You are on page 1of 23

‫بررسی ساختار و سازمان فضایی‬

‫بررس ی س اختار درون ی شهرها از‬


‫توص یفات مکت ب شیکاگ و از ساختار‬
‫شهری آغاز ش د‪ ،‬ک ه در س ه الگوی هم‬
‫مرک ز‪ ،‬قطاع ی و چن د هسته ای‬
‫یافت‬
‫عمومیت م ط ر ح‬ ‫نوع ی طرز تفک ر مربوط ب ه قر ‪.‬‬
‫ن بیس تم با‬
‫در‬ ‫شدن‬
‫هن ر‪،‬فلس فه‪،‬زبانشناس ی‪،‬نژادشناس ی‪،‬تاری خ‪،‬تجزیه‬
‫‪.‬تحلیل های روانکاوی و سایر حوزه ها‬
‫د ر س ا ل ‪ 1 9 5 9‬ن ق طه آ غ ا ز ی ب ر ‪ OT T ERLO‬ن ش س ت‬
‫نهض ت س اختارگرایی ب ا شرک ت لوی ی کان‪،‬کنزوتانگه‬
‫ساختار گرایی‬

‫س اختارگرایی از تحولت گوناگون در رشته های متفاوت‪‬‬


‫سرچشمه گرفت ه اس ت‪.‬خاستگاه س اختارگرایی نوین‬
‫‪ .‬زبانشناسی است‬
‫سوسور میان زبان صوری و گفتار روزانه تمایز قائل شد‪.‬‬

‫زبان ص وری نظام ص وری و دس توری زبان اس ت‪ .‬شناخت‬


‫این ساختار منجر به شناسایی نظامهای نشانه ای شد که‬
‫‪ .‬نشانه شناسی نام گرفت‬
‫کلودلوی اشتراوس ب ه عنوان پدر معنوی ساختارگرایی‪‬‬
‫کتاب استخوان بندی‬
‫ساختار و سیستم‬

‫ساختار عبارت است از مجموعه اي از روابط كه در آنها‪‬‬


‫عناصر مي توانند تغيير يابند ولي به شكلی كه متكي به كل‬
‫باقي مانده و مفهوم خود را حفظ كنند‪ .‬روابط بين عناصر‬
‫مهمت ر از خود عناص ر اس ت‪ .‬عناص ر داراي قابلي ت تغيير‬
‫‪.‬دروني اند ولي روابط آنها ثابت باقي مي ماند‬
‫سیستم را می توان یک دسته متغیر از اجزا و نظام روابط‪‬‬
‫بی ن آنه ا دانس ت‪ .‬لذا مطالع ه س یستم ه ا معمول در جهت‬
‫‪.‬درک این روابط و توجیه آنها است‬
‫شکل شهر ‪ ،‬ساختار فضایی‪ ،‬سازمان فضایی‬

‫سازماندهي‪‬‬ ‫نظري ه ي ساختار فضاي ي شه ر را ب ا توجه بر‬


‫مکان ي فعالي ت هاي اجتماع ي‪ -‬اقتص ادي در مناط ق شهر‬
‫تعريف ميکند‪ ،‬با اين هدف که قاعده مندي هاي را که در‬
‫تطابق مردم با فضاي شهري وجود دارند‪ ،‬بيابد‪ ،‬توضيح دهد‬
‫و پي ش بين ي کند‪ .‬از دي د بروتچ ي و س ايرين شک ل شهر‬
‫الگوي فعاليتهاي شهري مسکوني و غير مسکوني است‪ .‬بر‬
‫هم کنش آنهاست که به وسيله محيط مصنوع که جايشان‬
‫‪.‬مي دهد بيان مي شوند‬
‫به‪‬‬ ‫بورن ‪ :‬به اتكاي نظري ه ي س يستم ها‪ ،‬شك ل شه ر را‬
‫الگوي مكان ي ي ا چيدمان عناص ر مفرد درون يك نظام‬
‫شهري تعري ف مي كند‪ .‬اي ن عناصر شامل محيط مصنوع‪‌،‬‬
‫ساختمانها و كاربريهاي زمي ن و ني ز گروههاي اجتماعي‪‌،‬‬
‫سازمان فضایی‬

‫استقرار‪‬‬ ‫س ازمان فضای ی برآین د شرای ط طبیع ی‪ ،‬نظام‬


‫جمعیت و فعالیت‪ ،‬ساختارهای اجتماعی و اقتصادی‪ ،‬نظام‬
‫حرکت و غیره است که ارتباط و انتظام بین عناصر اصلی‬
‫شه ر مانن د حوزه های س کونت و فعالیت‪ ،‬محورهای‬
‫عملکردی و ارتباطی و انواع پهنه ها و مراکز را نشان می‬
‫‪.‬دهد‬
‫است‪‬‬ ‫‪:‬سازمان فضایی تابع شناسه های کلی سیستم ها‬
‫ماهیت کل ‪3.‬‬
‫قلمرو ‪4.‬‬
‫ساختار یا ارتباطات ‪5.‬‬
‫ساختار‬

‫شکلی‪‬‬ ‫نظریات ساختارگرایی‬


‫کارکردی‪‬‬ ‫نظریات کارکردگرایی‬
‫فورتی ساختار استعاره ای است که از سایر رشته ها به‪‬‬
‫شهرس ازی س فر کرده اس ت‪ .‬اول ی باز م ی گردد ب ه تاریخ‬
‫طبیعی و دومی باز می گردد به زبان شناسی ‪ .‬در دیسپلین‬
‫های دیگر کوشش شد که مفهوم اولی زدوده شود ولی در‬
‫‪.‬شهرسازی در کنار هم رشد کرده اند‬
‫نظام های شهری ‪ :‬کرسلی‬

‫مفاهیم اکولوژیکی برگرفته از جامعه شناسی‪‬‬


‫نظریه های کاربری زمین برگرفته از اقتصاد‪‬‬
‫الگوهای تراکم جمعیت شهری برگرفته از دموگرافی‪‬‬
‫الگوهای کارکرد درون شهری یا برهمکنش مکانی برگرفته‪‬‬
‫از برنامه ریزی شهری‬
‫الگوهای شبکه اسکان برگرفته از جغرافیا‪‬‬
‫ساختارهای شکل دهنده فضای شهر‬

‫‪‬‬ ‫شیوه ی ساختاریابی فضایی شهر را باید به گونه ای طبقه‬


‫بندی اشی ا مادی در قال ب گروه های معنادار و جستجوی‬
‫‪.‬روابط آن ها تعبیر کرد‬
‫برآیند فضای طبیعی بر فضای شهری ‪ 1.‬‬

‫شکل های ساختمانی و الگوهای خیابانی ‪ 2.‬‬

‫طبقه بندی زمانی ‪ 3.‬‬

‫سازمان دهی فضا بر اساس کاربری زمین و تراکم آن ‪ 4.‬‬

‫تاثیر عناصر خارج از محدوده فرای مرزها ‪ 5.‬‬

‫الگوی حرکت که هم نقش عنصری دارد و هم رابطه ای ‪ 6.‬‬

‫الگوهای تولید فضای شهری تا مصرف آن‪ ،‬نخستین دلیل ‪ 7.‬‬


‫حضور مردم‬
‫ارتباط فضاهای مسکونی با یکدیگر ‪ 8.‬‬
‫نحوه تردد در شهر و پیرامون‬
‫مسکن‬
‫مسکن‬
‫جمعیت‬
‫جمعیت‬
‫اشتغال‬
‫ترددها‪ -‬انواع حمل و نقل‬
‫تراکم ها و وضعیت مالکیت‬
‫فعالیت ها‬
‫خدمات‬
‫اختلط مسکن و فعالیت‬
‫شناسایی محورها و عناصر با ارزش‬
‫محورهای اصلی و فرعی در ساختار‬
‫روند شکل گیری تاریخی‬