TR 08-01-09 katern 1 pagina 10

• Nieuwe wet dictator bemoeilijkt buitenlandse hulp

Straatarm Ethiopië werkt donoren tegen
Met een nieuwe wet wil Ethiopië de oppositie nog verder muilkorven. Buitenlandse steun voor mensenen kinderrechtenorganisaties wordt verboden.
Sybilla Claus Toen de Ethiopische premier Meles Zenawi in mei 2005 de verkiezingen verloor, schrok het regime zich een hoedje. Er volgde een lange periode van repressie, waarbij talloze politici uit het winnende kamp in de cel verdwenen vanwege ’hoogverraad’. Dankzij hun zetels en dankzij ’herverkiezingen’ hield regeringspartij EPRDF een meerderheid in het parlement. Hoewel de meeste journalisten het land allang hebben moeten ontvluchten, werd vorig jaar een nóg strengere mediawet aangenomen. Maar met verkiezingen in 2010 in aantocht, blijft Meles nerveus. De spanning aan de grens met Eritrea is groot en zijn invasie in Somalië is na twee jaar niet succesvol te noemen. Een nieuwe wet, die al maanden veel zorgen baart, is nu aangenomen, vlak voor het Kerstfeest van de orthodoxe christenen. Om het regime te omzeilen geven veel landen zoals Nederland het straatarme Ethiopië hulp via nongouvernementele organisaties. De nieuwe ’ngo-wet’ moet organisaties ervan weerhouden zich met buitenlands geld te richten op het bepleiten van democratische rechten, gelijkheid tussen seksen en religies, rechten voor kinderen, conflictoplossing en strafrechthervormingen. Ter verantwoording van de wet stelt het regime dat donoren ’op neoliberale wijze Afrikaanse regeringen zien als obstakel bij ontwikkeling’. Dit najaar hebben de VS, Groot-Brittannië en het Nederlandse parlement zich fel uitgesproken tegen de wet, maar het regime staat er niet om bekend dat het wil luisteren. „Ze wurgen ons, en al dit soort groepen”, zegt voorzitter Bogale Kassaye, van de Nederlandse afdeling

Zelfs het bepleiten van rechten voor gehandicapten, zoals deze ex-lepraFOTO PETTERIK WIGGERS patiënten, wordt in Ethiopië verboden.

’Ze wurgen ons en alle groepen voor mensenrechten’

van de EHRCO, Ethiopian Human Rights Council. De organisatie heeft in Ethiopië dertien kantoren die de mensenrechten bepleiten, en misstanden onderzoeken en rapporteren. „Dat werk wordt door de dictatuur niet gewaardeerd”, zegt Kassaye onderkoeld. Novib en USAid zijn de grootste donoren van EHRCO, dat nu velen van zijn vijftig medewerkers in het land moet ontslaan. De organisatie werkt aan een plan om vrijwilligers in te zetten. „Maar dan nog moet je huur en vervoer betalen. Geld daar inzamelen wordt ook bemoeilijkt. EHRCO moet eerst toestemming vragen en daar later belasting over betalen. Je mag niet anoniem aan ons doneren, wat ook een valkuil is in een land vol angst.” Ethiopië is nog steeds een partnerland van Nederland, dat vorig jaar 60

miljoen euro gaf. Minister Koenders protesteerde vergeefs tegen de nieuwe wet. Zeer waarschijnlijk gaat het mensenrechtenprogramma van Nederland erdoor sneuvelen. Een echt drukmiddel heeft Nederland niet. Voor de VS is Ethiopië geopolitiek van groot belang, reden waarom het land na Egypte en Soedan in Afrika nummer drie is qua steun. Plan Nederland maakt zich sterk voor kinderrechten en gaf vorig jaar 3,5 miljoen euro uit in Ethiopië. „Een belangrijk partnerland, waar seksuele verminking van meisjes en kindhuwelijken nog veel voorkomen”, zegt Samira Al-Zwaini. Plan maakt zich grote zorgen en onderzoekt de consequenties van de nieuwe ngowet. Dat doet ook Cordaid, dat in 2008 vanuit haar kantoor in Addis Abeba 5,5 miljoen euro verdeelde, aan programma’s voor landrechten, democratie, emancipatie en conflictbeheersing. Die staan nu op de tocht. Nieuwe arrestaties van oppositiepolitici, zoals rechter Birtukan Medeksa op 29 december, doen het ergste vrezen, denkt Bogale Kassaye. „Dit regime wil niets delen. Elk vreedzaam verzet is onmogelijk.”