ETIKET

PENGENALAN
 PERATURAN-PERATURAN, TINGKAH
LAKU ATAU SOPAN-SANTUN SAMA
ADA DALAM KEHIDUPAN HARIAN,
DALAM HUBUNGAN ANTARA SATU
SAMA LAIN ATAU DALAM MAJLIS
YANG BERBENTUK FORMAL ATAU
TIDAK FORMAL
ETIKET:
 PERATURAN-PERATURAN INI ADALAH
BERLANDASKAN KEPADA PERASAAN
TIMBANG RASA (CONSIDERATION /
CONCERN FOR OTHERS),
THOUGHTFULLNESS DAN COMMON-
SENSE

 PERATURAN-PERATURAN INI
DITERIMA OLEH MASYARAKAT
ETIKET SOSIAL / SOCI AL
ETI QUETTE
 SATU SISTEM PERATURAN UNTUK
SITUASI SOSIAL (SOCIAL SITUATIONS)
YANG AKAN MEMBOLEHKAN SOSIAL
DAN HUBUNGAN KERJA (WORKING
RELATIONSHIP) LEBIH PRODUKTIF DAN
BERKESAN.
ETIKET BISNES / BUSI NESS
ETI QUETTE
 SATU SISTEM PERATURAN UNTUK
SITUASI BISNES ( BUSINESS SITUATION).
 ETIKET BISNES MEWUJUDKAN
SUASANA AMAN, AYAT DISENANGI,
DITERIMA (PERASAAN KEKITAAN) DAN
HARMONI DI DALAM SESEBUAH
ORGANISASI / PEJABAT.
ETIKET MERANGKUMI:
IMEJ
• ORGANISASI
• PERIBADI
PAKAIAN
KEMASAN DIRI
• PEJABAT
• MAJLIS
• RASMI
• SEPARA RASMI
• BOLEH
• DITEGAH
ETIKET MERANGKUMI:
HEMAH DIRI
• ROHANI
• JASMANI
KESIHATAN
• BERBUDI BAHASA
• SENYUM
• MESRA
• MENTAL
• FIZIKAL
• PSIKOLOGIKAL
LAYANAN
KAREKTOR
• PEMIMPIN
• PENGIKUT
ETIKET MERANGKUMI:
KEBERSIHAN
• LUAR
• DALAM
GERAK GERI
• HALUS
• KASAR
PERSEPSI
• ANGGAPAN
• HARAPAN
KOMUNIKASI
• BERKESAN
• LANCAR
• GAYA
• BAHASA
INVENTORI IMEJ
1) PENAMPILAN
 PAKAIAN, COLOUR, DAN FESYEN
 FESYEN RAMBUT
 CERMIN MATA
 PENJAGAAN KULIT
 BARANG HIASAN
 KEBERSIHAN DIRI

2) GERAK GERI
 CARA BERDIRI, BERJALAN, DUDUK, TURUN TANGGA, NAIK
TANGGA, MASUK KERETA
 MEMANDANG (EYE CONTACT), MATA BERTENTANG MATA
 RIAK MUKA
INVENTORI IMEJ
3) NADA SUARA
 JELAS
 TINGGI
 BUNYI
 KELAJUAN
 LEMBUT, MESRA
 COMMANDING
4) KEMAHIRAN BERKOMUNIKASI
 KEMAHIRAN BERCAKAP
 KEMAHIRAN MENDENGAR
 KEMAHIRAN BERBUAL
 KEMAHIRAN MELAYAN TETAMU
 NEGOTIATION SKILL
 BAHASA YANG DIGUNAKAN
5) PERSEKITARAN (ENVIRONMENT)
 GAYA HIDUP
 KEMAHIRAN MELAYAN TETAMU
 SIMBOL STATUS
 MUZIK KEGEMARAN
 HASIL-HASIL SENI
 HOBI

6) KAREKTOR (CHARACTER)
 PERSONALITI
 CORAK KEPIMPINAN
 CEKAL / YAKIN (CONFIDENCE)
 NEKAD (CONVICTION)
 KREDIBILITI (BOLEH DIPERCAYAI)
 INTEGRITI

INVENTORI IMEJ
TATAHIAS
MAKSUD TATAHIAS
- Satu aspek pengurusan diri yang
menitikberatkan tentang kekemasan,
kesempurnaan dan kesesuaian
berpakaian dalam penampilan diri semasa
urusan rasmi atau di majlis. Di samping
itu, aspek tatahias mementingkan juga
hemah diri
HEMAH DIRI
Hemah diri adalah “pakaian” rohani dan
jasmani seseorang individu yang
dinyatakan melalui tingkahlaku dan gerak
geri.

Hemah diri dan juga hiasan diri adalah
merupakan mesej pertama (berbentuk
bukan hiasan) yang dipamerkan apabila
bertemu dengan orang lain.

KESESUAIAN BERPAKAIAN
IMEJ Individu dinilai daripada:
 Gerak Geri
 Cara bercakap
 Bahasa yang digunalam
 Nada suara
 Kejelasan suara
 Pakaian
Pakaian yang terpenting – Cermin
keperibadian

Pakaian – Hendaklah sederhana / tidak
keterlaluan (Over Dressed)
- Kurang berpakain (Under
Dressed)


Sesuaikan pakaian dengan:
 Kedudukan ekonomi
 Tahap pelajaran
 Masa hadapan
 Tahap kedudukan sosial
 Kejayaannya
 Moral
 Tahap boleh dipercayai
 Kecanggihan / kehebatan
 Imej diri
Untuk menggayakan pakaian, Peraturan-
peraturan berikut hendaklah diambil kira:
 Mengenali bentuk badan diri
 Potongan dan warna pakaian
 Kesesuaian pakaian
 Kesesuaian dengan umur
 Kesesuaian dengan badan / warna kulit
 Iklim
 Keselesaan
 Jenis kain
 Corak kain
 Hiasan tambahan –Pewangi, Accessories, beg tangan,
kasut
Jenis-jenis pakaian:
 Pakaian Kebangsaan Harian
 Pakaian Kebangsaan – Hitam
 Pakaian Kebangsaan
 Dark Lounge Suit
 White Tie atau
 Morning Dress
 Pakaian Kerja
 Lounge Suit
 Batik lengan panjang
 Pakaian yang sesuai
 Pakaian sopan
 Pakaian bebas
Peraturan Pakaian Wanita bagi
Majlis Rasmi (Istana Negara)
 Baju kebaya labuh (hingga ke paras lutut)
 Kain baju kebaya tidak boleh ada belah (di tepi atau di
belakang)
 Coli pakaian sari hendaklah yang berlengan dan tidak
menunjukkan perut
 Pakaian cheong sam hendaklah labuh ke paras tumit
kaki dan berlengan serta belahnya sampai ke paras
lutut sahaja
 Skirt bagi pakaian barat hendaklah labuh melebihi
paras lutut
 Berkasut yang sesuai
PAKAIAN KE PEJABAT
(RUJUK PEKELILING PERKHIDMATAN NO. 3/1985)
Setiap perkhidmat awam atau sesiapa yang terlibat dalam
urusan memberi khidmat, norma berpakaian amat
dipentingkan. Dalam hal ini terdapat beberapa panduan
yang perlu dipatuhi:-
 Pematuhan kepada peraturan yang ditetapkan
Sesuai dengan jenis pekerjaan
PAKAIAN KE PEJABAT
(RUJUK PEKELILING PERKHIDMATAN NO. 3/1985)
 Kemas dan terurus
 Barang kemas dan hiasan di tahap
yang paling minima
 Pewangi yang ringan
 Kemampuan ekonomi diutamakan
 Kebersihan diri dititikberatkan
 Keselesaan dan praktiknya pakaian
tersebut untuk pergerakan semasa
bekerja
PAKAIAN YANG DITEGAH KE
PEJABAT

 Kelihatan casual
 Warna Garang dan Berkilauan
 Mendedahkan Aurat dan Menjolok Mata
 Berstoking Belang
 Kasut yang Tidak Terjaga (Kotor / Berlapuk)
 Berselipar
 Berkaca Mata Hitam (Jenis Berkilat) Ketika
Dalam Pejabat
 Berkasut Tanpa Stoking
 Make-up Tidak Keterlaluan
KEMASAN DIRI - WANITA

 Elakkan dari berpakaian
berkilat/berkilau di siang hari
 Jangan kelihatan seperti perhiasan
di pokok krismas
 Corak fabrik tidak lebih dari empat
warna
 Penggunaan alat solek tidak
keterlaluan
 Hindarkan daripada memakai
anting-anting labuh, rantai tangan
yang berloceng yang akan membuat
bunyi apabila anda berjalan
KEMASAN DIRI - WANITA

 Jangan memakai skirt yang singkat
(miniskirt) – walaupun mengikut trend.
Apabila anda memakai skirt labuh, pakai
“knee-length” stoking warna kulit dengan
courtshoes
 Warna tudung kepala hendaklah berwarna
ceria bukan garang (Pastel shades)
KEMASAN DIRI - WANITA

 Jauhi daripada memakai baju yang banyak
ropol (frills) ataupun berbunga besar
 Pastikan ada harmonis dalam berpakaian
 Jangan memakai baju tidak berlengan
 Slippers dan sandal rendah tidak digalakkan
ke pejabat
KEMASAN DIRI - WANITA

 Make-up muka hendaklah „natural‟ sahaja
 Perhiasan hendaklah yang minima dan
bukan menjolok mata

 Jangan memakai gelang tangan dan
jam tangan di tangan yang sama
KEMASAN DIRI - LELAKI
Apabila mengenakan pakaian beri tumpuan
kepada perkara berikut:-
 Baju berwarna putih sebagai pilihan
pertama
 Lain-lain warna tanpa corak (Light
and Plain) sebagai pilihan kedua
 Semua butang baju perlu
disematkan, kecuali di kolar
 Baju berlengan panjang jangan
digulung/dilipat lengannya
KEMASAN DIRI - LELAKI
 Baju hendaklah sentiasa
dimasukkan ke dalam seluar
 Elakkan dari memakai baju
ketat yang boleh menyulitkan
pergerakan, badan dan tangan

 Elakkan daripada corak kekotak
yang besar dan tebal. Baju jaluran
halus boleh diterima (Single colour
printstripe)
 Jangan memakai baju, seluar dan
stoking bercorak/jenis berjalur
keseluruhannya
KEMASAN DIRI - LELAKI
 Seluar jangan terlalu labuh hingga mencecah
lantai ataupun singkat hingga tergantung.
Jangan memakai seluar yang ketat (Drainpipe)
 Padankan stoking dengan warna seluar
ataupun kasut. Elakkan memakai stoking
yang longgar (Jatuh ke buku lali)
 Stoking berwarna putih tidak sesuai dengan
pakaian pejabat melainkan berpakaian putih /
berpakaian sukan
KEMASAN DIRI - LELAKI
 Kasut hendaklah sentiasa bersih dan berkilat
 Kasut bersukan walaupun mahal, tidak ada
tempat dalam urusan rasmi
KESESUAIAN PAKAIAN LELAKI DAN
PEREMPUAN BAGI PELBAGAI MAJLIS
MAJLIS PEREMPUAN LELAKI
1. Bankuet Negara
atau Negeri


Baju kurung atau
kebaya labuh,
berselendang dan
tidak sedondon
Mess kit / White Tie
/ Baju Kebangsaan
Rasmi dengan Darjah
Kebesaran
2. Jamuan Makan
Malam Rasmi oleh
Ketua Negara atau
Ketua Kerajaan


a) Baju kurung
berselendang
b) Baju kebaya labuh
berselendang
a) Baju Kebangsaan
Hitam
b) Black Tie
3. Jamuan Makan
malam
a) Baju kurung
b) Baju kebaya labuh
a) Baju Kebangsaan
Hitam
b) Lounge Suit
KESESUAIAN PAKAIAN LELAKI DAN
PEREMPUAN BAGI PELBAGAI MAJLIS
MAJLIS PEREMPUAN LELAKI
4. Jamuan Makan
Malam Tidak
Formal
Baju Melayu Moden Baju Batik Lengan
Panjang
5. Jamuan Makan
Tengahari Rasmi
a) Baju Kebaya
b) Baju Kurung
a) Baju Batik Lengan
Panjang
b) Lounge Suit
c) Pakaian Kerja
6. Jamuan Makan
Tengahari Tidak
Rasmi
Baju Melayu Moden Baju Batik Lengan
Panjang

7. Jamuan Teh Rasmi a) Baju Kurung
b) Baju Kebaya
Labuh
a) Baju Batik Lengan
Panjang
b) Lounge Suit
c) Pakaian Kerja
KESESUAIAN PAKAIAN LELAKI DAN
PEREMPUAN BAGI PELBAGAI MAJLIS
MAJLIS PEREMPUAN LELAKI
8. Pengurniaan Darjah
Kebesaran
Baju kurung atau
kebaya labuh,
berselendang dan
tidak sedondon
a) Pakaian Istiadat
b) Baju Kebangsaan
Rasmi
c) Baju Kebangsaan
Hitam

9. Istiadat Pertabalan Baju kurung atau
kebaya labuh,
berselendang dan
tidak sedondon
a) Pakaian Istiadat
b) Baju Kebangsaan
Rasmi

10. Hari Ulang tahun
Kemerdekaan
a) Baju Kebaya
b) Baju kurung
a) Baju Batik Lengan
Panjang
b) Bush-jacket
c) Pakaian Kerja
KESESUAIAN PAKAIAN LELAKI DAN
PEREMPUAN BAGI PELBAGAI MAJLIS
MAJLIS PEREMPUAN LELAKI
11. Pembukaan
Persidangan
Parlimen
Baju kurung atau
kebaya labuh,
berselendang dan
tidak sedondon
a) Pakaian Istiadat
b) Baju Kebangsaan
Rasmi
12. Mengadap Tuanku Baju kurung atau
kebaya labuh,
berselendang dan
tidak sedondon
a) Lounge Suit gelap
dan bersongkok
b) Baju kebangsaan

13. Cocktails dan
Receptions
a) Baju Kebaya
b) Baju Kurung
a) Baju Batik Lengan
Panjang
b) Lounge Suit
KESESUAIAN PAKAIAN LELAKI DAN
PEREMPUAN BAGI PELBAGAI MAJLIS
MAJLIS PEREMPUAN LELAKI
14. Musabaqah Baju kurung atau
kebaya labuh,
berselendang dan
tidak sedondon
a) Baju Kebangsaan
b) Baju Batik Lengan
Panjang
c) Lain-lain pakaian
yang sesuai
15. Pengebumian Baju kurung atau
kebaya labuh,
berselendang dan
tidak sedondon
Baju Kebangsaan
16. Majlis anjuran
Agensi (Siang)
Pakaian Kerja Pakaian Kerja
KESESUAIAN PAKAIAN LELAKI DAN
PEREMPUAN BAGI PELBAGAI MAJLIS
MAJLIS PEREMPUAN LELAKI
17. Majlis di luar
dewan seperti
Perasmian Sukan
Baju Kurung Baju Batik Lengan
Panjang
18. Anugerah Sastera
Negara dan
Anugerah Seni
Negara
Baju kurung atau
kebaya labuh,
berselendang dan
tidak sedondon
a) Baju Kebangsaan
Hitam
b) Lounge Suit warna
gelap

SEKIAN,
TERIMA KASIH
OLEH: MAIMUN SHAMSUDDIN