You are on page 1of 35

Haji Dan Umrah

 OBJEKTIF PROGRAM INI ANDA:


 FAHAM HUKUM BERKAITAN HAJI DAN
UMRAH
 BOLEH MENGERJAKAN HAJI DENGAN
SEMPURNA
 MAMPU MENGAJARKANNYA KEPADA
ORANG LAIN
 MEMENUHI TUNTUTAN MANHAJ
TARBIYAH
ISI KANDUNGAN
 Bahagian Pertama: Haji, Umrah Dan Hukum
Berkaitan
 Takrif, hukum dan hikmah haji
 Siapa wajib dan sah lakukan haji
 Ihram haji dan umrah
 Wajib, rukun dan sunat haji
 Sebab yang mencacatkan haji
 Bahagian Kedua: Isu-isu Haji Dan Umrah
BAHAGIAN PERTAMA
HAJI UMRAH HUKUM DAN HIKMAH
 Takrif;
 Haji: pergi kebaitullah untuk menunaikan ibadat
tertentu dengan syarat tertentu
 Umrah:pergi kebaitullah pada bukan musim haji
untuk melakukan ibadat khusus dengan syarat
khusus
 Hukum haji; fardu keatas semua mukallaf
sekali seumur hidup bagi yamg mampu
 Hukum wajib thabit dengan Quraan, sunnah
dan ijmak ulamak
Hikmat Haji Dan Umrah
1. Perhimpunan umat Islam sedunia
2. Hidupkan hakikat ukhuwah islamiyah
3. Himpunkan muslimin dan pancarkan sinar akidah tauhid dan
lambang kesatuan
4. Menonjolkan prinsip persamaan dan sdarjat
manusia
5. Memperingat kembali sejarah para anbia silam
6. Curahan rezeki kepada penduduk Makkah
7. Tarbiyah jismiyah semasa lakukan kerja haji
Siapa Wajib Dan Sah
Kerja Haji Dan Umrah

 Siapa wajib haji


1. Islam 4. Mardeka
2. Berakal 5. Aman perjalanan
3. Baligh 6. Mampu
 Siapa sah kerja haji
1. Islam 3. Ihram di miqat
2. Mumaiyiz 4. Sempurnakan rukun
Ihram Haji Dan Umrah

 Miqat zamani makani


 Kaifiyat Ihram
 Perkara Haram Dalam Ihram
Miqat Zamani Makani
 Miqat zamani: tempoh yang sah melakukan
ihram, ia bermula bulan Syawal, Zulqadah dan 1-
10 Zulhajjah, tidak sah sebelum dan selepas
tempoh ini
 Miqat makani: sempadan tempat yang tidak
boleh dilepasi orang haji kecuali setelah niat
ihram; Zulhulaifah, al-Juhfah, Qarn, Zat al-
Iraq,Yalamlam, tempat tinggal sendiri bagi
mereka yang berdekatan dengan Makkah
Cara Melakukan Ihram
1. Apabila ingin memulakan kerja haji atau umrah
 Disunatkan mandi sunat kerana ihram
 Disunatkan memakai wangaian (nabi buat)
 Diwajibkan memakai pakaian ihram bagi lelaki
 Disunatkan solat sunat untuk ihram dua rakaat
 Talbiyah selepas niat ihram
2. Tunggu masa untuk bergerak dan berniat untuk
kerjakan haji
3. Pilih tiga cara niat ihram dan haji berikut
1. Niat ihram haji sahaja, setelah selesai
haji baru niat umrah (ifrad)
Sambungan…

2. Niat ihram umrah, setelah selesai baru


ihram kerja haji dari Makkah atau dari
miqaat makani (tamattu`)
3. Niat ihram haji dan umrah serentak dan
terus melakukan kerja-kerja haji termasuk
umrah (haji qiran)
Perkara Diharamkan
Dalam Ihram
1. Memakai pakaian berjahit bagi lelaki, termasuk kasut yang
berjahit
2. Menutup kepala
3. Mengurus rambut dengan sikat atau lainnya jika bimbang gugur
rambut kerananya
4. Mencukur atau mencabut sebarang bulu
5. Memotong kuku
6. Memakai wangian
7. Berburu
8. Akad nikah
9. Bersetubuh
10. Bercumbuan dengan syahwat, termasuk onani
Wajib Haji Dan Rukun Haji
 Persamaan dan perbezaan:
 Wajib dan rukun haji mesti dilakukan
 Wajib haji jika ditinggalkan wajib bayar
dam
 Rukun haji tidak sempurna haji jika
ditinggalkan
Wajibat Haji

1. Melakukan Ihran di miqat


2. Bermalam di Muzdalifah
3. Meluntar jamrah
4. Bermalam di Mina
5. Tawaf wida`
Rukun Haji
1.Niat ihram
2.Wuquf di Arafah dan pensyaratannya:
1. Bermula selepas zohor 9 Zulhajjah hingga fajar 10,
sebelum dan selepas tidak dikira
2. Wuquf di dalam sempadan kawasan Arafah
3.Tawaf ifadah dan syarat sahnya:
1. Sempurnakan semua sayarat sah solat
2. Berada di luar sempadan kaabah
3. Letakkan kaabah di sebelah kiri
4. Tawaf 7 kali keliling
Sambungan…

4. Sa`ie antara Safa dan Marwah dengan


pensyaratannya:
1. Selepas tawaf, qudum atau ifadah
2. 7 kali laluan bermula dari Safa dan
berakhir di Marwah
3. Sempurnakan jarak Safa dan Marwah,
bukan separuh jalan
4. Laluan yang berturut-turut, tiada
pemisahan yang panjang
5. Bercukur dengan pensyaratannya:
Sambungan…

1. Tidak mendahului masanya: selepas ½


malam 10 Zulhijjah
2. Bilangan rambut dicukur tidak kurang
dari 3 helai
3. Rambut yang dicukur mesti dari kepala
 Tertib antara sebahagian besar rukun haji
 Apakah tertib ini rukun atau syarat
melaksanakan rukun haji, khilaf dalam
Mazhab Syafi`ie.
Mengerjakan Umrah

1. Melakukan ihram umrah sama seperti


ihram haji di miqat makani
2. Melakukan tawaf
3. Melakukan sa`ie
4. Bercukur
Melontar Jamrah
 Jamratu`aqabah: mula ½ malam 10 Zulhijjah, afdal
selepas naik matahari pagi raya.
 3 jamrah pada hari tasyriq: mula selepas grlincir
matahari hingga tenggelam matahari
 Nafar awal: melontar pada 11 dan 12 Zulhajjah dan
kembali ke Makkah dan tidak meluntar pada 13
 Nafar thani melontar 11, 12 dan 13
Sunat-sunat Haji
 Subat-sunat Ihram
 Mandi sebelum ihram
 Melafazkan niat
 Jauhi bicara tentang dunia
 Sunat-sunat tawaf
 Tawaf dengan berjalan
 Sentuh dan kucup hajar aswad pada pusingan
pertama, letak dahi keatasnya, Rasulullah buat
begitu, kalau tak dapat buat isyarat dengan
tangan
 Ulang kali sentuh dan kucup setiap pusingan
 Baca doa semasa tawaf
 Berjalan dengan sedikit laju dan langkah pendek-
pendek pada 3 pusingan pertama dan berjalan
biasa pada 4 pusingan baki
 Solat dua rakaat di belakang maqam Ibrahim
 Sunat-sunat sa`ie
 Jika sa`ie selepas tawaf jangan buat sa`ie
selepas tawaf lain, jika sa`ie selepas tawaf
qudum makruh sa`ie selepas tawaf ifadah
 Naik kepuncak Safa pada permulaan sa`ie
sekira-kira dia nampak kaabah jika tiada
yang melindung kemudian mengadap
kiblat dan membaca zikir tertentu
 Berjalan biasa mengikut yang mampu
kemudian berlari anak antara dua milain
dan berdoa
 Sunat-sunat mabit di Muzdalifah
 Bermalam di Muzdalifah sehingga fajar dan
solat subuh
 Bertolak ke Muna selepas ambil 7 batu untuk
setiap jamrah (Nabi buat begitu)
 Berhenti di Masy`aril Haram ( satu bukit
tinggi di hujung Muzdalifah dan berdoa ‫ربنا آتنا‬
‫فى الدنيا حسنة وفى الخرة حسنة وقنا عذاب النار‬
 Sunat-sunat semasa melontar jamrah
 Jamrat al-Aqabah:
 Jangan buat kerja lain sebelum melontar
 Berhenti daripada talbiyah
 Bertakbir setiap kali melontar, angkat tangan
sehingga nampak ketiak, kecuali perempuan
 Jumar hari-hari tasyriq:
 Melontar selepas gelincir matahari tetapi
sebelum solat zohor, jika tiada halangan
 Semasa melontar jamrah pertama dan kedua
berdiri di satu tempat, mengadap kiblat dan
terus melontar seingga selesai
 Berpaling membelakangkan jamrah, mengadap
kiblat dan berdoa
Kaifiat Tahallul
 Waktu tahallul bermula pada pertengahan malam hari
nahar, selepas wuquf, mabit di Muzdalifah dan ke
muna.
 Pekerja haji akan melakukan 3 perkara: melontar
jamrah aqabah, bercukur dan tawaf
 Setelah melakukan dua dari tiga perkara ini pekerja
haji boleh melakukan semua yang diharamkan
kecuali bersetubuh dan akad nikah (tahallul awal)
 Setelah dia melakukan yang satu lagu barulah
tahallulnya sempurna dan halal semua perkara
(tahallul thani)
Perkara Yang Mencacatkan Haji
 Tinggalkan wajib haji
 Tinggalkan rukun haji
 Buat perkara haram semasa ihram
Tinggalkan Wajib Haji

 Wajib haji: tidak ihram di miqat, tidak


bermalam di Muzdalifah, Mina, tidak melontar
jamrah, tidak tawaf wida`
 Tinggalkan satu dari semua ini kena bayar
dam: seekor kambing yang layak dibuat
korban atau puasa 10 hari, 3 hari di Mekah, 7
hari di tempat sendiri seperti
Tinggalkan Rukun Haji
 Rukun haji: niat ihram, wuquf di Arafah, tawf
ifadah, sa`ie dan bercukur
 Jika tinggal wuquf atas apa sebab sekalipun,
wajib
 Sembelih dam atau puasa seperti di atas
 Tahallul dengan melakukan umrah
 Kadar haji tahun berikutnya, tidak boleh tangguh
tahun-tahun berikutnya kecuali uzur
 Jika tinggal rukun lain, tidak boleh ganti, haji
tidak sah
Lakukan Perkara Haram
Semasa Ihram
 Perkara haram semasa ihram terbahagi
kepada 3 kemponen:
 Cukur rambut, potong kuku, pakai yang berjahit,
wangian, tutup kepala, bercumbu tidak
bersetubuh. Melakukannya wajib pilih satu dari:

Sembelih seekor kambing layak jadi korban

Beri makan enam miskin, tiap seorang ½ gantang
 Puasa 3 hari
 Bersetubuh sebelum tahallul awal atau sebelum
selesai umrah. Wajib dam
 Sembelih seekor unta, jika tak mampu sembelih
seekor lembu, jika tidak mampu

Dinilai harga unta, dibeli makanan disedekahkan, jika
tidak mampu
 Kadarkan berapa cupak makanan yang
boleh dibeli dengan harga unta, dan
puasa sehari bagi secupak
 Bersetubuh selepas tahallul awal wajib
dam seekor kambing
 Memburu, jika dilakukan wajib dam:
 Sembelih binatang sebanding disedekahkan
kepadafakir miskin atau
 Dinilai harganya dan dibeli makanan
disedekahkan kepada fakir miskin atau
 Dikadarkan makanan itu dengan cupak dan
puasa satu hari bagi setiap cupak
BAHAGIAN KEDUA:
ISU-ISU KERJA HAJI
 Pensyaratan wanita musafir bersama
mahram
 Haid dan kerja haji
 Ambil ubat penahan haid
 Ganti haji kerana mati dan uzur
Syarat Wanita
Keluar Dengan Mahram
 Wanita disyarat musafir dengan suami atau
mahram
 Mahram boleh digantikan dengan
 Kumpulan wanita yang dipercayai
 Kumpulam wanita dan lelaki yng dipercayai
 Maliki boleh dengan kumpulan lelaki sahaja
 Maliki boleh seorang lelaki dan seorang perempuan
 Hanafi tiada gantian bagi suami dan mahram
Haid Dan Kerja Haji
 Jika haid selepas ihram, tidak perlu mandi, pakai
tuala, boleh buat semua kerja haji kecuali tawaf, tidak
perlu qada tawaf qudum kalau belum buat
 Jika niat haji tamattu` datang hid sebelum tawaf untuk
umrah, dia tidak boleh tawaf, kalau bimbang luput haji
boleh tukar niat kepada haji qiran: niat haji beserta
umrah
 Datang haid selepas wuquf di Arafah dan tawaf
ifadah, sebelum tawaf wida` dia tidak perlu lakukan
tawaf wida` dan tidak perlu bayar fidyah
 Wanita niat umrah, datang haid semasa tawaf , tidak
suci sehingga masa berangkat ke Arafah:
 Mazhab Syafi`e: tidak dapat haji
 Mazhab Malik: tukar kepada haji qiran
 Datang haid sebelum tawaf ifadah
 Jika boleh tunggu sampai suci, tunggu dan
bersuci dan lakukan tawaf ifadah
 Jika tidak boleh tunggu kerana terpaksa
meninggalkan Makkah,
 Hanafi kata dia boleh tawaf 7 kali serta sa`ie,
bayar dam, perbuatan tawaf dalam haid dikira
haram, tetapi dia boleh tahallul dari kerja haji,
tidak balik dalam keadaan ihram, haji sah
kerana Hanafi tidak syaratkan suci dari hadas
semasa tawaf
Sambungan…


Syafie ada 2 pandangan:
 Boleh balik dalam keadaan ihram dan
haram melakukan perkara yang
diharamkan semasa ihram sehingga
haji dikerjakan semula bila-bila
 Dia dianggap sebagai orang ehsar,
boleh tahallul dengan bercukur dan
bayar dam seekor kambing layak buat
korban
Ambil Ubat Penahan Haid

 Dibolehkan jika tidak membawa


mudarat
 Risiko kebocoran tetap ada
Ganti Haji
Kerana Mati Atau Uzur
 Ganti kerana mati
 Jika mati dalam keadaan tidak mampu tidak wajib
ganti
 Jika mati dalam keadaan mampu tetapi tidak
lakukan haji wajib ganti dari harta peninggalan-
nya, dahulukan haji daripada hutang
 Ganti kerana sakit
 Jika mampu kewangan tetapi sakit yang tiada
harapan sembuh atau terlalu tua wajib ganti,
perbelanjaan diambil dari hartanya