You are on page 1of 18

Kuliah 12

Penghakiman

Apa itu Penghakiman


Proses bagi Hakim
mendengar pihak-pihak mengemukakan dakwaan dan tuntutan dan seterusnya memutuskan hukuman

Penghakiman terdiri
Tuntutan @ dakwaan Keterangan @ bayyinah Sabitan Penghukuman

Pendakwaan/Tuntutan
Digunakan untuk memulakan suatu tindakan dalam proses penghakiman 3 tahap dakwaan
Dakwaan yg ada keraguan pada uruf
Spt A dakwa barang yg berada dlm milik B adalah haknya.

Dakwaan yg tiada keraguan & tidak dusta


Spt A dakwa dia pinjam duit dari B seorg kaya

Dakwaan yg diputuskan dusta


A yg selalu pinjam kereta dari B tiba-tiba dakwa kereta itu miliknya.

Syarat-Syarat Dakwaan Sahih


Plaintif & Defendan mestilah baligh & beraqalb dan diketahui Jika hak manusia, dakwaan mestilah yg berhak @ wakilnya Lafaz yg memberi maksud yg tegas & jelas
Lafaz berbentuk sangkaan/andaian tak diterima

Dgn kehadiran tertuduh


Dlm beberapa kes ulama haruskan spt. exparte

Dilakukan di mahkamah di hadapan Hakim Dakwaan berkait dgn pertikaian penentuan hak. Melalui perkataan Perkara yg didakwa itu logik, diketahui dan wujud dan dibenarkan oleh syarak Pendakwa mohon hukuman dijatuhkan
Setengah ulama tak perlu mohon (terserah kpd hakim)

Pensabitan
Iaitu keadaan di mana seorg Hakim menentukan sama ada Plaintif berhak dlm tuntutannya (bagi kes sivil) @ Plaintif berjaya membuktikan Defendan bersalah (bagi kes Jenayah). Pensabitan dibuat melalui
Iqrar, shahadah @ sumpah Bayyinah lain spt qarinah, dokumenteri, qiyafah, keterangan pakar, qurah dsb.

Cara Pensabitan
Kes jenayah
Iqrar, shahadah, sumpah dsb Bilangan saksi selain hudud tidak ditetapkan

Kes Sivil
Sama spt dua perkara di atas Hakim mesti tumpukan fakta yg menjadi isu
Spt Isteri nusyuz, keluar rumah tanpa izin ada saksi dan isteri mengaku & dia keluar tanpa ada kezaliman oleh isteri Tapi jika isteri kemuka fakta ibunya dan mertuanya bergaduh, menyebabkan dia keluar rumah itu bukan fact in issue.

Cara Pensabitan
Quantum pembuktian
Kes tuntutan sivil/harta dan tazir
Sampai ke tahap zann yg kuat (ghalabat al-zan) 70% - 90%

Kes jenayah hudud


Mesti sampai ke tahap yakin

Tarjih antara keterangan pihak-pihak


Keupayaan hakim utk menilai keterangan dari pihak-pihak. Perlukan kepada penelitian dan sikap berhati-hati Hakimk boleh ambil masa untuk membuat penilaian

Perbezaan Antara Pensabitan dan Sabit


Pensabitan
Mengemukakan bayyinah di hadapan Hakim melalui cara yg ditentukan syarak. Terdapat juga kemungkinan pendakwa berjaya mensabitkan dgn bayyinah yg palsu, padahal hakikatnya tidak sabit.

Sabit
Suatu yg sedia ada pada hakikat. Bermaksud tuntutan/dakwaan yg dibuat adalah sabit iaitu memang pada hakikatnya berlaku perkara yg didakwa/tuduh ke atas yg didakwa.

Alasan Penghukuman
Beban hakim untuk mengamati & mendalami hukum syarak & undang-undang
Menjadi keperluan rujukan oleh org yg kemudian walaupun tiada binding precedent.

Hakim akan merujuk kpd hujah oleh


mana-mana pihak yg tidak diwakili peguam Peguam syari dlm kes mal Pendakwa syari dlm kes jenayah

Mengenai kedudukan law sama ada dari segi hukum syarak, akta, enakmen & kes-kes yg dilaporkan. Terbahagi Dua Bahagian:
Hujah secara lisan (oral submition) Hujah secara bertulis (written submition)

Dalil Hukum
Huraian hakim berkenaan
Nas-nas Hukum Syarak Autoriti-autoriti lain spt;
Akta Enakmen Kes-kes yg te;lah diputuskan

bagi menyokong keputusannya berhubung sesuatu isu yg dipertikaikan dlm prosiding.

Dalil Hukum
Contoh
Pertikaian mengenai beban bukti samada seseorg suami itu telah melaksanakan t/jawabnya beri nafkah kpd isteri. Prosiding yg dimaksudkan ;
Prosiding cerai taklik @ fasakh atas alasan suami gagal beri nafkah selama tempoh melebihi 3 bulan

Hakim hendaklah merujuk kpd nas (al-Quran, Sunnah dll), enakmen, akta dan kes-kes yg telah diputuskan Alasan Penghakiman - diamalkan di mahkamah Sivil/Syariah bagi memudahkan urusan rayuan ke Mahkamah yg lebih tinggi

Syarat-Syarat Penghukuman yg Sah


Dakwaan/tuntutan mesti sahih Penghukuman mesti dgn lafaz ilzam yg mengikat spt Diputuskan dsb Tegas dan jelas Plaintif dan Defendan mesti hadir Mesti bertepatan dgn dalil yg disandarkan

Pelaksanaan Hukuman
Hukum Pelaksanaan
Wajib

Kuasa Pelaksanaan
Terletak kpd Hakim Terletak kpd pemerintah

Syarat Pelaksanaan Hukuman


Hasil dari satu tuntutan dan dakwaan Tidak menyalahi ijma

Pelaksanaan Hukuman
Masalah Pelaksanaan Hukuman
D tidak patuh perintah/hukuman

Langkah Mengatasi
Tegahan musafir / pasport ditahan Penjara Jika D berada di luar kawasan
Hakim boleh tulis surat kpd Hakim di kaw bkenaan

Mencabar Keputusan Mahkamah


Berlaku di Zaman Rasulullah
Kisah keluarga mangsa Singa tak puas hati terhadap penghakiman Ali di Yaman

Sistem Kehakiman Sivil


Kekalkan hukuman Ketepikan sabitan Ketepikan perintah Kenakan hukuman Batalkan hukuman

Konsep Asas Penghukuman Dalam Islam


Sebagai pemutus kpd pihak yg bertikai
Tiada konsep binding precedent Hukuman Hakim sebagai ijtihad dan tidak boleh dibatalkan dgn ijtihad yg lain Sekiranya keputusan Hakim dianggap salah
Keputusan itu boleh dicabar melalui
Muaradah (Ulangbicara) Istinaf (Rayuan) Al-Naqd (Ketepikan Perintah) Iadat al-Nazar (Semakan kehakiman)

Muaradah & Istinaf


Muaradah
Ibn Qudamah Dibenarkan jika
Muncul org ghaib yg telah dihukumkan Saksi hilang kelayakan
Kecacatan berlaku sebelum persaksian Jika berlaku selepas penyaksian Hukuman tidak terbatal

Istinaf
Spt kes keluarga mangsa Singa tak puas hati terhadap penghakiman Ali di Yaman

Al-Naqd & Iadat al-Nazar


Al-Naqd
Ibn Farhun 4 keadaan boleh diketepikan
Jika hukuman bertentangan dgn ijma, Kaedah, Nas yg jelas @ Qiyas

Al-Ramliy Jika diputus berdasarkan ijtihad tapi bertentangan dgn nas wajib diketepikan keputusan itukerana jelas terbatal. Haskafiy Tidak booleh dilaksanakan jika bertentangan dgn nas Al-Amidiy- Tak boleh diketepikan dalam masalah ijtihadiyyah

Iadat al-Nazar Rujuk Kuliah 14


Tahap teralkhir dilakukan jika terdapat apa-apa kecacatan @ kesilapan pihak yg mendakwa.