DISEDIAKAN OLEH : NOR ADIBAH BINTI ISMAIL SALIAPIZAH BINTI KADRI

• Kata kerja ialah perkataan yang menjadi inti bagi binaan atau konstruksi frasa kerja. • Frasa kerja terdiri daripada kata kerja yang boleh disertai beberapa unsur lain seperti kata bantu, objek, pelengkap, ayat komplemen dan keterangan

• Kata kerja sebagai satu golongan kata dapat dibahagikan kepada dua kumpulan utama iaitu : 1. kata kerja aktif 2. kata kerja pasif

KATA KERJA AKTIF : • Kata kerja aktif ialah kata kerja yang hadir dalam ayat aktif, iaitu ayat yang mengutamakan subjek asal sebagai judul atau yang diterangkan. • Kata kerja aktif pula dapat dibahagikan kepada dua subgolongan iaitu : 1. kata kerja aktif tak transitif 2. kata kerja aktif transitif

KATA KERJA AKTIF TAK TRANSITIF
• Kata kerja aktif tak transitif ialah kata kerja yang tidak memerlukan penyambut atau objek sesudahnya. • kata kerja aktif tak transitif ini juga dapat dibahagikan kepada dua subgolongan iaitu :

Kata Kerja Aktif Tak Transitif

Kata kerja aktif tak transitif tanpa pelengkap

Kata kerja aktif tak transitif berpelengkap

(a) Kata kerja aktif tak transitif tanpa pelengkap : kata kerja yang boleh berdiri tanpa objek atau penyambut seperti yang terdapat dalam contoh : Contoh : Semua orang pulang. Ayat di atas terdiri daripada subjek dan kata kerja yang berdiri sendiri tanpa pergantungan .

contoh : Semua orang pulang pada waktu petang. .• Kata kerja aktif tak transitif tanpa pelengkap juga boleh diikuti oleh unsur keterangan. • Unsur keterangan ini berfungsi sebagai memberikan maklumat tambahan.

Ayat di atas. sementara unsur yang mengikutinya ialah pelengkap. • Ayat yang mengandungi pelengkap tidak boleh dipasifkan. Contoh : Keadaan bapanya beransur baik. perkataan yang condong itu ialah kata kerja aktif tak transitif. kerana objek atau penyambut hanya hadir selepas kata kerja transitif dan boleh mengalami proses pasif.(b) Kata kerja aktif tak transitif berpelengkap • kata kerja yang mesti diikuti oleh pelengkap untuk menyempurnakan maksud ayat. . • Pelengkap ialah unsur yang hadir selepas kata kerja tak transitif untuk menyempurnakan ayat. • Unsur pelengkap hendaklah dibezakan daripada objek atau penyambut.

iaitu kata kata adjektif. lemah. dan kata nama. . kata adjektif berfungsi sebagai kata kerja adverba. frasa sendi nama. miskin. Dalam konteks ini. • Kata adjektif sebagai pelengkap : kata kerja aktif tak transitif boleh diikuti oleh kata adjektif seperti baik.• Unsur-unsur yang menjadi pelengkap ini boleh terdiri daripada beberpa jenis. kukuh dan sebagainya sebagai pelengkap. Contohnya : Lukanya beransur baik.

contohnya : Contoh : Keluarga Encik Ali berasal dari Pahang. .• Frasa Sendi nama sebagai pelengkap kata kerja aktif tak transitif boleh diikuti oleh frasa sendi nama yang membawa pengertian tempat yang berfungsi sebagai pelengkap.

Contohnya : kami tidur berbantalkan lengan. .• Kata nama sebagai pelengkap Kata nama boleh menjadi pelengkap pada kata kerja aktif tak transitif yang menerima imbuhan ber…kan dan kata kerja menjadi dan ada.

• Contoh di atas kata kerja membersihkan ialah kata kerja transitif . Contohnya : Murid-murid sedang membersihkan kawasan sekolah.Kata kerja aktif transitif • Kata kerja yang mengandungi objek yang terdiri daripada frasa nama untuk melengkapkan maksudnya.

Kata Kerja Pasif • Kata kerja pasif ialah kata kerja hasil daripada proses transformasi atau perubahan ayat aktif menjadi ayat pasif : Contonhya : Kawsan sekolah sedang dibersihkan oleh murid-murid. • Bentuk ini diperoleh dengan menukarkan ayat berbentuk aktif menjadi ayat berbentuk pasif. .

PEMBENTUKAN KATA KERJA • • • • Kata kerja tunggal Kata kerja terbitan Kata kerja majmuk Kata kerja ganda .

• Contohnya : ikut datang jaga lahir terbang gagal hancur keluar .KATA KERJA TUNGGAL • Kata yang terbentuk tanpa imbuhan. • Tidak sebanyak kata kerja yang terbentuk dengan imbuhan.

• Contoh penggunaan kata kerja tunggal dalam ayat : Murid-murid itu balik ke rumah. Pelawat sekolah saya belum datang lagi. Burung helang terbang di angkasa. .

KATA KERJA TERBITAN • Awalan kata kerja  meN beR teR di mempeR dipeR• Akhiran kata kerja  -kan  -i .

…-I memper.… -an di -….…-I ke-…-an diper-…-kan diper-…-i Sisipan kata kerja Sisipan –elSisipan –erSisipan –em- .… -kan beR.…-kan memper.… -kan beR.•            •    Apitan kata kerja meN.kan meN -…-I di.

menjadi me. k & s ) : memesan [ huruf pertama dalam kata dasar berubah menjadi sengau yang sama daerah artikulasinya iaitu m bagi p. nga bagi k & nya bagi s.apabila bergabung dengan kata dasar yang bermula huruf m. . n bagi t. r. . l.AWALAN KATA KERJA • Awalan meNBentuk awalan meN. ny.?  meN. n. w dan y. t.Contoh ( p.Contoh : memasak .

Contoh : memberi dan perkataan pinjaman yang bermula dengan huruf f.apabila dimbuhkan pada kata dasar yang bermula dengan huruf b : . p. mempopularkan .meN menjadi mem.Contoh : memfitnah . dan v : .

Mempercayai .Mempelawa .Mempunyai .Contoh : mempelopori .mempedulikan .KEKECUALIAN • Terdapat beberapa perkataa yang bermula dengan huruf p yang menerima awalan memdan dianggap kekecualian : .

Contoh : mentablighkan .apabila diimbuhkan pada kata dasar yang bermula dengan huruf d.Contoh : menderu Serta perkataan pinjaman yang bermula dengan huruf t dan s : .meN.menjadi men. j. c. sy dan z : .

tanpa berlaku pengguguran : .Contoh : menternak & mentertawakan .KEKECUALIAN • Terdapat dua kekecualian pada bentuk kata dasar yang menerima awalan men.

Contoh : mengkhususkan Dan a.menjadi meng. i.meN. o dan u : . kh dan h : . gh.apabila digabungkan dengan kata dasar yang bermula dengan huruf g.Contoh : mengalir Perkataan pinjaman yang mengekalkan huruf pertamanya untuk mempertahankan etimologi kata asal : . e.Contoh : mengkabulkan .

Contoh : mengecat KEKECUALIAN : • Pada kata pinjaman yang bermula dengan gugus konsonan iaitu awalan meng.tidak berubah menjadi menge.apabila diimbuhkan pada kata dasar yang bersuku kata satu baik perkataan Melayu atau kata pinjaman : .: .Contoh : mengklip .menjadi menge.Awalan meng.

• Awalan beRGolongan kata yang boleh bergabung dengan awalan beR.? Kata nama : berbuah Kata kerja : berbuat Kata adjektif : bersusah Kata tugas : beroleh .

? Contoh kata kerja berawalan beR. Contoh kata kerja berawalan beR.Pesakit itu sudah beransur baik. .Jenis kata kerja berawalan beR.tak transitif berpelengkap : beransur baik .tak transitif tanpa pelengkap : berjalan .Mereka sedang berjalan.

? Kata kerja transitif : terbeli Kata kerja tak transitif : terduduk Kata nama : terpelajar .• Awalan teRGolongan kata yang bergabung dengan awalan teR.

-Kata kerja tak transitif : terjatuh Ali terduduk sejenak setelah mendengar berita itu.? Kata kerja aktif : -Kata kerja transitif : termakan Adik termakan lauk yang pedas itu.Jenis kata kerja berawalan teR.Contoh : terpijak Bunga itu terpijak oleh Ali. Kata kerja pasif : . .

• Awalan diGolongan kata yang dapat bergabung dengan awalan di.? Kata kerja : ditulis. digulai . dipanjat Kata nama : dihukum.

.? Kata kerja yang dibentuk dengan awalan diialah kata kerja pasif yang subjek asalnya terdiri daripada orang ketiga : Contoh : Surat itu ditulis oleh adik saya.Jenis kata kerja berawalan di.

• Awalan mempeRGolongan kata yang dapat bergabung dengan awalan memper.? Kata nama : memperalat Kata adjektif : mempertinggi Kata tugas : memperoleh .

Jenis kata kerja berawalan memper. .? Perkataan yang dibentuk dengan awalan memper.Contoh : Majikan itu memperalat pekerjanya.ialah kata kerja aktif transitif : .

? Kata nama : diperalat Kata adjektif : dipertinggi Kata tugas : diperoleh .• Awalan dipeRGolongan kata yang dapat bergabung dengan awalan diper.

Contoh : Anak saudaranya diperisteri oleh Che Daud.ialah kata kerja ayat pasif yang subjek asalnya daripada orang ketiga : .Jenis kata kerja berawalan diper. .? Jenis kata yang dibentuk dengan diper.

AKHIRAN KATA KERJA • Akhiran –kan Golongan kata yang boleh bergabung dengan akhiran –kan ?  Kata nama : bukukan Kata kerja transitif : carikan Kata kerja tak transitif : lahirkan Kata adjektif : besarkan Kata tugas : dahulukan .

.Jenis kata kerja berakhir –kan ? Dalam ayat pasif bagi kata ganti nama orang pertama dan orang kedua : . Dalam ayat suruhan : .Contoh : Belikan saya sepasang kasut.Contoh : Rumah itu kami dirikan bersamasama.

Aspek makna akhiran –kan ? Memberi pengertian kausatif atau menyebabkan jadi : .Contohnya : wariskan Memberi pengertian benefaktif atau melakukan sesuatu untuk manfaat orang lain : .Contoh : masakkan .

• Akhiran –I Golongan kata yang boleh hadir dengan akhiran –i ? Kata nama : contohi Kata kerja : duduki Kata adjektif : baiki Kata tugas : sertai .

Contoh : Perangainya yang baik itu akan kami contohi. . Dalam ayat suruhan : Tolong baiki basikal yang rosak ini.Jenis kata kerja yang berakhiran –i ? Dalam ayat pasif bagi orang pertama dan kedua : .

Contoh : naiki bas .Aspek makna akhiran –I ? Memberi pengertian kausatif atau menyebabkan sesuatu jadi : .Contoh : hambai Memberi pengertian lokatif iaitu menyatakan unsur tempat : .

Contoh : besarkan & baiki Perbezaannya ialah akhiran -kan mengandungi unsur benefaktif mankala akhiran –I mengandungi unsur tempat atau lokatif : .Perbezaan antara akhiran –kan dengan –I ? Persamaanya ialah kedua-dua ini membawa maksud kausatif : .Contoh : belikan & naiki .

Contoh : membacakan .Contoh : diberikan . atau beR-…-an atau beR-…-kan : .Contoh : bertilamkan .APITAN KATA KERJA • Jenis pertama ialah kata dasarnya boleh menerima awalan meN-…-kan . DI-…-kan .

dihapuskan.• Jenis yang kedua ialah kata dasarnya hanya dapat menerima apitan men-…-kan. berterbangan . di-.sahaja : . atau ber-…-an dan tidak dapat menerima awalan meN-. atau beR. di-…-kan.Contoh : mengabaikan .

berasah .Contoh : berajar. beralih.• Jenis yang ketiga ialah kata dasarnya boleh menerima awalan beR.sahaja dan tidak dapat menerima apitan beR-…-kan : .

bentuk perkataan yang terdiri daripada kata nama dan kata adjektif yang mengandungi sisipan dapat dijadikan kata kerja melalui proses pengimbuhan. .SISIPAN KATA KERJA • Dalam Bahasa Melayu tidak ada sisipan yang dapat membentuk kata kerja. • Tetapi.

bergemerlap .: bergemuruh. menggerodak Sisipan –em.CONTOH Sisipan –el. menjelajah Sisipan –er.: berserabut .: menggeletar.

menyatupadukan . tetapi apabila menerima apitan .KATA KERJA MAJMUK • Dalam Bahasa Melayu kata majmuk jenis kata nama mempunyai jumlah yang paling besar. • Apabila kata majmuk ini menerima awalan. kata dasarnya tetap dieja terpisah. kata dasarnya dieja bercantum : -Contoh : bersatu padu.

Contoh : bekerjasama.• Terdapat bentuk kata majmuk daripada jenis kata nama yang menerima awalan dan dieja bercantum serta telah dianggap sebagai mantap : . bertanggungjawab. bertandatangan .

KATA KERJA GANDA • • Penggandaan penuh kata kerja : Contoh : geleng-geleng Penggandaan separa kata kerja : Penggandaan separa berlaku pada kata dasar yang berimbuhan dengan hanya sebahagian kata dasar yang digandakan iaitu bahagian yang bukan berimbuhan.Bentuk ganda boleh diletakkan di belakang atau hadapan : . .

mencari-cari Penggandaan separa pada kata kerja berakhiran –kan dan –I : risik-risikkan. ditanya-tanya. tersenyum-senyum.Penggandaan separa pada kata kerja berawalan : berlari-lari . pukulpukuli Penggandaan separa pada kata kerja berapitan : bersalam-salaman .

Contoh penggandaan berentak bebas : ulangalik .Contoh penggandaan berentak persamaan bunyi vokal : cerai-berai .Contoh kata yang mengalami penggandaan berentak ini menerima awalan : bergotongroyong .Contoh penggandaan berentak persamaan bunyi konsonan : bolak-balik .• Penggandaan berentak kata kerja .

Contoh : berangan-angan • Perbuatan yang bersungguh-sungguh : .Contoh : memporak-perandakan • Perbuatan yang saling berbalasan : Contoh : berkasih-kasihan .Contoh : tertanya-tanya • Perbuatan yang berpanjangan : .MAKNA BENTUK PENGGANDAAN • Perbuatan yang berulang-ulang : .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful