You are on page 1of 96

1

siªu ©m
khoang sau phóc m¹c

pgs.TS ph¹m mInh th«ng
2
Gi¶i phÉu khoang sau phóc m¹c
•Giíi h¹n khoang SPM: tríc, sau, trªn vµ díi
•C¸c khoang quanh thËn vµ c¹nh thËn
•Gianh giíi quanh vµ c¹nh thËn bëi m¹c quanh
thËn: GÐrota (Toldt)ë tríc, Zukerkandl ë sau
•C¸c thµnh phÇn khoang SPM: thËn, TT, §MC-
TMCD, h¹ch, c¬ TLC...
3
Gi¶i phÉu khoang sau phóc m¹c
4
Khoang sau phóc m¹c
Trô c¬ hoµnh,®éng m¹ch thËn ph¶i
5
U sau phóc m¹c
h¹ch lym ph« vµ u lymph«
H¹ch lymph« b×nh thêng:
-KÝch thíc : 3-10mm
-VÞ trÝ: däc §MC-TMCD, quanh m¹ch chËu
ChÈn ®o¸n h¹ch to:
-§K >10mm ®¬n ®éc, ®¸m h¹ch KT mçi h¹ch 10mm
-S¢ ph¸t hiÖn 80-90%, h¹ch vïng m¹c treo, h¹ vÞ khã
-CÊu tróc ©m: gi¶m ©m, h×nh bÇu dôc, vÞ trÝ quanh
m¹ch lín
6
Khoang sau phóc m¹c
7
U sau phóc m¹c
h¹ch lym ph« vµ u lymph«
ChÈn ®o¸n ph©n biÖt:
-H¹ch riªng biÖt:c¸c cÊu tróc trßn, bÇu dôc(
ruét, c¬ ®¸i chËu, trô c¬ hoµnh, m¹ch m¸u,
TM thËn sau §MC)
-H¹ch tËp trung thµnh ®¸m: x¬ ho¸ sau PM

8
U sau phóc m¹c
h¹ch lym ph« vµ u lymph«
ChÈn ®o¸n nguån gèc:
-Ph× ®¹i kh«ng ¸c tÝnh: saccoit, nÊm, lao...
-Lymphom kh«ng Hodgkin: theo dâi ®iÒu trÞ
-Di c¨n h¹ch: K tinh hoµn, BT, u h¾c tè bµo, K ®¹i
trµng, thËn...
-ChÈn ®o¸n b¶n chÊt khã, SA nh¹y nhng ®Æc hiÖu
kh«ng cao
9
Ung th c¬ ®¸i chËu di c¨n h¹ch
U sau phóc m¹c
h¹ch lym ph« vµ u lymph«
10
Khoang sau phóc m¹c
11
Khoang sau phóc m¹c
12
Khoang sau phóc m¹c
13
khoang sau phóc m¹c
u nguyªn ph¸t sau phóc m¹c
XÕp lo¹i u theo nguån gèc ph«i thai
-U trung s¶n m¹c: u x¬, u mì, u c¬ tr¬n, u m¸u, u
b¹ch huyÕt, u tæ chøc líi néi m« x¬ lµnh vµ ¸c
-U thÇn kinh ngo¹i m¹c: neurofibrome,
schwanome, ganglioneurome lµnh vµ ¸c
-U tÕ bµo mÇm: tÐratome, choriocarcinome...
14
khoang sau phóc m¹c
u nguyªn ph¸t sau phóc m¹c
ChÈn ®o¸n: siªu ©m vµ CT, mét sè u chÈn
®o¸n b¶n chÊt( u mì), híng dÉn sinh thiÕt, theo
dâi ®iÒu trÞ
Ba lo¹i u dÔ ph¸t hiÖn S¢:
-U mì:lipome vµ liposarcome
-U c¬ tr¬n vµ u c¬ v©n: khèi lín ®êng gi÷a ho¹i
tö, th©m nhiÔm
-U líi néi m« x¬ ¸c tÝnh: u hay gÆp nhÊt phÇn
mÒm, th©m nhiÔm m¹ch m¸u, u lín.
15
U sau phóc m¹c
16
U sau phóc m¹c
17
U sau phóc m¹c
18
U sau phóc m¹c
19
Khoang sau phóc m¹c
20
khoang sau phóc m¹c
c¬ ®¸i chËu
•Nh¾c l¹i gi¶i phÉu:
-Giíi h¹n sau khoang SPM (b¸m th©n D12, mám ngang
L1 ®Õn mÊu chuyÓn nhá. ), bã chËu ch¶i réng hè
chËu
-N»m ngoµi phóc m¹c
-Nèi liÒn c¸c vïng gi¶i phÉu, tæn th¬ng cã thÓ lan c¸c
vïng
-C¸c thay ®æi: c¬ ®¸i chËu bÐ( 60%), ph× ®¹i hai bªn,
ph× ®¹i mét bªn.
21
khoang sau phóc m¹c
c¬ ®¸i chËu
22
c¬ ®¸i chËu
mét sè bÖnh lý
Tô m¸u c¬ ®¸i chËu
•ChÈn ®o¸n:
-C¬ §C to, kh«ng ®èi xøng, rçng ©m cña tô m¸u míi,
khèi t¨ng ©m bªn trong ( m¸u côc), m¹n :h×nh rçng
©m cã vÈn ©m
-Cã thÓ lan ®i xa
23
c¬ ®¸i chËu
mét sè bÖnh lý
•ChÈn ®o¸n nguyªn nh©n:
-Tô m¸u do chÊn th¬ng
-Tô m¸u do thÇy thuèc: sau sinh thiÕt
-Nøt r¸ch §MC bông
-BiÕn chøng ®Æt prothÌse §MC bông
-XuÊt huyÕt t¹ng, bÖnh a ch¶y m¸u
-§iÒu trÞ chèng ®«ng
24
Khoang sau phóc m¹c
c¬ ®¸i chËu
mét sè bÖnh lý
25
c¬ ®¸i chËu
mét sè bÖnh lý
BÖnh lý viªm nhiÔm c¬ ®¸i chËu
•ChÈn ®o¸n d¬ng tÝnh: viªm nhiÔm trïng
-C¬ §C to h¬n bªn ®èi diÖn
-Gi¶m ©m, rçng ©m cã Ýt ©m bªn trong
-Cã thÓ cã h¬i bªn trong
-Tæn th¬ng cã thÓ mét hay hai bªn(lao)
-Nghi ngê: chäc díi S¢
26
c¬ ®¸i chËu
mét sè bÖnh lý
•ChÈn ®o¸n nguyªn nh©n:
-Viªm b¹ch m¹ch vïng ®¸i chËu
-C¸c viªm nhiÔm cña thËn vµ khoang quanh thËn, c¬
quan SD, sau ®Î
-C¸c bÖnh èng tiªu ho¸: viªm RT, tói thõa, crhon, ung th
®¹i trµng vì, viªm tuþ cÊp.
-Ap xe sau mæ: tö cung, èng TH, §MC bÞ NT, chôp §M
-Tæn th¬ng x¬ng: viªm khíp h¸ng, viªm ®Üa ®Öm cét
sèng
27
c¬ ®¸i chËu
mét sè bÖnh lý
ap xe c¬ ®¸i chËu
28
c¬ ®¸i chËu
mét sè bÖnh lý
BÖnh lý u vïng c¬ ®¸i chËu
•ChÈn ®o¸n d¬ng tÝnh:
-C¬ §C kh«ng c©n xøng hai bªn, khèi gi¶m ©m kh«ng
®Òu, cÊu tróc tuú loÞa u vµ ho¹i tö
-Cã thÓ cã v«i ho¸: di c¨n ®¹i trµng, u m¸u


29
c¬ ®¸i chËu
mét sè bÖnh lý
•ChÈn ®o¸n nguån gèc.
-U nguyªn ph¸t(30%), u lín kh«ng ®Òu: u c¬ v©n ¸c
tÝnh, u mì u TK(schwannome)
-U thø ph¸t: di c¨n, lymph«m. di c¨n K phæi, ®¹i trµng,
u SDTN( tinh hoµn, BT, d¬ng vËt)
-Th©m nhiÔm tõ u l©n cËn sau PM: u mì, thËn, cét
sèng
30
Ung th thËn di c¨n vµo c¬ ®¸i chËu
c¬ ®¸i chËu
mét sè bÖnh lý
31
C¬ ®¸i chËu
Ung th c¬ ®¸i chËu
32
C¬ ®¸i chËu
Ung th c¬ ®¸i chËu di c¨n TT
33
khoang sau phóc m¹c
x¬ ho¸ sau phóc m¹c
•Lµ bÖnh lý hiÕm gÆp: ph¶n øng xuÊt tiÕt SPM víi
bÖnh lý t¹i chç hay toµn th©n.
•§Çu tiªn lµ viªm -> x¬ ho¸ tríc CS, gi÷a §M chËu, rèn
thËn
•Lan to¶: mét hay hai bªn, th©m nhiÔm MM, ø níc
thËn
•Nguyªn nh©n: th©m nhiÔm u, miÔn dÞch, t¹o keo,
rß §MC, chÊn th¬ng thËn


34
khoang sau phóc m¹c
x¬ ho¸ sau phóc m¹c
•DÊu hiÖu S¢: TC Ýt ©m quanh §MC-TMCD, tû
träng TC
•C§ ph©n biÖt: ®¸m h¹ch nhiÒu vßng quanh §MC-
TMC vµ ®Èy chóng ra tríc nhiÒu. X¬ ho¸ ®Èy Ýt hay
kh«ng ®Èy
•§¸nh gi¸ lan to¶
•HËu qu¶: kh«ng rÇm ré, ¶nh hëng c¬ quan sau PM:
NQ, TMCD, b¹ch m¹ch, §MC
35
X¬ ho¸ sau phóc m¹c
36
X¬ ho¸ sau phóc m¹c
37
X¬ ho¸ sau phóc m¹c
38
X¬ ho¸ sau phóc m¹c
39
X¬ ho¸ sau phóc m¹c
40
khoang sau phóc m¹c
®éng m¹ch chñ bông
Kü thuËt th¨m kh¸m.
-Dïng ®Çu dß tÇn sè thÊp
-Th¨m kh¸m ®êng tríc, c¾t däc vµ ngang
-C¾t ®êng bªn qua gan, l¸ch
-§o¹n sau gan: hÝt s©u, n»m nghiªng, t thÕ ®øng, Ên
®Çu dß
-Th¨m kh¸m thÊy c¶ ch¹c ba: ®Çu dß ngoµi th¼ng to//
x¬ng cïng
41
khoang sau phóc m¹c
®éng m¹ch chñ bông
Gi¶i phÉu §MC.
-Chui qua lç c¬ hoµnh, sang tr¸i, KT gi¶m dÇn
-C¸c nh¸nh: th©n t¹ng, MTTT, thËn, MTTD, §M chËu
-H×nh èng //, thµnh tríc râ, sau kh«ng râ lÉn CS
-Ba líp: .T¨ng ©m trong cïng( ph©n c¸ch lßng m¹ch-
thµnh
.Gi¶m ©m gi÷a: néi m¹c vµ c¬
.T¨ng ©m ngoµi: vá ngoµi
42
khoang sau phóc m¹c
®éng m¹ch chñ bông
Gi¶i phÉu( tiÕp).
-Thµnh dµy # 2mm, KT kh«ng qu¸ 30mm( 25-18-13)
-Lßng m¹ch : rçng ©m , nhiÒu ©m h¬n TM
-S¢ Doppler phæ RI cao: t©m thu d¬ng, tr¬ng ©m,
sãng d¬ng tÝnh thø ph¸t
43
§éng m¹ch chñ
A.§o tríc sau; B. C¾t frontal; C. C¾t ngang hai bªn kh«ng râ
44
§éng m¹ch chñ
Ph×nh ®o¹n cuèi §MCB
45
§éng m¹ch chñ bông
Phæ Doppler b×nh thêng
46
khoang sau phóc m¹c
®éng m¹ch chñ bông
ChØ ®Þnh siªu ©m ®éng m¹ch chñ.
-C¸c khèi ®Ëp sê thÊy ë bông
-V«i ho¸ m¹ch m¸u trªn phim bông hay ngùc
-BN cao HA, t¾c m¹ch chi, bãc t¸ch §M
-Kh¸m tæng qu¸t chÊn th¬ng bông nghi tæn th¬ng
MM
-Ph×nh §MCB ®· biÕt
-Kh¸m hÖ thèng khi lµm S¢ bông > 50T

47
khoang sau phóc m¹c
bÖnh lý ®éng m¹ch chñ bông
Ph×nh ®éng m¹ch chñ
•§N: ph×nh §MCB lµ gi·n ra khu tró cña §M biÓu hiÖn:
.Thµnh m¹ch låi, mÊt tÝnh //
.MÊt tÝnh gi¶m dÇn kÝch thíc
.KÝch thíc >3cm
48
khoang sau phóc m¹c
bÖnh lý ®éng m¹ch chñ bông
•Kh¸m siªu ©m:
-§o kÝch thíc tói ph×nh
.KT tríc sau
.KT Ngang
.ChiÒu dµi tói ph×nh
KT tói ph×nh > 4cm cã chØ ®Þnh PT, tói ph×nh to
>10mm/n¨m cã nguy c¬
49
khoang sau phóc m¹c
bÖnh lý ®éng m¹ch chñ bông
•M« t¶ h×nh d¹ng tói ph×nh: h×nh thoi, h×nh tói
•CÊu tróc bªn trong:
-M¸u côc b¸m thµnh: dµy, cÊu tróc, bê
.Dßng ch¶y
•VÞ trÝ tói ph×nh: trªn §M thËn hay díi §MT
•Lan to¶ xuèng díi
•KÝch thíc §MC
50
khoang sau phóc m¹c
bÖnh lý ®éng m¹ch chñ bông
C¸c h×nh gi¶:
-H×nh ©m nh¾c l¹i: cã thÓ nhÇm huyÕt khèi
-§êng ®i ngo»n ngoÌo: nhÇm ph×nh
-C¸c khèi sau PM nhÊt lµ u ho¹i tö
BiÕn chøng:
-Nøt tói h×nh: tô m¸u sau PM
-Vì tói ph×nh
-X¬ ho¸ sau PM
51
§éng m¹ch chñ
52
§éng m¹ch chñ bông
53
Ph×nh ®éng m¹ch chñ bông
54
Ph×nh ®éng m¹ch chñ bông
55
§éng m¹ch chñ
56
§éng m¹ch chñ bông
C¾t ngang
57
§éng m¹ch chñ bông
58
§éng m¹ch chñ bông
59
Tô m¸u sau phóc m¹c-ph×nh §MCB
60
Ph×nh ®éng m¹ch chñ bông
61
§éng m¹ch chñ bông
62
Tô m¸u sau phóc m¹c-ph×nh §MCB
63
Ph×nh §MC biÕn chøng
Nøt ph×nh §MC tô m¸u sau phóc m¹c
64
Ph×nh §MC biÕn chøng
Vì ph×nh §MC tô m¸u sau phóc m¹c
65
Ph×nh §MC biÕn chøng
X¬ ho¸ quanh ph×nh §MC
66
Ph×nh ®éng m¹ch chñ
BN nam 39t kh«ng dÊu hiÖu l©m sµng
67
Ph×nh ®éng m¹ch chñ
BN 39t CT kh«ng tiªm
thuèc
CT cã tiªm thuèc
68
Ph×nh ®éng m¹ch chñ
BN 39t chôp th¼ng Chôp OAG 30 ®é
69
Ph×nh ®éng m¹ch chñ
ChÕch OAD 45 ®é
70
bãc t¸ch ®éng m¹ch chñ
Gi¶i phÉu bÖnh:
-Bãc néi m¹c, m¸u ch¶y gi÷a néi m¹c-trung m¹c: hai
lßng
-Bãc t¸ch lan xuèng díi, cã thÓ lªn trªn, vµo c¸c m¹ch
g©y thiÕu m¸u, cã thÓ vì ra ngoµi

71
Lo¹i I Lo¹i II Lo¹i IIIA Lo¹i IIIB
XÕp lo¹i
De Bakey
72
XÕp lo¹i theo
Stanford
Lo¹i A
Lo¹i B
73
bãc t¸ch ®éng m¹ch chñ
•YÕu tè thuËn lîi cho bãc t¸ch:
.Cao huyÕt ¸p: bãc t¸ch >3 lÇn ngêi BT, thêng lo¹i III
.ThiÓu s¶n líp trung m¹c
.X¬ v÷a ®éng m¹ch
74
bãc t¸ch ®éng m¹ch chñ
Siªu ©m:
-Bãc t¸ch lo¹i A hay gÆp h¬n B ( §MC xuèng), h×nh
hai lßng thËt vµ gi¶, v¸ch ng¨n b»ng d¶i ©m di ®éng
-S¢ hai b×nh diÖn, S¢ thùc qu¶n cho ®o¹n ngùc
-S¢ mµu: chiÒu dßng ch¶y, dßng ch¶y kh¸c nhau, c¸c
m¹ch kh¸c
75
bãc t¸ch ®éng m¹ch chñ
76
bãc t¸ch ®éng m¹ch chñ
Chôp c¾t líp vi tÝnh:
-Hai lßng ph©n c¸ch b»ng néi m¹c
-HuyÕt khèi lßng gi¶: lßng §MC biÕn d¹ng huyÕt khèi
lan däc §MC, kh«ng cã ®o¹n BT
-Liªn quan víi c¸c t¹ng
77
bãc t¸ch ®éng m¹ch chñ
78
bãc t¸ch ®éng m¹ch chñ
79
bãc t¸ch ®éng m¹ch chñ
80
§éng m¹ch chñ
Ph×nh bãc t¸ch §MCB
81
bãc t¸ch ®éng m¹ch chñ
82
®éng m¹ch chñ sau mæ
-ProthÌse §MC: èng t¨ng ©m gianh giíi râ, //
-BiÕn chøng sau mæ: tô m¸u, nhiÔm trïng, x¬ ho¸
sau PM
83
§éng m¹ch chñ
C¸c kiÓu nèi kh¸c nhau ®o¹n ghÐp: A. nèi tËn tËn; B. Nèi chñ
chËu; C. Nèi chñ §M ®ïi tËn bªn; D. Bäc graft b»ng §MC
84
§éng m¹ch chñ
Hematome quanh ghÐp §MC
85
TÜnh m¹ch chñ díi
•Kü thuËt th¨m kh¸m:
-§Çu dß tÇn sè thÊp, cã Doppler
-N»m ngöa hay nghiªng, c¾t líp däc –ngang
-Ên ®Çu dß,
-C¾t ®êng bªn
-C¾t díi sên chÕch lªn trªn NC TM trªn gan
-NghiÖm ph¸p hÝt s©u nÝn thë, Valsalva
86
TÜnh m¹ch chñ díi
•Héi chøng l©m sµng gîi ý: phï, nhåi m¸u phæi, TH
bµng hÖ, dÞch cæ chíng
•Gi¶i phÉu S¢:
-èng rçng ©m, Ên xÑp
-Thµnh máng, cã ©m trong lßng TMC
-N»m bªn ph¶i ra sau råi ra tríc ë lç c¬ hoµnh
-KT TMCD thay ®æi theo nhÞp thë
87
TÜnh m¹ch chñ díi
•C¸c biÕn thÓ:
-TMC sau gan n»m trong nhu m«
-Dßng ch¶y chËm ©m trong TM nhÇm víi huyÕt
khèi
-Gi¶ hÑp do c¾t kh«ng ®óng trôc, má x¬ng
88
TÜnh m¹ch chñ díi
•BÖnh lý tÜnh m¹ch chñ díi:
-BÖnh bÈm sinh:
.Trªn thËn: TMCD dõng díi gan nèi víi Azygos hay b¸n
®¬n
.Díi thËn: TMC ®«i, chuyÓn vÞ trÝ sang tr¸i
-BÊt thêng kÝch thíc:
.Gan tim: TMC gi·n to kh«ng thay ®æi KT
.Cæ chíng nhiÒu: gi¶m KT TMCD
89
TÜnh m¹ch chñ díi
•BÖnh lý trong lßng TMCD:
-T¾c TMCD do huyÕt khèi hay u trong lßng TMC
.Côc t¾c m¹ch t¨ng ©m, t¾c hoµn toµn hay kh«ng, lan
to¶
.TMCD gi·n, kh«ng xÑp, kh«ng thay ®æi KT
.TM bµng hÖ
.Dßng ch¶y ®¶o chiÒu S¢ Doppler


90
-Do huyÕt khèi: xem t¾c TM thËn kh«ng, thêng tõ
TM chi díi
-Do U thêng tõ K thËn, u c¬ thµnh TM(leiomyome)
-Do v¸ch ng¨n TMCD
TÜnh m¹ch chñ díi
91
TÜnh m¹ch chñ díi
•BÖnh lý tõ bªn ngoµi:
-X¬ ho¸ sau PM
-C¸c u sau PM, ph×nh §MCB
-U lín trong æ bông: nang BT, nang m¹c treo
-Trong héi chøng Budd-chiari(t¾c TM trªn gan) x¬ gan,
ph× ®¹i PTI, chÌn Ðp TMC

92
TÜnh m¹ch chñ díi
U thø ph¸t kh«ng râ nguyªn ph¸t
93
TÜnh m¹ch chñ díi
Cïng bÖnh nh©n trªn c¸c líp c¾t däc
94
TÜnh m¹ch chñ díi
95
TÜnh m¹ch chñ díi
UTT ho¹i tö chÌn Ðp TMCD
Ph×nh §MC chÌn Ðp TMCD
96
X¬ ho¸ sau phóc m¹c-t¾c TMCD

Related Interests