You are on page 1of 56

1

HÖ phÇn mÒm th viÖn sè Greenstone
TÝnh n¨ng - øng dông - Cµi ®Æt

QUÁCH TUẤN NGỌC ĐỖ QUANG VINH

Néi dung
     Xu thÕ ph¸t triÓn th viÖn sè Greenstone lµ g×? øng dông cña Greenstone TÝnh n¨ng cña Greenstone Híng dÉn cµi ®Æt Greenstone

3

Xu thÕ ph¸t triÓn th viÖn sè
Tríc ®©y Tµi liÖu in Qu¶n lý tµi liÖu HiÖn nay Tµi liÖu sè Qu¶n lý tri thøc

Së h÷u tµi liÖu
Trung t©m lu tr÷

Truy cËp CSDL
Cæng th«ng tin

M«i trêng sè
4

kh¸i niÖm vÒ th viÖn sè
       Th viÖn kh«ng têng Th viÖn ¶o Th viÖn ®iÖn tö Th viÖn sè Th viÖn ®a ph¬ng tiÖn Cyber Library HÖ qu¶n trÞ tri thøc

5

Vò V¨n S¬n  Th viÖn ®iÖn tö lµ th viÖn mµ nã duy tr× toµn bé hay mét phÇn ®¸ng kÓ su tËp cña m×nh ë d¹ng m¸y tÝnh cã thÓ xö lý ®îc nh mét ph¬ng thøc thay thÕ. lu tr÷. xö lý. t×m kiÕm vµ phæ biÕn th«ng tin" .Th viÖn ®iÖn tö  Th viÖn ®iÖn tö lµ lo¹i th viÖn "sö dông c¸c ph¬ng tiÖn ®iÖn tö trong thu thËp.Bernie Sloan 6 . bæ sung cho nh÷ng tµi liÖu in truyÒn thèng hoÆc tµi liÖu trªn vi h×nh hiÖn ®ang chiÕm u thÕ trong th viÖn. .

b¶o qu¶n vµ sö dông mét c¸ch hiÖu qu¶ nh÷ng tËp hîp ®a d¹ng tµi liÖu ®iÖn tö. truy cËp ®îc ë d¹ng thuËn tiÖn cho ngêi sö dông th«ng qua m¹ng truyÒn d÷ liÖu toµn cÇu" .Th viÖn ®iÖn tö • “Th viÖn ®iÖn tö ®îc hiÓu lµ hÖ thèng th«ng tin ph©n t¸n cho phÐp tÝch hîp.Ch¬ng tr×nh th viÖn ®iÖn tö Nga 7 .

b¶o tån vµ cung cÊp sù truy cËp ®Õn th«ng tin". Trung t©m Nghiªn cøu vµ ®æi míi th viÖn Anh 8 . lu tr÷.Th viÖn sè • “Th viÖn sè lµ thuËt ng÷ ®îc chÊp nhËn réng r·i nh sù m« t¶ viÖc sö dông c«ng nghÖ sè (c«ng nghÖ ®iÖn tö) cña th viÖn ®Ó thu thËp.

Sù liªn kÕt gi÷a nh÷ng th viÖn ®iÖn tö vµ dÞch vô th«ng tin ph¶i lµ trong suèt ®èi víi ngêi dïng tin ®Çu cuèi.Th viÖn sè  Th viÖn sè kh«ng ph¶i chØ lµ mét thùc thÓ ®¬n lÎ. Su tËp sè cña th viÖn sè kh«ng chØ giíi h¹n ë mÉu t×m cña tµi liÖu (surrogates). Th viÖn sè ph¶i cã c«ng nghÖ ®Ó liªn kÕt tµi nguyªn cña nhiÒu dÞch vô.HiÖp héi Th viÖn nghiªn cøu 9 . Sù truy nhËp ®Õn th viÖn ®iÖn tö vµ dÞch vô th«ng tin lµ môc ®Ých. nã ®îc më réng c¶ ®Õn c¸c ®èi tîng sè mµ chóng kh«ng thÓ ®îc tr×nh bµy hoÆc phæ biÕn ë d¹ng in Ên .

phæ biÕn. ®¶m b¶o sù æn ®Þnh trong thêi gian dµi cña su tËp c¸c c«ng tr×nh sè ho¸ mµ chóng ë d¹ng s½n sµng ®Ó sö dông mét c¸ch kinh tÕ cho mét hoÆc mét sè céng ®ång nhÊt ®Þnh. ®Ó lùa chän.Liªn ®oµn Th viÖn Hoa Kú 10 ." . cÊu tróc viÖc truy cËp ®Õn diÔn gi¶i.Th viÖn sè  "Th viÖn sè lµ c¬ quan/tæ chøc cã c¸c nguån lùc. kÓ c¶ c¸c nguån nh©n lùc chuyªn ho¸. b¶o qu¶n sù toµn vÑn.

Th viÖn sè  Th viÖn sè lµ n¬i tr×nh bµy nh÷ng bé su tËp th«ng tin cã tæ chøc.  Ngêi dïng: truy cËp. lu hµnh 11 . tæ chøc vµ b¶o tr× bé su tËp ®ã. chän läc. hiÓn thÞ tµi liÖu sè  C¸n bé th viÖn: x©y dùng. chän läc. §èi tîng cña nh÷ng bé su tËp ®ã lµ nguån tµi nguyªn th«ng tin sè hãa cïng víi c¸c ph¬ng thøc: truy håi. tæ chøc. truy cËp.

T¹i sao ph¶i ph¸t triÓn th viÖn sè  Sè lîng tµi liÖu ngµy cµng t¨ng  Sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ th«ng tin vµ c¸c h×nh thøc xuÊt b¶n míi  Nhu cÇu cña ngêi dïng tin thay ®æi  C¸c h×nh thøc t×m tin míi  Vai trß cña th viÖn/trung t©m th«ng tin thay ®æi 12 .

Th viÖn sè: u ®iÓm – Nhîc ®iÓm ¦u ®iÓm Kh«ng bÞ giíi h¹n vÒ ®Þa lý TiÕt kiÖm kh«ng gian S½n cã 24/24 Truy cËp ®ång thêi Kh¶ n¨ng t×m truy håi Lu tr÷ thuËn tiÖn KÕt nèi m¹ng Chi phÝ? Nhîc ®iÓm Truy cËp h¹n chÕ PhÇn cøng/PhÇn mÒm B¶n quyÒn Phô thuéc vµo nhµ cung cÊp Lu tr÷ l©u dµi Mua quyÒn truy cËp               13 .

PhÇn mÒm x©y dùng th viÖn sè Greenstone Greenstone Digital Library Software .

lu hµnh vµ truy cËp tíi c¸c bé su tËp sè cña th viÖn sè. Internet hay CD-ROM. 15 .  Greenstone cung cÊp mét ph¬ng ph¸p míi ®Ó tæ chøc vµ xuÊt b¶n th«ng tin trªn m¹ng néi bé.  Greenstone lµ phÇn mÒm dïng ®Ó x©y dùng.Greenstone lµ g×?  Greenstone kh«ng ph¶i lµ th viÖn sè.

org 16 . cã thÓ ®îc sö dông tù do vµ miÔn phÝ.  Tu©n theo GNU General Public License  Website: http://www.greenstone.Greenstone lµ g× (tiÕp)  Greenstone lµ phÇn mÒm m· nguån më.

17 .  §îc triÓn khai vµ ph©n phèi víi sù hîp t¸c cña hai tæ chøc UNESCO vµ Human Info NGO.Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn  KÕt qu¶ cña Dù ¸n Th viÖn sè New Zealand t¹i trêng §¹i häc Waikato. NZ.

trung t©m th«ng tin. phi chÝnh phñ. tæ chøc chÝnh phñ. 18 . phi lîi nhuËn t¹o ra c¸c lo¹i th«ng tin cã thÓ ®îc truy cËp trùc tuyÕn. viÖn nghiªn cøu.Môc ®Ých  Hç trî c¸c tæ chøc nh trêng ®¹i häc.

häc tËp §ãng gãi th«ng tin theo chuyªn ®Ò phôc vô dÞch vô cung cÊp th«ng tin chän läc (SDI) Lu tr÷ vµ qu¶n lý c«ng v¨n. tµi liÖu néi bé X©y dùng c¸c bé su tËp cña c¸c b¶o tµng.øng dông cña Greenstone  T¹o lËp. tæ chøc vµ qu¶n lý bé su tËp sè: X©y dùng kho tµi liÖu phôc vô nghiªn cøu. trung t©m lu tr÷ 19 .

¶ rËp… trong ®ã cã tiÕng ViÖt. New Zealand. 20 . Nga. Nga. §¹i häc Quèc gia TP. Australia. Ph¸p. T©y Ban Nha.  Sö dông réng r·i t¹i c¸c trêng ®¹i häc: University of Chicago. Lehigh University. Trung Quèc.HCM  §îc dÞch ra h¬n 40 ng«n ng÷: Anh.øng dông cña Greenstone (tiÕp)  §îc sö dông réng r·i t¹i nhiÒu quèc gia trªn thÕ giíi: Hoa Kú.

London Hawaiian Electronic Library Illinois Wesleyan University Indian Institute of Management Kyrgyz Republic National Library LeHigh University. Russia National Centre for Science Information. Slovenia State Library of Tasmania Stuttgart University of Applied Sciences Texas A&M University Center for the Study of Digital Libraries University of Illinois University of North Carolina ibiblio project Vietnam National University Vimercate Public Library. Delhi Auburn University. India Netherlands Institute for Scientific Information Services New York Botanical Garden • • • • • • • • • • • • • Peking University Digital Library Philippine Research Education and Government Information Network Secretary of Human Rights of Argentina Slavonski Brod Public Library. Pennsylvania Mari El Republic. Milan. Italy Washington Research Library Consortium 21 Welsh Books Council . Bangalore.Website sö dông Greenstone • • • • • • • • • • • • • • • Association of Indian Labour Historians. Alabama California University at Riverside Chicago University Library Detroit Public Library Gresham College.

TÝnh n¨ng cña Greenstone          Yªu cÇu phÇn mÒm Giao diÖn §a ng«n ng÷ Quy m« bé su tËp Kh¶ n¨ng t¬ng thÝch c¸c chuÈn Kh¶ n¨ng t×m kiÕm. duyÖt bé su tËp §a ph¬ng tiÖn Kh¶ n¨ng ph¸t hµnh bé su tËp Tïy biÕn bé su tËp 22 .

Linux  M¸y chñ Apache Web Server. hay Netscape Navigator 23 . IIS  Tr×nh duyÖt Internet Explorer.Yªu cÇu phÇn mÒm  HÖ ®iÒu hµnh: Windows.

Giao diÖn • Greenstone cung cÊp kh¶ n¨ng truy cËp réng r·i vµo c¸c bé su tËp th«ng qua mét giao diÖn tr×nh duyÖt Web chuÈn. C¸c bé su tËp trong th viÖn sè 24 .

Giao diÖn (tiÕp)  Ngoµi ra. chØnh söa vµ t¹o bé su tËp sè 25 . Greenstone cßn cung cÊp giao diÖn thñ th (GLI) cho phÐp thu thËp.

§a ng«n ng÷  Greenstone hç trî nhiÒu ng«n ng÷ kh¸c nhau: – 4 ng«n ng÷ chÝnh: Anh. T©y Ban Nha. Ba Lan. v.  Unicode ®îc dïng ®Ó hç trî chuyÓn ®æi ng«n ng÷. Ph¸p. Cã thÓ t¹o chØ môc cho c¸c ng«n ng÷ kh¸c nhau 26 . Th¸i Lan. Trung Quèc. – C¸c ng«n ng÷ ®· hoµn chØnh: TiÕng ViÖt. Bå §µo Nha. Nga.v… – Mét sè ng«n ng÷ ®ang ®îc biªn dÞch.

27 .

28 .

29 .

 Cã thÓ nÐn bé su tËp ®Ó gi¶m kÝch thíc tÖp tin v¨n b¶n vµ chØ môc (index).Quy m« bé su tËp  C¸c bé su tËp cã thÓ chøa hµng ngh×n ®Õn hµng triÖu tµi liÖu. cã thÓ kÐo dµi tõ vµi phót ®Õn vµi ngµy.  Thêi gian t¹o bé su tËp tïy thuéc vµo quy m«. kÝch thíc cña bé su tËp. 30 .

50 31 .Kh¶ n¨ng t¬ng thÝch c¸c chuÈn  Sö dông metadata: T¹o c¸c ®iÓm truy cËp tõ metadata. Cã thÓ g¸n metadata cho mçi tµi liÖu hoÆc mét phÇn tµi liÖu  T¬ng thÝch Z39.  Ngêi dïng bªn ngoµi còng cã thÓ truy cËp vµo Greenstone th«ng qua giao thøc Z39.50 hç trî viÖc truy cËp m¸y chñ bªn ngoµi.

chñ ®Ò.v…  DuyÖt theo c¸c danh môc t¸c gi¶.  DuyÖt theo cÊu tróc ph©n cÊp. 32 .  Cã thÓ t×m theo c¸c ®iÓm truy cËp (trêng) VÝ dô: t¸c gi¶. ngµy th¸ng. ®Ò môc. v. nhan ®Ò tµi liÖu.Kh¶ n¨ng t×m kiÕm. ngµy th¸ng. duyÖt bé su tËp  T×m kiÕm toµn v¨n linh ho¹t.

h×nh ¶nh. pdf. ©m thanh. video  Greenstone cã kh¶ n¨ng t¹o c¸c bé su tËp theo lo¹i h×nh xuÊt b¶n: t¹p chÝ ®iÖn tö. e-book 33 . xml  Hç trî nhiÒu lo¹i h×nh tµi liÖu kh¸c nhau: v¨n b¶n.Kh¶ n¨ng ®a ph¬ng tiÖn  Hç trî nhiªu ®Þnh d¹ng tÖp tin: doc. html.

34 . Internet hoÆc xuÊt ra ®Üa CD-ROM tù khëi ®éng cµi ®Æt. • Qu¸ tr×nh ph¸t hµnh bé su tËp ®¬n gi¶n vµ thuËn tiÖn.Kh¶ n¨ng ph¸t hµnh bé su tËp • Bé su tËp sè cã thÓ ®îc ph¸t hµnh trªn m¹ng néi bé.

cÊu h×nh c¸c thuéc tÝnh cña bé su tËp 35 .Tïy biÕn bé su tËp  Greenstone lµ phÇn mÒm m· nguån më cho phÐp ngêi dïng cã thÓ tù do chØnh söa ch¬ng tr×nh cho phï hîp víi nhu cÇu sö dông cña m×nh  Cã thÓ tïy biÕn giao diÖn.

Cµi ®Æt Greenstone .

org  Nh¾p chuét vµo phÇn “download” 37 .greenstone.T¶i ch¬ng tr×nh cµi ®Æt Greenstone vÒ m¸y tÝnh  Truy cËp vµo ®Þa chØ: http://www.

Nh¾p chuét vµo liªn kÕt “Windows distribution 2.72 (53M)” 38 .

Chän “Save” ®Ó lu tÖp tin vÒ m¸y tÝnh 39 .

40 .T¶i ch¬ng tr×nh cµi ®Æt Greenstone vÒ m¸y tÝnh  X¸c ®Þnh th môc lu tÖp tin vµ chän lÖnh “Save” ®Ó b¾t ®Çu qu¸ tr×nh t¶i tÖp tin cµi ®Æt Greenstone vÒ m¸y tÝnh cña b¹n.

phần cứng  Máy tính Pentium III trở lên  RAM tối thiểu là 64 Mb  Hệ điều hành: Windows 98 trở lên  Phần mềm Microsoft Office Word  Bộ phông gõ tiếng Việt: Unikey hoặc Vietkey  Phần mềm ACROBAT Reader  Phần mềm JAVA 41 .Cµi ®Æt Greenstone  Yêu cầu về phần mềm.

com. 42 .microsoft. cã thÓ t¶i vÒ tõ ®Þa chØ: http://www. Ph¶i tiÕn hµnh cµi ®Æt Java tríc khi cµi ®Æt Greenstone.Cµi ®Æt Greenstone  Greenstone ch¹y trªn nÒn Java platform.

Cµi ®Æt Greenstone Cài đặt phần mềm JAVA • Nhắp chuột vào biểu tượng của chương trình: J2re-1_4_2_06-windows-i586. exe • Khi chương trình thông báo InstallShield Wizard với Licence Agreement thì chọn YES • Chương trình cho phép lựa chọn Setup Type: lựa chọn TYPICAL • Kích chuột vào NEXT để chương trình tiếp tục cài đặt • Chương trình sẽ tự động chạy và kết thúc 43 .

44 .

45 .

Cµi ®Æt Greenstone (tiÕp)  Chän ng«n ng÷ hiÓn thÞ (English – French – Russian – Spanish) 46 .

vµ chän „Next” 47 .Chän “Next” Chän ®ång ý víi c¸c ®iÒu kiÖn cña tháa thuËn.

Cµi ®Æt Greenstone (tiÕp)  Chän th môc cµi ®Æt. sau đã nh¸y Next 48 .

Cµi ®Æt Greenstone (tiÕp)  Chän h×nh thøc cµi ®Æt 49 .

Cµi ®Æt Greenstone (tiÕp) • Local Library: Ch¹y trªn m¸y tÝnh c¸ nh©n hoÆc m¹ng néi bé • Web Library: Cµi ®Æt ®Ó ch¹y trªn m¸y chñ web. cã thÓ truy cËp th«ng qua Internet. • Custom: Cho phÐp tïy chän c¸c bíc cµi ®Æt 50 . • Source Code: ChØ tiÕn hµnh cµi m· nguån.

Chän mËt khÈu cña ngêi qu¶n trÞ hÖ thèng 51 .

Khëi ®éng ch¬ng tr×nh 52 .

Khëi ®éng ch¬ng tr×nh Khi hép tho¹i xuÊt hiÖn. nh¾p chuét vµo nót “Enter Library” 53 .

54 .

cfg trong th môc c:\program files\greenstone\etc b»ng ch¬ng tr×nh Notepad hoÆc Wordpad Söa dßng lÖnh cgiarg shortname = l argdefault = en thµnh dßng cgiarg shortname = l argdefault = vi 55 .ThiÕt lËp tiÕng ViÖt cho ch¬ng tr×nh    ChØnh söa giao diÖn tiÕng ViÖt: môc ®Ých ®Ó khi khëi ®éng ch¬ng tr×nh cã giao diÖn b»ng tiÕng ViÖt. Më tÖp tin main.

KÕt thóc! CHÂN THÀNH cÁm ¬n! 56 .