You are on page 1of 28

CHAÁN THÖÔNG VAØ VEÁT THÖÔNG TUÏY

PGS.TS.Voõ Taán Long Ñaïi Hoïc Y Döôïc TP Hoà Chí Minh

Ít gaëp: - 6% (M.Kracht) -10-12% (David B.Hoyt) trong chaán thöông - veát thöông buïng.  Ít ñôn ñoäc, phoái hôïp thöông toån caùc taïng khaùc nhaát laø taù traøng.  Ña chaán thöông  Chaån ñoaùn khoù, thöôøng chaån ñoaùn trong moå.  Ñieàu trò phöùc taïp: ña thöông, toån thöông nhieàu taïng, taïng noäi tieát vaø ngoaïi tieát  Bieán chöùng nhieàu vaø töû vong coøn cao.

NGUYEÂN NHAÂN VAØ CÔ CHEÁ
A. Chaán thöông kín vuøng buïng -Tai naïn giao thoâng - Tai naïn lao ñoäng - Tai naïn sinh hoaït, theå thao… Cô cheá tröïc tieáp hay giaùn tieáp B. Veát thöông buïng: hoaû khí vaø baïch khí

Taàn suaát: Travers moâ taû ñaàu tieân 1827 - 6 -12% CT buïng vaø VT buïng - Nam > nöõ :(81,2%) - Tuoåi : 20-30 (49,3%) tuoåi lao ñoäng  -Nguyeân nhaân: Tai naïn giao thoâng nhieàu 79,7% , VT do dao ñaâm 15,9% khaùc vôùi AÂu Myõ do ñaïn baén 70%.  Cô cheá : bi ñoâng hoaëc tay laùi va tröïc tieáp vaøo buïng vuøng thöôïng vò

BAÛNG PHAÂN ÑOÄ THÖÔNG TOÅN THEO MOORE EE vaø cs (1990)
Ño ä Kieåu thöông toån Moâ taû thöông toån

I Tuï maùu Daäp ít, khoâng ñöùt oáng tuïy Raùch Raùch bao tuïy noâng khoâng ñöùt oáng tuïy II Tuï maùu Daäp nhieàu, khoâng ñöùt oáng tuïy Raùch Raùch nhu moâ tuïy nhieàu, khoâng ñöùt oáng tuïy III Raùch Ñöùt phaàn xa thaân ñuoâi tuïy

THÖÔNG TOÅN GIAÛI PHAÃU TAÙ TRAØNG

Phaân ñoä vôõ taù traøng theo Moore: 5 ñoä
1. Raùch lôùp thanh cô khoâng thuûng, tuï maùu moät ñoaïn taù traøng. 2. Vôõ < 50% chu vi, tuï maùu > 1 ñoaïn 3. Vôõ 50-75%chu vi TT2; 50-100% chu vi TT1,TT3,TT4 4. Vôõ > 75% chu vi TT2, thöông toån boùng Vater hay ñoaïn xa OMC 5 .Vôõ naëng khoái taù tuïy Taù traøng bò trieät maïch

MÖÙC ÑOÄ THÖÔNG TOÅN
Möùc ñoä
Ñoä I Ñoä II Ñoä III Ñoä IV Ñoä V

BN
10 45 8 4 2

%
14,5 65,2 11,6 5,8 2,9

THÖÔNG TOÅN TUÏY
Vò trí
Ñaàu Ñaàu thaân Moùc coå Thaân Thaân ñuoâi Ñuoâi Toaøn boä

BN
19 3 3 18 6 18 2

%
27,5 4,3 4,3 26,1 8,7 26,1 2,9

TÌNH TRAÏNG TOAØN THAÂN

Chæ soá cuûa caùc chöùc naêng soáng:M,HA.NT,tri giaùc theo thang ñieåm Glasgow, maøu saéc da nieâm Khaùm xeùt nhanh thöông toån ñe doaï maïng soáng: hoâ haáp, maát maùu.. Soác chaán thöông: caàn hoài söùc caáp cöùu

KHAÙM BUÏNG
Tæ mæ vaø heä thoáng, ghi hoà sô beänh aùn 1.Nhìn 2.Nghe 3.Goõ 4.Sôø naén 5.Khaùm tröïc traøng aâm ñaïo 6.Khaùm vuøng bìu vaø taàng sinh moân

HOÄI CHÖÙNG CHAÛY MAÙU TRONG
1.M nhanh nhoû,töù chi laïnh, aåm 2. HA haï thaáp, tuït daàn 3.Ñau buïng khu truù vaø taêng daàn lan khaép buïng -Buïng tröôùng daàn; goû ñuïc vuøng thaáp -Ñeà khaùng vaø PÖPM -Tuùi cuøng Douglas caêng raát ñau 4. Dung tích hoàng caàu Hct haï thaáp - Choïc doø oå buïng: maùu khoâng ñoâng - Sieâu aâm coù dòch trong oå buïng

CAÄN LAÂM SAØNG
A.XN sinh hoaù huyeát hoïc B.Chaån ñoaùn hình aûnh: 1.Xquang qui öôùc: -khoâng chuaån bò - Chuïp caûn quang 2.Sieâu aâm buïng 3.Chuïp caét lôùp ñieän toaùn(CT scan)buïng 4. Soi oå buïng chaån ñoaùn 5.Chuïp maät tuïy ngöôïc doøng(ERCP)

HÖÔÙNG XÖÛ TRÍ
CHAÁN THÖÔNG TUÏY VEÁT THÖÔNG TUÏY THÖÔNG TOÅN NOÄI TAÏNG PHOÁI HÔÏP THÖÔNG TOÅN CÔ QUAN PHOÁI HÔÏP

X quang buïng

Môø giöõa buïng vuøng thöôïng vò

Hình aûnh CT scan Vôõ thaân tuïy

Sieâu aâm

BIEÁN CHÖÙNG
          

Chaûy maùu sau moå Vieâm tuïy caáp AÙp xe tuïy AÙp xe toàn löu Hoaïi töû tuïy Roø tuïy… Nang giaû tuïy Buïc mieäng noái Suy tuïy Tieåu ñöôøng ….

BIEÁN CHÖÙNG SAU MOÅ Bieán chöùng N=27 (39,1%) sau moå
Sôùm
Roø tuïy: 16 (23, 2%) Aùp xe tuïy: 1 (1,4%) Aùp xe toàn löu: 4 (5,8%) Nang giaû tuïy: 2 ( 2,9%) Vieâm tuïy caáp: 1(1,4%) Hoaïi töû tuïy: 2 (2,9%)

Muoän

Taéc ruoät: 1 (1,4%)

YEÁU TOÁ LIEÂN QUAN TÖÛ VONG
 

 

 

Möùc ñoä thöông toån tuïy: Ñoä II (4), III(6), V(1) Vò trí thöông toån: ñaàu (5), thaân (3), ñuoâi 2, thaân ñuoâi (1) Phoái hôïp taïng: 10 TH - 1 taïng(5): gan, laùch, thaän, taù traøng, ñaïi traøng, - >2 taïng(5): DD-TT(1), gan-TT(2), laùch-ruoät non (2) Ña thöông(3 TH) : CH 2/5 TH(28,6%), ÑMCB (1) Moå nhieàu laàn(4 TH): 2 laàn(1), 3 laàn (2), 5 laàn(1)

KEÁT LUAÄN
 

CT- VT tuïy laø thöông toån ít gaëp trong chaán thöông buïng Thöông toån naëng vì keát hôïp vôùi thöông toån caùc taïng khaùc hoaëc trong beänh caûnh ña chaán thöông. Töû vong coøn cao 15,9%. Chaån ñoaùn khoù, thöôøng chaån ñoaùn do phaùt hieän trong moå do chæ ñònh vì thöông toån khaùc nhö:xuaát huyeát noäi, vieâm phuùc maïc do vôõ taïng roãng. Chaån ñoaùn ñuùng chæ 7,2% tröôùc moå.Ñeå chaån ñoaùn ñuùng caàn söû duïng CT scan buïng vaø ERCP.

KEÁT LUAÄN

Ñieàu trò tuøy möùc ñoä vaø vò trí thöông toån cuûa tuïy maø choïn löïa phöông phaùp phaãu thuaät thích hôïp nhaát. Hôn 2/3 thöông toån keát hôïp vôùi caùc taïng khaùc neân keát quaû ñieàu trò chöa ñöôïc cao (56,5% toát), bieán chöùng coøn nhieàu (39,1%) thöôøng gaëp laø roø tuïy sau moå ( 23,2%) keùo daøi thôøi gian, vaø naëng nhaát laø hoaïi töû tuïy.

Related Interests