You are on page 1of 87

06 A poca do imperialismo

1. Os factores impulsores do imperialismo 2. Conquista, organizacin e explotacin das colonias

3. Os grandes imperios coloniais 4. As consecuencias da colonizacin

Cabo FISTERRA 4

A poca do imperialismo

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

06 Introducin

Etapa histrica que vai de 1870-1914. Coecida coma a Idade do Imperialismo

unha etapa de gran crecemento e desenvolvemento econmico


A poboacin europea aumenta en un tercio entre 1875-1913. Aparecen novas potencias industriais: Italia,Rusia,Xapn e USA

Entre 1870-1914 diversa potencias europeas reprtense frica,


Cabo Asia e4 Oceana. FISTERRA

06 1. Os factores impulsores do imperialismo

1.1. Causas econmicas e demogrficas

1.2. Os intereses polticos e estratxicos


1.3. Motivacins ideolxicas
Migracins europeas a finais do sculo XIX (mapa)

Cabo FISTERRA 4

06 A Europa dominante

No derradeiro terzo do sculo XIX, a Segunda Revolucin Industrial transformou a economa das principais potencias europeas.
As innovacins tcnicas, as novas formas de organizacin do traballo e o crecemento da banca permitiron un aumento da producin e do comercio e unha mellora dos transportes. Europa lanzouse ao dominio do mundo, aproveitando a sa superioridade tcnica, financeira e militar. Os pases mis avanzados ocuparon territorios en frica e Asia, principalmente, e crearon imperios coloniais.

Cabo FISTERRA 4

06 1.2. As causas econmicas e demogrficas

Os pases de Europa necesitaban vender o excedente da sa producin. Deban mercar materias primas baratas.

O crecemento europeo produciu un exceso de poboacin que provocou dificultades para atopar traballo e tensins sociais.
As fronteiras de Europa estabilizranse a finais do sculo XIX e a expansin territorial deba facerse sobre rexins extraeuropeas. O nacionalismo conservador defenda a superioridade dalgunhas nacins e o dereito destas a imporense sobre outros pobos.

Cabo FISTERRA 4

CAUSAS ECONMICAS E DEMOGRFICAS

ECONMICAS

DEMOGRFICAS

BSQUEDA

MERCAR

INVESTIR

EXCEDENTE POBOACIN EUROPEA

NOVOS MERCADOS

MATERIAS PRIMAS

EXCEDENTES DE CAPITAL

EMIGRACIN

MERCADO NNAL PEQUENO

PRODUCTOS COLONIAIS

CONSTRUCCIN FERROCARRIL

COLOCAR EXCEDENTES Cabo FISTERRA 4

MOI BARATOS

https://es.tiching.com/link/16996

06

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

CRECEMENTO DA POBOACIN MUNDIAL

(en millns de habitantes)

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

INTERESES POLTICOS E ESTRATXICOS

FRONTEIRAS EUROPEAS ESTABILIZADAS

EXPANSIN EUROPEA

PRESTIXIO

DESENVOLVEMENTO

RIVALIDADES ENTRE PAISES

OLVIDAN PROBLEMAS INTERNOS

COMERCIO IMPERIOS COLONIAIS INDUSTRIA MILITARES VITAL POSESIONS ULTRAMARINAS


Cabo FISTERRA 4

POLTICAS

EXRCITO

MOTIVACINS IDEOLXICAS

SUPERIORIDADE DALGUNHAS NACINS

MISIN CIVILIZADORA

RACISMO

QUEN DENUNCIA ISTO?

RAPIDEZ NA CONQUISTA

EDUCACIN HOME BRANCO INTELECTUAIS

BARCO DE VAPOR

ARMAMENTO CULTURA POBOS ELEXIDOS PARA GOBERNAR O MUNDO SANIDADE MALARIA- QUININA TEORAS DARWINISTAS AVANCES TCNICOS
Cabo FISTERRA 4

SINDICALISTAS

TRENES

NOVELAS DE AVENTURAS

BARCO DE VAPOR
LONGA DISTANCIA ABARATA OS CUSTOS

15000 KM

Cabo FISTERRA 4

SEN REPOSTAR

CANONEIRA

BARCO DE VAPOR

ARMADO
Cabo FISTERRA 4

PEQUEO CALADO

PERFECTO PARA ROS

ARMAMENTO

SUPERIORIDADE ABSOLUTA

AMETRALLADORAS

FUSS DE RETROCARGA

VICTORIA RPIDAS

Cabo FISTERRA 4

QUININA

VITAL

ENFERMIDADES

NON SON UN ATRANCO

DISENTERA

FIEBRE AMARELA

TIFOS

Cabo FISTERRA 4

MALARIA

Las razas superiores poseen un derecho sobre las razas inferiores. Yo mantengo que ellas tienen un derecho, porque tambin tienen un deber El deber de civilizar las razas inferiores... J. Ferry, Discurso a la Cmara de los diputados, julio de 1885 En primer lugar, creo en el imperio britnico y, en segundo lugar, creo en la raza britnica. Yo creo que la raza britnica es la ms grande de las razas imperiales que el mundo haya conocido...; yo digo esto como una evidencia de los xitos que nosotros hemos conseguido administrando las vastas posesiones ligadas a estas pequeas islas. Discurso de Joseph Chamberlain, 11 de noviembre de 1895 No son capaces de ejercer el gobierno propio. Cmo podran serlo?. No forman una raza capaz de gobernarse a s misma...; este problema... es racial. Dios no ha venido preparando durante mil aos a los pueblos teutnicos y de habla inglesa para una vana actitud de autocontemplacin y autodeterminacin. No!. Nos ha convertido en organizadores magistrales del mundo para imponer el sistema all donde reina el caos... Si no fuera por esta fuerza el mundo recaera en la barbarie y en la oscuridad. Y en toda nuestra raza l seal al pueblo norteamericano como la nacin elegida para que dirija la regeneracin del mundo. Senador Beveridge, 1900

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Es un hecho incontestable que los negros tienen un cerebro ms ligero y menos voluminoso que el de la especie blanca. Pero esta superioridad intelectual, nos da a los blancos el derecho de reducir a la esclavitud a la raza inferior? Si los negros se acercan a ciertas especies animales por sus formas anatmicas, por sus instintos groseros, se alejan de ellos y se acercan a los blancos en otros aspectos (...). Estn dotados de la palabra y gracias a la palabra podemos tener con ellos relaciones intelectuales y morales (...). La inferioridad intelectual de los negros, lejos de darnos el derecho de abusar de su debilidad, nos impone el deber de ayudarlos y protegerlos. Negro, artculo del Gran Diccionario Universal Larousse del siglo XX, 1872

RACISMO
Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

06

2. Conquista, organizacin e explotacin das colonias

2.1. Exploracin e conquista 2.2. A organizacin colonial

Cabo FISTERRA 4

06 2.1. Exploracin e conquista A mediados do sculo XIX, a busca dos europeos de territorios onde expandirse propiciou unha serie de viaxes cientficas e exploracins xeogrficas. Britnicos e franceses realizaron as primeiras expedicins. Percorreron e cartografaron frica central. Unha vez coecido o territorio, a conquista foi rpida e doada. A superioridade militar e tcnica europea era tan grande que a resistencia indxena resultou bastante dbil.

Os europeos utilizaron as rivalidades internas entre as tribos e etnias dos territorios ocupados para enfrontalas entre si.
Cabo FISTERRA 4

06 2.2. A organizacin colonial A colonia era organizada para ser controlada e administrada pola metrpole. Podemos distinguir tres clases de colonias: Colonias de explotacin. Nelas a metrpole dedicouse explotacin econmica. Non tian goberno propio e os europeos exercan nelas unha poltica de ocupacin. Colonias de poboamento. Eran colonias que reciban poboacin branca que emigraba para establecerse de forma permanente. Protectorados. Eran territorios que, tras a ocupacin europea, mantiveron a organizacin estatal, o goberno indxena e un aparato administrativo propio.
Cabo FISTERRA 4

A ORGANIZACIN COLONIAL

COLONIAS DE EXPLOTACIN

COLONIAS DE POBOAMENTO

PROTECTORADOS

Cabo FISTERRA 4

COLONIAS DE EXPLOTACIN

EXPLOTACIN ECONMICA

PROPIETARIOS EUROPEOS

MAN DE OBRA

MONOPOLIO COMERCIAL

METRPOLE

CREACIN DE PLANTACINS

INDXENA

METRPOLE

POLTICA DE OCUPACIN

EXPLOTACINS MINAS

SALARIOS MOI POBRES

ELITE EUROPEA

Cabo FISTERRA 4

FUNCIONARIOS INDXENAS

COLONIAS DE POBOAMENTO

NUMEROSOS EUROPEOS

POR QUE?

COLONIAS ESPECIAIS

BRITNICAS

FRANCESAS

COLONOS

CLIMA PROPICIO POUCOS INDXENAS

CERTA AUTONOMA

DOMINIOS

ALXERIA

CANADA RIQUEZA AUSTRALIA

PROPIOS PODERES DEPENDE EN P.EXT e DEFENSA

Cabo FISTERRA 4

PROTECTORADO

ESTADOS CON RECOECEMENTO INTERNACIONAL

GOBERNO INDXENA

METRPOLE

EXEMPLOS

GOBERNO PARALELO

MARROCOS

POLTICA EXTERIOR
Cabo FISTERRA 4

EXIPTO

06

3. Os grandes imperios coloniais 3.1. A reparticin de Mundo 3.2. O Imperio britnico 3.3. O Imperio francs 3.4. Outros imperios

3.5. Estados Unidos e Xapn


Os imperios coloniais (mapa)

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

3.1. A reparticin do Mundo

TRES PARMETROS

FRICA

ASIA

INTERESES ECONMICOS

RPIDA

EUROPEOS E EXTRAEUROPEOS

1885 VALORES IDEOLXICOSCULTURAIS CHINA CONFERENCIA DE BERLN GUERRAS DO OPIO ESPACIOS DISPONIBLES NORMAS E ZONAS
Cabo FISTERRA 4

BOXERS

06
IMPERIO BRITNICO

FINALES DO XIX

BASES

IMPERIO CONTINUO

33 millns km

ATLNTICO

FRICA

INDIA

NDICO 450 millns de habitantes N-S PACFICO CONTROL ARREDORES

MEDITERNEO MOI RICA


Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Francia
Hong Kong

Singapur

Holanda

Gran Bretaa

Cabo FISTERRA 4

06

O IMPERIO FRANCS

11 millns km

ZONAS

95 millns habitantes

FRICA NORTE

ASIA

W-L

CHOCA CON G.BRETAA

COCHINCHINA

FACHODA
Cabo FISTERRA 4

INDOCHINA FRANCESA

Cabo FISTERRA 4

OUTROS IMPERIOS

BLXICA

ALEMANIA

ITALIA

ESPAA

PORTUGAL

CONGO

TANGANICA

LIBIA

GOLFO GUINEA

ANGOLA

SAHARA

MOZAMBIQUE

RIF

HOLANDA E RUSIA

Cabo FISTERRA 4

06 3.5. Estados Unidos e Xapn

Estados Unidos e Xapn foron as das nicas potencias extraeuropeas que iniciaron, a finais do sculo XIX, unha expansin colonial. Estados Unidos levouna a cabo en das direccins: cara ao Pacfico e cara ao Caribe. Xapn, apoiado por Gran Bretaa, interveu para deter o avance ruso na provincia chinesa de Manchuria, e ocupou as illas Kuriles, Corea e Formosa (Taiwn).

Cabo FISTERRA 4

06

Os imperios coloniais

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Fin 1880 intervencin limitada as costas (factorias)

Fashoda

(1898)

A partir da Conferencia de Berln (1885): Conquista total

Congo (1885)

Conflictos

Zulus, Boers

(1898)

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

06 4. As consecuencias da colonizacin

4.1. O impacto da civilizacin europea 4.2. As transformacins econmicas 4.3. Os cambios sociais e culturais

Cabo FISTERRA 4

06

4.1. A introducin de avances europeos nas colonias As potencias colonizadoras introduciron algns avances nos territorios coloniais: portos, estradas, ferrocarrs, etc.

Puxeron novas terras en cultivo e crearon industrias, anda que todo iso fose en beneficio propio.
A introducin de medidas hixinicas e a construcin de novos hospitais permitiron a reducin das epidemias. Como consecuencia disto, a mortalidade descendeu e a poboacin aumentou.

Os europeos crearon escolas nun intento de aculturizacin, de impoer as formas de vida dos colonizadores. Tamn se intentou impoer o cristianismo e as crenzas occidentais.
Cabo FISTERRA 4

IMPACTO DA CIVILIZACIN EUROPEA

AVANCES

MEDIDAS HIXINICAS

DESCENSO ANALFABETISMO

PAISAXES MODIFICADOS

HOSPITAIS

DESCENDE A MORTALIDADE

SUBALIMENTACIN CRNICA

INFRAESTRUCTURAS

VACINAS

Cabo FISTERRA 4

CREAN PAISES,CIDADES

PERO

DIFERENZAS TRIBAIS NATIVAS????

CRTICAMOS

FAN INFRAESTRUCTURAS E TERRAS DE CULTIVO

PERO

PARA BENEFICIO EUROPEO

MENOR MORTALIDADE

PERO

SUBALIMENTACIN CRNICA

Cabo FISTERRA 4

06 4.2. As transformacins econmicas Nas colonias impuxronse os intereses econmicos dos colonizadores. A maiora da poboacin indxena quedou sometida e as sas condicins de vida empeoraron. Potencironse as grandes plantacins de produtos que beneficiaban a metrpole: cacao, caf, algodn, froitas, etc. Os nativos deban traballar nas plantacins para subsistir, e ademais tian que comprar os alimentos, porque se impuxo unha economa monetaria e de mercado. A artesana local arruinouse debido competencia dos produtos industriais importados desde a metrpole, a prezos baratos e en grandes cantidades.
Cabo FISTERRA 4

TRANSFORMACINS ECONMICAS

INTERESES ECONMICOS DOS COLONIZADORES

VIDA INDXENA

GRANDES PLANTACINS

ECONOMA MONETARIA E DE MERCADO

ARTESANA LOCAL ARRUINADA

EMPEORA

ABANDONAN CULTIVOS TRADICIONAIS

PRODUCTOS INDUSTRIAIS IMPORTADOS

Cabo FISTERRA 4

06 4.3. Os cambios sociais e culturais A estrutura social tamn cambiou como resultado da imposicin dos novos modelos coloniais. As sociedades coloniais reflectan unha profunda segregacin. Os funcionarios e colonos da metrpole adoitaban vivir en luxosas residencias, en contraste coa miseria dos indxenas. O impacto da cultura occidental fxolles perder a identidade s culturas indxenas.

Cabo FISTERRA 4

CAMBIOS SOCIAIS E CULTURAIS

ESTRUCTURA SOCIAL

SEGREGACIN SOCIAL E RACIAL

PERDA DA IDENTIDADE

CAMBIA

Como viven os indxenas e como viven os colonos

IMPACTO DA CULTURA OCCIDENTAL

En frica cultura oral


Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

Cabo FISTERRA 4

06 5. As causas da Primeira Guerra Mundial

5.1. Colonialismo e nacionalismo

5.2. Carreira de armamentos e alianzas


5.3. O estalido da guerra
Europa durante a Primeira Guerra Mundial (mapa)

Cabo FISTERRA 4

06 5.1. Colonialismo e nacionalismo Entre as causas do enfrontamento salientaron: A rivalidade entre as potencias coloniais.

A exaltacin nacionalista.
O conflito dos Balcns.

Cabo FISTERRA 4

06 5.2. Carreira de armamentos e alianzas O malestar existente entre as grandes potencias orixinou unha carreira de armamentos. Investiuse moito dieiro en fabricar armas, construr barcos de guerra e adestrar as sas tropas.

As mesmo, todas as potencias se lanzaron a un complexo sistema de alianzas militares para prepararse para un posible enfrontamento. En 1882, Alemaa, Austria-Hungra e Italia asinaron a Tripla Alianza.
Francia, temerosa do podero militar alemn, aliouse con Rusia e mellorou as sas relacins con Gran Bretaa. As tres potencias acabaron asinando o Triplo Acordo (1907).

Cabo FISTERRA 4

06 5.3. O estalido da guerra O 28 de xuo de 1914 foi asasinado en Saraxevo o herdeiro do Imperio austrohngaro, Francisco Fernando. Austria declaroulle a guerra a Serbia, convencida de que era o momento de acabar con ela e estender o seu dominio polos Balcns. Rusia interveu para protexer a Serbia, e Alemaa, aliada de Austria, declaroulles a guerra a Rusia e a Francia. Os acontecementos precipitronse, e nunha semana, os pases foron declarndose a guerra. Gran Bretaa tamn o fixo cando, nas primeiras campaas militares, os exrcitos alemns invadiron Blxica.
Cabo FISTERRA 4

06
Europa durante a Primeira Guerra Mundial

Cabo FISTERRA 4

06 6. A Gran Guerra

6.1. A guerra de movementos

6.2. A guerra de trincheiras


6.3. A crise de 1917 e a fin da guerra 6.4. A guerra na retagarda

Cabo FISTERRA 4

06 6.1. A guerra de movementos Os exrcitos alemns atacaron Francia, entrando por Blxica e Luxemburgo, para vencela rapidamente e poder dirixir logo todos os seus esforzos fronte rusa.

Ao principio esta tctica semellou funcionar pero os exrcitos francs e ingls conseguiron reorganizarse e deter o avance do exrcito alemn na batalla do Marne. Na fronte oriental, os alemns tamn avanzaron ao principio rapidamente, pero os rusos reaccionaron e chegaron s fronteiras do Imperio austraco.

Cabo FISTERRA 4

06 6.2. A guerra de trincheiras Tras os primeiros movementos, as frontes inmobilizronse. Na fronte occidental abrronse trincheiras desde Suza ata o mar do Norte e iniciouse unha fase dura de guerra.

Fxose necesaria a busca de novos aliados que achegasen mis soldados guerra.
En 1915, Italia interveu a favor dos aliados e Bulgaria e o Imperio turco axudaron as potencias centrais, sen que a guerra semellase ter un bando vencedor. En 1916, os alemns lanzaron unha ofensiva para romper a fronte francesa, na batalla de Verdn.

Cabo FISTERRA 4

06 6.3. A crise de 1917 e a fin da guerra Durante 1917 triunfou en Rusia a Revolucin bolxevique e os revolucionarios, preocupados polos seus problemas internos, asinaron a paz con Alemaa e retirronse da guerra.

O abandono de Rusia foi compensado coa intervencin de Estados Unidos que, despois do afundimento do transatlntico Lusitania por un submarino alemn, decidiu entrar en guerra. En 1918, na fronte Leste, britnicos, franceses e italianos derrotaron a Austria e os seus aliados. O Imperio austrohngaro e o turco pediron o armisticio e os combates cesaron. No Oeste, os alemns foron derrotados. O 11 de novembro de 1918 asinouse o armisticio. En Alemaa proclamouse a repblica.
Cabo FISTERRA 4

06 6.4. A guerra na retagarda A Primeira Guerra Mundial foi un conflito de novo tipo pola mobilizacin de moitos recursos e pola implicacin da poboacin, civil e militar.

Os medios tcnicos, en transporte e armamento, ocasionaban moitos mortos, mutilados e demasiada destrucin.
Os contendentes reconverteron as sas industrias para fabricar armamento, pediron prstamos e substituron a man de obra masculina por mulleres. Utilizronse modernas tcnicas de propaganda para mobilizar a opinin pblica.

Cabo FISTERRA 4

06 7. A organizacin da paz

7.1. O Tratado de Versalles

7.2. Un novo mapa de Europa


7.3. A Sociedade de Nacins

Cabo FISTERRA 4

06 7.1. O Tratado de Versalles O tratado mis importante foi o da paz con Alemaa. Asinouse en Versalles e os vencedores impuxronlle duras condicins: Declarbase Alemaa nica culpable do estalido do conflito e obrigbaselle a pagar fortes reparacins de guerra. Desmantelbase case por completo todo o seu exrcito, as como a sa maria e prohibaselle rearmarse. Devolvanselle os seus territorios de Alsacia e Lorena a Francia; Schleswig a Dinamarca; e dous cantns a Blxica. A Posnania e unha parte da Prusia occidental entregronselle a Polonia.

Cabo FISTERRA 4

06 7.2. Un novo mapa de Europa Ademais do Tratado de Versalles, outra serie de tratados ocupronse do resto de vencidos. O presidente de Estados Unidos, Wilson, propuxera que cada nacin tia dereito a formar un Estado independente. Os antigos imperios derrubronse:

O Imperio ruso perdeu case toda a sa costa no Bltico e cedeulle grandes extensins nova Polonia.
O Imperio turco desapareceu case por completo. O Imperio austrohngaro desintegrouse e no seu lugar xurdiron novos Estados: Checoslovaquia, Hungra e Austria.
Cabo FISTERRA 4

06 7.3. A Sociedade de Nacins Por proposta do presidente Wilson creouse unha nova organizacin, a Sociedade de Nacins (SDN), que deba garantir a paz, fomentar a cooperacin internacional, etc.

A sede instalouse en Xenebra e quedaron establecidos dous organismos: a Asemblea e un Consello.


Pero o panorama de destrucin, miseria, dbedas, etc., dificultou o labor da nova institucin. O feito de que Estados Unidos non se integrase na SDN, nin tampouco moitos pases descontentos cos resultados da paz, converteu a SDN nunha organizacin de vencedores.

Cabo FISTERRA 4