You are on page 1of 73

De vorige les

:
• Wat is apologetiek?
De vorige les:
• Wat is apologetiek?
– de onderbouwde verdediging van het christelijk
geloof
– wetenschap en kunst
De vorige les:
• Het aanknopingspunt
De vorige les:
• Het aanknopingspunt: een door God
gegeven mogelijkheid om een brug te slaan
naar de ongelovige ander
De vorige les:
• Theologische fundamenten van het
aanknopingspunt:
De vorige les:
• Theologische fundamenten van het
aanknopingspunt:
– de leer van schepping en verlossing
De vorige les:
• Theologische fundamenten van het
aanknopingspunt:
– de leer van schepping en verlossing
– God maakt zich aan ons bekend door
menselijke taal
De vorige les:
• Theologische fundamenten van het
aanknopingspunt:
– de leer van schepping en verlossing
– God maakt zich aan ons bekend door
menselijke taal
– het aanknopingspunt heeft zijn beperkingen!
De vorige les:
• Aanknopingspunten: wat zijn ze?
De vorige les:
• Aanknopingspunten: wat zijn ze?
– onvervuld verlangen
– rationaliteit
– geordende wereld
– moraal
– existentiële vervreemding
– sterfelijkheid
Deze les:
• De stap van geloof
• Geloofsbarrières
Apologetiek
Programma (onder voorbehoud):
• Les 1: Inleiding; het
‘aanknopingspunt’ (Bruggen bouwen
Inleiding; H1 en 2)
• Les 2: De stap van geloof;
geloofsbarrières (Bruggen bouwen
H3; H4)
• Les 3: Geloofsbarrières; andere
wereldbeelden (Bruggen bouwen H5;
H6)
• Les 4: Andere wereldbeelden;
conclusie (Bruggen bouwen H6;
conclusie)
De stap van geloof (Bruggen
bouwen H3)
De stap van geloof
• Van instemming naar toewijding
• ‘Geloof’ voor christenen :
– geloven dat iets waar is
De stap van geloof
• Van instemming naar toewijding
• ‘Geloof’ voor christenen:
– geloven dat iets waar is
– vertrouwen, je overgeven
De stap van geloof
• Van instemming naar toewijding
• ‘Geloof’ voor christenen:
– geloven dat iets waar is
– vertrouwen, je overgeven
– ‘binnengaan in Gods beloften’
De stap van geloof

• ‘Binnengaan in Gods
beloften’
De stap van geloof

• Luther: het huwelijk
als beeld van de
eenheid tussen
Christus en de
gelovige
De stap van geloof
• Van instemming naar toewijding
• ‘Geloof’ voor christenen:
– a) geloven dat iets waar is
– b) vertrouwen, je overgeven
– c) ‘binnengaan in Gods beloften’
• Apologetiek: komt niet verder dan a) en
b) → bescheidenheid
De stap van geloof
• de apologetiek is beperkt
– beperking van historische bewijzen
– de ‘5 wegen’ van Th. v. Aquino slechts
‘aanloop’
De stap van geloof
• de apologetiek is
beperkt
– beperking van
historische bewijzen
– de ‘5 wegen’ van Th.
v. Aquino slechts
‘aanloop’
• Blaise Pascal (1623-
1662): de God van de
Bijbel is niet de god
van de filosofen!
De stap van geloof
• McGrath’s
‘creatieve
benadering’: het
overlappende
gebied tussen een
seculiere en een
christelijke
rationaliteit
verkennen
De stap van geloof
De stap van geloof
• Geloven is uiteindelijk
een keuze
• Apologetiek: een
oproep om te kiezen
Geloofsbarrières (Bruggen
bouwen H4)
Geloofsbarrières
• Wat houdt mensen tegen om christen te
worden?
Geloofsbarrières
• Wat houdt mensen tegen om christen te
worden?
• 8 hoofdproblemen
Geloofsbarrières
• barrière 1:
intellectuele
bezwaren
Geloofsbarrières
• barrière 1:
intellectuele
bezwaren
• excuus?
Geloofsbarrières
• intellectuele bezwaren:
– het christendom is een
overblijfsel uit de
Middeleeuwen
Geloofsbarrières
• intellectuele
bezwaren:
– ‘God’ is niet
meer dan een
wens-
vervulling
Geloofsbarrières
• intellectuele
bezwaren:
– hoe kan er
zoveel lijden
zijn als God
rechtvaardig en
almachtig is?
Geloofsbarrières
• intellectuele
bezwaren:
– er zijn zoveel
religies – waarom
zou alleen het
christendom waar
zijn?
Geloofsbarrières
• intellectuele bezwaren:
– de christelijke ideeën van opstanding, incarnatie,
zonde en verlossing zijn achterhaald
Geloofsbarrières
• barrière 2:
historische
associaties
Geloofsbarrières
• historische associaties:
– christelijk geloof = de kerk
en haar vertegenwoordigers?
Geloofsbarrières
• Als het christelijk
geloof zo goed is,
waarom zijn
christenen dan
niet beter?
Geloofsbarrières
• Als het christelijk
geloof zo goed is,
waarom zijn
christenen dan
niet beter?
• het christendom
als religie van
morele
verbetering?
Geloofsbarrières
• Als het christelijk geloof zo goed is,
waarom zijn christenen dan niet beter?
– ook in het leven van christenen is de zonde een
reële en blijvende invloed
Geloofsbarrières
• Als het christelijk geloof zo goed is,
waarom zijn christenen dan niet beter?
– ook in het leven van christenen is de zonde een
reële en blijvende invloed
– Luther: simil iustus et peccator –
‘rechtvaardige en zondaar tegelijk’
Geloofsbarrières
• Als het christelijk geloof zo goed is,
waarom zijn christenen dan niet beter?
– ook in het leven van christenen is de zonde een
reële en blijvende invloed
– Luther: simil iustus et peccator – ‘rechtvaardige
en zondaar tegelijk’
– genade neemt zonde niet weg, maar werkt
door zonde heen
Geloofsbarrières
• barrière 3: het probleem van de relevantie
Geloofsbarrières
• het probleem van de
relevantie:
– een algemene
presentatie van het
evangelie?
Geloofsbarrières
• waarom is het christelijk geloof relevant?
→ basis voor de moraal
Geloofsbarrières
• waarom is het christelijk geloof relevant?
→ basis voor de moraal
→ zingevingskader
Geloofsbarrières
• waarom is het christelijk geloof relevant?
→ basis voor de moraal
→ zingevingskader
→ inspirerende levensvisie
Geloofsbarrières
• het christelijk geloof is geen interessant idee maar
een transformerende relatie
Geloofsbarrières
• barrière 4: misverstanden over het christendom
Geloofsbarrières
misverstanden over het
christendom:
• wélk christendom
verwerpen mensen?
Geloofsbarrières
• barrière 5: de
honger naar
absolute
zekerheid
Geloofsbarrières
• de honger naar absolute zekerheid:
– iedere vorm van menselijke kennis is beperkt
Geloofsbarrières
• de honger naar absolute zekerheid:
– iedere vorm van menselijke kennis is beperkt
– de dingen die er echt toe doen kun je niet
onomstotelijk bewijzen
Geloofsbarrières
• de honger naar absolute zekerheid:
– iedere vorm van menselijke kennis is beperkt
– de dingen die er echt toe doen kun je niet
onomstotelijk bewijzen
– christelijk geloof is geen kalme zekerheid,
maar een avontuur
Geloofsbarrières
• christelijk
geloof als een
tafel met vier
poten:
– geschiedenis
– rede
– ervaring
– openbaring
Geloofsbarrières
• barrière 6: een
andere
levensbeschouwing
Geloofsbarrières
• een andere
levensbeschouwing :
– levensbeschouwingen
hebben een ‘buffer
van onduidelijkheid’
Geloofsbarrières
• een andere
levensbeschouwing:
– levensbeschouwingen
hebben een ‘buffer van
onduidelijkheid’
– hoe kom je door deze
buffer heen?
Geloofsbarrières
• hoe kom je door de buffer van een
levensbeschouwing?
– ‘historische erosie’?
Geloofsbarrières
• hoe kom je door de buffer van een
levensbeschouwing?
– ‘historische erosie’?
– bewijsmateriaal? → waarom heeft
iemand een bepaalde overtuiging?
Geloofsbarrières
• hoe kom je door de buffer van een
levensbeschouwing?
– ‘historische erosie’?
– bewijsmateriaal? → waarom heeft
iemand bepaalde overtuigingen?
– vooronderstellingen?
Geloofsbarrières
• barrière 7:
persoonlijke
integriteit
Geloofsbarrières
• veranderen van visie zonder
gezichtsverlies?
– scheid de ideeën van de persoon
Geloofsbarrières
• veranderen van visie zonder
gezichtsverlies?
– scheid de ideeën van de persoon
– niet aanvallen maar delen
Geloofsbarrières
• veranderen van visie zonder
gezichtsverlies?
– scheid de ideeën van de persoon
– niet aanvallen maar delen
– gebruik jezelf (zo mogelijk) als voorbeeld
Geloofsbarrières
• barrière 8:
schuldgevoel
Geloofsbarrières
• schuldgevoel?
– God kent ons door en door – en houdt toch
van ons
Geloofsbarrières
• schuldgevoel?
– God kent ons door en door – en houdt toch van
ons
– Jezus is gekomen voor zondaren
Geloofsbarrières
• schuldgevoel?
– God kent ons door en door – en houdt toch van
ons
– Jezus is gekomen voor zondaren
– de barrière van schuld is weggedaan aan het
kruis
De volgende keer:
• intellectuele barrières
• andere wereldbeelden
Apologetiek
Programma (onder voorbehoud):
• Les 1: Inleiding; het
‘aanknopingspunt’ (Bruggen bouwen
Inleiding; H1 en 2)
• Les 2: De stap van geloof;
geloofsbarrières (Bruggen bouwen
H3; H4)
• Les 3: Geloofsbarrières; andere
wereldbeelden (Bruggen bouwen
H5; H6)
• Les 4: Andere wereldbeelden;
conclusie (Bruggen bouwen H6;
conclusie)
Apologetiek
Programma (onder voorbehoud):
• Les 1: Inleiding; het
‘aanknopingspunt’ (Bruggen bouwen
Inleiding; H1 en 2)
• Les 2: De stap van geloof;
geloofsbarrières (Bruggen bouwen
H3; H4)
• Les 3: Geloofsbarrières; andere
wereldbeelden (Bruggen bouwen
H5; H6)
• Les 4: Andere wereldbeelden;
conclusie (Bruggen bouwen H6;
conclusie)
Nú lezen…
…dan hoef je straks niet te
racen!