla­ nılmasının b ir d iğ e r am acı da düşmanı şaşırtm ak olmalıdır. W A N G X I : Çok sayıda işaret kullandığınızda düşman şaşıracak ve ordunuzun gücünü olduğundan büyük görebilecektir. SUN TZU 2 7 . O r d u r u h u n u , k o m u t a n akl ını y i t i r e b i l i r . YORUMLAR Z H A N G YU: Saı/aş enerjiye bağlıdır. Yaşayan h e r varlık savaş­ maya zorlanabilir, ancak ölüm üne savaşanların bu hırsı daha çok içlerindeki enerjinin yoğunluğundan kaynaklanır. Bu nedenle a s ­ keri operasyonlardaki ana kurallardan b iri ordudaki h e r kadem e­ nin aynı öfke ile doldurulmasıdır. Böyle b ir ordunun karşısına çık­ m ak büyük cesaret ister. Bu arada düşman üzerinize istekle geldiğinde, yapılacak en akıllı taktik düşmanla o an savaşmamak, savunmaya çekilip düşmanı izlemektir. Düşman gevşeyip canı sıkılmaya başladı­ ğında saldırıya geçerseniz düşmanın içindeki arzu tükenm iş ola­ cağından zafer size daha yakın olacaktır.

174

Komutanların yüreğini sarsm ak konusuna gelince kom uta­ nın kalbine giden yolun beyninden geçtiğini asla unutmayın. Bu nedenle usta kom utanlar düşman komutanlarını şaşırtıp, düze­ nini bozmaya, düşman askeri içinde düzensizlik yaratmaya, b ir­ likler arasında korku doğurmaya çalışarak düşman komutanının beyni üzerinden ordunun kalbini sarsarlar. HO Y A N X I : İlk yapman gereken şey kendi kalbini sıkı tutmaktır. Düşmanın kalbini ancak o zaman sarsabilirsin. Eski deyişlerden birine göre eski zaman savaşçıları düşmanın kalbini çalacak kalplere sahiplermiş. Yine eski b ir savaş kuralına göre, sıkı akıl­ dan çıkacak taze enerji zaferden zafere koşar. SUN TZU 28. O r d u n u n ruhu s a b a h k e s k i n d i r ; ö ğ l e y i n b a y r a k s a l l a n ­ m a y a başl ar ; a k ş a m s a aklı k a m p a d ö n m e k t e d i r . 29 . Akıllı bi r k o m u t a n , bu n e d e n l e , a s k e r i n i d ü ş m a n ı n r u h u ­ nun k e sk i n o l d u ğ u z a m a n d e ğ i l , y o r g u n o l d u ğ u , ger i d ö n m e b e k l e n t i s i n e g i r d i ğ i z a m a n s a l dı r t ı r . B u n a ruh o k u m a s a n a t ı de n i r. YORUMLAR MEI Y A O C H E N : Sabah başlangıcı, öğle vakti ortayı, akşam ise bitişi simgeler. A sker de aynı şekilde sabah arzu ile başlar ancak zaman geçtikçe yorulmaya, akşam olduğunda ise evine dönm eyi düşünmeye başlar. İşte bu son dilim asker için en tehlikeli zamandır SUN TZU 30 . D i s i pl i n ve s ü k u n e t l e d ü ş m a n d a k i d ü z e n s i z l i ğ i , k a r g a ş a ­ yı b e k l e m e k - i ni s i y a t i f k u l l a n m a s a n a t ı dı r . YORUMLAR DU M U : B ir kere kendi zihnini hazırladın mı yapacağın iş ince ayarları yaparak em irleri vermektir. Kendini soğukkanlı ve sakin tut, olayların etkisi altında kalma, ganimetin cazibesine kapılma.

175

Düşmanın Saldır.

düzensizliğini,

düşman

hatlarındaki

kargaşayı

kolla.

HO Y AN X I : Yürekli b ir komutan em rindeki b ir milyon askeri en vahşi düşmanın üstüne saldıdabilir. Kazanma ya da kaybetme, zafer ya da yenilgi genellikle iç içedir. Alınacak bilgi ve hazırlana­ cak stratejiler bin kere değişebilecektir. Bütün bunlar b ir tek yerde, komutanın göğsünde oluşacaktır, işte bu nedenle kalbi olabildiğince açık, aklı düzenli olmadıkça h içb ir komutandan karşısına çıkacak koşullara uyum göstermesi, yanılgısız kararlar vermesi, beklenm edik ve büyük zorluklara göğüs germesi, her meseleyi büyük b ir soğukkanlılıkla ele alıp sonuçlandırması beklenemez, umulamaz. SUN TZU 31 . D ü ş ma n h e n ü z u z a k t a i ken h e d e f e y a k ı n o l ma k , d ü ş m a n z o r l u k l a r l a u ğ r a ş ı p d u r u r k e n r ahat , r a h a t b e k l e y e b i l m e k , d ü ş m a n a ç l ı k l a m ü c a d e l e e d e r k e n k arnı t o k o l a b i l m e k . B u n a g ü ç t a s a r r u f s a n a t ı de n i r. YORUMLAR Ll QU A N: Bu b ir ev sahibi- m isafir gücü mukayesesi meselesidir. ayağına gitm ektense düşmanı ayağına

DU MU: Bu düşmanın getidm e meselesidir.

SUN TZU 32. B a y r a k ve f l a m a l a r ı d ü z e n l i , s a k i n , g ü v e n l i g ö z ü k e n bir ord u ya s a l d ır m a k ta n ka çın m ak koşulları d e ğ e r l e n d i r m e s a n a t ı dı r . YORUMLAR HO Y AN X I : meselesidir. Bu daha önce de vurgulanan güçlüden uzak durma

SUN TZU 33. T e p e d e m e v z i l e n m i ş ya da t e p e a ş a ğ ı s al d ı r ı ya g e ç m i ş d ü ş m a n a karşı i l e r l e m e k a s k e r i k u r a l l a r a aykı r ı dı r .

I76

YORUMLAR
DU MU : saldırıdan karşısına Tepelerde ya da yüksek yerlerde mevzilerımiş düşmana kaçının Yüksekten aşağı saldırıya geçen düşmanın çıkmayın SUN TZU 34. S a v a ş m a y ı b i l en d ü ş m a n ı t a k i p e t m e . S a v a ş m a a r z u s u kuvvetli d ü ş m a n a sald ırm a. YORUMLAR JİA LİN: Düşman henüz enerjisi yerindeyken aniden kaçmaya başlamışsa bunun ardında mutlaka b ir tuzak vardır. Böyle b ir d u ­ rum da asla düşmanı takibe kalkmayın. Ll Q U A N : Yaochen de, Güçlü enerjiden uzakta durun. Bu konuda "enerjinin afallamasını bekleyin," demiştir. SUN TZU 35. D ü ş m a n ı n g ö s t e r d i ğ i y e m i k a p m a . Evi ne d ö n e n o r d u y a sataşma. YORUMLAR Ll Q U A N : A sker eve karşı çıkılamaz. MEİ Y A O C H E N : dönm e arzusuna kapıldığında kararına Mei

Bu durum daki düşman askeri ölüm üne savaşır. SUN TZU

36. D ü ş m a n o r d u s u n u k u ş a t t ı ğ ı n d a bi r aç ı k n o k t a bırak. Bunalmış düşmanı çok zorlama.

177

YORUMLAR
ÇAO ÇAO: Eski savaş kurallarına göre, düşmanı üç yönden k u ­ şatıp b ir tarafı a çık bırakın ki düşman yaşamın yolunu görebilsin. DU M U : Düşmana b ir yaşam yolu gösterin k i düşman size karşı ölüm üne savaşmasın. O zaman düşm anı yenm ek kolaylaşacak­ tır. MEI Y A O C H E N : Doğa kuralları gereğince um udu hayvan sonuna kadar savaşır. tükenm iş b ir

Z H A N G Y U: Düşman gem ilerini yakar, yiyecek kaplarını kırarak tüm gücüyle üstünüze gelirse böyle düşmana bastırmayın. Baskı altındaki en kü çü k hayvanın bile çılgınca savaşacağını asla aklı­ nızdan çıkarmayın. J SUN TZU 3 7 . B u n a Sa v a ş S a n a t ı d e n i r .

178

B ö l ü m VIII

TAKTİK DEĞİŞTİRME
SUN TZU 1. Savaşt a, k o m u t a n e m r i n i h ü k ü m d a r d a n alır, o r d u s u n u top la r, g ü çl e ri n i b i r a r a y a getirir. 2. Z o r k o ş u l l a r a l t ı n d a k i y e r l e r d e k a m p y a p m a . Y ü k s e k y o l ­ ların b i r l e ş t i ğ i y o l l a r d a m ü t t e f i k l e r i n l e i ş b i r l i ğ i y a p . T e h l i k e l i p o z i s y o n l a r o l an ü c r a y e r l e r d e o y a l a n m a . K u ş a tm a altında s tr a te ji de ği şti r. Ümitsiz k o ş u l la rd a savaş YORUMLAR Z H A N G Y U: Taktik değiştirm e belidi yöntem lere bağlı kalmamak, olayların akışına göre değişerek harekete geçm ek demektir. J İA Lİ N : Kuşatılmış arazi h e r tarafı yüksek tepelerle sarılı araziye denilir: Bu tür arazide bulunduğunuzda düşman kolaylıkla girip çıkarken sizin için çıkış son derecede zo r olacaktır. Bu tü r a ra ­ zide bulunduğunuzda özel p lanlar yaparak düşmanın üzerinize gelm esini engelleyin; düşmanın elindeki avantajı dengelem eye çalışın. Ll Q U A N: Askerinizi ölüm cül b ir konuma yerleştirdiğinizde bu a r­ tık askerinizin öz savaşı olacaktır. SUN TZU 3. G i r i l m e m e s i g e r e k e n y o l l a r , s a l d ı r ı l m a m a s ı g e r e k e n o r d u ­ lar, k u ş a t ı l m a s ı g e r e k e n k e n t l e r , z o r l a n m a m a s ı g e r e k e n me v z i l e r , d i n l e n m e m e s i g e r e k e n h ü k ü m d a r e m i r l e r i v a r d ı r

17 9

YORUMLAR
Ll QUAN: Üzerinde d a r geçitlerin, pusuya uygun yerlerin bulun­ duğu yollardan geçmeyin. DU MU: Başıbozuk birliklere asla saldırmayın, dönüş yolundaki orduyu durdurmaya kalkmayın, umutsuz düşmana baskı yapm a­ yın, ölüm cül araziye saldırmayın. Zayıf düşmanın yiyecek b ir­ liklerine saldırarak, düşmanı korkutup elinizden kaçırmayın. ÇAO ÇAO: Z o r b ir arazide düşmana saldırm ak h e r ne kadar müm künse de tavsiye edilmez. Bunun nedeni arazi koşullarına dayanmanın zoduğudur. Böyle b ir arazide kalm ak elde edilecek kazancın yitirilm esinden başka sonuç getirm eyeceği gibi kuşatıl­ mış arazideki düşmanınız da kurtulm a umudunu yitirerek size karşı ölüm üne savaşacaktır. Karşınıza çıkacak kale küçük ama güvenli olup düşmanın elindeki malzeme de bol ise asla kuşatmaya kalkmayın. Karşı­ nıza çıkan arazi küçük olduğu kadar elde edilm esi ya da yitiril­ m esi kolay bir yer ise boşuna ele geçirm ek için savaşmaya kalk­ mayın. Hızınızı artırm ak gerektiğinde sivil yönetimin em irlerini beklem ekle asla zaman yitirmeyin. DU MU: Silahlar lanetli cihazlardır; çatışmanın kalitesi düşüktür. Savaşçı lideder ise yukarıda cenneti, aşağıda toprağı .önünde düşmanı, ardında hükümdarı olmayan ölüm savaşçılarıdır. SUN TZU 4. T a k t i k d e ğ i ş i k l i k l e r i n a v a n t a j l a r ı n ı t a m o l a r a k a n l a y a n k o m u t a n b i r l i k l e r i n i nasıl y ö n e t e c e ğ i n i iyi bilir. 5. Bunl ar ı a n l a y a m a y a n k o m u t a n ise, i ç e r i s i n d e b u l u n d u ğ u ü l ke n i n k o ş u l l a r ı nı t a m o l a r a k bi l se bile b i l g i si ni p r a t i k avantaja çevi rem ez. 6. Savaş S a n a t f n m Plan D e ğ i ş t i r m e d e r s i n d e t e c r ü b e y e s a h i p o l m a y a n s a v a ş ö ğ r e n c i s i , Beş A v a n t a j a s a h i p ol sa bile, a d a m l a r ı n ı en iyi ş e k i l d e k u l l a n a m a y a c a k t ı r .

180

YORUMLAR
J İA L İ N : Bulunduğunuz arazinin konum unu çok iyi bilseniz bile aklınız yeterli esnekliğe sahip değilse arazi hakkındaki bilginiz size yardımcı olamayacağı gibi araziden zarar bile görebilirsiniz. Komutanlığın en önem li niteliklerinden b iri koşullara uyum yeteneğidir. Koşulların m om entine göre değişm eyi başarabilirseniz, koşulların sağladığı avantajın niteliği değişm eyeceğinden zarar gören ta ra f siz değil, düşmanınız olacaktır. Bu nedenle asla belirgin b ir kalıba bağlı kalmayın. Bu p rensibi tam olarak kavradığınızdan eminseniz, em rinizdekileri harekete geçirm eye başlayabilirsiniz. Koşullara uymak için b ir kaç örnek verm ek gerekirse: • düşmanın pusu kurmasına uygun yapıda olduğunu fark ettiğiniz b ir yolda ilerlem ekten vazgeçmek; • umutsuzluğa kapıldığından ölüm üne savaşmaya hazır olduğunu fark ettiğiniz zayıf b ir düşman birliğine saldırıdan vaz­ geçm ek; • bol yiyeceğe, kuvvetli silahlara, usta kom utanlara, sadık İdarecilere sahip olduğunu fark ettiğiniz b ir kenti kuşatm aktan vazgeçmek; •m ücadele edildiğinde büyük kayıplar vererek ele geçirilebilecek b ir arazi parçası için, elde edildikten sonra muhafaza edilebilm esinin zorluğunu ve gereksizliğini anladığı­ nızda savaşmaktan vazgeçmek; • norm al koşullarda uyulması gereken sivil hüküm et e m ir­ lerine bu em irlerin sonunda avantaj sağlamaktan çok zarar getireceğini anladığınızda ita a t etm em ek; söylenebilir. Bu tü r kararların önceden verilm esi m üm kün değildir; olaylarla karşılaşıldığında değerlendirm enin yapılması ve. kararın o anda verilm esi zorunludur. H er türlü kısa yola sapmak, h e r türlü zayıf kenti kuşatmaya kalkmak, alınabilecek h e r türlü araziye göz dikmek, h e r türlü orduya kom uta etm eye kalkm ak yalnızca açgözlülüktür. Bu bakımdan açgözlü iken aynı zamanda koşullara uyum konusunda yetenekli olmadığınızda, yalnızca em rinizdekileri gerektiği yönde harekete geçirem em ekle kalmayacak, ordunuzu yo k edecek, askerlerinizi tüketeceksiniz.

İ Rİ

SUN TZU 7. Akıllı l i der i n p l a n l a r ı n d a a v a n t a j ve d e z a v a n t a j b e k l e n t i l e r i bi r p o t a d a e r i y e c e k t i r . 8. Bu s a y e d e a v a n t a j b e k l e n t i l e r i m i z z o r u n l u o l a r a k d e ğ i ş t i ğ ­ i nde, a n a p l ana d ö n ü p a m a c ı m ı z a u l aş a bi l i r i z. 9. Öt e y a n d a n , z o r l u k l a r ı n o r t a s ı n d a bi le k a r ş ı mı z a ç ı k m a s ı o l ası bi r a v a n t a j ı y a k a l a m a y a ; k e n d i m i z i f e l a k e t l e r d e n k o ­ r u m a y a hazır o l mal ı yı z. 10. D ü ş ma n k o m u t a n l a r ı n ı , b aş l a r ı n a ç e ş i t l i d e r t l e r y a r a t a ­ rak, s ü r e k l i m e ş g u l et; c a z i p y e m l e r i n p e ş i n e b o ş u n a d ü ­ ş ü r t e r e k zorl a, sa y ı l ar ı n ı azalt.

YORUMLAR HO YANXI : Fayda ve zarar tümüyle birbirine bağlıdır; bu nedenle bilge komutan h e r iki faktörü de ayrı ayrı değerlendirir. Z H A N G YU: Düşmanı zo r duruma sokarak teslim olmaya zorla. Başka b ir strateji de düşman saflarına nifak sokarak düşmanı yorm ak ve çalışmasına engel olmaktır. DU MU: Düşmanı sürekli rahatsız ederek dinlenme fırsatı ta­ nıma. Ancak, buna kalkmadan önce mutlaka yerine getirm en g e ­ reken asıl görevin güçlü b ir ordu, zengin b ir ülke, uyumlu b ir to p ­ lum ve düzenli b ir yaşam düzeyi kurmaktır. SUN TZU 1 1 . Savaş S anat ı bi ze d ü ş m a n ı n ü z e r i mi z e g e l m e m e s i n i , u m m a k t a n s a d ü ş m a n ı k a r ş ı l a m a y a hazırlıklı o l m a mı z ı , d ü ş m a n ı n bize s a l d ı r m a m a s ı n ı d i l e m e k t e n s e bi zi m p o z i s y o n l a r ı m ı z ı n d ü ş m a n ı n sal dı rı sı nı i m k â n s ı z l a ş t ı r ­ ması nı ö ğ r e t i r .

I8 2

YORUMLAR
HO Y AN X I : Güvenlik içinde iken tehlikeyi unutmaz, düzen iç in ­ deyken karışık günleri aklından çıkarmaz, tehlike ve karışıklığı daha odaya çıkmadan fark etm eyi başararak, engel olmayı b e ce ­ rebilirsen sen gerçekten en iyisin. SUN TZU 12. Bir k o m u t a n ı n y a p a c a ğ ı beş h a t a f e l a k e t g e t i r e b i l i r . (a) D i k k a t s i z c e s a r e t , y o k o l m a y a g ö t ü r ü r . (b) K o r k a k l ı k , d ü ş m a n a e s i r d ü ş m e y e g ö t ü r ü r . (c) A c e l e c i l i k , h a k a r e t l e r l e k ı ş k ı r t ı l ab i l i r . (d) Ş e r e f D ü ş k ü n l ü ğ ü , u t a n m a y a g ö t ü r ü r . ( e ) A d a m l a r ı n a aşırı d ü ş k ü n l ü k , e n d i ş e ve t e r e d d ü d e götürür YORUMLAR ÇAO ÇAO: Cesur ama düşüncesiz olanlar ölümüne savaşmaya giriştiklerinde başarısız olmaya mahkumdur. Bu tü r kom utanlar he r türlü pusuya kolay düşerler. M E N G SHI: Zayıf ve güçsüz komutanın aklı sağ salim geri d ö n ­ mektedir. Komutanın kalbi savaş alanında olmadığında em rin­ deki askerin de şevki kalmaz. Ordudaki subaylar da birlikler de tereddüde kapılır. Böyle b ir ordunun sonu esaret ya da yok o l­ maktır. ÇAO ÇAO: Çabuk öfkeye kapılan insanları hakaret ederek, şe re f düşkünlerini ise iftira ya da şerefsizlikle kızdırarak üzerinize g e l­ meye zorlayabilirsiniz. Ayrıca, düşmanın korum ak için önem verdiği yerlere yapa­ cak saldırılar da düşman acele ile bu noktalara koşm ak zorunda kalacağından düşmanın düzenini bozacak; düşman gücünü y iti­ recektir.

18 3

SUN TZU 13. Bu beş ha t a bir k o m u t a n ı n , s a v a ş a l a n ı n d a i ş l e y e b i l e c e ğ i beş s a v a ş g ü n a h ı d ı r . 14. Bir o r d u y e n i l d i ğ i n d e , l ideri k a t l e d i l d i ğ i n d e n e d e n m u t ­ l aka bu b e ş g ü n a h t a d ı r . Bunl ar ı ö n e m s e y i n

YORUMLAR CHEN HAO: Başarılı kom utanlar başka türlüdür: Ne ölüme ko ­ şarlar ne de yaşamak İçin beklenti içinde olurlar. Olaylara göre kendilerini değiştirir, öfkeye kapılmaz, kendilerini hiç b ir zaman hakaret edilmiş hissetmezler. Fırsatını bulduklarında kaplana benzerler, aksi taktirde kapıları kapalıdır Harekete geçm eleri ya da savunmada kalmaları tümüyle strateji gereğidir, asla memnun olmaz, asla öfkelenmezler.

1 4 8

B ö l ü m IX

ORDUNUN İLERLEMESİ
SUN TZU 1. Ş i md i m e s e l e m i z o r d u n u n k a m p k u r m a s ı n d a . G ö z ü n ü z d ü ş m a n i ş a r e t l e r i n d e o l s u n . D ağ l ar ı ç a b u k g e ç i p v a d i l e r e y a k ı n y e r l e r i t e r c i h edi n YORUMLAR Ll QUAN: Dağlık yerlerde dar geçitleri güvence altına alıp, lerde su ve çayıdardan yararlanın. ÇAO ÇAO: ile ilgilidir. Bu, vadi­

konu ilerlem ek için en avantajlı yolun seçilmesi

SUN TZU 2. DAĞ SAVAŞI: Ka mp ı y ü k s e k n o k t a l a r d a g ü n e ş i k arşı nı za a l a r a k k u r u n . S a v a ş m a k için t e p e l e r e t ı r m a n m a y ı n . YORUMLAR DU MU: Eski savaşçılar,"savaş yokuş yukarı yapılır, "derler. SUN TZU 3. NEHİR SAVAŞI: O r d u n u z n e h r i g e ç t i ğ i n d e o l a b i l d i ğ i n c e kısa z a m a n d a n e h i r d e n u z a k l as ı n . 4. i l e r l e m e k t e ol an d ü ş m a n n e h i r g e ç i y o r s a , n e h r i n o r t a ­ s ı n d a k a r ş ı l a m a k üz e r e s a l d ı r m a y ı n . En iyi an d ü ş m a n ı n yar ı sı nı n g e ç t i ğ i y ar ı sı nı n hal a su i ç i n d e o l d u ğ u andır. değil yokuş aşağı

18 5

YORUMLAR
ÇAO ÇAO ve Ll QUAN: Düşmanı nehir geçmeye zorla.

SUN TZU 5. Saldırı h u s u s u n d a ne k a d a r s a b ı r sı z o l u r s a n ı z ol un, s akı n nehri g e ç m e k üz e r e n ehi r k e n a r ı n d a d u r m a k t a ol an d ü ş m a n a saldırmayın. 6. Uzun m e s a f e l i si l ahl arı nı zı g ü n e ş e b a k a r ş e k i l d e d ü ş ­ ma nd a n y ü k s e k ara zi ye y e r l e ş t i r i n . D üş m a na nehir yu ka rı saldırmayın.

YORUMLAR J İA LİN: Nehirde savaş sırasında sel baskını altında kalma olasılığının yanı sıra düşm an' nehire zehir de atabilir. Yine de nehirde savaşmaya zorunlu kaldığınızda nehir yukarı savaş­ maktan uzak kalın ki b ir yandan düşmanla d iğer yandan nehir sularıyla savaşmak zorunda kalmayın. DU MU : Bunun dışında nehirde bulunduğunuz sırada elinizdeki botları akıntı altında bırakmayın. Düşman akıntıyı ardına alarak üzerinize saldırabilir. SUN TZU 7. BATAKLI K SAVAŞI: Batakl ıkl arı g e ç e r k e n kısa z a m a n d a b a t a k l ı k t a n ç ı k m a k ol sun. a ma c ı nı z en

8. B a t a kl ı k t a s a v a ş m a k z o r u n d a kal ırsanız, u n u t m a y ı n ki e l i n i z d e su ve o t u n u z v ar dı r . Ar k a n ı z ı a ğ a ç l a r a v e r i p savaşı n.

186

YORUMLAR
W A N G XI: Düşmanla böyle b ir durumda karşılaşmanız halinde bile yapmanız geren şey, bulunduğunuz konumdan en iyi şekilde yararlanm ak olmalıdır. Sırtınızı mutlaka güvende tutmalısınız. SUN TZU 9. DÜZ ALAN SAVAŞI : Düz a l a n d a s a ğ ı n ı zı ve a r d ı nı z ı t e p e ­ lere v e r i p , d ü ş m a n ı ö n ü n ü z e alın. YORUMLAR DU MU: Savaşçı İm parator Taigong'un şu sözlerini asla akıldan çıkarmayın. "Bir ordu h e r zaman nehir ya da bataklığı soluna, te­ pe leri ise sağına alm alıdır." M El Y A O C H E N : Saı/aş için daima savaş araçlarınızın rahat ha­ re ket edebileceği düzlükteki arazileri seçin. Dağları ya da yüksek tepeleri sağ ardınıza aldığınızda m om ent sizden yanadır. Bu d u ­ rum özellikle tepe aşağı saldırıda savaşçılar için avantaj yaratır. SUN TZU 1 0. Bu s a v a ş b i l g i l e r i Sarı i m p a r a t o r ' u n p e k ç o k d ü ş m a n ı n ı y e n m e k t e kullandığı s tr a te j in i n te m e l bilgileridir.

YORUMLAR Z H A N G Y U: Sarı İm paratordan burada söz edilmesinin nedeni savaş sanatı kavramının kendisinin dönem inde başlamış olması­ dır. SUN TZU 1 1 . Tü m o rd u la r y ü k s e k ye rl e ri a lç a k ze m in le r e , aydınlık alanları karanlık y e r l e r e te r c ih ederler.

18 7

YORUMLAR
MEI Y A O C H E N : Yüksek yerler İnsanlar için ferahlık sağlarken alçak yerler rutubetli yapısından dolayı hastalık taşır. Bu nedenle yükseklerdeki birlikler m om ent gücünü ardlarına alır, alçak yerdekiler ise zorluklar içinde boğuşur. W A N G XI: Karanlık ve rutubetli yerlerde uzun süre kalan insanda depresyon ve hastalıklar baş gösterir. SUN TZU 12. A s k e r l e r i n i z e ö z e n g ö s t e r i y o r , k a m p y e r l e r i n i ku r u a r a ­ zide kuruyorsanız, askerlerinizi salgın hastalıklardan k o r u m u ş o l u r s u n u z . S a ğ l ı k l ı bir o r d u z a f e r e d a h a y a k ı n d ı r YORUMLAR MEI Y A O C H E N : Bu gerçekleri iyi bilenler m om ent gücü nedeni ile zaferden emin olabilirler. SUN TZU 13. Bir t e p ey e ya da n e h i r y a m a ç ı n a g e l d i ğ i n i z d e e ğ i m i s a ğ a r d ı nı z a, g ü n e ş i karşı nıza a l a r a k y e r l e ş i n . B ö y l e c e h e m a s k e r l e r i n i z i k o r u m u ş h e m de p o z i s y o n u n u z u n d o ğ a l a v a n t a j l a r ı n d a n m a k s i m u m f a y d a l a n m ı ş o l ac a k s ı n ı z . YORUMLAR Z H A N G YU: Askeri operasyonlarda konumundan doğar. SUN TZU 14. T e p e l e r e s a ğ a n a k y a ğ m u r l a r i n d i ğ i n d e g e ç m e y i t a s a r ­ l adı ğ ı nı z n ehi r k a b a r m ı ş , k ö p ü r m ü ş o l ab i l i r . Bu d u r u m ­ da en iyisi b e k l e m e k t i r . en büyük avantaj arazinin

188

YORUMLAR
ÇAO tında ÇAO: Beklem ekteki amaç kalmamaktır. nehiri geçerken sel baskını a l­

SUN TZU 15. Dik u ç u r u m l a r ı n , sel y a m a ç l a r ı n ı n , d e r i n ç u k u r l a r ı n , s a k ­ lı v a d i l e r i n , sık çal ı l ı k l ar ı n , b a t a k l ı k l a r ı n b ü y ü k y a rı k l a r ı n b u l u n d u ğ u b ö l g e l e r d e n o l a b i l d i ğ i n c e ç a b u k çıkı n, b öyl e y e r l e r d e n z o r d a k a l m a d ı k ç a u z a k t a kalın. 1 6 . Siz b u t ü r y e r l e r d e n u z a k t a k a l m a y a d i k k a t e d e r k e n , d ü ş ­ manı b u r a l a r a s ü r ü k l e m e y e ; d ü ş m a n a s a l d ı r ı y a g e ç t i ğ i ­ mi zd e de d ü ş m a n ı n a r d ı n d a bu t ü r a l a n l a r ı n o l m a s ı n a özen g ö s t e r i n . YORUMLAR ÇAO ÇOA: Askeri operasyonlarda bu tü r arazilerden uzakta kalmaya özen gösterirken yapacağınız manevralarla düşmanın ardını bu tür araziye verdirmeye çalışın ki şans düşmandan yana değil, sizden yana olsun.

SUN TZU 17. K a mp ı n ı zı n ç e v r e s i n d e t e p e l e r , y ü k s e k o t l a r l a ö r t ü l ü g ö l e t l e r , k a mı ş t a r l a l a r ı , ya da ç a l ı l ı k l ar l a kapl ı k o r u l u k l a r v a r s a bu a l a n l ar ı a d a m a k ı l l ı k o n t r o l e di n. Bu t ü r a l a n l ar , p u s u k u r m a k i s t e y e n d ü ş m a n b a s k ı n c ı ­ larının ve c a s u s l a r ı n ı n en ç o k t e r c i h e t t i k l e r i y e r l e r d i r . YORUMLAR Z HA N G YU: Bu tü r arazilere girildiğinde mutlaka durup çevrenizi baştan aşağı arayın. Unutmayın ki bu tür yerler pusu kurm ak için ya da düşman casuslarının aranıza sızması, neler konuştuğu­ nuzu, verdiğiniz komutları dinlemesi için ideal yerlerdir.

I89

SUN TZU 18. D ü ş m a n si ze y a k ı n l a ş m a s ı n a r a ğ m e n hala s ak i n ise b u l u n d u ğ u p o z i s y o n u n d o ğ a l g ü c ü n e i na n ı y o r d e m e k t i r . 19. D ü ş m a n s a k i n d u r m a k l a b i r l i k t e sizi k ı ş k ı r t ı y o r s a , si zin ü z e r i n e g e l m e n i z i i s t i yo r d e m e k t i r . 2 0 . D ü ş m a n ı n k a m p y e r i n e ul aş ı m k o l ay g ö z ü k ü y o r s a , m u t ­ laka si ze bir y e m g ö s t e r i y o r d u r . YORUMLAR DU MU : Düşman doğal olarak güvenli b ir pozisyonda bulunmaktansa üssünü başka b ir yere taşımaktaysa, bunun tek anlamı vardır: Orada kendisine b ir avantaj görmüştür. SUN TZU 2 1 . O r m a n d a k i a ğ a ç l a r a r a s ı n d a k i bir h a r e k e t l e n m e d ü ş ­ ma n ı n i l e r l e d i ğ i n i n s i m g e s i d i r . Sık o t l a k l a r d a g ö z ü k e c e k p e r d e l e m e l e r d ü ş m a n ı n sizi ş ü p h e l e n d i r m e y e çal ı şt ı ğı anlamındadır. YORUMLAR DU Y U: Çalılar arasında perdelem e yapan tuzak kurulduğuna inandırmaktır. SUN TZU 2 2 . A n i d e n y ü k s e l e n k u ş l a r bir p u s u n u n b e l ir t i s i di r . Ü r k m ü ş h a y v a n l a r ani bir b a s k ı n ı n h a b e r c i s i d i r . 23. U f u k t a g ö z ü k e c e k y ü k s e k t o z b u l u t l a r ı s a v a ş a r a b a l a r ı ­ nın i l e r l e m e k t e o l d u ğ u n u g ö s t e r i r . Toz bul ut l ar ı a l ç a k a m a g e n i ş bir a l a n a d a ğ ı l m ı ş ise p i y a d e l e r y a k l a ş m a k ­ t a dı r . Toz b u l ut l ar ı ufak, u f a k ve ç e ş i t l i y ö n l e r e d a ğ ı l ­ m a k t a ise d ü ş m a n b i r l i kl e r i a t e ş için o d u n t o p l a m a k t a ­ dır. ileri ger i h a r e k e t e d e n k ü ç ü k t o z b u l u t l ar ı da d ü ş m a n ı n k a m p y a p m a k t a o l d u ğ u n u bel i rt i r . düşmanın amacı sizi

I90

YORUMLAR
M El Y A O C H E N : H afif birliklerin kampı da h a fif tozlu olur. SUN TZU 24. S a k i n s e s l e v e r i l e n k o m u t l a r , y o ğ u n l a ş a n h a z ı r l ı kl a r d ü ş m a n ı n s a l d ı r ı y a g e ç e c e ğ i n i ; s e r t k o m u t l a r , sal dırı g ö s t e r i l e r i ise d ü ş m a n ı n g e r i ç e k i l e c e ğ i n i n i ş a r e t l e r i d i r . YORUMLAR ÇAO ÇAO: Düşman mütevazılık içinde sizinle görüşm eye geldi­ ğinde mutlaka çevreye casuslar çıkarın. Düşmanın büyük b ir sü­ ratle savaş hazırlığı yaptığını göreceksiniz. Z H A N G Y U: Düşman elçileri sizinle sed konuşuyor, bidikleri ile r­ liyorsa, düşmanın amacı sizi korkutarak geri çekilm enizi sağla­ maktır. W A N G XI: Düşmanın sesi yüksek, hareketi tehdit edici oldu­ ğunda düşmanın geri çekileceği aklınıza gelmez. SUN TZU 25 . H a f i f s a v a ş a ra ba l ar ı ö n e g e l i r de y a n l a ra h a r e k e t e d e r s e , bu d ü ş m a n ı n s a v a ş d ü z e n i n e g e ç m e k t e o l d u ğ u n u n b e l i r ­ tisidir. YORUMLAR ÇAO dır: Savaş. DU oluşturur. J ÇAO: B irlikler dizilmeye başladığında tek am aç var­

MU:

H afif savaş

araçları

savaş

alanının

sınırlarını

SUN TZU

26. B e l i r g i n b i r a n l a ş m a ile b i r l i k t e g e l m e y e n barı ş ö n e r i l e r i tu z a k belirtisidir.

191

YORUMLAR
CHEN HAO: İki ülke birbirine saldırgan davranışlar içinde iken içlerinden birinin anlaşma imzalamaktan kaçınarak, barış ve dostluk yaklaşımı göstermesinin mutlaka b ir nedeni vardır. Bu durumda düşman ya b ir iç kargaşa ile karşılaşmış, bu sorunu ra ­ hatça çözebilm ek için geçici olarak zaman kazanmaya çalış­ m aktadır ya da sizin gücünüzün kendisinden yüksek olduğunu anlamış ve o nedenle kendisine yeterli hazırlık yapma zamanı kazandırırken sizin dostluk nedeni ile gevşemenizi hedeflem ek­ tedir. SUN TZU 2 7. D ü ş m a n b i r l i k l e r i a r a s ı n d a k o ş u ş t u r m a a r t a r , a s k e r l e r böl ük, b ö l ü k t o p l a n ı r l a r s a k r i t i k an g e l m i ş t i r .

YORUMLAR Jİ A LİN: Düşman safları aniden harekete geçtiğinde mutlaka b ir nedeni vardır. Akla ilk gelm esi gereken olasılık düşmana takvi­ yelerin geldiği ve düşmanın üzerinize akına kalkacağıdır. Yapıla­ cak en doğru iş derhal düşman saldırısına hazırlanmaktır. SUN TZU 28. Bazı b i rl i kl e r i l e r l e r k e n bazıl arı g e r i ç e k i l i y o r s a , bu y e m ­ dir. YORUMLAR DU M U : Düşman sizi üzerine çekm ek amacı ile kendisinde kar­ gaşa ve düzensizlik varmış numarası yapmaktadır. SUN TZU 29. A s k e r l e r m ı z r a k l a r ı n a y a s l a n ı y o r s a , a c ı k m ı ş l a r d ı r .

3 0 . Su g e t i r m e y e g i d e n a s k e r l e r i n ilk işi su i ç m e k o l m u ş s a , o r d u s u s u z k a l mı ş t ı r . YORUMLAR Z H A N G YU: A ç insanın enerijisi kalmaz, bunu en rahat silahla­ rına yaslanmalarında görebiliriz. Orduda genellikle askşr hep b ir­ likte yem ek yediğinden eğer b ir asker açsa tüm ordu aç demektir. W A N G YU: Bu işaretlerin analizi ile düşmanın peşinde açlık ve susuzluğun dolaştığını görebilirsiniz. SUN TZU 3 1 . D ü ş m a n k a z a n a b i l e c e ğ i a v a n t a j l ı bir p o z i s y o n g ö r d ü ğ ü halde h a re k e t e tm iy o r s a , a s k e r l e r t ü k e n m iş t ir .

YORUMLAR Z H A N G YU: A sker de subaylar da yorgun olduğunda savaşa zorlanamaz. Bu nedenle böyle b ir durum da başlarındaki komutan b ir avantaj görse bile askere saldırı em ri vermekten kaçınır. SUN TZU 32. K u ş l a r ı n k o n d u ğ u y e r l e r d e d ü ş m a n y o k t u r . G e c e g ü r ü l t ü y apa n düşm a n ı n sinirleri bozuktur. YORUMLAR Ll C UA N : Surlarında kuşlar gördüğünüz kale terk edilmiştir. vakti gürültü yapıyorsa düş­

ÇAO ÇAO:Düşman askerleri gece man komutanı ürkmüş demektir.

DU MU : İnsanlar sadece korktuklarında veya huzursuz oldukla­ rında birbirlerine seslenerek cesaret bulmaya çalışırlar.

I93

CHEN HAO: H er on kişiden sadece biri bile cesur olduğunda d i­ ğ e r dokuz kişi h e r ne kadar korkak ve zayıf olurlarsa olsunlar kendilerini o b ir kişi sayesinde güvende hissedebilirler. Ben de ÇAO ÇAO'nun sözlerine katılıyorum. Geceleyin gürültü yapan askerin başındaki komutan korku içindedir. SUN TZU 3 3 . K a m p t a k a r g a ş a v a r s a k o m u t a n ı n o t o r i t e s i zayıftır. Bayraklar, fl a m a l a r aşağı yu karı h a re k e t ed iyorsa a s k e r ­ in i çi ne f i t n e d ü ş m ü ş t ü r . S u b a y l a r kızgın ise a s k e r y o r ­ gundur. YORUMLAR Ll QU AN: Komutanın otoritesi kalmadığında ordu başıbozuktur. Z H A N G YU: işaret flamalarının kullanım amacı birlikleri düzen­ lemektir. Flamalar düzensiz b ir şekilde sallandığında ordunun ka­ rışıklık içinde bulunduğu anlaşılır. Jİ A LİN: İnsanlar yorulduğunda kolay sinirlenirler. SUN TZU 34. D ü ş m a n , a t l ar ı nı b u ğ d a y l a b e s l e m e y e , ö k ü z l e r i n i k e s i p y e m e y e başlarsa, y e m e k kazanlarını ate ş e koy muy or sa , çadırlarına dönmeyeceklerini, ölene kadar savaşmaya hazır o l d u k l a r ı n ı a n l ama l ı yı z . YORUMLAR MEI Y A O C H E N : Düşman öküzlerini kesmeye başlamış, yem ek kaplarını bırakıp, çadırlarına dönm em eye başlamışsa umutlarını iyice yitirdiklerini, zafer için ölümüne dövüşeceklerini anlam ak g e ­ rekir. SUN TZU 35. K ü ç ü k g r u p l a r h a l i n d e f ıs 11 a ş a n ya da a l ç a k s e s l e k o ­ d nuşan ask er gruplarının ol uşması as k er arasında m u h a ­ l e f e t i n var l ı ğ ı n ı g ö s t e r i r .

194

YORUMLAR
M El Y A O C H E N : A skerler arasında fısıldaşma askerin gerçek duygusunu odaya koyduğunu; askerlerin ağır ağır hareket etm esi ise görevlerin ihm al edilm ekte olduğunu gösteren önem li m esaj­ lardır. W A N G XI: A sker arasındaki fısıldaşma askerin ne hissettiğinin, görevlerin yapılmasındaki gevşeme de askerin komutanına olan inancının azaldığının simgesidir. Komutanına inancı kalmamış asker, komutan hakkında konuşmaya koyulur. SUN TZU 36 . Ç o k f a z l a ö d ü l d ü ş m a n ı n k a y n a k l a r ı n ı n t ü k e n d i ğ i n i , ç o k f a z l a c e z a ise aşırı sıkı ntı k o ş u l l a r ı n ı n v a r l ı ğ ı nı bel i r t i r . YORUMLAR DU M U : Kom utanlar ellerindeki m om entin gücü tükendiğinde as­ keri şevke getirm ek ve isyana kalkmalarını önlem ek için sürekli ödüller vermeye başlarla. A sker yorulduğunda cezadan korkuyu unutur, bu durum da askeri korkutm ak için kom utanlar sürekli ceza vermeye başlarlar. MEI Y A O C H E N : A sker kendisine verilen em irleri yerine g e tire ­ m eyecek kadar yorulduğunda kom utanlar otoriteyi sürdürm ek için ceza yağdırmaya başlarlar. SUN TZU 37. C o ş k u ile s a v a ş a g i r i ş i p, d ü ş m a n ı n g ü c ü n ü g ö r ü n c e k o r ­ kuya k a p ı l m a k h a b e r a l m a n ı n z a a f ı nı g ö s t e r i r . YORUMLAR Ll Q U A N : O labilecekleri düşünmeksizin harekete geçtikten sonra korkuya kapılmak akılsız cesarettir. Akılsız cesaretin sonu genel­ likle kötü olur.

195

SUN TZU 3 8 . G e l e n e l ç i l e r bi ze k o m p l i m a n y a p ı y o r s a , d ü ş m a n a t e ş k e s istemektedir. YORUMLAR DU YU: Düşman teslim olmaksızın barış iste r şekilde yaklaştığında amacı dinlenm ek için zaman kazanmaktır. WA NG XI: yacaktır. Bu durumda m om ent güçleri daha SUN TZU 3 9 . D ü ş m a n b i r l i k l er i k ı zgı nl ı kl a i l erl er, k a r ş ı m ı z a d i k i l i r a m a . ç a t ı ş m a y a g i r m e y e y a da g e r i d ö n m e y e k a l k m a z s a bu d u ­ r u m d a so n d e r e c e d e u y a n ı k ve t e d b i r l i o l m a m ı z g e r e k i r . YORUMLAR ÇAO du r ÇAO: Düşman kesinlikle sürpriz b ir saldırıya hazırlanıyor­ size

fazla dayanam a­

SUN TZU 4 0 . B i r l i k l e r i m i z i n g ü c ü d ü ş m a n l a h e m e n , h e m e n e ş i t ise d ü ş m a n g e n e l l i k l e d o ğ r u d a n s a l d ı r m a z . Bu d u r u m d a y a p m a m ı z g e r e k e n şey, g ü ç l e r i m i z i t o p l a m a k , d ü ş m a n ı y a k ­ ınd an t a k i p e d e r k e n t a k v i y e s a ğ l a m a y a ç a l ı ş m a k t ı r . YORUMLAR CHEN HAO: Elimizdeki güç düşmanın gücünden daha üstün o l­ madığında düşman üzerine ilerlem ek o an için bize herhangi b ir avantaj sağlamayacak ise komşu ülkelerden yardım istem ektense elimizdeki işçileri ordumuza katm ak zafer için daha yararlı olacaktır Jİ A LİN: Büyük b ir gücün kendinden küçük b ir birliğe saldırması o güce prestij sağlamaz. Prestij daha ço k küçük bidiğin kendin­ den üstün güce saldırısından doğar.

1

%

SUN TZU 41 . D ü ş m a n ı hor g ö r ü p , p l a n l a m a y ı i hma l e d e n , d ü ş m a n a esi r d ü ş m e y e m a h k u m d u r . YORUMLAR DU MU: Önceden p lanlar yapıp hazırlanmaktansa cesaretine g ü ­ venerek bulunduğu koşullara aldırmayıp, düşmanı hafife alan ta­ rafın kaderi düşmana esir düşmektir. SUN TZU 4 2 . K o m u t a n ı n a g ü v e n d u y m a y a n a s k e r e c ez a v e r i l d i ğ i n d e aske r ko m u ta n ın a itaatkar olm a y a c a k tı r, itaatsiz aske r ise asl a z a f e r k a z a n a m a z . K o m u t a n ı n a i n an a n a s k e r e c ez a u y g u l a n m a z s a a s k e r K o m u ta n ı n a güv en ini y i t i r e c e ğ i n d e n yine başarısız ol ac a k t ı r . YORUMLAR WANG şından cektir. XI: Askerin kafasında güven ve saygı duyguları en ba­ itibaren kurulamamışsa, asker size bağlılık gösterm eye­

Z H A N G Y U: Askerin güven ve saygısının kazanıldığı ve dolayı­ sıyla asker ile komutan arasında bağlılığın kurulu olduğu ko ­ numlarda bile ceza uygulamaları gevşeyecek olursa asker m ağ­ rurlaşacak, norm al görevini yapmaktan uzaklaşacaktır. SUN TZU 4 3 . Bu n e d e n l e a s k e r i n k o m u t a n ı n a i n a n m a s ı n ı s a ğ l a m a k için a y ı r ı m g ö s t e r m e d e n b i r y a n d a n ad i l d a v r a n ı p , d i ğ e r y a n d a n ç e l i k gi bi d i s i p l i n a l t ı n d a t u t m a l ı y ı z . Bu z a f e r e g i d e n en k e s i n y o l d u r .

I97

YORUMLAR
ÇAO ÇAO: insancıl davranm ak adaletten doğar. kü ltü r sanatından, disiplin ise

Ll QU A N : K ültür sanatı cöm ertlik ve ödül anlamına gelirken, sa­ vaş sanatı disiplin ve cezaya dayanır. M El Y A O C H E N : A skere c ö m e rt ve insancıl davran, disiplin ve sedlikle birleştir. Sertlikle cöm ertlik yanyana geldiğinde za fe r k e ­ sindir. S UN TZU 4 4. E ğ it im d e askere, e m r e itaat alışkanlığı v e r i lm iş s e ordu d i s i p l i n l i d i r . Aksi h a l d e d i s i p l i n y o k t u r . D i s i pl i n z a f e r i n a n a h ta r ı d ı r . 4 5 . Ş a y e t bir k o m u t a n h e m a d a m l a r ı n a g ü v e n d i ğ i n i g ö s t e r i p , h e m de e m i r l e r i n e k e s i n i t a a t i s t i y o r s a , k a z a n ç iki y ö n l ü ol ur. YORUMLAR DU M U : Emre ita a t askerliğin yaşam tarzıdır. N orm al zamanlarda en başından itibaren cöm edlik ve güvenilidik ile onur ve düzen bidikte m evcut olduğunda, daha sonraları asker düşmanla karşı­ laştığında düşmana karşı da aynı düzen içinde, birbirine sonsuz güven ve anlayış ile karşı koyacaktır.

198

Bölüm X

ARAZİ FAKTÖRÜ
SUN T Z U 1. Altı (a) (b) (c) (d) (e) (t) ç e ş i t arazi v ar dı r . D ü z g ü n arazi . Karışı k arazi . i hmal e d i l e c e k arazi . Dar g e ç i t l e r. Uçurumlu tepeler. D ü ş m a n d a n uzak p o zi s y o n l a r .

2. H e r i k i t a r a f ı n da r a h a t l ı k l a g i r e b i l e c e ğ i a r a z i l e r e " D ü z g ü n A r a z i " deni l i r. 3. Bu t ü r a r a z i ye d ü ş m a n d a n ö n c e g e l m e y e ; a r a z i n i n y ü k s e k , g ü n e ş l i b ö l g e l e r i n i t u t m a y a öz en g ö s t e r i n . M a l z e m e l e r i n i z i d i k k a t l e k o r u y u n . O z a m a n s a v a ş a a v a n t a j l a başl ar sı nı z. 4. T e r k e d i l m e s i k o l ay o l m a k l a bi rl i kt e y e n i d e n el e g e ç i r i l m e ­ si z o r ol an a r a z i ye " K a r ı ş ı k A r a z i " deni r. 5. Bu t ü r bir a r a z i d e n hazır l ı ksız d ü ş m a n a s a l dı r ı p, y e n e b i l ­ irsiniz. Ama , d ü ş m a n sizi h a z ı r l anmı ş , b e k l i y o r s a ve d ü ş ­ manı y e n e m e z s e n i z bu a ra z i y e d ö n ü ş ü n ü z o l a n a k s ı z o l a ­ cak; si zin için f e l a k e t l e r b i r b i r i n i t a k i p e d e c e k t i r . 6. Ar a z i ni n k o n u m u her iki t a r a f ı n da ilk a d ı m d a ele g e ç i r e m e y e c e ğ i t ü r d e n s e bu t ü r a r a z i l e r e " i h m a l E d i l e c e k A r a z i " deni r. 7. Böyl e bir a r a z i d e , d ü ş m a n bize cazi p bir y e m v e r s e bile i l e r l e m e k t e n s e g e r i l e y e r e k d ü ş m a n ı ü z e r i ni z e g e l m e y e k ı ş k ı r t m a k g e r e k i r . D ü ş m a n o r d u s u n u n bir kısmı ü z e r i mi ze g e l d i ğ i n d e sal dırı a v a n t a j ı b i zde ol a c a k t ı r .

1 0 9

8. Dar g e ç i t l e r e g e l i n c e , i l k ele g e ç i r e n s i z s e n i z k u v v e t l e r i ­ nizi d i k k a t l e y e r l e ş l e ş t i ri p , d ü ş m a n ı n g e l m e s i n i b e k l ey i n . 9. D ü ş m a n o r d u s u si zi n d a r bir g e ç i d i el e g e ç i r m e n i z e e ng e l o l d u ğ u n d a , d a r g e ç i d i n d ü ş m a n c a k o n m u ş t ar zı nı i n c e l e ­ yi n. iyi k o r u n u y o r s a ü z e r i ne g i t m e y i n . 10. U ç u r u m l u t e p e l e r i ilk siz ele g e ç i r m i ş s e n i z , y ü k s e k ve güneşli noktalara ye rleşi p düşman ı bekleyin. 1 1 . D ü ş ma n s i z d e n ö n c e d a v r a n ı p y e r l e ş m i ş s e , ü z e r i ne g i t ­ m e y i n . D ü ş m a n ı g e r i ç e k i l i y o r gi bi y a p a r a k y e r i n d e n çıkarmayı deneyin. 12. D ü ş m a n l a a r a n ı z d a o l d u k ç a b ü y ü k bi r m e s a f e v a r s a ve her i ki ni zi n de g ü ç l e r i b i r b i r i ne y a k ı n s a s a v a ş a g i r m e k k o l ay o l m a y a c a ğ ı gi bi s a v a ş ı n s o n u c u d a her z a m a n l e h i n i ze o l m a y a b i l i r . 13. Bu altı p r e n s i p Arazi f a k t ö r ü n ü n a n a p r e n s i p l e r i d i r . S o ­ r u m l u l u k s a h i b i bir k o m u t a n bu p r e n s i p l e r i d i k k a t l e i n c e ­ l e mel i di r . YORUMLAR Ll QUAN: Bunlara arazi faktörleri denilmesinin nedeni bu arazi­ leri bilmeyen ya da anlamayan komutanın savaşı kaybedeceği gerçeğindendir. MEI Y A O CH E N : Askerin kendisinden yararlandığı ve üzerinde zaferi kazandığı ye r arazidir. Bu nedenle arazi faktörüne en büyük önem verilmelidir. SUN TZU 14. O r d u n u n ba s ı n a d o ğ a l n e d e n l e r i n d ı ş ı nd a , d a h a ç o k k o m u t a n ı n h a t a l a r ı n d a n k a y n a k l a n a c a k altı bel a g e l e ­ bilir. Bunl ar : (a) Ger i ç e k i l m e . (b) Baş k a l d ı r m a . (c) Çökü ş.

200

(d) H ar a p o l ma k . (e) K a r g a ş a . ( f ) Bozgun. 15. D i ğ e r k o ş u l l a r aynı k a l m a k l a bi rl i kt e ş a y e t bi r b i r l i ği n k a r ş ı sı na k e n d i s i n i n on mi sl i bir d ü ş m a n ç ı k a r s a bu b i rl i ği n t e k ş a n s ı kalır. Ger i ç e k i l m e . 1 6. A s k e r l e r ç o k g ü ç l ü a n c a k s u b a y l a r ı z a y ı f s a s o n u ç b a ş ­ kaldırmadır. S u ba y la r gü çl ü as k e r z a yı f s a ,s o n u ç ç ö k ü ş ­ tür. 17. Üst s u b a y l a r ı n k ı z g ı nl ı kl a a m i r l e r i n e baş k a l dı r ı p, baş k om u ta n ın emrini b e k l e m e d e n kendi başlarına d ü ş m a n ­ la s av a ş a k a l k m a l a r ı n ı n s o n u c u H a r a p O l m a k ' t ı r . 18. Bir k o m u t a n zayıf, o t o r i t e s i n i y i t i r m i ş , v e r d i ğ i e m i r l e r açık, b e l i r g i n o l m a y ı p , s ü r e k l i d e ğ i ş i y o r s a ; e m r i n d e k i s u b a y l a r da a s k e r l e r de b el i r l i g ö r e v l e r e s a h i p d e ğ i l ve ü s t ü n e ü s t l ü k o r d u k a t m a n l a r ı d ü z e n s i z , r as t g e l e k u r u l m u ş ise bu d u r u m a t e k ad v e r i l e b i l i r . K a r g a ş a . 19. Bir k o m u t a n d ü ş m a n ı n g e r ç e k g ü c ü n ü s e z e m e z de, k e n d i zayı f bi r b i r l i ği n i k e n d i n d e n g ü ç l ü d ü ş m a n a s a l d ı r t ı r y a da s e ç m e b i r l i k l e r i n i g ü ç l ü d ü ş m a n ı k a r ş ı s ı n d a o r d u n u n ön s a f l a r ı n a y e r l e ş t i r m e y i i h ma l e d e r s e , b u n u n t e k s o n u ­ cu ol a bi l i r . B o z g u n . YORUMLAR Z H A N G YU: Genel olarak, düşmanı yenmenin yolu askeri liderin tek b ir fikir üzerinde kenetlenerek tüm birliklerin aynı am aç üze­ rinde yardımlaşmasından geçer. SUN TZU 20. S o r u m l u l u k s a h i b i her k o m u t a n ı n y e n i l g i y e d ü ş m e m e k için d i k k a t e t m e s i g e r e k e n altı yol v ar dı r . 21 . A r a z i ni n d o ğ a l k o ş u l l a r ı bir a s k e r i n en ö n e m l i m ü t t e f i ­ kidir. A n c a k , b u n u n y anı sıra, d ü ş m a n ı n g ü c ü n ü s e z m e

201

y e t e n e ğ i , z a fe r e gi den gü çl e rin k o n tr o lü , zorlukları, t e h l i k e l e r i , m e s a f e l e r i g ö r m e k a p a s i t e s i bir k o m u t a n ı n te s t sorularıdır. 22. Bu h u su sl a r ı bi li p s a v a ş s ı r a s ı n d a k u l l a n a n k o m u t a n s a v aş ı kazanı r . B u n l a r ı b i l m e y e n ya da k u l l a n a m a y a n komutan kaybetm eye mahkumdur. YORUMLAR JİA LİN: Emrindeki askeri becerisine, cesaretine göre ayırmasını bilmeyen komutan kendi yenilgisini hazırlar. CHEN HAO: Yenilgiye yol açan altı neden vardır. Birincisi açık b ir ceza ve ödül sisteminin eksikliği; İkincisi, rakamların d e ğer­ lendirilm esinde yanılgı; üçüncüsü, yetersiz eğitim ; dördüncüsü, mantıksız aşırı heyecanlanma; beşincisi, kanun ve düzenin y e ­ tersizliği; sonuncusu ise güçlü ve sebatkar olanı seçm ede ye te r­ sizliktir. Z H A N G Y U : Bu hususlara dikkat etm eyen yenilecektir. Düşmanın içinde bulunduğu koşulları ve araziyi bilen kazanacak, bilmeyen komutansa kaybedecektir. SUN TZU 23. Savaşın s o n u c u n u n z a f e r o l a c a ğ ı k e s i n s e , b a ş ı n ı z d a k i h ü k ü m d a r i s t e m e s e bile s a v a ş ı n . A m a , s av a ş ı n z a f e r l e sonuçlanm ayacağını görüyorsanız, hüküm da r yalvarsa bile s a v a ş m a y ı n . 24. D ü ş m a n a karşı, s a v a ş ı k a z a n ı n c a k a v u ş a c a ğ ı ş an, ş e r e f ve ş ö h r e t i d ü ş ü n m e d e n s a v a ş a n ; g e r e ğ i n d e ü s t ü n d ü ş m a n k a r ş ı s ı n d a g e r i ç e k i l m e s i n i b i le n , t e k a m a c ı t e k a m a c ı ü l k e s i n i k o r u m a k ol an k o m u t a n l a r ü l k e l e r i ­ nin m ü c e v h e r i d i r .

komutan

YORUMLAR
Z H A N G YU: Hükümdarın emrinin tersine ilerleyen ya da çekilen komutanın amacı asla kişisel değildir. Komutan verdiği her e m ir­ de ülkesinin yararını ve em rindeki askerin yaşamını düşünen kişi­ dir. Böyle yararlı hizm etkarlar ülkenin servetidir. SUN TZU 25. A s k e r l e r i n i z e öz ç o c u k l a r ı n ı z gi bi b a k ı n , sizi en d e ri n va dilere k a d a r t a k i p e d e c e k le r d ir . Onlara y e ti ş k i n o ğ u l ­ larınız gi bi b a k ı n , y a n ı n ı z d a ö l m e y i h e r ş e y e t e r c i h edeceklerdir. YORUMLAR Li QUAN: Askere doğru davrandığınızda nizde olacaktır. SUN TZU 26. A n c a k , a s k e r i n i z e d ü ş k ü n o l d u ğ u n u z h al d e o t o r i t e k u I l a n a m ı y o r s a n ı z ; y u m u ş a k kal pl i o l d u ğ u n u z h a l d e e m i r ­ l erini zi d i n l e t e m i y o r s a n ı z , a s k e r l e r i n i z a r a s ı n d a k a r g a ş a hüküm sürüyorsa, askerleriniz yaramaz çocuklara d ö n ­ m ü ş t ü r . Hiç bir işe y a r a m a z l a r . YORUMLAR ÇAO ÇAO: Askere sadece ödül ya da sadece ceza uygulamak hiç b ir amaca hizm et etmez. Ceza ve ödül uygulaması birlikte uygulanmadığında asker şımarık b ir çocuk gibi ya her yaptığı için ödül bekleyecek ya da tümüyle mutsuz olacaktır Bu uygulam a­ dan yararlı bir sonuç çıkmayacağı g ibi vereceği zarar da büyük olabilir. askerin tüm gücü em ri­

203

SUN TZU 27. A s k e r l e r i m i z i n s a v a ş a hazır o l d u ğ u n u b i l m e m i z e r a ğ ­ me n , d ü ş m a n ı n s a v a ş a hazır o l m a d ı ğ ı n ı n f a r k ı n d a d e ğ i l i lsek, z a f e r e g i d e n y o l u n a n c a k y a r ı s ı n d a y ı z d e m e k t i r . 28. D ü ş m a n ı n s a v a ş a hazır o l m a d ı ğ ı n ı b i l m e k l e b i r l i k t e k e n ­ di a s k e r l e r i m i z i n s a v a ş a h en ü z hazır o l m a d ı ğ ı g e r ç e ğ i n i g ö r e m i y o r s a k z a fe r e giden yolun henüz yarısındayız demektir. 29. D ü ş ma n ı n s a v a ş a hazırlıklı o l d u ğ u n u , k e n d i a s k e r i m i z i n s a v a ş a hazır o l d u ğ u n u b i l m e m i z e r a ğ m e n , ü z e r i n d e b u l ­ d u ğ u m u z doğ al koşulların s a v a ş m a y a uygun olmadığını g ö r e m iy o r s a k z afer e giden yolun yine yarısındayız d e ­ mekt i r . YORUMLAR W A N G XI: Kendinizi bilirken düşmanı bilm iyor ya da düşmanı b i­ lirken kendinizi bilmiyorsanız h e r iki durum da da zaferden emin olamazsınız. K endinizi de düşmanınızı da adam akıllı tanıdığı­ nızda bile savaşa kendinizi hazır görüyorsanız yine de bulundu­ ğunuz arazinin avantajlarını ya da dezavantajlarını değerlendir­ m eyi unutmamanız son derecede önemlidir. SUN TZU 30. Deneyi ml i a s k er , h a r e k e t e g e ç t i ğ i n d e a s l a ş a ş ı r m a z , b i r l i ği n i asl a k a y b e t m e z . 31 . So n u ç o l a r a k Sa v a ş S a n a t f n m ünl ü bi r d e y i ş i n d e n b a h ­ s e d e l i m : D ü ş m a n ı b i l di ği ni z k a d a r k e n d i n i z i de b i l i y o r ­ sanız, z a f e r k o n u s u n d a ş ü p h e n i z o l m a s ı n . B u n u n y a n ı n ­ da, C e n n e t i bi l i yor, Düny ay ı t a n ı y o r s a n ı z z a f e r i n i z kesi n ol a cakt ı r .

2 04

YORUMLAR
DU M U : Harekete geçm eden zafer ya da yenilgiyi öngörebiliyorsanız savaş sırasında karışıklığa düşmez elinizdeki güçleri b o ­ şuna yıpratmazsınız. M El Y A O C H E N : Düşmanın avantajları ile kendi avantajlarınızı görebildiğiniz sürece tehlikede değilsiniz. Hava ve arazi faktörle­ rini iyi bildiğinizde ise karşınıza geçilm ez g eçitler çıkm ayacaktır

205

B ö l ü m XI

ARAZİDE DOKUZ KONUM
SUN TZU 1. Savaş S a na t ı d o k u z t i p ar az i t a n ı m l a r . (a) K a r ı şı k Arazi (b) Y a kı n Arazi (c) i ht i la f lı Arazi (d) A ç ı k Arazi ( e ) A n a h t a r Arazi (f) C i d d i Arazi (g) Z o r Arazi (h) K u ş a t ı l m ı ş Ar a z i ( i ) Ü m i t s i z Arazi 2. S a v a ş k e n d i ü l k e m i z d e y a p ı l ı y o r s a bu ar az i t ü r ü n e " K a r ı ş ı k Arazi de n i r.

YORUMLAR ÇAO ÇAO: A sker toprağına bağlı ve b irlikle r yurda yakınsa aske­ rin dağılması ço k kolay olur. SUN TZU 3. D ü ş m a n a r a z i s i n e g i r m e m i z e r a ğ m e n h e n ü z k e n d i s ı n ı r l a r ­ ımızın y a k ı n ı n d a y s a k bu t ü r a r a z i y e " Y a k ı n A r a z i " d e n i r .

YORUMLAR ÇAO ÇAO: Bu tü r arazide unutulmaması gereken şey askerlerin he r an ge ri dönebileceği faktörüdür.

206

DU MU: Ne zaman k i b ir ordu ile rle r ve düşman arazisine girerse gem ileri yakıp geri dönüş olanağının kalmadığını askerine gös­ termelidir. SUN TZU 4. Sa hi p o l u n m a s ı h e r iki t a r a f a da b ü y ü k a v a n t a j s a ğ l a y a n a r a z i y e i ht i l a f l ı A r a z i d e n i r YORUMLAR ÇAOO ÇAO: Azınlığın çoğunluğa üstünlük sağlayabileceği a ra ­ zilerde zayıf taraf güçlüyü dize getirebilir. DU MU: Doğal engeller ile stratejik g eçitler çatışmanın maz olduğu yerlerdir. SUN TZU 5. Her iki t a r a f ı n da kol a y l ı k l a g i r i p ç ı k a b i l d i ğ i a r a z i y e Aç ı k Arazi deni r. YORUMLAR Z H A N G Y U: Yolların kesiştiği ve geçişin durdurulmasının m üm ­ kün olmadığı arazilere trafiği kolay arazi denilir. SUN TZU 6. Üç kral l ı ğı n a r a z i l e r i n i n b i r l e ş m e n o k t a s ı n d a y e r al an a r a ­ z i l e r e A n a h t a r Ar a z i d e n i r . Bu t ü r a r a z i l e r e s a h i p ol an k r a l ­ lık, i m p a r a t o r l u ğ u n da b ü y ü k k ı s mı n a s a h i p ol ur. kaçınıl­

YORUMLAR HO Y AN X I : A nahtar arazi çeşitli ana yolların birleştiği ve eline ilk geçiren tarafın ülkenin h e r tarafına ulaşımı kontrol altına alabile­

207

ceği arazilerdir. Bu tür arazileri ele geçiren taraf güvenliğe kavu­ şurken, elinde tutamayan ise tehlikelerle başbaşa kalacaktır. SUN TZU 7. Bir o r d u d ü ş m a n ü l k e s i n i n b a ğ r ı n a g i r m i ş o l m a s ı n a k a r ­ şın, a r d ı n d a k u v v et l i d ü ş m a n k a l e l e r i b u l u n m a k t a ise b u l u n d u ğ u ar az i k o n u m u Ci d d i Ar a z i o l a r a k a d l and ı r ı l ı r . YORUMLAR ÇAO ÇAO: nilir. Bu tür arazilere geriye dönüşün zo r olduğu arazi d e ­

SUN TZU 8. G e ç i l m e s i z o r ol an d a ğ l ı k o r m a n l a r , çal ıl ık y a m a ç l a r , b a ­ takl ıkl arl a kaplı arazi lere ZOR ARAZİ denir. YORUMLAR HO Y AN X I : Z o r arazilerin zorluğu bu tür arazilerde siper kazıl­ masının ya da engellerin inşasının zo r olması nedeniyle sa­ vunma yapmanın neredeyse imkansız olmasından gelir. Bu tür arazilere girildiğinde yapılacak en akıllıca iş m üm kün olabildi­ ğince kısa sürede çıkmaktır. SUN TZU 9. Dar v a d i l e r d e n g e ç i l e r e k u l a ş ı l a b i l e n , i ç i n d e n d a r a c ı k keçi y o l l a r ı ile ç ı k ı l a b i l e n a r a z i l e r e k u ş a t ı l m ı ş Arazi deni r. Bu t ü r a l a n l a r d a zayıf bi r b i rl i k k oc a bir o r d u y l a baş a ç ı k a b i l i r .

YORUMLAR M El Y A O C H E N : Bu tür arazilerden geçebilm enin reye olağanüstü uyabilme yeteneğidir. tek yolu çev­

208

Z H A N G Y U: Girişi dar, ardı kapalı bu tür arazilerde b ir kişi bin askeri kolayca durdurabilir. Bu nedenle bu tü r araziler tam pusu yerleridir. SUN TZU 10. S a d e c e g e c i k m e d e n s a v a ş m a m ı z h a l i n d e i ç i n d e n sağ ç ı k a b i l e c e ğ i m i z araziye Ümitsiz Arazi denir. YORUMLAR CHEN HAO: Ümitsiz arazide bulunan asker delik sandaldan ya da yanan evden çıkamayan insana benzer. MEI Y A O C H E N : İlerlemek, gerilem ek ya da yanlara yönelm ek m üm kün olmadığında savaşmaktan başka seçenek yoktur. SUN TZU 1 1 . Karışı k A r a z i d e s a v a ş m a . Y a k ı n A r a z i d e d u r m a , Arazide saldırma. i ht i l af l ı

12. Açı k A r a z i d e d ü ş m a n ı n y o l u n u k a p a t m a . A n a h t a r A r a z i d e m ü t t e f i k l e r i n l e i şb i r l i ğ i y a p . 13. Ci dd i a r a z i d e d ü ş m a n ı y a ğ m a l a . kat l e d e v a m et. Zor Arazide yoluna d ik ­

14. K uş a t ı l mı ş A r a z i d e s t r a t e j i n i g ö z d e n g eç i r . Ü m i t s i z A r a z i ­ de s av a ş . YORUMLAR Ll OU AN: Karışık arazide askerin firar olasılığı yüksektir.

MEI Y A O C H E N : Yakın arazi ordunun henüz yeni girdiği arazi d i­ limleridir. Ana vatan henüz yakın olduğundan asker sırtını d u ­ vara yaslanmış hissetmez. Böyle olunca da asker savaşa kon­ santre olamaz. Bu nedenle bu tür arazilerde ilerlerken büyük

209

kentlerden siye edilir.

ve ana yollardan

uzakta durarak hızla yol alm ak tav­

ÇAO ÇAO: ihtilaflı arazide düşmana saldırm ak avantaj sağla­ maz. Esas avantaj bu tür araziye düşmandan önce girmektedir. WANG X I: Açık arazileri kapatm ak doğru değildir. Yapılacak en doğru iş bu tür arazilerdeki yolların iaşe tem ini amacı ile kullanıl­ masını sağlamaktır. M E N G SHI: A nahtar arazide güvenliğin yolu m üttefiklerle işbirli­ ğine bağlıdır. M üttefik sahibi olm ak güven getirirken, m üttefik y i­ tirm ek tehlike yaratır. ÇAO ÇAO: Ciddi arazide iaşenin yolu yağmadan geçer. Bu ko ­ nuda Li Quan'in notu ise ," Düşman arazisinde ilerlerken halkı adaletsiz davranışlarla kendinize düşman etm ekten kaçının. Han hanedanının kurucusu, Qin Hanedanı'nın ülkesini ele g e çird i­ ğinde talan ya da yağma yapm ayarak ülke halkının kalbini ka­ zanmış. Ll Q U A N: Z o r arazide sip e r kurm ak imkansız olduğundan çıkmaya bak. ÇAO ÇAO: acele

Kuşatılmış arazide düşmana sürpriz taktikler hazırla.

CH EN HAO: Ümitsiz araziye düşen h e r asker ölümüne savaşa­ caktır. Eski savaşçılar bu nedenle," Askeri ümitsiz araziye sürün ki yaşasınlar, "demiştir. SUN TZU 15. Eski ni n d e n e y i m l i k o m u t a n l a r ı , d ü ş m a n ı n ö n c ü l e r i ile a r d ç ı l a r ı a r a s ı n d a k i a h e n g i b o z m a n ı n u s t a l ar ı o l m u ş l a r d ı . B ö y l e c e , o r d u k a r a r g a h l a r ı n ı n k e n d i l e r i n e bağl ı b i r l i k l e r l e ol an i ş b i r l iğ i ni b o z m a n ı n y anı sıra y e d e k g ü ç l e r i n zor d uru m a düşen birliklerin im dadına y e t i ş m e s i n e e n g e l ol uy o r , k o m u t a n l a r ı n s u b a y l a r ı n a v e r d i ğ i k o m u t ­ ların b i r l i k l e r e u l a ş ma s ı n ı da d u r d u r u y o r l a r d ı .

2I0

16. D ü ş ma n k u v v e t l e r i bi r a r a y a g e l d i ğ i n d e d üze nsizlik y a ra t m a s ın ı biliyorlardı.

bi le a r a l a r ı n d a

17. K e n d i l e r i n e a v a n t a j s a ğ l a y a c a ğ ı n ı g ö r d ü k l e r i z a m a n i l e r l i ­ yo r l ar , g ö r m e d i k l e r i n d e h a r e k e t s i z b e k l i y o r l a r d ı . YORUM LAR Ll QUAN: Eski kom utanlar sürekli değişik taktikler uygulayarak düşmanın aklını karıştırıyor, b ir oradan b ir buradan yaptıkları baskınlarla düşmanı korkutup, düzenini bozuyorlardı. Bu d u ­ rumda düşman kendisini toparlayıp plan yapm ak için zaman b u ­ lamıyordu. SUN TZU 18. " D ü z g ü n bir ş e k i l d e s a l dı r ı için i l e r l e m e k t e o l an k u v v e t l i bir d ü ş m a n k a r ş ı s ı n d a ne y a p a r d ı n ı z ? " d i y e s o r u l d u ğ u n ­ da " D ü ş m a n için ç o k ö n e m l i o l an bir ş e y i e l i m e g e ç i r ­ m e y e çal ışır, s o n r a da d ü ş m a n ı n a m a n d i l e m e s i n i b e k l e r ­ di m. " di ye c e v a p v e r i r l e r d i . YORUM LAR W A N G XI: Kendinize avantajlı b ir pozisyon seçip yerleştikten sonra özel baskın timleriyle düşmanın iaşe yollarını kesin. Düş­ man sizin planınıza uymak zorunda kalacaktır. CHEN HAO: Düşman için ço k önem li olan şeyden kastedilen yalnızca düşmanın dayanakları olmayıp düşman tarafından ö ­ nem li bulunan h e r şeydir. SUN TZU 1 9. S a v a ş t a s ü r a t a n a s i la h t ı r . D ü ş m a n ı n hazır o l m a d ı ğ ı anı k ol layı n. B e k l e n m e d i k y o l l a r d a n g e ç i p , k o r u n m a s ı i hmal edilmiş noktalardan vurun.

21 I

YORUM LAR CH EN HAO: Düşmanı hazırlıksız, tedbirsiz ve plansız yakalam a­ nın en önem li aracı sürattir. Tereddüt, düşmana çalışacaktır SUN TZU 2 0 . D ü ş m a n t o p r a k l a r ı n ı i şgal e t m e k t e ol an bir o r d u n u n p r e n s i p l e r i ş u n l a r d ı r : D ü ş m a n ı n i çi ne ne k a d a r g i r e r s e n i z a s k e r l e r i n i z a r a s ı n d a k i d a y a n ı ş m a o k a d a r ar t ar . Düşmanı a s ke rl e ri n iz a ras ın da ki da y an ış m a yo k eder. YORUM LAR DU MU : Düşman topraklarını işgalde kullanılacak ana doktrin, askerin düşman ülkesinin ne kadar derinine girerse savaşa o d e ­ recede konsantre olacağı, tek düşünce etrafında toplanarak ölü­ m üne savaşacağı prensibine dayalıdır. Böyle b ir orduyu yenm ek hemen hemen imkansızdır. SUN TZU 21 . Z e n g i n ü l k e l e r e g i r d i ğ i n d e , o r d u n u b e s l e y e b i l e c e ğ i n akınlar düzenle. 22. A d a ml a r ı n ı n d u r u m u n d a n e m i n ol. Ü c r e t l e r i n d e n aşırı ke s i n t i y a p m a . Ener j i ni , g ü c ü n ü y o ğ u n l a ş t ı r . O r d u n u s ü r e k l i h a r e k e t h a l i n d e t ut , d e ğ i ş i k h a r e k a t pl an l a r ı g e l ­ iştir. YORUM LAR W A N G XI: Tüm enerjini birleştir, ekstra gücünü elinde tut, duru­ m unu gizle, planlarını sakla, düşmanca anlaşılmaz olup düşm a­ nın açığını gözle.

2I2

SUN TZU 23. A s k e r l e r i n i kaçışı n o l a n a k s ı z o l d u ğ u n o k t a l a r a s ü r ki, ö l e s i y e s a v a ş s ın l a r . Ö l ü m l e karşı k a r ş ı ya ol an bi r a s k e r i n b e c e r e m e y e c e ğ i iş y o k t u r . Öl üm t e h l i k e s i ile karşı k a r ş ı şıya ol an a s k e r l e r de s u b a y l a r da g ü ç l e r i n i n z i r v e s i n e ç ı ­ karlar. 24. Çıkış y ol la r ı kapal ı , k a ç m a o l a n a ğ ı k a l m a y a n a s k e r l e r korku d u y g u s u n u yitirirler. Direnme güçleri so n s u zl a s ı n Hele, bir de y a b a n c ı t o p r a k l a r d a y s a , i natçı bir c e p h e o l u ş t u r u r l a r . Y a r d ı m g e l m e s i de z o r g ö z ü k ü y o r s a , sıkı bir m ü c a d e l e verirler. YORUM LAR ÇAO ÇAO: Çaresiz insanlar ölümden korkmazlar. SUN TZU 25. B ö y l e bir d u r u m d a a s k e r l e r i n i z e m i r b e k l e m e y e bi le g ö r ­ m e d e n k u l ak l a r ı k i r i ş t e ol ur; v e r d i ğ i n i z her e m i r a n ı n d a y e r i n e g et i r i li r ; sını rsı z s a d a k a t g ö s t e r i r l e r , her k o n u d a sonsuz güvenebileceğiniz askerlere dönüşürler. YORUM LAR DU MU : ölüm tehlikesi ile karşı karşıya kalan savaşçılar ast d e ­ meden üst demeden aynı amaç çevresinde toplanırlar. Bu d u ­ rumda hiç bir uyarıya gerek kalmaksızın dikkatli ve uyanık olur, emirlere sadık kalırlar. SUN TZU 26. A s k e r a r a s ı n d a k i batıl i t i ka t l ar ı , k e h a n e t l e r i d u r d u r . O z a m a n ö l ü m d e n b a ş k a k o rk u kal maz. 27. A s k e r l e r i m i z p a r a y a ç o k ö n e m v e r m i y o r l a r s a bu z e n g i n olmak i s t e m e m e l e r i n d e n değildir.

Ö m ü r l e r i ç o k u z u n o l m u y o r s a , bu da k e s i n l i k l e ö l m e k i s ­ te m e le rind e n değildir. 28. A s k e r l e r i n i z e s a v a ş e mr i v e r d i ğ i n i z d e , i ç l e r i n d e h ü n g ü r , h ü n g ü r a ğ l a y a n l a r , zı r hl ar ı nı g ö z y a ş l a r ı y l a y ı k a y a n l a r ç ık a b i l i r . A n c a k s a v a ş a g i r d i k l e r i n d e her b i r i s i ni n bi r k a h ­ raman o la c a ğ ı n d a n şüph eniz olmasın. YORUMLAR ÇAO ÇAO: Savaşçı savaşa girerken başka çare kalmamışsa, malını mülkünü bırakır. Savaşçının ağlaması ölümüne savaşaca­ ğının göstergesidir DU MU: D eğerli mallara sahip asker malını bırakmak istem edi­ ğinde ölümüne savaşacak ruhu yitirir. Bu da onun sonu olur. WANG XI: Ağlamalarının tek nedeni heyecanlanmış olmalarıdır SUN TZU 2 9 . Ust a s a v a ş t a k t i s y e n i çı n g ı r a k l ı y ıl a n a b e n z e r. K a f a s ı n a s a l d ı r ı r s a n , k u y r u ğ u n d a k i z e h i r l e s a l dı r ı r ; k u y r u ğ u n a s a l ­ dırırsan, dişl eri ni geçirir; g öv d es in e sal dır ır sa n, hem d i ş ­ leri ile h e m de k u y r u ğ u ile sal dırı r. YORUMLAR Z HA N G Y U: Usta'nın bu öğretisi savaş hattı metodunun tem eli­ dir. Sekiz Klasik Savaş Manevrası isim li el kitabında bu konu; "ordunun ardını ön, önünü ard yap ki ordunun aynı anda d ö rt b a ­ şı sekiz kuyruğu olsun. Ordunun başı h e r yerde olduğunda düş­ man ortadan saldırıya geçmişse ordun hem başı hem de kuyruğu ile ısıracaktır, "sözleriyle işlenmiştir. SUN TZU 30. Bana, " B i r o r d u ç ı n g ı r a k l ı y ı l ana b e n z e y e b i l i r m i ? " di ye s o r a c a k o l u r s a n ı z , c e v a b ı m " E v e t , " tir. A r a l a r ı n d a a n l a ş m a z l ı k ol an K o m u t a n Wu ile K o m u t a n

214

Y u e h ' i n a s k e r l e r i aynı t e k n e d e n e h r i g e ç e r k e n bi r f ı r t ı n a ­ ya y a k a l a n a c a k o l u r l a r s a , sol elin s a ğ el e y a r d ı m ı gi bi bir a r a y a g e l e c e k l e r d i r . YORUMLAR MEI Y AO CH E N : Bu gücü sağlayan faktör pozisyonun gücüdür. SUN TZU 3 1 . S a v a şt a z a f e r için, a t l a r ı mı z ı n k o ş u m l a r ı n a , s a v a ş a r a ç ­ larımızın t o p r a k t a k i i z l e r i ne g ü v e n y e t e r l i d e ğ i l d i r . YORUMLAR DU MU : Saı/aş alanında atların koşumları sadece atları b ir çiz­ gide tutm ak amacıyla kullanılır. Savaş arabalarının tekerleklerinin gömülmesi sadece onların kımıldamamasını sağlayabilir. Ancak bunların hiçbiri askere güven verip, zaferi sağlayamaz. Güvenin ve zaferin yolu değişikliklere uyum sağlamaktan, askerleri ölüm ­ cül noktalara sürerek ölümüne savaşmalarını sağlamaktan, b ir­ birlerine iki el gibi yardımcı olmalarını düzenlemekten geçer. SUN TZU 32. S a v a ş t a bir o r d u n u n y ö n e t i m p r e n s i b i a s k e r için y ü k s e k bir c e s a r e t s e v i y e s i b e l i r l e m e k ve her a s k e r i n bu s e v i y e ­ ye u l a ş ma s ı n ı s a ğ l a m a k t ı r . 33. G ü ç l ü l ü k ile z a y ı f l ı ğ ı n aynı a n d a nasıl en iyi k u l l a n ı l a c a ğ ı s o r u s u n u n cevabı arazi poz is yo nla rı nd ak i s e ç i m le r d e d ir . YORUMLAR CHEN HAO: Emirlerin açık ve kesin olduğu ordularda cesur as­ ker kendi kendine ilerleyemez, korkak asker kendi başına geriye çekilemez. O zaman ordu tek birlik haline gelir. Z HA N G YU: Arazinin avantajlarından tam elindeki asker zayıf da olsa kazanabilirsin. olarak yararlandığında

2\5

SUN TZU 34. i şi ni n ehli k o m u t a n o r d u s u n u s an k i bi r ki şiyi y ö n e t i r gi bi , elinden t u t a r a k y ö n e te n komutandır. YORUMLAR DU ğin M U : Çaresizlik içindeki askerin yönetim deki kolaylık, mecazıdır. SUN TZU askerli­

35. Çok k o n u ş m a y a r a k , gi zl i l i ği g ü v e n a l t ı n a a l m a k ; d i m d i k d u r u p , a d a l e t l i o l a r a k di si p l i n i s a ğ l a m a k k o m u t a n ı n g ö r e ­ vi dir. YORUMLAR MEI Y AO C H E N : Sessizlik içinde göze çarpmadan kaldığınız sü ­ rece düşmanınız gerçek durumunuzu anlayamayacaktır. Askeri­ nize adaletle ve disiplinle davrandığınız sürece hiç b ir düşman sizi rahatsız edemeyecektir. Z HA NG YU: Bilge komutanın em irleri sakin ve derinlerde gizli-' dır. Düşman asla sezemez. Yönetimi de adaletli ve disiplinlidir. Hiç b ir düşman böyle b ir komutanı hafife alamaz. SUN TZU 36. S u b a yl a r ı n ı n , a s k e r l e r i n i n kafası nı g e r e k t i ğ i n d e yanl ı ş r a p o r ve o l a y l a r l a karı ştı rıp, her şe y i s o r g u l a m a l a r ı n ı e n g e l l e m e s i n i de b i l me l i d i r. YORUMLAR LUI QUAN: Bunun gerçek nedeni savaşın başında henüz planla­ rın olgunlaşmamış olmasıdır. Komutanlar başlangıç stratejilerini emrindekilerle hazırlamaktansa sonuçtaki zaferin tadını birlikte çıkarmayı tercih eder.

216

DU MU ve Z H A N G YU: Bu sözlerin öğretisi bizce askerin b ir şey bilmeden emirlere itaat etm esi gerektiğidir. SUN TZU 37. Savaş d ü z e n l e r i n i , p l anl ar ı nı d e ğ i ş t i r e r e k , d ü ş m a n ı n ı n k en d i o r d u s u h a k k ı n d a s a ğ l ı k l ı bi l gi e d i n m e s i n i ö n l e m e l i ; y e r i n i d e ğ i ş t i r i p , dol ayl ı , karı şı k y o l l a r ı t e r c i h e d e r e k d ü ş ­ m an da n esas amacını sak lam ayı başarmalıdır. YORUMLAR Z HA N G YU: Gerçek amacınızı kimse anlamadığında zafer kesin­ dir. Beyaz Dağların ünlü bilgesinin dediği gibi, "askeri operasyon­ larda aldatmacaların kullanılmasının gerçek nedeni, yalnızca düşmanı yanıltmak değildir. Kendi birliklerini de aldatarak körü körüne emrinde tutm ak da yararlı b ir araçtır." SUN TZU 38. Or du k o m u t a n ı , en k ri t i k a n d a , y ü k s e k bir y e r e t ı r m a n ı p a l t ı n d a k i m e r d i v e n i a t m a s ı n ı b i l m e l i d i r . Elini g ö s t e r m e ­ den o r d u s u n u d ü ş m a n i çi ne b a ş k a t ü r l ü s ü r e m e z . 39. G e m i l e r i n i y a k a r , y i y e c e k k az an l a r ı n ı kırar; o r d u s u n u k o yu n s ü r ü s ü gi bi bir o t a r a f a , bir bu t a r a f a y ö n e l t e r e k y ö n ü n ü n anlaşılmasına olanak ya ra tm az .

YORUMLAR ÇAO ÇAO: Komutanın bunu yapmaktaki amacı askerin fikir b irli­ ğinde olmasını sağlamaktır. Ll QUAN: Savaştan zaferle dönen ordu ardındaki gem ileri ve köprüleri yakarak aynı ülkü çevresinde toplanan ordudur. Asker, komutanın planını bilmediğinde tıpkı b ir koyun sürüsü gibi ko­ mutanının peşinden gider

217

SUN TZU 4 0 . D ü ş m a n ı k e n d i p l a n ı n a u y gu n bir n o k t a y a s ü r e r e k , t e h l i ­ k e y e d ü ş m e s i n i s a ğ l a m a k k o m u t a n ı n en ö n e m l i g ö r e v ­ lerindendir. 41 . Dokuz arazi t ü r ü n ü n her bi ri ne g ö r e a l ı n a c a k ö n l e ml e r , s al dı r ı ya v ey a s a v u n m a y a y ö n e l i k t a k t i k l e r ile insan d o ğ a s ı n ı n ana k a n u n l a r ı n ı m u t l a k a ö z e n l e ç al ış mal ıdı r . YORUM LAR DU MU: Komutan gerileme ya da ilerlemenin avantajları ile d e ­ zavantajlarından bahsettiğinde esas amacı, arazi faktörünün in ­ san üzerindeki etkilerini kullanmaktır SUN TZU

4 2 . D ü ş m a n a r a z i s i n d e i l e r l e r k e n g e n e l p re n s i p , ne k a d a r ileri g i d i l i r s e a s k e r i n o k a d a r d a y a n ı ş m a g ö s t e r e c e ğ i p r e n s i b i d i r . Sınır y a k ı n l a r ı n d a ise t a m t e r s i n e k a r g a ş a d a h a ol asıdır. 4 3 . Ke n d i ül keni a r d ı n d a bır akıp, k o m ş u a r a z i y e g i r d i ğ i n d e , k r i t i k a r a z i d e s i n d e m e k t i r . Dö r t y ö n d e i l e t i ş i m k u r u l a b i l i yorsa, birleşen yolların bu lu ndu ğu a n a h ta r arazidesindir. 4 4 . Bir ül keni n i ç l e r i ne g i r d i ğ i n d e c i dd i a r a z i d e s i n . D ü ş m a n a r a z i s i n d e f a z l a i l e r l e m e d i ğ i n d e b u l u n d u ğ u n ar az i y ak ı n ar azi di r . 4 5 . D ü ş ma n ı n s a ğ l a m k a l el e r i g e r i n d e kal mış, ö n ü n d e ise d a r g e ç i t l e r b u l u n m a k t a y s a bu a r a z i ye k u ş a t ı l m ı ş arazi deni r. Çıkış ol a n a ğ ı y o k s a bu a ra z i ye Ümi t s i z Arazi deni r. 4 6 . Bu d u r u m d a , d a ğ ı n ı k a r a z i d e a d a m l a r ı m a a m a ç bi rli ği aşı l ar ı m. Ya k ı n a r a z i d e ise, t ü m b i r l i k l e r i m i n a ra s ı n d a y a kı n t e m a s o l m a s ı n a b a k a r ı m .

218

47 . i hti l af l ı a r a z i d e , a r t ç ı b i r l i k l e r i m e d i k k a t e d e r , h ı z l a n d ı r ı ­ rım. 48 . Açı k a r a z i d e , d i k k a t i m i s a v u n m a m ü z e r i n d e y o ğ u n l a ş ­ t ı r ı r ı m. B i r l e ş e n y o l l a r ı n b u l u n d u ğ u a n a h t a r a r a z i d e m ü t t e f i k l e r i m l e i ş b ir l i ğ i ni a r a r ı m . 49 . Ci ddi a r a z i d e m a l z e m e i k m a l i n i g ü v e n c e al tı n a a l m a y a ç al ı şı r d ı m. Z o r a r a z i d e ise d i k k a t i m i o r d u m u d u r m a k s ı z ı n ilerletmeye verirdim. 50. Kuşa t ı lmı ş a r a z i d e o r d u m u n g e r i ç e k i l m e y ol l a r ı nı k a p a ­ t ı r d ı m . Ü mi t s i z a r a z i d e , a s k e r l e r i m e h a y a t l a r ı nı n k u r t u l ­ ma sı nı n ü m i t s i z o l d u ğ u n u s ö y l e r d i m . 51 . Bunun n e d e n i , d ü ş m a n t a r a f ı n d a n k uş a t ı l d ı ğı n ı , y a r d ı m g e l m e s i n i n o l a n a k s ı z o l d u ğ u n u bi l en a s k e r d e o l a ğ a n ü s ­ tü i nat çı bir d i r e n i ş g ü c ü , sı nı rsı z bir s a v a ş m a i s t e ğ i n i n o r t a y a ç ı k a c a ğ ı n ı ; a s k e r l e r i m i n t e h l i k e a l t ı n d a her e mr i yerine getireceğini bilmemdir. YORUMLAR DU M ü : Asker düşman tarafından kuşatılmadıkça düşmana dire­ nerek zafere ulaşacak kararlığa sahip olamaz. Ancak çaresizlikle karşı karşıya kaldıklarında birlik beraberlik içinde savunmalarını oluştururlar. MENG SHI: Korku yollarında ilerleyen asker her emre itaat eder. SUN TZU 5 2 . D u r u m u n u b i l m e d i ğ i m i z k o m ş u p r e n s l e r l e i ş bi r l i ği y a p a ­ m a y ı z . Ö n c e d e n u ç u r u m l a r ı n ı , b a t a k l ı k l a r ı nı , d a ğl ar ı n ı , o r ­ ma nl a r ı nı , t u z a k l a r ı n ı b i l m e d i ğ i m i z t o p r a k l a r d a n bir o r d u ­ yu g e ç i r m e k akıl işi d e ğ i l d i r . Y ö r e y i bi len k ı l a v u z l a r d a n y a ra r la n m a d ı k ç a , do ğanın sağladığı avantajları ku lla na ­ mayız.

219

53. Sa v a ş ç ı bir p r e n s a ş a ğ ı d a k i d ö r t , beş p r e n s i b i g ö z ardı ed e me z . 54. Sa v a ş ç ı bi r p r e n s g ü ç l ü bir ü l ke y e s a l d ı r d ı ğ ı n d a g e n e ­ r a l l i k t e k i ust a l ı ğ ı nı , d ü ş m a n k u v v e t l e r i n i n b i r l e ş m e s i n i e n g e l l e m e k t e k i başarısıyla g öste rir. Kendisini d ü ş m a n a o l d u ğ u n d a n g ü ç l ü g ö s t e r i p , d ü ş m a n ı n ol ası m ü t t e f i k l e r ­ ini k ar ş ı sı n a ç ı k m a k t a n caydır ır. YORUMLAR W A N G XI: Düşmanın planını çözüp, anladığında arazi koşullarını kullanarak yapacağın manevralarla düşmanı çaresiz bırak. Bu durum da en güçlü ülkeler bile karşına çıkacak büyüklükte b ir o r­ duyu kuramayacaktır. ZHANG YU: Güçlü b ir ülkeye saldırı için yalnızca sahip olduğun güç ve zenginliğe güvenecek olursan, askerin verdiği kayba tepki göstererek arkanda s a f olmayacaktır. Aralarında anlaşmazlık ci­ lan ülkelere güçlü b ir orduyu gösterdiğinde ise düşman liderleri senden ürkerek başka ülkelerle ittifa k kurma cesaretini g östere­ meyeceklerdir. SUN TZU 55. D i ğ er ü l k el er l e i şb i r l i ğ i y a p m a k t a n y a da o n l a r d a n y a r d ı m i s t e m e k t e n s e , k e n d i gizli pl a n l a r ı nı u y g u l a y a r a k d ü ş m a n ­ l arının başını d ö n d ü r ü r , k o r k u t u r . B u n u b a ş a r d ı ğ ı n d a , d ü ş m a n k e n t l e r i n i f a z l a z o r l a n m a d a n el e g e ç i r i r , d ü ş m a n kr al l ı kl ar ı nı s o n a e r d i ri r. YORUMLAR Z H A N G YU: M üttefik ve yardımcılar için çaba gösterm em en ha­ linde izole edilip, yardımsız kalırsın. Ülkende yeterli otoriteyi ku ­ ramadığın taktirde halkın seni terkeder, ülken zayıflar. Kişisel ö f­ keni kontrol edemeyip komşularını şiddetle tehdit ettiğinde ise as­ lında kendi ülkeni yok edersin. Bu konudaki başka b ir yorum ise düşmanın olan ülke hal­ kını birleştiremeyip, askerini toplayamıyor, m üttefikleriyle b ir a ra ­

ya gelemiyorsa bu durum da düşmanının temas yollarını kes, o to ­ ritesini iyice yitirm esini sağla ki düşman kalelerini, ülkesini kendi arzun çerçevesinde elde edebileşin. SUN TZU 5 6. A s k e r l e r i n e kural dışı ö d ü l l e r v e r , ö n c e k i p l a n l a rı n d ı ş ı n ­ da da e m i r l e r buyur . B u n l a r ı h a k k ı y l a y a p t ı ğ ı n d a , o r d u n u t ı pkı t e k ki şi l i k bi r b i r i m m i ş gi bi y ö n e t t i ğ i n i g ö r e c e k s i n . YORUMLAR M El Y A O C H E N : Önceden tespit edilmiş ödüllerin ötesinde lebilecek ödüllerin yararını göz önünde tut. Düşmanın da yönde kendi askerine verdiği sözleri takip et. veri­ aynı

J İA Lİ N : B ir şatoyu ya da ülkeyi ele geçirm ek istediğinde ülkende uygulamadığın ceza veya ödüller koy. H er zamanki kuralların dı­ şında hüküm et kararları al, uygula. SUN TZU 5 7 . A s k e r l e r i n e pl anı d e ğ i l , g ö r e v i s öy l e . S o n u c u , p a r l a k s a g ö s t e r . D u r u m s ı k ı n t ı l ı y s a s akı n bir ş e y s ö y l e m e . YORUMLAR MEI Y A O C H E N : Askere stratejini anlatmaya kalkma, kendilerin­ den sadece savaşmalarını iste. Onlara kazanacaklarını anlat. Başlarına gelebileceklerden asla söz etme. W A N G X I : Gerçeğin sızması, stratejinin anlaşılmasına neden o ­ lacaktır. A sker endişelendiğinde tereddüt edecek, korkuya kapıla­ caktır Z H A N G YU: İnsan maya müsaittir. psikolojisi korkudan uzaklaşıp, ödüle koş­

11

SUN TZU 58. O r d u n u ö l ü m t e h l i k e s i n e , z o r l u k l a r a sür; z a f e r l e d ö n e ­ cekt i r. 59. i nsan d o ğ a s ı g e r e ğ i z o r a d ü ş m e d i k ç e y e t e n e k l e r i n i s o ­ nuna kadar kullanmaz. YORUMLAR MEI Y A O C H E N : A sker zorda kalmadıkça kendisini savaşa tam olarak konsantre etmez. Gerçek tehlike ve zorlukla karşılaştıkla­ rında kazanmaları ya da kaybetm eleri tümüyle böyle zamanlarda ne yapabileceklerine bağlıdır. SUN TZU 60. Savaşt a z a f e r , k en d i k o n u m u n u d ü ş m a n h e d e f l e r i n e g ö r e a y a r l a m a k l a gel ir. 61 . D üş man s a f l a r ı n ı n a r d ı n a i natl a s a r k m a k , s o n u n d a ma n k o m u t a n ı n ı ö l d ü r m e b a ş ar ı s ı nı g e t i r e c e k t i r . 62. Buna i nce h e s a p l a k a z a n m a k de n i r. YORUMLAR DU M U : Düşmana saldırmayı arzuladığında düşman hatları ara­ sında b ir açık görem iyorsan yapacağın iş kendi form unu düş­ mandan gizleyip, izlerini yok etm ektir. Düşmanı gizlice takip e ­ derken, sürprizi baskınlar yapmaya da hazır olmalısın. Düşman senden oldukça güçlü olduğundan seni h o r görüyorsa, kendini olduğundan daha da zayıf ve teslim olmaya hazır göster ki seni küçüm seyerek ağırlaşsın. Gevşediği anı iyi takip e t ki tam rahata erip açık verdiğinde vurabilesin. Düşman artık evine dönmeye hazırlanmaya başlamışsa yol ver geçsin. Dönüş yolunda peşinden takip edip zayıf anını kolla. Düşmanın yolu açık olduğu sürece savaş arzusu sönük ka­ lacaktır. Bundan yararlan. Bu teknikler düşmanın davranışlarının doğurduğu taktiklerdir. düş­

222

Z H A N G YU: Başta kendini düşman hareketlerine göre adapte et. Sonra uygun zamanda komutanlarını imha et. Görev ustalığı diye buna derim. SUN TZU 63. K o m u t a y ı el e a l d ı ğ ı n d a , c e p h e d e k i ön y o l l a n k a p a t , r e s mi kayı t l ar ı y o k et, e l ç i l e r i n g e ç i ş i n i e n g e l l e . YORUMLAR ZHANG YU: B ir kere üst düzey kararlar verilip askeri strateji b e ­ lirlendiğinde sınırlar kapatılıp, resm i kayıtlar imha edilm elidir ki casuslar dışarı sızıp bilgi taşıma fırsatı bulamasın. SUN TZU 64. Savaş k o n s e y i n d e k a r a r l ı ol, d u r u m k o n t r o l ü n ü el i ne al. YORUMLAR MEI Y A O Ç H E N : kararlılık ketum luk Saı/aş konseyindeki planlam adaki sağlayacaktır. SUN TZU 65. D ü ş m a n ı n a ç ı k b ı r ak t ı ğı k a p ı d a n i çeri dal. 66. D ü ş ma n ı n k u t s a l v a r l ı k l a r ı n ı el e g e ç i r e r e k d ü ş m a n ı zo r l a. Düşman birliklerinin ilerleme zamanlamasını öğrenm enin bir y o l u n u bul. 67. Güçl er i ni h a z ı r l a m a d a n b i t i r i c i s a v a ş a g i r m e . 68. D ü ş ma n ı n a ç ı ğ ı nı b u l u n c a y a k a d a r y e n i g e l in gi bi ç e k i n ­ ge n ol; a ç ı ğ ı b u l d u ğ u n an y a b a n t a v ş a n ı gi bi fırl a. D ü ş m a n için a r t ı k ç o k g e ç t i r . sertlik ve

223

B ö l ü m XII

ATEŞLE SALDIRI
SUN TZU 1. A t e ş l e sa l dı r ı nı n beş y o l u v a r d ı r. B i r i n c i s i a s k e r l e r i k a mp a n ı n d a y a k m a k t ı r . İ ki nci si m a l z e m e d e p o l a r ı n ı y a k m a k t ı r . Ü ç ün cü sü ma lze me taşıyan araçları ya km a k; d ö rd ü n c ü s ü ise d ü ş m a n ı n s i l ah, m ü h i m m a t d e p o l a r ı n ı y a k m a k t ı r . B e şi n c i yol da d ü ş m a n b i r l i k l e r i n i n a r a s ı n a a t e ş a t m a k t ı r . 2. Sal d ı r ı ya g e ç m e n i n en ö n e m l i k o ş u l u a t e ş o l a n a k l a r ı n a s a h i p o l ma k t ı r . Ge r e k l i m a l z e m e her an hazır t u t u l m a l ı d ı r . 3. A t e ş l e s al dı r ı nı n m e v s i m i , y a n g ı n b a ş l a t m a n ı n özel g ü n ­ leri var dı r . 4. U y g u n m e v s i m havanı n k ur u o l d u ğ u a y l a r o l up ; özel g ü n ­ ler r ü z g a r ı n y ü k s e l d i ğ i g ü n l e r d i r . 5. A t e ş l e sal dı rı e s n a s ı n d a beş o l as ı l ı ğ a hazır o l un m a l ı d ı r . 6. (a) A t e ş d ü ş m a n k a m p ı n a y a k l a ş t ı ğ ı n d a d ü ş m a n a g e c i k ­ m e d e n sal dır. 7. (b) A t e ş d ü ş m a n a y a k l a ş t ı ğ ı h a l de d ü ş m a n a s k e r l e r i hala s e s s i z ise, b ek l e. Sa l d ı rma . 8. (c) A l e v l e r y e t e r l i y ü k s e k l i ğ e u l a ş t ı ğ ı n d a s a l d ı r m a k için k o ş u l l a r u y g u n s a sal dır; y o k s a , o l d u ğ u n y e r d e kal. YORUMLAR DU M U : Genel olarak ateşin savaş aracı olarak kullanılmasındaki amaç düşman içinde karışıklık yaratarak kendine saldırı fırsatı yaratmaktır. Yoksa düşmanı ateşle yok etm ek mümkün değildir.

Saldırı için en uygun an ateşin yükseldiği andır; yoksa ateşin düşman tarafından kontrol altına alındığı sırada saldırm ak akıl işi değildir. Sun Tzu Hoca bizlere ateş kullanımında çabuk davran­ mamızın gerektiğini öğretiyor SUN TZU 9. (d) D ı ş a r ı d a n a t e ş l e s a l dı r ı o l a n a k s ı z s a , k a m p ı n i ç i n d e kendi k e ndin e ya ngın çıkmasını b e k l e m e . Uygun zama nı b e k l e y i p , sal dır. YORUMLAR Z H A N G Y U: Düşman kampında yangın çıkarm ak için beklem ek zorunlu değildir. Yangın düşman kampının çevresinden de başla­ tılabilir önem li olan uygun zamanda uygun saldırı fırsatının ya­ ratılmasıdır. SUN TZU 10. ( e ) Y a n g ı n ı b a ş l a t t ı ğ ı n d a , r ü z g a r ı n a r d ı n d a kal. R ü z g a r a karşı s a l d ı r m a . YORUMLAR MEI Y A O C H E N : Ateşin m om entine karşı saldırm ak sonuç g e tir­ mez. Düşmanın sonuna kadar savaşacağı kesindir. SUN TZU 1 1 . G ü n d ü z ç ı k a n r ü z g a r uzun s ü r e l i d i r . G e c e e s i n t i l e r i ise ç a b u k d i n e r. YORUMLAR MEI Y A O C H E N : Gündüz başlayan rüzgar gece geldiğinde, gece başlayan rüzgar ise gündüz olduğunda duracaktır. Bunu sakın unutma.

225

SUN TZU 12. Her o r d u d a a t e ş l e ilgili bu beş o l as ı l ı k ç o k iyi b i l i n m e l i , y ı l dı z l ar ı n h a r e k e t i i z l e n me l i , a t e ş l e sal dırı özel g ü n l e r i takip edilmelidir.

YORUMLAR

Z H A N G YU: A teşi kullanarak düşmana saldırıyı bilm ek yeterli değildir. Aynı şekilde düşmanın ateşle saldırısına nasıl karşı ko ­ nacağını da bilmeye zorunluyuz. Yangın kullanımında hava ko ­ şullarını takip ederek hava koşullarının kullanımı prensibine sıkı sıkıya bağlı kalmalıyız. SUN TZU 1 3. A t e ş i sa l dı r ı a r a c ı o l a r a k k u l l a n m a k z e k a b e l i r t i s i d i r . Suyu sal dı r ı ar a c ı o l a r a k k u l l a n m a k ise g ü ç g ö s t e r g e s i d i r . 14. Suyl a d ü ş m a n d u r d u r u l a b i l i r , a m a t ü m o l a n a k l a r ı e l i n d e n a l ı n a ma z . YORUMLAR Z H A N G YU: Saldırıda ateş kullanımı zaferi getirir. Suyu düşman ordusunu bölm ekte kullanabilirsiniz. Gücü bölünen düşman zayıf düşerken sizin birlikleriniz gücünü korum uş olacaktır. SUN TZU 1 5. G i r i ş i m c i l i k r u h u n u k u l l a n m a k s ı z ı n d ü ş m a n a sa l dı r ı p, sav aş ı k a z a n m a y a ç a l ı ş a n k o m u t a n ş a n s s ı z k o m u t a n d ı r Ç ü n k ü s o n u ç , z a m a n ve k a y n a k k a y b ı n d a n ö t e d e ğ i l d i r . 16. Bi l ge k o m u t a n pl an l a r ı nı ö n c e d e n hazırlar; u s t a k o m u t a n kaynaklarını d e ğ e rl e n d ir ir . 1 7. Avant aj g ö r m e d i k ç e h a r e k e t e t m e ; k a z a n a c a k bir ş e y olm a d ık ç a ordularını kullanma; b u l u nd u ğ u n pozisyon kr i t i k o l m a d ı k ç a s a v a ş m a .

226

YORUMLAR Z HA N G YU: Silahlar uğursuz araçlardır; savaş ise tehlikelerle doludur. Akıllı hüküm darlar savaşta yenilgiden olabildiğince ka­ çınmalı bu nedenle de orduyu küçük amaçlarda kullanmamalıdır. Silah ancak başka çare kalmadığında kullanılmalıdır. SUN TZU 18. Hiç bir h ü k ü m d a r o r d u l a r ı n ı k e n d i ö f k e s i için s a v a ş a s o k m a m a l ı , hiç bir k o m u t a n k e n d i hırsı için s a v a ş a k a l k ­ mamal ı . 1 9. Size bir a v a n t a j s a ğ l a y a c a k s a i l e r l ey i n , y o k s a y e r i n i z d e kalın. 20. Z a m a n l a ö f k e m u t l u l u ğ a , s i n i r l e n m e m e m n u n i y e t e d ö n ü ­ şebi l i r. 21 . An cak, y o k e d i l e n bir kral l ı k asl a y e n i d e n k u r u l a m a z ; ölüler ca nlanam az. 22. Bu n e d e n l e , b i l ge h ü k ü m d a r d i k k a t l i , iyi k o m u t a n t e d b i r l i ol mal ı dı r . Bir ül keyi barı ş i ç i n d e y ö n e t m e n i n , o r d u y u g ü ç l ü t u t m a n ı n y o l u budur. YORUMLAR ÇAO ÇAO: Orduyu kendi amaçlarınız için kullanmayın. tutarsızlık size onur ve itim at kaybın­

WA NG XI: Duygularınızda dan başka yarar getirmez.

Z H A N G YU: Silah kullanımında dikkatli b ir hüküm et ülkesini gü­ venlik içinde yaşatabilir. Savaşı hafife almayan askeri liderin o r­ dusu bütünlük içindedir

227

B ö l ü m XIII

CASUSLUK VE İSTİHBARAT
SUN TZU 1 . Y ü z bin a s k e r l i k bir o r d u y u k u r u p , uzak s a v a ş l a r a g ö n d e r ­ mek, hal kın ü z e r i n e b ü y ü k y ü k bi ndi r i r , d e v l e t i n o l a n a k l a ­ rını t ü k e t i r . S a d e c e g ü n l ü k h a r c a m a l a r y ü z bin g ü m ü ş e k a d a r y ü k s e l e b i l i r . Ülke i çi n d e de, d ı ş ı nd a da b ü y ü k k a r ­ gaşalık olacak, tü k e n e n insanlar savaş yol larında d ö k ü l e ­ c e k t i r . Yüz bin a s k e r i n en az d ö r t , b e ş y ü z bin ai le o l d u ğ u d ü ş ü n ü l e c e k o l u r s a , e t k i n i n ne k a d a r g e n i ş bir a l a n d a o l ­ d u ğ u a nl aş ı l ab i l i r . 2. D ü ş m a n k uv v e t l er , bir kaç g ü n i ç i n d e o l u ş a c a k bi r s o n u ç için y ı l l a r c a karşı karşı ya d u r a b i l i r l e r . B u b ö y l e y k e n , m a a ş ı ­ nın, ö d ü l l e r i n i n d e v a m ı n ı d ü ş ü n e r e k d ü ş m a n ı n d u r u m u n u ö ğ r e n m e y i i hmal e t m e k i ns anl ı k dışı d a v r a n ı şt ı r.

3. Bu ş e k i l d e d a v r a n a n kişi l i der o l a m a z , h ü k ü m d a r ı n a y a r a r ­ lı o l a m a y a c a ğ ı gi bi z a f e r e de u l aş a ma z . 4. B i l ge h ü k ü m d a r l a , iyi bir k o m u t a n ı n n o r m a l a s k e r l e r e o r a n l a ko l ay l ı kl a s av a ş ka z a n ı p , z a f e r e u l a ş ma s ı İ ST İ HBARAT' a bağl ıdır. = 5. Bu i s t i h b a r a t ruh ç a ğ ı r m a k l a g e l m e z . T e c r ü b e ya da h e s a p ­ l a ma y l a da ü r e t i l e m e z . 6. D ü ş m a n ı n d u r u m u nir. a n c a k b aş k a i n s a n l a r d a n ö ğ r e n i l e b i l i -

7 - B e ş t ü r c a s u s kullanılır. ( a ) Y ö r e s e l c a s u s l ar . (b) iç c as u s l ar . (c) D e v ş i r m e Ca s u s l a r .

228

(d) H ü k ü m l ü C a s u s l a r . (e) H a y a t t a K a l a n C a s us l a r . 8. Bu beş t ü r c a s u s u n h e p s i bir a r a d a k u l l a n ı l d ı ğ ı n d a gi zli i s ­ t i h b a r a t s i s t e m i n i k i m s e el e g e ç i r e m e z . B u n a , i p l e r i n K u t s a l K ul l a n ı m ı d e n i l i r. Bu g ü ç her h ü k ü m d a r ı n en k ı y me t l i k a y n a ğ ı d ı r . 9. Y ö r e s e l c a s u s l a r d a n a n l a ş ı l a n bir b ö l g e d e y a ş a y a n k i ş i ­ lerden haber alma hizmeti almaktır. 10. iç c a s u s d ü ş m a n s u b a y l a r ı n ı n k u l l a n ı mı d ı r . 1 1 . D e v ş i r m e c a s u s l a r , ele g e ç i r i l i p , d ü ş m a n a l e y h i n e k u l l a ­ nılan d ü ş m a n c a s u s l a r ı d ı r . 12. H ü k ü m l ü ya da Ölü c a s u s l a r d ü ş m a n ı y a n ı l t m a k a m a c ı y l a ç e ş i t l i d a v r a n ı ş l a r a y ö n l e n d i r i l i p s o n r a da b i z i m c a s u s l a r ı mı zca d ü ş m a n a bi l i nç l i o l a r a k b e l i r t i l e n c a s u s l a r d ı r . 1 3. Y a ş a y a n c a s u s l a r , d ü ş m a n k a m p ı n d a n h a b e r g e t i r m e y i başaran casuslardır. YORUMLAR Z H A N G YU: İç casuslar düşman yönetim inin hor gördüğü k o ­ m utanlar ile düşman tarafından cezalandırılmış subayların akra­ balarıdır. DU MU : Düşman yönetim inde işini yitirmiş zeki yöneticilerin yanısıra, aşırılıkları nedeniyle cezalandırılmışlar, ve doğaları g e ­ reği açgözlü insanlar vardır. Bunların dışında hak ettiklerine inandıkları mevkilere getirilm em iş olanlarla ülkenin karşılaşacağı zorlukları kendi çıkarları için kullanmayı am açlayanlar da buluna­ bilir. Ayrıca yine yönetim içinde ikiyüzlülük ve aldatmayı huy edinm işler de vardır. Bunların h e r birine gizlice, çeşitli rüşvet yöntem leri ile yak­ laşılarak ülkenin gerçek durum unu öğrenmek, sizinle ilgili ha­ zırlanan planlar hakkında bilgi alm ak m üm kün olabileceği gibi yi-

ne bu tü r insanları kullanarak düşman ülkesinde kargaşa ve ikilik yaratm ak da olasıdır. Ll QUAN: Düşmanın üzerinize gönderdiği casuslara cö m e rt dav­ ranarak kendi yanınıza çekin. Bu tü r devşirme casuslar karşı ca ­ susluk ya da iki taraflı casuslukta kullanılır. W A N G X I : Devşirme casuslar ele geçirilen ve bize b ilg i verilmesi için teşvik edilen ya da düşmana yanıltıcı bilgi verm ek amacıyla geri gönderilen düşman casuslarıdır. Hükümlü casuslar daha çok kendi üstlerince düşmana yanıltıcı bilgi iletm ek üzere kullanılan casuslardır. Bu casusların sonu genellikle ölüm dür; bu yüzden bu tür casuslara ölü casus da denilir. DU Y U: Yanıltıcı bilgi vererek düşman üzerine gönderdiğiniz c a ­ suslar düşman eline geçtiğinde düşman tüm hazırlıklarını bu c a ­ suslardan edindiği istihbarata dayanarak yapacaktır. A ncak g e r­ çek düşman tarafından anlaşıldığında bu casusların sonu ö lü m ­ dür. DU MU : Yaşayan casuslar bilgiyi iki tarafa da taşıyan casuslar­ dır. Yaşayan casusların seçilirken özellikle aptal görünüm lü a n ­ cak zeki, dış görünüm lerinden anlaşılması imkansız cesarette, güçte olan savaşçılar seçilmelidir. Bu tür casusların karşı tarafça satın alınması imkansız olduğu g ibi yine bu casuslar açlık, su­ suzluk, onursuzluk gibi h e r türlü zorluğa aldırış bile etmezler. SUN TZU 14. O r d u i ç i n d e en yaksn t a k i p t e t u t u l a c a k k i şi l er c a s u s l a r d ı r . Ba ş k a hiç bir b i r i m c a s u s l a r k a d a r ö d ü l e layık d e ğ i l d i r . Y e r y ü z ü n d e k i b a ş k a hiç bi r m e s l e k c a s u s l u k k a d a r g i z l i ­ liğe s a h i p d e ğ i l d i r . YORUMLAR DU YU: Kendisine iyi davranılmayan casus dönekleşerek düş­ man için çalışmaya, sizin hakkınızda b ilg i taşımaya başlayabilir. Bu nedenle casuslara zengin ö düller verin ki yaptıkları işe güve-

230

niniz olsun. etm ektedir.

Görevini gizlilikle

yapmayan

casus

kesinlikle

intihar

SUN TZU 15. Doğal ü s t ü n z e k a y a s a h i p o l m a y a n hiç k i m s e c a s u s o l a ­ maz. 16. C a s u s l a r iyilik ve d ü r ü s t l ü k o l m a d a n y ö n e t i l e m e z . 17. Ca s u s l a r ı n r a p o r l a r ı n ı a n l a m a k ve d o ğ r u l u ğ u n d a n e m i n o l m a k için i nce z e k a s e v i y e s i g e r e k i r . 18. Uyanı k ol! Her iş için c a s u s k ul l an. YORUM LAR DU MU: H er meselenin çözümü önceden edinilen bilgiye dayalı -

SUN TZU 19. Bir c a s u s z a m a n ı g e l m e d e n bir h a b e r i b a ş k a s ı n a v e r m i s ­ se, h e m c a s u s u h e m de h a b e r i al an kişiyi öl dü r . YORUM LAR MEI Y A O C H E N : Casusu öldürmenin nedeni bilgiyi sızdırması, haberi alanı öldürm enin nedeni ise konuşmasını engellemektir. SUN TZU 2 0 . A m a ç i st er bir o r d u y u v u r m a k , i st e r bir ş e h r i z a p t e t m e k , i s t e r s e bir k i şi ye s u i k a s t d ü z e n l e m e k o l s u n , k o m u t a n l a r ­ ın, k o m u t a n y a r d ı m c ı l a r ı n ı n , kapı m u h a f ı z l a r ı n ı n , n ö b e t ç i ­ l erin i s i m l e r i n i ö ğ r e n m e k ö z e l ö n e m e s a h i p t i r . C a s u s l a r ı m ı z ı n a m a c ı bu b i l g i l e r e s a h i p o l m a k t ı r .

YORUMLAR DU MU: Düşmana saldırmadan önce düşmanın yetenekleri hak­ kında bilgi alm ak son derecede önemlidir. O zaman, her b ir düş­ man için kapasitelerine uygun önlem ler alınabilir. SUN TZU 2 1. Dü şma n ı n a r a m ı z a g ö n d e r d i ğ i c a s u s l a r t e s p i t edi l i p, r ü ş ­ v e t l e k a n dı r ı l ma l ı , ele g e ç i r i l i p r a h a t e d e c e k l e r i y e r l e r d e t u t u l m a l ı d ı r . B ö y l e c e onl arı k e n d i s a f l a r ı m ı z a ç e k i p d e v ­ ş i r m e c a s u s y a p a r a k k endi h i z m e t i m i z d e k u l l a n a b i l i ri z . 22. D e v ş i r m e c a s u s l a r ı n bize s a ğ l a y a c a ğ ı b i l g i l e r s a y e s i n d e mah al li ve iç c a s u s l a r ı e l d e e d e b i l i r i z . 23. Y i n e yal nız o n l ar ı n s a y e s i n d e Ölü c a s u s l a r ı k u l l a n a r a k yanı l t ı cı b i l g i l e r i d ü ş m a n a u l aş t ı r ab i l i r i z . 24. Son o l ar a k , y i n e o n l ar ı n s a y e s i n d e Y a ş a y a n c a s u s l a r d a n bilgi al abi l i r i z. YORUMLAR Z HA N G YU: Devşirme casusların vereceği bilgilerle düşmanın içindeki açgözlü ve sizin adınıza çalışabilecek görevlileri bulursu­ nuz. Bu yöntem le ele geçirip çalıştıracağınız çift taraflı casusları düşmanı kandırma yollarını anlamakta kullanıp, düşman aldat­ m ak amacı ile ölü casuslar kullanın. Yine devşirme casusların ve­ receği bilgi ışığında düşmanın gerçek durumunu anlayıp yaşayan casusları düşmana gönderin. SUN TZU 25. Ca sus k u l l a n m a n ı n t e k a ma c ı d ü ş m a n h a k k ı n d a bilgi t o p ­ l ama kt ı r. Bu bi l gi ise, ilk o l a r a k D e v ş i r m e C a s u s t a n a l ı n a ­ bilir. Bu n e d e n l e D e v ş i r m e Ca s u s el ü s t ü n d e t u t u l m a l ı d ı r .

232

26. Eski z a m a n l a r d a Yi n h a n e d a n ı n ı n y ü k s e l m e s i i m p a r a t o r Hsia t a r a f ı n d a n k o n t r o l e d i l e n I Chi h a d ı n d a k i c a s u s l a g e r ç e k l e ş m i ş t i . Aynı ş e k i l d e Ch o u H a n e d a n ı da Y i n ' e b a ğ l ı c a s u s Lu Ya s a y e s i n d e t a h t a g e ç m i ş t i . YORUMLAR DU MU: Düşmanın gerçek durum unu anlamak ve bu amaçla başka tür casusların da kullanımı devşirme casuslara, döneklere ya da çift taraflı casuslara bağlıdır. Bu nedenle bu casuslara çok iyi davranmak gerekir. SUN TZU 27. O r d u n u n c a s u s l u k k a n a d ı n ı en iyi k u l l a n a n h ü k ü m d a r bi l ge h ü k ü m d a r , en iyi d e ğ e r l e n d i r e n k o m u t a n ise usta k o m u t a n d ı r . C a s u s l u k s o n u ç g e t i ri r . O r d u n u n h a r e k a t t a k i başarı sı c a s u s l a r ı n b e c e r i s i ile or ant ı l ı dı r . YORUMLAR DU MU: Düşmanın durum u bilinmedikçe b ir ordunun operasyona kalkması başarı getirmez. Haber alma ise casus kullanılmadan yapılamaz.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful