(
๒๓
)
คาวนจฉัยศาลรัฐธรรมนญ
ในพระปรมาภ ไธยพระมหากษัตรย
ศาลรัฐธรรมนญ
คาวนจฉัยท
๕
/
๒๕๕๗
เร องพจารณาท
๒๘
/
๒๕๕๗
วันท
๒๑
มนาคม
พทธศักราช
๒๕๕๗
เร อง
ผ ตรวจการแผนดนเสนอเร องขอใหศาลรัฐธรรมนญพจารณาวนจฉัยตามรัฐธรรมนญ
มาตรา
๒๔๕
(
๑
)
วา
การเลอกตั งสมาชกสภาผ แทนราษฎรเปนการเลอกตั งทั วไป
เม อวันท
๒
กมภาพันธ
๒๕๕๗
ตามพระราชกฤษฎกายบสภาผ แทนราษฎร
พ
.
ศ
.
๒๕๕๖
เปนการเลอกตั ง
ท ไมชอบดวยรัฐธรรมนญ
หรอไม
ผ ตรวจการแผนดน
ผ รอง
เสนอเร องขอใหศาลรัฐธรรมนญพจารณาวนจฉัยตามรัฐธรรมนญ
มาตรา
๒๔๕
(
๑
)
ขอเทจจรงตามคารองและเอกสารประกอบ
สรปไดวา
ผ รองไดรับหนังสอรองเรยนจากนายกตตพงศ
กมลธรรมวงศ
วา
การดาเนนงานของคณะกรรมการการเลอกตั งท ไดมการจัดการเลอกตั งสมาชกสภาผ แทนราษฎรเปนการเลอกตั งทั วไป
ข นเม อวันท
๒
กมภาพันธ
๒๕๕๗
ไมชอบดวยรัฐธรรมนญ
ดวยเหตผลดังน
๑
.
การเลอกตั งมไดกระทาเปนวันเดยวกันทั วราชอาณาจักร
ตามรัฐธรรมนญ
มาตรา
๑๐๘
วรรคสอง
กลาวคอ
คณะกรรมการการเลอกตั งไดดาเนนการจัดใหมการรับสมัครรับเลอกตั งและประกาศรายช อผ มสทธสมัครรับเลอกตั งในการเลอกตั งแบบแบงเขตเลอกตั งเพยง
๓๔๗
เขตเลอกตั งเทานั น
สวนเขตเลอกตั งอกจานวน
๒๘
เขตเลอกตั ง
ไมมผ สมัครรับเลอกตั ง
ซ งคณะกรรมการ
-
๒
-
การเลอกตั งไดมหนังสอ
ดวนท สด
ท
ลต
(
กกต
.)
๐๖๐๑
/
๑๔๘๗
ลงวันท
๑๒
กมภาพันธ
๒๕๕๗
กราบเรยนนายกรัฐมนตร
ขอใหมการตราพระราชกฤษฎกาเพ อกาหนดวันลงคะแนนเลอกตั งใหม
ใน
๒๘
เขตเลอกตั งดังกลาว
จงมผลทาใหวันเลอกตั งสมาชกสภาผ แทนราษฎรเปนการเลอกตั งทั วไป
มสองวัน
คอวันท
๒
กมภาพันธ
๒๕๕๗
และวันท จะกาหนดข นในภายหลังสาหรับ
๒๘
เขตเลอกตั งนั น
๒
.
การสมัครรับเลอกตั งมไดเปนไปโดยเท ยงธรรมและขัดตอหลักความเสมอภาค
ตามรัฐธรรมนญ
มาตรา
๒๓๕
วรรคหน ง
และมาตรา
๓๐
กลาวคอ
ในการรับสมัครรับเลอกตั ง
แบบบัญชรายช อ
ระหวางวันท
๒๓
ธันวาคม
๒๕๕๖
ถงวันท
๒๗
ธันวาคม
๒๕๕๖
คณะกรรมการการเลอกตั งไดมหนังสอแจงไปยังพรรคการเมองทกพรรควา
หากไมสามารถเขาไปยังสถานท รับสมัครไดใหไปลงบันทกประจาวันไวเปนหลักฐาน
เพ อใหไดสทธในการจับสลากหมายเลขผ สมัครรับเลอกตั งแบบบัญชรายช อ
ปรากฏวามพรรคการเมองท ประสงคจะสมัครรับเลอกตั ง
หลายพรรคการเมองไดไปลงบันทกประจาวันไวเปนหลักฐาน
และไดสทธในการจับสลากหมายเลขผ สมัครรับเลอกตั ง
ทั ง
ๆ
ท พรรคการเมองเหลานั นมไดไปถงสถานท รับสมัครรับเลอกตั งแตอยางใด
นอกจากน
การสมัครรับเลอกตั งแบบแบงเขตเลอกตั งในหลายจังหวัด
โดยเฉพาะจังหวัดนครศรธรรมราชไดมการแจงเปล ยนแปลงสถานท รับสมัคร
โดยไมมการประกาศใหทราบลวงหนา
ทาใหผ ท ประสงคจะสมัครรับเลอกตั งบางรายไมสามารถสมัครได
๓
.
คณะกรรมการการเลอกตั งไดกาหนดใหมการนับคะแนนเลอกตั งโดยเปดเผยหลังจาก
หมดเวลาการลงคะแนนเลอกตั งในวันท
๒
กมภาพันธ
๒๕๕๗
เวลา
๑๕
.
๐๐
นาฬกา
เปนผลทาให
ผ ท จะลงคะแนนเลอกตั งภายหลังจากวันดังกลาวทราบผลคะแนนแลวและกอใหเกดผลกระทบตอ
การตัดสนใจ
ซ งการดาเนนการของคณะกรรมการการเลอกตั งดังกลาวเปนการดาเนนการในขณะท ยัง
จัดการเลอกตั งไดไมครบถวนทั วราชอาณาจักร
ขัดตอรัฐธรรมนญ
มาตรา
๒๓๖
วรรคหน ง
(
๑
)
และไมเปนความลับ
ขัดตอรัฐธรรมนญ
มาตรา
๙๓
วรรคสอง
อกทั งทาใหเกดความไดเปรยบเสยเปรยบระหวางพรรคการเมองและระหวางผ สมัครรับเลอกตั ง
-
๓
-
๔
.
การนับคะแนนเลอกตั งเม อวันท
๒
กมภาพันธ
๒๕๕๗
ทาใหการลงคะแนนเลอกตั งลวงหนาและการลงคะแนนเลอกตั งท เล อนออกไปเปนวันท
๒๐
เมษายน
๒๕๕๗
และวันท
๒๗
เมษายน
๒๕๕๗
เปนอันไรผล
เน องจากบัตรลงคะแนนเลอกตั งในวันดังกลาวจะกลายเปน
บัตรเสยตามพระราชบัญญัตประกอบรัฐธรรมนญวาดวยการเลอกตั งสมาชกสภาผ แทนราษฎรและ
การไดมาซ งสมาชกวฒสภา
พ
.
ศ
.
๒๕๕๐
มาตรา
๑๐๒
วรรคสอง
และเปนการตัดสทธพ นฐาน
ในการออกเสยงเลอกตั งของประชาชนจานวนมากท ยังไมมโอกาสใชสทธเลอกตั งลวงหนาหรอยังไมได
ใชสทธในการลงคะแนนเลอกตั ง
๕
.
คณะกรรมการการเลอกตั งละเลยไมทาหนาท สั งหามมใหมการใชอานาจรัฐท กอให
เกดความไดเปรยบของผ สมัครรับเลอกตั งของพรรคการเมองท เปนรัฐบาลและมสมาชกดารงตาแหนง
อย ในคณะรัฐมนตร
กลาวคอ
รัฐธรรมนญ
มาตรา
๒๓๖
วรรคหน ง
(
๒
)
ไดบัญญัตใหคณะกรรมการ
การเลอกตั งมอานาจหนาท ในการออกระเบยบเก ยวกับขอหามในการปฏบัตหนาท ของคณะรัฐมนตร
และรัฐมนตรขณะอย ในตาแหนงเพ อปฏบัตหนาท
แตปรากฏวานางสาวย งลักษณ
ชนวัตร
นายกรัฐมนตร
ผ สมัครรับเลอกตั งแบบบัญชรายช อลาดับท
๑
พรรคเพ อไทย
ไดออกประกาศสถานการณฉกเฉนท มความรายแรงในทองท กรงเทพมหานครและพ นท ใกลเคยง
โดยใชอานาจ
ตามพระราชกาหนดการบรหารราชการในสถานการณฉกเฉน
พ
.
ศ
.
๒๕๔๘
โดยไมคานงถงขอบเขต
ท เหมาะสม
ความจาเปนเพ อรักษาความเสมอภาค
และความทัดเทยมกันในการหาเสยงเลอกตั ง
การดาเนนการจัดการเลอกตั งสมาชกสภาผ แทนราษฎรเปนการเลอกตั งทั วไป
เม อวันท
๒
กมภาพันธ
๒๕๕๗
ของคณะกรรมการการเลอกตั งเปนไปโดยไมชอบดวยรัฐธรรมนญ
อันมผลทาใหการดาเนนการจัดการเลอกตั งดังกลาวในครั งน และท จะมข นตอไปเปนอันส นผลไป
จงขอใหผ รองพจารณาตรวจสอบการละเลยการปฏบัตหนาท หรอการปฏบัตหนาท โดยมชอบ
ดวยกฎหมายของคณะกรรมการการเลอกตั ง
ตามรัฐธรรมนญ
มาตรา
๒๔๔
วรรคหน ง
(
๑
) (
ค
)
และสงเร องการดาเนนการและการออกประกาศกาหนดหลักเกณฑตาง
ๆ
และการปฏบัตหนาท
โดยไมชอบดวยกฎหมายของคณะกรรมการการเลอกตั งซ งไดดาเนนการตามพระราชกฤษฎกายบสภา