LUAÄN TRIEÁT HOÏC VAÊN NAM

GVHD: LAÏI

ST T 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

MSSV 0824875 0825304 0817846 0826398 0826274 0823337 0819411 0818599 0817645 0824798

THAØNH VIEÂN Nguyeãn Tröôøng Chinh Phan Vaên Cöôøng Leâ Thanh Haûi Traàn Troïng Hoøa Traàn Vieát Huaán Phaïm Vaên Huy © Nguyeãn Quoác Nam Taï Sinh Nhaät Phan Thanh Taâm Buøi Xuaân Tieán Nguyeãn Ngoïc Tuaân

Kyù teân

NV

NT

Bµi lµm
Quy luËt m©u thuÉn lµ quy luËt quan träng nhÊt cña phÐp biÖn chøng duy vËt lµ h¹t nh©n cña phÐp biÖn chøng duy vËt v× nã v¹ch ra nguån gèc ®éng lùc cña sù vËn ®éng ph¸t triÓn cña thÕ giíi kh¸ch quan vµ v× nã lµ ch×a kho¸ lµ c¬ së gióp chóng ta n¾m v÷ng thùc chÊt cña tÊt c¶ c¸c quy luËt vµ ph¹m trï cña phÐp biÖn chøng duy vËt. 1-Néi dung quy luËt

1

LUAÄN TRIEÁT HOÏC VAÊN NAM

GVHD: LAÏI

a) M©u thuÉn: Lµ hiÖn tîng kh¸ch quan vµ phæ biÕn. M©u thuÉn lµ mèi liªn hÖ t¸c ®éng qua l¹i gi÷a c¸c mÆt ®èi lËp trong cïng mét sù vËt. MÆt ®èi lËp lµ nh÷ng mÆt, nh÷ng thuéc tÝnh cã xu hø¬ng ph¸t triÓn ngîc chiÒu nhau, tån t¹i trong cïng mét sù vËt hiÖn tîng t¸c ®éng biÖn chøng víi nhau lµm cho sù vËt ph¸t triÓn. _M©u thuÉn lµ hiÖn tîng kh¸ch quan vµ phæ biÕn _M©u thuÉn lµ kh¸ch quan cã nghÜa lµ m©u thuÉn lµ c¸i vèn cã ë mäi sù vËt hiÖn tîng. M©u thuÉn h×nh thµnh ph¸t triÓn lµ do cÊu tróc tù th©n bªn trong cña sù vËt quy ®Þnh nã kh«ng phô thuéc vµo bÊt kú mét lùc lîng siªu tù nhiªn nµo vµ kh«ng phô thuéc vµo ý chÝ chñ quan cña con ngêi. _M©u thuÉn lµ hiÖn tîng phæ biÕn cã nghÜa lµ m©u thuÉn tån t¹i trong tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc tù nhiªn, x· héi vµ t duy. M©u thuÉn tån t¹i tõ khi sù vËt xuÊt hiÖn cho ®Õn khi kÕt thóc. M©u thuÉn tån t¹i ë mäi kh«ng gian, thêi gian, mäi giai ®o¹n ph¸t triÓn. M©u thuÉn nµy mÊt ®i th× m©u thuÉn kh¸c l¹i h×nh thµnh. Trong mçi sù vËt kh«ng ph¶i chØ cã mét m©u thuÉn mµ cã thÓ cã nhiÒu m©u thuÉn v× sù trong cïng mét lóc cã thÓ cã nhiÒu mÆt ®èi lËp. _Trong nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ kh¸c nhau, m©u thuÉn thÓ hiÖn ra díi nhiÒu h×nh thøc ®a d¹ng vµ phong phó kh¸c nhau: + M©u thuÉn bªn trong vµ m©u thuÉn bªn ngoµi. + M©u thuÉn c¬ b¶n vµ m©u thuÉn kh«ng c¬ b¶n 2

LUAÄN TRIEÁT HOÏC VAÊN NAM

GVHD: LAÏI

+ M©u thuÉn chñ yÕu vµ m©u thuÉn thø yÕu + M©u thuÉn ®èi kh¸ng vµ kh«ng ®èi kh¸ng. _CÇn chó ý: Trong t duy th«ng thêng khi nãi ®Õn hai mÆt ®èi lËp lµ nãi lªn m©u thuÉn. Cßn trong t duy biÖn chøng, kh«ng ph¶i hai mÆt ®èi lËp nµo còng t¹o nªn m©u thuÉn mµ chØ nh÷ng mÆt ®èi lËp t¸c ®éng biÖn chngs víi nhau t¹o nªn sù vËt hiÖn tîng vµ t¹o lªn sù ph¸t triÓn míi ®îc gäi lµ m©u thuÉn- m©u thuÉn biÖn chøng. b)C¸c mÆt ®èi lËp cña m©u thuÉn võa thèng nhÊt võa ®Êu tranh víi nhau. _Sù thèng nhÊt cña c¸c mÆt ®èi lËp lµ sù n¬ng tùa, rµng buéc quy ®Þnh lÉn nhau lµm tiÒn ®Ò tån t¹i cho nhau cña c¸c mÆt ®èi lËp. Kh«ng cã sù thèng nhÊt cña c¸c mÆt ®ãi lËp th× kh«ng t¹o ra sù vËt. _Theo nghÜa hÑp sù thèng nhÊt lµ sù ®ång nhÊt, phï hîp ngang nhau cña hai mÆt ®èi lËp ®ã lµ tr¹ng th¸i c©n b»ng cña m©u thuÉn.. _Sù thèng nhÊt cña c¸c mÆt ®èi lËp lµ t¹m thêi t¬ng ®èi, nghÜa lµ nã chØ tån t¹i trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh, ®ã chÝnh lµ tr¹ng th¸i ®øng im, æn ®Þnh t¬ng ®èi cña sù vËt, tÝnh t¬ng ®èi cña sù thèng nhÊt cña c¸c mÆt ®èi lËp lµm cho thÕ giíi vËt chÊt ph©n ho¸ thµnh cacs bé phËn c¸c sù vËt ®a d¹ng phùc t¹p, gi¸n ®o¹n. _Sù ®Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp lµ sù bµi trõ g¹t bá phñ ®Þnh biÖn chøng lÉn nhau cña c¸c mÆt ®èi lËp (Sù ®Êu 3

LUAÄN TRIEÁT HOÏC VAÊN NAM

GVHD: LAÏI

tranh hiÓu theo nghÜa t¸c ®éng ¶nh hëng lÉn nhau cña c¸c mÆt ®èi lËp chø kh«ng ph¶i theo nghÜa ®en) _Sù ®Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp lµ tuyÖt ®èi vÜnh viÔn. Nã diÔn ra liªn tôc trong suèt qu¸ tr×nh tån t¹i cña sù vËt kÓ c¶ trong trang th¸i sù vËt æn ®inhj còng nh khi chuyÓn ho¸ nh¶y vät vÒ chÊt. Sù ®Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp t¹o lªn tÝnh chÊt tù th©n, liªn tôc cña sù vËn ®éng ph¸t triÓn cña sù vËt. Còng v× vËy muèn thay ®æi sù vËt t× ph¶i t¨ng cêng sù ®Êu tranh. _Sù ®Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp lµ mét qu¸ tr×nh phøc t¹p diÔn ra tõ thÊp ®Õn cao, gåm nhiÒu giai ®o¹n, mçi giai ®o¹n l¹i cã nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng. +Giai ®o¹n ®Çu: M©u thuÉn biÓu hiÖn ra ë sù kh¸c nhau cña hai mÆt ®èi lËp song kh«ng ph¶i sù kh¸c nhau nµo còng lµ m©u thuÉn mµ chØ hai mÆt kh¸c nhau nµo liªn hÖ h÷u c¬ víi nhau trong mét chØnh thÓ cã khuynh híng ph¸t triÓn tr¸i ngîc nhau míi t¹o thµnh giai ®o¹n ®Çu cña maau thuÉn, trong giai ®o¹n nµy sù ®Êu tranh cha râ vµ cha gay g¾t. +Giai ®o¹n sau: Trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña m©u thuÉn, sù kh¸c nhau biÕn thµnh ®èi lËp, khi ®ã hai mÆt ®èi lËp cµng râ, cµng s©u s¾c th× sù ®Êu tranh gi÷a chóng ngµy cµng gay g¾t vµ quyÕt liÖt, nÕu cã ®iÒu kiÖn chÝn muåi th× hai mÆt chuyÓn ho¸ lÉn nhau vµ m©u thuÉn ®îc gi¶i quyÕt. c)Sù ®Êu tranh vµ chuyÓn ho¸ cña c¸c mÆt ®èi lËp lµ nguån gèc, ®éng lùc cña sù ph¸t triÓn. 4

LUAÄN TRIEÁT HOÏC VAÊN NAM

GVHD: LAÏI

_§Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp g©y ra nh÷ng biÕn ®æi cña c¸c mÆt ®èi lËp khi cuéc ®Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp trá lªn quyÕt liÖt vµ cã ®iÒu kiÖn chÝn muåi th× sù thèng nhÊt cña hai cò bÞ ph¸ huû, c¸c mÆt ®èi lËp chuyÓn ho¸ lÉn nhau. Sù chuyÓn ho¸ cña c¸c mÆt ®èi lËp chÝnh lµ lóc m©u thuÉn ®îc gi¶i quyÕt, sù vËt cò bÞ mÊt ®i, sù vËt míi xuÊt hiÖn. C¸c mÆt ®èi lËp cã thÓ chuyÓn ho¸ lÉn nhau víi ba h×nh thøc. -C¸c mÆt ®èi lËp chuyÓn ho¸ lÉn nhau mÆt ®èi lËp nµy thµnh mÆt ®èi lËp kia vµ ngîc l¹i nhng ë tr×nh ®é cao h¬n vÒ ph¬ng diÖn vËt chÊt cña sù vËt. VÝ dô, M©u thuÉn gi÷a v« s¶n vµ t s¶n biÓu hiÖn thµnh cuéc c¸ch m¹ng v« s¶n lËt ®é giai cÊp t s¶n -C¶ hai mÆt ®èi lËp ®Òu mÊt ®i vµ chuyÓn ho¸ thµnh mÆt ®èi lËp míi. VÝ dô Gi¶i quyÕt m©u thuÉn gi÷a n«ng d©n vµ ®Þa chñ (chÕ ®é phong kiÕn) x· héi l¹i xuÊt hiÖn m©u thuÉn míi lµ m©u thuÉn gi÷a t s¶n vµ v« s¶n (ChÕ ®é TBCN). -C¸c mÆt ®èi lËp th©m nhËp vµo nhau, c¶i biÕn lÉn nhau. Trong sù vËt míi l¹i cã m©u thuÉn míi, c¸c mÆt ®èi lËp trong m©u thuÉn míi l¹i ®Êu tranh víi nhau, lµm cho sù vËt Êy l¹i chuyÓn ho¸ thµnh sù vËt kh¸c tiÕn bé h¬n, cø nh vËy mµ c¸c sù vËt hiÖn tîng thêng xuyªn biÕn ®æi vµ ph¸t triÓn kh«ng ngõng, v× vËy, m©u thuÉn lµ nguån gèc ®éng lùc cña mäi qu¸ tr×nh vËn ®éng ph¸t triÓn cña sù vËt hiÖn tîng. ý nghÜa ph¬ng ph¸p luËn 5

LUAÄN TRIEÁT HOÏC VAÊN NAM

GVHD: LAÏI

V× m©u thuÉn lµ hiÖn tîng kh¸ch quan vµ phæ biÕn, nªn trong nhËn thËn thøc vµ thùc tiÔn ph¶i t«n träng m©u thuÉn, tøc lµ kh«ng ®îc lÈn tr¸nh m©u thuÉn còng nh kh«ng ®îc t¹o ra m©u thuÉn. V× m©u thuÉn lµ ®éng lùc cña sù ph¸t triÓn nªn muèn thóc ®Èy sù ph¸t triÓn ph¶i nhËn thøc ®îc m©u thuÉn vµ t×m c¸ch gi¶i quyÕt m©u thuÉn, ph¶i t¹o ra ®iÒu kiÖn thóc ®Èy sù ®Êu tranh cña c¸c mÆt ®èi lËp theo chiÒu híng ph¸t triÓn. V× mäi m©u thuÉn ®Òu cã qu¸ tr×nh ph¸t sinh, ph¸t triÓn vµ biÕn ho¸. V× sù vËt kh¸c nhau th× m©u thuÉn kh¸c nhau, mçi m©u thuÉn l¹i cã nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng cña nã. Do ®ã ph¶i biÕt ph©n tÝch cô thÓ mét m©u thuÉn cô thÓ vµ t×m c¸ch gi¶i quyÕt m©u thuÉn.

6