You are on page 1of 37

ALACAKLARIN YÖNETİMİ

ALACAK YÖNETİMİNİN ÖNEMİ
O İşletmeler için nakit anahtar bir role sahip olmasına ve

hemen her işletmenin faaliyetlerini yürütmesinde nakdi tercih edilmesine rağmen , tüm işlemlerin her zaman nakitle yerine getirilmesi mümkün değildir.
O Çeşitli nedenlerle faaliyetlerin vadeli olarak yapılması

zorunlu olur. Alacak unsuru bir şahıs yada bir işletmenin mal ve hizmetleri ile gayrimenkul ve hatta nakdin sonradan ödenme sözü karşısında elde edilmesinden oluşur.

ALACAK YÖNETİMİN AMACI
O Alacakların yönetiminde temel amaç,

alacakların firmanın net şimdiki değerine yapacağı katkının arttırılmasıdır.
O Peşin fiyatın her zaman mümkün

olmaması bir tarafa , vadeli vadeli satış yapmak suretiyle faaliyetlerin yürütülmesinin çeşitli avantajlı yönleri de bulunmaktadır.

ALACAKLARA YAPILAN YATIRIMI ETKİLEYEN FAKTÖRLER O Satış Hacmi O Satılan Mal ve Hizmetin Özelliği O İşletmelerin Büyüklüğü O Ekonomik Konjoktür O Rekabet Durumu O Kredili Satış Şartları ve Politikası O Alacakalrın Tahsilatında Etkinlik ve Tahsilat O Alacak Senetlerin Kullanılma Derecesi O Politikası Müşterilerin Nitelikleri ve Kredi Limitleri .

kredili satış şartlarını O Ve kredi tanınabilmesi için kabul edilebilir bir sınır içinde olup olmadığı araştırılır. . müşteri taleplerine esas olacak kredi politikasını oluşturması gerekir.ALACAKLARIN YÖNETİM SÜRECİ O Bir firma kredili satış politikasını uygularken müşterilerden gelecek talebin incelenmesinden önce . Kredili alım yapmak isteyen müşteriye kredi tanıma kararını vermeden önce.

.

1)KREDİ POLİTİKALARININ OLUŞTURULMASI 1.1 Uygun Kredi Vadesinin Tesbiti 1.2 Uygun İskonto Oranının Belirlenmesi 1.3 Tahsilat Politikasını İle İlgili Durumlar .

O 1) satışların en yüksek seviyeye çıkartacak. O 2) alacaklara yatırılacak tutarların maliyetini en alt seviyeye indirecek. O 3) batmış alacak zararlarını mümkün olduğunca ortadan kaldıracak biçimde oluşturulmasına gayret edilir . belirleyecek kredi politikasının .KREDİ POLİTİKASININ OLUŞTURULMASI O Alacak yönetimiyle ilgili olarak.

1.1 UYGUN KREDİ VADESİNİN TAHSİLİ .

.

1.2 UYGUN İSKONTO ORANININ BELİRLENMESİ .

Uygulanan tahsilat politikasının geliştirilebilmesi için yapılan ilave harcamaların bu politikanın uygulanmasıyla elde edilecek yararlardan daha az olması gerekir. Son yıllarda yoğunlaşan kredi kartları. .3)TAHSİLAT POLİTİKASI İLE İLGİLİ DURUMLAR Kredi satışların tahsil edilmesini sağlamak amacıyla çeşitli harcamaların yapılması gerekebilir. Tahsilat harcamaları diğer şartlarda bir değişme olmadıkça ortalama tahsilat süresini kısaltarak şüpheli alacakların oranını da azaltacaktır. sahip olan kişilere doğrudan para ödemeksizin satın alma hakkı vermektedir.

1 Karakter 2.3.2.3 Kapital 2.3 Puanlama Yoluyla Kredi Analizi .4 Koşullar 2.2 Aşamalı Kredi Analizi 2.1 Müşteri Hakkında Bilgi Edinilmesi 2.2 Müşterinin Kredi Riskinin Göstergeleri 2.2.3 Müşteriye Kredi Açma 2.2.2) MÜŞTERİLERİN KREDİ DEĞERLİLİĞİNİN ANALİZİ 2.2 Kapasite 2.5 Karşılık 2.2.1 Geleneksel Kredi Analizi 2.3.3.2.

2. O Kredi değerliliğinin belirlenmesi. Çünkü satıcı firmanın kredi şartlarını uygun gören müşteriler talepte bulunacaktır. MÜŞTERİ KREDİ DEĞERLİLİĞİ ANALİZİ O Kredi politikası ile ilgili esaslar belirlendikten sonra müşterilerin kredi taleplerinin değerlendirilmesine sıra gelmiş olacaktır. O Kredi politikasının belirlenmesinde dikkate alınması gerekip hesaplanması mümkün olan bir maliyet unsuru da müşterilerin hakkında bilgi edinilmesinde ortaya çıkmaktadır. . talep eden kişi ve kuruluşlar hakkında sahip olunan bilgilerin miktarına bağlı olarak kolaylaşır.

1 MÜŞTERİ HAKKINDA BİLGİ EDİNİLMESİ O Müşteriye verilecek kredi tutarının belirlenmesinde.2. dolaysız ve dolaylı kaynaklar olarak aşağıda belirlenmiştir. karar eldeki mevcut bilgilerin çokluğuna ve değerlendirilmesine bağlıdır. . Kredili atış yapacak kişi ve firmalar hakkında bilgi toplamak için yararlanılabilecek kaynaklar.

2 MÜŞTERİNİN KREDİ RİSKİNİN GÖSTERGESİ O KARAKTER : Müşterilerin ödeme davranışları konusunda sahip oldukları ünün bir göstergesidir.2. O KAPİTAL : Firmaların kredilerden yararlanmada kredi vereceklerin dikkate alacağı temel unsur sahip oldukları sermayedir. . O KAPASİTE: Müşterinin borcunu ödeyebilme yeteneğidir. O KOŞULLAR : Ekonomik hayatın değişen şartları firmaları da çeşitli biçimlerde etkiler O KARŞILIK: Kredi değerliliği yüksek bir başka kuruluşun. müşterilerin kendilerine karşı vereceği güvence yada kefalet kredi değerliliğini artırıcı yol oynamaktır.

alacakların maliyeti oluşturan unsurları dikkate alarak tespit ettikten sonra bu politikaları uygun gören müşteriler kredili alışveriş için talepte bulunurlar. yukarıda açıklanan kredi riskini etkileyen unsurların dikkate alınması ve kredi değerliliğinin analiz edilmesi ile kabul yada reddedilecek aynı zamanda kredinin sınırı çizilecektir.3 MÜŞTERİYE KREDİ VERME KARARININ VERİLMESİ O Firma kredili satış yapmak amacıyla kendisine uygun kredi politikasını. .2. O Müşterilerin kredi istekleri.

2.3.1 GELENEKSEL KREDİ ANALİZİ .

3.2 AŞAMALI KREDİ ANALİZİ .2.

3.2.3 PUANLAMA YOLUYLA KREDİ ANALİZİ .

3)ALACAKLARIN İZLENMESİ 3.2 Alacakların Yaşlandırılarak İzlenmesi 3.1 Rasyo Yardımıyla Alacakların İzlenmesi 3.3 Şüpheli Alacakların Ayıklanması .

alacakların izlenmesini gerektirir. . Tahsilatla ilgili politikaları belirleyerek tahsilatın hızlandırılması. O Çeşitli nedenlerle satış politikasında sapmalar olması durumunda giderici önlemlerin alınması alacakların izlenmesiyle mümkün olur. kredili satış politikasına tespit edip müşterilere kredinin açılması ile bitmemektedir.3.1 ALACAKLARIN İZLENMESİ O Alacakların yönetimi.

1. tahsilatın gerilediğini yada firmanın.3. alacak politikasını oldukça esnekleştirdiğini gösterir. O Toplam aktifler içerisinde alacakların oranının çoğalması.1 RASYO YARDIMIYLA ALACAKLARIN İZLENMESİ O Tek tek müşteri hesaplarının incelenmesinden önce tahsilat politikasının işleyişini izleyebilmek için alacakların tümünün ele alınıp tahsilatlarda gecikme nedeniyle alacakların yığılıp yığılmadığı incelenir. O Rasyo ile firmanın aylık satışları ile alacaklara yatırımların oranı belirlenir. .

.2 ALACAKLARIN YAŞLANDIRILARAK İZLENMESİ Müşteriler ödemeleri geciktirdiğinde firma gecikme faizi almak suretiyle gecikmenin etkisini telafi etmeye çalışır.3. Gecikme faizi alınmadığında geciken alacakların firmaya maliyeti artmaktadır.

3 ŞÜPHELİ ALACAKLARIN AYIKLANMASI O Alacakların tahsilinde şüpheli nitelikte olanların ayrılması. O Gelecek dönemlere ilişkin alacaklara ait kararların alınmasındada önemli katkı sağlar.gerçekte tahsil edilme imkanı olmayan faaliyetlerin gereksiz yere vergisinin ödenmesini önlenmiş olmaktadır.alacakların firma değerine gerçek katkısının ortaya konulmasına yardımcı olur. .Bir an önce ayıklanıp zararlar arasına alınan alacaklarla. O Şüpheli alacakların ayıklanması firmanın sadece görüntüsünü etkilemekte kalmamaktadır.3.Tümüyle tahsili imkansız alacakların normallerinden ayrılması firmanın gerçek durumunun gösterilmesinede yardımcı olur.

4. müşterilerin kredi taleplerini değerlendirilmesi ve alacakların izlenmesi ile yerine getirilmektedir. . Böyle durumlarda alacakla ilgili politikaların ortaya çıkan olaylara göre ele alınıp değerlendirilmesi gerekir.4 KREDİ İŞLEMLERL İLGİLİ POLİTİKALARIN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ O Alacak yönetim süresi. kredi politikasının oluşturulması. O Bazen müşteriler firmanın belirlediği politikanın dışında talepte bulunurlar.

. vadeli ticareti zorunlu kılabilir. İhracatçı işletmeler çoğu zaman belirli ülke pazarlarındaki paylarının koruyabilmek içinde vadeli satış politikasını sürdürmek zorunda kalabilir.ÇOK ULUSLU İŞLETMELERDE ALACAK YÖNETİMİ O Dış ticarette satışların peşin yapılması bütün işletmelerin arzu ettiği durumdur . Alıcı işletmelerin yeterli mali güce sahip olamaması .

Firmanın sahiplik ilişkisi içinde olmadığı. Çok uluslu işletmelerin diğer şubelere veya ana şirkete yaptığı satışlar işletme açısından daha kolay ve kısa yoldan değerlendirmelerin yapıldığı satışlardır. .diğer bir ifade ile grup dışında yaptığı satışlarda alacak yönetimi politikasının oluşturulması aşamasında titiz davranılması ve belirli konularda karar verilmesi gerekmektedir. bağımsız müşterilere satışın yapılacağı para biriminin ne olacağı ve ödeme süresinin uzunluğunun belirlenmesidir. Bunlar.1) GRUP İÇİ-GRUP DIŞI SATIŞ AYRIMI VE ALACAK YÖNETİMİ Çok uluslu işletmeler satışların grup içi işletmelere yapabilecekleri gibi grup dışı işletmelerde de yapabilir.

Değeri düşen para birimi ile yapılan ödemelerin gecikmesi sonucu daha az bir nakit elde edileceğinden ek bir kayıp söz konusu olacaktır. Yabancı para birimiyle yapılan satışlarda ödemenin gecikmesiyle birlikte belirli maliyetlerde ortaya çıkabilmektedir .2) ÖDEMENİN YAPILACAĞI PARA BİRİMİN BELİRLENMESİ O İhracatçı çok uluslu işletmeler vadeli satışlarda döviz kuru riskine maruz kalmamak için kuvvetli para birimiyle işlem yapmak ister. Bu gibi durumlarda çok uluslu işletmeler değeri düşen para biriminden olan alacaklarında yüksek oranda gecikme faizi uygulanmasına gidebilir. .

satışın zayıf para ile mi yoksa güçlü para ile mi yapıldığıdır. ödeme süresinin daha uzun tutulması olanaklıdır. kredilendirilen dönemin uzatılması muhtemelen işletmenin daha fazla satış yapmasına neden olacaktır. O Ödeme sürelerini belirlenmesinde en etkili faktör.3) ÖDEME SÜRESİNİN UZUNLUĞU O Müşterilere daha uzun vadede satış yapılması. . satış tarihi ile tahsilat tarihi arasındaki döviz değer kaybını minimize edecek biçimde belirlenmelidir. O Zayıf para cinsinden yapılan satışlardaki ödeme süresi. O Güçlü para birimi ile yapılan satışlarda ise.

.

. O -Koruma sağlayan özel kurumlardan yardım almak.4)GLOBAL KREDİ RİSKİNDEN KORUNMA O Çok uluslu firmalar faaliyet gösterdikleri ülkenin dışındaki ülkelere yaptıkları satışlarda belirli problemlerle karşılaşırlar. Bazı önlemler alınır aşağıdaki gibidir. Bu problemlerin en önemlileri yabancı ülkelerdeki müşterilerini kredi sağlamsındaki zorunluluklar. O -Alacak hesaplarını faktoring şirketine satmak. O -Çok uluslu işletme malı müşteriye göndermeden önce ödemenin yapılmasını isteyebilir. O -Teminat mektubundan yararlanmak. kredilerin hesaplanması ve ödemelerini yapmayan müşterilerden alacakların tahsilinde yaşanan sorunlardır.

3 Dönüştürme Riski O 1.2.2 Döviz Kuru Tahmini O 1.ALACAKLARDAKİ KUR RİSKİNİN HESAPLANMASI VE ELEMİNE EDİLMESİ O 1.1.2.2.1 Satınalma Gücü Paritesi ile Döviz Kuru Paritesi O 1.2 Faiz Oranı Paritesi ile Döviz Kurunun Paritesi O 1.3 Fisher Etkisi ile Döviz Kuru Tahmini O 1.2 Faaliyet Riski O 1.1 Kur Riski O 1.2.3 Döviz Kuru Riskinden Korunma Yöntemleri .2.2 işlem riski O 1.